Ajk kotisivu TwinBook o MainMenu

Aleksis Kivi: Seitsemän veljestä, (Elmer Diktonius: Sju bröder)
Aleksis Kivi: Sep fratoj

kapitel 01 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
01001
Top
Jukola gård, i södra Tavastland, står på en nordlig backsluttning, nära Toukola by. Dess närmaste omgivning är ett stenigt fält, men nedanför det börjar åkrarna, på vilka, innan gården ännu råkat i förfall, en frodig gröda böljade. Bortom åkrarna finns en äng, klöverkantad, genomskuren av en mångbuktig bäck; och den gav rikligt med hö, innan den blev en betesplats för byns boskap. Annars hör till gården vida skogar, kärr och ödemarker, vilka tack vare framsyntheten hos hemmanets första grundare hade tillfallit den redan när man begick storskifte i forna tider. Då mottog Jukolas husbonn, som mera tänkte på sina efterkommandes förmån än sitt eget bästa, en av elden härjad skogslott och erhöll på det viset sju gånger mera än sina grannar. Men alla brandspår hade redan försvunnit från hans område och en tät skog vuxit i stället. Och detta är de sju bröders hem, vilkas levnadslopp jag nu skall skildra. La kampara domo Jukola, en la suda Häme, staras sur norda deklivo de altaĵo ĉe la vilaĝo Toukola. Cia plej proksima ĉirkaŭafo estas ŝtonhava tero, sed pli malsupre komenciĝas la kulturitaj kampoj, sur kiuj, antaŭ ol la bieno ruiniĝis, ondadis dikspika greno. Post la kampoj kuŝas herbejo, trifoliborderita, kiun tranĉas serpentumanta defluejo; kaj abunde ĝi donis herbon antaŭ ol ĝi fariĝis paŝtejo por la vilaĝa brutaro. Cetere Ia domo havas vastajn arbarojn, marĉojn kaj ĉasejojn, kiuj, pro la bonega agado de la unua posedanto de ĉi tiu bieno, fariĝis ĝia disponaĵo en la granda terdivido en pli fruaj tempoj. Tiam la mastro de Jukola, pli zorgante pri la utilo de la posteuloj ol pri sia propra profito, akceptis kiel sian parton forbru-lintan arbaron kaj ricevis tiamaniere sep foje pli ol liaj najbaroj. Sed ĉiuj postsignoj de brulo jam malaperis el lia regiono, kaj densa arbaro kreskis sur ĝi. — Kaj ĉi tiu estas la hejmo de tiuj sep fratoj, kies vivsorton mi nun intencas ĉi tie rakonti. 01001
Bottom
01002
Top
Brödernas namn från den äldsta till den yngsta är: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri och Eero. Av dem är Tuomas och Aapo ett tvillingpar och likaså Timo och Lauri. Juhani, den äldsta brodern, är tjugo och fem år gammal, men Eero, den yngsta av dem, har knappast skådat aderton solvarv. Deras kroppsbyggnad är bastant och axelbred, längden medelmåttig, utom Eeros, som ännu är särdeles kort. Längst av dem alla är Aapo, men visst icke den axelbredaste. Den sistnämnda förmånen och äran tillkommer Tuomas, som är riktigt berömd för sina axlars bredd. En säregenhet, som kännetecknar dem alla, är deras bruna hy och det styva, hampfärgade håret, vars strävhet särskilt hos Juhani är iögonenfallande. La nomoj de la fratoj estas de la plej maljuna ĝis la plej juna: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero. EI ili estas Tuomas kaj Aapo dunaskitoj kaj same Timo kaj Lauri. La aĝo de Juhani, la plej maljuna frato, estas dudek kvin jaroj, sed Eero, la plej juna el ili, apenaŭ vidis dek ok sunciklojn. La talio de ilia korpo estas densa kaj ŝultrolarĝa, mezkreska, krom ĉe Eero, kiu ankoraŭ estas tre malalta. La plej altkreska el ili estas Aapo, sed ne la plej ŝultrolarĝa. Ci tiun lastecititan meriton kaj honoron havas Tuomas, kiu estas tre fama pro la larĝeco de siaj ŝultroj. Kio ilin ĉiujn komune karakterizas, estas ilia brunkolora haŭto kaj la rigidaj kanabkoloraj haroj, kies krudeco estas precipe okulfrapa ĉe Juhani. 01002
Bottom
01003
Top
Deras far, som var en särdeles ivrig jägare, gick en bråd död till mötes, när han stred med en ilsken björn. Man hittade då dem bägge, såväl björnen som mannen, liggande döda bredvid varandra på det blodiga fältet. Mannen var svårliga sargad, men också vilddjurets strupe liksom dess bog var karvad av puuk-kokniven och dess bröst genomborrat av ett duktigt lod. Så slöt sina dagar den robuste mannen, som fällt flera än femtio björnar. - Men på grund av dessa jaktfärder försummade han stöket och arbetet på sin gård, som så småningom, utan förman som den var, råkade i förfall. Hans söner dög ej heller till att plöja och så; ty av sin far hade de ärvt samma starka iver att jaga skogens villebråd. De byggde fällor, giller-snaror och tjäder- och orrfållor till men för fåglar och harar. Därmed fördrev de tiden under sina pojkår, tills de började handskas med gevär och vågade närma sig björnen i ödemarken. Ilian patron, kiu estis fervorega ĉasisto, trafis en la plej bona aĝo subita morto, kiam li batalis kun kolera urso. Tiam ili ambaŭ, la arbara urso kaj la viro, estis trovataj malvivaj, unu apud la alia kuŝantaj sur sanga tero. La viro estis grave vun-dita, sed ankaŭ la gorĝo kaj la flanko de la besto estis disŝiritaj per tranĉilo kaj la brusto traborita per fajra kuglo de pafilo. Tiel finis sian vivon la malkaduka viro, kiu faligis pli ol kvindek ursojn. — Sed per ĉi tiuj ĉasiradoj li malzorgis la laboron kaj kulturadon de sia bieno, kiu, iom post iom, sen gvidado de mastro, ruiniĝis. Ankaŭ liaj filoj ne estis kapablaj al plugado kaj semado, ĉar ili heredis de sia patro la saman ardan fervoron al ĉasado. Ili konstruadis kaptilojn, enfalejojn, maŝojn kaj funelbaraĵojn por morto de birdoj kaj leporoj. Tiel ili pasigis sian tempon de knabeco, ĝis ili komencis manuzi pafilojn kaj kuraĝis proksimiĝi al urso en arbarego. 01003
Bottom
01004
Top
Modern sökte nog både med tukt och förmaning göra dem flitiga och arbetsamma, men deras halsstar-righet gjorde styvt motstånd mot hennes försök. El-jes var hon en präktig kvinna; känt var hennes rättframma och redbara, kanske lite karska sinne. En präktig karl var också hennes bror, brödernas förträffliga morbror, som i sin ungdom som hurtig sjöman hade seglat på fjärran hav, sett många folk och städer; men slutligen förlorade han sin syn, blev helt blind, och levde sin ålderdoms mörka dagar i Jukola gård. Han berättade då ofta, medan han efter känseln täljde slevar, skedar, yxskaft, klappträn och andra nödvändiga husgeråd, historier och märkvärdiga ting för sina systersöner både från eget land och främmande riken, berättade också om under och händelser ur bibeln. Gossarna lyssnade andaktsfuilt till hans berättelser och gömde dem djupt i sitt minne. Men lika gärna lyssnade de icke på sin moders befallningar och förebråelser utan var särdeles ohörsamma, trots många risbastur. Ofta nog, när de märkte att en sådan bastu var i antågande, tog brödraskaran till schappen, härmed förorsakande såväl sin mor som andra bråk och bekymmer, och sålunda försämrande sin egen sak. La patrino penis pcr riproĉoj kaj punoj konduki ilin al la-boro kaj diligenteco, sed ilia obstineco estis nefleksebla rezisto antad ĉiuj ŝiaj provoj. ŝi estis cetere bona virino; konata estis ŝia senartifika kaj sincera, eble iom malmola menso. Brava viro estis ankaŭ ŝia frato, la bona onklo de la knaboj, kiu en sia junaĝo kiel sentima maristo velis sur malproksimaj maroj kaj vidis multajn popolojn kaj urbojn; sed li perdis fine sian vidkapablon, fariĝante tute blinda, kaj li pasigis siajn mal-lumajn tagojn en la domo Jukola. ĉarpentante laŭ sia palpsento lignajn kulerojn, hakiltenilojn, lavbatilojn kaj aliajn ajojn be-zonatajn por la mastrumado, li tiam ofte rakontis al siaj nevoj fabelojn kaj mirindajn aferojn el la propra lando kaj el fremdaj ŝtatoj, rakontis miraklojn kaj okazintaĵojn el la Biblio. Tiujn liajn rakontojn la knaboj aŭskultis sindone, ĉion konservante en profunda memoro. Sed egale volonte ili ne aŭskultis la ord-onojn kaj admonojn de la patrino; kontraŭe, ili estis malobe-emaj, malgraŭ multaj bastonadoj. Ofte la frataro, vidante ke punbatado proksimiĝas, ekkuregis fuĝante, kaj kaŭzis tia-maniere al la patrino kaj al aliaj zorgojn kaj ĉagrenon, kaj malbonigis tiel ankaŭ sian propran aferon. 01004
Bottom
01005
Top
Här må berättas en händelse från brödernas barndom. De visste att under deras hemgårds ria fanns ett hönsbo, som ägdes av en gumma kallad Männistö-mor; hennes lilla stuga låg i en talldunge nära Jukola. En gång rann tanken på stekta ägg bröderna i hågen, och slutligen beslöt de roffa åt sig boets innehåll och fly till skogs för att njuta av sitt byte. De förverkligade också sitt beslut, tömde boet och drog enhälligt till skogs, sex bröder; Eero kravlade då ännu vid sin mors fötter. Men när de kom till en sorlande bäck i en mörk grandunge, tände de en eld på stranden, lindade äggen i trasor, blötte dem i vattnet och lade dem att stekas i den fräsande askan. Och när läckerheterna äntligen mognat, åt de en smaklig måltid och stegade därifrån nöjda åter hem. Men när de hunnit till hembacken möttes de av en orkan; ty deras gärning hade redan blivit uppdagad. Männistö-mor domderade och rasade, och arg i synen skyndade deras mor mot bröderna, med vinande piska i handen. Men pojkarna hade alls ingen lust att nalkas denna stormil, utan de vände om och flydde åter till skogens skydd, utan att fästa sig vid mor sins rop. Ci tie estu rakontata okazaĵo el la infanaĝo de la fratoj. Ili sciis, ke sub la draŝejo de ilia hejmo estis kokinnesto, kies posedanto estis maljunulino nomata »Avino de Pindometo», ĉar ŝia kabano staris en pinaro proksime de Jukola. Foje la fratoj ekmemoris pri bakitaj ovoj, kaj finc ili decidis prirabi la neston kaj iri en arbaron por frandi la rabaĵon. Ili ankaŭ ple-numis sian decidon, ili malplenigis la neston kaj iris unuanime en arbaron, ses el la fratoj; Eero tiam ankoraŭ rampadis ĉirkaŭ la patrinaj piedoj. Venintc al lirlanta rivereto en malluma picearo, ili faris fajron sur la bordo, volvis la ovojn per ĉifon-aĵo, trempis en akvo kaj metis ilin por bakiĝi en la siblanta cindro. Kaj kiam la frandaĵo estis preta ili ĝuis la bon-gustan manĝon kaj poste paŝis kontentaj al sia hejmo returne. Sed kiam ili venis al la hejmaltaĵo, ilin renkontis uragano; ĉar jam malkaŝiĝis ilia faro. La avino de Pindometo koleris kaj furiozis, kaj severrigarde iris renkonte al la fratoj ilia patrino kun fajfanta vergo. Sed la fratoj ne havis emon iri renkonte al tiu uragano, sed returniĝis kaj forkuris denove en la ŝlrmon de la arbaro, ne aŭskultante la vokojn de la patrino. 01005
Bottom
01006
Top
Så förflöt en dag, förflöt ännu en annan, men rymlingarna hördes inte av; och deras bortovaro gjorde slutligen modern mycket orolig; och hennes ilska förvandlades snart till sorg och medlidandets tårar. Hon gick ut för att leta efter dem, sökte härs och tvärs i skogarna, men fann icke sina barn. Saken tycktes henne allt hemskare och fordrade slutligen att kronans män tog itu med den. Man sände bud till jaktfogden, som ofördröjligt sammankallade hela Toukola by och dess omgivning. Och nu begav sig en mängd såväl unga som gamla, kvinnor som män, ledda av jaktfogden, i ett långt led för att spana runtom i skogen. Den första dagen sökte de i de närmaste nejderna, men utan att finna vad de hoppats; den andra dagen förflyttade de sig längre bort, och när de steg upp på en hög backe, såg de i fjärran en rökpelare ringla sig upp i luften från bädden av ett kärr. De fastställde noggrant riktningen, från vilken röken steg, och ditåt fortsatte de sin färd. När de slutligen kommit närmare hörde de en låg röst som sjöng på följande vis: Pasis nun unu tago, pasis ankoraŭ la dua, sed la forkurintoj ne reaperis; kaj ĉi tiu forrestado finc maltrankviligis ilian patri-non; kaj ŝia kolero ŝanĝiĝis baldaŭ en timzorgadon kaj en larmojn de kompato. ŝi iris por serĉi ilin, ŝi traserĉis la arbaron en ĉiuj direktoj, sed ne trovis siajn infanojn. La afero aspektis pli kaj pli terura, kaj fine la provincaj policistoj devis alpreni la aferon. Oni sendis sciigon ai la ĉasvokto, kiu senprokaste kun-vokis la tutan vilaĝon Toukola kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Kaj nun ekiris aro da junuloj kaj maljunuloj, aro da virinoj kaj viroj sub gvido de la ĉasvokto, en longa vico, por scrĉi ĉirkaŭc en la arbaro. La unuan tagon ili traserĉis la proksimaĵon, sed sen rezulto; la duan tagon ili iris pli malproksimen kaj kiam ili venis sur altan monton, ili vidis malproksime, ĉe rando de marĉo bluan fumkolonon scrpentumi supren en la aero. Ui notis precize la direkton, kie leviĝis Ia fumo, kaj al tiu loko ili daŭrigis sian iradon. Finc veninte pli proksimen ili aŭdis voĉon, kiu kantis sekvantmaniere: 01006
Bottom
01007
Top
”Livat var det fordom med,
Fast vi låg bortom bäcken,
Bäcken gav oss nog med ved
Och ölet bjöds av näcken.”
Ĉiam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.
01007
Bottom
01013
Top
Då gladde sig värdinnan på Jukola storligen, efter att ha hört sången, för hon igenkände sin son Juhanis röst. Och ofta ekade skogen av eldklubbans smällar; vilket allt tillkännagav för de letande att de nu närmade sig rymlingarnas läger. Så gav jaktfogden en befallning att omringa gossarna och sedan tyst närma sig dem, men att man dock borde stanna på ett visst avstånd från deras rastställe. Tiam la mastrino de Jukola, aŭdintc la kanton, tre ĝojiĝis, ĉar ŝi ekkonis la voĉon de sia filo Juhani. Kaj eksonegis ofte la arbaro pro bruego de»fajromartelo»; de kio la scrĉantoj nun certe rimarkis, ke ili proksimiĝas al la bivako de la forkurintoj. La ĉasvokto donis tiam ordonon ĉirkaŭi la knabojn kaj poste silente proksimiĝi al ili, sed halti je ioma distanco de ilia kampejo. 01013
Bottom
01014
Top
Det skedde som han befallde. Och när skaran, som omringat bröderna från alla håll, hade närmat sig ungefär femtio steg, stannade den; och då uppenbarade sig följande syn: Vid foten av en sten hade byggts en liten granriskoja, vid vars dörr Juhani låg på en bädd av mossa, blickande upp mot molnen och sjungande. Ett par, tre famnar från kojan flammade en glad eld, och i dess kolglöd stekte Simeorti en med snara fångad orre till middagsmål. Aapo och Timo hade sotade ansikten - för de hade nyligen lekt blindbock och stekte nu rovor i den heta askan. Vid en liten lerpöl satt Lauri stum, förfärdigande lergökar, oxar och präktiga föl; och han hade redan en mäkta lång rad av dem på tork mot en mossig stock. Men Tuomas lät eldklubban smälla: spottade på en jordfast sten en fradgande klyscha, lade i den ett glödande kol, och på denna kastade han med all sin kraft en annan sten, och ett dån, ofta lika hårt som ett vanligt gevärsskott, ekade runtomkring, och en sotig rök virvlade fram mellan stenarna. Okazis kiel li ordonis. Kaj kiam la aro, ĉirkaŭinte la fratojn de ĉiuj flankoj, estis veninta al distanco de kvindek paŝoj de ili, ĝi haltis; kaj apcris nun sekvanta vidaĵo: Ce flanko de ŝtono estis konstruita malgranda kabano el piceaj branĉoj, ĉe kics pordo kuŝis Juhani sur muska kulcjo rigardante supren al la nuboj kaj kantante. Du-tri klaftojn for de la kabano flamis gaja fajro kaj en ties karbaĵo Simeoni rostis por tag-manĝo tetron akiritan per kaptilo. Aapo kaj Timo kun fulgitaj vizaĝoj — dar ili ĵus ludis koboldojn — rostis rapojn en la varmega cindro. Ce la rando de malgranda argilŝlimejo sidis senvorte Lauri farante argilkoketojn, bovojn kaj bravajn ĉevalidojn; li havis jam grandan vicon da ili, metitaj por sekiĝi sur muska arbotrunko. Sed la «fajromartelon» svingis Tuomas: li kraĉis sur ŝtonon ŝaŭman kraĉaĵon, metis sur ĝin ardantan karbon kaj ĵetis sur tiun per tuta sia forto alian ŝtonon, kaj bruego, ofte forta kiel krako el ordinara pafilo, sonegis ĉirkade, kaj fulga fumo leviĝis el inter la ŝtonoj en la aeron. 01014
Bottom
01015
Top
Juhani:
Livat var det fordom med,
Fast vi låg bortom bäcken...
Men fanken tar oss ändå slutligen här. Det är säkert som så, det, ni ungutterns pojkar.
JUHANI.
Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero ...
Sed diablo nin tamen fine prenos. Li jam preskaŭ havas nin, vi idoj de lutraĉo.
01015
Bottom
01022
Top
Aapo: Det sade jag ju strax när vi tog till harpasset. Ve oss dårar! Stråtrövare och zigenare må på detta vis rumstera under bara himlen. AAPO. Mi ja tuj diris tion, kiam ni ekuzis la »leporan pas-porton». Ve al ni malsaĝuloj! Rabistoj kaj ciganoj ĉi-tiamaniere vivaĉu sub la nuda ĉielo. 01021
Bottom
01023
Top
Timo: Guds himmel i alla fall. TIMO. La ĉielo de Dio tamen. 01022
Bottom
01024
Top
Aapo: Att bo här med vargar och med björnar. AAPO. Vivi ĉi tie kun lupoj kaj ursoj.' 01023
Bottom
01025
Top
Tuomas: Och med Gud. TUOMAS. Kaj kun Dio. 01024
Bottom
01026
Top
Juhani: Rätt sagt, Tuomas! Med Gud och hans änglar. Ack! om vi nu kunde blicka med en salig själs och kropps öga, skulle vi tydligen skåda, hur en hel skara bevingade änglar omringat oss och hur självaste Gud som en gråhårs gubbe sitter just mitt bland oss här som vår käraste fader. JUHANI. Prave, Tuomas! Kun Dio kaj liajTanĝeloj.* Ho, se ni povus vidi nun per okuloj de beataj animo kaj korpo, ni klare vidus, kiel tuta aro da protektantaj flugilanĝeloj postenas cirkaŭ ni, kaj kiel Dio mem en aspekto de maljuna grizulo sidas inter ni ĉi tie kiel kara patro. 01025
Bottom
01027
Top
Simeoni: Men vad tänker vår morstackare nu på? SIMEONI. Sed kion pensas nun nia patrino kompatinda? 01026
Bottom
01028
Top
Tuomas: Hon ville allt mörbulta oss till stekta ro-vor, bara hon finge oss i sina klor. TUOMAS. ŝi volus bastonadi nin ĝis ni estos rostitaj napoj, se ŝiaj ungoj nur kaptus nin. 01027
Bottom
01029
Top
Juhani: Ja, gosse, det bleve allt en bastu! JUHANI. Vere, knabo, ŝvitbanon ni ricevus! 01028
Bottom
01030
Top
Tuomas: En bastu, en bastu! TUOMAS. ŝvitbanon, ŝvitbanon! 01029
Bottom
01031
Top
Juhani: En gnistrande bastu! Ja, det vet du nog. JUHANI. Fajrerantan ŝvitbanon! Jes, certe vi tion scias. 01030
Bottom
01032
Top
Aapo: Det får vi ändå slutligen. AAPO. Fine ni tamen ĝin ricevos. 01031
Bottom
01033
Top
Simeoni: Naturligtvis. Därför är det bäst att gå och få den bastun och en gång slippa den här oxveckan. SIMEONI. Tutc certe. Tial estus plej bone iri por akcepti tiun Svitbanon kaj liberiĝi el ĉi tiuj bovlaboraj tagoj. 01032
Bottom
01034
Top
Juhani: Men oxen plär knappast frivilligt spatsera till slaktbänken, bror min. JUHANI. Bovo ja ne libervole ekiras al buĉobenko, mia frateto. 01033
Bottom
01035
Top
Aapo: Vad pladdrar du, pojke? Vintern nalkas och vi blev inte begåvade med en päls på nacken vid födseln. AAPO. Kion vi babilas, knabo? La vintro proksimiĝas kaj ne estas ĉe naskiĝo donita al ni pelto sur la nuko. 01034
Bottom
01036
Top
Simeoni: Då är det bara hemåt marsch! och få sig en bastu, och det med allt skäl, med allt skäl. SIMEONI. Do, nenio alia ol hejmen marŝi, kaj esti bastonata, kaj vere laŭ meritoj, laŭ meritoj. 01035
Bottom
01037
Top
Juhani: Må vår rygg ändå sparas, bröder, sparas ännu några dygn till. Vi vet ju inte vilken räddnings-konst Gud uppfinner ännu under ett par, tre dagars lopp. Ja, här, här må vi fortfarande stoja: om dagarna där, runt elden i den gamla stubben, och på nätterna i gransriskojan, grymtande sida vid sida i en rad som griskultingarna på halmen. - Men vad säger Lauri-pojken där i lergropen? Vasa? Skall vi snällt gå och få oss en risbastu? JUHANI. Estu ŝparataj, fratoj, estu ŝparataj niaj dorsoj tamen ankoraŭ dum kelkaj tagoj. Ni ja ne scias, kian sav-rimedon Dio por ni ankoraŭ eltrovos dum du tri tagoj. Jes, ĉi tie, ĉi tie ni ankoraŭ pasigu tempon: tie niajn tagojn, ĉe tiu kenligna fajro, kaj niajn noktojn en la branĉokabano, kuŝ-aĉante flankon ĉe flanko en vico kiel idoj de porkino sur pajlaĵo. — Sed kion diras vi, Lauri-kamarado, tieen argilŝlimejo? Kion? Ĉu ni humile iru al bastonada ŝvitbano? 01036
Bottom
01038
Top
Lauri: Vi stannar väl här ännu. LAURI. Ni restu ĉi tie ankoraŭ. 01037
Bottom
01039
Top
Juhani: Det anser ju också jag vara bäst. Just så! Men nog har du kritter där borta, så det förslår. JUHANI. Ankaŭ mi tion opinias plej bona. ĉuste tiel! — Sed Lauri, vi vere havas brutojn en granda kvanto. 01038
Bottom
01040
Top
Tuomas: Den gossen har såväl kritter som fjäderfän. TUOMAS. Li havas kaj brutojn kaj birdojn, la knabo. 01039
Bottom
01041
Top
Juhani: En väldig massa. Det bleve allt en riktig gökmakare av dig. JUHANI. Amasegon. Vi povus fariĝi vera kokfaristo. 01040
Bottom
01042
Top
Tuomas: En riktig överdängare. TUOMAS. Vera modlisto. 01041
Bottom
01043
Top
Juhani: En överdängare. - Vad är det för en ryssdocka som nu igen lossnar från dina labbar? JUHANI. Majstra modlisto. — Kia ruspupo nun venas el viaj ungoj? 01042
Bottom
01044
Top
Lauri: Det här är bara en sådan där liten pojk. LAURI. Ci tiu estas nur eta knabo. 01043
Bottom
01045
Top
Juhani: Se på den där knattingen! JUHANI. Vidu, kia knabaĉo! 01044
Bottom
01046
Top
Tumoas: Gör pojkar som en hel karl. TUOMAS. Faras knabetojn kiel viro. 01045
Bottom
01047
Top
Juhani: Pojkar som tjärvedsstubbar; och matar som en karl såväl pojkarna som hjordarna. - Men bröder, bröder, hiva skyndsamt middagen på bordet; för min mage börjar knorra. Lägg het mörja, lägg kokande mörja på rovans skinande rundel där. - Och vems tur är det nu att gå och stjäla rovor? JUHANI. Knabojn kiel splitojn de kenstumpoj; kaj li nutras kiel vera viro kaj la knabojn kaj la brutojn. — Sed fratoj, fratoj, rapidigu la tagmanĝon sur la tablon; ĉar mia stomako komencas grumbli. Metu cir.dron, bolantan cindron sur la brilan flankon de la rapo tie. — Kies vico estas iri por ŝteli rapojn? 01046
Bottom
01048
Top
Simeoni: Det är nog jag som igen måste begå syndens gärningar. SIMEONI. Mi ja denove devas iri al la peka laboro. 01047
Bottom
01049
Top
Juhani: För att hålla oss vid liv nödgas vi snatta lite av andras ägodelar. Om detta är synd, så är det en av de minsta som begås på denna snöda jord. Och se, dör jag utan andra syndakruxar i min bok, så hindrar näppeligen denna lilla kråkfot mig från att hamna i ett lite bättre liv. Från den verkliga bröllopssalen skulle man snarligen snäsa ut mig, det tror jag nog, men alltid skulle man ge gossen någon portvakts-syssla, och redan det vore förskräckligt roligt. - Ja, låt oss tro på det viset, och låt oss sorglöst taga vad för gången ryms i vår magkupa. JUHANI. Por nin satigi ni devas iom pinĉadi el propraĵo de aliaj. Se ĉi tio estas peko, ĝi estas unu el la plej malgrandaj pckoj sur ĉi tiu vermplena tcro. Kaj vidu, se mi mortos sen ia alia pcksigno en mia pasporto, tiu kornika piedeto ne mal-helpos min veni al iom pli bona vivo. Ei la vera edziĝosalono oni min verlajne eiĵetus, tion mi kredas, sed certe oni donus ĉe la sojlo tie ian oficon de pordisto al ĉi tiu knabo, kaj eĉ tio estus treege gajiga. — Jes, tiel ni kredu kaj ni prenu senzorge ĉiufoje tiom, kiom nia korpo povas akcepti. 01048
Bottom
01050
Top
Aapo: Men efter min mening är det tid på att vi lämnar Kuokkalas rovland och söker oss ett annat. Minskningen dag för dag får snart ägaren att vakta landet både natt och dag. AAPO. Sed laŭ mia opinio estus plej bone jam lasi la rap-kampon de Kuokkala kaj serĉi por ni alian. La ĉiutaga perdo povas kaŭzi, ke la posedanto gardos sian kampon tage kaj nokte. 01049
Bottom
01051
Top
Jaktfogden: Ingen sorg för den planen mera, pojkspolingar, ingen sorg. Nå, nå, varför är ni så ängsliga? Titta nu: en skara skyddsänglar har i en hast omringat er. ĈASVOKTO. Neniu zorgo plu pri tiu plano, knabetoj, tute ne. Nu nu, kien vi rapidas? Rigardu: aro da gardantaj anĝeloj ekpostenis ĉirkaŭ vi tre lerte. 01050
Bottom
01052
Top
Så talte fogden till bröderna, vilka illa skrämda störtade upp och började springa åt olika håll, men snart till sin förskräckelse märkte sig vara helt inneslutna. Då yttrade fogden åter: ”Ja ni är nog i not-varpet, era filurer, vackert i notvarpet från vilket ni inte slipper undan innan man er fjällat lite till minne, till ett litet minne åt er, för de fotbesvär ni förvållat oss, era filurer. Hitåt, mora, med er björkkvist, och giv dem med riktigt varm hand. Och sker det som så, att ni skulle möta motstånd, så finns här hjälpgummor åt er.” Nu följde en aga från moderns hand, som gick från man till man över hela pojkskocken; och ljudligt var larmet i Kuokkala skog. Moran använde också häftigt nog sitt ris, men jaktfogden försäkrade att de ändå fått en för mild bastu. Tiel diris la ĉasvokto al la fratoj, kiuj time stariĝis kaj ekkuris en ĉiuj direktoj, sed ili trovis baldaŭ kun konster-niĝo, ke la vojoj estas baritaj ĉiudirekte. Tiam diris ree la ĉasvokto:»en trenreto vi estas, vi aĉaj forkurintoj, bele en reto, el kiu vi ne liberiĝos antaŭ ol vi estos iom senskvamigitaj por rememoro, por eta rememoro al vi pri la piedlaboro, kiun vi kaŭzis al ni, vi aĉaj forkurintoj. Ci tien, mastrino, kun via betulvergo, kaj donu al ili el vere varma mano. Se vi eble trovos reziston, estas ja ĉi tie helpantinoj.» Sekvis nun punado ei patrina mano, trafante unu post la alia tra la tuta knabaro; kaj forta estis la bruego en la arbarego de Kuokkala. Severe uzis certe la patrino sian vergon, sed la ĉasvokto certigis, ke ili ricevis tro mildan ŝvitbanon. 01051
Bottom
01053
Top
Men när denna sista syssla blivit uträttad, begav de sig alla hemåt, likaså modern med sina söner. Hela vägen grälade och trätte hon på rymlingarna; och stormen bedarrade inte ens när de nått hemmet. Gumman bråkade fortfarande när hon beredde en måltid på hålstolen åt sina söner, hotande dem med en ny risbastu. Men när hon sett, hur hungergirigt de högg sina tänder i brödet och strömmingen, vände hon ansiktet bort från dem, i smyg borttorkande en tår från sin bruna, sträva kind. Sed kiam ĉi tiu lasta ago estis plenumita, ili ĉiuj ekiris hejmen, tiel ankaŭ la patrino kun siaj filoj. Dum la tuta vojo ŝi tondradis kaj riproĉadis la forkurintojn; kaj la uragano ne kvietiĝis eĉ kiam ili venis hejmen. Ankoraŭ dum ŝi aranĝis por siaj filoj manĝaĵon sur la truseĝon la virino bruadis, minacante ilin per nova bastonada ŝvitbano. Sed vidinte kun kia avido de malsato ili per la dentoj ekkaptis panon kaj salitan haringon ŝi forturnis sian vizaĝon de ili, viŝante sekrete larmon de la bruna malglata vango. 01052
Bottom
01054
Top
Så slutade gossarnas rymmarfärd. Och detta var den episod från deras barndomstid, till vilken jag gjorde en utflykt från min berättelse. Tiel finiĝis la forkura ekskurso de la knaboj. Kaj ĉi tiu estis la okazaĵo el ilia infaneco, al kiu mi deflankiĝis en mia rakonto. 01053
Bottom
01055
Top
Till brödernas bästa förlustelser hörde också att slå trissa, i vilken lek de ännu i sin mandomsålder älskade att öva sig. Då stred de häftigt, delade i tvenne grupper, vardera gruppen strävande mot ett bestämt mål. Högt ljöd då skriandet, springadet och tumultet, och svetten flöt i floder från deras ansikten. Susande hoppade trissan längst vägen och studsade ofta från påken mot männens ansikten, så att somligas pannor, när de återvände från leken, var försedda med ett mäkta stort horn, eller kinden svullen som en semla. Så förflöt deras ungdomsdagar: om somrarna i skogarna eller på landsvägen kastande trissa, om vintrarna på ugnen i svettdrivande hetta. Unu el ia plej ŝatataj amuzaĵoj de la fratoj estis la disko-batado, kiun iudon ili amis ekzerci eĉ en sia vira aĝo. Ili tiam, dividitaj en du bandojn, konkuris fervore, ambaŭ partioj klopodante alveni al difinita celo. Fortaj estis tiam la kriado, kurado kaj la tumulto, kaj torente fluis ŝvito de iliaj vizaĝoj. Zumante saltetadis la disko laŭ la vojo kaj eksaitis ofte de la tero kontraŭ vizaĝon de viro tiel ke, kiam ili revenis el la ludo, ĉe unu kaj alia estis la frunto ekipita per korno aŭ la vango ŝvelinta kiel buiko. Tiel pasis iliaj tagoj de juneco: somere en arbaroj aŭ sur vojoj en diskobatado, vintre sur la hejma forno en ŝvitiga varmego. 01054
Bottom
01056
Top
Men också bröderna märkte att tiderna förändrades. Det hände saker, som fick dem att mera än förr minnas morgondagen och lite rucka på sina tidigare vanor. - Deras mor hade dött, och en av dem skulle nu övertaga husbondskapet, hindra gården från att helt och hållet råka i förfall och sköta om betalningen av kronoutskylderna, som i förhållande till Jukolas vida marker och skogar ändå ej var så värst stora. Men stök och görslor finns alltid på en förfallen gård. Till råga på allt detta kom ännu, att socknens nya prost i all sin tjänsteutövning var en fruktansvärt sträng man. Särskilt obarmhärtig var han mot latläsare, brukande mot dem alla möjliga konster, också dömande dem att sitta i fotstocken. Sålunda hade han också fäst sitt skarpa öga på Jukolas pojkar. Riktigt genom en nämndeman hade han gett dem en sträng befallning, att de snabbare än vanligt skulle praktisera sig till klockarn för att lära sig läsa. - Sittande i hemmets rymliga stuga en afton på sensommaren med dessa omständigheter i minnet, språkade bröderna med varandra på följande vis: Sed la fratoj rimarkis, ke ŝanĝiĝis la tempoj. Okazis aferoj, kiuj igis ilin pli ol antaŭe pensi pri la morgaŭa tago kaj iom flanken iri el la antaŭa vivado. — llia patrino mortis, kaj unu el ili devis paŝi al mastreco, maihelpi ke la domo tute ruiniĝos kaj zorgi pri la pago de la ŝtata imposto, kiu tamen ne estis granda kompare kun la vastaj kampoj kaj arbaroj de Jukola. Sed ĉiam cstas laboro kaj klopodo en malbonstata domo. Kiel surŝarĝo venis ankoraŭ la fakto, ke la nova preposto de la paroĥo estis en ĉiu sia oficokupo timige severa viro. Precipe al mal-diligentaj legantoj li estis senkompata, uzante kontraŭ ili ĉiujn rimedojn, ankaŭ la piedtraban punon. A1 la knaboj de Jukola li jam direktis sian severan okulon. Pere de juĝeja vokisto li donis urĝan ordonon ke ili rapidege venigu sin al ia kantoro por Ierni la legadon. — Memorante ĉi tiujn aferojn ili, sidante en la vasta ĉambrego de sia hejmo iun aŭtunsomeran vesperon, parolis intcr si jcne: 01055
Bottom
01057
Top
Aapo: Jag säger som då: detta vilda liv går ej för sig, utan bringar slutligen med sig förstörelse och fördärv. Bröder, andra sätt och fasoner, om vi önskar lycka och frid. AAPO. Mi diras: ĉi tiu senbrida vivo ne povas dadri, ĉar estos ĝia fino ruiniĝo kaj pereo. Fratoj! aliaj moroj kaj agoj, se ni deziras feliĉon kaj pacon. 01056
Bottom
01058
Top
Juhani: Du språkar rätt, det kan jag inte förneka. JUHANI. Veron vi diras, tion oni ne povas nei. 01057
Bottom
01059
Top
Simeoni: Gud bättre! hejdlöst, förvildat har vårt liv varit till denna dag. SIMEONl. Dio helpu, senbrida, sovaĝa estis nia vivo ĝis la nuna tago. 01058
Bottom
01060
Top
Timo: Nog finns det liv i detta liv och värld i världen. Om det kostar, så smakar det. Åhåja! TIMO. Estas ja vivo en ĉi tiu vivo kaj mondo en la mondo. Estas favoro kaj estas doloro. Hoho! 01059
Bottom
01061
Top
Juhani: För våldsamt, eller rättare sagt, för vårdslöst har vi levat, det kan inte förnekas. Låt oss dock minnas: ”ungdom och dårskap, ålderdom och klokskap.” JUHANI. Tro sovaĝe, au pli ĝuste dirite, tro senzorge ni vivis, tion oni ne povas nei. Ni memoru: »juneco kaj stulteco, aĝo kaj saĝo». 01060
Bottom
01062
Top
Aapo: Men det är redan tid på att klokna till, tid på att ställa alla lustar och begärelser under förnuftets ok och framförallt odla det, som bringar nytta, men inte det som smakar sötast. Må vi ofördröjligen börja bygga vår gård i hedervärt skick igen! AAPO. Sed jam estas tempo plisaĝiĝi, tempo meti ĉiujn dezirojn kaj pasiojn sub la jugon de prudento, kaj unue fari tion, kio alportas profiton, sed ne tion, kio gus-tas pli dolĉe. Nun senprokraste ni komencu rekonstrui la domon al honesta stato! 01061
Bottom
01063
Top
Juhani: Rätt sagt! Först må vi taga itu med gödseln liksom tordyvlar och må det smälla i granrisstocken bak Jukolas knutar från morgon till kväll; och boskapen, en präktig boskap må också för sin del skänka dynga till uppbyggandet; och må i vår fålla höja sig högar lika resliga som de gyllne murar kring kungens slott. Så skall vi göra. Nästa måndag börjar vi. Och ända från grunden. JUHANI. Custe dirite! Unue ni ataku la sterkamason kiel fekskaraboj, kaj de mateno ĝis vespero krakadu la ŝtipo sur kiu ni dispecigos koniferbranĉetojn en la korto de Jukola; la brutaro, la pompa brutaro donu ankau siaflanke aĉaĵon por plialtigo de la sterkamasoj; kaj leviĝu en nia brutareja korto amasoj altaj kiel oraj muregoj de rcĝa kastelo. Tiel ni faru. Vcnontan lundon ni komencu, kaj el-funde. 01062
Bottom
01064
Top
Aapo: Varför ej redan i morgon? AAPO. Kial ne jam morgaŭ? 01063
Bottom
01065
Top
Juhani: Först nästa måndag. Det skadar ju inte att funderingsvägen låta saken mogna. Ja, vare sagt som så: nästa måndag. JUHANI. Ne pli frue ol lundon. Ne estas malutile konsideri la aferon, kc ĝi fariĝu pli matura. Jes, estu dirite: venontan lundon. 01064
Bottom
01066
Top
Aapo: Men en paragraf bör vi genast avhandla. Så är det fatt: Om vi önskar ordning och stadga i vårt hushåll, så vare en av oss förman och husbonn. Vi vet, att denna rätt och plikt tillfaller Juhani såväl på grund av hans förstfödslorätt som vår mors bestämmelse. AAPO. Sed unu paragrafon ni dcvas plenumi tuj. Tia estas la afero: Se ni esperas havi ordon kaj firmecon en nia mastru-mado, unu estu la estro kaj mastro. Ni scias, ke ĉi tiu rajto kaj devo apartenas al Juhani pro lia unuenaskiteco kaj pro la destino de nia patrino. 01065
Bottom
01067
Top
Juhani: Ja, ja, den rätten, makten och myndigheten är min! JUHANl. Jes, jes, ĉi tiu rajto, potenco kaj forto apartenas al mi! 01066
Bottom
01068
Top
Aapo: Men se till, att du försonligt brukar den och till gemensam nytta. AAPO. Sed zorgu, ke vi uzos ĝin paceme kaj por la‘ komuna profito. 01067
Bottom
01069
Top
Juhani: Jag skall försöka göra mitt bästa. Blott ni ville lyda utan stryk och piska! Men mitt bästa försöker jag göra. JUHANl. Mian plejbonon mi volas fari. Sed ke vi nur: obeu sen kverelo kaj skurĝo! Sed mian plejbonon mi volas klopodi. 01068
Bottom
01070
Top
Aapo: Piska? AAPO. Skurĝo? 01069
Bottom
01071
Top
Juhani: Om så behövs, ser du. JUHANl. Se estos bezone, vidu. 01070
Bottom
01072
Top
Tuomas: Tala till dina hundar om piskan. TUOMAS. Parolu al viaj hundoj pri skurĝo. 01071
Bottom
01073
Top
Timo: Inte uppmjukar du mina ryggmarker, aldrig i världen; det må lagens och rättens färla göra, om min rygg har skäl att klia. TIMO. Vi ne plimoligos mian terenon, vi, neniam; tion faru la vipo de leĝo kaj juĝejo, se mia dorso jukos pro kulpo. > 01072
Bottom
01074
Top
Juhani: Varför hugger ni er fast vid ett löst ord? Visst finns här lyckorum för oss, om blott frid råder och hornen läggs åt sidan. JUHANI. Kial vi kroĉiĝas al aparta vorto? Ni ja havas ĉi tie lokon por nia feliĉo, se nur interkonsento regas kaj la kornoj estas flanken metitaj. 01073
Bottom
01075
Top
Eero: Noggrant må ändå bestämmas våra inbördes förhållanden. EERO. Tamen precize estu difinitaj niaj interrilatoj. 01074
Bottom
01076
Top
Aapo: Och låt oss höra vad envar önskar. AAPO. Kaj ni aŭdu ĉies opinion. 01075
Bottom
01077
Top
Juhani: Vad säger du, Lauri, alltid så fåordig? JUHANl. Kion diras vi, Lauri, ĉiam silentema? 01076
Bottom
01078
Top
Lauri: Jag säger som så. Låt oss flytta till skogen och åt fanders med denna världens bråk. LAURI. Mi volas ion diri. Ni translokiĝu en arbaron kaj ĵetu al diablo la bruadon de ĉi tiu mondo. 01077
Bottom
01079
Top
Juhani: Vasa? JUHANI. Kion? 01078
Bottom
01080
Top
Aapo: Karlen yrar igen. AAPO. La viro deliras denove. 01079
Bottom
01081
Top
Juhani: Att vi skulle flytta till skogen! Så dåraktigt! JUHANI. Cu ni translokiĝu en arbaron? Kiaj malsaĝaĵoj! 01080
Bottom
01082
Top
Aapo: Bry dig inte om det. - Se så här har jag funderat. Du, Juhani, har rätt att först ta hand om husbondskapet, om du så vill. AAPO. Ne atentu. — Vidu kiel mi pensis. Vi, Juhani, havas unuan rajton paŝi al la mastreco, se vi tiel volas. 01081
Bottom
01083
Top
Juhani: Ja se det vill jag. JUHANI. Mi ja volas. 01082
Bottom
01084
Top
Aapo: Vi övriga, så länge vi stannar i våra kära hemknutar och är ogifta karlar, uträttar gårdens arbeten, äter gårdens mat och får kläder från gården. Månadens första måndag utom vid sånings- och skördetiden, vare alltid vår fridag, men också då bör vi erhålla mat från gården. Gården give envar av oss en halv tunna havre till utsäde, och årligen må vi ha rätt att rödja ett gemensamt svedjeland, vars storlek är minst tre tunnland. Så lyder mina tankar ur vårt hems och de ogiftas synvinkel. Men jag vet, att ingen av oss gärna lämnar Jukolas kära nejder, och därtill tvingar oss inte vårt hemmans trångboddhet, tvärtom finns det nog med utrymme för sju bröder på dessa marker. Men skulle inte den, som med tiden kände sig hugad att grunda ett eget hem och en egen familj utan att med laga kraft och lantmätarkostnader vilja splittra gården, skulle inte han kunna nöja sig med följande förmåner? Han ärve ett stycke jord från gården, på vilket han bygger sin bostad och åkrar kring den. Han må också tilldelas ett ansenligt stycke ängsmark, och han må ha rätt att rödja sig betesmark därtill från skogen, så att han kan föda ett par hästar och fyra, fem nöt. Och utan skatter och utskylder må såväl han som hans barn bruka sitt hemman och njuta av dess avkastning, levande i frid på egen grund. - Så har jag tänkt mig saken. Vad säger ni? AAPO. Ni aliaj, tiel longe kiel ni restos en nia kara hejmo kaj estos senedzinaj viroj, ni laboros por la domo, manĝos ia manĝaĵon de la domo kaj ricevos de la domo niajn vestojn. La unua lundo en ĉiu monato, escepte dum tempo de semado kaj rikolto, estu ĉiam nia propra tago, sed manĝaĵon ni ricevu eĉ tiam de la domo. Ciujare la domo donu al ĉiu el ni duon-barelon da avcno por semado kaj ĉiujare ni havu rajton fari brulsarkejon komunan, kies areo sufiĉas por minimume tri bareloj da semo. Tiaj estas miaj pensoj el vidpunkto de nia hejmo kaj senedzineco. Sed mi scias ke neniu el ni volonte irus for el la amataj regionoj de Jukola, kaj al tio ne devigas manko de spaco, kontraŭe estas ja vasto por sep fratoj en ĉi tiuj regionoj. Sed tiu, kru eble iam sentus mon fondi al ĥi propran loĝejon kaj familion, kaj tamen volus nek per leĝa potenco nek per kostoj de termezuristo disdividi la domon, ĉu li ne povus esti kontenta je sekvantaj avantaĝoj? Li heredu el la domo pecon da tero, sur kiu li konstruos sian domon kaj kampojn ĉirkaŭ ĝi. Li ricevu ankaŭ siaparte ian pecon da herbejo kaj li havu rajton pretigi el arbaro por si herban kampon aldone, por ke li povu nutri paron da ĉevaloj kaj kvar, kvin bovinojn. Kaj sen impostoj kaj depagoj li kulturu sian parcelon kaj ĝuu el ĝiaj donaĵoj, li kaj liaj infanoj, vivante en paco sur sia grundo. — Tiei mi pripensis la aferon. Kion vi diras? 01083
Bottom
01085
Top
Juhani: Ganska förnuftigt funderat. Låt oss taga dessa paragrafer i övervägande. JUHANI. Sufiĉe saĝe pripensita. Ni konsideru tiujn para-grafojn. 01084
Bottom
01086
Top
Lauri: Men annorlunda handlat är ännu förnuftigare gjort. Låt oss flytta till skogarnas sköte och sälja det usla Jukola, eller arrendera det åt Rajaportti-gar-varen. Han har meddelat oss att han vore redobogen för den handeln; men under minst tio år önskar han ha gården i sitt välde. Låt oss göra som jag säger och flytta med våra hästar, hundar och bössor till det branta Impivaarabergets fot. Där bygger vi oss ett glatt pörte på en glad, mot solen sluttande glänta, och där, jagande skogens villebråd, lever vi i frid långt borta från världens vandring och de elaka mänskor. -Så har jag tänkt för mig själv natt och dag under årens lopp. LAURI. Sed alimaniere farite ankoraŭ pli saĝe farite. Ni translokiĝu en Ia internon de la arbaroj kaj forvendu Ia kadukan jukola, aŭ ni donu ĝin lue al la feltanisto de Limpordego. Li al ni sciigis sian emon al tiu negoco; sed por dek jaroj mini-mume ii volus havi la domon. Ni faru kiel mi diras kaj trans-lokiĝu kun niaj ĉevaloj, niaj hundoj kaj niaj pafiloj al la de-klivo sub ia kruta monto Impivaara. Tie ni konstruu por ni gajan kabanon sur gaja deklivo sunflanka, kaj tie, ĉasante arbarajn bestojn, ni vivos en paco malproksime de la monda bruado kaj koleraj homoj. — Jen kiel mi meditadis nokte kaj tage dum paso de jaroj. 01085
Bottom
01087
Top
Juhani: Har fanken förmörkat din hjärna, pojke? JUHANI. Ĉu diablo ensorĉis vian cerbon, knabo? 01086
Bottom
01088
Top
Eero: Om inte fanken, så skogsrået. EERO. Se ne diablo, do arbara feino. 01087
Bottom
01089
Top
Lauri: Så menar jag, och handlar en gäng därefter. Där skulle vi riktigt leva som herrar, jagande fåglar, ekorrar, harar, rävar, grävlingar och lurviga björnar. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. Tie ni vivus sinjore, ĉasante birdojn, sciurojn, leporojn, vulpojn, lupojn, melojn kaj hirtharajn ursojn. 01088
Bottom
01090
Top
Juhani: Nå för jäkeln! räkna upp hela Noaks ark, ända från musen till älgen. JUHANI. Nu diablo! iasu preterpasi la tutan arkeon de Noa, de muso ĝis aiko. 01089
Bottom
01091
Top
Eero: Se det var då ett råd: säga farväl till saltet och brödet och suga blod, käka kött som myggorna och trollkarlarna i Lappland. Och skulle vi kanske dessutom äta rävar och vargar i Impivaaras skryms-len liksom de ludna bergtrollen? EERO. Jen vere konsilo: diri adiaŭon al salo kaj pano kaj suĉi sangon, manĝi viandon kiel kuloj kaj la laponaj sorĉistoj. Kaj ĉu ni manĝus ankaŭ viandon de vulpo kaj eĉ de lupo en la kavernoj de Impivaara, kiel harhaŭtaj montaj koboldoj? 01090
Bottom
01092
Top
Lauri: Av rävarna och vargarna får vi skinn, för skinnen pengar, för pengarna salt och bröd. LAURl. De vulpoj kaj iupoj ni ricevos feiojn, por feioj monon, per mono salon kaj panon. 01091
Bottom
01093
Top
Eero: Av skinnen får vi kläder, men köttet, det blodiga köttet vare vår enda spis; skogens apor och babianer behöver inte salt och bröd. EERO. EI la feloj ni ricevos vestojn, sed viando, sanga vapor-anta viando estos nia sola manĝajo; simioj kaj papianoj en arbaro ne bezonas salon kaj panon. 01092
Bottom
01094
Top
Lauri: Så menar jag och handlar en gång därefter. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. 01093
Bottom
01095
Top
Timo: Låt oss taga saken under begrundan ända från början. Varför skulle vi inte också i skogen kunna tugga salt och bröd? Varför inte? Men Eero är en spefågel, alltid i vår väg, ständigt en lång stubbe i vår sved. Vem kan förbjuda skogsbon att då och då närma sig också byarnas knutar, då och då, allt efter behov? Eller dänger du mig då i skallen med ett vedträ, Eero? TIMO. Ni konsideru la aferon elfunde. Kial ni ne povus maĉi eĉ en arbaro salon kaj panon? Kial ne? Sed Eero estas mokulo, ĉiam li ĝenas nin, ĉiam li estas kiel alta stumpo en nia brulkulturejo. Kiu povus malpermesi la loĝanton de arbaro iam proksimiĝi ankaŭ al vilaĝaj kortoj, iam kaj tiam, se estos bezone? Aŭ ĉu vi, Eero, tiam frapos mian kapon per lignafo? 01094
Bottom
01096
Top
Eero: Nä då, bror min, ”du får till och med salt om du kommer med bär”. - Flytta, pojkar, flytta, det förbjuder jag inte, jag skall tvärtom skjutsa er, föra er härifrån i riktigt vargtrav. EERO. Ne, mia frato, sed eĉ »sa!on vi ricevos se vi berojn alportos». — Translokiĝu, knaboj, translokiĝu, mi ne mal-permesas, mi eĉ veturigos vin, kaj trote laŭ lupa rapido. 01095
Bottom
01097
Top
Juhani: Men snart nog skulle skogsråna skjutsa er tillbaka därifrån, det går jag i borgen för. JUHANI. Sed baldaŭ la arbarkoboldoj ilin reveturigus, mi garantias tion. 01096
Bottom
01098
Top
Lauri: ”När man kommer andra gången är hemmets tröskel hög”, det vet jag, och tro inte, att jag mera knackar pä din dörr, när jag en gång lämnat den. - Valborgsdagen flyttar jag. LAURI. »Ce reveno — vojo longa, hejma sojlo estas alta», mi tion scias, sed ne kredu, ke mi frapos vian pordon plu, se mi ĝin foje lasis. — Venontan unuan de majo mi translokiĝos. 01097
Bottom
01099
Top
Timo: Måhända följer jag med dig. TIMO. Eble mi iros kun vi. 01098
Bottom
01100
Top
Lauri: Jag förbjuder inte, kallar inte; lyd blott ditt hjärtas maning. - Nästa Valborgsdag flyttar jag till Impivaara-mon. Till en början bor jag förstås, tills mitt lilla, varma pörte står färdigt, i vår farfars tilltor-vade milkoja. Och då, när jag uträttat mitt eget dagsverke, vilar jag verkligen i en fridens boning, lyssnande till hur björnen visslar och tjädern blåser sin låt i Sompio. LAURI. Mi ne dekonsilas nek admonas; faru kiel via koro trovas plej bone. — Mi translokiĝos venontan unuan de majo al deklivo de Impivaara. Komence mi tie, ĝis kiam mia mal-granda, varma kabano estos preta, vivos en la herbaĵkovrita karbokabano de nia avo. Kaj tiam, plenuminte mian propran taglaboron, mi ripozos en la paca kabano aŭskultante, kiel urso fajfas en arbaro kaj tetro blove vokas sur la marĉo Sompio. 01099
Bottom
01101
Top
Timo: Jag följer med, Lauri; det må vara sagt, Lauri. TIMO. Mi venos, Lauri; estu dirite, Lauri. 01100
Bottom
01102
Top
Tuomas: Om inte tiderna bättrar sig här, så följer också jag med TUOMAS. Se ĉi tie la tempoj ne pliboniĝos, mi venos kun vi. 01101
Bottom
01103
Top
Juhani: Tuomas med! Skulle också du flytta? JUHANI. Eĉ Tuomas! Cu ankaŭ vi translokiĝus? 01102
Bottom
01104
Top
Tuomas: Om inte tiderna bättrar sig. TUOMAS. Se la tempoj ne pliboniĝos. 01103
Bottom
01105
Top
Lauri: Jag flyttar på Valborgsdagen om också sö-tebrödsdagarna skulle nalkas Jukola. LAURI. Mi translokiĝos la unuan de majo, eĉ se estus festo de dolĉaj macoj en la domo Jukola. 01104
Bottom
01106
Top
Timo: Du och jag, vi båda, vi flyttar till Sompio kärr som de vårliga tranorna; och luften och vindarna spelar! TIMO. Vi kaj mi, ni du, ni translokiĝos al marĉo Sompio kiei printempaj gruoj; kaj aero kaj ventoj tonos! 01105
Bottom
01107
Top
Juhani: Håhåja! Men se om jag håller mig till sanningen, så har Lauris plan en hemlig dragningskraft. Skogen lockar. Tamme tusan! det känns sannerligen som såge jag bortom skogen himlens härliga vidd. JUHANI. Aj-aj! Sed se mi konfesas la veron, estas en la intenco de Lauri sekreta altiro. La arbaro allogas. Diablo! mi sentas kvazaŭ mi post tiu arbaro vidus la ĉarman vastejon de aero. 01106
Bottom
01108
Top
Aapo: Ni dårar, vad tänker ni på? - Flytta till skogen! Varför? Vi har ju gård och rum; ett dyrbart tak över vårt huvud! AAPO. Vi frenezuloj, kion vi pensas? Translokiĝi en ar-baron! Kial? Ni ja havas domon kaj ĉambrojn; tegmenton oran super niaj kapoj. 01107
Bottom
01109
Top
Juhani: Det är sant som så, att vi äger en gård, vid vilken vi hänger med naglar och tänder, så länge den har minsta lukt av gudslån. Men ser du, om nu olyckan här skulle störta allt huller om buller, tvärtemot ens bästa avsikter, så må skogen vara min utgård, dit jag snart nog kilar i väg, när de sista resterna skramlar i kvarnstruten. - Ja, vi må nu hugga i med hushållssysslorna och arbetet med fruktansvärd fart; och låt oss återigen befatta oss med den paragraf, om vilken det egentligen här var fråga. - Enligt min dumma skalle har Aapo på det hela taget övervägt sakerna ganska förnuftigt; och allt går väl, om blott alla för sin egen del beflitar sig om enighet och försonlighet. Men se om vi söker gräl, så finner vi alltid skäl för att resa nackborsten. JUHANI. Vero, ni havas domon, al kiu ni kroĉiĝas per ungoj kaj dentoj, tiel longe kiel ĝi odoras je manĝaĵo. Sed vidu, se malbona sorto ĉion renversus ĉi tie, maigraŭ la plej bonaj pensoj de viro, tiuokaze estu la arbaro mia rifuĝejo, kien mi baldaŭ de ĉi tie rapidos.se la lastaj grajnoj bruos en muelilo. — Jes, al okupo kaj laboro por ia domo ni nun ĵetiĝos kun timiga rapido; kaj ni revenu al la paragrafo, pri kiu esence jam estis ĉi tie diskuto. — Laŭ mia malsaĝa kranio Aapo ĝenerale kon-sideris la aferojn sufiĉe saĝe; kaj ĉio bone prosperos, se nur ĉiu el ni siaparte interesiĝos pri unueco kaj konkordo. Sed jen, se ni serĉos kverelon, ni certe trovos kaŭzojn por ke niaj nukharoj leviĝu. 01108
Bottom
01110
Top
Simeoni: Var finner vi inte det så länge som den gamle Adam kittlar och killar i oss där mellan ben och skinn? SIMEONI. Kial ni ne trovus tion tiel longe kiel la malnova Adamo tiklas kaj jukas en ni ĉi tie inter osto kaj haŭto? 01109
Bottom
01111
Top
Timo: Den gamle Adam har jag alltid tänkt mig som en gammal allvarsam far i filthatt, svart långrock, knäbyxor och röd väst, som sträcker sig nedanom mannens navel. Sådan stegar gubben i väg försjunken i sina tankar och kör ett oxpar. TIMO. La malnova Adamo, mi ĉiam pensis, estas maljuna serioza patro en feltoĉapelo, en nigra longa surtuto, en genu-pantalono kaj en ruĝa veŝto, kies rando etendiĝas ĝis sub la vira umbiliko. Kiel tia maljunulo li paŝadas enpensiĝinta kaj kondukas bovoparon. 01110
Bottom
01112
Top
Simeoni: Med den gamle Adam menas syndens ursprung, arvsynden. SIMEONI. La malnova Adamo signifas la radikon de peko, la heredan pekon. 01111
Bottom
01113
Top
Timo: Jag vet, att han är arvsyndens kännemärke och förebild, den behornade fanen i helvetet. Men som en sådan gubbstut, som jag sade, stegar han för min syn, körande ett oxpar. Det kan jag inte hjälpa. TIMO. Mi scias, ke li estas signo kaj simbolo de la hereda peko, tiu kornokapa satano, el infero, sed kiel tia pompulo, kiel mi diris, li paŝadas antaŭ mia imago, kondukante bovoparon. Tion mi ne povas malhelpi. 01112
Bottom
01114
Top
Juhani: Vi må lämna denna trosparagraf och hålla oss till saken. - Aapo, hur skall vi handla med våra tvenne torp, Vuohenkalma och Kekkuri? JUHANI. Ĉi tiun religian paragrafon ni lasu kaj revenu al la afero. — Aapo, kion diri pri tiuj du niaj farmbienetoj: Vuohenkalma kaj Kekkuri? 01113
Bottom
01115
Top
Aapo: Man bör minnas, att de bägges innehavare en gång röjde sin jord i den råa, dystra ödeskogen, och att de alltså inte bör visas bort från sina torvor -som ju vore orätt - så länge de orkar påta i sina tegar, och sedermera bestämmer lagen åt dem någotslags stöd för ålderdomen. Så är det fatt med den punkten. - Men låt oss ta en annan sak i åskådande, som enligt min åsikt torde vara ganska knepig. För den är här-städes vårt viktigaste steg, det som i förtid gör oss gråa i skallen eller bringar oss livets vackra väder och slutligen låter vår dag slockna i aftonens gyllenglöd. Och dig, Juhani, rör nu den saken främst. Märk alltså vad jag säger: ett värdinnelöst husbondskap är halvdant och haltande; en gård utan en husfru som trippar på loftstigen... AAPO. Oni devas memori, ke la farmantoj de ambaŭ tiuj bienetoj penlaboris siajn kampojn el kruda dezerta arbaro, kaj oni ne povas forpeli ilin de iliaj terpecoj - tio ja estus maljustaĵo — tiel longe kiel ili havas kapablon teni siajn kampojn en bona stato, kaj eĉ post tio ordonas la leĝo por ili el la domo subtenon de maljuneco. Tiel estas la afero en ĉi tiu punkto. — Sed ni atentu alian cirkonstancon, kiu estas laŭ mia opinio iom kriza. Ĉar ĝi estas ĉi tie nia plej grava paŝo, kiu grizigas la kapon tro frue aŭ alportas al ni serenon de la vivo kaj finas niajn tagojn en vespera ĉielruĝo. Kaj vin, Juhani, ĝi nun unue koncernas. Atentu do, kion mi diras,- la mastreco sen mastrino estas neper-fekta kaj lamanta; domo sen mastrino, kiu iras sur la vojeto al la provizejo... 01114
Bottom
01116
Top
Timo: ... är som en varglya utan en varghona, eller som en stövel utan den andra stöveln; det haltar sannerligen, såsom Aapo sade. TIMO. Estas kiel lupa nesto sen lupino, aŭ kiel boto sen la alia boto; vere ĝi lamas, kiel Aapo diris. 01115
Bottom
01117
Top
Aapo: En gård utan en husfru som trippar på loftstigen är som en molnig dag, och vid ändan av det familjebordet bor ledsnaden likt en falnande höstkväll. Men en god husfru är gårdens klara sol, som lyser och värmer. - Se: som den första på morgonen lämnar hon bädden, knådar sin deg, reder frukosten på bordet åt sin man, förser honom med vägkost när han beger sig till skogen, och därfrån skyndar hon med stävan i handen till fållan för att mjölka sin brokiga hjord. Nu bakar hon, stökar och ställer; nu är hon vid bordet, nu vänder hon sig där borta vid bakbänkens ända med brödet på handflatorna, och nu rör hon som ett yrväder om i ugnen, som ur sitt skinande gap öser eld och rök. Nu, medan bröden stiger, får hon äntligen, med barnet vid bröstet, sin frukost, äter en bit bröd, en stekt strömming och tar sig en klunk surmjölk ur stånkan. Men hon glömmer heller inte hunden, gårdens trogna vakt på trappan, ej heller katten, som sömnig plirar uppifrån ugnen. -Och nu stökar och ställer hon igen, vänder och svänger sig, knådar en deg till att jäsa i tråget, bakar den till bröd och gräddar dem, och i floder flyter svetten från hennes panna. Men se: när solen sjunker har hon bröden i taket, spett vid spett, från vilka en frisk livslukt fläktar ned. Och när männen kommer från skogen, väntar dem en ångande aftonmåltid på det skurade bordet. Men var är värdinnan själv? Där ute på gårdsplanen mjölkar hon åter sina krokhorniga nöt, och i stävan skvalpar mjölkens sakta susande fradga. - Så styr och stökar hon, så vänder och svänger hon sig; och först när de övriga redan snarkar vad de orkar i sin djupaste sömn, böjer hon sig välsignande ned på sin bädd. Men inte ens då är det slut med hennes arbete och stök. Utan att bli otålig stiger hon upp under nattens lopp då och då, nästan varje timma, för att lugna sitt lilla barn, som sakta kvider i vaggan. - Detta, bröder, är den goda husfrun. AAPO. Domo sen mastrino, kiu paŝas sur la vojeto al la provizejo, estas kvazaŭ nuba tago, kaj ĉe ĝia familia tablo loĝas enuo simila al velkanta aŭtuna vespero. Sed bona mastrino estas la brila doma suno, kiu lumas kaj varmigas. — Vidu: unua ŝi ellitiĝas, knedas la paston, preparas matenmanĝon por sia edzo, provizas la virojn por iro al arbaro, kaj poste rapidas kun kuveto en brutarejon por melki sian multkoloran bovinaron. Nun ŝi bakas, moviĝadas kaj kuradas; nun ŝi estas ĉe la tablo, jen ŝi rapidas al la benko kun pano sur la mano, jen ŝi incitas la brulaĵon en la forno, kiu el sia ardanta faŭko sendas fajron kaj fumon. Nun ŝi, dum la pano fermentas, fine mem, kun infano ĉe la brusto, matenmanĝas, prenas pecon da pano, frititan haringon kaj trinkas el kruĉo acidan lakton. Sed ankaŭ la hundon ŝi ne forgesas, la fidelan domgardanton sur la ŝtuparo, eĉ ne la katon, kiu dormema rigardas de sur la forno. — Kaj jen ŝi denove movas sin, kuras, turniĝas kaj balanciĝas, knedas ankoraŭ duan paston en sia knedujo por fermenti, formas ĝin je pano kaj bakas ĝin, kaj rivere fluas ŝvito de ŝia frunto. Sed vidu, kiam la suno subiras estas ŝia pano sub la plafono, panstango apud panstango, de kiuj freŝa vivo odoras malsupren. Kaj tiam, ĉe la reveno de la viroj el la arbaro, ilin atendas vaporanta vespermanĝo sur lavita tablo. Sed kie estas la mastrino mem? Tie en la korto ŝi ree melkas siajn kurbokornajn bovinojn, kaj en la kuveto ondadas zu-manta, ŝaŭmanta laktosupraĵo. — Tiel ŝi moviĝas kaj turniĝas, tiel ŝi balanciĝas kaj ruliĝas; kaj nur kiam la aliaj jam ronkas en la plej profunda dormo, ŝi kuŝiĝas kun beno. Sed eĉ ankoraŭ ne finiĝis tute ŝiaj laboro kaj agado. Sen malpacienco ŝi dum la nokto ellitiĝas ofte, eĉ ĉiuhore, ellitiĝas por kvietigi sian infan-eton, kiu ploretas en la lulilo. — Tia, fratoj, estas la bonega mastrino. 01116
Bottom
01118
Top
Juhani: Väl talat, Aapo, och jag fattar nog ditt tals mening. Det söker nämligen locka mig till äktenskap. Jo, jag begriper. Hustrun, sade du, är en nödvändig persedel i hushållet. Det är sant! Men vänta lite. Din önskan, skulle jag tro, blir snart uppfylld. Ja, jah; jo! Jag bekänner, att jag redan huvudstupa förgapat mig i en flicka, som jag önskar få till hustru och en god sådan, om inte de gamla tecknen sviker mig. - Ja, bröder, andra dagar och andra konster närmar sig oss, och husbondskapet som jag skall åtaga mig bekymrar mig storligen. Husbondens, husbondens skuldror tyngs här av en stor börda, och stor blir en gång hans redovisning på domedagen. Jag ansvarar nu för er alla över hela linjen; håll det i minnet. JUHANI. Bone vi parolis, Aapo, kaj mi komprenas la celon de via parolo. Ĝi, nome, penas konsentigi min al edziĝo. Jes, mi komprenas. La edzino, vi diris, estas necesa afo en la ma-strumado. Vero! Sed ne zorgu pri tio! Via espero kredeble eĉ baldaŭ plenumiĝos. Nu, nu, jes! Mi konfesas, ke mia animo jam serioze kroĉiĝis al knabino, kiun mi esperas ricevi kiei edzinon, kaj bonan, se malnovaj signoj ne trompas. — Jes, fratoj, aliaj tagoj kaj aliaj taskoj proksimiĝas al ni, kaj la mastreco, kiun mi devas preni, min treege maltrankviligas. La ŝultrojn de la mastro premas ĉi tie terura ŝarĝo, kaj granda estas lia konto ĉe la lasta juĝo. En mia respondeco vi ja nun estas ĉiuj; tion memoru. 01117
Bottom
01119
Top
Tuomas: Du? Varför då? TUOMAS. En via? Kial? 01118
Bottom
01120
Top
Juhani: Jag är er husbonn; det är ur mina fingerspetsar man en gång suger mitt blod för er skull. JUHANI. Mi estas via mastro; el mia mano estos iam repostulata via sango. 01119
Bottom
01121
Top
Tuomas: Själv svarar jag för både min kropp och själ. TUOMAS. Mem mi respondas pri mia korpo kaj mia animo. 01120
Bottom
01122
Top
Timo: Själv svarar jag också; heh! TIMO. Mem ankaŭ mi prirespondas; ha! 01121
Bottom
01123
Top
Aapo: Broder Juhani, märk, att sådana utgjutelser föder ond blod. AAPO. Frato Juhani, rimarku, ke tiaj frazoj boligas la sangon. 01122
Bottom
01124
Top
Juhani: Jag menade inte ond blod lika litet som ont kött, men såsom tjära, såsom kardborren en het sommar klamrar ni er ursinnigt fast vid ett tomt, betydelselöst ord, fast ni till grund och botten känner mitt hjärta. Det tar jag illa upp! JUHANI. Mi celis nek sangon nek karnon, sed kvazaŭ gudro, kvazaŭ kardofrukto en varmega somero vi kroĉiĝas furioze al negrava, sensignifa vorto, kvankam vi konas mian koron ĝisfunde. Mi indignas! 01123
Bottom
01125
Top
Aapo: Låt oss lämna detta, men säg oss nu, om du vill, vem den flickan är, som dragit ditt hjärta till sig. AAPO. ĉi tio restu, kaj diru al ni nun, se vi volas, kiu estas la knabino, kiu altiris vian koron al si. 01124
Bottom
01126
Top
Juhani: Det vill jag säga tvärt på fläcken. Jäntan, som jag så obevekligt älskar, är Männistö-mors Venia. JUHANI. Tion mi volas diri malkaŝe. La knabino, kiun mi multege amas, estas Venla, filino de la avino de Pindometo. 01125
Bottom
01127
Top
Aapo: Hm. AAPO. Hm. 01126
Bottom
01128
Top
Juhani: Vad säger du? JUHANI. Kion vi diras? 01127
Bottom
01129
Top
Aapo: Hm, säger jag blott. AAPO. Hm, mi nur diras. 01128
Bottom
01130
Top
Tuomas: En förarglig historia. TUOMAS. Cagrena afero. 01129
Bottom
01131
Top
Simeoni: Venia. Se, se! Men allt vare i den himmelska faderns hand. SIMEONI. Venla. Jen, jen! Sed ĉio estu en la mano de la ĉiela patro. 01130
Bottom
01132
Top
Aapo: Hm, jaså Venla. AAPO. Hm, do Venla. 01131
Bottom
01133
Top
Juhani: Vad morrar ni? Men ack! Jag anar något; och beskydde oss Herrans son! Vad? Sjung ut bara! JUHANI. Kion vi murmuraĉas? Sed ho ve! mi suspektas ion; kaj nin gardu la Filo de nia Sinjoro! Kion? Nun parolu kaj malpienigu viajn buŝojn! 01132
Bottom
01134
Top
Aapo: Hör på du: redan i åratal har mina tankar träget kretsat kring flickan. AAPO. Aŭdu: jam dum jaroj miaj pensoj okupiĝis pri la knabino. 01133
Bottom
01135
Top
Simeoni: Ifall Skaparen unnat henne åt mig, varför skulle jag då sörja? SIMEONI. Se la Kreinto ŝin destinis por mi, kial mi ĉagre-niĝus? 01134
Bottom
01136
Top
Eero: Alls inte. Hon är unnad åt dig och jag far i väg med henne. EERO. Eĉ neniom. Ŝi estas destinita por vi kaj mi prenos ŝin. 01135
Bottom
01137
Top
Juhani: Vad säger Tuomas? JUHANI. Kion diras Tuomas? 01136
Bottom
01138
Top
Tuomas: En förarglig sak; flickan tilltalar mig storligen, det bekänner jag. TUOMAS. Cagrena afero; la knabino plaĉas al mi multe, tion mi konfesas. 01137
Bottom
01139
Top
Juhani: Jaså. Jaså. Bra! Och Timo då? JUHANI. Efektive, jes. Bone! Kaj Timo? 01138
Bottom
01140
Top
Timo: Jag avlägger samma bekännelse. TIMO. Mi faras la saman konfeson. 01139
Bottom
01141
Top
Juhani: ”Herrans son och Kaitarantas Gösta!” Men du, Eero? JUHANI.»La Filo de nia Sinjoro kaj Kusta de Kaitaranta!» Sed Eero? 01140
Bottom
01142
Top
Eero: Jag avlägger samma redbara bekännelse, samma redbara bekännelse. EERO. Mi faras la saman sinceran konfeson, la saman sin-ceran konfeson. 01141
Bottom
01143
Top
Juhani: Bra, riktigt bra! Haha! - Och Timo med, Timo med! JUHAMI. Bone, tre bone! Haha! — Kaj ankaŭ Timo, eĉ Timo! 01142
Bottom
01144
Top
Timo: Flickan är mig gruvligt kär, det bekänner jag. Visserligen gav hon mig en gång duktigt på truten, slog mig pojkstackare då riktigt ordentligt och jag minns allt den bastun; nå nåh! TIMO. La knabino estas al mi tre kara, tion mi konfesas. Estas vero, ke ŝi bastonadis min, birdeton, foje tre multe, batis min tiam forte, kaj vere mi memoras tiun bastonadon; nu, nu! ^JJUHANI. Silentu, silentu! ĉar nun estas la demando, ĉu vi ŝin amas. 01143
Bottom
01145
Top
Juhani: Tig, tig! för nu är frågan om du älskar henne. TIMO. Jes, jes, tion mi faras, kaj forte, se nome ankaŭ ŝi amas min. 01144
Bottom
01146
Top
Timo: Ja-a, ja-a, det gör jag, och mycket, om hon nämligen älskar mig tillbaka. JUHANI. Tiel, tiel! Ankaŭ vi baras mian vojon? 01145
Bottom
01147
Top
Juhani: Just så, just så! Också du ställer dig alltså i vägen för mig? TIMO. Tute ne, tute ne, se vi vere ne povas bridi vian 01146
Bottom
01148
Top
Timo: Ingalunda, ingalunda, ifall du inte på allvar kan behärska ditt lynne, ditt lynne och din tunga. Emellertid tycker jag mycket om den lunsan och söker också göra mitt bästa för att få henne till min hustru. prudenton, vian prudenton kaj vian langon. Tamen mi amas la ulinon multe kaj mi volas peni laŭ miaj fortoj akiri ŝin kiel edzinon al mi. 01147
Bottom
01149
Top
Juhani: Bra, bra! Men vad säger Lauri? JUHANI. Bone, bone! Sed kion diras Lauri? 01148
Bottom
01150
Top
Lauri: Vad har jag med flickan att skaffa? LAURI. Kion komunan mi havas kun la knabino? 01149
Bottom
01151
Top
Juhani: På vems sida står du? JUHANI. Ĉe kies flanko vi staras? 01150
Bottom
01152
Top
Lauri: Jag blandar mig icke i saken, varken från ilen ena eller andra sidan. LAURI. Mi ne miksas min en la aferon, nek por tiu, nek por ĉi tiu partio. 01151
Bottom
01153
Top
Juhani: Det här blir ändå en skön soppa. JUHANI. Fariĝos el ĉi tio vera kaĉo. 01152
Bottom
01154
Top
Lauri: I den sticker jag inte min sked. LAURI. En tiun mi ne ŝovos mian kuleron. 01153
Bottom
01155
Top
Juhani: Alltså alla, utom Lauri. Pojkar, pojkar, Jukolas brödraskap och min stora släkt! Nu klämmer vi till, och jord och himmel skälver. Nu, kära bröder, fram med kniven, yxan eller vedträet, och en mot alla och alla mot en som sju tjurar! Låt gå för det! Ved-Iräet är mitt vapen; jag griper i den där masurbjäs-scn, och den må skylla sig själv, som därav får en pärta i skulten. - Tag edra vedträn, pojkar, och stig Iram om det finns karlatag i er. JUHANI. Ciuj do, krom Lauri. Knaboj, knaboj, la frataro de Jukola kaj mia parencaro granda! Nun ni frapegos kaj la tero kaj la ĉielo tremegos! Nun, karaj fratoj, prenu tranĉilon, hakilon aŭ lignoŝtipon kaj unu kontraŭ ĉiuj kaj ĉiuj kontraŭ unu kiel sep bovoj! Estu tiel! Lignoŝtipo estos mia armilo; tiun ondvejnan mi kaptas, kaj se ies kapkrusto ricevos de ĝi spliton, li kulpigu sin mem. — Prenu viajn ŝtipojn, knaboj, kaj venu ĉi tien, se troviĝas en vi rezisto al viro. 01154
Bottom
01156
Top
Eero: Här står jag beväpnad, fast lite lägre än de andra. EERO. Ĉi tie mi staras armita, kvankam iom pli malalta ol vi aliaj. 01155
Bottom
01157
Top
Juhani: Du, din pojkpinne! Men se jag märker åter det där försmädliga, det där fördolda, det där förbaskade grinet i ditt ansikte, och det ser ut som skulle du bara skämta med hela saken. Men jag skall allt lära dig. JUHANI. Vi, eta stumpaĉo! Sed jen mi ree ekvidas tiun sarkasmon, tiun kaŝitan, tiun malbenitan grimacon en via vizaĝo, kaj ŝajnas, ke vi nur vidas ludon en la tuta afero. Sed mi vin instruos. 01156
Bottom
01158
Top
Eero: Varför bryr du dig om det, blott mitt vedträ språkar allvar. EERO. Ne zorgu pri tio, se nur mia ŝtipo agos serioze. 01157
Bottom
01159
Top
Juhani: Jag skall allt snart lära dig. Tag edra vedträn, tag edra vedträn, pojkar! JUHANI. Jes, vere mi vin instruos baldaŭ. Prenu viajn ŝtipojn, prenu viajn ŝtipojn, knaboj! 01158
Bottom
01160
Top
Timo: Här är jag med mitt vedträ, om så behövs. För min del önskar jag inte missämja och gräl, men om så behövs. TIMO. Ĉi tie estas mi kaj mia ŝtipo, se estas bezone. Mi ne volas havi malpacon kaj kverelon, sed se estas bezone. 01159
Bottom
01161
Top
Juhani: Ditt vedträ, Tuomas! JUHANI. Vian ŝtipon, Tuomas! 01160
Bottom
01162
Top
Tuomas: Dra åt fanders med ditt vedträ, tokstolle! TUOMAS. Iru al diablo kun via ŝtipo, strigo! 01161
Bottom
01163
Top
Juhani: Jäklar anagga! JUHANI. Sidu kaj brulu! 01162
Bottom
01164
Top
Simeoni: Gräsligt, hedniskt och turkiskt är detta tumult; men jag lämnar leken och överlåter gifter-målsärendet i Herrans hand. SIMEONI. Terura, pagana kaj turka estas ĉi tiu bruego; sed mi cedas kaj fortiriĝas el la ludo kaj transdonas miajn edziĝ. aferojn al la Sinjoro. 01163
Bottom
01165
Top
Lauri: Jag lämnar också leken. LAURI. Ankaŭ mi rezignas. 01164
Bottom
01166
Top
Juhani: Ni må därför stiga åt sidan, dra er undan! -Grip vedträet, Aapo, och må Jukolas väggar eka mens huvudskålarna spräcks. Eld och djävlar! JUHANI. Tial vi ambaŭ fortiriĝu flanken, tiriĝu flanken for de niaj piedoj! — Prenu vian ŝtipon, Aapo, kaj eksonu la muroj en Jukola, kiam kranioj krevos. Fajro kaj kornuloj! 01165
Bottom
01167
Top
Simeoni: Eländigt är mänskobarnet. Jag för-skräckes, Juhani, när jag betraktar ditt utseende just nu, när jag ser, hur ditt öga rullar och ditt hår står på ända som stagg. AAPO. Mizera estas la homido. Mi konsterniĝas, Juhani, rigardante vian aspekton nun, vidante, kiel viaj okuloj turni-ĝadas kaj via hararo staras rekte kvazaŭ hirta herbo. 01166
Bottom
01168
Top
Juhani: Låt stå, låt stå; det är just det vanliga verkliga jussi-håret. JUHANI. Lasu stari, lasu stari; ĝi estas ĝuste la ordinara kaj nefalsa johana hararo. 01167
Bottom
01169
Top
Eero: Jag vill lugga det en smula. EERO. Mi havus emon ĝin iom taŭzi. 01168
Bottom
01170
Top
Juhani: Du tummeliten! Bäst att du vackert stannar i vrån. Bort med dig! jag börjar tycka synd om dig. JUHANl. Vi dikfingro! Plej bone por vi resti kviete en angulo. For, mi ekkompatas vin. 01169
Bottom
01171
Top
Eero: För i god tid din gräsliga käke i vrån. Det är den jag tycker synd om; för den darrar och skälver ju redan som på en tiggare. EERO. Portu rapide en angulon tiun vian teruran mentonon. Ĝin mi kompatas, ĉar ĝi jam tremas kaj vibras kiel almozulo. 01170
Bottom
01172
Top
Juhani: Titta, hur det här vedträet darrar, titta. JUHANI. Vidu, kiel ĉi tiu ŝtipo tremas, vidu. 01171
Bottom
01173
Top
Aapo: Juhani! AAPO. Juhani! 01172
Bottom
01174
Top
Eero: Kläm till! Jag tror nästan, att det regnar härifrån tillbaka, regnar hagel stora som vedträn. Slå hitåt! EERO. Ekfrapu! Mi kredas, ke repluvos de ĉi tie kaj eble pluvos hajloj grandaj kiel ŝtipoj. Frapu ĉi tien! 01173
Bottom
01175
Top
Juhani: Jodå. JUHANI. Jes. 01174
Bottom
01176
Top
Aapo: Du slår inte, Juhani! AAPO. Vi ne frapos, Juhani! 01175
Bottom
01177
Top
Juhani: Dra åt dynghögen du, eller tag ditt vedträ och försvara dig, eljes mörbultar jag din skalle. Grip ditt vedträ. JUHANI. Iru sur sterkamason vi, aŭ prenu vian ŝtipon kaj defendu vin, en alia okazo mi moligos vian kapon. Prenu vian ŝtipon! 01176
Bottom
01178
Top
Aapo: Var är vettet ditt? AAPO. Kie estas via prudento? 01177
Bottom
01179
Top
Juhani: 1 detta masurvedträ; ser du, nu knyster det ett ord. JUHANI. En ĉi tiu malmolkapa ŝtipo; vidu, nun ĝi fiustros vorteton. 01178
Bottom
01180
Top
Aapo: Vänta, bror min, vänta tills också jag rycker mig ett vapen i näven. - Så där ja; här står jag nu med ett runt vedträ i handen. Men först ett par ord, du Jukolas kristliga brödraskara, och sedan skall vi slåss som galna vargar. - Märk detta: en ursinnig man är ett blodtörstigt odjur, men ingen mänska; han är för stenblind att se, vad som är rätt och billigt; och allra minst kan han i sin ilskas våld uträtta kärlekens ärenden. Men om vi nu ändå försökte från förnuftets synpunkt betrakta den sak, som fick bröderna att gripa till vedträna, så tror jag, att det är fatt som så. Ilickan kan inte älska oss alla, utan blott en enda, om hon fattar tycke till någon av oss, i vars sällskap hon hand i hand ville vandra över livets tistelrika backe. Jag finner alltså för gott, att vi allihopa och samtidigt besöker henne för att allvarligt framföra vårt ärende, spörjande med värma i sinnet och tungan, om hon kunde skänka sitt hjärta åt någon av oss. Om nu Ilickan är medgörlig, må den av oss, som fick den önskade lotten, tacka sin lyckas dag, men de övriga må utan knot nöja sig med sitt öde. Den, som blev lottlös, må svälja sin harm, önskande att också han ännu möter den för honom utkorade här i världen. Gör vi så, så handlar vi som män och verkliga bröder. Och då skall vår fars och mors förklarade skepnader stiga fram från himmelens glödande port och, stående på randen av ett glänsande moln, ropa till oss med i hög stämma: ”Se så där, Juhani, se så där, Tuomas och Aapo, se så där Simeoni, Timo och Lauri, just så där, min Eero-iiten! Ni är söner i vilka vi funnit behag!” AAPO. Atendu, frato, atendu, ĝis mi kaptos armilon en mian manon. — Jen;ĉi tie mi nun staras kun ronda ŝtipo en la mano. Sed unue kelkajn vortojn, vi kristana frataro de Jukola, kaj poste ni batalu kvazaŭ frenezaj lupoj. — Rimarku: viro en kolerego estas sangon soifanta raba besto, sed ne homo; li estas blinda por vidi, kio estas justeco kaj modereco; kaj plej malmulte Ii povas sub potenco de sia kolero plenumi amaferojn. Sed se ni nun tamen penus laŭ vidpunkto de prudento rigardi la afcron, kiu kaŭzis la ŝtipkverelon, mi kredas ke la afero estus jena. La knabino ne povas ami nin ĉiujn, nur unu solan, se ŝi volas havi el ni iun, kun kiu ŝi manon en mano volus transpasi Ia kardan altaĵon de la vivo. Laŭ mia juĝo estas plej bone, ke ni ĉiuj kune kaj samtempe iru al ŝi por sciigi serioze nian aferon demandante kun fervoraj animo kaj lango, ĉu ŝi povus al iu el ni donaci sian koron. Se la knabino konsentos, tiam tiu el ni, kiu gajnis la sopiritan loton, laŭdu sian tagon de feliĉo, sed la aliaj estu kontentaj je sia sorto sengrumble. Li, kiu ne ricevis, englutu sian ĉagrenon esperante, ke ankaŭ li renkontos surtere la kunulinon al si destinitan. Se ni agos tiel, ni agos kiel viroj kaj veraj fratoj. Kaj tiam la lumigitaj ali-formaĵoj de niaj gepatroj eliros tra la ora pordo de la ĉielo kaj, starante sur rando de brilanta nubo, ili rigardos malsupren al ni kriante per laŭta voĉo: »Jes, tiel Juhani, tiel Tuomas kaj Aapo, jen tiel, Simeoni, Timo kaj Lauri, ĝuste tiel, mia Eero-etulo! Vi estas niaj filoj, la amataj, en kiuj ni havas plezuron.» 01179
Bottom
01181
Top
Juhani: Gubbe, du språkar ju, tamme fan, som en himmelens ängel, och det fattas inte mycket att du får mig att lipa. JUHANl. Viro, vi parolas, diablo prenu, kiel ĉiela anĝelo, kaj ne mankas multe, ke vi kaŭzas al mi ploron. 01180
Bottom
01182
Top
Simeoni: Vi tackar dig, Aapo. SIMEONI. Ni dankas vin, Aapo. 01181
Bottom
01183
Top
Juhani: Tack skall du ha. Där kastar jag mitt vedträ. JUHANI. Dankon. Tien mi fetas mian ŝtipon. 01182
Bottom
01184
Top
Timo: Det gör jag med. Och detta gräl slutade så som jag redan från början ville. TIMO. Tien ankaŭ mi. Kaj ĉi tiu kverelo finiĝis kiel mi jam komence volis. 01183
Bottom
01185
Top
Simeoni: Aapo håller spegeln framför oss, därför må vi tacka honom. SIMEONI. Aapo tenas spegulon antaŭ ni, kaj ni danku lin pro tio. 01184
Bottom
01186
Top
Eero: Vi må tacka honom, vi må i sanning sjunga ”Simeonis lovsång”. EERO. Lin ni danku, ni kantu veran »benon de Simeono». 01185
Bottom
01187
Top
Simeoni: Återigen hån, hån och grin. SIMEONI. Moko, moko kaj rikano ree! 01186
Bottom
01188
Top
Timo: Eero, låt bli att håna Guds ord, Simeonis lovsång. TIMO. Ne moku, Eero, vortojn de Dio, benon de Simeono. 01187
Bottom
01189
Top
Aapo: Ack, så ung och så fördärvad! AAPO. Ho, tiel juna kaj tiel obstina! 01188
Bottom
01190
Top
Simeoni: Så ung och så fördärvad! Eero, Eero! Ja, nu säger jag ej annat, men jag suckar för din skull. SIMEONI. Tiel juna kaj tiel obstina! Eero, Eero! Jes, nun mi nenion plu diros, mi ĝemas pro vi. 01189
Bottom
01191
Top
Juhani: Jag spår som så, Eero, att vi en eller ett par gånger nödgas ge dig riktigt med fars hand. Ty mor uppfostrade dig alltför klemigt. JUHANI. Mi profetas, Eero, ke ni devos unu du fojojn doni al vi vere »el patra mano». ĉar nia patrino edukis vin tro milde. 01190
Bottom
01192
Top
Simeoni: Vi bör tukta honom, så länge som hans hjärta ännu är ungdomsvekt och böjligt; men vi skall göra det med kärleksfull hand och inte i vredens ilska. En ilsken tuktan driver djävlarna in, men inte ut. SIMEONI. Ni devos lin puni dum lia koro ankoraŭ estas mola kaj fleksebla pro juneco; sed ni faru tion per ama mano kaj ne en kolero de malamo. Punado malama pelas diablojn internen, ne eksteren. 01191
Bottom
01193
Top
Eero: Se här, och det med varm hand. EERO. Jen tie, kaj vere el ama mano. 01192
Bottom
01194
Top
Simeoni: O den där ogudaktiga, som slog mig! SIMEONI. Vidu la malpiulon, li min batis! 01193
Bottom
01195
Top
Eero: Och rakt på käften. Gallan kan spricka för mindre än så. EERO. Kaj rekte sur la buŝegon. Jam pro malpli la gal-veziko krevis. 01194
Bottom
01196
Top
Juhani: Kom hit lite, min gosse. Timo, ge mig käppen därifrån vrån. JUHANI. Venu ĉi tien, knabeto. Timo, donu la bastonon, kiu estas en angulo tie. 01195
Bottom
01197
Top
Simeoni: Se så där, Juhani, håll du honom stadigt på dina knän, så drar jag ned hans byxor. SIMEONI. Jen, Juhani, tenu lin bone sur viaj genuoj, mi tiros malsupren lian pantalonon. 01196
Bottom
01198
Top
Eero: För helvete, låt bli! EERO. Ne, ne pro infero! 01197
Bottom
01199
Top
Juhani: Du sprattlar i onödan, din groda. JUHANl. Vane vi baraktas, aĉulo. 01198
Bottom
01200
Top
Simeoni: Släpp honom inte. SIMEONI. Ne liberigu lin. 01199
Bottom
01201
Top
Juhani: Se på den gärsen. Men inte slipper du, nej. JUHANI. Jen, vidu la perĉon. Sed vi ne liberiĝos, ne.] 01200
Bottom
01202
Top
Eero: Slå bara, ni jäklar, så tänder jag eld under knuten. Jag gör i sanning eld och rök, eld och rök gör jfg! EERO. Se vi batos, vi sentaŭguloj, mi metos fajron sub la domangulon. Vere mi faros fajron kaj fumon, fajron kaj fumon mi faros! 01201
Bottom
01203
Top
Juhani: Sicken galla! Skall du tända eld under knuten? O vilken galla! JUHANI. Kia galo! Ĉu fajron vi metos sub la domangulon? Ho, kia galo! 01202
Bottom
01204
Top
Simeoni: Gubevare vilken galla! SIMEONI. Dio gardu, kia galo! 01203
Bottom
01205
Top
Juhani: Hit med käppen, Timo! JUHANI. La bastonon ĉi tien, Timo! 01204
Bottom
01206
Top
Timo: Jag hittar den ju inte. TIMO. Mi ne trovas ĝin. 01205
Bottom
01207
Top
Juhani: Din blindbock, ser du den inte där i vrån? JUHANI. Vi blindulo, ĉu vi ne vidas ĝin en la angulo tie? 01206
Bottom
01208
Top
Timo: Jaså, den här av björk? TIMO. Cu ĉi tiu? betula? 01207
Bottom
01209
Top
Juhani: Just den; ro hit med den. JUHANI. ĉuste tiu; alportu ĝin. 01208
Bottom
01210
Top
Simeoni: Slå, men förnuftigt och inte särdeles kraftigt. SIMEONI. Batu, sed saĝe kaj ne per tro multa forto. 01209
Bottom
01211
Top
Juhani: Nog vet jag. JUHANI. Jes, mi scias. 01210
Bottom
01212
Top
Lauri: Inte ett enda rapp, säger jag! LAURI. Eĉ ne unu baton, mi diras! 01211
Bottom
01213
Top
Tuomas: Låt pojken vara! TUOMAS. Lasu la knabon en paco! 01212
Bottom
01214
Top
Juhani: Han behöver lite på rumpan sin. JUHANI. Li bezonas iom sur sian voston. 01213
Bottom
01215
Top
Lauri: Nu rör du inte vid honom med ditt finger ens. LAURI. Nun vi eĉ per via fingro ne tuŝu lin. 01214
Bottom
01216
Top
Tuomas: Släpp pojken lös! På fläcken! TUOMAS. Delasu la knabon! Tuj! 01215
Bottom
01217
Top
Timo: Han må få förlåtelse, den Eero-pojken, åtminstone ännu denna gång. TIMO. Li havu pardonon, la Eero-knabo, ĉi tiun fojon an-koraŭ. 01216
Bottom
01218
Top
Simeoni: Förlåtelse, förlåtelse, tills tistel och ogräs kväver vetet. SIMEONI. Pardonon, pardonon, ĝis kardo kaj dornoj sufokos la tritikon. 01217
Bottom
01219
Top
Lauri: Du rör inte vid honom. LAURI. Ne tuŝu lin. 01218
Bottom
01220
Top
Aapo: Låtom oss förlåta honom; och sålunda försöker vi samla glödande kol på hans hjässa. AAPO. (J.Ni pardonu al li; kaj tiel ni penos amasigi fajrajn karbojn sur lian kapon. 01219
Bottom
01221
Top
Juhani: Gå nu och tacka lyckan din. JUHANI. Iru nun kaj danku vian sorton. 01220
Bottom
01222
Top
Simeoni: Och bed att Gud skänker dig ett nytt hjärta, ett nytt sinne och en ny tunga. SIMEONI. Kaj petegu Dion, ke li donacu al vi novajn koron, animon kaj langon. 01221
Bottom
01223
Top
Timo: Men jag går och lägger mig. TIMO. Sed mi kuŝiĝos. 01222
Bottom
01224
Top
Aapo: Låt oss ännu granska en paragraf. AAPO. Ni traktu ankoraŭ unu paragrafon. 01223
Bottom
01225
Top
Timo: Jag går och lägger mig. Följ mig, Eero; vi går och lägger oss och glömmer världens myrbo, den usla stacken, som ångar och bolmar i regnet. Kom, Eero! TIMO. Mi kuliĝos. venu kun mi, Eero; ni kuŝiĝu kaj for-gesu ĉi tiun formikneston de Ia mondo, la mizeran formikejon, kiu en pluvo vaporas kaj eligas fumon. Venu, Eero! 01224
Bottom
01226
Top
Juhani: Men hur lyder den paragrafen, som du vill att vi skall befatta oss med? JUHANI. Sed kia estas la paragrafo, kies plenumon vi volas? 01225
Bottom
01227
Top
Aapo: Gunås, det är ju på det viset, att vi inte känner A ens, abc-bokens första bokstav, och ändå är läskunnigheten en oundviklig förpliktelse för den kristna medborgaren. Men man kan tvinga oss till det med lagens makt, kyrkolagens makt. Och ni vet, vilken kronans maskin som väntar på oss och önskar rycka oss in i sina kuggar, om vi inte lydigt lär oss att läsa. Det är ju fotstocken som väntar oss, den svarta fotstocken, som, dystert gapande med sina runda hål, ligger och vräker sig där i kyrkans förstuga som en svart galt. Just med denna helvetets hovtång har vår prost hotat oss, och han verkställer sin hotelse, om han ser att vi ej dagligen flitigt övar oss, det är visst och sant. AAPO. Dio gardu! estas ja tiel, ke ni ne konas eĉ la unuan literon en la abocolibro, A, kaj tamen estas legoscio nepra devo de kristana civitano. Sed al tio oni povas devigi nin per leĝa potenco, per potenco de la eklezia leĝo. Kaj vi scias, kia ŝtata maŝino nin atendas kaj volas nin kapti per siaj dentoj, se ni ne dece lernos legi. Piedtrabo ja nin atendas, fratoj, nigra piedtrabo, kiu kun siaj rondetaj truoj kuŝaĉas tie en la preĝeja vestiblo kiel nigra virporko. Custe per ĉi tiu infera prenilo nia preposto nin minacis, kaj li plenumos sian minacon, se li ne vidos ĉe ni ĉiutagan diligenton kaj ekzercadon, tio estas certa afero. 01226
Bottom
01228
Top
Juhani: Omöjligt att lära sig läsa. JUHANI. Estas neeble Ierni legi. 01227
Bottom
01229
Top
Aapo: Mänskorna har också förr klarat den konsten. AAPO. Homoj faris tiun lertaĵon ankaŭ pli frue. 01228
Bottom
01230
Top
Tuomas: Nog finge man svettas därvid. TUOMAS. Vere ĉe tio viro ŝvitadus. 01229
Bottom
01231
Top
Juhani: Och stånka. Jag har en så hård skalle. JUHANI. Kaj spiregadus. Mi havas tiom malmolan kapon! 01230
Bottom
01232
Top
Aapo: Men en stark vilja för mannen genom den gråa stenen. Låt oss gripa verket an, låt oss skaffa oss abc-böcker från Tavastehus och bege oss till klockarn i skola, såsom vår prosts befallning lyder. Vi må göra det, innan man för oss med kronans skjuts. AAPO. Tamen forta volo kondukas viron eĉ tra griza ŝtono. Ni ekkaptu la aferon, ni venigu por ni abocolibrojn el Hameen-linna kaj ni iru al la kantoro por lerni Iegi, kiel estas ordono de nia preposto. Tion ni faru antaŭ ol oni nin alkondukos per ŝtata devigo. 01231
Bottom
01233
Top
Juhani: Jag fruktar, att här bör handlas så, jag fruktar, Gud nåde oss! Men låt oss nu lämna den saken till morgondagen och gå till vila. JUHANI. Mi timas, ke tio devas esti farata, mi timas. Dio indulgu nin. Sed restu por morgaŭ ĉi tiu ideo, kaj ni kuŝiĝu. 01232
Bottom

kapitel 02 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
02001
Top
Det är en lugn septembermorgon. Daggen glimrar på fältet, dimman vältrar sig på de gulnade lövverkens toppar och skingras slutligen uppe i höjden. Denna morgon har bröderna stigit upp mycket vresiga och fåordiga, tvättat sina ansikten, borstat sina luggar och klätt på sig sina helgdagskläder. För i dag hade de beslutit att färdas till klockaren för att gå i skola hos honom. Estas kvieta matcno de septembro. Roso brilas sur herbejo, nebulo turniĝadas ĉirkaŭ flaviĝintaj folioj kaj fine malaperas en la alto. Ci tiun matenon la fratoj ellitiĝis tre koleraj kaj senvortaj, lavis siajn vizaĝojn, brosis siajn harojn kaj vestis sin per festvestoj. Ĉar hodiaŭ ili decidis ekiri al la kantoro por lcrni legadon. 02001
Bottom
02002
Top
De äter nu sin morgonmåltid vid Jukolas långa furubord, och de bruna bönorna tycks smaka dem, fastän de inte är glada i synen, och harmens bitterhet skymtar vid deras ögonbryn; tanken på skolfärden, som de snart skall anträda, har åstadkommit detta. Men när de spisat, skyndar de sig dock ej strax i väg, utan sätter sig ännu en stund för att vila. Stumma sitter de, och någon av dem stirrar modfälld ned i golvet, medan en annan åter betraktar sin rödpärma-de abc-bok, vändande på dess styva blad. Vid pörtets södra fönster sitter Juhani, blinkande upp mot den steniga backen och den täta talldungen, i vilken skymtar morans hybble med sin rödkantade dörr. Ili manĝas nun sian matenmanĝon ĉe la longa, pinligna tablo de Jukola, kaj ŝajnas, ke la brunaj pizoj gustas bone al ili, kvankam iliaj vizaĝoj ne estas ĝojaspektaj, sed ĉagrena kolereto ŝvebas sur iliaj brovoj; penso pri la lernejvizito, kiun ili tuj devos cntrepreni, kaŭzis ĉi tion. Post la manĝo ili tamcn ne tuj ekiris, sed ili sidiĝis por ripozi ankoraŭ momenton. Silente ili sidis, kaj iu fikse rigardis malgajc la plankon, alia rigardis la ruĝkovrilan abocolibron, turnante ĝiajn dikajn foliojn. Ce la suda fenestro de Ia ĉambro sidas Juhani rigardante supren al la ŝtona altaĵo kaj al la densa pinaro, kie estas videbla la ka-bano de la avino, kabano kun ruĝafosta pordo. 02002
Bottom
02003
Top
Juhani: Venia trippar där på stigen, och så flink är hennes gång. JUHANI. Vcnla tie paŝas sur la vojeto, kaj estas ŝia irado rapida. 02003
Bottom
02004
Top
Aapo: Och i går skulle såväl modern som dottern bege sig till sina släktingar i Tikkala för att bläda rovor och plocka lingon och stanna där ända till sena hösten. AAPO. Kaj hieraŭ devis la patrino kaj la filino iri al parencoj en Tikkala por senfoliigi rapojn kaj kolekti vakciniojn, restantc tie ĝis malfrua aŭtuno. 02004
Bottom
02005
Top
Juhani: Ända till sena hösten? Jag blir mycket orolig. Troligen ger de sig i väg; men i Tikkala finns detta år en dräng, som är en ståtlig gosse och stor spelevink, och den vägen skulle snart allas vårt hopp försvinna. Det är alltså bäst att strax på stunden göra den märkliga konsten, framställa frågan, alla frågors fråga. Vi går alltså och frågar jäntan, om hennes sinne är hugat och hennes hjärta eldfängt. JUHANI. Ĉu ĝis malfrua aŭtuno? Mi tre maltrankviliĝas. Certc ili iros; sed en Tikkala estas ĉi tiun jaron servisto, kiu estas belaspekta knabo kaj granda petolulo, kaj malaperus tie la espero de ni ĉiuj. plej bonc cstas do fari senprokraste la stran-gan manovron, prezenti demandon, la demandon de ĉiuj de-mandoj. Ni iru por demandi la knabinon, ĉu ŝia animo volus subiĝi kaj ŝia koro ekflami. 02005
Bottom
02006
Top
Tuomas: Också jag anser det vara bäst. TUOMAS. Ankaŭ mi opinias, ke tio estus plej bona. 02006
Bottom
02007
Top
Timo: Det gör jag med. TIMO. Ankaŭ mi. 02007
Bottom
02008
Top
Juhani: Ja, ja! och nu intet mera för denna gång än allihop att fria och detta på en gång som riktiga gossar. Ja, ja! Gud bevare oss! Men här finns ingen annan råd än att fria, fria bara! Nu har vi vår bästa dräkt på oss, är tvättade och borstade; hela vårt utseende liknar en kristen mänska: snygg och liksom pånyttfödd. - Jag blir mycket orolig. - Men till Venia bara! Nu är lämplig tid. JUHANI. Jes, jes! nenion alian ĉi tiun fojon, nur ĉiuj al svato kaj samtempe kiel bravuloj. Jes, jes! la Sinjoro nin gardu! sed nenio helpas, nur al svato, al svato. Nun ni estas en vestoj plej bonaj, lavitaj kaj brositaj; tuta nia eksteraĵo similas krista-nan homon: pura kaj kvazaŭ denovc naskiĝinta. — Mi tre maltrankviliĝas. — Sed al Venla! Nun estas akcepta tcmpo. 02008
Bottom
02009
Top
Eero: Och vare det också sällhetens dag. EERO. Kaj estu ĝi la tago de savado. 02009
Bottom
02010
Top
Juhani: Vems sällhets dag, vems? Aha! vad tror du, pojke? JUHANI. Kies tago de savado, kies? Ho! kion vi kredas, knabo? 02010
Bottom
02011
Top
Eero: Nå, kanske allas. EERO. Prcfere por ni ĉiuj. 02011
Bottom
02012
Top
Juhani: Annorlunda sagt, att hon skulle bli allas vår hustru. JUHANI. Alie dirite, ke ŝi fariĝu edzino de ni ĉiuj. 02012
Bottom
02013
Top
Eero: Må vara. EERO. Estu tiel. 02013
Bottom
02014
Top
Juhani: Nej men! JUHANI. Ĉu vcre! 02014
Bottom
02015
Top
Simeoni: Hur i Guds namn skulle det vara möjligt? SIMEONI. Pro Dio, kiel tio estus ebla? 02015
Bottom
02016
Top
Eero: Inför Gud är ingenting omöjligt. Vi skall alla enhälligt tro, hoppas och älska. EERO. Nenio por Dio estas nepovebla. Ni fidu, esperu, kaj amu ĉiuj unuanime. 02016
Bottom
02017
Top
Juhani: Tig, Eero! för nu går vi och friar och på samma väg till skolan, med vägkostpåsarna över axeln. JUHANI. Silentu, Eero! ĉar nun ni iros por svati kaj tuj poste al lerncjo kun dupoŝa manĝaĵosako sur la ŝultro. 02017
Bottom
02018
Top
Aapo: Men för att ordentligt uträtta vårt ärende, må en av oss vara liksom ordförande där inne i kojan. AAPO. Sed por agi saĝe, unu el ni estu kvazaŭ pledanto tie en la kabano. 02018
Bottom
02019
Top
Juhani: En viktig paragraf. Men just du är ju liksom gjuten för detta ämbete. Du har stora gåvor; ditt tal väcker alltid eld och lågor i ens barm. Sannerligen! du är född till präst! JUHANI. Grava paragrafo. sed vi ja estas kvazaŭ fandita por tiu okupo. Vi havas bonajn talentojn; via parolo ĉiam vekas fajron kaj fulmon en vira koro. Vere vi estas naskiĝinta por esti pastro. 02019
Bottom
02020
Top
Aapo: Vad vet jag? och varför talar vi om gåvor? Här i skogarna försvinner de i okändhetens dimma, dunstar bort som en rännil i sanden. AAPO. Kion scias mi? kaj kial ni parolas pri talentoj? Ci tie en la arbaroj ili malapcras en nekonata nebulo, malaperas kiel lirlanta rivereto en sablo. 02020
Bottom
02021
Top
Juhani: Ett hårt öde lät dig ej gå i skola. JUHANI. Malmilda sorto ne lasis vin iri lernejon. 02021
Bottom
02022
Top
Aapo: Varifrån skulle vår gård ha fått medel att skola mig? Minns det: det dinglar allt en och annan påse mellan hemmet och skolan, innan gossen hamnar i predikstolens träsäck. - Men låt oss återgå till saken, friarsaken. Det må ske som ni vill. Jag stiger fram som gemensam ordförande och försöker tala som en klok karl. AAPO. Kie nia bieno estus ricevinta monrimedojn por min lernigi? Memoru: longe^devas la manĝosako pendoladi inter hejmo kaj lernejo, antaŭ ol knabo estos en lignosako. — Sed ree al la afero, Ia edziĝafero. Estu laŭ via volo. Mi ekpaŝos antaŭ vi kiel komuna parolgvidanto kaj penos vortumi kiel saĝa viro. 02022
Bottom
02023
Top
Juhani: Låt oss sätta i gång med det. - Herrejessus! Men inte hjälper, utan låt oss sätta i gång med det på fullt allvar. Våra påsar lämnar vi utanför morans koja, och Lauri, som inte har något nöt i denna hage, må se till att inte svinen kommer åt dem. Nu går vi! och låt oss träda in i brudgemaket med abc-boken i näven; det liksom gör oss lite högtidliga. JUHANI. De parolo al ago! Dio gardu! Sed nenio helpas, ni tuj transiru de parolo al ago. Niajn sakojn ni lasos ekster la kabano de la avino, kaj Lauri, kiu havas neniun bruton ĉe tiu fonto, ilin gardu de porkoj. Ni ekiru nun! kaj ni eniru en la domon de la fianĉino kun la abocolibro en la mano; tio donos al ni kvazaŭ iom da solencco. 02023
Bottom
02024
Top
Eero: Särskilt om vi vänder tuppbilden fram. EERO. Precipe, se ni tenos ĝin tiel, ke la kokfolio estos videbla. 02024
Bottom
02025
Top
Juhani: Börjar du nu igen? Men tuppen erinrar mig om den gruvliga dröm, som pinade mig senaste natt. JUHANI. Ĉu ree? Sed parolante pri koko mi memoras Ia teruran sonĝon, kiu turmentis min la lastan nokton. 02025
Bottom
02026
Top
Simeoni: Berätta den; kanske den är en hälsosam varning för oss. SIMEONI. Rakontu ĝin; eble ĝi cstas por ni utila averto. 02026
Bottom
02027
Top
Juhani: Jag drömde som så, att där uppe på ugnen var ett hönsbo och i det sju stycken ägg. JUHANI. Mi sonĝis, ke tie supre sur la forno estis kokin-nesto kaj en ĝi sep ovoj. 02027
Bottom
02028
Top
Simeoni: Jukolas sju bröder! SIMEONI. La sep filoj de Jukola! 02028
Bottom
02029
Top
Juhani: Men ett av äggen var på tok för litet. JUHANI. Sed unu ovo estis mirinde malgranda. 02029
Bottom
02030
Top
Simeoni: Eero! SIMEONI. Eero! 02030
Bottom
02031
Top
Juhani: Tuppen dog! JUHANI. La koko mortis. 02031
Bottom
02032
Top
Simeoni: Vår far! SIMEONI. Nia patro! 02032
Bottom
02033
Top
Juhani: Hönan dog! JUHANI. La kokino mortis! 02033
Bottom
02034
Top
Simeoni: Vår mor! SIMEONI. Nia patrino! 02034
Bottom
02035
Top
Juhani: Sedan överföll strax all världens möss, råttor och vesslor boet. - Vad månne dessa djur betyder? JUHANI. Postc ĉiuj musoj, ratoj kaj ermenoj de la mondo atakis la neston. — Kion signifas tiuj bestoj? 02035
Bottom
02036
Top
Simeoni: Våra syndiga lustar och världens vällust. SIMEONI. Niajn pekajn deziregojn kaj la mondan volupton. 02036
Bottom
02037
Top
Juhani: Antagligen. Sedan kom vesslorna, råttorna och mössen och rullade och vältrade, skramlade och slamrade med äggen, som snart gick sönder, och det lilla ägget spred en mycket frän stank. JUHANI. Verŝajnc tiel. — La ermenoj, Ia ratoj kaj la musoj venis kaj bruante kaj klakante rulis kaj turnis la ovojn, kiuj baldaŭ disrompiĝis, kaj el tiu malgranda ovo venis tre mal-bona odoro. 02037
Bottom
02038
Top
Simeoni: Märk detta, Eero. SIMEONI. Rimarku tion, Eero. 02038
Bottom
02039
Top
Juhani: Äggen krossades, och en förskräcklig röst, som många forsars dån, skrek nu i mitt öra uppifrån ugnen: ”allt är söndrat, och den söndringen var stor!” Så skreks det, men slutligen började vi ändå samla och koka denna röra, och äntligen fick vi därav så kallad äggröra; och vi åt den riktigt gärna och gav också åt våra grannar. JUHANI. La ovoj estis disrompitaj, kaj terura voĉo kiel bruego de multaj akvoj nun kriis en mian orelon de sur la forno: »ĉio estas disrompita, kaj granda estis la disrompado!» Tiel oni kriis, sed ni komencis fine kolekti kaj kuiri Ia disrom-pajon kaj ni ricevis el ĝi fine tiel nomatan kirlovaĵon; kaj ni manĝis ĝin kun plezuro kaj donis ankaŭ al niaj najbaroj. 02039
Bottom
02040
Top
Eero: En vacker dröm. EERO. Bona sonĝo. 02040
Bottom
02041
Top
Juhani: En bitter, bitter: du stank där som helvetet. Särdeles bittert drömde jag om dig, pojke. JUHANI. Amara, amara: vi odoraĉis kiel infero. Treamaran sonĝon mi havis pri vi, knabo. 02041
Bottom
02042
Top
Eero: Men jag drömde riktigt sött om dig; jag såg att abc-bokens tupp värpte åt dig en mäkta stor hög karameller och sockerbitar som belöning för din flit och visdom. Du gladde dig mycket, smackade på dina sötsaker; gav till och med åt mig. EERO. Sed mi havis pri vi tre dolĉan sonĝon; mi sonĝis, ke la koko de abocolibro, por rekompenci vian diligenton kaj saĝon, demetis sufiĉe grandan amason da karameloj kaj suker-pecoj. Vi ĝojis multe kaj maĉis viajn dolĉaĵojn; vi donis eĉ al mi. 02042
Bottom
02043
Top
Juhani: Jaså, gav jag också åt dig? Det var ju väl gjort. JUHANI. Mi donis eĉ al vi. Tio ja estis bone farita. 02043
Bottom
02044
Top
Eero: ”När gör gåvan ont?” EERO. »Cia dono estas bono.» 02044
Bottom
02045
Top
Juhani: Aldrig; i synnerhet om jag gåve dig lite av käppen. JUHANI. Certe; precipe se mi donus iom per bastono. 02045
Bottom
02046
Top
Eero: Varför bara lite? EERO. Kial nur iom? 02046
Bottom
02047
Top
Juhani: Håll käft, din stut! JUHANI. Fermu vian faŭkon, bovidaĉol 02047
Bottom
02048
Top
Tuomas: Det bör rii bägge göra, och låt oss nu bege oss i väg. TUOMAS. Faru tiel ambaŭ kaj ni ekiru. 02048
Bottom
02049
Top
Aapo: Må envar taga sin påse och abc-bok. AAPO. Ciu kunprenu sian sakon kaj sian abocolibron. 02049
Bottom
02050
Top
Så begav de sig för att fria till grannens dotter. I gåsmarsch stegade de stumma över kullen vid potatisgropen, traskade uppför den steniga backen och stod äntligen utanför Männistö-mors koja. Tiel ili ekiris por svati la filinon de la najbaro. Unu post alia, silentaj ili preterpasis la deklivon kun terpomkeloj, iris laŭ la ŝtona altaĵeto supren kaj staris fine antaŭ la kabano de la avino de Pindometo. 02050
Bottom
02051
Top
Juhani: Här är vi, här lämnar vi påsarna; och du, Lauri, sitt nu troget och vakta dem, tills vi återvänder från brudgemaket. JUHANI. Ci tie ni estas, ĉi tien ni metos la saketojn; kaj vi, Lauri, sidu kiel fidela gardisto, ĝis ni revenos el la ĉambro de la fianĉino. 02051
Bottom
02052
Top
Lauri: Stannar ni länge där? LAURI. Ĉu vi restos tie longe? 02052
Bottom
02053
Top
Juhani: Det beror på hur vår sak artar sig. - Har någon en ring? JUHANI. Tiom Ionge, kiom postulas la sukceso de nia afero. — Cu iu havas ringon? 02053
Bottom
02054
Top
Eero: Den behöver du inte. EERO. Ci ne estas bezonata. 02054
Bottom
02055
Top
Juhani: Har någon en ring i fickan? JUHANI. ĉu iu havas ringon en la poŝo? 02055
Bottom
02056
Top
Timo: Inte jag och, enligt vad jag tror, ingen annan heller. Där ser man, en ungkarl borde ständigt bära en glänsande ring i taskan. TIMO. Ne mi kaj, laŭ mia scio, ankaŭ ne la aliaj. Tiel estas: juna viro devus ĉiam iri kun brilanta ringo en sia poŝo. 02056
Bottom
02057
Top
Juhani: Nå för tusan! Här står vi nu, och i går var kontryssen Iisakki hos oss, och av honom kunde jag ha köpt både ring och halsduk, men det begrep jag mitt svin inte då. JUHANl. Diablo! Ĉi tic ni staras nun. Kaj hieraŭ estis ĉe ni la rusa kolportisto Isaako, de kiu mi estus povinta aĉeti kaj ringon kaj koltukon, sed mi, porko, pri tio ne ekpensis. 02057
Bottom
02058
Top
Aapo: Dessa grejor kan vi köpa oss efteråt. Och det är också bäst att vi först säkert får veta, om någon av oss och vem av oss kommer att göra detta glada inköp. AAPO. Tiujn aĵojn ni povos aĉeti al ni poste. Kaj plej bonc estas unue por ni sciiĝi certe, ĉu iu el ni kaj kiu faros tiun ĝojigan aĉeton. 02058
Bottom
02059
Top
Juhani: Vem gläntade på dörren? Var det Venia? JUHANI. Kiu malfermctis Ia pordon? Cu Venla? 02059
Bottom
02060
Top
Timo: Det var ju käringen, den krokhakan. TIMO. La maljunulinaĉo ja estis, la kurbmentona. 02060
Bottom
02061
Top
Juhani: Venlas spinnrock surrar där inne som en glad tordyvel i sommarkvällen, spående vackert väder. Nu går vi! Var är min abc-bok? JUHANI. La ŝpinilo de Venla zumas kvazaŭ fekskarabo somervcspere antaŭdirante serenan veteron. Ni iru nun! Kie estas mia abocolibro? 02061
Bottom
02062
Top
Aapo: I din näve, bror min. Du är ju, ditt gudsbe-läte, liksom lite virrig i skallen. AAPO. En via mano, mia frato. Vi, kreaĵo de Dio, ŝajne estas iom konfuzita. 02062
Bottom
02063
Top
Juhani: Ingen fara med det, bror min. Men inte är jag väl sotig i ansiktet? JUHANI. Neniaj zorgoj, mia frato. Sed mi ja ne estas fulga en mia vizaĝo, aŭ kicl? 02063
Bottom
02064
Top
Eero: Ingalunda, utan du är ren och varm som ett nyvärpt ägg. EERO. Tute ne, vi estas pura kaj varma kiei ĵus demetita ovo. 02064
Bottom
02065
Top
Juhani: Nu går vi! JUHANI. Ni iru nun! 02065
Bottom
02066
Top
Eero: Jag är den yngsta och må därför öppna dörren för er och själv komma som den sista. Stig in. EERO. Atendu! Mi estas la plej juna kaj mia devo estas malfcrmi por vi la pordon kaj veni mem kiel la lasta. Eniru! 02066
Bottom
02067
Top
De steg in i morans koja, Juhani i spetsen, med vimmelkantiga ögon och håret på ända som pigg-svinsborst, och de övriga följde troget, allvarligt i hans hälar. Så steg de in, och Eero smällde igen dörren efter dem, men själv stannade han utanför, satte sig på lindan, lustigt mysande med sina läppar. Ili eniris en la malaltan kabanon de la avino, Juhani unue, kun fiksrondaj okuloj kaj kun starantaj haroj kiel la haregoj de histriko, kaj la aliaj lin sekvis fidele kaj serioze tuj poste. Tiel ili eniris kaj Eero fermis Ia pordon post ili, sed restis mem ekstere, sidiĝis sur la herbejo kun ironia rideto sur la lipoj. 02067
Bottom
02068
Top
Men moran, i vars rum fem bröder nu står som friare, är en hurtig och pigg gumma; hon livnär sig med hönsskötsel och bärplockning. På somrarna och höstarna guppar hon flitigt på stubbiga svedjemar-ker, kring smultron- och lingontuvor, guppar och svettas i sin dotter Venlas sällskap. Vacker kallade man jungfrun. Hennes hår var rostbrunt, blicken slug och skarp, munnen len, kanske nästan för bred. Hon var kort till växten, men axelbred och mullig, och det sades att hon också var stark. Så beskaffade var brödernas älsklingsfågel i talldungens skydd. Sed la maljunulino, en kies ĉambro la kvin fratoj nun staras kiel svatantoj, estas vigla kaj vivema virino; por sin vivteni ŝi bredas kokinojn kaj kolektas berojn. Somere kaj aŭtune ŝi diligentc vagadas sur stumphavaj herbdeklivoj, sur fragaj kaj vakciniaj altaĵetoj, okupas sin kaj ŝvitadas kun sia filino Venla. Bela laŭ diroj estis la junulino. Ŝia hararo havis koloron de rusto, la rigardo estis ruza kaj akra, la buŝo belforma, eble iom tro larĝa. ŝi estis malaltkreska, sed larĝaŝultra kaj ron-deta, kaj ke ŝi estas forta, oni diris. Ĉi tia estis la favorato de la fratoj en ŝirmo de la pinaro. 02068
Bottom
02069
Top
Men kojans dörr knarrade till, och Juhani steg hastigt ut, ilsket yttrande åt de övriga, som ännu dröjde kvar: ”kom härifrån gossar!” Slutligen kom de alla ut med förnärmad uppsyn och började traska mot kyrkbyn. Men när de hunnit femtio steg från byggnaden, snappade Juhani från marken en sten av en knytnäves storlek och kastade den, pustande av ilska, i väg mot stugdörren; det skrällde i kojan och därinne tjöt gumman till, öppnade dörren, svor och domderade, hötande med näven åt de flyende bröderna. Med abc-boken i näven och vägkostpåsen på axeln traskade bröderna efter varandra på kyrkvägen, utan att växla ett ord sinsemellan. Med vredens vilda fart färdades de: sanden väste och påsarna slängde; och de märkte inte, huru snabbt det bar i väg. De gick länge stumma, tills Eero äntligen öppnade sin mun och yttrade: Scd subite la kabana pordo malfermiĝis, kaj Juhani venis kun rapido eksteren, kolere dirante al la aiiaj, kiuj ankoraŭ restis interne: »venu for, knaboj!». Fine i!i ĉiuj eliris kun indignitaj vizaĝesprimoj kaj ekiris laŭ direkto ai la preĝeja vilaĝo. Sed kiam ili estis irintaj proksimume kvindek paŝojn de la domo, Juhani kaptis de sur ia tero ŝtonon pugnograndan kaj spiregante pro kolero, li jetis ĝin kontraŭ la doman pordon; krakis la kabano kaj ekkriis en la kabano la maljunuiino, mal-fermis la pordon, blasfemis kaj pugne minacis la forkurantajn fratojn. Kun la abocolibro en la mano kaj Ia manĝosaketo sur la ŝultro la fratoj paŝis unu post la alia laŭ ia preĝeja vojo, eĉ ne vorton parolante. Rapide kaj kolere ili iris: sablo sibladis kaj Ia saketoj saltadis; kaj ili ne rimarkis, kiel rapide la vojo pasis. Longe ili iris silente, ĝis Eero fine malfermis sian buŝon kaj diris: 02069
Bottom
02070
Top
Eero: Hur lyckades saken? EERO. Kiel sukcesis la afero? 02070
Bottom
02071
Top
Juhani: Ja-ah! Hur månne den lyckades? Följde du med oss in, din skata, din kråkunge? Men du tordes inte, du tordes sannerligen inte. Vad skulle en sådan där kråkunge duga till? Honom kunde Venia gömma under kjolen. Men se, se, hur mycket jag egentligen drömt om dig. Jag drömde ju, såsom jag nu erinrar mig, senaste natt en dröm till om dig. Märkvärdigt! Du satt där i dungen vid Venlas sida ömt smekande henne, då jag närmade mig er så där sakta smygande. Men se, när ni upptäckte mig, vad gjorde då Venia? Hon den tusan, gömde dig under sina kjolfållar. ”Vad har du svept in i din kjol?” frågte jag. ”Bara en liten kråkunge”, svarade flickslynan. Hi, hi, hi! Och detta var ingen dröm, nej så tamme katten! men på egen hand, ur eget huvud hittade Juhani-gossen på detta. Ja-ah! han är ändå inte så dum som det tros. JUIiANI. Je-es! kiel ĝi sukcesis? Ĉu vi envenis kun ni, vi pigo, vi kornikido? Sed vi ne kuraĝis, vere vi ne kuraĝis. Por kio taŭgas tia kornikido? Lin Venla facile kaŝus sub sia jupo. Sed jen, jen, kiom multe mi sonĝis pri vi. Mi ja havis, kiel mi nun memoras, la lastan nokton ankoraŭ alian sonĝon pri vi. Strange! Tie vi sidis en la pinaro apud Venla en ama ĉirkaŭ-preno, kiam mi proksimiĝis al vi mallaŭte ŝtelirante. Sed jen, vidinte min, kion faris tiam Venla? La diablino kaŝis vin sub la baskoj de sia jupo. »Kion vi volvis en vian jupon», mi de-mandis. »Nur etan kornikidon» la petolulino respondis. Hi,hihi! Kaj tio ne estis sonĝo, hundaĉo prenu, ne estis! sed mem, e! sia propra kapo ĉi tion kunforĝis la Juhani-knabo. Je-es! li ne estas tiel malsaĝa kiel oni kredas. 02071
Bottom
02072
Top
Eero: Ja det är då märkvärdigt vad vi drömmer om varandra. Jag i min tur på detta vis om dig: Du och Venia stod liksom där i talldungen, ömt famnande varandra och allvarsamma blickande upp mot molnen. Från det hållet, från himlens höjd, bad ni om något tecken, såsom ett bevis på att er kärlek var Gudi behaglig. Himlen lyssnade, skogen lyssnade, marken och de små fåglarna med, och ni själva väntade i djupaste tystnad, vad därav komma månde. Så kom också slutligen en gammal kråka, släpigt flygande i det lugna vädret, och när den hunnit just till ert ställe glodde den ett slag på er, men vände åter sina ögon åt annat håll, bredde ut sina ben och släppte något vitt, som föll ned och strittade gossen och flickan i pannan, klatschade rakt i planeten. - Detta må ingalunda oroa ditt sinne; för jag drömde ju så, och har inte hittat på något ur mitt eget huvud. EERO. Strange, kiom ni sonĝis unu pri la alia. Mi sonĝis miaparte pri vi ĉi tion: Tie en la pinaro staris vi kaj Venla, en ama ĉirkaŭpreno kaj serioze rigardante supren al nuboj. De tie, el la supera alto, vi ja petegis iajn signojn, kvazaŭ pruvon pri plaĉo de via amo. La ĉielo aŭskultis, aŭskultis arbaro, la tero kaj eĉ birdetoj, kaj vi mem en plej profunda si-lento atendis, kio de tie venus. Fine venis maijuna korniko, trene flugante tra la kvieta aero, kaj veninte tute proksime al vi, ĝi fetis rigardon malsupren sur vin ambaŭ, sed forturnis baldaŭ sian rigardon, disigis siajn piedojn kaj eligis ion blankan, kio falis maisuprer. kaj trafis ia frunton de la knabo kaj knab-ino, ŝmacis precize kontraŭ la vizaĝo. — Ĉi tio ne ĉagrenu vin, ĉar mi nur sonĝis tiel, kaj mi nenion kunforĝis el mia propra kapo. 02072
Bottom
02073
Top
Juhani: Jag skall visa din fördömda... JUHANI. Mi montros al vi, sentaŭgulo ... 02073
Bottom
02074
Top
Så störtade han förgrymmad i riktning mot Eero, som snabbt flydde undan sin ilskna broder. Han hoppade av vägen, hastade som en hare längs mon, men Juhani basade som en ilsken björn efter honom. Påsarna dinglade hit och dit, under dem dånade det torra fältet; och man hörde de övriga brödernas rop, när de sökte mana de trätande till sans och försoning. Men Eero skyndade åter tillbaka till vägen, och de andra till att rädda honom ur klorna på den förskräcklige Juhani, som redan löpte tätt i hälarna på sin yngsta bror. Tiam li sin ĵetis ekscitita kontraŭ Eero, kiu rapide forkuris de sia kolera frato. Saltante Eero lasis la vojon, lepore kuregis laŭ herbejo, sed Juhani kuris kvazaŭ sovaĝa urso post li. La saketoj saltadis, la tero seka krakadis sub iliaj piedoj; kaj aŭdiĝis la kriado de la aliaj fratoj, admonantaj la kverelantojn al pacienco kaj konkordo. Sed al la vojo Eero ree rapidis, kaj la aliaj iris por Iin savi el la ungoj de la terura Juhani, kiu kuris jam ĉe la kalkanoj de sia plej juna frato. 02074
Bottom
02075
Top
Tuomas: Stanna vackert nu, Juhani. TUOMAS. Haltu bele, Juhani. 02075
Bottom
02076
Top
Juhani: Jag skall allt klämma till honom. JUHANI. Mi lin piedpremos! 02076
Bottom
02077
Top
Tuomas: Vackert, gossen min. TUOMAS. Dece, mia knabo. 02077
Bottom
02078
Top
Juhani: I helvete heller! JUHANI. Sidu kaj brulu! 02078
Bottom
02079
Top
Aapo: Han gav dig blott lika för lika. AAPO. Li pagis nur honoron per honoro. 02079
Bottom
02080
Top
Juhani: Förbannad vare hans tunga, förbannad vare denna dag! Vi fick ju, i Guds namn, korgen av Venia. Krokhornade spöken och himmelens stora härskara! Nu ser ju inte mina ögon ens ett famnsmått framåt, så svart är jorden och himmeln, svart för mitt hjärtas skull. Tusan också! JUHANI. Malbenita estu Iia lango, malbenita ĉi tiu tago! Ni ja ricevis, Dio helpu! de Venla rifuzon al nia svato. Kurbo-kornaj monstroj kaj granda militistaro ĉiela! Miaj okuloj ne vidas eĉ klafton antaŭen, tiel nigra estas la tero kaj la ĉielo, nigra pro mia koro. Sidu kaj brulu! 02080
Bottom
02081
Top
Simeoni: Svär inte, karl. SIMEONI. Ne blasfemu, viro. 02081
Bottom
02082
Top
Juhani: Jag svär så att jorden gungar, splittras som en gammal timmersläde under maststocken! JUHANI. Mi blasfemas tiel, ke turniĝu la mondo, disrompiĝu kiel sledaĉo sub mastotrunko! 02082
Bottom
02083
Top
Simeoni: Vad skall vi göra? SIMEONI. Kion ni povas fari? 02083
Bottom
02084
Top
Juhani: Göra? Om ej denna abc-bok vore Guds ord, Gud egen bok, så skulle jag nu på fläcken riva sönder, sönder denna bok! Men se här: jag smäller min matpåse i backen så det blir mäsk av den! JUHANI. Fari? Se ĉi tiu abocolibro ne estus vortoj de Dio, la propra libro de Dio, mi ĝin disŝirus, disŝirus tuj ĉi tiun libron. Sed jen: mian manĝaĵosaketon mi batos ĝis kaĉo! ĉu vi volas vidi? 02084
Bottom
02085
Top
Simeoni: Du skall i Herrans namn inte göra så med gudslånet. Tänk på Paimios piga. SIMEONI. Pro Dio ne la donacon de la Sinjoro. Memoru »Ia virineton de Paimio». 02085
Bottom
02086
Top
Juhani: I mitt hjärtas pina! JUHANI. En doloro mia koro! 02086
Bottom
02087
Top
Simeoni: ”Pina här nedan, manna där ovan.” SIMEONI. «Pacienco en doloro, kaj post morto la honoro!» 02087
Bottom
02088
Top
Juhani: Jag ger blanka tusan i himlens manna, när jag inte fick Männistö-morans Venla. O, I bröder och min stora släkt! Om ni visste, så lärde ni er begripa, att mina tankar redan närmare tio år riktigt fånigt har kretsat kring den där lunsan. Men nu försvann ju mitt hopp, försvann som aska för vinden. JUHANI. Mi fajfas pri la postmorta honoro, ĉar mi ne ricevis Venlan de Pindometo. Ho, miaj fratoj kaj mia parencaro granda! Se vi scius, vi komprenus, kc miaj pcnsoj jam preskaŭ dck jarojn okupiĝis pri ĉi tiu inaĉo, ĝuste frenczetc. Sed mal-apcris mia espero nun, malaperis kiel cindro en vento. 02088
Bottom
02089
Top
Timo: Vi fick korgen i morgonstunden. TIMO. Rifuzitaj estis ni en ĉi tiu matena momento. 02089
Bottom
02090
Top
Juhani: Varenda man. JUHANI. Jes, la tuta bando! 02090
Bottom
02091
Top
Timo: Ingen fick nåd, inte ens den minsta av oss. Alla fick vi korgen. TIMO. Neniun oni indulgis, eĉ ne la plej malgrandan el ni. Rifuzon ricevis ĉiu el ni. 02091
Bottom
02092
Top
Junani: Alla, alla! Men det är dock bättre så, än att någon av er andra hade fått henne till sin äkta hälft. Jag skulle, tamme tusan! nu ge stryk åt den gossen, om den konsten hade inträffat, det skulle jag göra. JUHANI. Ĉiu, ĉiu! Sed pli bone tiel ol ke iu el vi aliaj cstus ricevinta ŝin kiel edzinon. Mi punbatus, diablo prenu! tiun knabon, kiu estus sukcesinta, tion mi farus. 02092
Bottom
02093
Top
Tuomas: Vi var särdeles omöjliga. Det visade jäntans hånfulla grin när Aapo hade framfört vårt gemensamma ärende. TUOMAS. Ni estis tutc maitaŭgaj. Tion montris la ironia grimaco de la knabino post kiam Aapo prezcntis nian komunan aferon. 02093
Bottom
02094
Top
Juhani: Stryk skulle hon behöva, hela lunsan. Att håna oss! Vänta, din hynda. - Aapo sökte göra sitt bästa, men där skulle inte ens en kerubs tunga ha varit till hjälp. J U H A NI. Bastonadon ŝi meritus, la inaĉo. Moki nin! Atendu, virinaĉo. — Aapo penis fari sian plejbonon, tion oni ne povas kontesti, sed eĉ parolo de kerubo ne estus helpinta ĉi-okaze. 02094
Bottom
02095
Top
Timo: Men om vi hade stegat inför flickan i svart klädesrock och uret skulle ha spänt ut västfickan likt en grann svedrova, nyckeln dessutom ha dinglat i kedjan och en pipa med silverbeslag ha bolmat mellan våra tänder, så skulle det, tamme katten! ha blivit både ägg och ungar av vårt besök. TIMO. Sed se ni estus paŝintaj antaŭ la knabinon en nigra drapjako kaj se horloĝo kvazaŭ impona rapo estus ŝveiiginta la poŝon de nia veŝto, se ŝlosilo estus tintinta ĉe la ĉeno kaj pipo kun arĝenta garnaĵo fumaĉinta inter niaj dentoj, tiani ni estus, hundo prenu! riccvintaj el la afcro ovojn kaj idojn. 02095
Bottom
02096
Top
Juhani: Kvinnan och skatan är bägge lika fikna efter glänsande föremål. - Men Aapo tiger som en frusen sjö. JUHANI. Virino kaj pigo, ambaŭ havas egale pasian emon al brilantaj aĵoj. — Sed Aapo silentas kvazaŭ glaciiĝinta lago. 02096
Bottom
02097
Top
Aapo: Vår röst har inget eko i stormen. Eller börjar redan ditt lynnes virvelvindar lugna sig i din barm? AAPO. Nia voĉo ne eĥas en uragano. Aŭ ĉu la sovaĝaj kirloventoj de via animo jam komencis kvietiĝi en la brusto? 02097
Bottom
02098
Top
Juhani: Mitt hjärtas blodiga tjärn går alltjämt i vågor, går länge i vågor. Men säg dock ett ord. JUHANI. La sanga lagcto de mia koro ankoraŭ ondadas, ondados longe. Sed diru tamcn vorton. 02098
Bottom
02099
Top
Aapo: Till och med två. Så hör nu. Tag ditt hjärta i din näve och viska med förnuftets tunga på detta vis: Venia brydde sig inte om dig, emedan hon ej älskar dig, och att hon inte gör det, må inte gräma dig, ty kärlekens låga tändes av himlen, men ej av mänskans avsikter. Tiggarflickan förälskar sig i konungen, furstinnan förälskar sig riktigt rasande i sotargossen. Så flyger här kärlekens ande kors och tvärs och du vet icke varifrån den kommer. AAPO. Eĉ du. Do aŭdu nun. Prenu vian koron en vian manon kaj flustru en ĝian orelon la lingvon de prudento tiels Venla ne volis havi vin, ĉar ŝi ne amas vin, kaj ke ŝi ne amas vin, tio ne indignigu vin; la amflamon ckbruligas la ĉielo, sed ne la homaj pensoj. Almozulino enamiĝas je rcĝo, princino enamiĝas je kamenskrapisto tute freneze. Tiel flugas tien rcen la spirito de amo, kaj vi ne scias, de kic ĝi venas. 02099
Bottom
02100
Top
Timo: Kärleken blåser från det håll han vill, och du vet icke varifrån han kommer och vart han far. Så hörde jag ofta en gammal rotegumma yttra sig. Men hon menade visst då Guds kärlek, skulle jag tro. TIMO. Amo blovas kie ĝi volas, kaj ĝian voĉon vi aŭdas, sed vi ne scias de kie ĝi venas kaj kien ĝi iras. Tiel mi ofte aŭdis la iaman almozulinon paroli. Sed ŝi aludis la Dian amon pcr tio, mi kredas. 02100
Bottom
02101
Top
Aapo: Säg ännu, Juhani, till ditt hjärta på detta vis: låt bli att sparkas! Venia gjorde rätt när hon avslog din begäran; för att inleda ett äktenskap utan kärlekens strävan vill ej gå för sig, utan det krumbuktar sig och åstadkommer för det mesta evinnerlig harm, såsom man, dess värre, nu ofta ser och hör. Ja, bröder, Venia må taga den, som är bestämd för henne, vi gör på samma vis. AAPO. Diru ankoraŭ, Juhani, al via koro tiel: ne baraktu! Venla ĝuste faris donantc al vi ncan vorton; ĉar cdziĝo sen impulso de amo ne volas sukcesi, sed ĝi zigzagas kaj kaŭzas eternajn turmentojn, kiel, bedaŭrindc, estas ofte vidate kaj aŭdate nuntempe. Jes, fratoj, Venla prenu tiun, kiu estas al ŝi destinita, ni faros same. 02101
Bottom
02102
Top
Timo: Den flickan, som är skapad av mitt revben, får jag slutligen, om så djävulen skulle ryta. Och så vet jag ännu en sak: mannens hjärta sitter på vänstra sidan, men kvinnans på högra sidan av bröstet. TIMO. La knabinon, kiu estas farita el mia ripo, mi fine ricevos cĉ se la diablo krius. Mi scias ankoraŭ unu aferon: la koro de viro sidas en la maldekstra, sed la koro de virino en la dekstra flanko de la brusto. 02102
Bottom
02103
Top
Juhani: Men mitt hjärta sitter icke, utan hoppar och rasar som en hedning. - O du din pladdertaska, din tattarlunsa! varför försmådde du mig, bondsonen, en riktig lergårds son, dess äldsta son? JUHANI. Sed mia koro ne sidas, sed saltadas kaj furiozas kvazaŭ pagano. — Ho, vi klaĉulino, vi cigana inaĉo! Kial vi rifuzis min, kamparanon, filon de vera argilkampa domo, la plej aĝan filon? 02103
Bottom
02104
Top
Aapo: Där är ingenting att förundra sig över. Vår gård befinner sig i skriande nöd, och den där jungfrun önskar, ehuru förgäves tror jag, bli värdinna på en mycket bättre gård. Jag har hört, att Sorvaris Juhani, den junkern, kelar med henne. AAPO. En tio estas nenio mirinda. Nia domo estas sur vojo al pereo, kaj tiu fraŭlino esperas, kvankam laŭ mia kredo vane, fariĝi mastrino en multe pli bona domo. Mi aŭdis ke ŝin amin-dumas tiu memama Johano Tornisto. 02104
Bottom
02105
Top
Juhani: Du din spetshakade Jussi! vore du nu i mina vantar, skulle jag stryka dig lite. Att lura evig skam över jäntan. JUHANI. Vi pintmentona Joĉjo! se vi estus inter miaj gantoj, mi iom karesaĉus vin. Logi knabinon en eternan honton! 02105
Bottom
02106
Top
Aapo: Ja, ja, världen är samtidigt galen och falsk. Venia saknar inte utseende och Jussi inte konster. Sorvari är eu ståtlig gård, det lockar, men Jukola, detta fattigmansbo, befinner sig i ett särdeles ynkligt tillstånd, och vi själva, gårdens sju arvingar, i ett ännu ynkligare tillstånd, åtminstone inför världen. Mänskorna, som minns vår ungdoms lättjefulla och ofta också vildsinta liv, torde knappast längre vänta sig något ordentligt av oss. Och jag vet nog, att knappast ens ett tioårigt hyggligt och på alla de vis hedersamt uppträdande skulle återskänka oss ett fullt mänsko-värde i våra medborgares ögon. Så svårt är att slippa det dåliga ryktets smuts, när den engång fastnat vid mannen. Men bättre är ju dock att vi äntligen reser oss upp, än att vi för allan tid sjunker i vår eländighets smutspöl. Låt oss därför ivra för att bättra oss, bättra oss av alla krafter! AAPO. Jes, jes, la mondo estas samtempc freneza kaj trompema. Al Venla ne mankas aspekto kaj al Joĉjo ne in-trigoj. La Tornistejo estas pompa domo, ĝi altiras, sed Jukola, ĉi tiu nesto de mizeruloj, estas en tre malbona stato, kaj ni mem, la sep heredintoj de la domo eĉ en pli malbona stato, tiel almenaŭ antaŭ la okuloj de la mondo. La homoj, memor-ante la maldiligenton kaj oftc senbridan vivon de nia junaĝo, ne povas atendi de ni ion taŭgan. Kaj mi scias, ke apenaŭ dekjara deca kaj ĉiel honesta konduto povus altigi nin al homa indeco en la okuloj de niaj samcivitanoj. tiel malfacila estas eliro el kotaĵo de malbona nomo, kiam ĝi foje alkroĉiĝis al viro. sed pli bonc tamen fine leviĝi ol eterne konsumiĝi en kotkavaĵo de nia mizcro. Tial, pliboniĝon, pliboniĝon ni entreprenu ĉiuforte! 02106
Bottom
02107
Top
Juhani: Vi är ju nu på förbättringens väg. Men denna olyckliga friarfärd gav mitt hjärta en stöt, som det grymt kommer att lida av i dagar och veckor; gav mig ett sår. JUHANI. Ni ja estas sur vojo al pliboniĝo nun. Sed ĉi tiu maifeliĉa svatekskurso donis al mia koro baton, pro kiu ĝi doloros terure tagojn kaj semajnojn; ĝi donis vundon. 02107
Bottom
02108
Top
Aapo: Ett sår, ett sår, sant nog; men tiden, vet jag, låter glömskans skorv och skinn växa över det. - Vad är det för nojs där på vägen? AAPO. Vundon, vundon, vere; sed tempo, mi scias, tiun vundon kovros per krusto kaj haŭto de forgeso. — Kia bruado tie sur la vojo? 02108
Bottom
02109
Top
Timo: En glad skock gossar från Toukola. TIMO. Gaja amaso da knaboj el Toukola. 02109
Bottom
02110
Top
Aapo: De firar frimåndag bångstyrigt bråkande, storskälmarna. AAPO. Ili ŝajne pasigas senlaboran lundon eo petolema diboĉado, la grandaj friponoj. 02110
Bottom
02111
Top
Timo: Och vill gärna ha oss i sitt följe. TIMO. Kaj tre volas ankaŭ nin al sia societo. 02111
Bottom
02112
Top
Juhani: Frestelsen närmar sig. JUHANI. Tento alproksimiĝas. 02112
Bottom
02113
Top
Timo: De har så roligt. TIMO. Ili havas amuzan estadon. 02113
Bottom
02114
Top
Juhani: Men vi då? Vad står framför oss? Tusen behornade djävlar! oss stackare väntar ju en eldig luggfest. JUHANI. Sed ni? Kio estas antaŭ ni? Mil diabloj! nin mizerajn ja atendas fajra festeno de taŭzado. 02114
Bottom
02115
Top
Eero: Vilken skillnad: att traggla på alfabetet i dörrvrån, eller hurrande och trallande fira en glad frimåndag i muntra kumpaners sällskap. EERO. Kia diferenco: silabaĉi abocon en pordangulo ĉe la kantoro, aŭ vivuante kaj kantante pasigi gajan senlaboran lundon en societo de gajaj kamaradoj. 02115
Bottom
02116
Top
Juhani: Skillnaden är gräsligt stor, stor som mellan djupets brunn och himlen. Bröder, vartåt skall vi gå? JUHANI. La diferenco estas granda, granda kiel diferenco inter puto de la abismo kaj la ĉielo. Fratoj, kien ni paŝos? 02116
Bottom
02117
Top
Eero: Naturligtvis går vi till himlen. EERO. Ni paŝu en Ia ĉielon nur. 02117
Bottom
02118
Top
Aapo: Till brunnen, till brunnen! för att rikligt sörpla i oss livets vatten. I lärdomens, kunskapens och visdomens skattgömmor vill vi fördjupa oss. AAPO. En puton, en puton! por sufiĉege ensorbi la vivan akvon. Ni volas profundiĝi en la trezorojn descio, kono kaj saĝo. 02118
Bottom
02119
Top
Tuomas: Till klockarn, till klockarn! TUOMAS. AI la kantoro, al la kantoro! 02119
Bottom
02120
Top
Juhani: Nå vi traskar i väg då! JUHANI. Nu, ni iru! 02120
Bottom
02121
Top
Eero: Hör på Kissala-Aapelis klanett. EERO. Aŭdu la klarneton de Kissala Aapeli. 02121
Bottom
02122
Top
Juhani: Härligt! JUHANI. Belege! 02122
Bottom
02123
Top
Timo: Ljuder som överängelns basun. TIMO. Sonas kvazaŭ trombono de la ĉefanĝelo. 02123
Bottom
02124
Top
Juhani: När den himmelska härskaran exerar och marscherar så smutsen stänker. Härligt! JUHANI. Kiam la militistaro de la ĉielo ekzercas kaj marŝas ke la koto disŝprucas. Belege! 02124
Bottom
02125
Top
Timo: De vill gärna ha oss i sitt följe. TIMO. Ili certe volas, ke ni iru kun ili. 02125
Bottom
02126
Top
Juhani: Naturligtvis. Frestelsen nalkas oss, nalkas sannerligen. JUHANI. Nature. Tento proksimiĝasal ni, vere proksimiĝas. 02126
Bottom
02127
Top
Medan bröderna språkade på detta vis, närmade sig en skara Toukolapojkar dem, men knappast just så artigt och välvilligt som Jukolaborna väntade sig. De var ganska mosiga och det roade dem att driva lite skoj med bröderna och så sjöng de för dem en nyss författad visa, som de kallat ”Sju mäns samlade krafter”. Sålunda nalkades de skolmännen, medan Kissala-Aapeli blåste, och sjöng på följande sätt: Dum la fratoj tiel parolis, proksimiĝis al ili amaso da knaboj de Toukola, sed ne tiel ĝentile kaj kompleze kiel atendis la Jukolanoj. La proksimiĝantoj estis sufiĉe ebriaj, kaj plaĉis al ili nun iom petolŝerci kun la fratoj, kaj ili kantis antaŭ tiuj }us verkitan kanton, kiun ili nomis: »La forto de sep viroj». Tiel ili, akompanataj per klarneto de Kissala Aapeli, proksimiĝis al la lernontoj kantante sekvantmaniere: 02127
Bottom
02128
Top
Tjuta må nu gap och tunga,
När det lyster mig besjunga
Sju mäns samlade krafter.

Sjustjärnan den siffran visar,
Som i denna vers vi prisar:
Jukolas stabbiga klunsar.

Juho larmar, pörtet ekar;
Han har kraft i sina käkar,
Väldiga ”Jussi-pojken”.

Som en ek, så styv i stammen,
Tuomas står, när Abrahammen,
Jukolas Salomo språkar.

Simeoni, fladderskägget,
Klagar huru ”rakt åt väggen
Vandrar den syndiga mänskan”.

Simeoni ärtor kokar,
Timeoni fettet snokar,
Spottar i kokande grytan.

Lauri, sina vanor trogen,
Gångar uti krokträdsskogen,
Bökar omkring som en grävling.

Sist så följer Eero-liten,
Hal som fanken, flink i truten,
Jukolas vresiga racka.

Där har vi en brödraskara,
Stolt, som tjurar plägar vara,
Sju mäns samlade krafter.
Nun kriadu ĉics kolo,
ĉar jam estas mia rolo,
Kanti pri forto sep-vira.

Steloj en Grandurs’ sep estas,
Same en Jukola nestas
Sepopo maldiligcnta.

Joĉjo bruas, krakas domo,
Li ja estas brava homo,
Knabo severa, Johano,

Kiel kverk’ Tomaso staras,
Dum predikon Aapo faras,
La Salomon’ en Jukola.

Simeono, pintbarbulo
Plendas ĉiam: »mizcrulo,
Aĉa pckulo, satano».

Simeono supon movas,
Sebon Timotc’ enŝovas,
Poton bolantan enkraĉas.

Lauri el arbaro venas,
Kurbajn branĉojn li kunprenas,
Talpe la teron fosaĉas.

Fine venas vosta pinto,
Eero kun bruanta tinto,
Kiel kolera hundaĉo.

Tia estas la frataro,
Nobla kiel kornbovaro
Pere de forto sep-vira.
02128
Bottom
02165
Top
Stumma, men skärande tänderna, lyssnade bröderna till denna sång. Men när pinoandarnas hån inte slutade ens där, utan speord haglade i det oändliga, i synnerhet om tuppen och dess värpande i abc-boken, så började brödernas galla svälla och deras ögon blev vassa, krympte ihop som illerns ögon, där den under stubben i den svarta ödeskogen tittar ut mot solens ljus. Men nu hände det, att en klippare bland Toukolaborna plötsligt, då han passerade förbi Juhani, ryckte till sig abc-boken ur dennes hand och började springa av alla krafter, men förgrymmad störtade Juhani efter honom. Då kastade sig också de övriga bröderna med eldig fart över sina plågoandar, och slagsmålet var allmänt. Först smaskade örfilarna, smaskade på båda hållen, men sedan högg de tag i varandras strupar och började - blint och stånkande - riva, draga och fäktande bruka sina nävar. Hårt högg Toukolaborna emot, men ännu hårdare klämde Jukolas pojkar till; och tunga som järnklubbor föll brödernas nävar mot deras fienders skallar. De vältrade sig i dammet, som från den torra vägen bolmade upp i luften, och sanden och gruset knastrade omkring dem i lövverket. Så fortsatte en stund detta skräniga slagsmål, och bröderna, redan nästan på segrande sidan, ropade med hög röst: ”tigger ni, era baddare, om nåd?” och ekot svarade från molnen: ”nåd!” Men länge stretade Toukolaborna emot, tills de äntligen utmattade sjönk ned på marken. Där låg de med sönderrivna rockskört och uppsvällda ansikten, girigt inandande frisk luft i sitt heta flåsande innanmäte. Bröderna stod där som segrande part, men deras utseende vittnade om att också de fått nog av striden och att en stunds vila var välkommen också för dem. Särskilt Eero hade blivit illa tilltygad i kalabaliken, ty hans korta växt var till stor fördel för hans trätobroder. Under stridens gång rullade han ofta som en liten grävlingsracka i fotterna på de andra hjältarna, och blott en snabb hjälp från de övriga brödernas sida räddade honom ur den värsta klämman. Rufsig i luggen satt han nu på dikeskanten och samlade nya krafter, hårt pustande. Senvoĉe, kvankam grincigante la dentojn, la fratoj aŭskultis ĉi tiun kanton. Sed ĉar la mokoj de la incitantoj ne finiĝis per tio, sed sarkasmoj flugadis senĉese, precipe pri la abocokoko kaj pri ĝia ovmetado, komencis la galo de la fratoj ŝveli, kaj iliaj okuloj akriĝis, malgrandiĝis kiel okuloj de lutreolo, kiam ĝi rigardas la tagan lumon de sub arbotrunko en nigra arbaro. Sed okazis, ke unu el la Toukolanoj, viraĉo, irante preter Juhani, kaptis subite la abocolibron el lia mano kaj forkuris ĉiuforte. Kun kolero Juhani rapidis post li. Tiam ĵetis sin ankaŭ la aliaj fratoj kun fulma rapideco sur siajn mokantojn, kaj la inter-batiĝo fariĝis ĝenerala. Unue klakadis vangofrapoj, ambaŭ-flanke, sed baldaŭ ili kaptis la gorĝojn unu de la aliaj kaj komencis — blinde, ĝemegante — disŝiri, tiri kaj uzi svingante siajn pugnojn. Forte rebatis la Toukolanoj, sed ankoraŭ pli forte frapis la viroj de Jukola; kaj peze kvazaŭ martelegoj falis la pugnoj de la fratoj sur la kapojn de iliaj malamikoj. Oni ruliĝis en polvo, kiu el la seka vojo leviĝis ŝvebante en la aero, kaj sablo kaj gruzo susuris ĉirkaŭ ili en la arbetaĵo. Ci tiel daŭris momenton la bruanta batalo, kaj Ia fratoj, jam preskaŭ venkintoj, kriis per laŭta voĉo: »ĉu vi, sentaŭguloj, petos indulgon?»; kaj la eĥo respondis el la nuboj: «indulgon!» Sed longe kontraŭ-staris la Toukolanoj, ĝis ili fine senfortaj falis sur la teron. Tie ili kuŝis kun disŝiritaj jakbaskoj kaj kun ŝvelintaj vizaĝoj, spiregante freŝan aeron en sian varmegan, bolantan internon. Kiel venkintoj staris la fratoj, sed ankaŭ ilia aspekto montris ke ili ricevis sufiĉe en la batalo, kaj bonvena estis ankaŭ por ili nun momenta ripozo. Precipe malbone oni agis kontraŭ Eero en la tumulto; ĉar la malalteco de lia talio donis al lia kontraŭulo grandan avantaĝon. Ofte li dum la batalo ruliĝis kvazaŭ hundeto sub la piedoj de la aliaj, kaj nur rapida helpo de la flanko de liaj fratoj savis lin de plena frakasiĝo. Kun taŭzita hararo li sidis ĉe kampa defluejo kaj spiregante kolektis novajn fortojn. 02165
Bottom
02166
Top
Men när de övriga just slutade slåss, närmade sig Juhani med sin karl, ryckande honom i kragen och stundom pressande honom om strupen. Fruktansvärd, förfärlig var nu Jukolas äldste son att skåda. Vreden flammade som en eld i hans också annars ganska små ögon, som nu blodröda av ilska ursinnigt rullade i hans skalle; en frän svett rann ned från hans kinder, och han blåste och flåsade som en stridshingst. Sed kiam la aliaj estis finantaj la batalon, Juhani proksimiĝis kun sia viro, trenante lin je la kolumo kaj premante lian gorĝon. Timiga, terura estis la mieno de la plej aĝa frato de Jukola. Kolero ĵetiĝis fajre el liaj ĉiam iom malgrandaj okuloj, kiuj nun de kolerego sangruĝaj turniĝis furioze en lia kapo; maldolĉa ŝvito fluis malsupren laŭ liaj vangoj, kaj kvazaŭ militĉevalo li spiregis kaj blovadis. 02166
Bottom
02167
Top
Juhani: Leta reda på mitt abc, leta reda på min abc-bok, och det genast! Tag i Herrans namn reda på den rödpärmade abc-boken, din junker. Se så här ger jag dig, se så här! JUHANI. Serĉu mian abocolibron, serĉu mian a-bo-co-libron, tuj! Vidu, en alia okazo mi premos vin tiel, ke via feko elflugos. Serĉu, pro Dio, tiun mian ruĝkovrilan abocolibron, vi fripono. Jen, ĉi tiel mi donas al vi, jen kiel! 02167
Bottom
02168
Top
Toukolabon: Slå inte! TOUKOLANO. Ne batu! 02168
Bottom
02169
Top
Juhani: A-b-c-boken! JUHANI. Mian abocolibron! 02169
Bottom
02170
Top
Toukolabon: Jag kastade ju den dit i busken. TOUKOLANO. Tien en arbuston mi ĵetis ĝin. 02170
Bottom
02171
Top
Juhani: Lägg den med riktigt vacker hand i min näve, med lillhantun, din junker. Tror du dig dansa här så där bara, junker? Ger du inte, din förbannade jävel, den rödpärmade abc-boken i min näve? JUHANI. Donu ĝin a! mi per servema mano, per bela man-eto, vi fripono. Ĉu vi kredas, ke vi nur dancas, fripono? Cu vi furiozulo ne donas Ia ruĝkovrilan abocoiibron en mian manon? 02171
Bottom
02172
Top
Toukolabon: Du krossar ju min hals, min hals! TOUKOLANO. Vi disrompas mian gorĝon, mian gorĝon! 02172
Bottom
02173
Top
Juhani: A-b-c-boken! Herren förbarma sig över oss! A-b-c-boken! JUHANI. Abocolibron! Dio min gardu! Abocolibron! 02173
Bottom
02174
Top
Toukolabon: Här är den, du förfärliga man. TOUKOLANO. Jen, vi terura viro. 02174
Bottom
02175
Top
Juhani: Ge den en liten puss. Ja, pussa den vackert. JUHANI. Donu al ĝi kiseton. Jes, kisu ĝin bele. 02175
Bottom
02176
Top
Toukolabon: Vasa? Pussa den? TOUKOLANO. Kion? Kisi? 02176
Bottom
02177
Top
Juhani: Riktigt näpet. Och gör det för Herrans skull, bror min, om det kittlar i din rygg och ditt liv är dig kärt. Gör det, gör det, annars ropar redan i denna stund ditt blod efter hämd på mig, såsom fordom den fromma Abels blod. För du ser, att jag av vrede är svart i ansiktet som bastutomten. Pussa därför mitt abc. Jag bönfaller dig på bådas våra vägnar! - Se så där. JUHANI. Tre bele. Kaj faru tion pro Dio, mia frato, se via dorso jukas kaj via vivo estas al vi kara. Faru tion, faru tion, en alia okazo krios jam nun en ĉi tiu momento via sango venĝon sur min, kiel iam Ia sango de la pia Habelo. Car vi vidas, ke mi estas pro kolero vizaĝe nigra kvazaŭ ŝvitbaneja koboldo. Tial kisu mian abocolibron. Mi petegas vin pro ni ambaŭ! — Jen. 02177
Bottom
02178
Top
Toukolabon: Är du nöjd? TOUKOLANO. Cu vi estas kontenta? 02178
Bottom
02179
Top
Juhani: Alldeles nöjd. Gå nu och prisa din Skapare, att du slapp med detta. Och om du där i mittel-stycket, där emellan dina skuldror och huvudklubban, tycker dig känna några märken, alldeles som efter ett skruvstäds käftar, och i synnerhet om du i morgon ännu känner en styvhet som efter påssjuka, så undra inte så värst på den saken. Ja, gå nu. Men ännu ett ord, ett ord än, bror min. Vem har diktat den där visan, som vi nyss måste lyssna till med öronen på skaft? JUHANI. Tute kontenta. Foriru nun kaj danku vian Dion, ke vi sukcesis liberiĝi. Kaj se vi en la spaco inter viaj ŝultroj kaj via kapo observos iajn postsignojn kvazaŭ de ŝraŭbtenilaj dentoj, kaj precipe se vi morgaŭ sentos tie rigidecon kvazaŭ pro ŝvelmalsano, tiam ne multe miru pro tio. Jes, nun foriru. Sed ankoraŭ unu vorton, unu vorton, mia frateto. Kiu verkis la kantaĉon, kiun ni ĵus devis aŭskulti kun elstarantaj oreloj? 02179
Bottom
02180
Top
Toukolabon: Det vet jag inte. TOUKOLANO. Tion mi ne scias. 02180
Bottom
02181
Top
Juhani: Öppna käften din! JUHANI. Eligu tion el via faŭko. 02181
Bottom
02182
Top
Toukolabon: Jag vet inte. TOUKOLANO. Mi ne scias. 02182
Bottom
02183
Top
Juhani: Nå, nå, nog får jag alltid vetskap om det. Men för mina hälsningar till Kissala-Aapeli och säg honom, att när jag träffar honom, så ger hans strupe ännu gällare ljud ifrån sig än hans klanett gjorde nyss. Gå nu; för min närvaro är inte vidare hälsosam för dig - och låt bli att knarra om hämnd. Akta dig att det inte faller mig in att sätta efter dig och ge dig lite på köpet. JUHANI. Nu, nu, Certe mi pri tio sciiĝos. Sed portu salutojn de mi al Kissala Aapeli kaj diru al li ke, kiam mi lin renkontos, lia gorĝo sonos eĉ pli ŝirante ol ĵus lia klarneto. Nun foriru, ĉar mia ĉeesto ne estas saniga al vi. — Ne murmuru pri venĝo. Gardu vin, ke mi ne ekhavu la kapricon en mia kapo kuri post vi por doni ankoraŭ negocan donaceton al vi. 02183
Bottom
02184
Top
Tuomas: Lämna honom i fred, stackars karl. TUOMAS. Li estu jam en paco, mizerulo. 02184
Bottom
02185
Top
Juhani: Han har fått på käften, det går jag i god för. - Men låt oss lämna denna gruvligt plöjda, i tusen kors uppfläkta landsvägsteg. Här är inte bra att dröja nu; för ett slagsmål på landsvägen är, sett ur lagens synpunkt, en särdeles krånglig historia och kan sätta sin man i hård klämma. JUHANI. Li ricevis sufiĉc, mi tion garantias. — Sed ni forlasu ĉi tiun tcrure plugitan, milfoje ĉiudirekte tranĉitan tercnon. ne estas bone resti ĉi tie: ĉar interbatiĝo sur publika vojo estas, laŭ vidpunkto de Ia leĝo, tre grava afero kaj povas kaŭzi al la kulpuloj grandan embarason. 02185
Bottom
02186
Top
Aapo: Må vi skynda! - Men det var då en duktig avbasning; och jag skulle allt ha blivit mörbultad utan Simeonis hjälp; han bredde lite ut högen som låg ovanpå mig. AAPO. Ni rapidu! Sed estis vera bakado; kaj certc mi estus nun senplumigita scn Simeoni; li iom malpliigis Ia amason sur mi. 02186
Bottom
02187
Top
Simeoni: Varför rörde vi vid dem? Men mänskan är svag, och kan inte tygla sin vrede och syndens makt. Ack! när jag skådade hur Tuomas’ näve fällde män till marken, tänkte jag: nu är inte ett mannadråp långt borta. SIMEONI. Kial ni tuŝis ilin? Sed homo estas malforta, kaj ne povas bridi sian koleron kaj la tenton de pcko. Ha! rigard-ante kiel la pugno de Tuomas renversis virojn, mi pensis: nun mortigo ne estas malproksima. 02187
Bottom
02188
Top
Tuomas: Kanske slog jag lite oförsiktigt, men nog har man ju slagit för mindre än så. - Låt oss vandra snabbare; dagen lider. TUOMAS. Mi eble batis tro senpripense, sed okazas, ke oni frapas jam pro pli-malmulto. — Ni paŝu pli rapide; la tago forpasas. 02188
Bottom
02189
Top
Hårt traskade de, men förtrytelsen och harmen ville ej vika från deras ansikten, och elakt stack det till i deras hjärta, när de mindes Toukolapojkarnas nidvisa. Stum stegade Juhani i spetsen, spottande och emellanåt ruskande på sitt huvud. Slutligen vände han sig dock mot de andra och öppnade munnen. Rapide ili iris, sed la kolero kaj indigno ne volis malaperi el iliaj vizaĝoj, kaj dolore pikadis ilian koron la memoro pri la insulta kanto de la knaboj el Toukola. Senvorta paŝis Juhani kiel la unua, paŝis kun rapido de kolero, kraĉante kaj ofte sku-ante sian kapon.. Finc tamen, sin turnante al la aliaj, li mal-fcrmis la buŝon. 02189
Bottom
02190
Top
Juhani: Vem fan har diktat denna visa? JUHANI. Kiu fripono verkis ĉi tiun kanton? 02190
Bottom
02191
Top
Eero: Kissala-Aapeli. EERO. Kissala Aapeli. 02191
Bottom
02192
Top
Aapo: I samma riktning går också mina aningar; för han är en argsint spefågel. Han gjorde ju också en illmarig smädedikt om våran kapellansgubbe, som - gunås! - råkade bli lite suddig om näsan vid läsförhöret. AAPO. Ankaŭ mia suspekto dircktiĝas tien; ĉar li estas kolerema mokulo. Li ja verkis malicaniman mokkanton pri nia pastro-maljunulo, kiu — Dio helpu — okaze iom mal-purigis sian nazon ĉe ekzameno de legoscio. 02192
Bottom
02193
Top
Timo: Men blott jag hade ett kvarter brännvin och några ord att viska i Nikula-Ananias’ öra, så finge vi snart nog höra en kanske famnslång visa, i vilken det sannerligen skulle utmålas hurudan karl denna Aapeli är. En stor lurk och hundsfott är han; går från by till by med klanetten i hand, gör pigorna med barn och lever på sin gamla mors nacke. En ulspegel hela karlen. TIMO. Sed se mi havus kvarton da brando kaj paron da vortoj por flustri en la orelon de Nikula Ananias, ni baldaŭ aŭdus kanton, tutan klafton longan, en kiu estus montrate, kia fripono li estas, ĉi tiu Aapeli. Granrfa kanajlo kaj fripono li estas; li iradas tra vilaĝoj kun sia klarneto en la mano, faras idojn al servistinoj kaj vivas subtenata de sia maljuna patrino. Maliculo ĝis la ostoj. 02193
Bottom
02194
Top
Juhani: Om den struntvisan, som de kallade sju mäns samlade krafter, hör hemma i hans skalle, märk då, när jag nästa gång träffar honom, om det så sker på kyrkbacken, så drar jag ofläkt av honom huvud-svålen från nacken ända till ögonbrynen, det vare sagt. - Men kunde vi inte låta lagens arm klämma till karlen? JUHANI. Se la kantaĉo, kiun ili nomis forto de sep viroj, devenas el lia kranio, tiam, vidu, kiam mi lin venonte renkontos, eĉ se estos sur la preĝeja altaĵo, lian kaphaŭton mi skalpos de la nuko ĝis la brovoj, tiel estu dirite. — Sed ĉu ni ne povus ataki la viron per leĝa potenco? 02194
Bottom
02195
Top
Aapo: Lagen dömer ingen utan trovärdiga vittnen. AAPO. La leĝo neniun kondamnas sen fidindaj atestantoj. 02195
Bottom
02196
Top
Juhani: Må han då stiga fram och avlägga värje-målsed; och jag tror allt att han betänker sig lite, innan han kastar sin själ i mörkrets moras. Men om han gjorde sig skyldig till den eländiga konsten, så -god natt då, grannen min, sov i ro vad mig beträffar. JUHANI. Li do paŝu kaj faru ĵuron de senkulpeco; kaj mi kredas ke li unue iom pripensos, antaŭ ol li ĵetos sian animon en la valon de mallumo. Sed se li farus tiun mizeran agon — tiam, bonan nokton, mia najbaro, dormu en paco, tio ne kon-cernas min. 02196
Bottom
02197
Top
Aapo: Men jag misstänker, att lagen i ett dylikt fall inte tillåter den anklagade att avlägga ed. AAPO. Sed mi kredas, ke la leĝo en tia okazo ne permesas la akuziton fari la ĵuron de senkulpeco. 02197
Bottom
02198
Top
Juhani: Nå då må han få av min egen knytnäve, och han känner då, skulle jag tro, samma hälsosamma sveda, som lagens och rättens salt skulle ha skänkt honom. JUHANI. Li tiuokaze ricevu de mia propra pugno, kaj li havos, mi opinias, same sanigan amaron kiel el salo de leĝo kaj juĝo. 02198
Bottom
02199
Top
Simeoni: Men låt oss redan lämna såväl visan som det odjursaktiga tumultet på vägen. - Där står den tjärstubbe, vid vars fot jag engång på en vallfärd insomnade och drömde en underlig dröm, fastän magen jamade av hunger. Jag var liksom i himmelriket, satt i en mjuk, fjädrande soffa och framför mig ångade ett rågat matbord. Smakliga, särdeles välsmakliga var också rätterna och så flottiga. Jag åt och drack, och små kerubpojkar passade upp mig som om jag varit en mäktig person. Allt var oförlikneligt vackert och festligt; där i närheten, i en gyllene sal, ekade änglarnas kör, och jag hörde dem sjunga den nya och stora psalmen. Så drömde jag, och då tändes gnistan i mitt bröst, som aldrig mera må slockna i det! SIMEONI. Sed ni jam ĉi tiun fojon forlasu kaj la kanton kaj la brutan kverelon sur la vojo. — Tie estas la kenstumpo, ĉe kiu mi iam, paŝtante brutaron, dormis kun stranga sonĝo, kvankam malsato grumblis en mia stomako. Mi sonĝis, ke mi estas en la ĉielo, sidas sur mola, risorta sofo kaj antaŭ mi vaporas plena manĝotablo. Bongustaj, tre bongustaj estis vere la manĝaĵoj kaj tre grasaj. Mi manĝis kaj trinkis, kaj malgrandaj keruboknaboj min servis kiel potencan personon. Ĉio estis senkompare bela kaj solena: tie en proksimo, en ora salono sonis la ĥoro de anĝeloj, kaj mi aŭdis, kiel oni kantas la novan kaj grandan psalmon. Tiel mi sonĝis, kaj tiam mi ricevis en mia brusto ĉi tiun fajreron, kiu neniam estingiĝu! 02199
Bottom
02200
Top
Juhani: Den mångbeläste vallgubben, den rödögda och tunnskäggiga Tervakoski-Tuomas, din dåtida vallkamrat, gjorde dig lite virrig i skallen; så var det med den gnistan. JUHANI. Tiu grandlegisto, paŝtisto-maljunulo, la ruĝokula, pintbarba Tervakoski Tuomas, via tiama kamarado en paŝtado, faris vin iom ventkapa; kaj jen la fajrero. 02200
Bottom
02201
Top
Simeoni: Ja, ja, det får vi skåda på den yttersta dagen. SIMEONI. Nu, nu, certe ni vidos en la lasta tago! 02201
Bottom
02202
Top
Tuomas: Men där är ju den gran, från vilken vår far en gång fällde ett mäkta stort lodjur; och det var också hans sista lo. TUOMAS. Sed jen estas la piceo, de kiu nia patro iam faligis grandan linkon; kaj estis tiu lia lasta linko. 02202
Bottom
02203
Top
Timo: Det var så, efter den gången traskade han inte mera hemåt, utan drogs kallnad från skogen. TIMO. Vere, post tiu okazo li ne repaŝis al sia hejmo, sed malvarman oni lin trenis el la arbaro. 02203
Bottom
02204
Top
Juhani: En hurtig och duktig man, men hård och fast som en klippa mot sina söner. Mera sällan rörde han sig dock kring Jukola gård, utan bodde i skogarna; och hemma huserade mössen. JUHANI. Brava kaj sentima viro, sed malmilda kaj malmola kvazaŭ ŝtonego kontraŭ siaj filoj. Malofte li tamen paŝadis en la kortoj de Jukola, sed en arbaroj li loĝis kaj hejme povis la musoj bone vivi. 02204
Bottom
02205
Top
Aapo: Visserligen glömde han ofta sitt hem på grund av sin kanske förtrollade jaktlust, men han var ändå en god far och som en hedersman dog han. Må han vila i frid! AAPO. Estas vero, ke li multe malzorgis sian hejmon, eble pro sia sorĉita ĉaspasio, sed tamen li estis bona patro, kaj kiel honora viro li mortis. Li ripozu en paco! 02205
Bottom
02206
Top
Timo: Och dubbelt så vår mor. TIMO. Kaj duoble nia patrino. 02206
Bottom
02207
Top
Juhani: Det var en god husmor och en from mänska, ehuru hon inte ens lärt sig läsa. JUHANI. §i estis honesta mastrino kaj pia homo, kvankam ŝi ne sciis eĉ legi. 02207
Bottom
02208
Top
Simeoni: Och ändå bad hon på sina knän varje afton och morgon. SIMEONI. Tamen ŝi preĝis surgenue vespere kaj matene. 02208
Bottom
02209
Top
Juhani: Det gjorde hon. En oförliknelig mor och husmor! Jag kommer alltid att minnas, hur hon gick och styrde årdret, stadig som en jättegumma. JUHANi. Tion ŝi faris. Senkompara patrino kaj mastrino! Mi ĉiam memoras ŝin, kiam ŝi iris tenante la plugiltenilon, solida kiel giganta maljunulino. 02209
Bottom
02210
Top
Eero: Nog var hon en präktig mor, men varför var vi inte lydiga barn, varför stretade vi icke då på åkern som sju björnar? Då vore allt Jukola annorlunda än nu. Men vad begrep jag då, lilla skjortlasse? EERO. Si estis bonega patrino, sed kial ni ne estis obeemaj infanoj, ni, kial ni ne laboregis sur la kampo kiel sep ursoj? Jukola estus nun aliaspekta. Sed kion komprenis mi tiam, ĉemizuleto? 02210
Bottom
02211
Top
Juhani: Håll käft där! Jag minns än ditt elaka och snäsiga uppträdande mot stackars mor. Men alltid översåg hon med dina fel, så som både fadern och modern gör med sitt yngsta barn; men se den äldstas päls är ständigt under lurvning, såsom jag vet av egen erfarenhet. Nog har jag, för böveln, på min tid fått stryk som en hundracka, men jag hoppas att allt varit till det bästa, med Guds hjälp. JUHANI. Fermu vian gorĝon tie! Mi memoras ankoraŭ vian malican kaj malafablan konduton kontraŭ nia kompatinda patrino. Sed ĉiam ŝi pardonis vin, kiel kutime gepatroj sian plej junan infanon; sed vidu, la haŭto de la plej aĝa estas ĉiam taŭzata, kiel mi tion scias de propra sperto. Mi ja estis, diablo prenu, siatempe batata kvazaŭ hundo, sed mi esperas, ke ĉio estis por bono per Dia helpo. 02211
Bottom
02212
Top
Simeoni: Agan gör sannerligen gott, i synnerhet om du välsignar piskan och agar i Herrans namn. SIMEONI. Vere punado kaŭzas bonon, precipe se vi benas la skurĝon kaj punas en nomo de Dio. 02212
Bottom
02213
Top
Eero: I synnerhet om du dessutom värmer piskan. EERO. Precipe se vi varmigas la skurĝon. 02213
Bottom
02214
Top
Simeoni: Jag hör ej dina usla speord, du stockblinda, du milt agade barn. SIMEONI. Mi ne aŭskultas viajn aĉajn mokvortojn, vi tut-blinda, vi milde punita infano. 02214
Bottom
02215
Top
Timo: ”Ett snällt barn agar sig själv”, men den konsten ville jag titta på. TIMO. »Bona infano punas sin mem», sed tian agon mi volus vidi. 02215
Bottom
02216
Top
Simeoni: Här är Sonnimäki vägkorsning, hit ända från kyrkogården förföljde en avlidens ande Kiikalas okynniga glasförsäljare, när han gick förbi kyrkan på natten, och vrok ifrån sig en grov svordom, den ogudaktige. Detta vare er en varning att undvika svordomssynden. SIMEONI. Ĉi tie estas la vojkruciĝo de Sonnimaki, ĝis ĉi tie, komencante de la tombejo, la fantomo de mortinto perse-kutis la malican vitriston el Kiikala, kiam li iris nokte preter la preĝejo kaj, la malpiulo, eligis laŭtan blasfemon. Ĉi tio estu al vi averto, ke vi evitu la pekon de blasfemado. 02216
Bottom
02217
Top
Juhani: Men vi står på Sonnimäki ås, kyrkan synes och där lyser klockarns röda boställe som ett flammande djävulsbo! Hih! där finns ju hela helvetets herradöme, där finns den skrämmande visdomen och förskräckliga äran. Nu domnar alla mina lemmar och mina fötter ställer sig obarmhärtigt på tvären. Ack! vad skall jag göra i denna bövelens stund, vad skall jag, er eländiga äldsta broder, göra? JUHANI. Sed ni staras sur la altajo de Sonnimaki, la preĝejo estas videbla kaj tie brilas la ruĝkolora domo de Ia kantoro kvazaŭ flamanta nesto de diabloj! He! tie estas la superregado de infero, tie la timiga saĝo kaj Ia terura honoro. Nun ĉiuj miaj membroj rigidiĝas kaj miaj piedoj senkompate ribelas. Ho! kion mi faru en ĉi tiu tortura momento, kion mi faru, mi via mizera plej aĝa frato? 02217
Bottom
02218
Top
Eero: Eftersom du är vår äldsta broder, så gå då i spetsen för oss med goda exempel och vänd om från helvetets väg. Jag är redo att följa dig. EERO. Car vi estas nia plej aĝa frato, paŝu antaŭe kun bo-naj ekzemploj kaj revenu de la vojo al infero. Mi estas preta sekvi vin. 02218
Bottom
02219
Top
Tuomas: Tig, Eero! Inget enda steg tillbaka nu. TUOMAS. Silentu, Eero! Nun ne eĉ paŝon returne. 02219
Bottom
02220
Top
Juhani: O djävlar! Klockarns dörr är enligt min mening dödens käft. JUHANI. Ho kornkapuloj! La pordo de la kantoro estas kvazaŭ mortfaŭko. 02220
Bottom
02221
Top
Aapo: Just där ligger vårt mänskovärdes och vår äras början. AAPO. ĉuste en ĝi estas la komenco de nia homa indeco kaj honoro. 02221
Bottom
02222
Top
Juhani: En het ära, het ära! Ve oss! Där ser jag ju klockarns hela ståt, prästgårdens skrämmande prakt, och min natur ställer sig på tvären - Gud hjälpe oss! -ställer sig på tvären. Vad säger du, Timo? JUHANI. Varmega honoro, varmega honoro! Ve al ni! Tie mi vidas la tutan pompon de la kantoro, la timigan Iukson de la pastrejo, kaj mia animo kontraŭbatalas — Dio nin helpu! — kontraŭbatalas. Kion diras vi, Timo? 02222
Bottom
02223
Top
Timo: Gruvligt på tvären. TIMO. Forte ĝi kontraŭbatalas. 02223
Bottom
02224
Top
Aapo: Det tror jag, men här dansas icke alltid på rosor och blommor. AAPO. Tion mi kredas, sed ĉi tie oni ne ĉiain dancas sur rozoj kaj floroj. 02224
Bottom
02225
Top
Juhani: På rosor och blommor? Har vi dansat på rosor och blommor? JUHANI. Sur rozoj kaj floroj? Ĉu ni dancas sur rozoj kaj floroj? 02225
Bottom
02226
Top
Aapo: Vi får allt här sluka många beska bär, bror min. AAPO. Ni devos ankoraŭ engluti muitajn amarajn berojn, mia frateto. 02226
Bottom
02227
Top
Juhani: Beska bär? Har vi inte redan slukat tillräckligt med beska bär? O Aapo stackare! vi är redan kokta i många soppor, många vindar har rumsterat i våra luggar. Och varför? Var är vår seger? Denna värld är en ganska stor gödselhög, och ingenting annat. Åt helsike med klockarna och prästerna, läsför-hören och böckerna och länsmännen med sina pap-perspackar! Världens plågoandar allihop! Jag nämnde böckerna, men då mente jag inte precis bibeln, psalmboken, katekesen och abc-boken och inte heller ”Den ropandes röst i öknen” - den förfärliga boken - dem mente jag inte just nu. Men varför blev jag född? JUHANI. Amarajn berojn? Cu ni ne jam englutis sufiĉe da amaraj beroj? Ho, kompatinda Aapo! en multaj supoj oni jam nin kuiris, en multaj ventoj niaj hararoj flirtis. Kaj kial? Kie estas nia venko? Ci tiu mondo estas granda sterkamaso kaj nenio alia. Al diablo la kantoroj kaj la pastroj, la legekzamenoj kaj la libroj kaj la komisaroj kun siaj paperamasoj! Turment-istoj de la mondo ili estas ĉiuj! Mi menciis la librojn, sed mi tiam enkalkulis ne la Biblion, la psalmaron, la katekismon nck la abocolibron, ankaŭ ne la »Voĉon de krianto en la dezcrto» — la terura libro — ilin mi ne aludis nun. Sed kial mi naskiĝis ĉi tien? 02227
Bottom
02228
Top
Simeoni: Förbanna inte dina dagar, din nådatids dagar. SIMEONI. Ne malbcnu viajn tagojn, la tagojn de via gracotempo. 02228
Bottom
02229
Top
Juhani: Varför blev jag född, varför föddes jag? JUHANI. Kial mi naskiĝis ĉi tien, kial mi naskiĝis? 02229
Bottom
02230
Top
Timo: Jag föddes till världen som en usel färdman. Varför öppnade jag ej hellre mina ögon som en har-mynt harunge under unggranen där? TIMO. Ci tien mi naskiĝis por esti mizera vagulo. Kial mi ne prcfere malfermis miajn okulojn kiel ido de fendlipa leporo sub la arbetaĵo tie? 02230
Bottom
02231
Top
Juhani: Eller jag som den där ekorren, som med svansen i vädret skvittrar på tallens gren? En kotte är hans mödofria bröd och granens lav det varma täcket i hans mossbelupna stuga. JUHANl. Kaj mi kiel tiu sciuro, kiu sur pina branĉo salte-tadas kun vosto etendita supren? Konifera konuso estas ĝia senzorga pano kaj picea barbo ĝia varma kovrilo en muska ĉambro. 02231
Bottom
02232
Top
Timo: Och inte behöver han läsa. TIMO. Kaj ĝi ne bezonas legi. 02232
Bottom
02233
Top
Juhani: Nej, han behöver inte läsa. JUHANI. Ci ne bezonas legi! 02233
Bottom
02234
Top
Aapo: Envar har fått sin del, och alltid är det don efter person. Och här hjälper ingen klagan och bedrövelse, utan bara arbete och verksamhet. Framåt nu bara, mina bröder! AAPO. Al ĉiu estas donita lia parto, kaj »ĉiam rapiro laŭ la viro». Kaj ne helpas ĉi tie plendado kaj malĝojo, sed laboro kaj agado. Antaŭen nur, miaj fratoj. 02234
Bottom
02235
Top
Tuomas: Framåt, till klockarn, om det så vore över havets fräsande svalg! TUOMAS. Antaŭcn, al la kantoro, cĉ trans ŝaŭmantan mar-gorĝon! 02235
Bottom
02236
Top
Juhani: Vad funderar du på, Eero-pojken? JUHANI. Kion vi pcnsas, Eero-etulo? 02236
Bottom
02237
Top
Eero: Jag funderar på att gå i skola hos klockarn. EERO. Mi intencas iri al la kantoro, al lerncjo. 02237
Bottom
02238
Top
Juhani: Hm! Låt oss gå då, vi skall stiga på då. Ack Herrens son! Men sjung, Timo, sjung bror min! JUHANI. Hm! Nu, ni iru, ni paŝu do. Ho, Filo de Sinjoro! Sed kantu, Timo, mia frato, kantu! 02238
Bottom
02239
Top
Timo: Jag skall sjunga sången om ekorren i sin mossiga kammare. TIMO. Mi kantos pri sciuro en ĝia muska ĉambreto. 02239
Bottom
02240
Top
Juhani: Ja, ja! JUHANI. Jes, jes! 02240
Bottom
02241
Top
Timo: TIMO. 02241
Bottom
02242
Top
Sött den lilla ekorrungen
Slumrar i sin mossehydda;
Halli-hundens skarpa tand och
Jägargossens grymma snaror
Aldrig än hunnit dit.

Från sin högtbelägna hydda
Tittar han på världens vimmel,
Flera strider under honom;
Granens gren som fredens vimpel
Över hans huvud ses.

Vilken solskenslycklig levnad
Gungande i boets vagga!
Lilla ekorren där svänger
Kärt vid granemoderns hjärta;
Metsolas kantele klang!

Svajarsvansen ljuvt där slumrar
På sitt lilla fönsterbräde,
Fåglalåt vid himlafästet
Uti kvällen honom för till
Drömmarnas Gullebo.
Dolĉe kuŝas sciureto
En ĉambrcto muska sia;
Ne atingas lin la hundo,
Kaj kaptilo eĉ nenia
Povas lin ĝeni tie.

Li el sia loko alta
Vidas mondan rondon vaste;
Sube estas kamp’ batala.
Branĉo flirtas tre elaste
Kiel pacflago supre.

Tie vivo trc feliĉa
En la ĉarma arblulilo!
Kuŝas nia sciureto
Kiel de patrin’ pupilo:
Sonas la ventoharpo!

Tie dormas la vostulo
Ĉe fenestro sia muska;
Birdoj kantas^sub ĉielo
En vespero jam krepuska,
Sekvas lin al la sonĝo.
02242
Bottom

kapitel 03 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
03001
Top
Två dagar har förflutit. Kring bordet i klockarens folkstuga sitter bröderna, tragglande på abc:t allteftersom stundom klockaren och stundom hans lilla åttaåriga dotter läser upp det för dem. Så övar de sig att läsa, med de uppslagna abc-böckerna i händerna och svetten i pannan. Men endast fem av Jukolas söner ser man sitta bakom bordet. Var befinner sig Juhani och Timo? Jo, där står de ju i skamvrån nära dörren, och deras luggar, i vilka klockarens seniga näve nyss slingrat sig, står fortfarande rufsigt högt i vädret. Du tagoj pasis. En la ĉambrego de la kantoro ĉirkaŭ tablo sidas la fratoj, ripete eldirante la Iiterojn de la abocolibro laŭ diktado de la kantoro aŭ lia okjara filino. Tiel ili, kun mal-fermitaj abocolibroj en la mano, ekzercas fervore la legadon, kun ŝvitantaj fruntoj. Sed nur kvin el la filoj de Jukola estas videblaj sidantaj sur la benko maiantaŭ la tablo. Kie estas Juhani kaj Timo? Jen en la hontangulo ĉe la pordo ili staras, kaj iliaj hararoj, kiujn la severa mano de la kantoro ĵus vizitis, ankoraŭ staras en alta hirto. 03001
Bottom
03002
Top
Särdeles långsamt framskred brödernas lärdom, som ingalunda påskyndades av deras lärares skrämmande hårdhet, vilken tvärtom allt mera och mera förlamade deras lust och håg. Juhani och Timo kände knappast till annat än A, de övrigas kunskaper hade dock stigit någon bokstav framåt. Men det djärva undantaget bland dem alla bestod av brodern Eero, som redan lämnat abc:t och riktigt flinkt övade sig att stava. Tre malrapide progresis la lernado de la fratoj, kaj ĝin ne rapidigis la timiga severeco de ilia instruisto, sed kontraŭe obstinigis ĉiam pli kaj pli iliajn volon kaj animon. Juhani kaj Timo konis apenaŭ pli ol la literon A; la kono de Ia aliaj jam paŝis kelkajn literojn pli. Sed grandan escepton el ili faris Ia frato Eero, kiu jam postlasis la literaron kaj ekzercis sila-badon, eĉ vigle. 03002
Bottom
03003
Top
Kvällen nalkades, men denna dag hade bröderna icke smakat en enda matsmula. För klockaren, som hade lagt beslag på deras vägkost, försökte också med hungerns pina reta deras läslust. Sålunda, kramad av en ilsken hunger, stod nu Juhani i sin vrå, ruskande på sitt runda huvud och kastande glosögda oxblickar på sin lärare. Men sömnig stod Timo bredvid honom, utan att bry sig om världens vandring. Slutligen hejdade dock klockaren läsandet och yttrade: ”Håll upp nu och äten, ni trähästar, tuggen på som de idisslande bockarna i fållan. Men minns det, efter denna måltid vankas inte en enda matsmula innan ni har abc:t i edra skallar, ni masurskalliga tjurar. En timme ger jag er för måltiden, men genom dörren tar ni inte än ett enda steg ut. Jag anser det hälsosamt att förlänga er arrest ända till kvällen. Men öppnen nu edra käftar, för ni får snart matsäckarna i edra klor.” Så talade han, avlägsnade sig och sände en piga till bröderna med deras vägkost; men stadigt stängdes dörren. Vespero proksimiĝis, sed ĝis nun dum ĉi tiu tago la fratoj ne manĝis eĉ peceton. Car la kantoro, kiu forŝlosis Uian manĝaĵon, penis per turmento de malsato instigi ilian emon al le-gado. Premita de kolera malsato staris Juhani en sia angulo, skuante la rondan kapon, kraĉante kaj okulumante bovokule sian instruiston. Sed duone dormante staris apud li Timo, ne zorgante pri la ĉirkaŭa mondo.— Fine tamen la kantoro ĉesigis la Iegadon kaj diris: »Cesu nun kaj manĝu, vi lignaj ĉevaloj, manĝaĉu kiel remaĉantaj virkaproj en la brutarejo. Sed memoru, post ĉi tiu manĝo ne venos eĉ ero da manĝaĵo al viaj lipoj antaŭ ol la alfabeto estos en via kapo, vi malmol-kapaj bovoj. Unu horon mi donas al vi por manĝotempo, sed tra la pordo vi ne faros eĉ unu paŝon eksteren. Mi opinias, ke estas sanige plilongigi vian karcerpunon ĝis la vespero, tre sa-nige. Sed nun malfermu viajn faŭkojn, ĉar tuj vi ricevos viajn manĝaĵosakojn en viajn manojn.» Tiel li parolis, foriris kaj pere de servistino sendis iliajn manĝaĵojn, sed la pordon oni riglis firme. 03003
Bottom
03004
Top
Timo: Var är min påse? TIMO. Kic estas mia saketo? 03004
Bottom
03005
Top
Lauri: Här är din, där är min. Jag skulle kunna äta småsten nu. LAURI. Jen la via, ĉi tie estas la mia. Mi povus manĝi cĉ ŝtonetojn nun. 03005
Bottom
03006
Top
Juhani: Nu äter vi inte en enda smula. JUHANI. Nun ni ne manĝu eĉ unu solan pecon da man-ĝaĵo! 03006
Bottom
03007
Top
Lauri: Vasa? Skulle vi inte äta? LAURI. Kion? Ĉu ni ne manĝu nun? 03007
Bottom
03008
Top
Juhani: Inte en enda smula. JUHANI. Ne eĉ peceton! 03008
Bottom
03009
Top
Lauri: Täpp hellre med din handtlata till havets svalg. LAURI. Pli volonte vi fermu per via mano maran gorĝon. 03009
Bottom
03010
Top
Juhani: Påsarna må vackert lämnas i fred. JUHANI. La saketoj restu bele netuŝataj. 03010
Bottom
03011
Top
Aapo: Vad tänker du på? AAPO. Kion vi celas? 03011
Bottom
03012
Top
Juhani: Att reta klockarn. Vi äter nu inte förrän morgondagen randats. Mitt blod kokar, gossar, och mitt huvud går runt som Keitulas väderkvarn. Men lika för lika! JUHANI. Inciti la kantoron. Nun ni ne manĝos antaŭ ol aperis la morgaŭa tago. Mia sango bolas, knaboj, kaj kiel vent-muelilo de Keitula turniĝas mia kapo. Sed inciton kontraŭ incito! 03012
Bottom
03013
Top
Aapo: Av den harmen skulle våran gubbe få sig ett gott skratt. AAPO. Al tiu incito nia maljunulo ridus trc dolĉe. 03013
Bottom
03014
Top
Juhani: Låt honom skratta! Jag äter inte. - Eero slavar redan, se, se. - Jag äter inte. JUHANI. Lasu lin ridi! Mi ne manĝos. — Eero jam silabas, jen, jen. — Mi ne manĝos. 03014
Bottom
03015
Top
Tuomas: Inte jag heller äter här, men på Sonnimäki mo därborta. Där sitter jag snart på ett ljungbols-ler. TUOMAS. Ankaŭ mi ne ĉi tic, sed sur la erikejo Sonnimaki. Tie mi baldaŭ sidos sur erika matraco. 03015
Bottom
03016
Top
Juhani: Det var rätt! Där, där rullar vi snart våra rumpor. JUHANI. Ĝuste! Tie, tie ni baldaŭ kuŝados. 03016
Bottom
03017
Top
Eero: Jag är med om saken, pojkar. EERO. Mi konsentas kun vi, knaboj. 03017
Bottom
03018
Top
Aapo: Vad för slags galenskaper är det nu igen? AAPO. Kiaj malsaĝaĵoj ree? 03018
Bottom
03019
Top
Juhani: Bort från fångenskapen! JUHANI. For el aresto! 03019
Bottom
03020
Top
Aapo: Vett ohoj! AAPO. Prudento hoj! 03020
Bottom
03021
Top
Juhani: Sonnimäkis talldunge, ohoj! JUHANI. La pinaro de Sonnimaki, hoj! 03021
Bottom
03022
Top
Eero: Just så! Och vettet svarade: hoj. EERO. Guste tiel! Kaj la prudento respondis: hoj! 03022
Bottom
03023
Top
Juhani: Svarade som en hel karl. JUHANI. Respondis kiel bravulo. 03023
Bottom
03024
Top
Aapo: Simeoni, försök ditt bästa. AAPO. Simeoni, penu fari la plejbonon. 03024
Bottom
03025
Top
Simeoni: Lugna er, bröder! Men jag säger som så, att vi inte duger till läskarlar, och därför må vi säga farväl till allt stök på den punkten. Men vårt leverne må ändå vara oförvitligt och städat; för vi kan leva som kristna mänskor också utan läskunskap, blott vi har tron. SIMEONI. Dece kondutu, fratoj. Sed mi diras, ke ni ne taŭgas kiel legantoj, kaj tial adiaŭ al ĉiuj penoj en tiu rilato. Nia vivo tamen estu deca kaj senriproĉa; ĉar ni povas vivi kiel kristanoj eĉ sen Iegoscio, se ni nur kredas. 03025
Bottom
03026
Top
Aapo: Du stjälper ju, din jäkel, men hjälper inte. AAPO. Vi ja renversas, vi demonhavanta, sed ne levas. 03026
Bottom
03027
Top
Juhani: Simeoni talar som tillbörligt är. Bort härifrån, pojkar; jag tål ej mera detta. JUHANI. Simeoni parolas lingvon de justeco kaj modereco. For, knaboj; mia naturo ne plu eltenas. 03027
Bottom
03028
Top
Tuomas: Det värker i mitt hjärta när jag ser hur Juhani plågas. Bort, gossar! TUOMAS. Mia koro premiĝas ĉe vido kiel Juhani estas muelata. For, knaboj! 03028
Bottom
03029
Top
Juhani: Saken är klar. Men ynka dig inte över mig, Tuomas; ty hämnden är i min hand. Visst har man skrupensat mig, rivit mig som ett kräftbete, sannerligen! Och visst har jag i min ficka en duktig handfull av klockarns hampa, en handfull hampa av klockarns blånor. Och ifall den bunten icke en gång täpper till klockarns käft, så sker det för den skull, att jag av min vara gör en sorts greja och maskin. Klockarn har en hals, ja han har en hals, men jag knyster ej mera nu. JUHANI. Decidita afero. Sed ne bedaŭru min, Tuomas; ĉar venĝo estas en mia mano. Oni min vere premadis, disŝiris kiel logaĵon por kankroj, vere! Kaj en mia poŝo estas sufiĉe granda kanabofasko, kiun la kantoro deŝiris. Se tiu fasko iam ne ŝtopos la faŭkon de la kantoro, tio okazas ĉar mi faros el mia aĵo ian maŝinon aŭ ilon. La kantoro havas kolon, jes li havas kolon; sed nun mi ne malkaŝos pli. 03029
Bottom
03030
Top
Eero: Kanske vet jag annan och bättre råd. Av hårlocken, som du förvarar i taskan, tvinnar vi en fin metrev som gåva åt klockarn för hans goda undervisning. Men varför uppeggar jag till synd, då jag vet och vi alla samfällt medger, att agandet gör outsägligt gott, såsom vi alla broderligt språkade på vägen. EERO. Mi eble scias alian kaj pli bonan konsilon. E1 la harringo, kiun vi havas en via poŝo, ni ŝpinos bonan fiŝfadenon por la kantoro kiel donacon pro la bona instruo. Sed kial mi instigas al peko, ĉar mi scias kaj ni ĉiuj konfesas, ke punado bonege utilas, kiel ni frate priparolis sur la vojo. 03030
Bottom
03031
Top
Juhani: Eero stavar redan. Det var mig en snäll pojke. JUHANI. Eero jam silabas. Vidu la bonkondutan knabon. 03031
Bottom
03032
Top
Eero: Det är skam att vara så här gammal och öva sig i stavning. EERO. Honto vere por mi, tiel aĝa, ankoraŭ ekzerci sila-badon. 03032
Bottom
03033
Top
Juhani: Gammal? Och vår ålder då? JUHANI. Aĝa? Kaj la aĝo de ni aiiaj! 03033
Bottom
03034
Top
Simeoni: Han pikar. SIMEONI. Li pikas. 03034
Bottom
03035
Top
Juhani: Ja, du pikar igen, du tistel i vår veteåker, du beska syra i vår kristliga brödradeg, du ditt piggsvin, din igelkott, du din groda! JUHANI. Jes, vi ree pikas, vi loio en nia tritika kampo, vi fermentaĵo de malico en Ia kristana fratpasto de Jukola, vi histriko, erinaco, vi rano! 03035
Bottom
03036
Top
Simeoni: Tyst med er, tyst för klockarns skull! SIMEONI. Silentu, pro la kantoro silentu! 03036
Bottom
03037
Top
Juhani: Alla enhälligt ut ur kurran! Den som nu stretar emot, får sig på käften. JUHANI. El arestejo eksteren ĉiuj unuanime! Kiu nun kontraŭstaros, ricevos bastonadon. 03037
Bottom
03038
Top
Tuomas: Alla i väg, alla! TUOMAS. ĉiuj foren, ĉiuj! 03038
Bottom
03039
Top
Aapo: Timo, du som är fast i hågen, vad säger du? AAPO. Timo, mia firmanima frato, kion vi diras? 03039
Bottom
03040
Top
Timo: Att ”en näverrock är inte bäst, och gammal blir man sällan präst”; därför må vi stoppa pipan i säcken och bege oss i väg och det alla som en man. Jag kan också säga min sak på annat vis: ”Yxan vässer man på båda sidorna.” TIMO. »Ke ne fariĝos jako el betulŝelo, nek pastro el maljunulo», tial »la fajfilojn en sakon kaj for», kaj ĉiuj unuanime. Mi povas plifirmigi mian aferon per ankoraŭ unu vorto: »duflanke oni akrigas hakilon». 03040
Bottom
03041
Top
Aapo: Lauri, vad gör du? AAPO. Lauri, kiel vi faros? 03041
Bottom
03042
Top
Lauri: Traskar härifrån till Sonnimäki. LAURI. Mi iros al Sonnimaki. 03042
Bottom
03043
Top
Aapo: Ack! om så alla döda ropade ur sina gravar; ni tredskande, ni dåraktiga män! AAPO. Ho! Kvankam mortintoj krius el siaj tomboj: vi neflekseblaj je kolo, vi frenezaj viroj! 03043
Bottom
03044
Top
Juhani: Det skulle inte hjälpa ens då, utan marsch i väg, gosse. Du med, annars - Herrejessus! - smäller och brakar det. JUHANI. Eĉ tio ne helpus, sed marŝu, knabo! Cu vi venos? En alia okazo — Sinjoro Kjesuo — de ĉi tie klakos kaj krakos. Cu vi venos? 03044
Bottom
03045
Top
Aapo: Jag kommer. Men ett ord än. AAPO. Mi venos. Sed ankoraŭ unu vorton. 03045
Bottom
03046
Top
Tuomas: Här skulle inte ens tusen ord hjälpa. TUOMAS. Ne helpus nun ĉi tie eĉ mil vortoj. 03046
Bottom
03047
Top
Juhani: Inte om så varje ord hade tusen svärd. JUHANI. Eĉ ne, se ĉiu vorto havus mil glavojn. 03047
Bottom
03048
Top
Eero: Och varje svärd tusen eggar. EERO. Kaj ĉiu glavo mil klingojn. 03048
Bottom
03049
Top
Juhani: Tusen eldgnistrande eggar. Just så; inte ens det skulle hjälpa. Bort från Marstrands fängelse, bort från Sibirien, bort från den förskräckliga skattegömman som sju lod ur kanonens käft! Se, här finns både lodet och kanonen, den laddade kanonen, som blir allt hetare och hetare, nu är den eldröd och snart smäller det. O, kära bröder och släktingar av samma moder burna! ni såg hur han rullade denna min pannlugg kring sitt pekfinger, tog sedan för sig med hela grabbnäven så här, se så här, och så ruskade han till så att tänderna skallrade. Hm! JUHANI. Mil fajre frapantajn klingojn. Jes, ĝuste tiel; eĉ tio ne helpus. For el Marstrando, for el Siberio, for el la terura kaverno kiel sep kugloj el kanono! Ci tie estas kaj kuglo kaj kanono, ŝargita kanono, kiu varmiĝas pli kaj pli, nun ĝi estas fajroruĝa. Kaj baldaŭ ektondros. Ho, karaj fratoj kaj parencoj kaj naskitoj de la sama patrino! vi vidis kiel II volvis ĉi tiun mian fruntfaskon ĉirkaŭ sian montran fingron, kaptis poste per tuta sia mano ĉi tiel, jen tiamaniere, kaj poste li skuis, ke miaj dentoj ektintis. Hm! 03049
Bottom
03050
Top
Tuomas: Jag såg och mitt kindkött svällde av ilska. TUOMAS. Mi vidis tion kaj miaj vangomuskoloj ŝvelis pro kolero. 03050
Bottom
03051
Top
Eero: Jag hörde hur Juhanis tänder skallrade, såg hur Tuomas svall upp, och jag förskräcktes, men tackade ändå Gud på edra vägnar, när jag mindes vad gott agan dock gör. EERO. Mi aŭdis kiel la dentoj de Juhani ektintis, mi vidis kiel la vangomuskoloj de Tuomas ŝvelis, kaj mi konsterniĝis, sed mi tamen dankis Dion en via nomo, memorante kian bonon alportas la punado. 03051
Bottom
03052
Top
Juhani: Du skall inte, min kära bror, föra eldluntan till kanonens fängpannor, nämligen till dessa två öron, låt bli det. JUHANI. Ne, kara frato, ne metu la fajrotorĉon al la pul-vokanaletoj de la kanono, nome al ĉi tiuj miaj du oreloj, tion ne faru. 03052
Bottom
03053
Top
Tuomas: Varför retar du honom, Eero? TUOMAS. Kial vi lin ineitas, Eero? 03053
Bottom
03054
Top
Juhani: Eero är klockarns kelgris. Nå det är ju också bra, riktigt bra. Men vad ont har jag gjort, att klockarn plågar mig på det viset? Är det brottsligt, att jag är så hård i skallen? Det fattas ju icke mycket att jag skulle ta till lipen. JUHANI. Eero estas ja dorlotato de la kantoro. Nu bone ankaŭ tio, tute bone. Sed kion malbonan mi faris, ĉar la kantoro tiamanierc turmentas min. Ĉu estas krimo, ke mi havas tiel malmolan kapon? Mankas nemulte ke mi ploru. 03054
Bottom
03055
Top
Timo: Vad har jag gjort, att man så förbannat drar mig i håret? Är det för den skull att jag äger det förnuft, som Skaparen en gång i sin klokhet gav mig? TIMO. Kion mi faris, ĉar oni tiel furioze taŭzas mian hara-ron? Cu pro tio, kc mi havas tiun prudcnton, kiun Dio en sia saĝeco iam donis al mi? 03055
Bottom
03056
Top
Lauri: Tre gånger har jag fått lugg. LAURI. Trifoje mi estis taŭzata. 03056
Bottom
03057
Top
Juhani: Alla har vi söta minnen härifrån. - Upp med dörren! JUHANI. ĉiu el ni havas dolĉajn memoraĵojn de ĉi tic. — Malfermu la pordon! 03057
Bottom
03058
Top
Aapo: Märk det, att vi är bakom lås och bom. AAPO. Atcntu, kc ni estas malantaŭ rigliloj. 03058
Bottom
03059
Top
Timo: En stötta är ställd för dörren, en bastant stötta. TIMO. A1 la pordo estas metita barstango, forta barstango. 03059
Bottom
03060
Top
Juhani: Som ett strå bryts den av; men för det andra: där finns ju ett fönster. En smäll med min påse, och då hörs allt ett näpet klirr och brak. JUHANI. ĉi rompiĝos kvazaŭ pajlero; sed cetcrc: tie estas ja fenestro. Unu frapo pcr mia saketo, kaj aŭdiĝos bela tintado kaj sonado. 03060
Bottom
03061
Top
Aapo: Ditt huvud tycks redan vara alldeles snurrigt. AAPO. Via kapo estas jam tute konfuza. 03061
Bottom
03062
Top
Juhani: Av två dagars snurrande, av två dagars snurrande, bror min! JUHANI. Pro dutaga turnado, pro dutaga turnado, mia frateto! 03062
Bottom
03063
Top
Simeoni: Inte bör vi ändå för den skull slå sönder fönstret, utan låt oss språka vackert med klockarn! SIMEONI. Oni ne tamcn disrompu fenestron, sed ni diskutu bonkondutc kun la kantoro. 03063
Bottom
03064
Top
Juhani: Gack åt fanders och språka med djävulen! - Fönstret i kras och bort ur fångenskapen! ”Ut med hela bataljonen!” som kaptenen skrek i ilskan. JUHANI. Iru en inferon por diskuti kun diablo! Fenestron en pecetojn kaj for el arcsto!»Eksteren la tuta bataliono!» la kapitano kriis en kolero. 03064
Bottom
03065
Top
Tuomas: Lägg haken på, Eero! TUOMAS. Riglu per la hoko la pordon, Eero! 03065
Bottom
03066
Top
Eero: Rätt så; stäng slottets stora port medan bataljonen marscherar ut genom bakporten. - Haken är på. EERO. ĉuste tiel; fermu la ĉefpordegon de la kastelo dum la bataliono formarŝas tra la malantaŭa pordego de la fortik-aĵo. — Riglita pcr hoko estas la pordo. 03066
Bottom
03067
Top
Aapo: Jag varnar er! AAPO. Mi avertas vin! 03067
Bottom
03068
Top
Juhani: Gjort är gjort. Se där! JUHANI. Faritc estas farite. Jen vidu! 03068
Bottom
03069
Top
Aapo: Du förfärliga, du ogudaktiga! AAPO. Vi terura, granda malpiulo! 03069
Bottom
03070
Top
Simeoni: Se så där! Nu är det gjort! Där klirrade fönstret! SIMEONI. Jen! Tio estas farita! Tie la fenestro tintegis! 03070
Bottom
03071
Top
Juhani: Fönstret klirrade och himlen blixtrade, när Jussi med påsen gav smak åt såsen! Det var som viborgska smällen. JUHANI. La fenestro tintegis kaj la ĉielo fulmegis, kiam unu fojon svingiĝis la saketo de Joĉjo! Tio estis la eksplodo de la Malrapidema Jakobo. 03071
Bottom
03072
Top
Simeoni: Ve oss stackare! SIMEONI. Ni mizeruloj! 03072
Bottom
03073
Top
Juhani: Vägen är klar, får du fart i dig? JUHANI. La vojo estas malfcrmita, ĉu vi ekiros? 03073
Bottom
03074
Top
Simeoni: Jag följer med er, junkrar! SIMEONI. Mi sekvos, kara frato! 03074
Bottom
03075
Top
Juhani: Aapo, vägen är fri, får du fart i dig? JUHANI. Aapo, la vojo estas malfermita, ĉu vi ekiros? 03075
Bottom
03076
Top
Aapo: Varför sticker du näven i vädret, din toker? Jag kommer, jag kommer! Vad annat kan man göra här, när en gång fanen är med i båten. AAPO. Kial kun supren levita pugno, vi frenezulo? Mi sekvos, sekvos! Kion alian oni povus fari, ĉar estas jam la diablo en nia sledo. 03076
Bottom
03077
Top
Juhani: Tusan också! JUHANI. Sidu kaj brulu! 03077
Bottom
03078
Top
Tuomas: Alle man påsarna på ryggen och ut genom fönstret! Det stampar i farstun. TUOMAS. Ciuj saketoj sur la dorson kaj tra la fenestro eksteren! En Ia vestiblo aŭdiĝas piedbruado. 03078
Bottom
03079
Top
Juhani: Är det klockarn? Jag skall snudda vid honom. JUHANI. Cu estas la kantoro? Mi tuŝos lin. 03079
Bottom
03080
Top
Tuomas: Kom! TUOMAS. Venu! 03080
Bottom
03081
Top
Juhani: Det är klockarn. Jag skall snudda vid honom lite. JUHANI. Estas la kantoro. Mi tuŝos lin iom. 03081
Bottom
03082
Top
Tuomas: Bort! säger jag. TUOMAS. For! diras mi. 03082
Bottom
03083
Top
Juhani: Ställ dig inte nu i min väg. Jag älskar dig, broder Tuomas. JUHANI. Ne malhelpu min nun. Mi amas vin, Tuomas, mia frato. 03083
Bottom
03084
Top
Tuomas: Jag låter dig inte gå och göra illdåd. Skynda nu bara ut med mig genom fönstret; där skuttar ju redan de övriga på åkerlappen. Kom! TUOMAS. Mi ne permesas, ke vi faru krimegon. Rapidu nur kun mi tra la fenestro eksteren; tie sur la kampo Ia aliaj jam kuras. Venu! 03084
Bottom
03085
Top
Juhani: Släpp mig lös! Vad fruktar du för illdåd? Jag tar honom bara vackert på mina knän, lyfter upp hans långa rockskört och smäller till honom med min bara handflata, och den handflatan gör allt ett gott arbete. Släpp mig, kära bror min, eljes spricker mitt hjärta som Korkens säckpipa. Släpp mig! du ser ju hur det snurrar runt i mitt huvud. JUHANI. Delasu min! Kiajn krimegojn vi timas? Lin mi prenos nur bele sur miajn genuojn, levos liajn longajn baskojn kaj batetos lin per nura mano, kaj pravon faros ĉi tiu mano. Delasu, mia kara frato, en alia okazo mia koro krevos kiel la sakfluto de Korkki, la estono. Delasu! vi vidas kiel mia kapo vaporas. 03085
Bottom
03086
Top
Tuomas: Vi är eviga fiender, om du ej lyder mig nu. Märk vad jag säger. TUOMAS. Ni estos ĉiamaj malamikoj, se vi ne obeas min nun. Rimarku, kion mi diras. 03086
Bottom
03087
Top
Juhani: Vi går då. Men inte skulle jag samtycka till detta, om jag ej av mitt hjärta älskade dig. JUHANI. Nu, ni iru do. Sed mi ne konsentus, se mi ne tutkore amus vin. 03087
Bottom
03088
Top
De tystnade, kastade sig genom fönstret ut på backen och sprang snabbt över klockarns potatisåker. På tegen klirrade småstenarna, mullklimparna flög högt i luften, och snart försvann de efter varann i den täta aldungen. Då störtade klockaren in med vredens förgrymmelse över sig, svängande i näven en bastant knölpåk av bamburör. Med hög, tjutande stämma ropade han efter rymlingarna, men fåfängt. Bröderna störtade ut ur aldungen, sprang över en stenig, med bergsklintar späckad nejd, därifrån genom ett tätt ensnår, därifrån över den vida prästgårdsängen vid Neulaniemis sävstrand, och slutligen över en slät, ekande sved, och stod sedan på den sandiga vägen under Sonnimäkis sluttande mo. De steg uppför kullerstensbranten, och när de hunnit till krönet på mon beslöt de att bygga sig en lägerplats vid granrötterna, på den ljungbevuxna marken; och snart steg röken från deras eld upp mot trädens toppar. Ili silentiĝis, sin jetis tra la fenestro eksteren kaj kuris rapide trans la terpomkampon de la kantoro. Sur la kampostrio ŝtonetoj tintis, terbuletoj flugis alten en la aero, kaj baldaŭ ili malaperis unu post alia en densa alnaro. Tiam la kantoro kun aspekto de kolerego kure eniris, svingante en sia mano dikan kanbastonon. Per alta, krieganta voĉo li vokis la for-kurintojn, sed vane. La fratoj rapidis for el la alnaro kaj kuris trans ŝtonan regionon, poste tra densa juniperaro, poste trans la vastan, kanbordan herbejon Neulaniemi de la pastrejo, fine trans ebenan, resonantan maldensejon, kaj staris sur la sabla vojo ĉe la klina erikejo Sonnimaki. Supren laŭ la rondŝtona deklivo ili paŝis kaj atinginte la dorson de la erikejo, ili decidis konstrui bivakon sub la pinoj; kaj baldaŭ ŝvebis fumo de ilia fajro supren al la arbopintoj. 03088
Bottom
03089
Top
Höglänt var trakten, där bröderna vistades. Dit syntes bortom backen prästgårdens brutna tak, men på backkrönet klockarens röda gård, hela den stora kyrkbyn, och där borta i granarnas skygd socknens stenkyrka, ståtlig och grann. Dessutom syntes sjön med dess många holmar, i vilken nordosten ritade sina streck, sakta och mjukt blåsande under den klara himlen, blåsande över sjön, över ängar och skogar, över Sonnimäkis grandunge, vid vars fot bröderna nu vilade och stekte rovor i den flammande lägerelden. Alta estis la regiono, kie la fratoj bivakis. De tie estis vi-debla malantaŭ altajo la mansarda tegmento de la pastrejo, sed sur Ia supro de altaĵo Ia ruĝa domo de la kantoro, la granda preĝeja vilaĝo, kaj tie inter piceoj la ŝtona preĝejo de la paroĥo, solena, impona. Ankaŭ vidiĝis multinsuleta lago, kiun trakuris vento nordorienta, blovante intense sub la klara ĉielo, blovante trans la lagon, trans herbejojn kaj arbaron, trans la pinaron de Sonnimaki, kie la fratoj nun ripozis kaj rostis rapojn ĉe flamanta fajro. 03089
Bottom
03090
Top
Juhani: Nu äter vi en riktigt kunglig måltid. JUHANI. Nun ni manĝos vere reĝan manĝaĵon. 03090
Bottom
03091
Top
Timo: En riktig lantdagsmåltid. TIMO. Veran sinjoran tagmanĝon. 03091
Bottom
03092
Top
Juhani: Nötkött ur påsen och stekta rovor ur askan. De är mogna i denna stund. JUHANI. Brutviandon el la saketo kaj rapojn el la cindro. Ili estos tuj pretaj. 03092
Bottom
03093
Top
Vinden den blåser och trädtoppar svänger,
Nånstans långt borta min käresta sjunger...
Pintoj de arboj kurbiĝas dum vento ciklonas,
Fore la voĉ’ amatina nun sonas ...
03093
Bottom
03097
Top
Vilken tjurskallighet av oss, att sitta på klockarns bänk med abc-boken i näven, sitta där tvenne jäkulu-siska dagar. Kia obstina malsaĝo de ni, sidi sur Ia benko de la kantoro kun abocolibro en la mano, sidi du diablajn tagojn. 03097
Bottom
03098
Top
Eero: Men se att stå i dörrvrån, det är annat det. EERO. Sed stari en lia pordangulo, tio estas io alia. 03098
Bottom
03099
Top
Juhani: Bästa lilla Eero, min kloka Eero, du min sextums Eero, du din navelfarbror - i klockarns dörrvrå! Jag skall lära dig, din jäkel. JUHANI. Bone, mia eta Eero, vi mia saĝa, eta Eero, mia sescola eta Eero, vi pigmeo. En la pordangulo de la kantoro! Mi vin, diablon, instruos. 03099
Bottom
03100
Top
Aapo: Tyst, tyst, ni hedningar! AAPO. Silentu, silentu, vi paganoj! 03100
Bottom
03101
Top
Tuomas: Sitt stilla, Juhani, och bry dig inte om hans prat. TUOMAS. Sidu trankvile, Juhani, kaj ne aŭskultu liajn dirojn. 03101
Bottom
03102
Top
Juhani: Mössan av huvudet när du äter, din klimp. JUHANI. Deprenu la ĉapon de via kapo dum vi manĝas, vi bulaĉo. 03102
Bottom
03103
Top
Tuomas: Mössan av, säger också jag. TUOMAS. Deprenu la ĉapon de via kapo, diras ankaŭ mi. 03103
Bottom
03104
Top
Juhani: Så där ja. Lyda måste du; det hjälper inte. JUHANI. Bone. Obei vi devas; senhezite. 03104
Bottom
03105
Top
Simeoni: Alltid bara gnat, endast gnat. Måtte Gud en gång upplysa edra själar och sinnen. SIMEONI. Ciam nur kverelado, nur kverelado. Dio lumigu iam vian animon kaj spiriton! 03105
Bottom
03106
Top
Juhani: Han är ju alltid en trätsticka. JUHANI. Ciam li estas incitanta lignero. 03106
Bottom
03107
Top
Eero: Alltid är jag i era förbannade munnar ”den stumpen och tummeliten, den lillpinnen Eero”. Men därför är jag seg. EERO, Ciam mi estas inter viaj malbenitaj dentoj »la gantaĉo Kaj dikfingreto, la eta butonulo Eero». Sed tial mi estas necedema. 03107
Bottom
03108
Top
Juhani: Du är en argsint hundracka, såsom vi hörde i visan om ”sju mäns kraft”. JUHANI. Vi estas kolera hundaĉo, kiel oni aŭdis en la kan-taĉo: «forto de sep viroj». 03108
Bottom
03109
Top
Eero: Men jag biter tillbaka med vassa tänder. EERO. Mi respondas morde kaj akre. 03109
Bottom
03110
Top
Juhani: Du är full av bitterhet. JUHANI. Vi estas plena de amareco. 03110
Bottom
03111
Top
Aapo: Låt också mig yttra ett ord. Eero sade nyss något i vilket det enligt min åsikt fanns lite sanning. Ser du: den bitterhet, som han stundom delar omkring sig, har vi kanske själva ganska mycket kokat ihop. Låt oss dock minnas: alla är vi samma Skapares kreatur. AAPO. Permesu ankaŭ al mi diri vorton. Eero diris ion, en kio laŭ mia opinio estas iom da vero. Vidu.- Ia amarecon, kiun li ofte disdonas ĉirkaŭ si, ni eble mem multekuiris. Ni memoru: ni estas ĉiuj kreitajoj de la sama Kreinto. 03111
Bottom
03112
Top
Timo: Just så. Om jag har två näsor, ”den ena som en läst och den andra som en brödhalva”, vad rör det andra? Själv bär jag dem. Men låt oss ge katten i näsor och nasusar, Skapare och skapelser. Se här, Juhani, får du en rova, mjuk som en gammal röksvamp. Hugg den i nacken och fäst dig inte vid den där struntens prat. Han är ung och oförståndig. - Ät, broder min. TIMO. ĉuste tiel. Se mi havas du «nazegojn, unu kiel ŝu-modelilo kaj alian kiel duonpano», ĉu tio koncernas aliajn? Mem mi ilin portas. Sed ni lasu jam al infero la nazojn kaj la na-zegojn, la Kreintojn kaj la kreitaĵojn. Jen, Juhani, ĉi tie vi ri-cevas rapon, molan kiel fungo. Kaptu ĝin je la nuko kaj ne atentu la dirojn de tiu sentaŭgulo. Li estas juna kaj senpru-denta. — Manĝu, mia frato. 03112
Bottom
03113
Top
Juhani: Visst äter jag. JUHANI. Certe mi manĝos. 03113
Bottom
03114
Top
Timo: Nu lever vi som på bröllopsfest uppe på den här höga, ekande backen. TIMO. Nun ni vivas kvazaŭ en edziĝofesto ĉi tie sur la alta resonanta erikejo. 03114
Bottom
03115
Top
Juhani: Som på himmelens bröllop. Men nog pinade man oss ändå för en stund sen särdeles eländigt i helvetet där nere. JUHANI. Kvazaŭ en ĉiela edziĝofesto. Ni jus estis tur-mentataj terure en la infero tie malsupre. 03115
Bottom
03116
Top
Timo: ”Än sänkas vi neder, än höjas vi upp” här i världen. TIMO. »Alternas leviĝo kun malleviĝo» en ĉi tiu mondo. 03116
Bottom
03117
Top
Juhani: Så är det fatt. Vad säger du, broder Aapo? JUHANI. Tia estas la afero. Kion diras vi, frato Aapo? 03117
Bottom
03118
Top
Aapo: Jag har försökt göra mitt bästa, men fåfängt. Nu ilsknar jag emellertid en gång till och lämnar vår levnadsskutas styråra i ödets hand. Här sitter jag. AAPO. Mi penis fari mian plejbonon, sed vane. Nun mi ekkoleras kaj jetas Ia direktilon de nia vivŝipo en la manon de la sorto. ĉi tie mi sidas. 03118
Bottom
03119
Top
Juhani: Här sitter vi och där ligger hela världen under våra fötter. Där glöder klockarns stuga som en röd tupp och där reser sig i höjden tornet på Herrans tempel. JUHANI. ĉi tie ni sidas kaj tie kuŝas sub niaj piedoj la tuta mondo. Tie ruĝas la domo de la kantoro kvazaŭ ruĝa koko, kaj tie leviĝas al la alto la turo de la templo de Dio. 03119
Bottom
03120
Top
Aapo: Vid det templets fot sitter vi en gång i skammens svarta stock, sitter med böjda nackar, som sju kråkungar på gärdet, och hör hur mänskorna, pekande finger, yttrar: där sitter Jukolas lata bröder. AAPO. Ce tiu templo ni iam sidos en nigra piedtrabo, sidos kun kurbaj nukoj kiel sep kornikidoj sur barilo, kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldiligentaj fratoj de Jukola. 03120
Bottom
03121
Top
Juhani: Aldrig gryr den dagen, då Jukolas gossar med böjda nackar som kråkungar sitter i skammens svarta stock och hör hur mänskorna, pekande finger, yttrar: där sitter Jukolas lata bröder. Den dagen gryr ej, hellre låter jag mig hängas, eller marscherar ända till världens ända, till Heinola bataljon för att svänga med geväret. ”Vårföre sörja, spolingar unga?” Nu, bröder, när vi ätit, skall vi sjunga, klämma till så mon darrar. JUHANI. Neniam estos tiu tago, kiam la filoj de Jukola, kun kurbaj nukoj kiel kornikidoj, sidos en la nigra piedtrabo de honto kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldillgentaj fratoj de Jukoln. Tiu tago ne estos, pli volonte mi min pendigos, aŭ marŝos ĝis la mondfino, al la bata-liono de Heinola por svingi pafilon. »Kial mi zorgus, junpeto-lulo». Nun, fratoj, ĉar ni jam manĝis, ni kantu, sonigu ke tre-mos la erikejo. 03121
Bottom
03122
Top
Simeoni: Vi skall välsigna oss och lägga oss att sova. SIMEONI. Ni nin benu kaj ekdormu. 03122
Bottom
03123
Top
Juhani: Först sjunger vi: ”Vårföre sörja”. Harkla din strupe, Timo. JUHANI. Unue ni kantos: »Kial mi zorgus». Sonorpretigu vian gorĝon, Timo. 03123
Bottom
03124
Top
Timo: Jag är redo. TIMO. Mi estas preta. 03124
Bottom
03125
Top
Juhani: Och Eero-pojken då? Vi är ju vänner igen? JUHANI. Kaj Eero-knabo? Ni ja estas amikoj ree? 03125
Bottom
03126
Top
Eero: Vänner och bröder. EERO. Amikoj kaj fratoj. 03126
Bottom
03127
Top
Juhani: Allt väl. Men skruva lite på strupen din. JUNANI. Cio bone. Sed ŝraŭbregulu vian gorĝon. 03127
Bottom
03128
Top
Eero: Den är redan fix och färdigt stämd. EERO. Ci estas jam en plena agordo. 03128
Bottom
03129
Top
Juhani: Bra! Och må nu de andra lyssna hur det klingar i grandungen. - Nu, gossar! JUHANI. Bone! Kaj aliaj aŭskultu nun kiel bruas la pinaro. — Nun, knaboj! 03129
Bottom
03130
Top
Vårföre sörja, spolingar unga,
Liksom ett fjällberg är ju vår lunga?
Frallaralla rallaralla rallarallala!

Heinolajapparnas ståtliga skara
Snart får mig skåda, jäntor må vara;
Frallaralla rallaralla rallarallala!

Inte jag skräms utav bispen och prästen;
Strax är jag krigsklädd från skulten till lästen.
Frallaralla rallaralla rallalallala!

Spring du min Brunte och hjulen må snurra;
Kejsarens skulor nog får oss att hurra.
Frallaralla rallaralla rallarallala!

Vårföre sörja spolingar unga,
Liksom ett fjällberg är ju vår lunga?
Frallaralla rallaralla rallarallala!
Kial mi zorgus, junpetolulo,
kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!

A1 regimento mi min altiros,
Kaj de knabinoj, stultulo, foriros.
Fralarala ralarala ralaralala!

Min episkopo nek pastro timigos;
Baldaŭ mi jakon heroan alligos.
Fralarala ralarala ralaralala!

Rapidu, Brunulo, turniĝu la radoj;
Ni iros por manĝi el reĝaj orpladoj.
Fralarala ralarala ralaralala!

Kial mi zorgus, junpetolulo,
Kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!
03130
Bottom
03151
Top
Juhani: Just så! Se här har vi gott att vara. JUHANI. ĉuste tiel! Jen, ĉi tie estas bone por ni restadi. 03151
Bottom
03152
Top
Simeoni: Lite mindre ljud, lite mindre ljud! Ni larmar ju som legioner spöken. - Men tyst, tyst, här kommer folk. SIMEONI. Malpii da voĉo, malpli da voĉo! Vi ja bruadas kvazaŭ legio da koboldaĉoj. — Sed silenton, silenton! tie venas homoj. 03152
Bottom
03153
Top
Juhani: Folk? Se närmare efter, så ser du en skock zigenare, så ser du ”Rajamäki-regementet”. JUHANI. Homoj? Rigardu pli bone kaj vi vidos amason da ciganoj, vi vidos la «Regimenton de Rajamaki». 03153
Bottom
03154
Top
Det resande sällskapet, som närmade sig, var en kringströvande familj, som bodde i en liten stuga på Rajamäkis svedmarker, och som världen därför kallade ”Rajamäki-regementet”. Dess förman och husbonde är den allom kände Mikko, en kortvuxen, men livlig man i svart filthatt. Han saluför beck på sina färder och svänger flinkt gällarens vassa kniv. Han utövar också fiolspelmansyrket, gnider ganska ofta sin svartröda fröjdlåda vid danser och talkokvällar-nas glädjefester, fuktande sin strupe med allt som bjuds. - Men en bra kopperska är hans gumma, Kajsa, en snusnäst, amper käring. Få är allt de bastur som hon ej får att ryka till koppningsbastu för ortens gummor. Så skuttar Kajsas yxa, smackar hennes mun och svettas hennes snusiga ansikte förfärligen, men så sväller också hennes förningspåse. - De har en barnflock, som följer dem på deras färder från by till by, från gård till gård. Två av dem rör sig redan på egna ben, hoppar glada kring sina föräldrar på vägen, men far och mor drar de tre yngsta som ett lass på en arbetskärra; och Kajsa drar alltid i skacklarna, och Mikko skuffar bakpå med sin käpp. Ljudligt är oväsendet, där Rajamäkis resande sällskap färdas; och någon spefågel hade om denna familj hopskrivit en lång humörfrisk visa, kallad efter regementets namn. Detta var det stojande följe som nu färdades framåt på vägen nedanför Sonnimäki mo mot kyrkbyn, medan bröderna, glada som gumsar, firade frihetens timma på hennes högsta ås. La karavano, kiu proksimiĝis, estis vaganta familio, loĝanta en kabano sur deklivo en Rajamaki, pro kio la mondo ĝin nomis la regimento de Rajamaki. Gia estro kaj mastro estas Mikko, de ĉiuj konata, malaltkreska sed vigla viro kun nigra feltĉapelo sur la kapo. Li vendas dum siaj migradoj peĉon kaj uzas lerte tranĉilon de kastristo. Li praktikadas ankaŭ metion de violonisto, ludaĉas ofte tiun nigreruĝan gajigilon ĉe dancoj kaj laborfestenoj, sensoifigante sian gorĝon ĉiam laŭ regaloj. — Sed bona kupistino estas lia ino Kaisa, flartabakvizaĝa, kolerema edzino. Ne estas multaj ŝvitbanejoj, kiuj dum ŝia ĉeesto ne estus fumigataj por esti kupbanejoj por la maljunuli-noj de la regiono. Tiam saltetadas la hakileto de Kaisa, ŝia buŝo ŝmacadas kaj ŝia flartabaka vizaĝo ŝvitas terure, sed ŝvelas ankaŭ la donacsaketo. Ili havas amason da infanoj, kiuj ilin akompanas dum iliaj migradoj el vilaĝo al vilaĝo, el domo al domo. Du el ili jam mem iras, saltadas gajanimaj proksime ĉe siaj gepatroj sur la vojo, iam antaŭe, iam malantaŭe, sed la tri pli junaj estas transportataj kiel ŝarĝo desiaj gepatroj, kaj Kaisa ĉiam tiras ĉe la timonoj, Mikko puŝas per sia bastono malantaŭe. Forta estas la bruado tie, kie ia karavano de Rajamaki migras; kaj iu petolulo verkis pri tiu familio longan mokkanton kun nomo de la regimento. Estis la bruaĉanta trupo, kiu nun iris sur la vojo laŭ la rando de la erikejo Sonnimaki en direkto al Ia preĝeja vilaĝo, kiam la fratoj, gajaj kiel vir-ŝafoj, pasigis liberan momenton sur la alta dorso de Ia erikejo. 03154
Bottom
03155
Top
Juhani: Hejsan! tjänare, du förutnämnda regemente, tjänare! JUHANI. Hej! saluton, vi konata regimento, saluton! 03155
Bottom
03156
Top
Timo: ”Hustote till?” som svensken säger. TIMO. «Hustote til» diris svedo. 03156
Bottom
03157
Top
Eero: ”Kappusivai!” som ryssen säger. EERO. «Kappusivaj» diris ruso. 03157
Bottom
03158
Top
Kajsa: Vad vill ni, ni där uppe? KAISA. Kion vi volas, vi tie supre? 03158
Bottom
03159
Top
Eero: Att moran kommer och suger fast ett riktigt duktigt horn vid den här broder Juhanis bruna lårskinka. EERO. Ke avino venu kaj suĉfiksu fortan kornon al la bruna femuro de ĉi tiu frato Juhani. 03159
Bottom
03160
Top
Juhani: Moran suger och knäpper medan faren fiollåtar släpper, det går ju fint ihop. JUHANI. Avino suĉas kaj frapadas dum avo ludas, tio ja bone harmonias. 03160
Bottom
03161
Top
Mikko: Jag ger fanken i er, ni Jukolas stråtrövare! MIKKO. Diablo vin prenu, vi rabistoj el Jukola! 03161
Bottom
03162
Top
Eero: Gubben vill inte spela. Nå, låt oss då sjunga, och det en riktigt klämmig marsch. EERO. La maljunulo ne volas ludi. Nu, en tiu okazo ni kantu, kaj vere imponan marŝkanton. 03162
Bottom
03163
Top
Juhani: En klämmig marsch, när Rajamäki-regementet trampar förbi. Nå gossar, Timo och Eero! JUHANI. Veran marŝkanton, kiam preterpasas nin la regi. mento de Rajamaki. Nu, knaboj Timo kaj Eero! 03163
Bottom
03164
Top
Nu iväg man börjar troppa
Upp- och nedför backar,
För att snöpa, för att koppa,
Sälja beck, jag tackar.

Snusnos-Kajsa själv vid skälmen
Tycker om att luffa,
Mikko, med sin buss i käften,
Bak med staven skuffar.
Karavano al migrado
Vale, sur altajoj,
Por kastrado, por kupado,
Vendo de peĉaĵoj.

Kaisa forta ĉe timono,
Caron men tiraĉas,
Mikko puŝas per bastono
Kaj tabakon maĉas.
03164
Bottom
03175
Top
Juhani: Just så! Det är nog en ganska skojfrisk versstump. JUHANI. Custe tiel! Vere ĉi tiu estas iom gaja kantaĉo. 03175
Bottom
03176
Top
Kajsa: Ni må veta, era bänglar där, att vi alltid färdas med heder, men ni, ni strövar omkring i folks skogar som rövare och rovdjur. Jag koppar, jag, och bringar hälsa; Mikko snöper, han, och gör feta galtar, granna oxar och ståtliga valacker på vilka konungars konungar rider; det må ni veta, era djävlar. KAISA. Sciu, vi malbenitoj tie, ke ni iras ĉiam kun honesto, sed vi vagadas ĉirkaŭe en arbaroj de aliaj kiel rabistoj kaj diskarnantaj bestoj. Mi kupas, mi, kaj faras sanon: Mikko kastras, li, kaj faras grasajn porkojn, imponajn bovojn kaj pompajn ĉevalojn, sur kiuj rajdas reĝoj de la reĝoj; tion sciu, vi diabloj. 03176
Bottom
03177
Top
Juhani: Ett par verser på den predikan, gossar! Timo och Eero, ni hurtiga gossar! JUHANI. Kdke da versoj sur tiun predikon, knaboj! Timo kaj Eero, bravaj knaboj! Samtempe! 03177
Bottom
03178
Top
Kajsas läppar börjar smacka,
Koppjärnet att knacka,
Kreeta-mor i Kajsas klor hon
Grinar grymt och snackar.

Men där borta inom gärdet:
Hur det gnyr och gnisslar!
Sor och galtar hörs predika,
Smågrisarna visslar.

Varför väsnas galtarna och
Varför grisar skria?
Se: med blanka kniven sin nu
Nalkas Mikko stian.
Lipoj dikaj jam suĉadas,
Klakas hakileto;
Kaj virinoj babiladas
Sub la sangkorneto.

Sed en brutareja korto
Kia bru’ senbrida?
Diroj pri la porka sorto,
Pri la viv’porkida.

Kial bruas porkoj ĉie]
Kaj porkidoj kune?
Mikko la tranĉilon tie
Jam akrigas pune.
03178
Bottom
03194
Top
Juhani: Sannerligen en skojfrisk versstump; det kan du inte förneka, Mikko? JUHANI. Vere komika kanto; tion oni ne povas nei, Mikko? 03194
Bottom
03195
Top
Mikko: Täpp strax till käftamentet ditt och vet, att här står självaste Mäster-Mikko, som knipsade landshövdingens hingst på ett rent lakan, utan att utgjuta en enda droppe blod. Och för det konststycket fick han också en fullmakt, som inte ens kejsaren av Rom är man till att bryta. En sådan Mikko är jag. MIKKO. Fermu vian pantruon kaj sciu, ke ĉi tie estas la majstro-Mikko mem, kiu kastris la virĉevalon de la guber-niestro sur pura littuko, ne verŝante eĉ guton da sango. Kaj okaze de tiu faro li ricevis rajtigleteron, kiun ne povas rompi eĉ Ia roma imperiestro. Tia Mikko mi estas. 03195
Bottom
03196
Top
Eero: O du tvådubbla Snöpare-Mikko med din trollkäring till gumma. EERO. Ho vi duobla Kastristo-Mikko kun via sorĉistino. 03196
Bottom
03197
Top
Kajsa: Se till att jag inte förvandlar er till en vargskock som i gamla tider gubben gjorde med det högmodiga bröllopsföljet. KAISA. Gardu vin, ke mi ne sorĉu vin luparo, kiel iam mal-junulaĉo tutan anaron de edziĝfesto. 03197
Bottom
03198
Top
Juhani: Här står jag fortfarande som den gamla Jukola-Jussi i mina egna byxor, och hoppas med Guds hjälp stå på samma vis också framdeles. Inte ramlar det något värre ur din trollkonst, gumstacka-re, än då du i förfjol spådde oss världens undergång och fick mången gumma att i onödan be gubben sin om förlåtelse för sin forna elakhet. JUHANI. ĉi tie mi|staras ankoraŭ kiel Jussi Jukola en mia propra pantalono, kaj per helpo de Dio, mi esperas stari ankaŭ en estonteco. Via sorĉartifiko, vi mizerulino, ne efikos pli, ol kiam*vi antaŭlastan jaron antaŭdiris por ni finon de la mondo’ kaj kaŭzis,- ke^multaj virinoj senutile' petis pardonon de la edzoj por sia ĝistiama malica konduto. 03198
Bottom
03199
Top
Kajsa: Hör på vad jag nu spår. KAISA. JAŭdu, kion mi nun antaŭdiros. 03199
Bottom
03200
Top
Eero: Du spår och önskar oss en varm bastu och dig själv att koppa oss i nacken. EERO. Vi antaŭdiros kaj esperas por ni varman ŝvitbanon kaj vin mem por kupi niajn nukojn. 03200
Bottom
03201
Top
Juhani: Men det är en dåraktig spådom och önskan. Visserligen tänker jag vid hemkomsten värma bastun och bada riktigt ljuvligt, men jag ämnar alls inte låta sprätta upp Adams-fracken i nacken på mig. JUHANI. Sed tio estas malsaĝa antaŭdiro kaj espcro. Certe mi intencas hejti la ŝvitbanejon kaj baniĝi vere ĉarmc, sed la frakon de Adamo sur mia nuko mi tute ne volas difekti. 03201
Bottom
03202
Top
Kajsa: Hör på, hör på! Din bastu skall fatta eld och likaså din stuga, och i jämmerligt skick skall du själv ströva i skogar, mossar och kärr, för att söka skydd för din frysande kropp. Ack! blodigt måste du dessutom slåss mot mänskor och skogens odjur för att sedan, flåsande som en döende hare, luta i busken ditt förbannade huvud. Hör detta och håll det i minnet. KAISA. Aŭdu, aŭdu! En fajron ŝanĝiĝos via ŝvitbanejo kaj en fajron ankaŭ via domo, kaj en mizcra stato vi mem ekiros por vagi tra arbaroj, marĉegoj Raj ŝlimejoj, serĉante ŝirmon al vla frostiĝanta korpo. Ho, sange vi devos ankoraŭ batali kun homoj kaj arbaraj bestoj, kaj poste spiregante kvazaŭ mortonta Ieporo klini vian malbenitan kapon en arbetajon. Ci tion vi aŭdu kaj memoru. 03202
Bottom
03203
Top
Juhani: Drag åt helvetet... JUHANI. Iru en inferon ... 03203
Bottom
03204
Top
Tuomas: Tig nu, tig! TUOMAS. Silentu jam, silentu! 03204
Bottom
03205
Top
Simeoni: Du gudlösa, du förvildade! SIMEONl. Vi malpiulino, sovaĝulino! 03205
Bottom
03206
Top
Juhani: Drag åt det glödröda helvetet! Gå till klockarn och trolla honom en evinnerlig svinsjuka i halsen. JUHANI. Iru en fajroruĝan inferon! Iru al la kantoro kaj sorĉu en la gorĝon de la kantoro ctcrnan porkŝvelaĵon. 03206
Bottom
03207
Top
Eero: Så han sjunger som en gammal huggtands-galt i Mikkos klor. EERO. Ke li kantu kvazaŭ maljuna, ŝirdenta virporko en la ungoj de Mikko. 03207
Bottom
03208
Top
Juhani: Ja! och till prosten, den skrymtande, skenheliga och rika flott- och korvprosten... Vad skall vi bestämma för honom? Säg det, Eero. JUHANI. Jes! kaj por la prcposto, por tiu hipokrita, fals-virta kaj riĉa graso- ja kolbaspreposto ... Kion ni decidu por li? Diru Eero. 03208
Bottom
03209
Top
Eero: Att honom må vid tiondeförhören ske såsom fordom skedde tullsnoken vid Uleåborgs port; att han i sin säck må få en präktig kattpirog. EERO. Al li okazu ĉe rostaĵkolekta legekzameno kicl okazis iam al impostisto ĉe pordego de Oulu: venu en lian sakon granda katpasteĉo. 03209
Bottom
03210
Top
Juhani: Ja! en fiskpirog från Paldamo, ser du, vars innanmäte består av en katt, en hårig katt. JUHANI. Jes! Fiŝpasteĉo de Paltamo, ĉu vi komprenas, en kics intcrno estas kato, kato kun sia felo kicl cnmetaĵo. 03210
Bottom
03211
Top
Eero: Och därav må han följande söndag göra en så ilsken och hetsig predikan, att den får hans ister-buk att spricka, spricka med ett enda brak. EERO. Kaj pro tio li verku postvenontan dimanĉon pun-predikon tiel koleran kaj fanatikan, kc disfendiĝos lia grasa ventro, ŝiriĝos nur unu fojon eksplodante. 03211
Bottom
03212
Top
Juhani: Ja! och sedan må fanken ta honom på sin nacke och fara i väg med honom såsom djävulen brukar göra med präster. JUHANI. Jes! kaj poste koboldaĉo Iin prenu sur sian nukon kaj svingu lin, kiel kutimas la diablo svingi pastron. 03212
Bottom
03213
Top
Eero: Till kamrat åt den rike mannen må han föra den myndiga och rika prosten. EERO. Ĉii forportu la potencan kaj riĉan preposton por esti kamarado de la riĉa homo. 03213
Bottom
03214
Top
Juhani: Där var de hälsningar, som vi ber dig snällt framföra till både klockarn och prosten. Och i fall du uträttar allt detta så får du sedan trolla mig själv till varg om du vill, som du hotade. JUHANI. Jen estas salutoj, kiujn ni petas vin transdoni bele kaj al la kantoro kaj al la preposto. Kaj se vi ĉion tion faros, vi sorĉu min mem eĉ lupo, kiel vi minacis. 03214
Bottom
03215
Top
Eero: Till en så glupsk varg, att han i ett tag slukar hela Rajamäki-regementet i käften sin. EERO. Lupo tiel manĝegema, kc ĝi per unu fojo englutos en sian faŭkon la tutan regimenton de Rajamaki. 03215
Bottom
03216
Top
Juhani: Ja! och hornsäcken till på köpet. JUHANI. Jes! kaj ankaŭ Ia kornsakon kiel aldonaĵon. 03216
Bottom
03217
Top
Eero: Och beckpåsen med som bakelse. EERO. Ankaŭ la peĉsaketon kiel torton. 03217
Bottom
03218
Top
Juhani: Just så, din hammarpojk! JUHANI. Custe tiel, vi martclulo. 03218
Bottom
03219
Top
Kajsa: Bra, bra! prosten och klockarn skall få edra hälsningar, och den soppan får ni allt äta upp igen, ni förbannade bänglar! Låt dem smaka lite sten till avsked, Mikko, ge dem så skallen spricker. KAISA. Cio bone! la preposto kaj la kantoro ricevos de vi viajn salutojn, kaj tiu supo estos iun fojon en via taso, vi malbenitoj! Donu al ili forregalon el ŝtono, Mikko, donu ke la kranio malfermiĝos! 03219
Bottom
03220
Top
Mikko: Se här finns ju en lämplig rullsten, just som på befallning. - Se där, ni Pelttaris bockar! - Marsch väg, Kajsa! Nu går vi. MIKKO. Jen estas taŭga ŝtono, ĝuste kvazaŭ ordonite. Jen, vi, virkaproj de Pelttari! Marŝu, Kaisa! Nun ni ekiru. 03220
Bottom
03221
Top
Juhani: Har ni sett på jäkeln! Han slängde en sten, och det var närapå att den träffat mig i pannan. JUHANI. Tiu sovaĝulo! Li jetis ŝtonon kaj ĝi preskaŭ frapis mian frunton. 03221
Bottom
03222
Top
Eero: Vi skall skicka bollen tillbaka. EERO. Ni resendu la pilkon. 03222
Bottom
03223
Top
Juhani: Slunga den tillbaka åt gubben, så den dunsar i hatten. JUHANI. Rejetu ĝin al la maljunulo, ke lia ĉapelo ekflugos. 03223
Bottom
03224
Top
Tuomas: Låt bli att kasta, pojke, om du vill spara ditt lusbo. TUOMAS. Ne jetu, knabo, se vi volas ŝpari vian kaphaŭton. 03224
Bottom
03225
Top
Aapo: Du ser väl, din skurk, att där finns barn. AAPO. Vi ja vidas, vi fripono, ke tie estas infanoj. 03225
Bottom
03226
Top
Juhani: Håll igen stenen; de skuttar redan i väg så att heden dånar. JUHANI. Detenu vian ŝtonon, ili jam forrapidas, tiel ke la erikejo bruas. 03226
Bottom
03227
Top
Simeoni: O, I vanartiga, ni kalmucker och hundno-singar! Inte ens en fredlig färdman får numera i fred gå förbi oss på vägen. O, I rövare! SIMEONI. Ho ve, vi maliculoj, vi kalmukoj kaj hund-kapuloj! Eĉ paca vojaĝanto ne povas honeste preterpasi nin sur la vojo. Ho vi rabistoj! 03227
Bottom
03228
Top
Juhani: Jag då, som inte skulle kröka ett hårstrå på dem ens? Men se när en karl är riktigt i farten och det strömmar vilda ryckar genom hans bussiga kropp, så - ja du vet det fuller väl, två dagar och nätter har gossen suttit i tornet. Men jag skickade allt granna hälsningar till klockarn för att lugna gallan min. JUHANI. ĉu mi, kiu ne kurbigus eĉ haron de ili? Sed vidu, kiam viro estas en vera kolero kaj teruraj ektremegoj iras tra lia bona korpo, tiam — jes vi tion scias. Du noktojn kaj tagojn sidis ĉi tiu knabo en arestejo. Sed mi sendis al la kantoro tute imponajn salutojn por kvietigi mian galon. 03228
Bottom
03229
Top
Aapo: Och ännu galnare till prosten. De hälsningarna får vi ännu bittert ångra. AAPO. Kaj ankoraŭ pli malsaĝajn al ia preposto. Tiujn salutojn ni verŝajne iam ankoraŭ amare pentos. 03229
Bottom
03230
Top
Juhani: Vårföre sörja, spolingar unga? Livet, den unga mannens levnad är just som den här ekande, brusande heden. Och där i nordost står ju Impivaaras karga berg och där i nordväst svallar kyrkbyns sjö och dessutom skymtar där också andra sjöar, där vid himlastranden som låge de evinnerligt fjärran. Kolis-tins tre sjöar skådar mitt öga där. JUHANI. »KiaI mi zorgus, junpetolulo?» La vivo, la vivo de juna viro estas ĝuste kiel ĉi tiu resonanta, susuranta erikejo. Kaj tie en la nordoriento vidiĝas la malafabla monto de Impi-vaara kaj tie en la nordokcidento ondas la lago de la preĝej-vilaĝo kaj eĉ aliaj lagoj estas tie malklare videblaj, tie ĉe la ĉielrando kvazaŭ en eterna malproksimo. La tri lagojn de Kolistin mia okulo tie vidas. 03230
Bottom
03231
Top
”Intet hjälper, intet hjälper
måste nu mig dränka;
jäntan fräser som en orm
och argsint är, kantänka.”
»Jam nenio min nun helpas,
lagon salti devas;
karulino tre koleras kaj
serpente siblas.»
03231
Bottom
03237
Top
På den där sjöns yta sitter ofta vår klockargubbe med ett metspö i näven. Ack! om han sutte stilla där nu och jag vore en vildsint vindpust, en ilsken orkan från sydost, så visste jag allt mot vad jag skulle rusa med brak och dån, och snart nog skulle klockarns eka slå kullerbytta. Sur tiu lago tie nia kantor-maljunulo ofte sidas kun fiŝkapta vergo en la mano. Ho! se li sidus nun tie kaj mi estus malmilda ventpuŝego, kolera uragano el sudoriento, mi scius, al kiu loko mi min jetus kun bruego, kaj baldaŭ renversiĝus la boato de la kantoro. 03237
Bottom
03238
Top
Simeoni: Vilket syndafullt önskemål! SIMEONI. Kia peka deziro! 03238
Bottom
03239
Top
Juhani: Det skulle jag göra, jag skulle vräka omkull ekan så att sjöns vatten kokade som välling. JUHANI. Tiel mi farus, la boaton mi renversus tiel ke akvo bolus kiel laktosupo en la lago. 03239
Bottom
03240
Top
Timo: En stek åt vargen hela mannen. TIMO. Iĝu rostaĵo por lupo, la tuta viro. 03240
Bottom
03241
Top
Juhani: I varggropen skulle jag störta honom och själv hovera mig på kanten. JUHANI. En lupan enfalujon mi lin puŝus kaj mem mi promenadus ĝojante sur la rando. 03241
Bottom
03242
Top
Aapo: Räven, björnens fiende, narrade en gång nallestackarn i gropen. Högeligen skrattade han då och gick där uppe kring den gapande gropen, hånfullt språkande. Steg så upp på ryggen av en lo, som förde honom upp i en hög gran där i närheten. I sin glädje började räven sjunga och kalla till sig vindar från alla fyra riktningar; bad dem spela på granens kantele efter hans sång. Snart kom östan, västan och sunnan, och högt ekade och susade granen. Kom så också den kraftfulla nordan, störtade fram genom den skäggiga, mörka skogen, brusande och brakande. Då fylldes granen av ett väldigt leverne, darrade och böjde sig djupt, bröts äntligen av och ramlade mot gropen, i sitt fall och kastande räven från sin topp i björnens famn djupt i gropen. AAPO. Vulpo, maliculo, foje tromplogis urson en enfalujon, urson kompatindan. Multe la vulpo tiam ridis kaj promenadis supre ĉirkaŭ la granda kavaĵo, parolante mokeme. Poste ĝi sidiĝis sur la dorson de linko, ia linko ĝin portis supren sur altan piceon, kiu staris tie proksime. La vulpo komencis en sia ĝojo kanti kaj inviti ventojn el ĉiuj kvar direktoj; li ordonis ilin ludi la picean liuton iaŭ lia kanto. Baldaŭ venis la oriento, okcidento kaj la sudo kaj forte siblegis la piceo. Venis ankaŭ la forta nordo, kuregis tra la barba, malluma arbarego, zume-gante kaj bruegante. Tiam la piceo krakis, tremis kaj kliniĝis profunden, rompiĝis fine kaj renversiĝis en la direkto al la kavaĵo, ĵetante ĉe sia renversiĝo el la pinto ia vulpon mal-supren al la genuoj de Ia urso en la profunda kavaĵo. 03242
Bottom
03243
Top
Timo: Nå det var då fanken! Och sedan? TIMO. Diablo prenu! Sed poste? 03243
Bottom
03244
Top
Juhani: Nog kan du gissa, hur det sedan gick. Björnen nappade förstås ordentligt tag i rävens skrov och skakade den så att tänderna skramlade, såsom klockarn gjorde med mig. - Men jag begriper Aapos mening. Han ville påminna mig om att den, som gräver grop åt andra, faller själv däri. Må så vara, men jag skulle dock gärna se klockarn i varggropen. JUHANI. Certe vi tion divenas, kio nun okazis. Pro Maria, la urso kaptis malmilde la vulpon kaj skuis tiel ke la dentoj klakis, kiel faris ia bona kantoro al mi. — Sed mi komprenas, kion Aapo celas. Li volis memorigi al mi ke, kiu fosas sub ali-ulo, falos mem en la foson. Estu eĉ tiel, sed mi dezirus,ke la kan-toro fariĝu kaptaĵo de lupa enfalujo. 03244
Bottom
03245
Top
Timo: Att se klockarn dimpa ned i gropen, se det skulle knappast mitt hjärta heller ha något emot. Men inte skulle jag ändå plåga gubbstackarn alltför länge i den unkna kammaren. Två timmar, två timmar blott. Och därmed nog om detta. Klockarn må leva i frid, utan att falla ens i mitt förnärmade hjärtas grop. Men en sak undrar jag på. Hur kan ni tro på sådant där slidder-sladder som nu det där om räven och björnen. Nej bröder! inte kan ju räven prata strunt ens, och ännu mindre kalla till sig världens vindar. Ni tror på sådant, men jag anser det vara rena lögnen. TIMO. Vidi la kantoron fali en kavaĵon, tion ankaŭ mia koro ne kontraŭstarus. Sed mi tamen ne Ionge turmentus la mal-junan mizeruion en la malluma ĉelo. Du horojn, du horojn nur. Kaj estu jam sufiĉe. Vivu la kantoro en paco, sen falo eĉ en la kavaĵon de mia kolera koro. Sed unu afero min mirigas. Kiel vi povas kredi tiajn sensencaĵojn kiel ĉi tion pri vulpo kaj urso. Ho fratetoj! vulpo ne povas babili eĉ malgravaĵojn, an-koraŭ malpli inviti al si la ventojn de la mondo. Vi kredas ĉi tion, sed laŭ mia opinio la afero estas pura mensogo. 03245
Bottom
03246
Top
Juhani: Det vet man, att Timos huvud knappast är av de skarpaste här i världen. JUHANI. Oni scias, kc la kapo de Timo ne estas unu el la plej akraj en ĉi tiu mondo. 03246
Bottom
03247
Top
Timo: Må så vara. Men med detta huvud färdas jag genom denna värld lika hedersamt som du eller någon annan, man eller kvinna. TIMO. Eble. Sed kun ĉi tiu kapo mi migras tra ĉi tiu mondo egale honeste kiel vi aŭ iu alia, viro aŭ virino. 03247
Bottom
03248
Top
Aapo: Timo fattar inte innebörden. AAPO. Timo ne komprcnas Ia alegorion. 03248
Bottom
03249
Top
Juhani: Den pojkstackarn fattar den alls inte. Men låt mig förklara saken för dig. Historien om räven och björnen härstammar antagligen från de tider, då alla kreatur och till och med träden kunde tala, såsom det berättas i gamla testamentet; och det har jag hört av vår avlidna blinda morbror. JUHANI. Tute neniom tiu mizera knabo nun komprenas. Sed vidu, se mi klarigos al vi la aferon. La rakonto pri vulpo kaj urso estas verŝajnc el tiuj tempoj, kiam ĉiuj bestoj kaj eĉ la arboj scipovis paroli, kicl estas rakontate en la malnova testamento; kaj tion mi aŭdis de nia mortinta blinda onklo. 03249
Bottom
03250
Top
Aapo: Inte tycks du heller fatta sagan och dess mening. AAPO. Eĉ vi nun ne komprenas la fablon kaj ĝian sencon. 03250
Bottom
03251
Top
Timo: Men ändå smädar grytan kitteln, för att den är sotig. TIMO. Sed »poto riproĉas kaldronon kaj mem havas nigran mentonon». 03251
Bottom
03252
Top
Juhani: Kläcker du kvickheter, gubbe? Men tro mig, så tackar jag i alla fall Gud för det, att jag inte är lika enfaldig som du stackars Timo. JUHANI. Cu vi volas sofisti, viro? Sed kredu al mi, mi dankas Dion pro tio, ke mi ne estas tiel malsaĝa kiel vi, Timo mizerulo. 03252
Bottom
03253
Top
Timo: Må så vara; inte ser jag någon fara i det. TIMO. Nu, estu tiel; mi ne vidas ian danĝeron en tio. 03253
Bottom
03254
Top
Eero: Handla du, Timo, liksom publikanen fordom; slå dig bara för bröstet, och så får vi skåda, vem av er som marscherar hemåt som den bättre mannen. EERO. Faru vi, Timo, kiel impostisto iam: nur frapu sur via brusto kaj ni vidos, kiu el vi malsuprenirinte hejmen estos pravigita pli ol la alia. 03254
Bottom
03255
Top
Juhani: Aj! kände sig också Eero-liten träffad, du som själv är en sådan publikan? JUHANI. Aj! ĉu jam eĉ la etulo Eero estis trafita, vi impost-isto mem? 03255
Bottom
03256
Top
Eero: Ja, Zakeus-liten fick en träff mitt i pricken, själva publikanernas huvudman. EERO. Trc dolĉc estis trafata la ĉefimpostisto mem, la mal-granda Zakĥeo. 03256
Bottom
03257
Top
Juhani: Jag struntar i dina Zakeusar och andra skråpukar, och går i stället vackert och lägger mig. Jag vill vända ryggen åt er och sova som en myrstack under drivan. - Men Gud hjälpe oss! vi har ju valt oss ett gruvligt ställe. JUHANI. Min ne interesas viaj Zakĥeoj kaj dolĉejoj, sed mi kuŝiĝos por dolĉe dormi. Dorse kontraŭ vi mi volas min turni kaj kuŝi kicl formikejo sub neĝo. Sed — Dio nin helpu! ni haltis en terura loko. 03257
Bottom
03258
Top
Aapo: Hur så? AAPO. Kial? 03258
Bottom
03259
Top
Juhani: Där står ju den där märkvärdiga, hemska stenen, som ekar så sorgligt när kyrkklockorna dånar. Och titta på dessa ögon, som oavlåtligt stirrar på oss där uppifrån. Jag blir rädd. Låt oss i Herrans namn gå härifrån! JUHANI. Tie ja estas la stranga, teruraspekta ŝtono, kiu ĉiam donas funebran respondon al la muĝado de la preĝejaj sonorilegoj. Kaj vidu la okulojn, kiuj fikse nin rigardas de tie senĉese. Mi teruriĝas. Ni foriru en la nomo de la Sinjoro! 03259
Bottom
03260
Top
Tuomas: Låt oss sitta i frid. TUOMAS. Ni sidu trankvilaj. 03260
Bottom
03261
Top
Juhani: Men här är skogsrået oblitt och elakt. JUHANI. Sed la arbara spirito estas ĉi tie severa kaj ko-lerema. 03261
Bottom
03262
Top
Aapo: Blott mot dem, som svär eller annars bär sig ogudaktigt åt. Akta dig därför för sådant. Men sägnen om bilderna där på stenens sida berättar om en händelse från forna tider. AAPO. Nur al tiuj, kiuj blastemas aŭ faras alian malpiaĵon. Tial gardu vin kontraŭ tio. Sed la rakonto pri la figuroj tic en la flanko de Ia ŝtono estas historio ci malproksimaj tcmpoj. 03262
Bottom
03263
Top
Lauri: Vill du berätta den för oss? LAURI. Cu vi volas rakonti ĝin al ni? 03263
Bottom
03264
Top
Aapo: Men titta först noggrannare på den där stenen. Där ser ni liksom fyra gyllene, strålande punkter. De är tvenne älskandes väna ögon, en skön jungfrus och en ståtlig ynglings; och deras avbilder ser ni också tecknade i stenen. Titta på den, och kisa lite med ögonen. Där sitter de ömt omfamnande varandra. Men nedanför, vid de ungas fötter ligger hopsjunken och genomborrad av ett svärd en gammal kämpe. AAPO. Sed rigardu unue pli atcntc la ŝtonon. Tic vi vidas kvazaŭ kvar orajn, brilantajn punktojn. Ili cstas la okuloj de geamantoj, de bela junulino kaj brava junulo; kaj ankaŭ iliajn bildojn vi vidas desegnitaj sur la ŝtono. Rigardu iiin pcr duonfermitaj okuloj. Tic ili sidas kunigitaj en ama ĉirkaŭ-preno. sed pli malsuprc, ĉe la piedoj de la gejunuloj kuŝas kurbiĝinta kaj per glavo trapikita maljuna viro. 03264
Bottom
03265
Top
Timo: Precis som du säger. TIMO. Custe kiel vi diras. 03265
Bottom
03266
Top
Lauri: Något sådant tycker också jag mig skåda där. Men berätta historien. LAURI. lon tian ankaŭ mi kredas vidi. Sed rakontu la afcron. 03266
Bottom
03267
Top
Följande sägen berättade Aapo dem. Aapo prezentis al ili la sekvantan rakonton. 03267
Bottom
03268
Top
Förr stod här i närheten ett ståtligt slott, och herren till detta slott var en rik och mäktig man. Han hade en styvdotter, moderlös, men ljuvlig och fager som morgonen. En yngling älskade jungfrun, men såväl ynglingen som jungfrun hatades av slottsherren, i vars hjärta det aldrig fanns plats för kärlek. Men jungfrun älskade också den ädle ynglingen; och de träffade ofta varandra på denna ekande hed, och just vid foten av denna sten hade de sin mötesplats. Men fadern fick vetskap om de ungas hemliga förbund, och lät en gång jungfruns öron höra en fruktansvärd ed. ”Min dotter”, sade han, ”se till att jag icke överraskar er omfamnande varandra i skogarnas mörker. Vet, att mitt svärd då strax sammanviger er till en blodig död. Det lovar och svär jag heligt.” Så yttrade lian, och jungfrun förskräcktes efter att ha hört eden. Men hon glömde dock ej sin hjärtevän, utan allt häftigare stegrades hennes kärlek. Staris ĉi tie proksime iam impona kastelo, kaj la sinjoro de tiu kastclo estis riĉa kaj potenca viro. Li havis duonfilinon, senpatrinan, sed ĉarman kaj belan kicl matcno. La junulinon amis junulo, sed la junulon kaj la junulinon malamis la terura mastro de la kastelo, en kics koro ne estis loko por amo. Sed ankaŭ la filino amis la noblan junulon; kaj iii oftc rcn-kontiĝis sur ĉi tiu resonanta erikejo, kaj ĝuste ĉe tiu ŝtono estis ilia renkontejo. Sed la patro sciiĝis pri la sekreta ligo de la gejunuloj kaj li diris fojc en la orelon de la junulino teruran ĵuron. »Mia filino», li diris, «gardu vin, ke mi ne trovu vin en ĉirkaŭpreno en nokto de arbaro. Sciu, kc mia glavo tuj vin edzinigos al sanga morto. Tion mi promesas kaj sanktc ĵuras.» Tiel li diris, kaj la junulino teruriĝis aŭdintc la ĵuron. Tamcn ŝi ne forgesis la amikon de sia koro, kaj pii arda fariĝis ŝia amo. 03268
Bottom
03269
Top
Det var en lugn natt; en aning uppstod i jungfruns bröst, att ynglingen vandrade på heden, väntande på sin käresta. Slutligen, när hon trodde att alla i slottet redan vilade i sin djupaste sömn, begav hon sig, svept i sin vida, fina duk, på sin älskogsfärd, smög ut som en skugga, försvann snart i skogens sköte, och en gång fladdrade hennes blåa duk till i den daggiga lövskogen. Men i slottet sov ändå icke alla, utan vid fönstret stod självaste slottsherren, spejande efter jungfrun, som lik en nattlig ande försvann sin väg. Då omgjordade han sig med sitt svärd, ryckte till sig ett spjut och skyndade ut, försvann i skogen i jungfruns spår. Ett blodtörstigt odjur förföljde så ett mildögt lamm. Estis kvieta somernokto; venis en la bruston de la junulino antaŭscnto, ke Ia junulo iras sur la crikejo, atendante sian karul-inon. Finc, kiam ŝi krcdis, kc ĉiuj en la kastelo jam kuŝas en profunda dormo, ŝi ekiris, volvinte sin per vasta, maldika ŝalo, al sia amrcnkonto, kaŝiris kvazaŭ ombro eksteren, malaperis baldaŭ en la sino de la arbaro, kaj la blua ŝalo ekflirtis foje en la rosa densejo. Sed ne ĉiuj en la kastelo dormis, ĉar ĉe la fenestro de la kastelo staris la sinjoro mem, observante la junulinon, kiu foriris simiic ai nokta fantomo. Tiam li zonis al sia flanko la glavon, kaptis lancon per la mano kaj rapidis eksteren, mal-aperis en arbaro post la junulino. Sangon soifanta rabobesto tiam persekutis mildokulan ŝafidinon. 03269
Bottom
03270
Top
Men upp till heden skyndade den flämtande flickan och mötte där sin vän, vid den gråa stenens fot. Där stod de, kärligt famnande varandra, viskande kärlekens språk i en säll stund. De stod inte längre här på jordens yta, men deras själar vandrade på himlens blomsterängder. - Så förflöt några ögonblick, och då störtade slottets förfärliga herre fram, stötte sitt vassa spjut i jungfruns vänstra sida, så att dess spets trängde ut genom ynglingens högra sida, och så förenade han dem i döden. De sjönk ned mot stenen, och som en enda flod rann deras blod ned på heden, färgande ljungblommornas kinder röda. Där, förenade av ett stålfäste, satt de på stentronen, stumma, men fortfarande kärligt famnande varandra. Och ljuvligt, som fyra gyllene stjärnor strålade deras ögon mot slottets myndiga husbonde, som häpnande beskådade den underbara, lugna bilden i dödens käftar. Plötsligt utbröt ett åskväder, himlen blixtrade och dånade, men i blixtarnas blåa blänk strålade lycksaligt de ungas ögon, såsom fyra ljus i himlens sal, i den helga luften lyser. Detta betraktade mördaren, när himlens vrede rasade öve' och runtom honom. Starkt talade till hans själ de ungas ljuvligt slocknande ögon, deras som en fors rinnande blod, talte ock den dånande himlen. Hans sinne rördes, rördes för första gången, när han, med en kall och svart ånger i hjärtat, betraktade de döendes underbara ögon, som allt fortfarande lyste småleende mot honom. Hans hjärta förskräcktes och darrade, när blixtarna flammade och rymden dånade, och från alla håll rusade mot honom skräckens andar. En gränslös förtvivlan grep hans själ. Sed supren sur la erikejon rapidis la spireganta knabino kaj rcnkontis sian amikon tie, ĉe la griza ŝtono. Tic ili staris ame ĉirkaŭprenante unu la alian, flustrante vortojn de amo en feliĉa momento. Ili ne plu staris sur la tera grundo ĉi tie, sed iliaj animoj migris sur florherbejoj de la ĉielo. — Pasis tiel kelkaj momentoj, kaj subite apcris la terura sinjoro de la kastelo, puŝis la akran lancon en la maldekstran flankon de la junulino tiel ke ĝia pinto eliĝis el la dekstra flanko de la junulo, kaj tiamanicre li kunligis ilin en morto. Ili falis kontraŭ la ŝtonon, kaj en unu rivereto fluis ilia sango sur la erikejo, ruĝigante la vangojn de la erikfloroj. Tie, kunligitaj per ŝtala ligilo ili sidis sur ŝtona sidejo, senvortaj, sed ĉiam amc ĉirkaŭprenante unu la alian. Kaj beiege, kvazaŭ kvar oraj steloj, brilis iliaj okuloj kontraŭ la potenca mastro de la kastelo, kiu konstcrnitc rigar-dis la mirindan, trankvilan scenon en la faŭko de ia morto. Subite estiĝis fulmotondra vetero, la ĉielo flagris kaj tondris, sed en la blua flamo de la ekbriloj la okuloj de la gejunuloj lumis feliĉcge, kicl kvar kandcloj en salono ĉiela, en sankta aero lumas. Ĉi tion rigardis la mortiginto, kiam la kolero de la supera alto furiozis sur kaj ĉirkaŭ li. Forte alparolis lian animon la belege estingiĝantaj okuloj de la gejunuloj, ilia to-rente fluanta sango, forte parolis la tondranta ĉielo. Li sentis emocion, unuafojan emocion, kiam li kun pento malvarma kaj nigra en la koro rigardis la mirindajn okuiojn de la mortantoj, okulojn kiuj ĉiam, senĉese kun ridcto direktiĝis al li. Lia koro teruriĝis kaj tremis, kiam la fulmoj eklumis kaj la universo bruegis, kaj de ĉiuj flankoj ĵetiĝis sur lin spiritoj de teruro. Senlima ekscito okupis lian animon. 03270
Bottom
03271
Top
Ännu en gång såg han på de unga, men de blickade ständigt med samma skimrande ögon, fastän redan slocknande, mot honom. Då slog han sina armar i kors över bröstet och började med stelnad blick stirra mot öster, och så stod han länge stum i den dystra natten. Men slutligen spände han plötsligt högt sitt bröst och gav till ett långt rop, ett långt och skrämmande hårt rop, som dånande rullade runt nejden. Så stod han åter stum en stund, under vilken han skarpt och länge lyssnade, tills det sista ekot av hans rop hade lagt sig till ro vid den bortersta kullens barm. Och när detta skett, ropade han åter förskräckligt, alltjämt stirrande mot öster, och länge vältrade sig ekot över nejderna, och han lyssnade skarpt till dess lopp från berg till berg. Men slutligen dog det fjärran, skälvande ljudet, blixten vilade, och de ungas strålande ögon hade slocknat; blott ett tungt regn suckade i skogen. Då, som plötsligt vaknande ur drömmen, ryckte slottsherren sitt svärd ur skidan, genomborrade sitt bröst och stupade vid de ungas fötter. Och än en gång blixtrade himlen till, blixtrade och dånade; men snart rådde åter tystnaden överallt. Li rigardis ankoraŭ unu fojon la gejunulojn; sed tie ĉiam la samaj brilantaj okuloj, kvankam jam estingiĝantaj, rigardis ridetc al li. Tiam li mctis kruce siajn brakojn kaj komencis kvazaŭ per giaciiĝinta okulo fikse rigardi al la oriento, kaj tiel li staris longe muta en la malluma nokto. Sed fine li subite levis sian bruston alten kaj eligis longan krion, longan kaj timige fortan, kiu tondrante ruliĝis ĉirkaŭe en la regiono. Ree li staris muta momenton, dum kiu li aŭskultis zorge kaj longe, ĝis la eĥo de lia krio mallaŭtiĝis en la sino de la plej malprok-sima altaĵo. Kaj kiam ĉi tio estis okazinta, li ree, ankoraŭ fikse rigardante al Ia oriento, kriis terure, kaj Ionge ruliĝis la eĥo, kies kuradon de monto al monto li aŭskultis kun atento. Sed fine mortis la malproksima, tremanta voĉo, la fulmado ripozis kaj estingiĝintaj estis la brilantaj okuloj de la ge-junuloj; nur peza pluvo ĝemis en la arbaro. Tiam, kvazaŭ subite vekiĝinta el dormo, la sinjoro de la kastelo ektiris sian glavon el la ingo, trapikis sian bruston kaj falis al la piedoj de la gejunuloj. Kaj la ĉielo fulmis ankoraŭ, fulmis kaj tondris; sed baldaŭ regis ĉie silento. 03271
Bottom
03272
Top
Morgonen kom, och på heden fann man de döda vid den gråa stenens fot; man bar dem bort och redde dem ett viloläger bredvid varandra i graven. Men i stenen såg man hädanefter deras avbilder; och man såg där de tvenne unga, famnande varandra, och under dem på sina knän en sträng, skäggig kämpe. Och fyra underbara nitar, som fyra gyllene stjärnor, strålar i stenens sida både dag och natt, erinrande om de älskandes ljuvligt slocknande ögon. Och åskans vigg, berättar sägnen, tecknade, när den flammade, dessa bilder i stenen. Och såsom på denna avbildning, så sitter ynglingen och jungfrun på himlens troner; och liksom kämpen där krälar, så gör den forna slottsherren det i glödande luft på pinobädden. Och när tornets klockor klämtar, spetsar han alltid noga sina öron, lyssnande efter stenens eko; men lika sorgmodig är alltjämt klangen. En gång skall dock stenen giva ifrån sig ett underbart milt och fröjdefullt ljud, och då har stunden för hans försoning och frälsning randats, men nära är då också hela världens stund. Därför lyss också folket alltid med en särskild ängslan på stenens eko, när klockorna klämtar. De såge gärna att mannens försoningsdag skulle randas, men minns med förskräckelse världens domedag. Mateno venis, kaj oni trovis la mortintojn sur la erikejo ĉe la griza ŝtono; oni forportis ilin kaj pretigis por ili lokon unu apud la alia en tombo. Sed en la ŝtono oni vidis poste iliajn bild-ojn; kaj videblaj tie estis du gejunuloj ĉirkaŭprenantaj unu Ia alian, kaj sub ili surgenue severa, barba viro. Kaj kvar mir-indaj butonoj, kvazaŭ kvar oraj steloj, en la flanko de la ŝtono brilas kaj nokte kaj tage, rememorigante pri la belege estingiĝintaj okuloj de la geamantoj. Kaj sago de fulmo, kiel rakonto diras, desegnis ĉesiaekbrilo, sur la ŝtono ĉi tiujn bildojn. Kaj kiel en ĉi tiu bildo, sidas la junulo kaj la junulino feliĉaj sur seĝoj en la supera alto; kaj kiel la viro tie rampas, la antaŭa sinjoro de la kastelo kuŝas en varmega aero sur la punlito. Kaj kiam sonas la sonorilegoj de la turo, li akrigas sian aŭdon, aŭskultante eĥon el la ŝtono. Iam tamen el Ia ŝtono aŭdiĝos mirinde milda kaj ĝoja voĉo, kaj tiam estos ven-inta al la viro momento de repaciĝo kaj savo, sed proksima estos tiam la momento de la tuta mondo. Kaj tial la popolo ĉiam aŭskultas kun granda maltrankvilo eĥon el la ŝtono, kiam Ia sonorilegoj sonas. Ili volus, ke la repaciĝa tago por la viro aperu, sed ili memoras kun teruro la juĝomomenton de la mondo. 03272
Bottom
03273
Top
Detta var den sägen, som Aapo berättade sina bröder på Sonnimäkis hed. Tio estis la historio, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj sur la erikejo Sonnimaki. 03273
Bottom
03274
Top
Timo: Men nog får gubben svettas. Ända till domedag! Håhå! TIMO. Sed vere la maljunulo devas ŝviti. ĉis la tago de juĝado! Hoho! 03274
Bottom
03275
Top
Simeoni: Din drunimel, akta att inte domedagsba-sunen skallar just i denna stund. SIMEONI. Vi malsaĝulo, gardu vin, ke ne ĝuste en ĉi tiu momento muĝos la trumpeto de la juĝo. 03275
Bottom
03276
Top
Eero: Inte behöver man ängslas för världens slut, så länge det finns hedningar här på jorden. Nå Gud nåde! här finns ju sju stycken förvildade hedningar mitt i kristenhetens sköte. Men inte så ont, att det inte för något gott med sig. Vi är ju världens pelare vi. EERO. La pereon de la mondo oni ne bezonas timi tiel longe kiel ekzistas paganoj sur Ia tero. Nu, pro Dio! ĉi tie ja estas sep sovaĝaj paganoj tute meze de la kristanaro. Sed en ĉiu malbono estas iom da bono. Ni ja estas kolonoj de la mondo, ni. 03276
Bottom
03277
Top
Juhani: Att du vore världens pelare? Sex tum lång. JUHANI. Cu vi estus kolono de la mondo? Sescola. 03277
Bottom
03278
Top
Simeoni: Du darrar allt, Eero, darrar som självaste fan, när den dagen nalkas, som du hånar. SIMEONI. Vi tremos, Eero, vi tremos kiel la satano, kiam alproksimiĝos la tago, kiun vi nun blasfemas. 03278
Bottom
03279
Top
Timo: Det gör han icke, det går jag i god för. Åhhå! då råder allt oväsen och villervalla. Två villervallor har redan funnits, den tredje fattas ännu; och då sker det stora salighetsundret; då skall världen förvandlas till aska och stoft som en torr näversko. Då råmar boskapen på sveden och svinen kvinkar gräsligt på stigen, om nämligen denna undergång sker sommartid, men sker den på vintern, så bråkar och råmar boskapen i lagården och svinstackarna på bosset i stian. Då är det ljud i skällan, pojkar. Åhhå! Två villervallor har varit, den tredje fattas än, såsom blinda morbror sade. TIMO. Tion li ne faros, tion mi garantias. Ho, ho! tiam estos tumulto kaj bruado. Du tumultoj jam estis, ia tria ankoraŭ ne venis; kaj tiam montriĝos tiu granda signo de feiiĉego; tiam la mondo fariĝos cindro kaj polvo kiel seka betulŝela ŝuaĉo. Tiam la brutaro en la paŝtejo blekegos kaj la porkoj sur la hejmvojo terure kriegos, se ĉi tiu pereo okazos en somero, sed se ĝi okazos en vintro, tiam la brutaro baraktos kaj blekegos en la stalo, kaj sur la pajlaĵo de la stalo la porkoj kriegos. Tiam estos bruegado, knaboj. Ho! Du tumultoj jam estis, la tria ankoraŭ ne venis, kiel diris nia blinda onklo. 03279
Bottom
03280
Top
Simeoni: Ja, ja, låt oss inte glömma den dagen. SIMEONI. Jes, ni memoru tiun tagon. 03280
Bottom
03281
Top
Juhani: Tig nu, bröder, Gubevars! ni vänder ju ens hjärta helt upp och ned. Låt oss sova, låt oss sova! JUHANI. Jam silentu, fratoj. Dio gardu! Vi tute ren-versas ĉi tie la koron de viro. Ni ekdormu, ni ekdormu! 03281
Bottom
03282
Top
Så språkade de, men samtalet avtynade så småningom och sömnen böjde nedåt den ena efter den andra. Sist av dem satt Simeoni och vakade, lutande sig mot granens barkiga rot. Han satt och grubblade ihärdigt över dessa världens yttersta tider och domens stora dag. Och röda, fuktiga, milda brann hans ögon, men hans sträva kinders bruna rodnad lyste långt. Slutligen somnade också han; och så drömde de alla sött kring lägerelden, som flammade ännu en slund, men småningom falnade och slocknade. Tiel ili babilis, sed la diskutoj fine silentiĝis kaj la dormo ilin kuŝigis unu post la alia. La lasta, kiu maldormis, estis Simeoni apogante sin al dikŝeia pina trunko. Li sidis kaj med-itis pie pri Ia lastaj tempoj de la mondo kaj pri Ia granda tago de ia juĝo. Kaj ruĝaj, malsekaj brilis liaj okuloj, sed bruna ruĝetaĵo sur liaj malglataj vangoj estis malproksime videbia. Fine ankaŭ li ekdormis; kaj tiel ili ĉiuj dolĉe sonĝis ĉe la bivakfajro, kiu ankoraŭ flagris momenton, sed iom post iom malpliiĝis kaj estingiĝis. 03282
Bottom
03283
Top
Dagen skymde och skymningen tätnade till natt; luften var varm och tryckande; det blixtrade då och då på den nordostliga himlasidan, emedan ett häftigt åskväder var i antågan. Med örnens fart närmade det sig kyrkbyn, kastade eld ur sitt sköte och antände plötsligt prostgårdens ria, som, fylld med torr halm, snart var ett enda eldhav. Klockorna började klämta och det blev rörelse i byn, från alla håll skyndade folk till den vildsinta branden, en flod av män och kvinnor, men fåfängt. Fruktansvärt slog lågorna upp från rian, och himlafästet färgades blodrött. Men ovädret störtade nu mot Sonnimäki, där bröderna låg djupt insomnade; och heden ekade av deras snarkningar. Nu väcker dem med ens en förfärlig skräll och de blir värre skrämda än någonsin förr i sitt liv. Deras drömförvirrade sinne förskräckes, när minnet av den dystra sägnen, beskrivningarna av världens ändalykt, strax rinner dem i hågen medan naturmakterna rasar kring dem i den hemska natten. Och det som ljus är i denna natt, är åskmolnets blixtar och det dystra återskenet från den böljande branden i byn. - Nu flammade det till och i samma ögonblick följde en väldig skräll som strax väckte bröderna. Med ljudliga rop och skrik sprang de samtidigt upp från marken, och med håret på ända som susande säv, och ögonen som ringar i skallen, stirrade de på varandra några ögonblick. La tago krepuskiĝis kaj ia krepusko densiĝis en nokton; la vetero estis milda kaj varma: iam kaj tiam fulmis en la nord-oriento sub la ĉielo, ĉar forta fulmotondro aitiĝis sur la firma-mento. Kun agla rapideco ĝi proksimiĝis al la preĝeja viiaĝo, ĵetadis el sia sino fajron kaj ekbruiigis subite Ia draŝejon de la pastrejo, kiu, plena je seka pajlo, baldaŭ ekflamis en granda bruio. La sonorilegoj komencis brue soni kaj ekestis moviĝado en la vilaĝo, el ĉiuj direktoj venis popolo al Ia furioza fajro, alfluis viroj kaj virinoj, sed vane. Timige Ia draŝejo flamis, kaj sangruĝa fariĝis la firmamento. Sed Ia vetero ĵetis sin nun en direkton al Sonnimaki, kie Ia fratoj kuŝis en profunda dormo; kaj de ilia ronkado bruis la erikejo. Nun terura tondro ilin vekos kaj tiam ili ektimos pli ol iam antaŭe en sia vivo. Ilia sonĝodelira animo teruriĝos, ĉar ili rememoros la malĝojan rakonton, priskribojn pri la finiĝo de la mondo, dum la naturo furiozos ĉirkaŭ ili en terura nokto. Kaj kio estas lumo en ĉi tiu nokto, tio estas el flagroj de fulmotondra nubo kaj el timiga, fantome ondanta brulo en la vilaĝo. — Nun fulmis kaj sammo-mente sekvis tondro terura, kiu tuj vekis Ia fratojn. Forte kriante per laŭtega voĉo, ili saltis samtempe de la tero, kaj kun elstarantaj hararoj kvazaŭ susurantaj kanoj, kaj kun okuloj kvazaŭ ringoj en la kapo, ili kelkajn momentojn fikse rigardis unu la alian. 03283
Bottom
03284
Top
Simeoni: Domedagen! SIMEONI. La juĝotago! 03284
Bottom
03285
Top
Juhani: Var är vi, var är vi? JUHANI. Kie ni estas, kie ni estas? 03285
Bottom
03286
Top
Simeoni: Bär det nu i väg? SIMEONI. Ĉu ni jam estas survoje? 03286
Bottom
03287
Top
Juhani: Hjälp oss, nåd! JUHANI. Helpu nin, graco! 03287
Bottom
03288
Top
Aapo: Förfärligt, förfärligt! AAPO. Terure, terure! 03288
Bottom
03289
Top
Tuomas: Ja, förfärligt är det. TUOMAS. Terure, vere! 03289
Bottom
03290
Top
Timo: Herren bevare oss pojkstackare! TIMO. Sinjoro gardu nin, mizerajn knabojn! 03290
Bottom
03291
Top
Simeoni: Klockorna klämtar redan! SIMEONI. Jam la sonorilcgoj sonas! 03291
Bottom
03292
Top
Juhani: Och stenen klingar och dansar! Hi, ha! JUHANI. Kaj la ŝtono tintas kaj dancas! Hi, ho! 03292
Bottom
03293
Top
Simeoni: ”Himlens klockor klämtar!” SIMEONI. »La ĉiclaj sonoriloj sonas.» 03293
Bottom
03294
Top
Juhani: ”Och mina krafter tryter!” JUHANI. »Kaj miaj fortoj malapcras!» 03294
Bottom
03295
Top
Simeoni: Och bär det då i väg så här? SIMEONI. Kaj ĉu ĉi tiel ni nun veturas? 03295
Bottom
03296
Top
Juhani: Hjälp oss, barmhärtighet och nåd! JUHANI. Helpu nin, kompatemo kaj graco! 03296
Bottom
03297
Top
Aapo: Vilken fasa! AAPO. Ho vc! terure! 03297
Bottom
03298
Top
Juhani: Tuomas, Tuomas, hugg tag där i mitt rockskört! Hi, ha! JUHANI. Tuomas, Tuomas, kaptu mian jakbaskon kaj tenu firme! Hi, ho! 03298
Bottom
03299
Top
Simeoni: Hi, ha! Nu bär det i väg, i väg! SIMEONI. Hi, ho! nun ni veturas, veturas! 03299
Bottom
03300
Top
Juhani: Tuomas, min broder i Kristus! JUHANI. Tuomas, mia frato en Kristo! 03300
Bottom
03301
Top
Tuomas: Här är jag; vad vill du? TUOMAS. Jen mi cstas; kion vi volas? 03301
Bottom
03302
Top
Juhani: Läs en bön! JUHANI. Preĝu! 03302
Bottom
03303
Top
Tuomas: Ja, den som det kunde. TUOMAS. Jes, preĝu ĉi tie! 03303
Bottom
03304
Top
Juhani: Läs du, Timo, om du kan! JUHANI. Preĝu, Timo, se vi scipovas! 03304
Bottom
03305
Top
Timo: Jag skall försöka. TIMO. Mi volas peni. 03305
Bottom
03306
Top
Juhani: Gör det nu strax! JUHANI. Tion faru rapide! 03306
Bottom
03307
Top
Timo: O Herre, stora sorg, o Betlehems nådetron! TIMO. Ho, Sinjoro, malĝojo granda, ho, gractrono de Betlchemo! 03307
Bottom
03308
Top
Juhani: Vad säger Lauri? JUHANI. Kion diras Lauri? 03308
Bottom
03309
Top
Lauri: Inte vet jag vad jag skall säga i detta elände. LAURI. Mi ne scias kion diri en ĉi tiu mizero. 03309
Bottom
03310
Top
Juhani: Elände, ändlöst elände! Men jag tror dock, att slutet inte kommer just nu. JUHANI. Mizcro, senlima mizero! Sed mi kredas tamen, ke la fino ne ĝuste ankoraŭ venis. 03310
Bottom
03311
Top
Simeoni: O om man gåve oss nådatid blott en enda dag! SIMEONI. Ho, se oni donus al ni tempon de pardono ankoraŭ eĉ unu tagon! 03311
Bottom
03312
Top
Juhani: Eller en vecka, en dyrbar vecka! - Men vad skall vi tänka om den förfärande elden och klockornas virriga ekon? JUHANI. Aŭ unu semajnon, multvaloran semajnon! Sed kion ni pensu pri ĉi tiu terura lumo kaj pri la konfuza sonado de la sonorilegoj? 03312
Bottom
03313
Top
Aapo: Det är ju eldsvåda i byn, go’ vänner. AAPO. Estas ja brulo en la vilaĝo, karaj kunuloj. 03313
Bottom
03314
Top
Juhani: Ja, Aapo, och larmkiockan klämtar. JUHANI. Jes, Aapo. Kaj la alarma sonorilcgo bruas. 03314
Bottom
03315
Top
Eero: Prästgårdens ria brinner. EERO. La draŝcjo de la pastrejo brulas. 03315
Bottom
03316
Top
Juhani: Tusen rior må brinna bara denna värld består och vi dess sju syndiga barn. Gud hjälpe! Hela min kropp simmar ju i en flod av kallsvett. JUHANI. Eĉ mil draŝejoj brulu, se nur staras ĉi tiu vermo-plena mondo kaj ni, ĝiaj sep pekaj infanoj. Sinjoro, helpu! Mia tuta korpo ja naĝas en fluo de malvarma ŝvito. 03316
Bottom
03317
Top
Timo: Det är inte utan att också mina byxor darrar. TIMO. Ankaŭ mia pantalono ne estas sen tremo. 03317
Bottom
03318
Top
Juhani: En stund utan like! JUHANI. Senkompara momento! 03318
Bottom
03319
Top
Simeoni: Så straffar oss Gud för våra synders skull. SIMEONI. Ci tici Dio nin punas pro niaj pekoj. 03319
Bottom
03320
Top
Juhani: Så är det! Varför sjöng vi den där leda sången om Rajamäki-regementet? JUHANI. Vere! Kial ni kantis tiun malican kantaĉon pri la regimento de Rajamaki? 03320
Bottom
03321
Top
Siemoni: Ni skymfade skamlöst Mikko och Kajsa! SIMEONI. Vi mokis senhonte Mikkon kaj Kaisan. 03321
Bottom
03322
Top
Juhani: Det gjorde vi. Men Gud välsigne dem! Han må välsigna oss alla, alla, klockarn med! JUHANI. Veron vi diras! Sed Dio benu ilin! Li bcnu nin ĉiujn, ĉiujn, eĉ la kantoron. 03322
Bottom
03323
Top
Simeoni: Den bönen är tacknämlig för himlen. SIMEONI. Tiu preĝo plaĉas al la ĉielo. 03323
Bottom
03324
Top
Juhani: Låt oss lämna detta gruvliga ställe. Där ser man ju elden flamma som förtappelsens ugn, och där glöder i stenens sida också dessa ögon så bedrövligt mot oss. Tro mig, det var Aapos berättelse om dessa kattögon som åstadkom denna darrning i våra ryggkotor. Men låt oss ta till schappen, och ingen av oss må glömma sin påse och abc-bok. Bort, bröder! Vi marscherar till Tammisto där Kyösti bor, till Kyösti med Herrans hjälp, och därifrån i morgon hemåt, om vi lever. Låt oss gå nu! JUHANI. Ni foriru el ĉi tiu terura loko. De tie brilas al ni la brulo kvazaŭ fornego de infcro kaj de tie el Ia ŝtonflanko ankaŭ la okuloj brilas tiel mizcrc kontraŭ ni. Sciu, kc ĝuste la rakonto de Aapo pri la katokuloj kaŭzis ĉi tiun tremadon en niaj dorsostoj. Sed ni foriru, kaj neniu ei ni forgesu sian saketon kaj sian abocolibron. For, fratoj! Al Tammisto ni marŝu, al Kyosti, al Kyosti per helpo de la Sinjoro, kaj de tie morgaŭ hejmen, se ni vivos. Ni ekiru! 03324
Bottom
03325
Top
Lauri: Men snart har vi ett jädrans regn i nacken på oss och blir våta som råttor. LAURI. Sed baldaŭ falos densa pluvo sur niajn nukojn kaj ni malsekiĝos kvazaŭ ratoj. 03325
Bottom
03326
Top
Juhani: Må vara, må vara! Vi fick ju ännu nåd. Låt oss gå nu! JUHANI. Lasu nin malsekiĝi, lasu nin malsekiĝi! Ni ja ankoraŭ riccvis gracon. Ni ekiru nun! 03326
Bottom
03327
Top
De skyndade bort, hastigt traskande i hälarna på varandra, hamnade snart på den sandiga vägen och styrde kosan mot Tammisto gård. I blixtskenet och dundret, som vältrade sig åt flera håll under fästet, gick de en stund, tills ett störtregn började skölja dem. Då ökade de sin gång till språng och närmade sig ”Kulomäkis gran” som, berömd för sin höjd och yvighet, stod tätt invid vägen bjudande skydd åt mången vandrare i regnet. Vid dess fot satt bröderna medan regnskuren föll och brusade i den väldiga granen; men när luften lättade, fortsatte de åter sin färd. Naturen lugnade sig, vinden stillnade, molnen flydde, och blek steg månen upp över skogens toppar. Utan brådska och bekymmer traskade bröderna framåt på den plaskande vägen. Ili rapidis for, irantc unu post Ia alia, venis baldaŭ sur la sablan vojon kaj sin direktis al la domo Tammisto. En fulmado kaj tondrado, kiu ruliĝis en ĉiujn dircktojn sub la ĉielo ili iris mallongan tempon, ĝis fine densa pluvo komencis sin verŝi sur ilin. Tiam ili plirapidigis la iron al kuro kaj proksimiĝis al »la piceo de Kulomaki», kiu, fama pro sia alto kaj denso, staris ĝuste ĉe la vojo kiel ŝirmo por multaj irantoj en pluvo. Sub ĉi tiu arbo la fratoj sidis, dum daŭris la pluvo kaj bruegis la piceo; sed kiam la vetero sereniĝis, ili daŭrigis sian iron. La naturo kvietiĝis, vento ĉesis, nuboj forkuris kaj la luno altiĝis pala super la arbopintojn. Sen rapidemo kaj senzorge paŝis jam ankaŭ la fratoj sur la plaŭdanta vojo. 03327
Bottom
03328
Top
Tuomas: Ofta har jag funderat på vad åskan egentligen är, det där blixtrandet och dundret. TUOMAS. Ofte mi pensis, de kie venas kaj kio estas uragano: ia fulmo kaj tondro. 03328
Bottom
03329
Top
Aapo: Vår blinda morbror sade att detta uppror på himmelen kom sig därav, att mellan molnklimparna samlats torr sand, som vindvirvlarna lyft upp i luften. AAPO. Nia blinda onklo diris, ke ĉi tiu ribelo sur la ĉielo naskiĝas, ĉar inter la nuboj lokigis malscka sablo, levita pcr ventoturniĝoj en la aeron. 03329
Bottom
03330
Top
Tuomas: Hur månne det nu är med den saken? TUOMAS. Ĉu povus esti tiei? 03330
Bottom
03331
Top
Juhani: Men som barn inbillar man sig ett och annat. Vad tänkte jag månne som en liten pojkstrunt om åskan? Jo, ser du, det var ju Gud, som då åkte och kuskade på himlens gator, och det slog eld ur den steniga vägen och hjulets järnsko. Heheh! Barnet tänker som det orkar. JUHANI. Sed infana animo imagas muiton. Kion pensis mi, estante eta ĉemizulo, pri la fulmotondro? Dio, vidu, tiam veturis bruege laŭ la ĉielaj stratoj, kaj fajron eligis Ia ŝtona vojo kaj la fera ringo de la rado. hoho! Infano havas infanan menson. 03331
Bottom
03332
Top
Timo: Och jag då? I samma riktning funderade också jag, när jag som en sådan där liten baddare till tummeliten tassade på stigen mens åskan knallade, trippade, trippade med en liten skjortslarva på mig. Gud vältar sin åker, tänkte jag, vältar och klämmer riktigt duktigt till med sin tjurlemspiska, och av rappen blixtrar sedan den ståtliga valackens trinda lår, liksom vi ser länderna på en praktfull häst kasta gnistor, när vi stryker över dem. Ja, sådana var dessa tankar. TIMO. Kaj mi? Laŭ ia sama direkto iris mia penso, kiam mi kiel eta dikfingrulo paŝadis sur la kortvojo dum fulmo tondris, paŝadis kun ĉemizpeceto sur mi. Dio rulpremas sian kampon, mi pensis, rulpremas ĝin kaj frapas vere dolĉajn batojn per sia bovopenisa skurĝo, kaj pro la batoj nun fulmetas la ronda femuro de la impona ĉevalo, same kiel ni povas vidi fajrerojn eliĝi de sur la sakrodorso de granda ĉevalo, kiam ni ĝin frotas. Jes, tiaj estis miaj pensoj. 03332
Bottom
03333
Top
Simeoni: Som barn tänkte jag och tänker fortfarande: himlens blixt och dunder skall uppenbara Guds vrede för de syndiga på jorden; för mänskornas synder är stora, otaliga som sandkornen i havet. SIMEONI. Mi, estante infano, pensis kaj pensas ankoraŭ: ia fulmo kaj la tondro de la ĉielo sciigas la koleron de Dio kontraŭ pekuloj sur la tero; ĉar ia pekoj de homoj estas grandaj, sennombraj kiel sablo en maro. 03333
Bottom
03334
Top
Juhani: Visst syndas det här, det kan inte förnekas, men nog kokas syndare också här riktigt i salt och peppar. Gossen min, håll i minnet vår skolfärd och vad vi rönte under den. Klockarn klöste och luggade ju oss som en hök; det känner jag än och skär mina länder, gosse. JUHANI. Estas vero, ke oni ĉi tie pekas, tion oni ne povas nei, sed ankaŭ Ia pekulo vere estas ĉi tie kuirata en salo kaj pipro. Mia knabo, memoru nian lernejekskurson kaj kion vi spertis dum ĝi. La kantoro nin ja ungogratis kaj taŭzis kiel akcipitro; tion mi ankoraŭ sentas kaj grincigas la dentojn, mia knabeto. 03334
Bottom
03335
Top
Men den nattliga färden fortsattes och bröderna närmade sig Tammisto gård, i vilken de trygga steg in, och Kyösti redde dem präktiga bäddar. Denne Kyösti, en karl stadig som en timmerstock, var gårdens enda son, men ville aldrig taga hand om hus-bondskapet utan önskade alltid leva enligt sin egen håg, för sig själv. En gång hade han också likt en besatt vandrat från by till by, predikande och skrikande; och i detta tillstånd hade, berättas det, hans funderingar om religiösa ting fört honom. Och när han slutligen klarnat upp från detta, var han annars densamma som förr, men han skrattade aldrig mer. Och det förunderliga skedde också, att han hädanefter i Jukolas bröder såg sina bästa vänner, fastän han tidigare knappast ens känt dem. In till denna man steg nu bröderna för att söka sig nattkvarter. Sed forpasis la nokta vojo kaj proksimiĝis la domo Tammisto, kien ia fratoj eniris seriozaspektaj, kaj Kyosti pretigis al iii bonajn dormlokojn. Tiu Kyosti, viro fortika kiel arbotrunko, estis Ia sola filo de la domo, sed li ne volis preni sur sin Ia mastran potencon, sed emis restadi solece. Foje li ankaŭ va-gadis kvazaŭ freneza tra vilaĝoj predikante kaj kriante; kaj en tiun staton, oni rakontas, iin kondukis pensadoj pri religiaj aferoj. Kaj kiam li fine rekonsciiĝis, li estis kiel antaŭe, sed neniam plu li ridis. Kaj ankaŭ tia stranga afero okazis, ke post tio Iiaj plej bonaj amikoj estis la fratoj de Jukola, kiujn li pli frue apenaŭ konis. Al tiu viro la fratoj nun venis por ricevi tranoktejon. 03335
Bottom

kapitel 04 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
04001
Top
Följande dag närmade sig Jukolaborna åter sitt hem, traskande i rad efter varandra. Men jämmerligt var deras utseende: deras kläder illa rivna, deras ansikten brokiga av blånader och sår. Juhani, som stegade främst, hade fått sitt vänstra öga nästan igenmurat, Aapos läppar var särdeles svullna, ur Timos panna hade skjutit fram ett väldigt horn, och haltande lin-kade Simeoni efter de andra. Alla hade fått sina huvuden illa sargade; och en hade svept omkring det sin tömda matpåse, en annan åter ryckt trasor ur jackan för sina sår. I detta skick återvände de från sin skolfärd, och mot dem ilade deras hundar Killi och Kiiski, muntert glammande. Men bröderna orkade föga återgälda de vänskapsbevis de fick av sina trogna väktare. La sekvintan tagon la Jukolanoj ree proksimiĝis al sia hejmo, irantc unu post aiia. Sed mizera estis ilia aspekto: iliaj vestoj trc ŝiritaj, iliaj vizaĝoj multkoloraj pro kontuzoj kaj vundoj. Ĉe Juhani, kiu iris la unua, estis la maldekstra okulo batita^ ĝis preskaŭ senvidebio, tre estis ŝvelintaj la lipoj de Aapo, , sur Ia frunto de Timo estis kreskinta granda korno, kaj Iamante' paŝis Simeoni post la aliaj. Cies kapo estis grave moligita, kaj kelkaj vindis ĝin per sia malplenigita manĝaĵosako, aliaj disŝiris el siaj kiteloj ĉifonaĵojn por siaj vundoj. En ĉi tia stato'1 iii revenis de sia lernejekskurso; ilin renkontis la hundoj Killi kaj Kiiski gaje flirtante per siaj vostoj. Sed la fratoj ne havis forton respondi al siaj fidelaj gardistoj pcr karesoj. 04001
Bottom
04002
Top
Men vem hade behandlat dem så illa? Vem hade på detta vis kunnat stuka Jukolas starka bröder? Jo, det var Toukolabornas hämdevärv. När de hade hört, att Jukolaborna tog sig en rast i Tammisto, slöt de sig samman tjugo man starka och gömde sig i buskarna vid vägkanten för att vänta på sina ovänner. Där nuckade de länge och vaktade, med bastanta vapen i nävarna. Men slutligen, när skolmannen närmade sig, rusade de sammansvurna på dem med rykande fart, från vägens bägge sidor anföll de, och det uppstod en gruvlig lek med gärdsgårdstörar, i vilken bröderna illa tilltygades. Men utan men klarade inte heller Toukolaborna slagsmålet, ty mången av dem kände den svindlande verkan av brödernas nävar. Tvenne av dem bars avsvimmade hem: Kuninkala-Eenokki och Kissala-Aapeli. Och då blänkte Aapelis skalle fram från nacken ända till pannan, sken som bottnen på en tennkanna. Juhanis näve hade uträttat detta hårdhänta röjningsarbete. Sed kiu traktis ilin tiel malbone? Kiu tiel povis subpremi la fortajn fratojn de Jukola? Tio estis venĝago de la Toukolanoj.0 lli, riccvinte informon, ke la Jukolanoj restas en Tammisto, faris ligon dudek virojn fortan kaj kaŝiĝis apud ia vojo cn^ arbetaĵo por atendi siajn malamikojn. Tie ili longe duondormis kaj atendis, kun pezaj armiloj en la manoj. Sed fine, kiam la lernejanoj proksimiĝis, ili sin jetis sur ilin kun fajra rapideco, el ambaŭ flankoj de la vojo, kaj estiĝis terura stangludado, dum kiu la fratoj estis forte batataj. Sed senkoste la Toukolanoj ne eliĝis ei la batalo, ĉar multaj el iii sentis kapturniĝe la efikon de Ia pugnoj de la fratoj. Du el ili estis portataj hejmensenkon-sciaj: Kuninkala Eenokki kaj Kissala Aapeli. Kaj brilis tiam Ia kranio de Aapeli de nuko ĝis frunto, brilis kiel fundo de stankruĉo. La mano de Juhani faris tiun malmildan sarkadon. 04002
Bottom
04003
Top
Men sist och slutligen satt dock bröderna i hemmets vida stuga, trötta på alla vis. Sed fine la fratoj sidis en la vasta ĉambrego de sia hejmo, tre lacaj. 04003
Bottom
04004
Top
Juhani: Vem är i tur att elda bastun? JUHANI. Kies vico estas hejti Ia ŝvitbanejon? 04004
Bottom
04005
Top
Timo: Det är nog jag. TIMO. Estas la mia. 04005
Bottom
04006
Top
Juhani: Elda den så att rösena brakar. JUHANI. Hejtu do ĝin tiel ke krakos la fajrujaj ŝtonoj. 04006
Bottom
04007
Top
Timo: Skall göra mitt bästa. TIMO. Mian plejbonon mi penos fari. 04007
Bottom
04008
Top
Juhani: Gör det bästa du kan, för våra sår kräver hetta; sannerligen! Men du, Eero, hämta från Routio ett stop brännvin till priset av den bästa stock som finns i vår skog. Ett stop brännvin! JUHANI. Tion faru funde, ĉar niaj vundoj bezonas vapor-varmegon, vere bezonas! Sed vi, Eero, iru por alporti el Routio stofon da brando, por kies pago mi donos el nia arbaro la plej bonan arbotrunkon. Stofon da brando! 04008
Bottom
04009
Top
Simeoni: Det är kanske för mycket. SIMEONI. Tiom estas eblc jam tro multe. 04009
Bottom
04010
Top
Juhani: Det är knappt så det räcker till smörjmedel för sju män. Här finns ju, skall Herren veta, sår som stjärnor på himlen; och illa värker och sparkas detta öga, men ännu värre gallan och hjärtat här i mitt sinne. Men allt är väl, allt är väl! Jukola-Jussi är inte död än. JUHANI. Gi apenaŭ sufiĉos por ŝmiraĵo por sep viroj. ĉi tie ja estas, Dio sciu, vundoj kiel steloj sur la ĉielo, kaj forte doloras kaj baraktas ĉi tiu okulo, sed pli ankoraŭ la galo kaj la koro ĉi tie internc. Sed ĉio bone, ĉio bone! Jukola Jussi ankoraŭ nc mortis. 04010
Bottom
04011
Top
Kvällen kom, en sorgmodig septemberafton. Eero hämtade brännvin från Routio och Timo bragte bud, att bastun var färdig; och brödernas ilskna sinne stämdes lite mildare. De gick att bada och Timo kastade bad, rösets svartnade stenar smällde och som ett moln rullade den heta ångan runt bastun. Med all sin kraft brukade nu envar sin savmjuka, ljuvliga björklövsbukett, de badade och baddade sina sår, och badkvastarnas häftiga klatschande hördes lång väg från bastun. Vespero venis, malgaja septembra vespero. Eero alportis el Routio Ia brandon kaj Timo sciigon, ke la ŝvit-banejo estas preta; kaj iom plimildiĝis la kolera mcnso de la fratoj. Ili iris por sin bani, kaj Timo ĵetis vapor-akvon, la nigriĝintaj ŝtonoj de Ia fajrujo klakis, kaj kicl nubo ruliĝis la varmega vaporo ĉirkaŭe en la banejo. Per tuta sia forto ĉlu el ili uzis la vapormolan, dolĉan banfaskon, iii sin banis kaj flegis siajn vundojn, kaj malproksimen aŭdiĝis la rapida batado de la folifaskoj. 04011
Bottom
04012
Top
Juhani: Nu får våra sår smaka på den turkiska polkan. Bastubadet, det är nog den sjuka kroppens och själens bästa bot här på jorden. Men ögat svider av bara tusan! Nå svid nu och värk då, desto ilsknare ger jag dig hetta i nacken. Hur är det fatt med din trut, Aapo? JUHANI. Nun niaj vundoj ricevas veran turkan polkon. La ŝvitbaneja vaporo, ĝi ja estas la plej bona kuracilo por la korpo kaj por la animo de malsanulo surtere. Sed la okulo doloras diable! Sed doloru kaj doloregu, okulo, des pli furioze mi donos al ci varmegon sur la nukon. Kiel fartas via buŝego, Aapo? 04012
Bottom
04013
Top
Aapo: Den blir nog mör så småningom. AAPO. Degelas ĝi ja iom post iom. 04013
Bottom
04014
Top
Juhani: Kläm till den och bulta på den som ryssen på sin krake, så mjuknar den nog. Men mera ånga, l'imo, eftersom ditt åliggande i kväll är att tjäna oss. - Så där, min gosse! Låt komma bara. Nog finns där hetta, nog finns där hetta! Just så, din krabat! JUHANI. Vipu kaj batu ĝin kiel ruso sian ĉevalaĉon, tiam ĝi certe moliĝos. Sed novan banvaporon, Timo, ĉar via ofico estas hodiaŭ vespere servi nin. — Jen, mia knabeto! Sen-hezite nur! Vere estas varmego tie, estas tie varmego! Tia-maniere, vi servanto-frato. 04014
Bottom
04015
Top
Lauri: Det tar till och med i naglarna. LAURI. Miaj ungoj doloras. 04015
Bottom
04016
Top
Juhani: Naglarna må också få sin del. JUHANI. Ankaŭ la ungoj ricevu sian parton. 04016
Bottom
04017
Top
Aapo: Sluta upp med kastandet, pojke; annars får vi jämka oss ut härifrån alle man. AAPO. Cesu jam, ne plu ĵetu akvon, knabo; en aiia okazo ni devos eliri de ĉi tie eksteren, ĉiu el ni. 04017
Bottom
04018
Top
Eero: Prisar vi honom lite till, så är vi snart förvandlade till kol. EERO. Ni laŭdu lin ankoraŭ iom kaj ni estos baldaŭ karbaĵo. 04018
Bottom
04019
Top
Juhani: Det är redan nog, Timo. Kasta inte mera. Kasta för helvete inte mera! - Stiger du ned, Simeoni? JUHANI. Estu jam sufiĉc, Timo. Ne plu ĵetu. Pro infero, ne plu ĵetu! — Cu vi malsupreniras, Simeoni? 04019
Bottom
04020
Top
Simeoni: Jag stackars gosse ger mig i väg. Och ack, om ni visste varför! SIMEONI. Jes, mi iras; mi mizerulo. Ho, jes, se vi scius kiai! 04020
Bottom
04021
Top
Juhani: Säg det. JUHANI. Nu diru. 04021
Bottom
04022
Top
Simeoni: Minns, mänska, förtappelsens ugn och bed dag och natt. SIMEONI. Memoru, homo, la fornegon de kondamno kaj preĝu nokte kaj tage. 04022
Bottom
04023
Top
Juhani: Sånt struntprat! Låt kroppen få om den så önskar; för ju hetare badet är, desto bättre är dess helande kraft och verkan. Det vet du fuller väl. JUHANI. Kia malsaĝaĵo! Permesu al via korpo ricevi, se ĝi tiel volas; ĉar ju pli varmega la banvaporo, des pli bona ĝia saniga efiko kaj forto. Vi ja scias tion. 04023
Bottom
04024
Top
Simeoni: Vems är varmvattnet i ämbaret här vid ugnsfoten? SIMEONI. Al kiu apartenas ĉi tiu varma akvo en la siteio ĉe la fajrujo? 04024
Bottom
04025
Top
Juhani: Det är mitt, sa bonn om Stockholm. Rör inte vid det. JUHANI. ĉi estas mia, diris la forĝisto pri sia domo. Ne tuŝu ĝin. 04025
Bottom
04026
Top
Simeoni: Jag tar en liten skvätt av det. SIMEONI. Mi prenos iom el gi. 04026
Bottom
04027
Top
Juhani: Det skall du inte göra, du din kanalje till broder, annars går det illa. Varför värmde du ej själv åt dig? JUHANl. Ne, frateto kara, en alia okazo estos malbone. Kial vi ne varmigis por vi mem? 04027
Bottom
04028
Top
Tuomas: Vad bråkar du där i onödan? Tag från min pyts, Simeoni. TUOMAS. Kial vi tic senkaŭze kolerbojas? Prenu el mia sitelo, Simeoni. 04028
Bottom
04029
Top
Timo: Eller från min, där under lavtrappan. TIMO. Aŭ el la mia, tic sub la ŝtuparo de la bretego. 04029
Bottom
04030
Top
Juhani: Eller tag om det kniper också från mitt ämbar, men lämna åtminstone hälften kvar. JUHANI. Nu, prenu cĉ el mia sitelo, sed restigu almenaŭ la duonon. 04030
Bottom
04031
Top
Lauri: Eero! Din tokdåre, se till att jag inte kastar dig ned från laven. LAURI. Eero! Vi malbenita, gardu vin, ke mi ne ĵctu vin malsupren de la bretego. 04031
Bottom
04032
Top
Aapo: Vad är det för konster och knep ni har för er där i vrån ni två? AAPO. Kiajn artifikojn kaj incitaĵojn vi havas tie en la angulo, vi du? 04032
Bottom
04033
Top
Juhani: Vad knorrar ni där? Vasa? JUHANI. Kia kverelo tie? Nu? 04033
Bottom
04034
Top
Lauri: Han blåser mig på ryggen. LAURI. Li spiras sur la dorson de alia. 04034
Bottom
04035
Top
Aapo: Håll dig i skinnet, Eero! AAPO. Decc kondutu, Eero! 04035
Bottom
04036
Top
Juhani: Heh, din snorgärs! JUHANI. Ho, vi pikanta perĉo. 04036
Bottom
04037
Top
Simeoni: Eero, Eero, kommer inte ens badets mo-lande hetta dig att tänka på helvetets eld. Kom ihåg Hemmola-Juho, kom ihåg Hemmola-Juho! SIMEONI. Eero, Eero, ĉu cĉ la bruliga varmcgo de la ban-vaporo ne memorigas al vi la inferan fajron? Rememoru pri Hemmola Juho, rcmemoru pri li. 04037
Bottom
04038
Top
Juhani: Han såg ju på sin sjukbädd den eldsjö, från vilken han ännu en gång räddades, och han såg den för att han alltid på bastulaven hade tänkt på helvetet, efter vad man berättade. - Men är det dagsljuset som skiner igenom knuten där? JUHANI. Li, kuŝante sur sia malsanlito vidis la fajran Iagon, el kiu li ankoraŭ unu fojon estis savita, kaj pro tio — tiel oni diris al li — ke li sur la ŝvitbaneja bretego ĉiam pensis pri la infcro. — Sed ĉu lumo de tago brilas tie tra la angulo? 04038
Bottom
04039
Top
Lauri: Klara dagsljuset. LAURI. Jes, de klara tago. 04039
Bottom
04040
Top
Juhani: O din best! bastun sjunger på sista versen. Därför vare mitt husbondskaps första strävan att bygga en ny bastu. JUHANI. Ho monstro! la ŝvitbanejo kantas sian lastar strofon. Tiai Ia unua penado de mia mastreco cstu nova ŝvit-banejo. 04040
Bottom
04041
Top
Aapo: En ny är sannerligen av nöden. AAPO. Nova ĉi tie vere estas bczonata. 04041
Bottom
04042
Top
Juhani: En ny, en ny utan tvekan. En bastulös gård går icke an med tanke på såväl badandet som husmorans och statargummornas barnafödsel. Ja, en rykande bastu, en skällande hund, en galande tupp och en jamande katt, de är en duktig gårds kännetecken. Ja, nog har den stök och görslor, som tar hand om vår gård. - Lite ånga till är åter av nöden, Timo. JUHANI. Nova, sen kontraŭdiro. Domo sen ŝvitbanejo estas netaŭga pro la neceso de banado kaj akuŝo de la mastrino kaj de la servistaj edzinoj. Jes, fumanta ŝvitbanejo, bojanta hundo, krianta koko kaj miaŭanta kato, tio ja estas signoj de bona domo. Jes, sufiĉas okupo al tiu, kiu alprenos nian domon. — lom da banvaporo estus ree bezonata, Timo. 04042
Bottom
04043
Top
Timo: Det skall du få. TIMO. Jen vi havos. 04043
Bottom
04044
Top
Simeoni: Men låt oss minnas, att det är lördagsafton. SIMEONI. Sed ni memoru, ke estas sabatvespero, 04044
Bottom
04045
Top
Juhani: Och låt oss passa på att våra skinn inte snart hänger på sparren, som det hände med förra pigan. En fasansfull händelse! JUHANl. Kaj ni estu singardemaj, ke nia haŭto ne baldaŭ pendu sur stango kiel la haŭto de iama servistino. Terura okazo! 04045
Bottom
04046
Top
Simeoni: Flickan hann aldrig till bastun i de andras sällskap, utan sölade och drönade där medan de andra redan låg och sov. Men en lördagskväll dröjde hon längre än vanligt. Man började leta efter henne; men vad hittade man av henne? Bara skinnet på sparren. Och riktigt mästerligt var det skinnet flått, där fanns håret, ögonen, öronen, munnen och till och med naglarna i behåll. SIMEONI. La knabino neniam havis tempon iri en ŝvit-banejon kun la aliaj, sed restadis tie kiam la aliaj jam dormis. Sed iun sabatvesperon ŝi restis pli Ionge ol kutime. Oni iris por ŝin serĉi; sed kion oni trovis el ŝi? Nur Ia haŭton sur stango. Kaj vere majstre ŝi estis senhaŭtigita, estis tie la haŭto kun la hararo, la okuloj, la oreloj, la buŝo kaj eĉ la ungoj. 04046
Bottom
04047
Top
Juhani: Vare den händelsen oss... Se, se, hur häftigt ryggen min suger ångan i sig! Liksom du inte fått smaka på badkvasten sedan nyåret. JUHANI. Estu tiu okazintaĵo por ni... Jen, jen kiel kolere mia dorso akceptas la banvaporon! Kvazaŭ ĝi ne gustumis banfaskon post la novjaro. 04047
Bottom
04048
Top
Lauri: Men vem hade flått flickan? LAURI. Sed kiu ŝin senhaŭtigis? 04048
Bottom
04049
Top
Timo: Vem, fråga det. Vem annan än ... TIMO. Kiu? pri tio demandu. Neniu alia ol la ... 04049
Bottom
04050
Top
Juhani: Storgubben. JUHANI. La ĉefo mem. 04050
Bottom
04051
Top
Timo: Ja. Han som går omkring som ett rytande lejon. - En fasansfull händelse! TIMO. Jes, li, kiu ĉirkaŭiras kiel blekeganta kameleono. — Terura okazo! 04051
Bottom
04052
Top
Juhani: Stick du, Timo-liten, i min näve jackan från sparren där. JUHANI. Donu, Timo-knabo, tiun mian ĉemizon sur la stango en mian manon. 04052
Bottom
04053
Top
Timo: Den här då? TIMO. Cu ĉi tiun? 04053
Bottom
04054
Top
Juhani: Nåh! Här bjuder han Eeros lapp åt en karl. Du kan då! - Den mellersta där. JUHANI. Nu! la ŝtofpecon de Eero li prezentas ĉi tie al viro. Ho ve al vi! Tiun, meze pendantan tie. 04054
Bottom
04055
Top
Timo: Jaså, den här? TIMO. Ĉu ĉi tiun? 04055
Bottom
04056
Top
Juhani: Ja, se det är jacka för en fullvuxen karl. Tack skall du ha. - En gräslig händelse, säger också jag, för att återgå till det tidigare. Men må det vara oss en påminnelse om, att ”helgdagsaftonen är den största festen”. Och så skall vi tvätta oss så rena som om vi kommit från barnmorskans flinka händer; och sedan till stugan med skjortan under armen, och den hettade kroppen må få sig riktigt frisk luft i nacken. -Jag nästan tror, att det där ögongullet mitt smått är på bättringsvägen. JUHANI. Tie vere ĉemizo de plenviro. Danketon. — Terura okazo, diras ankaŭ mi, revenante ankoraŭ al Ia ĵusa. Sed estu por ni rememorigo, ke »Ia festo kulminas en antaŭvespero».— Nun ni Iavu nin puraj, kvazaŭ ni estus venintaj el la viglaj manoj de la umbiiikistino; kaj poste en ia ĉambregon kun la ĉemizo sub la brako, kaj la vaporanta korpo ricevu sur sian nukon vere freŝan aeron. — Sed mi kredas, ke tiu okulo-karulo iom malpli doloras. 04056
Bottom
04057
Top
Simeoni: Men min fot är inte på samma väg, utan värker och molar som i kokande aska. Var hamnar jag med den, stackare? SIMEONI. Sed mia piedo ne, ĝi doloras kaj tiklas kiel en bolanta ŝlimaĵo. Kien aikondukos tio min, mizerulon? 04057
Bottom
04058
Top
Eero: Lägg dig vackert att sova när vi hunnit in i stugan, och be om fotsalva, och prisa sedan din Skapare, som i dag skyddat dig ”så du inte stött din fot mot stenen”, såsom vi läser i aftonbönen. EERO. Vin kuŝigu dece, veninte en la ĉambron kaj preĝ-petegu piedŝmiraĵon, kaj poste laŭdu vian Kreinton, kiu vin gardis hodiaŭ »ke vi ne frapis vian piedon kontraŭ ŝtonon», kiel ni Iegas en vesperpreĝo. 04058
Bottom
04059
Top
Simeoni: Jag hör ej på dig, jag hör inte. SIMEONI. Mi ne aŭskultas vin, mi ne aŭskultas. 04059
Bottom
04060
Top
Eero: Be då också om öronsalva. Men sätt dig i gång med detsamma, annars blir du här som byte åt fanen. EERO. En tiu okazo preĝpetegu ankaŭ orelŝmiraĵon. Sed jarn foriru, en aiia okazo vi restos ĉi tie kiel kaptaĵo al ia maldio. 04060
Bottom
04061
Top
Simeoni: Mina öron är tilltäppta i din riktning, tillknäppta på andligt vis. Begrip det, mänska! SIMEONI. Miaj oreloj estas por vi fermitaj, fermitaj en spirita senco. Komprenu, homo! 04061
Bottom
04062
Top
Eero: Kom nu, eljes hänger ditt skinn snart på sparren, och på riktigt kroppsligt vis. EERO. Venu nun, ĉar en alia okazo baldaŭ via haŭto estos sur la stango, kaj vere en korpa senco. 04062
Bottom
04063
Top
Nakna och brännheta gick de från bastun till stugan; och deras kroppar glödde som solstekt björknäver. När de kommit in, satte de sig att pusta en stund medan svetten rann; och därefter klädde de småningom på sig. Men Juhani begynte nu koka salvor åt hela den sårade brödraskaran. Han ställde på elden en gammal skaftlös malmpanna, hällde i den ett stop brännvin och i brännvinet blandade han två kvarter krut, ett kvarter svavelmjöl och samma mängd salt. När detta hade kokat ungefär en timme, lyfte han koket att kallna, och salvan, som liknade en becksvart välling, var färdig. Sina sår, isynnerhet dem, som de hade i huvudet, smorde de med denna salva och strök över den med färsk, gulbrun tjära. Och då klämdes deras tänder ihop och mörknade deras anleten fasligt; så sved i såren det starka läkemedlet. Men Simeoni redde aftonmåltiden, bar till bordet sju hålkakor, en torkad nötbog och ett rågat träfat med glödstekta rovor. Men denna kväll smakade maten dem inte särskilt, och snart reste de sig från bordet, klädde av sig och lade sig ned på sina läger. Nudaj kaj varmaj ili paŝis el la ŝvitbanejo en la ĉambregon; kaj iliaj korpoj brunbrilis kiel sunbruligita betulŝelo. Enveninte ili sidiĝis por ripozi momenton, eligante ŝviton abunde; kaj poste ili iom post iom vestis sin. Sed Juhani komencis kuiri ŝmiraĵon por la tuta vundita frataro. Li metis sur fajron mal-novan fandferan kaj sentenilan paton, verŝis en ĝin stofon da brando kaj en Ia brandon !i miksis du kvartojn da pulvo, unu kvarton da sulfurpulvoro kaj saman kvanton da salo. Kaj post kiam tio boiis dum ĉirkaŭ unu horo, li forlevis la kuiraĵon por maivarmiĝi, kaj la ŝmiraĵo, havanta aspekton de tutnigra supo, estis preta. Siajn vundojn, precipe tiujn, kiuj estis sur iiiaj kapoj, iii ŝmiris per tiu ŝmiraĵo kaj metis novan, flave brunan gudron super ĉion. Kaj tiam forte kunpremiĝis iliaj dentoj kaj iliaj vizaĝoj nigriĝis terure; tiom doloris la forta medikamento la vundon. Sed Simeoni pretigis la vesperman-ĝon, alportis sur la tablon sep ringopanojn, sekigitan fcmuron de bruto kaj lignan pelvon plenan je rapoj. Sed la manĝajo ne bone gustis al ili ĉi tiun vesperon, kaj baldaŭ ili foriris de la tablo, senvestigis sin kaj kuŝiĝis sur siaj litoj. 04063
Bottom
04064
Top
Natten var mörk och överallt rådde ljudlöshet och tystnad. Men plötsligt ljusnade rymden kring Jukola; bastun hade fattat eld. För så het hade Timo eldat gråstensugnen, att väggen började glöda och slutligen flammade upp i lågor, och så brann byggningen till aska, utan att någons öga såg det. Och när dagen grydde, återstod av Jukolas bastu några pyrande bränder och ugnens skinande kummel. Slutligen, vid middagstiden, vaknade även bröderna, steg upp lite friskare än föregående kväll, klädde på sig och började äta frukost, som nu smakade dem väl. Länge spisade de utan att yttra ett ord, men slutligen uppstod ett samtal om det vilda uppträdet på vägen mellan Tammisto och Toukola. La nokto estis malluma kaj ĉie regis silento kaj senbrueco. sed subite fariĝis lume ĉirkaŭ Jukola; ĝia ŝvitbanejo ekbrulis. Nome, Timo forte hejtis la grizaŝtonan fajrujon, pro kio la ligna muro komcncis subbruli kaj fine ekflamis. Kaj en dolĉa paco brulis la konstruaĵo je cindro ne vidatc de ics okulo. Kaj kiam tagiĝis la mateno, restis de la ŝvitbanejo de Jukola nur kelkaj subbrulantaj karboj kaj la ardanta ruino de Ia fajrujo. Finc ĉe tagmezo vekiĝis ankaŭ la fratoj, ellitiĝis iom pli freŝaspektaj ol en la vespero antaŭa, sin vestis kaj komencis manĝi nun kun bona apetito. Longan tempon ili manĝis ne dirantc eĉ vorton, sed fine ili komencis paroli pri la fatala okazo sur la vojo inter Tammisto kaj Jukola. 04064
Bottom
04065
Top
Juhani: Vi fick oss sannerligen en duktig bastu; men likt rövare rusade de på oss med störar och stakar. Men ack! hade också vi haft vapen i nävarna och ögonen öppna för faran, så sågade man allt denna dag kistbräder i Toukola by, och dödgrävaren skulle ha arbete. Men jag gav dock Kissala-Aaapeli hans andel. JUHANI. Fortan ŝvitbanon ni vere ricevis, sed kiel rabistoj ili atakis nin per stangoj kaj branĉegoj. Sed ho! se ankaŭ ni estus havintaj armilojn en la manoj kaj se ni estus antaŭ-vidintaj la danĝeron, en tiu okazo oni hodiaŭ segus en la vilaĝo Toukola ĉerktabulojn, kaj la enterigisto havus laboron. Al Kissala Aapeli mi tamen donis lian parton. 04065
Bottom
04066
Top
Tuomas: En vit, hårlös linje löpte från hans panna ned till nacken som vintergatan på hösthimlen. TUOMAS. Blanka, senhara linio kuris de iia frunto mal-supren ĝis Ia nuko kvazaŭ la lakta vojo sur aŭtuna ĉielo. 04066
Bottom
04067
Top
Juhani: Du såg det? JUHANI. Vi vidis tion? 04067
Bottom
04068
Top
Tuomas: Jag såg det. TUOMAS, Mi vidis tion. 04068
Bottom
04069
Top
Juhani: Han har fått sitt. Men de andra, de andra. Ilerrejessus! JUHANI. Li ricevis. Sed la aliaj, la aliaj. Pro Sinjoro Kjesuo! 04069
Bottom
04070
Top
Eero: Dem hämnas vi på ända till märgen. EERO. Ni venĝos al ili ĝis la ostocerbo. 04070
Bottom
04071
Top
Juhani: Låt oss alla samfällt slå våra huvuden ihop och därur må uppstiga en plan till en makalös hämnd. JUHANI. Unuanime ni kunigu niajn kapojn kaj el tio estiĝu projekto al senkompara venĝo. 04071
Bottom
04072
Top
Aapo: Varför dra över oss ett evinnerligt fördärv? Må vi ty oss till lag och rätt, men inte bruka egen-handsrätt. AAPO. Kial ni faru eternan pereon? Ni nin turnu al Ia leĝo kaj juĝejo, sed ne al memvalidiga perforto. 04072
Bottom
04073
Top
Juhani: Den första Toukolabon, som jag får i mina klor, slukar jag levande med hull och hår; det är lag och rätt. JUHANl. La unuan Toukolanon, kiun mi kaptos, mi manĝos vivantan kun haŭto kaj haroj; jen leĝo kaj juĝejo. 04073
Bottom
04074
Top
Simeoni: Min arma broder! skall du någonsin ärva himmelriket? SIMEONI. Mia mizera frato! Cu vi neniam voias fariĝi heredonto de la ĉielo? 04074
Bottom
04075
Top
Juhani: Vad bryr jag mig om himlen, ifall jag inte får se Tuhkala-Mattis blod och träck! JUHANI. Por mi estas indiferenta la ĉielo, se mi ne povos vidi la sangon kaj intestojn de Tuhkaia Matti. 04075
Bottom
04076
Top
Simeoni: Ve dig vidunder, ve dig! Man måste gråta. SIMEONI. Ho ve, vi terurulo, ho teruraĵo! Oni devas plori. 04076
Bottom
04077
Top
Juhani: Gråt du för att katten är död, men inte för min skull. Hmhm! Jag skall göra korv av dem. JUHANI. Ploru pro morto de kato, sed ne pro mi. Hm! mi faros koibasojn. 04077
Bottom
04078
Top
Tuomas: Detta sargande skall jag en gång hämnas, det lovar och svär jag. Så gör ju bara en varg. TUOMAS. Ci tiun disvundadon mi ankoraŭ iam venĝos, tion mi promesas kaj ĵuras. Lupo ĉi tiel agas kontraŭ viro. 04078
Bottom
04079
Top
Juhani: En galen varg. Jag svär samma ed. JUHANI. Rabia lupo. Mi ĵuras same. 04079
Bottom
04080
Top
Aapo: Den hämnden återfaller på vår egen nacke; men lagens dom straffar dem och belönar oss. AAPO. Tiu venĝo refalos sur nian nukon; sed la leĝa kon-damno ilin punos kaj rekompencos nin. 04080
Bottom
04081
Top
Juhani: Men lagen får ej deras ryggar att lida för dessa sår, som vi fått. JUHANI. Sed per la leĝo iliaj dorsoj ne suferos de ĉi tiuj vundoj, kiujn ni portas. 04081
Bottom
04082
Top
Aapo: Desto mera deras penningpungar och ära. AAPO. Des pli amare iliaj monujoj kaj ilia honoro. 04082
Bottom
04083
Top
Simeoni: Låt oss slå ur hågen den blodiga hämnden, och ty oss till lagen. Så lyder min önskan, fastän tingshusets liv och leverne väcker fasa inom mig. SIMEONI. For de nia animo la sanga venĝo, kaj ni konfidu nin al la leĝo. Tiel mi volas, kvankam mia animo tre sentas abomenon pro ia bruo kaj tumuito en juĝejo. 04083
Bottom
04084
Top
Juhani: Vad det anbelangar, så blir inte denna gosse så värst villrådig ens på det stället. Visserligen dunkar mitt hjärta lite, när vi för första gången står inför den höga rättens bord, men en fullvuxen karl rycker snart upp sig igen. Jag minns än, efter det jag vittnat för Koivulas Kajsa-stackare, som sökte underhåll för sitt barn, ja jag minns hur jaktfogden skrek: ”Juhani Juhanisson Jukola, från Toukola by!” JUHANI. Se tiel okazos, Ĉi tiu knabo ne konsterniĝos eĉ en tiu loko. Certe la koro batos iom, kiam ni Ia unuan fojon staros antaŭ la juĝeja tablo, sed baldaŭ sin reregos plenaĝulo. Mi memoras ankoraŭ, kiam mi estis atestanto por ia kompatinda Koivula Kaisa, kiu pretcndis vivsubtenon al sia infano, mi memoras, kiel la komisaro kriis: «Juhani, filo de Juhani Jukoia, el vilaĝo Toukola!» 04084
Bottom
04085
Top
Timo: ”Och hans yngre broder Timoteus!” Jag var ju också där; och Kajsa fick också en pappa åt sitt barn så det small. Jag var ju också vittne, Juhani. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Mi ja ankaŭ estis tie; kaj Kaisa ricevis patron al sia infano tiel kc ekklakis. Mi ja estis ankaŭ atestanto, Juhani. 04085
Bottom
04086
Top
Juhani: Ja visst, ja visst! Och där var då fullt med folk i farstun, trappan och ute på gården. Jag satt i farstun och språkade med Tammisto-Kyösti om vad och på vilket vis gossen skulle yttra sig inför lagen. Jag talte som bäst livligt med honom, plockande på hans rockknapp så här, på det här viset, när jaktfogden eller vargkallarn skrek med så hög röst, att mångas ögon och öron flög upp i vädret: ”Juhani Juhanisson Jukola, från Toukola by!” JUHANI. Vi estis, vi estis. Sed kiom muite da popolo estis, Ia vestiblo, Ia ŝtuparo kaj la ĉambrego plenplenaj. En la vestibio mi sidis kaj paroiis kun Tammisto Kyosti kion kaj kiel la knabo devus diri antaŭ ia leĝo. Fervore mi paroiis kun li, dum li depinĉadis la butonojn de sia jako tiel, tiamaniere, kiam la komisaro aŭ ĉasvokto kriis pcr forta voĉo tiel ke la okuloj kaj orcloj de multaj ekstaris: »Juhani, filo de Juhani Jukola, el vilaĝo Toukola!» 04086
Bottom
04087
Top
Timo: ”Och hans yngre broder Timoteus!” Och visst fick, tamme hundan, Kajsa en pappa åt sitt barn! TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Kaj ricevis, hundo prenu, Kaisa patron al sia infano. 04087
Bottom
04088
Top
Juhani: Det fick hon. JUHANl. Jes, ricevis. 04088
Bottom
04089
Top
Timo: Fastän man inte lät oss avlägga ed. TIMO. Kvankam oni ne Iasis min juri. 04089
Bottom
04090
Top
Juhani: Man lät inte, det är sant; men vårt allvarliga och redbara tal verkade mycket. JUHANI. Oni ne iasis; vere; sed nia serioza kaj sincera parolo efikis multe. 04090
Bottom
04091
Top
Timo: Och våra namn har i protokoll och suppliker gått ända till kejsaren, heh! TIMO. Kaj niaj nomoj iradis en protokoloj kaj suplikanoj ĝis la imperiestro, heh! 04091
Bottom
04092
Top
Juhani: Det är klart det. - Så skrek jaktfogden, och då skalv det till lite i gossens hjärteskinn, men snart var han inne i saken och vräkte ur sig sanningens orubbliga ord som självaste aposteln, utan att fästa sig vid hela tingslagets skratt och flin. JUHANI. Kompreneblc. tiel kriis la komisaro, kaj tiam iom eksaltis la koro de la knabo, sed baldaŭ li kutimiĝis kaj eligis nccedeman iingvon de vero kiel la apostolo mem, mal-graŭ rido kaj ridaĉo de la tuta juĝeja anaro. 04092
Bottom
04093
Top
Timo: Så går det till vid tingen; och allt går väl. Men nog drar man där ändå i en och annan draglina och slår ett och annat krokben. TIMO. Tiel oni bakas en juĝejo; kaj ĉio bone iras. Sed oni dancigas tie per multaj tirŝnuroj kaj faras multajn faligartifik-ojn. 04093
Bottom
04094
Top
Juhani: Det är sant; men rätten och sanningen snappar ändå sist och slutligen med våld till sig segern efter många konster. JUHANI. Vero; sed la justeco kaj la praveco finc kaptas senkontraŭstarc la vcnkon post multaj artifikoj. 04094
Bottom
04095
Top
Timo: Efter många konster och knep; så är det; om inte självaste fanken är sakförare, han som gör natt till dag och dag till natt och den svarta tjäran till surmjölk. - Men saken kunde ordnas lika bra på annat sätt. Varför ställde inte Gud rättsskipandet på en hållbarare och riktigt stadig grund här i världen? Varför vittnen, svåra förhör och de lagfarnas finter? Detta vore enligt min åsikt den genaste vägen till rätt och sanning när saken tyckes skum, och man inte kan utgrunda den: Hela tingslaget, med domaren själv i spetsen, stiger ut på gården, där kommissarien eller jaktfogden blåser i ett väldigt stort näverhorn, som skulle kallas tingshorn; i det skulle han tutande blåsa några gånger med tratten vänd mot himmelens höjder. Men då skulle himlen öppna sig och rättvisans ängel uppenbara sig för allt folket, frågande med hög röst: ”vad önskar kommissarien”, och kommissarien skulle i sin tur fråga ängeln med hög, ropande röst: ”är den anklagade mannen skyldig eller oskyldig?” Då skulle den förklarade ängeln giva ett svar, på vars rättvisa ingen behövde tvivla och enligt vilket man borde låta mannen gå i Herrans namn eller låta honom få stryk med råga. Sålunda, tror jag, skulle allt ordna sig. TIMO. Post multaj artifikoj kaj kurbiroj, jes tiel, se ne la diablo mem estas advokato, kiu faras tagon el nokto kaj nokton el tago kaj acidan lakton el nigra gudro. — Sed unu afero estas egale bona kiel du. Kial Dio ne metis la decidojn de juĝejo sur pli firman, ckstremc firman fundamenton en la mondo? Kial atestantoj, malfacilaj esploroj kaj artifikoj de juristoj? La sekvanta procedo estus laŭ mia opinio ia plej rckta vojo al justeco kaj praveco, kiam la afero ŝajnas esti malklara kaj ne decidebia. La tuta juĝeja anaro, kaj la juĝisto mem la unua paŝus ekstercn al la korto, kic la komisaro aŭ la ĉasvokto iudus per trc granda betula trumpeto, kiun oni nomus juĝeja trumpeto; per ĝi li trumpetus kelkajn fojojn etendantc ĝian faŭkon kontraŭ la supera alto de la Sinjoro. Tiam malfermiĝus la ĉielo kaj la anĝelo de justeco alstarus apud la tuta popolo demandantc per Iaŭta voĉo: »kion vi deziras, komisaro», sed la anĝelon demandus la komisaro pcr krianta voĉo: »ĉu la kul-pigita viro estas senkulpa aŭ kulpa?» Nun la heligita anĝelo donus respondon, kies justecon neniu bezonus dubi kaj laŭ kiu oni devus liberigi la viron kaj lasi lin iri al Dia protekto, aŭ bastonadi lin fortc. Tiei, mi kredas, ĉio bone aranĝiĝus. 04095
Bottom
04096
Top
Juhani: Varför så mycket kommando och honnör? Hör på hur jag har funderat ut saken. I Skaparens ställe skulle jag ha ordnat det så här: Den anklagade mannen må bekräfta sina ord med ed, med en helig ed, och svär han rätt, så må han som en fri man marschera hemåt igen, men skulle det roa honom att komma stickande med en lögn, så må den maskätna marken öppna sig under honom och sluka honom ned i helvetet. Där har ni rättvisans rakaste väg. JUHANI. Kial tiom multe da komando kaj ceremonio? Vidu kiel mi pensis pri la afero. Kicl Kreinto mi aranĝus ĉi tiel: La kulpigita viro konfirmu sian vorton per ĵuro, sankta ĵuro, kaj se li juste ĵuras, li foriru kiel libera viro al sia hejmo rec, sed se li emus eligi el sia faŭko mensogon, la vermoplena tero malfermu sian buŝon sub li kaj cnglutu lin maisupren en la inferon. Tia ja estus la plej rekta vojo de vereco. 04096
Bottom
04097
Top
Aapo: Den konsten kunde kanske gå an, men allt är måhända bäst såsom det en gång bestämdes av själva visdomens fader. AAPO. Tiu rimcdo povus efiki, sed eble tamcn estas plej bone, kiel ĝin aranĝis mem la Patro de la saĝo. 04097
Bottom
04098
Top
Juhani: Bäst. Här står vi sönderrivna, skorviga, enögda som hankatter i mars månad. Är detta ljuvligt? Anamma! denna värld är den största dårskap som finns under solen. JUHANI. Cu plej bone? Ci tie ni^ sidas ŝiritaj, cikatraj, unuokulaj kiel virkatoj en marto. Cu ĉi tio estas doiĉa? Diablol Ci tiu mondo estas la plej granda frenczaĵo sub lasuno. 04098
Bottom
04099
Top
Simeoni: Så har han ställt det, Herren, ty han vill pröva mänskobarnens troskraft. SIMEONI. Tiel li aranĝis, la Sinjoro, ĉar li volas provi la kredoforton de homido. 04099
Bottom
04100
Top
Juhani: Troskraft! Han prövar och utröner, men för hans prövningars skull färdas själar tätt som mygg in i den evinnerliga bastun; dit jag inte ville sända en orm ens, jag, så syndig jag än är. JUHANI. Kredoforton. Li provas kaj tentas. Sed pro iiaj provoj iras animoj en la cternan ŝvitbanejon grandnombre kiel kuloj; tien, kien mi, kvankam pckulo, ne volus ke cĉ scrpento iru. 04100
Bottom
04101
Top
Tuomas: En hård lek är detta liv och denna värld. Det finns föga hopp för någon att få samma lott som tillföll Josua och Kaleb bland sexhundratusen män. TUOMAS. Sevcra ludado estas ĉi tiuj vivo kaj mondo. Malmultan povas ĉiu havi esperon pri tiel malofta loto kiel tiu de Josuo kaj Kaleb inter sesccntmil viroj. 04101
Bottom
04102
Top
Juhani: Rätt! Vad är då detta liv? Helvetets farstu. JUHANI. Prave! Kio estas do ĉi tiu vivo? Vestiblo de la infero. 04102
Bottom
04103
Top
Simeoni: Juhani, Juhani, håll styr på din tanke och tunga! SIMEONI. Juhani, Juhani, atcntu pri via menso kaj penso! 04103
Bottom
04104
Top
Juhani: Ett färdigt helvete, säger jag, om jag riktigt ställer mig på tvären. Jag är ju här den lidande själen, och Toukolas gossar är djävlar med tjugor i nävarna. Onda andar är mänskorna mot oss. JUHANI. La infero prcta, mi diras, se mi donas vorton al mia malbona humoro. Mi ja estas ĉi tic Ia suferanta animo kaj la knaboj de Toukola diabloj, kun forkstangoj en la manoj. Malicaj spiritoj estas la homoj kontraŭ ni. 04104
Bottom
04105
Top
Aapo: Låt oss lite stiga in i vårt eget bröst. Mänskornas vrede har vi måhända själva tänt och hållit vid liv. Låt oss minnas hur vi väsnats i deras rovland och ärtåkrar, vid våra metarfärder trampat höet på deras åstränder, ofta skjutit björnar som de inringat och gjort andra liknande konster, utan att bry oss om lagens hot och samvetets röst. AAPO. Ni cnpaŝu ankaŭ iom en niajn proprajn brustojn. La malamon de la homoj ni eblc grandpartc mem kaŭzis kaj subtenis. Ni memoru kiel ni fiagadis en iliaj rap- kaj pizkampoj, piedpistadis ĉe niaj fiŝkaptaj ekskursoj la herbon de iliaj riverbordoj, pafis multfoje ursojn, kiujn iii sieĝis, kaj faris multajn aliajn artifikojn, malgraŭ minaco de leĝo kaj voĉo de konscienco. 04105
Bottom
04106
Top
Simeoni: Vi har ju retat himlen och jorden. Ofta när jag lägger mig och minns vår ungdoms okynnes-dåd, sticker samvetets eldiga svärd riktigt ont i mitt bröst, och det känns som hörde jag ett underligt brus som ett fjärran, suckande regn, och som om en dyster röst dessutom viskade i mitt öra: ”Guds och mänskornas suckan för Jukolas sju bröders skull.” Undergången hotar oss, bröder, och lyckans stjärna glimrar inte för oss innan förhållandet mellan oss och mänskorna kommit på bättre fot. Varför skulle vi då ej gå och be om förlåtelse, lovande härefter leva på annorlunda vis. SIMEONI. Ni kolerigis la ĉielon kaj la tcron. Ofte kiam mi eniitiĝas kaj rcmemoras niajn malicajn agojn en nia junaĝo, mian mizcran bruston pikas dolorige la fajra glavo de la kon-scienco, kaj ŝajnas al mi kvazaŭ mi aŭdus strangan muĝadon kiel malproksiman, ĝemantan pluvon, kaj kvazaŭ malhela voĉo ankoraŭ flustrus en mian orelon: »La ĝemo de Dio kaj de la homoj pro la sep knaboj de Jukola.» Pcrco nin mina-cas, fratoj, kaj la stelo de fcliĉo ne briios por ni antaŭ ol la rilatoj inter ni kaj la homoj estos sur pli bona bazo. Kial ni do ne iru por peti pardonon, promesantc komence de ĉi tiu tago vivi alimaniere? 04106
Bottom
04107
Top
Eero: Jag ville gråta blott jag kunde. Simeoni, Simeoni! ”det fattas inte mycket att du ej...” ja, det fattas inte mycket. ”Men gå för denna gång din väg.” EERO. Mi plorus se mi kapablus. Simeoni, Simeoni! »ne mankas multe ke vi...» jes, ne mankas multe. »Sed la nunan fojon foriru.» 04107
Bottom
04108
Top
Simeoni: Ja, ja, vi ser det allt på yttersta dagen. SIMEONI. Jes, jes, certe oni vidos en la lasta tago. 04108
Bottom
04109
Top
Timo: Månne mitt huvud skulle böja sig till att be om förlåtelse. Det tror jag inte. TIMO. Cu mia kapo kliniĝus al pardonpeto? Mi tion ne kredas. 04109
Bottom
04110
Top
Tuomas: Inte så länge korpen är svart. TUOMAS. Ne tiel longe kiel la korvo cstas nigra. 04110
Bottom
04111
Top
Eero: ”När vi till domen kommer”, sker alltså det undret. Då är korpen vit som snö, såsom sjunges i visan om den glada gossen och kära mor. Gärna för mig må de sista resterna malas i kvarntruten, innan vi här börjar bönfalla. EERO. »Kiam ni ĉiuj al juĝo revenos» okazos do tiu miraklo. Tiam ja estos la korvo blanka kvazaŭ ncĝo, kiel oni kantas en la kanto pri Ia gaja fiio kaj la kara patrino. Volonte mia-parte la lastaj tcmpoj cstu proksimaj antaŭ ol ni komcncos preĝi. 04111
Bottom
04112
Top
Juhani: Tro mig, Simeoni, det går inte an att ideligen betrakta hur det är fatt med vår själ, ständigt minnas det där brinnande innanmätet, djävulen och smådjävlarna. Sådana tankar gör antingen mannen virrig i skallen eller virar repet om hans hals. - Våra forna vildsintheter bör egentligen mera hållas för ungdomsdårskaper än som synder i strängare bemärkelse. Och för det andra, så har jag kommit till den tron och förvissningen, att man här allt emellanåt måste sluta sina ögon, och inte låtsas se vad man ser och veta vad man vet. Så måste en man handla om han med pälsen hel önskar slippa ur livets trämortel. - Låt bli att glo; inte behöver man alls glo här. - Jag menar dessa mindre synder mot Gud, men ej mot min granne. Nabon är snarstucken, lättsårad och behöver sin läxa liksom jag; men Gud är en långsint och barmhärtig man, och förlåter alltid till sist, om vi med redbart hjärta ber till honom. Ja, ja, jag menar som så: det går inte alltid och allestädes an att på en hårsmån när jämföra våra egna dåd och våra små kanaljekonster med Guds ord och bud, utan bäst är att hålla sig där mittemellan. Grövre synder bör vi undvika, för allan del, säger jag, och be om ögonsal-va, men de mindre, nämligen mindre mot Gud, bör vi inte alltid träda på samvetets metkrok, utan stå där mittemellan, mittemellan. JUHANI. Kredu al mi, Simeoni, ĉi tic ne taŭgas ĉiam esplori, kiel fartas nia animo, ĉiam memori tiun fajran kavafon, diablon kaj diabletojn. Tiaj pensoj aŭ disordigas ia kapon de ia viro aŭ volvas ŝnuron ĉirkaŭ lian kolon. — Niaj estintaj ventanimaj agoj devas esti konsiderataj pli kiel malsaĝafoj de juneco ol pekoj en piej severa senco. Krome mi venis al tia kredo kaj konvinko, ke oni devas ĉi tie iafoje fermi la okulojn kaj ŝajn-igi ne vidi, kion oni vidas, kaj ne scii, kion oni scias. Tiei devas viro agi se Ii volas eliri kun nedifektita peito el la pistujo de la vivo. — Ne strabrigardu; ĉi tie strabrigardado ne estas bezona. — Mi aludas tiujn pii maigrandajn pekojn kontraŭ Dio, sed ne kontraŭ mia najbaro. La najbaro kaj proksimulo havas trosenteman nazon kaj bezonas sian propran bonon egale necese kiel mi; sed Dio estas toleranima kaj kompatema viro, kaj fine pardonas, se ni el sincera koro petegas. Jes, jes, mi volas diri: ne estas konvene kompari ĉiam kaj ĉie per hareta precizeco niajn proprajn agojn kaj tiajn etajn petoiafojn kun ia Dia vorto kaj la leĝo, sed plej bone estas resti ie en mezvojo. Gra-vajn pekojn ni devas eviti ĉiamaniere, mi diras, kaj petegi okuiŝmirafon, sed tiujn pli maigravajn, nome pli malgravajn kontraŭ Dio, ne ĉiam meti al la fiŝhoko de la konscienco, sed resti tie meze, mezc. 04112
Bottom
04113
Top
Simeoni: Store Gud! just så där viskar satan i mänskans öra. SIMEONI. Granda Dio! tiei ja la Satano flustras en oreiojn de homo. 04113
Bottom
04114
Top
Timo: Just som när Ollis mora i brännvinstörsten dukar opp lögnhistorier för Mäkelä-moran. TIMO. Precize kiel la avino de Olli en dezirego de brando babilas senscncafon al Ia mastrino de MÄKELÄ. 04114
Bottom
04115
Top
Aapo: Juhani yttrade några ord, som jag med förundran och förtrytelse åhörde. Broder, lär oss Guds bud på det viset? Lärde vår mor oss på det viset? Ingalunda! En står inför Gud som tusen och tusen som en. Varför käxar du då om mindre synder, om mittemellan, försvarande att man tjänar två herrar. Säg ut, Juhani: vad är synd? AAPO. Juhani diris kelkajn vortojn, kiujn mi kun miro kaj kun indigno aŭskultis. Frato, ĉu tiel nin instruas ia ord-onoj de Dio? Cu tiel nin instruis nia patrino? Tute ne! Unu staras antaŭ Dio kiel mil kaj mil kiel unu. Kion vi do babilaĉas pri pli malgravaj pekoj, kion pri mezo, defendante la servadon al du sinjoroj? Diru, Juhani, kio estas peko? 04115
Bottom
04116
Top
Juhani: Vad är sanning? du Jukolas Salomo, herr jubelmagister och Paavo-gubbe från Savolaks? ”Vad är synd?” Ah! ”Vad är synd?” Se hur klokt frågat, märkvärdigt klokt. ”Nog finns det huvud på våran pojk”, finns sannerligen. Ja, vem vill ännu yttra sig? ”Vad är synd?” Ahah! Vad är sanning? frågar jag. JUHANI. Kio estas la vero? vi, Salomono de Jukola, sin-joro jupistero kaj avo Paavo cl Savo? »Kio estas peko?» Ho! »Kio estas peko?» Jen, kiel saĝe dcmandite, strange saĝe. »Havas vere kapon tiu nia knabo», certe havas. Jes, kiu ankoraŭ paroias? »Kio estas peko?» Hoho! Kio estas Ia vero? mi de-mandas. 04116
Bottom
04117
Top
Tuomas: Varför konstrar och krumbuktar du dig, gosse? Vet att den lära, som du förkunnade, är hin ondes lära. TUOMAS. Kial vi kurbiras kaj ĉirkaŭpaŝas, knabo? Sciu, kc la dogmaro, kiun vi dcklaras, cstas dogmaro de la mal-sankta spirito. 04117
Bottom
04118
Top
Juhani: Jag skall berätta er ett levande exempel, som kraftigt försvarar min tro. Tänk på kyrkbyns förra garvare. Mannen kom på underliga tankar om sin själ, synden och de värdsliga ägodelarna, och började ändra på mycket i sitt forna liv. Sålunda slutade han plötsligt med att ta emot och ge ut skinn på sön- och helgdagar, utan att bry sig om hur viktigt bonden ansåg det vara att på samma resa kunna uträtta tvenne saker. Fåfängt varnade hans vänner honom, när de märkte att hans arbete minskades dag för dag, men att det ständigt ökades hos hans yrkesbröder i granngården. Den galna mannen svarte alltid bara: ”mina händers arbete välsignar Gud nog, om ock det funnes mindre av det, men han, som nu tror sig rycka brödbiten ur munnen på mig, han skall slutligen skörda förbannelse i sin pannas svett, enär han ej håller Herrens sabbat i helgd.” Så yttrade han, där han gick och stollades på helgdagarna med psalmboken i näven, ögonen runda i skallen och håret på ända som Pommi-Pietaris lugg. Men hur gick det slutligen med mannen? Det vet vi. Snart nog fick han i sin hand det tyngsta träet, tiggarstaven kom i hans hand, och hans väg blev kronans långa teg. Nu traskar han från by till by och tömmer glasen, när han blott kan. En gång träffade jag honom på Kanamäki ås vid vägkanten; där satt han på sin kälkes sidobrä-de, och den arma mannen var mycket full. Hur är det fatt med er, garvare? frågte jag; ”det är som det är”, svarte han och bligade ett tag styvt på mig. Men jag frågte honom ytterligare: hur mår mäster nu egentligen? - ”Jag mår som jag mår”, yttrade han åter och begav sig i väg, skuffande kälken framför sig och lallande något slags tokig visa. Så var det med hans slut. Men den andra garvaren? Han blev rik så det förslog och som en rik och lycklig man dog han. JUHANI. Mi volas rakonti al vi vivan ekzempion, kiu fortc defendas mian Kredon. Rcmemoru Ia iaman taniston en la preĝeja viiaĝo. La viro venis al strangaj pensoj pri sia animo, pri peko kaj pri la mamono de la mondo, kaj komencis multe ŝanĝi sian antaŭan vivon. Interalie li subite ĉesis akcepti felojn kaj fordoni Iedojn dum dimanĉoj kaj fcstotagoj, malgraŭ tio, kiel grave Ia kamparano konsideris plenumi du aferojn per unu aliro. Vanc liaj amikoj avertis lin, kiam iii rimarkis, ke malpliiĝas ĉiutage iia laboro, dum ĉe lia samfakulo en najbara domo ia iaboro ĉiam pliiĝas. La maisaĝa viro ĉiam nur respondis: »la laboron de miaj manoj Dio certe benos, se eĉ estus pli malmulte da ĝi, sed li, kiu nun kredas forŝiri ia pan-pecon el mia buŝo, ii fine kolektos malbenon el la ŝvito de sia frunto, ĉar li ne honoras ia sanktan tagon de la Sinjoro.» Tiel li diradis, irante en ia sanktaj tagoj kun psalmlibro en la mano, kun rondaj okuloj en la kapo kaj kun supren staranta hararo, kiel la hararo de Pommi Pietari. Sed kio okazis kun ia viro fine? Tion ni scias. Estis baidaŭ en Iia mano la plej peza stango, la almozula bastono troviĝis en iia mano, kaj iia vojo cstas la Ionga kampostrio de ia ŝtato. Nun li iras de vilaĝo al vilaĝo, klinante giason kiam ii nur povas. Foje mi lin ren-kontis tie sur la altaĵo Kananmaki apud ia vojo; tie li sidis sur sia sledcto kaj ebria estis ia mizerulo. »Kici vi statas, tan-isto?» mi dcmandis.»Statas kicl statas», li respondis, okulumante min rigide unu fojon. Sed mi demandis Iin ankoraŭ: kiel vi fartas, majstro, nun? — »Mi fartas kiei mi fartas», li denovc diris kaj foriris puŝantc sian sledeton antaŭ si kaj kantante ian malsaĝan kantaĉon. Tia estis iia fino. Sed la alia tanisto? Li vere riĉiĝis kaj mortis kiel riĉa kaj feiiĉa viro. 04118
Bottom
04119
Top
Aapo: En trångbröstad tro och andlig högfärd fördärvade garvaren, och så sker med alla hans likar. Men hur som helst, så är din tro en falsk tro och lära. AAPO. Malvastanima kredo kaj religia fiero pereigis la taniston, kaj tiel okazas al ĉiuj Iiaj egaluioj. Estu kiel ajn, sed via dogmaro estas hereza dogmaro kaj kredo. 04119
Bottom
04120
Top
Simeoni: Falska profeter och världens sista stunder. SIMEONI. Falsaj profetoj kaj lastaj tempoj de la mondo. 04120
Bottom
04121
Top
Timo: Han vill locka oss över till turkarnas tro. Men inte rubbar du mig; för jag är säker och stark, säker och stark som yxögat. TIMO. Li volus tromplogi nin ai la reiigio de turkoj. Sed min vi ne konfuzos, ĉar mi estas certa kaj firma, certa kaj firma kiel hakiltruo. 04121
Bottom
04122
Top
Juhani: Ro hit, Tuomas, med den där brödhalvan där på bordsändan. - Falska profeter! Jag frestar ingen till synd och orättfärdighet, och själv skulle jag inte bestjäla skomakaren på en syl ens och inte skräddarn på ett nålsöga. Men mitt hjärta gnistrar, då min mening alltid vrids till det värsta, görs becksvart, fastän det kunde förslå med en svartbrun färg. JUHANI. Donu ai mi, Tuomas, tiun panduonon de la tablo-kapo tie.—«Falsaj profetoj.» Mi neniun ailogas al peko kaj maljusteco, kaj mi ne ŝteius eĉ alenon de ŝuisto nek kudriltruon de tajloro. Sed mia koro fajreras, kiam oni ĉiam turnas mian intencon al la plejmalbono, faras ĝin nigrega, kvankam nigre-bruna koloro jam cstus sufiĉa. 04122
Bottom
04123
Top
Aapo: Du talade så tydligt, prövade saken så från paragraf till paragraf och från gren till gren, att man inte kunde missförstå det. AAPO. Vi paroiis tiel klare, konsideris ia aferon de para-grafo al paragrafo kaj de branĉo al branĉo, ke oni ne povis kompreni ĝin false. 04123
Bottom
04124
Top
Timo: Jag sätter mitt huvud i pant på att han ville få oss över till turkarnas tro. TIMO. Mi garantias per mia kapo, ke li volis nin konverti al la religio de turkoj. 04124
Bottom
04125
Top
Simeoni: Gud nåde honom! SIMEONI. Dio lin indulgu! 04125
Bottom
04126
Top
Juhani: Håll käft, och det strax på fläcken! Att be lill Gud för min skull, förmana mig som en blackögd präst, det går inte an. För jag har just lagom med förnuft, fastän jag inte är idel klokskap, som till exempel den där våran Aapo. JUHANI. Fermu viajn faŭkojn, kaj tuj! Preĝpctegi Dion pro mi, riproĉi min kiel nebulokula pastro, tio ne taŭgas. Car mi havas sufiĉe da prudento, kvankam mi ne estas nura saĝeco, kiel ckzempic tiu nia Aapo. 04126
Bottom
04127
Top
Aapo: Gunås! tillräckligt klok är ju inte jag heller! AAPO. Dio min indulgu! mi ja ne estas cĉ sufiĉe saĝa. 04127
Bottom
04128
Top
Juhani: Idel klokskap, idel klokskap! Och täpp du lill din matglugg, annars ger jag dig på trynet med det här bogbenet och det lite bättre än i går. Så säger jag och slutar äta, eftersom min säck är full. JUHANI. Nura saĝcco vi cstas, nura saĝcco! Kaj vian pan-truon tenu fermitc, en alia okazo vi ricevos ei ĉi tiu manosto sur vian nazegon kaj iom pli bone ol hieraŭ. Tion mi diras kaj ĉesas manĝi, ĉar mia sako estas plena. 04128
Bottom
04129
Top
Timo: Jag går i god för, att vi är mätta som bromsar alle man. TIMO. Mi garantias, ke ni jam estas plenaj kiel ojstro, ĉiu viro. 04129
Bottom
04130
Top
Eero: Men varför ser jag inte bastun? EERO. Sed kiai mi ne vidas la ŝvitbanejon? 04130
Bottom
04131
Top
Juhani: Vad skulle en så där kort en som inte läcker över gärdsgården? - Men - bastun har ju gått ål helvete! JUHANI. Kion povus vidi tia malaltulo, kiu ne atingas la barilsupron? — Sed — la ŝvitbanejo ja foriris en la inferon! 04131
Bottom
04132
Top
Eero: Nädå, men till himlens höjder i en eldvagn. EERO. Ne, sed en la ĉielan alton en fajra ĉaro. 04132
Bottom
04133
Top
Juhani: Kan den verkligen ha brunnit? JUHANL Cu ĝi eblc brulis? 04133
Bottom
04134
Top
Eero: Vad vet jag, och vad har jag med det att göra? Det är Jukolas husbonns bastu men inte min. EERO. Cu mi scias, kaj ĉu ĝi min koncernas? Gi estas la ŝvitbanejo de la mastro de Jukola, sed ne Ia mia. 04134
Bottom
04135
Top
Juhani: Också Eeros kropp badade i går kväll, ifall jag inte minns orätt. Ja, ja, allt vilar ständigt på husbondens axlar, det är min tro. Men vi skall gå och titta. Var är min mössa? Vi skall gå och titta, bröder. Det anar mig att vår bastu ligger i aska. JUHANI. Prenis ja hieraŭ ŝvitvaporon eĉ la korpo de Eero, se mi ne malĝuste memoras. Jes, jes, ĉio nur sur la ŝultron de la mastro, tion mi kredas. Sed ni iru por rigardi. Kic estas mia ĉapo? ni iru por rigardi, fratoj. Mi scias, ke nia ŝvitbanejo estas cindro. 04135
Bottom
04136
Top
De gick för att se hur det var fatt med bastun. Därav befanns numera återstå blott ett svart röse och en rykande ruin. Och bröderna betraktade en stund denna förödelsens avbild med pinsamma känslor, och återvände slutligen tillbaka till sitt pörte. Som sista man stegade Juhani med ett par gångjärn i näven, som han ilsket slängde på bordet. Ili iris por vidi kiel statas la ŝvitbanejo. De ĝi estis vidcbla nur la nigra ŝtonfajrujo kaj fumanta fundamento. Kaj kun ĉagrena menso la fratoj dum momento rigardis la sccnejon de la pereo kaj fine rciris en la domon. Kiel Ia lasta paŝis Juhani, kun paro da ĉarniroj en sia mano. Ilin li kolere ĵetis sur Ia tablon. 04136
Bottom
04137
Top
Juhani: Ja, nu är Jukola gård utan bastu. JUHANI. Jes, nun la domo Jukola estas sen ŝvitbanejo. 04137
Bottom
04138
Top
Eero: ”Och en gård utan bastu går inte an”, sade Juhani. EERO. »Kaj domo scn ŝvitbancjo ne taŭgas», diris Juhani. 04138
Bottom
04139
Top
Juhani: Het eldade Timo den kära ugnen och till aska förvandlades de älskade sparrarna och väggarna, i vilkas skydd vi alla har stigit fram i världens ljus. Timo eldade ugnen väl kraftigt, säger jag. JUHANI. A1 varmego hejtis Timo ĝian karan fornon kaj en cindron ŝanĝiĝis la amataj, nigraj plafontraboj kaj ia muroj, en kies ŝirmo ni ĉiuj venis en la mondlumon. Timo hejtis fortcgc, diras mi. 04139
Bottom
04140
Top
Timo: Enligt din befallning, enligt din befallning; nog vet du det. TIMO. Laŭ via ordono, laŭ via ordono, certe vi tion scias. 04140
Bottom
04141
Top
Juhani: Jag ger fanken i dina befallningar, men vi är män utan bastu, och det är en pinsam historia; husbyggen ökar ej brödet. JUHANI. AI diablo viaj ordonoj, sed ke ni estas viroj sen ŝvitbanejo, tio estas incita afero; konstruado ne pliigas la panon. 04141
Bottom
04142
Top
Aapo: En pinsam sak; men bastun var dock gammal, knutarna fulla med hål; och själv beslöt du ju i går att snarligen bygga en ny. AAPO. lncita afero; sed la ŝvitbanejo tamen estis malnova, ia anguloj plenaj de truoj; kaj vi ja mem hieraŭ decidis baldaŭ konstrui novan. 04142
Bottom
04143
Top
Juhani: Visserligen var den gammal och dess stockar genomrökta ända till kärnan, men nog skulle der, ha hängt ihop ännu ett år eller två. Gården har inte råd att förlora på bastubyggen; åkrarna, åkrarna bör man först hugga klorna i. JUHANI. Certc ĝi estis malnova kaj ĝiaj traboj vapormoligitaj ĝis kerno, sed ĝi estus ankoraŭ iome-iele taŭginta unu jaron aŭ du. La bieno ne havas fortojn por cluzi ĉe konstruado de ŝvitbanejoj; la kampoj, Ia kampoj dcvas unue esti prenataj en la ungojn. 04143
Bottom
04144
Top
Tuomas: Åkrarna får allt reda sig utan dig liksom i somras den väldiga Däldängen, vars granna hö vi lät vissna utan en enda sväng på lien. Men det var din egen vilja. Alltid, när jag påminte dig om dess ned-mejning, svarte du: ”inte ska vi gå riktigt ännu; höet växer så det knakar.” TUOMAS. Certe vi restigos ia kampojn kiel en pasinta somero Ia vastan herbejon Aroniittu, kies imponan fojnon Ĉiam.is velki sen eĉ unu svingo de falĉilo. Sed via propra volo. ni las kiam mi memorigis vin pri ĝia rikolto, vi respondis: »nu, ni ankoraŭ ne iros; la fojno ja kreskas plu tiei kc susuras». 04144
Bottom
04145
Top
Juhani: Det är en gammal historia och bättras inte av att du käxar om den. Däldängen växer bara grannare nästa sommar. - Men vad är det för en karl, som där på åkern stegar mot vår gård? JUHANI. Tio cstas jam pasinta afcro kaj ĝi ne pliboniĝos pcr via babiiaĉo. Aroniittu kreskos dcs pli impone cn vcnonta somcro. — Sed kiu cstas la viro, kiu paŝas al nia domo tic sur la kampo? 04145
Bottom
04146
Top
Tuomas: Nämndeman Mäkelä. Vad vill den karlen? TUOMAS. Juĝeja vokisto MÄKELÄ. Kion voias la viro? 04146
Bottom
04147
Top
Juhani: Nu är jäkeln lös. I kronans namn kommer han, och för det där förbannade slagsmålet som vi hade med Toukolaborna. JUHANI. Nun la diablo estas libera. En la nomo de la ŝtato li venas kaj pro tiu malbenita interbatiĝo kun la Touko-lanoj. 04147
Bottom
04148
Top
Aapo: I den senare drabbningen står lagen på vår sida, men vad den föregående beträffar bör vi ta oss i akt. Låt mig lägga ut saken för honom. AAPO. En la dua batalo estas la leĝo ĉe nia flanko, sed pro la unua ni nin gardu. Lasu min klarigi la aferon al li. 04148
Bottom
04149
Top
Juhani: Men jag, äldst av oss bröder, vill också ha mitt ord med i laget, när det är fråga om allas bästa. JUHANI. Sed mi, el la fratoj la plej aĝa, volas ankaŭ havi parolrajton, kiam la komuna intereso estas diskutata. 04149
Bottom
04150
Top
Aapo: Men akta dig, att du inte pratar oss i säcken, ifall det lite liksom skulle bli fråga om krumbukter. AAPO. Sed gardu vin, kc vi ne parolu senelire en la sakon, se ni devos iom serpentumi. 04150
Bottom
04151
Top
Juhani: Nog vet jag. JUHANI. Certe mi scios. 04151
Bottom
04152
Top
Mäkelä steg in, en förträfflig och välvillig nämndeman. Han kom dock i ett annat ärende än det som bröderna gissade på. Eniris MÄKELÄ, la bona kaj favoranima vokisto. Tamcn li venis por paroli pri alia afero ol kion la fratoj supozis. 04152
Bottom
04153
Top
Mäkelä: Goddag! MÄKELÄ. Bonan tagon! 04153
Bottom
04154
Top
Bröderna: Goddag! LA FRATOJ. Bonan tagon! 04154
Bottom
04155
Top
Mäkelä: Vilka gräsligheter skådar jag? Gossar, hur är det fatt med er? Ni har skråmor, blånader, skrov och trasor om huvudet! O ni eländiga! MÄKELÄ. Kiajn teruraĵojn mi vidas? Knaboj, kiel vi fartas? Ŝiritaj, en blubcroj, cikatroj kaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapoj! Ho vc, vi kompatinduloj! 04155
Bottom
04156
Top
Juhani: ”Nog slickar hunden sina sår”, men vargarna må akta sig. Är det för den skull ni nu står i vårt rum? JUHANI. »La hundo lckas siajn vundojn», sed la lupoj zorgu pri si. Ĉu pro ĉi tiu kaŭzo vi staras en nia ĉambro nun? 04156
Bottom
04157
Top
Mäkelä: Vad skulle jag ha vetat om detta. Men är det bröder som tilltygar varann på detta vis! Fy skäms! MÄKELÄ. Cu mi scias ion pri ĉi tio? Sed ĉu la fratoj dis-ŝiradis unu la alian ĉi-manicre! Vi hontu! 04157
Bottom
04158
Top
Juhani: Ni misstar er, Mäkelä. Bröderna har behandlat varandra som änglar; detta är nabornas verk. JUHANI. Vi eraras, MÄKELÄ. La fratoj agis unu kontraŭ la alia kiel anĝelojj ĉi tion faris najbaroj. 04158
Bottom
04159
Top
Mäkelä: Vem har då gjort detta? MÄKELÄ. Kiu do faris tion? 04159
Bottom
04160
Top
Juhani: Goda grannar. Men får jag fråga varför ni kommit för att hälsa på oss? JUHANI. La bonaj najbaroj. Sed ĉu estas pe.rmesite de-mandi, kial vi venis por nin viziti? 04160
Bottom
04161
Top
Mäkelä: För en högst allvarlig sak. Gossar, gossar! nu väntar er en gruvlig dag. MÄKELÄ. Pro grava kaŭzo. Knaboj, knaboj! estas antaŭ vi tago de pcreo. 04161
Bottom
04162
Top
Juhani: Vad är det för en dag. JUHANI. Kia estas ĉi tiu tago? 04162
Bottom
04163
Top
Mäkelä: Skammens dag. MÄKELÄ. Tago de honto. 04163
Bottom
04164
Top
Juhani: När gryr den? JUHANI. Kiam ĝi lcviĝos? 04164
Bottom
04165
Top
Mäkelä: Av prosten har jag fått en sträng befallning att nästa söndag följa er till kyrkan. MÄKELÄ. Dc la preposto mi ricevis severan ordonon venigi vin venontan dimanĉon al la preĝejo. 04165
Bottom
04166
Top
Juhani: Vad vill han med oss i kyrkan? JUHANI. Kion li volas de ni ĉe la preĝejo? 04166
Bottom
04167
Top
Mäkelä: Ha er att sitta i fotstocken; för att säga det rakt på sak. MÄKELÄ. Sidigi vin en piedtrabo; rekte dirite. 04167
Bottom
04168
Top
Juhani: Varför det? JUHANI. Pro kiu kaŭzo? 04168
Bottom
04169
Top
Mäkelä: För många sakers skull. - Ni dårar och vettvillingar, ni slog sönder klockarns fönster och rymde från honom som vargar. MÄKELÄ. Li havas multajn kaŭzojn. — Vi furiozuloj kaj malsaĝuloj! vi disrompis la fenestron de ia kantoro kaj forkuris de li kiel lupoj! 04169
Bottom
04170
Top
Juhani: Klockarn rev oss som en galen varg. JUHANI. La kantoro ŝiradis nin kiel rabia lupo. 04170
Bottom
04171
Top
Mäkelä: Men vad har prosten gjort er? MÄKELÄ. Sed kion faris al vi la preposto? 04171
Bottom
04172
Top
Juhani: Inte ett loppbett ens. JUHANI. Ne eĉ pulan mordeton. 04172
Bottom
04173
Top
Mäkelä: Och ändå har ni skymfat och hånat honom genom den där storkäftiga, oförskämda Koppare-Kajsa. Ni sände genom Rajamäkis hemska regemente de mest svinaktiga ord, verkliga skurkord som hälsningar till en högt uppsatt man och vår församlings herde, se det var då en oförliknelig fräckhet! MÄKELÄ. Kaj tamen vi lin mokis kaj senhonorigis per la klaĉema, senhonta kupistino Kaisa. Vi sendis per la terura regimento de Rajamaki la plej abomcnajn, vere friponajn vortojn kiel salutojn al la altranga viro, al la paŝtisto de nia paroĥo. Tio vere estis senkompare aroganta kuraĝo! 04173
Bottom
04174
Top
Juhani: ”Visst är det sant, men det må bevisas”, sade Kakkis-Jaakko, men så säger inte jag. JUHANI. »Estas tio vero, sed oni ĝin verigu», diris Kakki-nen Jaakko, sed tiel diras ne mi. 04174
Bottom
04175
Top
Mäkelä: Men nu bör ni veta, att prostens strängaste straff drabbar er. Nu är han en obarmhärtig man mot er. MÄKELÄ. Sed nun, sciu, ke vin trafos la plej severa venĝo de nia preposto. Nun li estas al vi senindulga viro. 04175
Bottom
04176
Top
Aapo: Sätt er, Mäkelä, så språkar vi om saken på en lite vidare och djupare grund. - Titta på den här paragrafen: kan prosten skruva oss i fotstocken för Rajamäki-Kajsas lögner? Ingalunda! Må det lagligen bevisas vad vi yttrat och på vilket vis vi kränkt hans ära. AAPO. Sidiĝu, MÄKELÄ, kaj ni diskutu la aferon iom pli vaste kaj profunde. — Rigardu ĉi tiun flankon: ĉu la preposto povus nin ŝraubligi en la piedtrabon pro la mensogoj de Raja-maki Kaisa? Tute ne! Oni pruvu laŭleĝe kion ni diris, kaj kiamaniere ni ofendis lian honoron. 04176
Bottom
04177
Top
Juhani: ”Först skall saken undersökas, sedan straffet undanstökas”, det är visst det. JUHANI. »Unue pruvo, poste puno», tio estas konata afero. 04177
Bottom
04178
Top
Mäkelä: Men den andra frågan, beträffande den där läsningen, den, den ger honom dock en viss myndighet på grund av kyrkolagen, som han nu säkerligen i sin ilska brukar mot er. MÄKELÄ. Sed alia demando, tiu legolerna afero, ĝi tamen donas al li ian potencon per la eklezia leĝo, kiun li nun certe uzos kontraŭ vi en sia kolero. 04178
Bottom
04179
Top
Juhani: I läsbestyret står Guds förordning och lag på vår sida, som strider mot det försöket. Ser ni, han har ju redan i vår moders sköte försett oss med så hårda skallar, att det är en omöjlig sak för oss att lära oss läsa. Vad står att göra, Mäkelä? Särdeles ojämnt faller här andens gåvor på vår lott. JUHANI. En legoklopodo estas ĉe nia flanko la dekreto kaj la leĝo de Dio, kiu kontraŭstaras tiun penon. Vidu, Ii jam en la utero de nia patrino donis al ni tiom malmolajn kapojn, ke lerni Ia Iegadon estas al ni neeble. Kion ni faru, Mäkelä? Tre malegale falas ĉi tie la talentoj en niajn kapojn. 04179
Bottom
04180
Top
Mäkelä: Era skallars hårdhet är blott en tom inbillning från er sida. Med flit och dagliga övningar övervinner man slutligen allt. - Er far var en av de hiistä läskarlarna. MÄKELÄ. La malmoleco de viaj kapoj estas nur senbaza imago ĉe vi. Diligento kaj ĉiutaga ekzerco venkos fine ĉion. — Via patro estis unu el la plej bonaj Iegantoj. 04180
Bottom
04181
Top
Aapo: Men vår mor kände inte till en enda bokstav, och ändå var hon en sann kristen. AAPO. Sed nia patrino ne konis eĉ unu literon, kaj tamen ŝi estis sincera kristano. 04181
Bottom
04182
Top
Juhani: Och uppfostrade och agade sina pojkar i gudsfruktan. Gud signe den gumman! JUHANI. Kaj edukis kaj punis siajn filojn en diotimo. Dio benu la maljunulinon! 04182
Bottom
04183
Top
Mäkelä: Försökte hon inte skaffa er hjälp från annat håll? MÄKELÄ. Ĉu ŝi ne penis trovi helpon al vi el scio de aliaj? 04183
Bottom
04184
Top
Juhani: Nog sökte hon göra sitt bästa; hon vände sig också till Männistö-moran. Men den ilskna käringen började strax bearbeta våra ryggar, och i våra ögon förvandlades hennes stuga till den förfärligaste trollhåla; och slutligen steg vi inte in i stugan, fastän de piskade oss så mycket de orkade. JUHANI. Jes, ŝi penis laŭ sia povo; ŝi penis per la avino de Pindometo. Sed la kolerema maljunulinaĉo komencis tuj bati niajn dorsojn, kaj ŝia dometo ŝanĝiĝis en niaj okuloj en plej teruran groton de koboldaĉoj; kaj fine ni ne plu iris en la kabanon, kvankam oni batadis nin kvazaŭ oni estingus brulon. 04184
Bottom
04185
Top
Mäkelä: Då var ni allt oförståndiga, men nu står ni som män för er sak; och en förnuftig, frisk man kan vad han vill; därför bör ni visa såväl prosten som världen vad manlighet rår med. Jag måste förundra mig över att du, Aapo, som har en så redig tankegång och som inte heller saknar en och annan kunskap, utan med ditt skarpa minne erinrar dig allt vad du sett och hört, att du inte har handlat annorlunda. MÄKELÄ. Vi estis tiam senprudentaj, sed nun vi staras sur viaj kalkanoj kiel viroj; kaj saĝa, sana viro provas fari, kion li volas; tial montru al la preposto kaj al Ia tuta mondo, kion povas la vireco. — Pri vi Aapo, kiu havas tiel prudentan menson kaj al kiu ne mankas iom da scio, sed kies atenta memoro konservas ĉion viditan kaj aŭditan, pri vi mi devas miri, ke vi ne jam faris alimaniere. 04185
Bottom
04186
Top
Aapo: Det är lite jag vet; nå ett och annat vet jag ändå. Vår avlidna blinda morbror berättade oss många saker, berättade om bibeln, om sina färder till sjöss och om världens byggnad, och då lyssnade vi AAPO. Ne multe mi scias; nu, mi ja tamen scias ion kaj alian. Nia mortinta, blinda onklo ja rakontis al ni multajn aferojn, rakontis el la biblio, pri siaj marveturoj kaj pri la konstruo de la mondo, kaj tiam ni ĉiam lin aŭskultis kun fervora menso. 04186
Bottom
04187
Top
Juhani: Vi lyssnade som harar med spetsade öron, när gubben berättade för oss om Moses, om Israels barn, om händelser i Konungaboken och om under i Uppenbarelseboken. ”Och deras vingsus var såsom hjulens gnissel, när de rullade ut i krig.” Herrejessus! vi känner till många under och ting, och är inte precis så förvildade hedningar som det tros. JUHANI. Ni aŭskultis kun elstarantaj oreloj kiel Ieporoj, kiam la maljunulo rakontis pri Moseo, pri Izraelidoj, pri okazaĵoj en la libro de la reĝoj kaj pri mirakloj en apoka-lipso. »Kaj la sono de iliaj flugiloj estis kiel la sono de ĉaroj, kurantaj en militon.» Sinjordio! ni konas multe da mirakloj kaj aferoj, kaj ni ne estas precize tiel sovaĝaj paganoj kiel oni kredas. 04187
Bottom
04188
Top
Mäkelä: Men ni måste börja från abc-boken, för att bli verkliga medlemmar av den kristna församlingen. MÄKELÄ. Sed de la abocolibro vi devas komenci, por fariĝi veraj anoj de la kristana eklezio. 04188
Bottom
04189
Top
Aapo: Mäkelä, där på brädet ser ni sju stycken abc-böcker som vi köpt i Tavastehus, och denna syn må bevisa att vi strävar att skaffa oss lärdom. Prosten må ännu visa lite tålamod med oss, och jag tror att av vår sak ännu avlas, födes och växer något. AAPO. Mäkelä, tie sur la breto vi vidas sep abocolibrojn, kiuj estas aĉetitaj en la urbo, kaj ĉi tiu vido atestu, ke ni aspiras al Iernado. Nia preposto montru ankoraŭ iom da pacienco, kaj mi kredas, ke el nia afero generiĝos, naskiĝos kaj kreskos io. 04189
Bottom
04190
Top
Juhani: Han må visa medlidande, och jag skall betala honom dubbla tionden, och ungfågelskött skall inte fattas i hans skål när han så tarvar. JUHANI. Li montru paciencon, kaj mi volas pagi la dek-onaĵon duoble, kaj viando de junaj birdoj ne mankos en lia pelvo dum la Iaŭleĝa tempo. 04190
Bottom
04191
Top
Mäkelä: Här hjälper knappast, skulle jag tro, böner och fagra löften, när jag tänker på hans häftiga och rättvisa vrede mot er. MÄKELÄ. Ne helpos ĉi tie, mi kredas, preĝoj kaj belaj promesoj, kiam mi memoras lian severan kaj justan koleron al vi. 04191
Bottom
04192
Top
Juhani: Vad vill han då oss och vad vill ni? Bra! Kom an bara med sjuttio man i ert följe, och det skall ilndå spruta blod. JUHANI. Kion li do volas de ni kaj kion volas vi? Bone! Venu eĉ kun sepdek viroj kaj sango tamen ŝprucos. 04192
Bottom
04193
Top
Mäkelä: Men säg hur ni tänker göra, för att lära er abc:t och lilla katekesen, som är prostens viktigaste order. MÄKELÄ. Sed diru, kion vi intencas fari por lerni la aboco-Iibron kaj la malgrandan katekismon, kio estas la plej grava ordono de nia preposto. 04193
Bottom
04194
Top
Juhani: Vi tänker här hemma gå i lära hos Männi-slö-moran eller hennes dotter Venia. De är bägge välläsande kvinnor. JUHANI. Ricevi ĉi tic hejme instruon de avino de Pindometo aŭ ŝia filino Venla. Bonaj legantoj ambaŭ. 04194
Bottom
04195
Top
Mäkelä: Jag skall meddela prosten om ert uppsåt. Men för er egen frids skull bör ni gå och be honom om förlåtelse för ert oförskämda upptåg. MÄKELÄ. Mi sciigos al la preposto vian intencon. Sed por via propra paco iru kaj petu de li pardonon pro via sen-hontaĵo. 04195
Bottom
04196
Top
Juhani: Den paragrafen skall vi ta och begrunda. JUHANI. Tiun paragrafon ni volas konsideri. 04196
Bottom
04197
Top
Mäkelä: Gören som jag säger; och veten, att om han inte hos er märker en redbar, flitig ivran, så sitter ni en vacker söndag i fotstocken vid kyrkans stenfot. Så säger jag; och farväl med er! MÄKELÄ. Faru kiel mi diras; kaj sciu, se Ii ne vidos ĉe vi sinceran, diligentan intereson, tiam en piedtrabo, en piedtrabo vi sidos bele iun dimanĉon apud la soklo de la preĝejo. Tion mi diras; kaj adiaŭ, restu sanaj! 04197
Bottom
04198
Top
Juhani: Farväl, farväl! JUHANI. Adiaŭ, adiaŭ! 04198
Bottom
04199
Top
Tuomas: Var det på fullt allvar du talte med honom om Männistö-moran och hennes dotter? Var det på fullt allvar du nästan lovade att vi skulle gå och krypa för prosten? TUOMAS. Cu vi serioze parolis al Ii pri avino de Pindometo kaj pri ŝia filino? Cu vi vere duone promesis iri kaj rampi antaŭ la preposto? 04199
Bottom
04200
Top
Juhani: Inte ens ett tecken ditåt, och inte ett dyft på fullt allvar. Gossen pladdrade så för att vinna tid. Att Männistö-moran eller Venia här skulle föra läs-stickan! Det skulle ju till och med svinen i Toukola skratta åt! Ni hörde, att man säkert hotade oss med lotstocken, med skammens galge. Jäklar anagga! har mte en karl rätt att leva i frid och efter sin egen vilja pA sin egen grund, när han ej står i vägen för någon, inte kränker någons rätt? Vem kan förbjuda det? Men jag säger ännu en gång: präster och tjänstemän är med sina böcker och protokoll mänskornas onda andar. - O du svarta svin! Ve denna förbannade dag! Så möter oss nu hals över huvud det hårda ödets klubbslag och mänskornas förargligheter, så jag är redo att köra mitt huvud i väggen! O du svarta tjur! Venia gav oss korgen; man har gjort en giftig smäde-visa om oss; klockarn pinade oss som självaste fan; Toukolas pojkar dammade oss som vi varit heden; stryk fick vi som julgrisar och som verkliga julbockar går vi här omkring, enögda tomtar med trasor kring huvudena. Och dessutom! Nu är ju vårt hem utan den fattiges enda fest, utan rösets brusande ånga. Där glöder ju och ryker vår forna älskade bastus ävlan. Och sedan återstår ännu den värsta av djävlarna. Hmh! Med tio hål grinar fotstocken mot oss i kyrk-farstun. Eld och lågor! Om icke ett sådant bråte av förtretligheter för rakkniven till en karls strupe, vad gör det då? O du behornade tjur! JUHANI, Ne estis eĉ signo pri scriozeco, kaj pri vereco cĉ ne signo. Por gajni tempon ĉi tiu knabo babiladis tiel. Cu la avino de Pindometo aŭ Venla gvidu nian legomontrileton! Pri tio ridus eĉ ĉiuj porkoj en Toukola. Vi aŭdis, oni minacis nin certe per piedtrabo, per pendigilo de honto. Mil diabloj! ĉu ne viro havas rajton vivi en paco kaj laŭ sia volo sur sia propra grundo, kiam li neniun ĝenas, nenies rajton ofendas? Kiu povas tion malpermcsi? Sed mi diras ankoraŭ unu fojon; la pastroj kaj la oficistoj kun siaj Iibroj kaj protokoloj estas la malbonaj spiritoj de la homoj. — Ho, vi nigra porko! Ve, la malbenita tago ĉi tie! Nun ja niajn nukojn trafas batoj de malfeliĉo kaj incitadoj de homoj, ke mi estas preta kurbati mian kapon kontraŭ muron. Ho, vi nigra virbovo! Venla rifuzis nian svaton; oni faris pri ni venenan mokkanton; la kantoro nin turmentis kiel diablo mem; la knaboj de Toukola nin batis kvazaŭ ni estus nura erikejo, bastonadon ni ricevis kiel kristnaskaj porkidoj, kaj kiel veraj kristfestaj koboldoj ni paŝadas ĉi tie unuokulaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapo. Kaj kion ankoraŭ? Nia hejmo ja estas nun sen la sola regalo por mal-riĉulo, sen la muĝanta ŝvitvaporo el baneja fajrujo. Tie ja bruletas kaj fumetas Ia ruino de nia estinta kara ŝvitbanejo. Kaj poste restas ankoraŭ Ia plej maibona el diabioj. Hm! Kun dek truoj grimacas al ni renkonte la piedtrabego en ia preĝeja vestiblo. Fajro ekfulmu! Se ne tiaspeca kolekto de incitartifikoj kondukas razilon al la gorĝo de viro, kio do? Ho, vi kornokapa virbovo! 04200
Bottom
04201
Top
Eero: Nu minns du lite orätt; i fotstocken finns inte alls tio hål. EERO. Nun vi iom erare memoras, en la piedtrabo ne estas dek truoj. 04201
Bottom
04202
Top
Juhani: Hur många är de då? JUHANI. Kiom do? 04202
Bottom
04203
Top
Eero: Hur många stjärnor finns det i sjustjärnan, hur många söner i Jukola? EERO. Kiom da steloj en Granda Urso, kiom da knaboj en Jukola? 04203
Bottom
04204
Top
Juhani: Sju pojkar är vi. Alltså sju hål och sju söner. Nå desto värre. Sju hål! Alltid bara desto galnare. Se hur mänskorna och det hårda ödet sam-mansvurit sig mot oss. Sju hål som kvarnstensögon! Vilken smälek av det hårda ödet! Men om de skjuter på oss alla sin ilskas pilar, så biter vi våra genompina-de hjärtan så hårda som gnistrande stål. Om de så pustar ormgift mot oss från alla håll, om så himlen låter idel galla regna över oss, så rusar vi ändå, med slutna ögon, skärande tänder och vrålande som vilda oxar, mot dem. Och om man slutligen med kronans knift släpar oss till stocken, så skall jag med ljuv fröjd sitta i fotträet. JUHANI. Sep knaboj ni estas. Do sep truoj kaj sep knaboj. Nu, des pli malbone. Scp truoj! Ciam nur pli malbone. Jen, kiel la homoj kaj la scvera sorto kuniĝis kontraŭ ni. Sep truoj kvazaŭ okuloj de muelŝtonoj! Kia moko parte de Ia malmilda sorto. Sed ili pafu sur nin ĉiujn sagojn de sia kolero, ni ja malmoligos niajn traturmentitajn korojn ke ili similos fajrantan ŝtalon. Ili spiru de ĉiuj flankoj vencnon sur nin kicl serpcntoj, kaj cl Ia ĉielo pluvu pura galo sur nin, ni tamcn, kun fermitaj okuloj, grincante per la dentoj kaj murmuregante kiel sovaĝaj bovoj kuros antaŭen. Kaj se fine oni trenus nin per la ŝtata forto al la piedpremilo, kun dolĉa ĝojo mi sidus en la picd-trabo, mi. 04204
Bottom
04205
Top
Aapo: Varför med glädje? AAPO. Klal kun ĝojo? 04205
Bottom
04206
Top
Juhani: Du fattar inte, bror min, den dömande kraft som bor i vreden. Hämndplanerna skulle få gossen att glömma all smälek; och att smäda oss är ju deras mening. Tanken på att tappa blod ur vår herr prost skulle smaka mitt ilskna sinne som honungs-tlugg. Och inte skulle jag där bruka kniv eller bössa, såsom gubben från Karis gjorde, nej, med naglar och Illuder skulle jag hugga honom i strupen som en varglo. I stycken, i tusen stycken skulle jag riva karini, och då finge jag riktigt njuta av min godbit till liiiinnd. Så skulle jag göra, om jag så ägde tio liv och vai je liv i tio år skulle pinas i en spiktunna. Det vore Intet mot hämndens vällust. JUHANI. Vi ja ne komprenas, mia frato, la juĝantan forton de malamo. La penso pri venĝo kaŭzus, ke ĉi tiu knabo forgesus la tutan honton; kaj la honto cstas ja ilia celo. Penso sang-makuli tiun nian prcposton, tio gustus al mia kolera animo kicl mielaĵo. Kaj mi tie ne uzus ponardon, nek pafilon, kiel iam viro el Karja, ne, sed per ungoj kaj dcntoj mi kaptus lin ĉe la kolo kiel Iupo-linko. En pecojn, en mil pccojn mi disŝirus la viron, kaj tiam mi povus gustumi la frandaĵon de mia vcnĝo. Mi farus tiel, eĉ se mi posedus dek vivojn kaj ĉiun vivon oni turmentus dek jarojn en najlobarelo. Tio ne cstus multe kom-pare kun la ĝuego de venĝo. 04206
Bottom
04207
Top
Aapo: Du vänder ju upp och ned på hela ditt väsen i grund och botten. Skölj, usla broder, ditt hjärtas kokheta kittel med vatten från tålamodets sorlande dike, som sakta slingrande färdas genom ängen. AAPO. Vi renversas vian tutan estaĵon ĝisfunde. Verŝu, kompatinda frato, sur la fajre bolantan kaldronon de via koro malvarmetan akvon el Iirlanta defluejo de pacienco, el rivereto, kiu vagas tra hcrbejo antaŭen, kurbiĝante malrapide. 04207
Bottom
04208
Top
Simeoni: Du är ju alldeles becksvart i synen, och blodröda, stickande rullar dina ögon. Förbarma dig över dig själv. SIMEONI. Via vizaĝo ja estas fulgonigra, kaj sangoruĝaj, pikantaj turniĝas viaj okuloj. Indulgu vin mem. 04208
Bottom
04209
Top
Tuomas: Visserligen skulle vi hämnas, om vi sattes ull sitta på skammens tron, men må våra hjärtan vara i Irid tills detta sker. Allt hopp är ju ännu inte ute. TUOMAS. Certe ni venĝus, se oni sidigus nin sur sidejon de honto, sed estu niaj koroj en paco ĝis tio okazos. Ne ĉiu espero ankoraŭ perdiĝis. 04209
Bottom
04210
Top
Juhani: Från en av världens utkanter hägrar ännu mot oss fridens dag. Ilvesjärvi där vid Impivaaras sluttning är den hamn, till vilken vi seglar bort från stormarna. Nu har jag fattat mitt beslut. JUHANI. El unu angulo de la mondo brilas por ni tamen ankoraŭ pacotago. La Linkolago tie ĉe Impivaara estas la haveno, kien ni velos for el ŝtormoj. Nun mi decidis. 04210
Bottom
04211
Top
Lauri: Det gjorde jag redan senaste år. LAURI. Tion mi faris jam la pasintan jaron. 04211
Bottom
04212
Top
Eero: Jag följer er om det så gäller ända till Impivaaras djupaste grotta, där, efter vad man berättar, det gamla bergstrollet kokar beck, med en hjälm av hundra fårskinn på huvudet. EERO. Mi iros kun vi eĉ en la plej profundan groton de Impivaara, kie, kiel oni diras, maljuna montkoboldo kuiras peĉon, kun kasko el cent ŝafofeloj sur la kapo. 04212
Bottom
04213
Top
Tuomas: Dit flyttar vi alla härifrån. TUOMAS. Tien ni ĉiuj translokiĝos. 04213
Bottom
04214
Top
Juhani: Dit flyttar vi och bygger en ny värld. JUHANI. Tien ni translokiĝos kaj konstruos novan mondon. 04214
Bottom
04215
Top
Aapo: Månne inte överhetens näve når oss också där? AAPO. Cu ne atingus nin eĉ tie la mano de la Ieĝo? 04215
Bottom
04216
Top
Juhani: Skogen skyddar sina ungar. Där står vi då riktigt på vår egen grund; djupt som de plirögda gräver vi oss ända till jordens kärna, och skulle det roa dem att också där ansätta gossarna, så skall de få röna hur det känns att störa sju björnar i deras lya. -Nu till garvarn för att skriftligt bekräfta affären. För tio år må vår jord övergå i andras händer. JUHANI. La arbaro protektas siajn idojn. Tie ni staros firmaj sur niaj kalkanoj; profunden, kiel etokulaj talpoj, ni nin fosos tie ĝis la terkerno. Kaj se al ili plaĉus eĉ tie persekuti la knabojn, ili vidus, kion signifas maltrankviligi sep ursojn en ilia nesto. — Nun al Ia feltanisto por konfirmi la negocon skribe. Por dek jaroj iru nia domo en aliajn manojn. 04216
Bottom
04217
Top
Simeoni: Jag längtar också till en fridens boning. Bröder, låt oss reda oss ett nytt hem och ett nytt hjärta i skogarnas sköte. SIMEONI. Ankaŭ mi sopiras al la ĉambreto de paco. Fratoj, novan hejmon kaj novan koron ni kreu por ni en la sino de arbaroj. 04217
Bottom
04218
Top
Juhani: Alla enhälligt! JUHANI. Ciuj unuanime! 04218
Bottom
04219
Top
Aapo: Vad besluter du, Timo? AAPO. Kiel vi decidas, Timo? 04219
Bottom
04220
Top
Timo: ”Era vägar är mina vägar”, säger ordstävet. TIMO. »Tie mi, kie la aliaj», diras proverbo. 04220
Bottom
04221
Top
Aapo: Ni flyttar, och skulle då jag stanna här som en ensam tall på Jukolas gårdsplan? Ack! särdeles fast har mitt väsens alla rötter och grenar slutit sig vid er krets. Låt gå för det, och må vi önska det bästa av vår färd. Jag följer med. AAPO. Vi translokiĝos, kaj ĉu mi restu ĉi tie kvazaŭ sola pinego en la korto de Jukola? Ho, tre firme ĉiuj radikoj kaj branĉoj de mia estaĵo ligiĝas al via rondo. Tiel fariĝu kaj ni esperu la plejbonon el ĉi tiu ekskurso. Mi iros kun vi. 04221
Bottom
04222
Top
Juhani: Utmärkt! Nu till garvarn varje man, för att göra ett lagligt kontrakt på saken. Alla enhälligt! JUHANI. Bonege! Nun al la feltanisto ĉiu viro, por fari laŭleĝan kontrakton. Ciuj unuanime! 04222
Bottom
04223
Top
De begav sig samfällt för att uppgöra kontraktet och arrenderade sin gård åt garvaren på tio år; och skriftligen formulerades följande paragrafer. Garvaren äger förfoga över gården och odlar den i tio år, de tre första utan någotslags vederlag, men därefter må han erlägga bröderna sju tunnor råg årligen och bygga en ny bastu innan arrendetidens utgång. Fritt och allestädes i Jukolas skogar må bröderna idka jakt, och på vilket villebråd som helst, som lagen blott lillåter. På norra delen av gårdens ägor, i Impivaara-li akten, må de ha rätt att leva och handla enligt eget skön såväl vad jorden som skogen beträffar. På allhelgonadagen övertager garvaren gården, men bröderna må, i fall de så önskar, ännu följande vinter ha skydd i sitt födelsehem. Så löd kontraktets huvudpunkter. Ili iris ĉiuj por fari kontrakton, luis sian domon al la feltanisto por dek jaroj; kaj skribe estis fiksataj la sekvantaj paragrafoj. La feltanisto disponos kaj terkulturos la domon dum dek jaroj, la tri unuajn sen ia lupago, sed poste li pagu al la fratoj sep barelojn da sekalo jare, kaj konstruu novan ŝvitbanejon antaŭ la finiĝo de la lutempo. Libere kaj ĉie en la arbaroj de Jukola la fratoj kaptu kiajn ajn ĉasaĵojn, kiuj estas laŭleĝe permesataj. En Ia norda parto de la biena regiono, en la ĉirkaŭaĵo de Impi. vaara, ili havu rajton fari kaj vivi laŭ sia volo tiel en Ia kampoj kicl en la arbaroj. En la tago de ĉiuj sanktuloj la feltanisto prenos al sia dispono la domon, sed la fratoj, se al ili plaĉos, havu rifuĝejon en sia naskiĝa hejmo ankoraŭ dum la vcnonta vintro. Tiuj estis la ĉefaj kondiĉoj en la kontrakto. 04223
Bottom
04224
Top
Det blev november och garvaren var med sina lass på Jukolas gårdsplan och övertog husbondskapet för ilen fastställda tiden. Men bröderna, som ville undfly prosten och hans befallningsmän, levde denna vinter lör det mesta i skogarna, skidande och jagande i trakten, och vistades i en milkoja på Impivaara mo. flyttningen var dock ännu inte riktigt slutförd med häst och andra nödvändiga persedlar. Den var utsatt att ske när sommaren kommit. Emellertid stökade de redan smått med sitt nya pörte: högg stockar att torka till våren och rullade grundstenar på den stubbiga sveden, under det branta berget. Venis novcmbro, kaj la feltanisto estis kun sia ŝarĝo en la korto de Jukola kaj akceptis la administradon dc la domo por la destinita tempo. Sed la fratoj, por eviti la preposton kaj liajn subulojn, vivadis ĉi tiun vintron pleje en arbaroj, skiante ĉirkaŭe kaj ĉaskaptante; kaj ili loĝis en karbigista kabano sur Ia deklivo de Impivaara. La translokiĝo ankoraŭ ne plcne okazis kun la ĉevalo kaj la aliaj bezonataj aĵoj. Estis destinite, ke tio okazos kiam la somero venos. Tamen ili jam nun pensis pri sia nova domo: ili hakis la trabojn, por ke tiuj printempe sekiĝu, kaj rulis sokloŝtonojn al la stumpoplena herbodeklivo ĉe la kruta monto. 04224
Bottom
04225
Top
Så förflöt vintern, och under den nåddes bröderna av ingetslags befallning från prosten, ingen påminnelse. Väntade han, eller hade han övergivit dem åt sitt öde? Tiel pasis la vintro, kaj dum ĝi ncniu ordono aŭ rimarkigo venis de la preposto al la fratoj. ĉu li atendis, aŭ ĉu li lasis ilin al la sorto? 04225
Bottom

kapitel 05 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
05001
Top
Våren hade kommit, snödrivorna smultit ned, blitt blåste vinden, jorden började grönska och björkdungen gick i löv. La printcmpo estis veninta, neĝamasoj degelintaj kaj mildc blovis la vento, la tero komencis vcrdiĝi kaj la bctularo ricevis foliojn. 05001
Bottom
05002
Top
Bröderna färdas nu på sin flyttning mellan Jukola och Impivaara. Går längs den steniga, krumbuktande skogsvägen, med bössorna på axeln och på ryggen näverkontarna, i vilka ligger deras ammunitionsför-råd. I spetsen stegar Juhani och vid hans sida Jukolas stora, argsinta hundar, Killi och Kiiski. Efter dem, dragande en släpa, går körd av Timo brödernas enögda häst, den gamla Valko. Men lasset följes av de övriga bröderna, med bössorna på axeln och kontar-na på ryggen, och de hjälper Valko vid vägens värsta ställen. Som den sista spatserar Eero, bärande i famnen Jukolas stolta tupp, vilken bröderna ej velat skiljas från, utan har tagit med sig som tidvisare till Impi-vaaras ödemark. På kärran sågs en kista, varg- och rävsaxar, en gryta och i grytan tvenne bordsfat av ek, en slev, sju skedar och andra till kokkonsten hörande grejor. Som täcke över grytan hade man placerat en grov, med ärtor fylld säck; och allra överst på denna krängde och jamade Jukolas gamla katt i en liten påse. - Så lämnade bröderna sitt gamla hem, traskade modstulna, tysta på den krångliga, steniga skogsvägen. Himlen var klar, luften lugn, och nedanför backen mot väster rullade redan solens hjul. La fratoj estas nun survoje inter Jukola kaj Impivaara dum sia translokiĝa veturo. Ili iras laŭ ŝtona, serpcntumanta arbar-vojo, kun siaj pafiloj sur la ŝultro kaj kun la betulŝelaj tornistroj, en kiuj estas ilia municio, sur Ia dorso. Antaŭe paŝas Juhani kaj flanke de li la grandaj, koleremaj hundoj de Jukola, Killi kaj Kiiski. Post ili iras, trenante la veturilon, kondukata de Timo, la unuokula ĉevalo Blanko. Sed post la ŝarĝveturilo sekvas Ia aliaj fratoj, kun la pafiloj sur la ŝultro kaj la tornistroj sur la dorso, helpante al la ĉevalo Blanko en la plej malbonaj lokoj de la vojo. Lasta iras Eero portante sur siaj brakoj la imponan kokon de Jukola, de kiu Ia fratoj ne volas disiĝi, sed kunprenis ĝin, por ke ĝi estu la horanoncanto en la dezerto de Impivaara. Sur la veturilo estis videblaj kcsto, kapto-feroj por lupoj kaj vulpoj, bolpoto kaj en la poto du kverkaj pelvoj, kulerego, sep kuleroj kaj aliaj al kuirarto apartenantaj ajoj. Sur la bolpoton estis metita, por ĝin kovri, kruda sako plenigita per pizoj; kaj plej supre sur tiu baraktis kaj miaŭis en saketo la maljuna kato de Jukola. — Tiel la fratoj foriris el sia antaŭa hcjmo, migris malgajaj, silentaj laŭ la malfacila, ŝtona arbarvojo. La ĉielo estis klara, la aero senventa, kaj malsupren al okcidento kuris jam Ia suna disko. 05002
Bottom
05003
Top
Juhani: Mänskan är en sjöfarare på livets stormiga hav. Så seglar också vi nu bort från våra kära hemknutar, seglar med vårt vagnskepp genom villande skogar mot Impivaaras branta ö. Ack! JUHANI. La homo estas velveturisto sur la ventega maro de la vivo. Tiel ankaŭ ni nun velas for de niaj karaj naskiĝ-anguloj, velas en nia surrada ŝipo tra erarigantaj arbaroj en direkto al la kruta insulo de Impivaara. Ho! 05003
Bottom
05004
Top
Timo: Det fattas inte mycket, att jag torkar tårar från mina kinder, också jag, min groda. TIMO. Ne multe mankas, ke mi viŝu larmojn de miaj vangoj, mi raneto. 05004
Bottom
05005
Top
Juhani: Det undrar jag inte på, efter att ha blickat in i min egen barm i denna sorgens stund. Men det båtar till intet här i världen, utan vare mannens hjärta ständigt lika hårt som en vit rullsten. Som en färde-man är mänskan född till världen, här har hon ingen varaktig stad. JUHANI. Pri tio mi ne miras, rigardinte en mian propran bruston en ĉi tiu momento de malĝojo. Sed ne helpas en ĉi tiu mondo: la koro de viro estu ĉiam malmola kiel blanka siliko. Por esti migranto naskiĝis Ia homido ĉi tien, ĉi tie li ne havas konstantan loĝejon. 05005
Bottom
05006
Top
Timo: Här vandrar hon en liten tid, dänger och svänger sig tills hon sist och slutligen ramlar omkull och försmäktar som råttan vid stenfoten. TIMO. Ĉi tie li paŝadas kelkan tempon, balanciĝas kaj svin-giĝas, ĝis li fine falas elkonsumita kiel rato ĉe mursoklo. 05006
Bottom
05007
Top
Juhani: Rätt sagt, klokt talat! JUHANI. Guste dirite, saĝe parolite! 05007
Bottom
05008
Top
Simeoni: Och om det vore nog därmed; men först då börjar det! SIMEONI. Kaj se tio jam estus ĉio; sed poste ... 05008
Bottom
05009
Top
Juhani: Då blir det fråga om våra pund, ville du säga. Så sant så! JUHANI. Estos demando pri niaj talentoj, vi volas diri. Prave! 05009
Bottom
05010
Top
Timo: Då bör det utsägas utan några knep och konster: här är jag, och här, Herre, är ditt pund. TIMO. Tiam oni devas diri sen ia artifiko kaj ruzo: jen estas mi kaj jen, Sinjoro, via talento. 05010
Bottom
05011
Top
Simeoni: Mänskan borde alltid tänka på sin ändalykt; men hon är förhärdad. SIMEONI. La homo devus ĉiam memori la finon; sed li estas obstina. 05011
Bottom
05012
Top
Juhani: Förhärdad, det kan jag ej förneka. Men sådana är ju vi, Gud sig förbarme, allihopa under denna himmel. Ändå bemödar vi oss av alla krafter att hädanefter leva såsom fromma hjältar höves, när vi först har hunnit riktigt installera oss här och fått oss ett varmt fridens bo. Låt oss, bröder, ingå ett starkt förbund och lämna å sido alla syndens påfund, all ondska, allt gräl och hat i denna dvärgalyckans bostad. Bort med ondskan, grälet och stoltheten. JUHANI. Obstina, obstina, tion oni ne povas nei. Sed tiaj, Dio kompatu, ni estas ĉiuj sub la ĉielo. Tamen ni serioze penos vivi de nun kiel decas al piaj herooj, kiam ni fine enlokiĝis ĉi tie kaj ricevis por ni varman pacloĝejon. Ni faru, fratoj, se-veran interligon kaj forĵetu ĉiujn pekmanierojn, ĉiun malamon, kverelon kaj persekuton ĉi tie en nia nesto. For malamo, persekuto kaj fiero. 05012
Bottom
05013
Top
Eero: Och pråligheten. EERO. Kaj pompo. 05013
Bottom
05014
Top
Juhani: Just så! JUHANI. Jes! 05014
Bottom
05015
Top
Eero: Och de granna, syndiga kläderna! EERO. Kaj luksaj, pekaj vestoj. 05015
Bottom
05016
Top
Juhani: Just så! JUhANI. Jes! 05016
Bottom
05017
Top
Eero: Gungande kyrkschäsar och allt det granna kyrkkrimskramset. EERO. La risortantaj preĝejvojaĝaj ĉaroj kaj ĉiuj mult. koloraj festvestaĵoj. 05017
Bottom
05018
Top
Juhani: Vasa? Vad är det du pratar om? JUHANI. Kion? Kion vi parolas? 05018
Bottom
05019
Top
Simeoni: Han skarvar till igen. SIMEONI. Li incitas ree. 05019
Bottom
05020
Top
Juhani: Jag märker det. Pass på att jag ej nappar dig i nackskarven, om jag nämligen skulle bry mig om en vettvillings prat, men då vore jag ju ingen man, sannerligen inte. - Hur behandlar du, din förbannade spoling, den där tuppen? Varför kvider djurstackarn? JUHANl. Mi rimarkas tion. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe via nuko, se mi nome atentus la parolon de stultulo, sed en tiu okazo mi ne estus viro, vere mi ne estus. — Kiel vi tenas, vi malbenita bubo, tiun kokon? Kial krias la mizera besto? 05020
Bottom
05021
Top
Eero: Jag ordnade bara till vingen, som hängde. EERO. Mi nur remetis ĝian flugilon, kiu pendis. 05021
Bottom
05022
Top
Juhani: Jag skall strax ordna till dig en smula. Se till att jag inte tar dig i nacken. Ni må veta, att det där är den bästa tuppen i hela häradet vårt, vad tjänstgöringen beträffar; alltid pålitlig och säker. Första gången gal han klockan två, den andra gången klockan fyra, som är den bästa uppstigningstiden. Av den tuppen får vi mycken glädje här i hjärtat av ödemarken. - Och katten då där på lassets topp! Ack du stackars Matti-pojk! Där svänger och dänger du och tittar ut genom påshålet, helt sorgligen jamande. ”O gubbstackarn, gamla rackarn!” föga har du många dar kvar att tassa här. Dina ögon är redan ganska skumma och hest ljuder ditt jamande. Men kanske du ännu friskar till dig, när du hamnat i nacken på de feta skogsmössen. Det önskar jag dig. Men er, Killi och Kiiski, tycker jag mest synd om i alla fall. Såsom vi själva har också ni blivit avlade, födda och uppvuxna i Jukola, vuxit upp som våra egna bröder. Ack hur brinnande ni tittar in i mina ögon! Ja, Killi, ja, du min Kiiski-pojk, ja! Och viftar så muntert med era svansar! Nå, ni vet ju inte, att vi nu lämnar vårt ljuva hem. Ve er eländiga! Jag måste gråta, det måste jag. JUHANI. Mi vin tuj remetos. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe la nuko. Sciu, ke jen estas en sia ofico la plej bona koko en nia tuta distrikto; ĉiam akurata kaj fidinda. La unuan fojon ĝi krias je la dua horo, la duan fojon je la kvara, kiam estas la plej bona tempo ellitiĝi. De tiu koko ni havos multe da ĝojo ĉi tie en Ia sovaĝejo. — Kaj la kato tie sur la supraĵo de la ŝarĝo! Ho ci, Matti-knabo! Tie ja ci balanciĝas kaj svingiĝas kaj ri-gardas el la saktruo, miadante tute malgajvoĉe. »Ho, kompa-tinda maljunulo, ci malnova ŝtrumpo! ci ja ne havas plu multajn tagojn por paŝetadi ĉi tie. Ciaj okuloj jam fariĝis tre malhelaj kaj raŭka estas cia miauado. Sed eble ci tamcn fartos pli bone, kiam ci kaptos je la nuko grasajn arbarmusojn. Tion mi espcras. Sed vin, Killi kaj Kiiski, mi plej kompatas el ĉiuj. Kiel ni mem, ankau vi gcneriĝis, naskiĝis kaj kreskis en Jukola, krcskis kicl niaj propraj fratoj. Ho, kiel arde vi rigardas min! Tiel, Killi, tiel mia Kiiski-knabo, tiel! Kaj vi svingas viajn vostojn tre ĝoje. Nu, vi ja ne scias, ke ni nun forlasas nian belan hejmon. Ho, vi mizeruloj! Mi devas plori, devas. 05022
Bottom
05023
Top
Timo: Kom ihåg hur du nyligen rådde dig själv. Håll ditt hjärta i styr, ditt hjärta i styr. TIMO. Vidu, kion vi ĵus konsilis mem. Tenu vian koron malmola, vian koron malmola. 05023
Bottom
05024
Top
Juhani: Jag kan ej, jag kan ej, när jag lämnar det kära hemmet. JUHANI. Mi ne povas, mi ne povas forlasante mian oran hejmon. 05024
Bottom
05025
Top
Tuomas: Visst tynger denna dag ens sinne; men i Impivaara får vi fort ett nytt hem och måhända blir det oss snart lika kärt. TUOMAS. Certe ĉi tiu tago prcmas Ia menson de viro; sed ĉe Impivaara ni baldad havos alian hcjmon kaj eble egale karan. 05025
Bottom
05026
Top
Juhani: Vad sade du, min broder? Ej finns på jorden och ej heller i himmelen en plats så kär som den, på vilken vi föddes och växte upp och på vars marker vi som små mjölkgrisar vältrade oss. JUHANI. Kion vi diras, mia frato? Nek sur la tcro nck en la ĉielo estas loko tiel kara kiel tiu, en kiu ni naskiĝis kaj kreskis kaj sur kies terenoj ni ludadis kicl etaj laktobarbuloj. 05026
Bottom
05027
Top
Aapo: Sant nog krossar avskedsstunden våra hjärtan; för hembusken är kär också för haren. AAPO. Certe premas nian koron la adiaŭa momentbs ĉar la hejmarbusto estas kara eĉ al Ieporeto. 05027
Bottom
05028
Top
Juhani: Hur var det harmamman sade, när hon åter märkte att hon var dräktig och bad sin lilla unge lämna henne, för att ge plats åt de kommande? JUHANI. Kion diris leporino iam, rimarkinte ke ŝi estas denove graveda, kiam ŝi ordonis al la malgranda ido foriri, por ne ĝeni al la novvenontoj? 05028
Bottom
05029
Top
Timo: ”Ge dig nu i väg, ungen min, lillungen, och minns alltid vad jag säger: bak riset en snara, bak hålet en fälla.” TIMO. »Jam foriru, mia filo, mia etulo, kaj memoru ĉiam, kion mi diras: kie branĉeto, tie maŝo, kie truo, tie kaptilo.» 05029
Bottom
05030
Top
Juhani: Så sade hon till ungen sin, och gossen lomade i väg; han lomade, tultade i väg längs sveden och hedbrynet, och hans kluvna läpp var dragen till ett sveklöst grin. Så stegade han hemifrån, och sorgligt sken kvällssolen. JUHANl. Tiel ŝi diris al sia fileto kaj la filo formigris; Ii rigardadis kaj vagadis laŭ herba deklivo kaj erikeja rando, rigardadis kun la fenda lipo en sincera grimaco. Tiel li paŝadis el sia hejmo kaj malgaje brilis Ia vespero. 05030
Bottom
05031
Top
Eero: Det var Jösse-Jussi, det. EERO. Tio estis Lepor-Johano. 05031
Bottom
05032
Top
Juhani: Låt gå för det. - Så lämnade han sitt hem och detsamma gör vi med. Farväl, hem! Din trappa, din dynghög ville jag nu kyssa. JUIiANI. Lasu tiel esti. — Tiel li foriris el sia hejmo kaj tiel iras ankaŭ ni. Adiaŭ, hejmo! Vian ŝtuparon, vian sterk-amason mi volus kisi nun. 05032
Bottom
05033
Top
Aapo: Ja, min broder. Men låt oss söka jaga bort vårt sinnes dysterhet. Snart är vi mitt i det bistra arbetet och donet, snart brakar stockarna, yxorna smäller, och upp mot himlen reser sig ett väldigt pörte på Impivaara mo, mitt bland djupa skogar. Se nu: vi färdas ju redan i den bistra ödemarken, i granarnas sus. AAPO. Jes, mia frato. Sed ni penu forpeli ĉi tiun malgajecon el la menso. Baldaŭ ni havos por plenumi severan laboron kaj agadon, baldaŭ tondros la traboj, la hakiloj klakos, kaj supren kontraŭ la ĉielo altiĝos impona domo sur la deklivo de Impi-vaara, en la mezo de densaj arbaroj. Vidu, ni jam veturas en granda arbaro, inter susurantaj piceoj. 05033
Bottom
05034
Top
Så talte de med varandra, på sin färd genom den dystra skogen. Men småningom höjde sig nejden och deras väg slingrade sig upp till en högtbelägen skogig mark, som kallades Teerimäki. Här och där sågs mossbelupna bergsklintar, till formen lika jättarnas gravkullar, kring vilka låga, rotrika tallar susade. Hårt skakade kärran och den gamla Valkos bogar på den klippiga vägen, där ögat på sina ställen knappast kunde skönja de forna hjulspåren. Över åsen gick vägen; ty bottenlösa kärr utbredde sig på dess bägge sidor. Men bröderna gjorde också själva sitt bästa för att lätta den gamla, enögda dragarens lass. Slutligen hann de upp på backkrönet, lät Valko pusta där en stund, och blickade ned på världens vidder. Deras ögon skådade fjärran byar, ängar, åkrar, blånande sjöar och vid västanskogarnas rand kyrkans höga torn. Men i söder på en backsluttning skymtade Jukola gård som lyckans förlorade land; och trånande tankar fyllde åter brödernas bröst. Men därifrån vände de slutligen sina ögon mot norr, och där syntes det höga Impivaara, dess brantsluttande stup, mörka klyftor och skäggiga, stormrivna granar på bergets sidor. Men vid bergets fot såg de en trevlig, stubbrik svedmark, deras blivande boplats, och nedanom svedmarken en skog, som skulle förse dem med smäckra stockar för husbygget. Allt detta såg de, såg mellan furorna den klara Ilvessjön och hur den granna solen nära sin nedgång lyste från bergets nordöstra brant; och en hoppets ljuva glimt blänkte i deras ögon och höjde åter deras bröst. Tiel ili diskutadis inter si, veturante tra la densa arbaro. Sed iom post iom la regiono leviĝis kaj ilia vojo serpentumis supren sur altan arbarkovritan teron, kiu estis nomata Tetro-monto. Tie kaj ie estis videblaj muskokovritaj ŝtonegoj, laŭ siaj formoj aspektantaj kiel tombaltaĵoj de gigantoj, ĉirkaŭ kiuj staris zumante malaltaj, radikfirmaj pinoj. La ĉaron kaj la skapolojn de Blanko skuis tre forte la ŝtona vojo, kie apenaŭ p!u estis por la okulo videbla radospuro. Trans altaĵon iris la vojo; ĉar senfundaj marĉoj etendiĝis ambaŭ-flanke de ĝi. Sed la fratoj faris sian plejbonon, por malpezigi la ŝarĝon de la maljuna unuokula trenanto. Fine ili atingis la dorson de la altaĵo, permesis al Blanko tie iom elspiri, kaj rigardis la ĉirkaŭajn regionojn malsupre. Iliaj okuloj vidis malproksimajn vilaĝojn, herbejojn, kampojn, bluantajn lagojn, kaj en okcidento ĉe la rando de arbaroj la altan preĝejan turon. Sed en sudo ĉe deklivo de altaĵo brilis la domo Jukola, kvazaŭ perdita tero de feliĉo; kaj malgajaj pensoj rec plenigis la brustojn de la fratoj. Sed ili turnis fine de tic siajn okulojn al nordo, kaj tie estis videbla la alta Impivaara, ĝiaj krutaj deklivoj, ĝiaj mallumaj kavcrnoj kaj la barbaj, de uraganoj ŝiritaj piccoj, kiuj staris sur la flankoj de la monto. Sed ĉe la malsupra parto de la monto ili vidis belan, stumpozan deklivon, sian estontan loĝlokon, kaj sub la deklivo arbaregon, kiu donos al ili sveltajn trabojn por domkonstruo. Ili vidis ĉion tion, vidis inter Ia pinoj la klarakvan Linkolagon kaj Ia brilantan sunon, kiu proksimiĝis al sia subiro, el la nordokci-denta krutaĵo de la monto; kaj ekbrilo de espero fulmis en iliaj okuloj kaj ŝveligis denove iliajn brustojn. 05034
Bottom
05035
Top
Därifrån begav de sig igen vidare och med allt starkare fart började de skynda mot sitt nya hem. Backen sjönk, och de kom till furornas pelarrad på mon, där ljungen, lingonrisen och det vissnande starrgräset omväxlande täckte den ekande marken. Så mötte de en sandig, byggd väg, som ledde från Viertola herrgård till kyrkan; de stegade över den, löljande sin egen skogsväg, som löpte över moåsen. Poste ili rec ekiris antaŭen, kaj per pli fervora rapideco ili komencis veturi al sia nova hejmo. La altaĵo malleviĝis, kaj ili venis a! erikejo en kolonaro de pinoj, kie erikoj, vakciniaj trunketoj kaj velkintaj herbospikoj alterne kovris la reson-antan teron. Venis sabla, konstruita vojo, kiu kondukis de Ia bicno Viertola al la preĝcjo; ili paŝis trans ĝin, sekvante sian propran arbarvojon, kiu iris laŭ la dorso de la erikcjo. 05035
Bottom
05036
Top
Aapo: Här är den mon, på vilken ormarnas tingssal låg i forna tider, efter vad gammalt folk säger. Som domare satt där deras kung, den ytterst sällan synliga vita ormen, med en omätligt dyrbar krona på huvudet. Men en gång rövade en djärv ryttare denna krona från dem, såsom sägnen förtäljer. AAPO. Ci tic estas la erikejo, kie, kiel rakontas maljunaj homoj, iam estis la juĝejo de la serpentoj. Kiel juĝisto sidis iiia reĝo, Ia tre malofte videbla blanka serpento, kun sen-kompare multekosta krono sur la kapo. Sed kuraĝa rajdanto rabis de ili tiun kronon, kiel rakonto diras. 05036
Bottom
05037
Top
Och Aapo berättade dem följande sägen, mens de stegade från moåsen ned mot det öde Sompiokärret. Det kom således en ryttare och på mon såg han ormarnas konung, som hade en blänkande krona på huvudet. Han red mot honom, snappade med sin svärdsspets kronan från kungens huvud, sporrade hästen och sprängde med sina dyrbarheter i väg som i blåst och moln. Men ormarna var icke heller sena av sig, utan började strax ilsket förfölja den fräcka rövaren. De ilade vinande i väg, snodda till ringar, och tusen tunnband rullade så i ryttarens fjät som en trissa som pojkarna kastat på landsvägen. Snart nåd-de de ryttaren, stimmade redan tätt vid hästens fotter, hoppade upp mot dess bogar, och mannen var i stor fara. Och i sin nöd kastade han ned som bete till ilem sin hatt, som de strax rev i stycken och åt i sin rasande ilska. Men mannen vart inte länge hulpen av iletta knep, snart rullar ormarna igen i hans fjät och sanden virvlar högt upp från vägen. Och allt hetsigare sporrade hjälten sin flämtande häst; som en flod flöt blodet från den ståtliga hingstens söndersargade bogar, och ur munnen sprutade den fräsande fradgan. Kyttaren flydde in i skogen, men skogen hindrade icke hans fienders lopp. Han kom till en flod, och med ett brus red han i dess virvlar, och hingsten förde honom snabbt över den. Också ormarna mötte floden, och med många forsars dån störtade de sig i vågornas sköte, simmade med stormens fart över den, och högt steg den vita fradgan. Mannen red fortfarande framåt, och alltjämt förföljde honom ormarnas rasande skara. Ett stycke framför sig såg han en häftigt flammande svedjebrand, och mot elden styrde han nu sin häst; svepande sig i den i flodbadet genomblötta kappan störtade han sig i lågornas famn, men ormarna uppgav inte ens för ett ögonblick sitt förföljande. Så ilar himlens ridande hjälte genom guldmolnen. Än en gång högg han sina sporrar i ljumskarna på sin hingst och än en gång rusade han framåt, sedan störtade den frustande hingsten, för allan tid glömmande livets heta lek. Men i fria luften stod mannen räddad från elden och sina grymma fiender; ty elden hade bränt ormarnas tallösa skara. Där stod hjälten med triumferande uppsyn, och den underbara dyrgripen höll han i sin hand. Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan historion, dum ili iris laŭ la dorso de la erikejo malsupren al la soleca marĉo Sompio. Rajdanto venis kaj vidis en la erikejo la reĝon de la ser-pentoj, kiu havis brilantan kronon sur la kapo. Li rajdis al ĝi, levis per la pinto de sia glavo la kronon de la reĝa kapo, spronis sian ĉevalon kaj forrapidis kun la valoraĵo kvazaŭ vcntoj kaj nuboj. Ankaŭ la serpentoj ne estis malrapidc-maj, sed ekiris kolcre por persekuti la senhontan rabiston. Ili rapidis siblante antaŭen formante ringojn, kaj mil ringoj ruliĝis tiam post Ia rajdanto kiel sur vojo ruliĝas disko, ĵetita de knaboj. Baldaŭ ili atir.gis la rajdanton, amasiĝis ĉirkaŭ la piedoj de la ĉevalo, rampis supren sur ĝian lumbon, kaj granda estis la danĝero al la viro. Kaj en sia embaraso li ĵetis al ili por manĝi sian ĉapelon, kiun ili tuj dispccigis kaj manĝis en sia kolero. Sed la viron ne helpis longe ĉi tiu rimedo, baldaŭ la serpentoj ruliĝis ree post li, kaj sablo leviĝis alten sur Ia vojo. Kaj ankoraŭ pli fcrvore la heroo spronis sian spi-regantan ĉevalon; riverete fluis sango el Ia disŝiritaj flankoj de la brava virĉevalo, kaj el Ia buŝo aspergiĝis bolanta ŝaŭmo. La rajdanto forkuris en arbaron, sed la arbaro ne malhelpis la kuradon de la malamikoj. Venis renkonte rivero, kaj plaŭde li rajdis en ĝiajn akvokirliĝojn, kaj la ĉevalo portis lin rapide trans ĝin. Venis renkonte rivero ankaŭ al la serpentoj, kaj kun muĝego de multaj akvofaloj ili sin ĵetis en la ondojn, naĝis kun rapideco de uragano trans la riveron: kaj alten leviĝis blanka ŝaŭmo. La viro rajdis ankoraŭ antaŭen, kaj ankoraŭ persekutis lin Ia sovaĝa amaso de la serpentoj. Li vidis mal-proksime flamc flagrantan brulkampon, kaj al ĝia fajro li nun spronis sian ĉevalon, kaj envolvintc sin per sia mantelo, en rivero malsekiĝinta, li sin ĵetis en la flamojn, sed la serpentoj ne eĉ momenton hezitis sekvi lin. tiel la rajdanta heroo de la ĉielo rapidas tra la oraj nuboj. Ankoraŭ foje li frapis la spronojn en la koksojn de sia virĉevalo kaj ankoraŭ unu fojon ĝi rapidegis antaŭen, poste Ia spireganta ĉevalo falis, forgesante por ĉiam la ardan ludon de la vivo. Sed en libera aero staris la viro, savita el fajro kaj de siaj teruraj malamikoj; la fajro bruligis la scn-nombran aron de la serpentoj. Tie staris Ia heroo kun ĝojanta rigardo, en la mano la mirindan valoraĵon. 05037
Bottom
05038
Top
Aapo: Det var sägnen om ormens krona här på Teerimäki mo. AAPO. Tio estis la rakonto pri la krono de la blanka serpento en Ia erikejo Tetromonto ĉi tie. 05038
Bottom
05039
Top
Juhani: En ståtlig sägen och en ännu ståtligare karl, som snappade kronan från ormens huvud och slutligen vann den åt sig själv. Pocker till karl! JUHANl. Brava rakonto kaj pli brava la viro, kiu kaptis kronon de la kapo de serpento kaj batale konkeris ĝin fine kiel sian propraĵon. Bravega viro! 05039
Bottom
05040
Top
Timo: Det är allt få gubbar som här skådar den ormen, men den, som ser den, blir oerhört klok, efter vad gammalt folk säger. TIMO. Malmultaj viroj ĉi tie vidas tiun serpenton, sed kiu ĝin vidas, fariĝas tre saĝa, kiel diras maljunaj homoj. 05040
Bottom
05041
Top
Juhani: Man säger också: den som innan göken börjat gala tar fatt denna domareorm, kokar och äter den, skall begripa korpens språk, som ger honom vetskap om vad honom därnäst skall hända. JUHANI. Oni diras ankaŭ: kiu printempe antaŭ kukolkanto kaptas tiun juĝistscrpenton, ĝin kuiras kaj manĝas, li komprc-nos la parolon de korvo, de kiu i ricevos sciigon, kio al li estonte okazos. 05041
Bottom
05042
Top
Eero: Man säger dessutom som så: den som på våren efter det göken galit gör allt detta, den karlen begriper korpens språk, som låter honom veta vad som honom dessförinnan skett. EERO Oni diras ja ankaŭ jene: kiu printempe post kukolkanto faras ĉion tion, tiu viro komprcnos la parolon de korvo, de kiu li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis. 05042
Bottom
05043
Top
Juhani: O bästa bror, nu språkade du allt bra dumt! Som inte alla skulle veta det utan att äta ens en gnutta ormkött? Si nu visade Eero äntligen hur han rätteligen ser ut vad hjärnan anbelangar, som en dum bagge. ”Han får då veta vad honom dessförinnan skett.” Kan denna tanke komma från en mans skalle? O du din pojkstackare! JUHANI. Ho, mia frateto, kiel malsaĝe vi parolas! Cu ne ĉiu viro scias tion, ne manĝinte eĉ peceton da serpentviando? Jen, nun ja Eero vcrc montris, kia viro ii estas laŭ sia prudento, malsaĝa virŝafo. »Li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis.» Cu tiu penso devenas el vira kapo? Ho vi, kompatinda knabo! 05043
Bottom
05044
Top
Aapo: Strunta i det, Juho. Antingen sade han dumheter eller konstrade och krumbuktade han sig som vanligt; hur som helst, men vad han än gjorde slängde han till oss en beaktansvärd tanke. Låt oss begrunda hans uttalande, och jag tror nästan att vi därur kan meta fram en viss lärdom. Att veta vad som hänt, det är ju, från en viss synpunkt sett, en stor visdom. Om du slugt begrundar, vilken sådd från loma dar som frambragt nyttiga eller fördärvliga Irukter, och inriktar ditt liv därefter, ditt stök och nrbete, så är du en klok man. Blott också våra ögon tidigare hade öppnat sig, så tror jag näppeligen att vi un skulle stryka här som flyttfolk. AAPO. Ne atentu, Juho. Li parolis aŭ pro malsaĝo aŭ li kapricis aŭ artifikis rec; estu kicl ajn, sed en ambaŭ okazoj li fctis antaŭ ni konsiderindan penson. Ni penu studi lian frazon, kaj mi kredas, ke ni povos kapti el ĝi ian saĝon. Scii, kio okazis, tio ja estas, laŭ unu vidpunkto, granda saĝo. Se vi zorgemc konsideras, kiu semado en pasinteco donis utilajn, kiu mal-utilajn fruktojn, kaj laŭ tio metos vian vivon, jaboron kaj okupon, vi certe estos saĝa viro. Se niaj okuloj estus mal-fermiĝintaj pli frue, mi kredas ke ni nun ne ĉi tiel rampadus kiel elmigrantoj ĉi tie. 05044
Bottom
05045
Top
Juhani: Som vargungar under bara himlen. Men gjort är gjort. JUHANI. Ci tie kvazaŭ lupidoj sub la nuda ĉielo. Sed farita estas farita. 05045
Bottom
05046
Top
Tuomas: Vad vi förlorade i Jukola, det kan vi snappa tillbaka på Impivaara sved. - Hitåt hela bröd-i askocken, varje man må hugga sina naglar i lasset och bistå Valko så länge kärret räcker. Hitåt alle man! Hjulen sjunker ju spannlångt in i den gyttjiga marken. TUOMAS. Kion ni perdis en Jukola, tion ni rekaptos sur la deklivo de Impivaara. — Ci tien la tuta frataro, kaj ĉiu viro ekfrapu siajn ungojn en la ŝarĝon helpante al nia Blanko, dum daŭras la marĉo. Ci ticn ĉiuj! La radoj de la veturilo ja tre enprofundiĝas en la ŝliman teron. 05046
Bottom
05047
Top
Språkande på detta vis hade de traskat ned från mon, gått över Seunala-Mattis jämna sved, därefter genom en tät ung granskog, och stod nu vid randen av Sompiokärret. Dystert såg detta kärr ut; på dess yta växlade ävjiga, sumpiga öppningar, mossiga tuvor, tranbärsbon, och här och där stod låga, vissnande björkar, som vemodigt nickade med sina huvuden i aftonvinden. Men på mitten var kärret smalast och marken där också hårdare och fastare. Där stod kortvuxna, mossklädda tallar och på tuvorna mörkgröna, starkt doftande getporsbuskar. Och över denna sträcka löpte en eländig väg till kärrets andra strand, där en mörk ödeskog åter tog vid. Längs denna väg färdades nu bröderna över kärret. Någon av dem drog i skacklama vid Valkos sida, medan åter en annan sköt på kärran. Äntligen, om ock mödosamt, nådde de kärrets strand och färdades åter på torra marken längs ödeskogens rotbemängda väg, vilken räckte ungefär femhundra steg. Men slutligen glimtade framför dem den stubbiga svedmarkens öppna vidd, och de stod på det utsedda stället, under det hålrika berget. Tiel parolante ili estis migrintaj el la erikejo malsupren, venintaj tra la vasta deklivo de Seunala Matti, poste tra densa arbetaĵo, kaj staris nun ĉe la rando de la marĉo Sompio. Mal-gajan aspekton havis tiu marĉo, sur kies surfaco alternis ŝlimaj lagetoj, muskaj terbuloj, hejmoj por oksikokoj, kaj ie kaj tic staris malalta velkanta betulo, malĝoje klinadante sian kapon en Ia vespera vento. Sed en la mezo la marĉo estis plej mallarĝa kaj tie ankaŭ la tero estis pli malmola kaj pli firma. Tie staris malaltaj pinoj en muska vesto, kaj sur la muskbuloj mal-hclverdaj, fortc odorantaj Iedumarbustoj. Kaj trans tiun lokon kuris klopodiga vojo al la alia bordo de la marĉo, de kie ree komenciĝis malluma arbarego. Laŭ tiu vojo la fratoj ekskursis nun trans la marĉon. Kelkaj el ili tiris je Ia timonoj ĉe la flanko de Blanko, kelkaj puŝis la veturilon. Fine, kvan-kam post penado, ili venis al la bordo de la marĉo kaj veturis ree sur seka tero en arbarego laŭ la multradika vojo, kiu daŭris ĉirkaŭ kvincent paŝojn. Sed fine por ili ekbrilis Ia vasto de stumpoza deklivo, kaj ili staris sur la destinita ioko, ĉe la picdo de la kaverna monto. 05047
Bottom
05048
Top
Här hade fordom brödernas farfar, en utmärkt arbetskarl, odlat sved och låtit röken stiga från väldiga kolmilor. Flera svedjeland hade han fällt och bränt, med sin risharv luckrat månget svart, färdigsått land, och slutligen bärgat i sin ria den fullkorniga säden. Ruinen där vid svedens sida visade ännu det ställe, där hans skogsria hade stått, varifrån han strax förde hem den färdiga säden, lämnande till vinterföret halmen och bosset. Men ett litet stycke från rians ruiner, där vid gränsen mellan sved och skog, syntes milans svarta botten, väldig och stor, där han bränt klingande smideskol av svedmarkens runda, barkade trädstammar. Så hade här Jukolas forne ståtlige hus-bonn stökat och bökat under mången hettande sol, torkande från pannan mången pärlande svett. Men under nätterna låg han i en koja med torvtak och vaktade milan; och samma koja hade bröderna nu valt till sin tillfälliga boplats. Ci tie iam la avo de la fratoj, bona laboregulo, kulturis nov-kampojn kaj subbruligis karbfosaĵojn. Por multaj brulkulture-joj ĉirkaŭ ĉi tiu monto li faligis kaj bruligis arbojn, per sia branĉa erpilo li erpis multajn nigrajn, semitajn kampojn, kaj fine kolektis en sian draŝejon abunde da spikopeza pajlo. Restaĵoj tie ĉe Ia rando dc la herbodeklivo montris ankoraŭ lokon, kie iam staris lia draŝejo, de kie li alportis hejmen la pretan grenon, Iasante por vintra vojo la pajlon kaj pajlaĵon. Sed en mallonga distanco de la draŝeja ruino, tie ĉe la limo inter la deklivo kaj la arbaro, estis videbla nigra fundo de karbfosaĵo, tre granda, kie li pretigis tintantajn karbojn el la brulrestaĵoj de novkampoj. Tiel okupiĝis tie la estinta brava mastro de Jukola sub multa bruliga suno forviŝante de sia frunto multajn ŝvitgutojn. Sed siajn noktojn li pasigis en herbaĵtegmenta kabano gardante sian karbigejon, kaj tiun saman kabanon la fratoj destinis por sia intcrtempa loĝejo. 05048
Bottom
05049
Top
Vid är den stubbiga sveden, men bortom dess bryn ser dock inte ditt öga; ty i öster, söder» väster stänger skogarna ditt synfält och i norr ett högt berg. Men stiger du upp på detta bergs av ett fåtal granar krönta ås, så bär din blick fjärran i alla riktningar. På dess södra sida ser du att börja med alldeles under dina lötter den nämnda, långsluttande sveden, längre bort ilen dystra ödeskogen, och bortom den åter Sompio-kärret, och där vid himlaranden höjer sig den matt-blånande Teerimäkibacken. Norrut sänker sig småningom berget och på dess sluttande jordsvål, som lorilom också använts för svedjebruk, står en ung och lät björkdunge, på vars gräslösa stigar tjädrarna skuttar och järparna sorgmodigt visslar. 1 öster synes en jämn mo med furuskogar, i väster en knagglig mark med mossbetäckta stenar, och här och där på den mossiga åsen en låg, men tät och stadig tall. Hortom tallarna glittrar där klar och fiskrik Ilvesjärvi sjö, ungefär på tusen stegs avstånd från sveden. Men annat ser du näppeligen, hur vida du än skådar. Skogarnas mörka hav skymtar kring dig allestädes. Dock ser du ännu den matta blånaden från Viertolas herrgård i nordost och i fjärran vid den nordvästliga himlaranden kyrkans gråa torn. Så såg den trakt och ilcss omnejd ut, vilken Jukolaborna hade utsett till sin boplats. Vasta estas la stumpoza deklivo, sed pli malproksimen ol ĝis ĝiaj randoj tamen ne vidas viaj okuloj; ĉar en oriento, en sudo kaj en okcidcnto arbaroj baras vian vidon kaj en la nordo alta monto. Sed se vi vcnas al Ia dorso de tiu per kelkaj piceoj kronita monto, tiam vidos via okulo malproksimen al ĉiuj direktoj. En suda direkto vi vidos unue tute sub viaj piedoj la jam menciitan malkrutan deklivon, pli maiproksime mal-Iuman arbaregon, post ĝi Ia marĉon Sompio kaj tie en Ia hori-zonto leviĝas supren Ia opale bluanta Tetromonto. En direkto al nordo malaltiĝas iom post iom Ia monto, kaj sur ĝia mal-kruta grundo, kiun oni ankaŭ iam kulturis, staras betularo juna kaj densa, sur kics senherbaj vojetoj tetroj saltetadas kaj bonasioj malgaje fajfadas. En Ia oriento vidiĝas ebena erikejo kun sia pinaro, en okcidento malglata, muskroka tero, kaj, ie kaj tie, sur muska montdorso malalta sed dika kaj densa pino. Post la pinoj brilas tie la klara kaj fiŝoriĉa Linko-lago, ĉirkaŭ mil paŝojn de la deklivo. Sed apenaŭ vi vidas ion alian. Eĉ se vi rigardas pli malproksimen. Kiel malhela maro estas videblaj ĉie ĉirkaŭ vi arbaroj. Vi tamen vidas malhelan brilon de Ia bieno Viertola kaj malproksime tie ĉe nordokci-denta horizonto la grizan turon de la preĝejo. Tia estis la regiono kaj ĝia ĉirkaŭafo, kiun la Jukolanoj destinis por sia loĝloko. 05049
Bottom
05050
Top
Men kring milkojan hade bröderna denna kväll slagit sig ned, lösgjort den trötta Valko ur skalmarna och släppt honom på bete med skällan om halsen, och av stubbar och ruskor tänt en munter eld på sveden. Där stekte Simeoni strömming, rovor och nötkött för den gemensamma aftonmåltiden, och de övriga stökade kring arbetskärran, lossande lasset och kånkande allehanda don och grejor till deras platser. Men när detta var undanstökat och maten framdukad, satte de sig att spisa på den kvällsomslut-na sveden; och solen hade sjunkit bortom berget. Sed ĉi tiun vesperon la fratoj prenis lokon ĉe la karbist-kabano, liberigis el la timonoj la laciĝintan ĉevalon Blanko kaj lasis ĝin paŝti kun tintilo ĉe la kolo kaj faris el stumpoj kaj trunketoj gajan fajron sur la deklivo. Sur la fajro Simeoni rostis haringojn, rapojn kaj brutviandon por komuna vesper-manĝo, kaj la aliaj estis okupitaj ĉe Ia veturilo, deprcnante Ia ŝarĝon kaj portante ĉiun aĵon al sia loko. Sed post kiam tio estis farita kaj la manĝaĵo prcta, ili sidiĝis por manĝi sur la vespera deklivo; kaj la suno estis malleviĝinta post la monton. 05050
Bottom
05051
Top
Simeoni: Detta är alltså vår första måltid i vårt nya hem; och måtte den bringa lycka och Guds frid också över alla våra övriga måltider härstädes. SIMEONI. Ci tio do estas nia unua manĝo en nia nova hejmo; kaj ĝi alportu feliĉon kaj Dian pacon ankaŭ al niaj aliaj manĝoj ĉi tie. 05051
Bottom
05052
Top
Juhani: Lyckan, en präktig lycka må vara vår enda kamrat här i alla de arbeten och görslor, som våra fingrar blott orkar med. JUHANI. Feliĉo, pompa feliĉo, estu nia sola kamarado ĉi tie en ĉiuj niaj okupoj kaj laboroj, al kiuj ni nur kapablas. 05052
Bottom
05053
Top
Aapo: Jag ville liksom yttra en mening. AAPO. Mi volus eldiri gravan penson. 05053
Bottom
05054
Top
Juhani: Nå kläm fram den ur din hjärtkammare. JUHANI. Nu eligu ĝin el la kamero de via koro. 05054
Bottom
05055
Top
Aapo: En huvudlös kropp går inte an, säger jag. AAPO. Senkapa korpo ne taŭgas, mi diras. 05055
Bottom
05056
Top
Juhani: Utan dänger mot väggarna som en huvudlös höna. JUHANI. Sed batadas murojn kiel senkapa kokino. 05056
Bottom
05057
Top
Timo: Inte behöver den vara huvudlös ens, bara den blir vimmelkantig, så flaxar den så här, så här, hit och dit, hit och dit. Så gjorde ofta Männistö-morans höns, och då sade gumman att det flög trollpilar i luften. TIMO. Kvankam cĉ ne senkapa, se ĝi freneziĝas, ĝi saltadas tiel, tien kaj reen, tien kaj reen. Tiel ja faras ofte la kokinoj de la avino de Pindometo, kaj tiam, diras la maljunulino, flugas sorĉistaj sagoj en la aero. 05057
Bottom
05058
Top
Juhani: Men ut med språket nu, broder Aapo. JUHANI. Sed malplenigu vian buŝon, frato Aapo. 05058
Bottom
05059
Top
Aapo: Denna tanke bor i min hjärna: Ifall vi här vill åstadkomma något och göra det ordentligt, så bör en av oss vara förste man, leda våra samtal och avgöra våra stridigheter. Kort sagt, det må finnas en, vars röst äger bestämmanderätt för ordningens skull. AAPO. Ci tio estas la penso en mia cerbo: Se ni volas ĉi tie sukcese fari ion taŭgan, unu el ni cstu ĉiam la unua viro, la ĉefo de diskutoj, la juĝanto en malpacaj afcroj. Per unu vorto, unu estu, kies voĉo iras antaŭe, por ordo. 05059
Bottom
05060
Top
Juhani: Jag är den äldsta här. JUHANI. Mi ĉi tic estas la plej aĝa. 05060
Bottom
05061
Top
Aapo: Du är förstlingen i Jukolas räcka, och du må alltså äga en sådans rättigheter. AAPO. Vi estas la unuenaskito en la serio de Jukola, kaj vi havu ankaŭ ties rajton. 05061
Bottom
05062
Top
Juhani: Ja, jag är den första mannen i raden, och vet också kräva hörsamhet av er. Men frågan är, om ni vill lyda. JUHANI. Mi estas ja la unua viro de la vico, kaj mi scias postuli de vi obeon. Sed se vi nur obcus. 05062
Bottom
05063
Top
Aapo: Det är rätt och tillbörligt. Men vi må ändå lyssna till envars ord i gemensamma frågor. AAPO. Tio estas justeco kaj ĝusteco. Sed ĉies vorton ni tamen ĉiam aŭskultu en niaj komunaj demandoj. 05063
Bottom
05064
Top
Juhani: Särskilt dina råd vill jag alltid och gärna vända mitt öra mot. Men jag är den främste. JUHANI. A1 viaj konsiloj precipe mi volonte turnos miajn orelojn. Sed mi estas la unua. 05064
Bottom
05065
Top
Aapo: Sant! Men vilket straff bestämmes för den, som visar tredska och obotlig uppstudsighet? AAPO. Vero! Sed kian punon ni fiksu al tiu, kiu montras obstinecon kaj nerebonigeblan rezistemon? 05065
Bottom
05066
Top
Juhani: Honom stoppar jag in där i bergsskrevan och bommar till klyftans gap med en hög tiolispunds-stenar. Där må han sitta en dag eller två, allt hur saken och omständigheterna kräver. Ja, ja, där må han suga på ramarna, tänkande på vad hans frid tillhörer. JUHANI. Lin mi metos tien en montkavernon kaj portos pezegajn ŝtonojn por bari la faŭkon de la groto. Tie Ii sidu unu tagon aŭ du, ĉiam laŭ cirkonstancoj. Jes, jes, tie li suĉu siajn ungojn, memorante, kia konduto apartenas al la paco. 05066
Bottom
05067
Top
Lauri: Jag är inte med om beslutet. LAURI. Mi ne aprobas la decidon. 05067
Bottom
05068
Top
Tuomas: Inte jag heller. TUOMAS. Mi ankaŭ nc. 05068
Bottom
05069
Top
Timo: Är jag en strimmelkindad grävling, vars boning är en däven håla i berget? Näggu, näggu. TIMO. Cu mi estas strivanga melo, kies loĝejo estas ŝim-odora groto de monto. For tio! 05069
Bottom
05070
Top
Juhani: Ni ställer till uppror. JUHANI. Vi komencas ribeli. 05070
Bottom
05071
Top
Tuomas: Den straffparagrafen går inte an, går inte. TUOMAS. Tiu paragrafo pri puno ne konvenas, ne konvenas. 05071
Bottom
05072
Top
Timo: ”Det hampar sig inte”, säger ordstävet. Jag är ingen grävling, och inget vildsvin. TIMO. »Ne taŭgas», diras proverbo. Mi ne estas arbara porko aŭ melo. 05072
Bottom
05073
Top
Juhani: Uppför dig därför alltid städat och hyggligt, för att undvika min vredes straffande förskräckelse. JUHANI. Tial kondutu ĉiam bone kaj dece, por eviti Ia punantan teruron de mia kolero. 05073
Bottom
05074
Top
Timo: Men jag är ingen grävling, och ingen varg. Hej, hej! Jag är inte heller en björn och ingen råtta. Vet lite hut. ”Vet hut, sa Jaakkola-Knut”; Hehheh! TIMO. Sed mi ne estas melo nek lupo. He, he! mi ne estas eĉ urso nek ia rato! Hontu iom. »Hontu, diris Jaakkola Juuti» he, he! 05074
Bottom
05075
Top
Aapo: Tillåter man mig ta till orda? AAPO. Ĉu oni permesas al mi diri vorton? 05075
Bottom
05076
Top
Juhani: Gärna. Vad önskar du säga? JUHANI. Volonte. Kion vi volas diri? 05076
Bottom
05077
Top
Aapo: Att inte heller jag gillar den där straffparagrafen, som du vill ta i bruk i vår krets, utan jag anser den bröder emellan vara för grov, för djurisk. AAPO. Ke ankaŭ mi ne aprobas tiun punparagrafon, kiun vi volus fiksi por uzo inter ni, kaj laŭ mia opinio ĝi estas inter fratoj tro kruda, bruta. 05077
Bottom
05078
Top
Juhani: Jaså, du gillar den inte? Gillar den inte? Att du sannerligen inte gillar den? Nå, säg då en klokare paragraf, eftersom jag aldrig begriper vad som är rätt och vad som är orätt. JUHANI. Do vi ne aprobas? Cu vi ne aprobas? Ĉu vi vere ne aprobas? Diru do pli saĝan paragrafon, ĉar mi neniam komprenas, kio estas ĝusta, kio malĝusta. 05078
Bottom
05079
Top
Aapo: Det har jag inte sagt. AAPO. Tion mi ne diras. 05079
Bottom
05080
Top
Juhani: Säg den nya, gillansvärda paragrafen, du Jukolas kloka gubbe. JUHANL Diru la novan, aprobindan paragrafon, vi profeto de Jukola. 05080
Bottom
05081
Top
Aapo: Långtifrån en klok gubbe. Men detta ... AAPO. Mi estas malproksime de la rango de profeto. Sed ĉi tiu ... 05081
Bottom
05082
Top
Juhani: Paragrafen, paragrafen! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! 05082
Bottom
05083
Top
Aapo: Detta är ju... AAPO. Tia estas ... 05083
Bottom
05084
Top
Juhani: Paragrafen, paragrafen! Ro ut med den visa paragrafen! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! Diru Ia saĝan paragrafon! 05084
Bottom
05085
Top
Aapo: Är du galen? Du skriker ju där som sutte du med eld i byxorna. Varför tjuter du och vickar på huvudet som en uv? AAPO. Cu vi estas freneza? Vi ja krias kvazaŭ vi sidus kun fajro en via pantalono. Kial vi kriegas kaj skuas la kapon kiel strigo? 05085
Bottom
05086
Top
Juhani: Paragrafen! skriker jag allt vad jag orkar. Den splitternya och urgamla, visa paragrafen! Säg hur den lyder, och jag lyssnar stum som mörten till grodans kväkning. JUHANI. La paragrafon! mi krias laŭte. Tiun tute novan kaj malnovan saĝan paragrafon! Diru ĝin, kaj mi aŭskultos silente kiel perko ia kvakadon de rano. 05086
Bottom
05087
Top
Aapo: Så här lyder min åsikt om saken: Den som struntar i råd och förmaningar och ständigt bara gör sig skyldig till ofog, sående mellan oss tvedräktens frön, han må utstötas ur vårt förbund, förvisas någonstans långt bort. AAPO. Jena estas mia penso pri ia afero: Li, kiu malŝatas la konsilojn kaj avertojn, montrante ĉiam nur maiicon, ĵetante inter ni semon de maipaco, li estu forigata de nia Iigo, estu forpelata malproksimen. 05087
Bottom
05088
Top
Tuomas: Så lyder förordningen. TUOMAS. Tio cstu la dekreto. 05088
Bottom
05089
Top
Lauri: Det går jag in på. LAURI. Al tio mi konsentas. 05089
Bottom
05090
Top
Timo: Det gör jag också. TIMO. Ankaŭ mi. 05090
Bottom
05091
Top
Simeoni: Det går vi alla gemensamt in på. SIMEONI. Al tio ni konsentas ĉiuj komune. 05091
Bottom
05092
Top
Juhani: Hm! Vare så. Och kom ihåg: den som härefter önskar ställa till bråk, han får harpasset i näven, en spark i aktern och flyktbacken framför sig. -1 vilket arbete skall vi hugga tag i morgon, morianer där? Nog skall jag lära er. JUHANI. Hm! Estu decidite. Kaj memoru: kiu de nun volas kaprici, Ii ricevos leporan pasporton en sian manon, pied-baton al la postaĵo kaj longan vojon antaŭ si. — Kiun laboron ni entreprenos morgaŭ, vi nigruloj? Certc mi donos al vi instruon. 05092
Bottom
05093
Top
Aapo: Tycks vara lite harmsen av sig; men inte grumlar ju det vårt lugna och klara sinnelag denna aftonstund. AAPO. Iom kolera; sed tio nun ne malserenigas nian trank-vilan kaj helan animon dum ĉi tiu vespera momento. 05093
Bottom
05094
Top
Juhani: Vad skall vi börja träla med när morgonen gryr? JUHANI. Kiun laboron ni komencos, kiam la suno leviĝos? 05094
Bottom
05095
Top
Aapo: Naturligtvis bör vi här först börja med pört-hygget. AAPO. Kompreneble estas la konstruo de nia domo la unua. 05095
Bottom
05096
Top
Juhani: Så är det. Arla i morgon må fyra män, alla med yxstumparna i näven, gå envar till sin knut, och dessa fyra män må bestå av följande: jag själv, Tuomas, Simeoni och Aapo. De övriga får bila och rulla slockar upp till oss. Och när pörtet och en liten bodstomme blivit färdiga, skall pojkarna strax bege sig ut för att proviantera på jakt- och fiskefärder. Kom ihåg det! JUHANI. Jes, tiel estas. Morgaŭ matene prenu lokon kvar viroj, ĉiu kun hakilo en la mano, sur sia angulo, kaj estu tiuj kvar viroj: mi mem, Tuomas, Simeoni kaj Aapo. La aliaj ĉirkaŭhaku kaj rulu la trabojn al r.i supren. Kaj post kiam nia domo kaj maigranda provizeja budo estos pretaj, tiam ĉiu knabo iru por koiekti nutraĵon, al ĉasado kaj a! fiŝkaptado. Tion memoru! 05096
Bottom
05097
Top
Så slutade de äntligen sin måltid och lade sig till ro i milkojans skygd. Natten kom, en molnig men lugn majnatt. I ödeskogen ropade uven med sin hesa röst, på Ilvesjärvi sjö snattrade änderna, och då och då hördes i fjärran björnens vassa vissling. Eljes rådde i naturen frid och en stor tystnad. Men den finvingade Sömneliten hyste ingen lust att hälsa på hos bröderna i lorvkojan. Stumma, men vältrande sig från sida till sida, tänkte de på denna världens gång och vår levnads föränderlighet. Tiel ili finis fine sian manĝon kaj iris por ripozi en ŝirmo de la karbistkabano. Venis nokto, nuba sed senventa maja nokto. En la arbarego kriis gufo per sia raŭka voĉo, sur Linkolago knarvoĉis anasoj kaj tiam kaj iam aŭdiĝis el malproksimo la akra fajfo de urso. Cetere regis en la naturo kvieto kaj profunda silento. Sed Ia delikatflugila es. taĵo Dormeto ne volis viziti la fratojn en la herbaĵkovrita budo. Silentaj, sed sin turnante de unu flanko al la alia, ili pensis pri la iro de ĉi tiu mondo kaj pri la ŝanĝiĝemo de nia vivo. 05097
Bottom
05098
Top
Aapo: Efter vad jag tror har ingens öga ännu slutit sig. AAPO. Ankoraŭ nenies okulo fermiĝis, mi kredas. 05098
Bottom
05099
Top
Juhani: Timo sover redan sött, men vi övriga vänder och svänger på oss här som korvar i en kokande kiltel. Varför är vi så pigga? JUHANI. Dolĉe jam dormas Timo, sed ni aliaj ĉi tie nin tordadas kaj turnadas kvazaŭ kolbasoj en bolanta kaldrono. Kial ni estas ĉi tiel sendormaj? 05099
Bottom
05100
Top
Aapo: Vårt liv har denna dag tagit en tvär krök. AAPO. La vojo de nia vivo faris hodiaŭ abruptan turnon. 05100
Bottom
05101
Top
Juhani: Därför är mitt sinne oroligt, så oroligt. JUHANI. Pro tio mia animo estas maltrankvila, tre mal-trankvila. 05101
Bottom
05102
Top
Simeoni: Dystert är mitt hjärta. Vad är väl jag? En lörlorad son. SIMEONI. Malluma estas la stato de mia koro. Kio estas mi? Erarinta filo. 05102
Bottom
05103
Top
Juhani: Hm! Ett i öknen vilsegånget lamm. JUHANI. En dezcrto perdita ŝafo. 05103
Bottom
05104
Top
Simeoni: Så övergav vi grannarna och våra kristna närmaste. SIMEONI. Tiel ni foiiasis la najbarojn kaj la kristanajn proksimulojn. 05104
Bottom
05105
Top
Tuomas: Här är vi och här stannar vi så länge det finns färskt kött i skogen. TUOMAS. Ci tie ni estas kaj ĉi tie ni restos tiel longe, kiel troviĝas freŝa viando en arbaro. 05105
Bottom
05106
Top
Aapo: Allt går väl i lås, om vi ständigt griper verket an med förnuftiga tankar. AAPO. Cio bone sukcesos, se ni ĉiam laboros kun prudenta menso. 05106
Bottom
05107
Top
Simeoni: Uven ropar där i ödeskogen, och dess rop bådar aldrig gott. Det varslar om eldsvådor, blodiga slagsmål och mord, efter vad gammalt folk säger. SIMEONI. Gufo tie en la arbarego kriadas kaj ĝia kriado neniam antaŭdiras bonon. Antaŭdiras bruladon, sangajn intcrbatiĝojn kaj murdojn, kiei diras maljunaj homoj. 05107
Bottom
05108
Top
Tuomas: Att ropa i skogen är dess yrke och har ingen betydelse. TUOMAS. Kriado en arbaro estas ĝia tasko kaj sen ia sig-nifo. 05108
Bottom
05109
Top
Eero: Här är en by, Impivaara gård med torv på taket. EERO. ĉi tie. estas vilaĝo, la herbaĵtegmenta domo de Impivaara. 05109
Bottom
05110
Top
Simeoni: Men nu har spåmannen flyttat på sig, ropar där på bergets krön. Där bad fordom, såsom sägnen berättar, ”den bleka jungfrun” om sina synders förlåtelse, bad alla nätter både vinter och sommar. SIMEONI. Sed nun la antaŭdiristo ŝanĝis lokon, ĝi kriadas tic sur Ia montdorso. Tic iam en pasinta tempo, kiel rakonto diras, petegis »La pala virgulino» pardonon pro siaj pekoj, petegis ĉiunoktc en vintro kaj en somero. 05110
Bottom
05111
Top
Juhani: Efter henne kallas ju detta berg Impivaara, Jungfruberget. En gång i barndomen hörde jag den där sägnen, men till största delen har den fallit ur mitt minne. Bror Aapo, berätta du den här för oss för att få den tråkiga natten att gå. JUHANI. Pro ŝi ja ĉi tiu monto ricevis la nomon Impivaara. Mi foje, estante infano, aŭdis tiun rakonton, sed ĝi jam plej-parte forgesiĝis. Frato Aapo, vi ĝin rakontu al ni ĉi tic por pasigi la enuigan nokton. 05111
Bottom
05112
Top
Aapo: Timo snarkar som en karl; men sove han i frid; jag berättar gärna för er den historien. AAPO. Timo ronkas kicl viro; sed li dormu en paco; mi volas rakonti al vi la fabelon. 05112
Bottom
05113
Top
Följande sägen om den bleka jungfrun berättade Aapo nu för sina bröder. Sekvantan fabelon pri la pala virgulino rakontis nun Aapo al siaj fratoj: 05113
Bottom
05114
Top
Fordom bodde i detta bergs grottor ett förfärligt troll, mänskornas skräck och död. Tvenne lustar och lidelser hade han i livet: att se och fingra på sina skatter i grottornas djupa gömmor och att dricka mänskoblod, som han gruvligt törstade efter. Men blott på nio stegs avstånd från berget ägde han kraft till våldshandlingar, och därför måste han bruka list under sina färder. Han kunde förvandla sin skepnad till vad han ville; och runtom i nejderna sågs han vandra stundom som en fager yngling, stundom som en skön jungfru, beroende på om han törstade efter kvinno- eller mannablod. Mången besegrades av hans utseendes helvetiska skönhet, mången fick ge upp sitt liv i trollets fruktansvärda grottor. Så lockade detta vidunder till sig de olyckliga offren. Loĝis iam en la grotoj de ĉi tiu monto terura dcmono, abo-meno kaj morto de homoj. Du voluptojn kaj pasiojn li havis en la vivo: rigardadi kaj tuŝadi siajn trezorojn en la profundaj kaŝejoj de la grotoj kaj trinki homan sangon, kiun li dezire soifis. Sed nur naŭ paŝojn de la monto li havis potencon al perforta konduto, kaj tial li devis praktiki ruzon dum siaj ekskursoj. Li povis ŝanĝi sian eksteraĵon en kian ajn li volis; kaj ĉirkaŭe en Ia regiono oni vidis lin iri iam kiel rava junulo, iam kiel belega virgulino, ĉiam laŭ tio, ĉu li volis trinki viran aŭ virinan sangon. Multaj estis venkitaj pro Ia infera beleco de lia rigardo, multaj perdis sian vivon en Ia teruraj grotoj de la dcmono. tiel la monstro delogis al si la malfeliĉajn viktimojn. 05114
Bottom
05115
Top
Det var en mild sommarnatt. På den gröna liden satt en yngling, famnande sin älskade, en ung jung-lru, som likt en skimrande ros vilade vid hans bröst. Detta var deras avskedsomfamning, för gossen skulle resa bort och skiljas för en tid från sin hjärtevän. -”Jungfrun min”, så talte ynglingen, ”nu beger jag mig bort från dig, men knappast hinner hundra solar stiga och sjunka innan jag åter träffar dig.” Jungfrun yttrade: ”Och den sjunkande solen skänker inte en så öm avskedsblick åt sin värld som jag åt min älskling när han lämnar mig, och när den stiger strålar ej så ljuvligt himmelens flamma som mina ögon strålar, då jag åter skyndar emot dig. Och vad som rymmes av min själ i en klar dags lopp, det är tanken på dig, och i mina drömmars dunkla värld vandrar jag i ditt sällskap.” - Så jungfrun; men ynglingen yttrade åter: ”Ljuvligt talte du; men varför anar min själ oråd? lungfrun min, nu må vi svära varann evig trofasthet här under himmelens anlete.” Och de svor en helig cd, svor den inför Gud och himlen, och andlösa lyssnade till deras ord skogarna och bergen. Men slutligen vid morgongryningen omfamnade de varandra för sista gången och skildes. Ynglingen skyndade sina lärde, men länge vandrade jungfrun ensam i skogens skymning, tänkande på sin fagra älskling. Estis milda somernokto. Sur verda herbejo sidis junulo, ĉirkaŭprenante sian karulinon, junulinon, kiu kvazaŭ brilanta rozo ripozis ĉe lia brusto. Tio estis ilia adiaŭa kareso; ĉar Ia knabo devis forvojaĝi kaj disiĝi por kelka tempo de sia korami-kino. »Mia virgulino», tiel parolis la junulo, »nun mi foriros de vi, sed apenaŭ cent sunoj havos tempon leviĝi kaj maileviĝi antaŭ ol mi renkontos vin ree». Diris la junulino: »La suno subirante ne ĵetas tiel karan adiaŭan rigardon al sia mondo kiel mi al mia karulo, kiam li foriras, kaj leviĝante ne brilas la ĉiela lumo tiel belege kiel brilos miaj okuloj, kiam mi ree rapidos al vi renkonte. Kaj kio c! mia animo havos Iokon en la daŭro de klara tago, tio estos penso pri vi, kaj en la mal-lumeta mondo de la sonĝoj mi promenos kun vi.— Tiel la junulino, sed ree la junulo diris: »Belege vi parolis; sed kial mia animo antaŭsentas malbonon? Mia virgulino, nun ni Juru unu al la alia ĉiaman fidelecon ĉi tie sub la vizaĝo de la ĉielo.» Kaj ili faris sanktan ĵuron, ĵuris antaŭ Dio kaj la ĉielo, kaj scn-spirc aŭskultis iliajn vortojn la arbaroj kaj la montoj. Sed fine ĉe tagiĝo ili ĉirkaŭprenis unu la alian la lastan fojon kaj disiĝis. La junulo rapidis for, sed longan tempon promenis la junulino sola en arbara krepusko, memorantc sian belan karulon. 05115
Bottom
05116
Top
När hon så går i den dunkla grandungens sköte, vilken underbar skepnad möter henne då? Hon ser en ung man, ädel som en furste och skön som denna gyllene morgon. Som en eldslåga svajar och skimrar I jäderplymen i hans hatt. På hans skuldror hänger en mantel, blånande som himlen och som himlen brokig av glänsande stjärnor. Hans livrock är vit som snö, och kring midjan har han ett purpurrött bälte. Han blickar på jungfrun, och ur blicken flödar flammande kärlek, och sällt ljuder hans stämma, då han yttrar till henne: ”Räds mig icke, ljuva mö, jag är din vän och bringar dig en gränslös lycka, blott jag en gång får famna dig. Jag är en mäktig man, jag äger skatter och dyrbara stenar, oräkneliga till antalet, och ville jag så kunde jag köpa hela denna värld. Bliv min käresta, jag önskar föra dig till ett ståtligt slott och sätta dig vid min sida på en lysande tron.” Så talte han med tjusande röst och förundrad stod jungfrun där. Hon mindes eden som hon nyss svurit, och bortåt vände hon sig, men vände sig åter mot mannen, och en egendomlig förvirring grep hennes sinne. Hon vände sig mot mannen, med handen täckande sitt ansikte som inför den strålande solen; hon vände sig åter bort, men blickade ännu en gång på den underbara skepnaden. En stark beundran strålade därifrån mot henne, och plötsligt sjönk jungfrun i den fagra furstens famn. Men bort skyndade fursten med sitt byte, som liksom i yrsel vilade på hans armar. Över branta backar, genom djupa dalar gick de oupphörligt, och allt mörkare blev skogen omkring dem. Oroligt bultade jungfruns hjärta och ångestsvetten flöt ned från hennes panna; ty slutligen märkte hon liksom något djuriskt, hemskt i glöden som flammade ur skepnadens förtrollande ögon. Hon såg sig kring, och snabbt flög de mörka granarna förbi henne, medan hennes bärare sprang vad han mäktade; hon såg upp i ynglingens ansikte, och fasaväckande rysningar ilade över hennes kropp, men en underlig tjusning rådde dock i hennes hjärta. Kiam ŝi promenas en la densa pinaro, kia mirinda fantomo vcnas al ŝi rcnkonte? Ŝi vidas junan viron, noblan kiel princo kaj belegan kiel nuna ora matcno. Kvazaŭ fajra flamo Iumas kaj brilas la plumfasko de lia ĉapelo. Sur liaj ŝultroj pcndas mantclo, blua kicl ĉielo kaj ornamita kiel ĉielo kun brilantaj steloj. Lia Iaŭkorpa vesto estas blanka kiel neĝo, kaj ĉirkaŭ si li havas purpurruĝan zonon. Li rigardas la junulinon kaj el lia rigardo fluas flama amo, kaj dolĉe aŭdiĝas lia voĉo, kiam li parolas al la junulino: »Ne timu min, ĉarma virgulino, mi cstas via amiko kaj alportas al vi senliman feliĉon, se vi pcr-mesas, ke mi vin unu fojon ĉirkaŭprenu. Mi estas potenca viro, mi havas trezorojn, kaj multekostajn ŝtonojn sen limo, kaj mi povus aĉeti eĉ Ia tutan mondon. Venu kaj estu mia karulino, mi volas konduki vin en pompan kastelon kaj sidigi vin apud mi sur brilantan seĝon.» Tiel li parolis per agrabla voĉo kaj konsternite staris la junulino. §i memoris sian ĵus eldiritan ĵuron, kaj for ŝi volis iri, sed ree ŝi altiriĝis al la viro, kaj stranga konfuzo ŝin kaptis. A1 la viro ŝi turnis sin, kovrante per siaj manoj la vizaĝon kiel antaŭ radianta suno; for ŝi turniĝis ree sed rigardis ankoraŭ foje la mirindan fantomon. Potenca ravo brilis de tie al ŝi, kaj subite la junulino apogis sin kontraŭ la brusto de Ia bela princo. Sed la princo forrapidis kun sia kaptaĵo, kiu kvazaŭ scnkonscia kuŝis sur liaj brakoj. Trans krutajn montojn, trans profundajn valojn ili scnĉese iris, kaj ĉiam pli kaj pli maliuma fariĝis la arbaro ĉirkaŭ ili. Maltrankvile batis Ia koro de Ia junulino kaj ŝvito de doloro fluis de ŝia frunto; ĉar fine ŝi ekvidis kvazaŭ ion brutan, teruran en la sorĉa okulflamo de la fantomo. Ŝi rigardis ĉirkaŭen, kaj rapidc preterpasis la malhelaj piceoj, dum ŝia portanto rapide kuris; ŝi rigardis la vizaĝon de Ia junulo, kaj teruraj tremoj skuis ŝian korpon, sed stranga ravo tamen regis en ŝia koro. 05116
Bottom
05117
Top
De färdades ständigt framåt genom skogarna, och slutligen syntes ett högt berg och dess mörka hålor. Och nu, när de var på blott några stegs avstånd från berget, skedde något förskräckligt. Mannen i den kungliga dräkten förvandlades plötsligt till ett fasligt Iroll: hornen trängde sig ut ur hans huvud, på hans nacke frasade styv borst, och den arma flickan kände hans vassa naglar sarga sitt bröst. Och där skrek nu den olyckliga jungfrun, fäktade och slet sig i sina plågor, men fåfängt. Med ett elakt rytande släpade Irollet henne in i sin djupaste grotta och sög blodet ur henne ända till sista droppen. Men det skedde ett under: livet flyktade inte från jungfruns lemmar, utan hon fortsatte att leva blodlös, snövit; som en sorgsen skepnad från Dödens land. Med häpnad märkte Irollet detta, brukade mot sitt offer sina klor och Illuder med all sin makt, men kunde ändå inte få henne att dö. Slutligen beslöt han för allan tid behålla henne hos sig i grottans natt. Men vilka tjänster kunde hon uträtta, vad nytta förskaffa trollet? Han be-lullde henne att putsa hans skatter och dyrbara stenur, att oupphörligt stapla upp dem inför honom, för lian tröttnade inte att beundrande granska dem. Ili iris ĉiam antaŭen tra arbaroj, kaj vidiĝis fine alta monto kaj ĝiaj mallumaj grotoj. Kaj nun, kiam ili estis cn distanco de kelkaj paŝoj de la monto, okazis teruraĵo. La viro en reĝa kostumo ŝanĝiĝis subite en teruran demonon: kornoj kreskis el lia kapo, en lia nuko estis rigidaj haregoj, kaj nun la mizera junulino sentis dolorc cn sia brusto liajn akrajn ungojn. Kaj tic la malfeliĉa virgulino kriis, baraktis en sia sufero, sed vanc. Kun malica krio la demono trenis ŝin en sian plej profundan groton kaj suĉis el ŝi la sangon ĝis la Iasta guto. Sed okazis mirindaĵo: la spirito ne eliĝis el la membroj de la junulino, sed ŝi restis viva, sensanga kaj neĝoblanka kiel malĝoja fan-tomo de morto cl la lando de Hadeso. Mirante Ia demono observis tion, uzis siajn ungojn kaj dcntojn ĉiufortc kontraŭ sia viktimo, sed tamcn ne povis malvivigi ŝin. Fine li decidis teni ŝin ĉe si en la mallumaj kavernoj. Sed kiajn laborojn ŝi povus fari, kian utilon aiporti al la dernono? Li ordonis la junulinon purigi liajn trezorojn kaj liajn multekostajn ŝtonojn, senĉese meti aron da ili antaŭ lin, ĉar li ne laciĝis rigardadi ilin kun admiro. 05117
Bottom
05118
Top
Så lever i åratal den bleka, blodlösa jungfrun lllngslad i bergets sköte. Men på natten ser man henne dock som försänkt i bön på bergets krön. Vem Kliv henne denna frihet? Var det himmelska makter? Alla nätter, i storm, i regn, i bitande köld står hon l>å bergets hjässa, bedjande om förlåtelse för sina synder. Blodlös, snövit och lik en bild, så orörlig, slum står hon, med händerna över bröstet och huvu-ilcl nedsjunket mot sina bröst. Den arma törs ej en « nda gång lyfta sitt huvud mot himlen, utan på kyrk-lornet, på skogarnas fjärran rand håller hon oupphörligt sina ögon fästade. Ty ständigt viskar dock en hemlig röst i hennes öra om hoppet; fastän som en fjärran gnista, på tusenmila avstånd, ser hon det hoppet glimta. Så förflyter hennes nätter på berget, och aldrig hörs från hennes läppar en klagan; ej hävs, ej sjunker av klagan den bedjandes barm. Så går den dystra natten, men vid morgongryningen rycker det obarmhärtiga trollet henne åter in i sina grottor. Tiel dum jaroj vivas Ia pala, sensanga virgulino malliberigita en la sino de Ia monto. Sed nokte oni tamen vidas ŝin stari kicl silenta preĝanto sur la montdorso. Kiu donis al ŝi tiun liberecon? Cu la potenco de la ĉielo? — Sed ĉiujn noktojn, en ventego, en pluvo kaj en forta malvarmego ŝi staris sur Ia monta supraĵo, petegantc pardonon pro siaj pekoj. Sensanga, ncĝo-blanka kaj kiel bildo, tiel scnmova, silcnta ŝi staras kun la manoj sur la brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. La kompatindulino ne kuraĝas lcvi sian frunton kontraŭ la ĉielo eĉ unu fojon, sed en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉese. Car tamen ĉiam sckreta voĉo flustras en ŝian orelon pri espcro; kvankam kicl malproksima fajrero, kvazaŭ el distanco de miloj da mejloj briletas al ŝi tiu cspero. Tiel ŝi pasigas siajn noktojn sur la monto, kaj ncniam aŭdiĝas de ŝiaj lipoj plendo; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj la brusto de la peteganto. Tiel pasas la malluma nokto, sed ĉe tagiĝo ree Ia senkompata demono trenas ŝin en siajn grotojn. 05118
Bottom
05119
Top
Knappt hade hundra solar hunnit belysa jorden, innan ynglingen, jungfruns älskade, glad i hågen återvände från sin resa. Men hans ljuva jungfru skyndade alls inte emot honom för att hälsa honom välkommen. Han frågade var den sköna dröjde, men fick inte besked av någon. Överallt letade han efter henne, natt och dag, oförtröttligt, men alltid fåfängt; jungfrun hade försvunnit spårlöst som morgondaggen. Men slutligen lät han hoppet fara, glömde all livets glädje och vandrade här en stund som en stum skugga. Sist och slutligen, när en strålande sol stigit upp, förmörkade dödens natt hans ögons ljus. Apenaŭ cent fojojn la suno estis lumiginta la teron antaŭ ol la junulo, la karulo de la junulino, revenis ĝojanima hejmen de sia vojaĝo. Sed lia ĉarma virgulino ne rapidis al li renkontc por deziri bonvenon. Li demandadis, kie restas la belulino, sed de neniu li ricevis informon. Ĉie ii ŝin serĉis nokte kaj tage, sen laciĝo, sed vane; la virgulino estis perdiĝinta sen postsigno kvazaŭ matena roso. Finc li pcrdis ĉiun esperon, forgesis la vivoĝojon kaj iradis ĉi tic ankoraŭ tempon kiel muta ombro. Foje fine, kiam la brilanta suno leviĝis, morta nokto mal-Iumigis la fajron de liaj okuloj. 05119
Bottom
05120
Top
Men förfärligt långa år tillbringar den bleka jungfrun: om dagarna i trollets grotta oupphörligt putsande och staplande skatter inför sin grymma plågoandes ögon; men nätterna förnöter hon på bergets krön. Blodlös, snövit och stel som en bild, orörlig och stum står hon, med händerna över bröstet och huvudet nedsjunket mot sina bröst. Ej törs hon lyfta sin panna mot himlen, men mot kyrktornet, mot skogarnas fjärran rand, är hennes ögon oupphörligt riktade. Inte klagar hon; ej hävs, ej sjunker av suckar den bedjandes barm. Sed jarojn terure longajn pasigas la pala virgulino: la tagojn en la grotoj de la demono senĉese purigante kaj ordigante trezorojn antaŭ la okuloj de sia kruela turmcntanto; sed la noktojn ŝi pasigas sur la montsupraĵo. Sensanga, neĝoblanka kaj kiel bildo, tiel senmova, silenta ŝi staras kun la manoj sur Ia brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. Ne kuraĝas ŝi levi sian frunton kontraŭ la ĉielo, nur en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉcse. Ŝi ne plendas; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj Ia brusto de la peteganto. 05120
Bottom
05121
Top
Det är en ljus sommarnatt. På berget står åter jungfrun, tänkande på den tid som hon tillbragt i sin smärtfyllda fångenskap; och hundra år har förflutit Irån den dag då hon skildes från sin hjärtevän. Hon lörskräckes, det svindlar i hennes hjärna och kalla svettpärlor droppar från hennes panna ner på bergets mossiga grund, när hon föreställer sig de gångna år-tiondenas längd. Då tordes hon för första gången blicka upp mot höjden, och efter en stund märkte hon ett underligt ljus, som likt en flygande stjärna syntes närma sig henne från fjärran rymder. Men ju närmare detta ljus nalkades henne, desto mera ändrade det form. Och det visade sig inte vara någon llygande stjärna; men en förklarad yngling med ett blänkande svärd i handen. Och detta anlete utstrålade något så ljuvligt välbekant, och jungfruns hjärta började hårt att klappa; för nu kände hon igen sin lorna brudgum. Men varför närmade han sig med svärdet i handen? Detta gjorde jungfrun betänksam, och hon yttrade med svag röst: ”Är det detta svärd som äntligen gör slut på min smärta? Här är min barm, unga hjälte, hugg till med ditt blanka stål, och skänk mig, om du kan, döden, som jag redan länge, lllnge längtat efter.” Så talte hon på berget, men ynglingen kom ingalunda till henne med döden, utan med en ljuvlig livsfläkt, vilken redan som en doftande morgonvind nynnande svepte sig kring den bleka limgfrun. Den kärleksfullt blickande unga mannen log henne i famn, kysste henne, och strax kände den blodlösa jungfrun en fin blodström som en ljuv fors llyla i sina ådror, hennes kinder sken som ett moln i morgonrodnaden, och av glädje rodnade den ljusa pannan. Och hon lade sitt lockiga huvud på sin brudgums arm, blickade upp i den klara höjden, utanda-ili's i en suck årtiondens kval; och ynglingens fingrar .(lövade i hennes lockar, som vackert fladdrade i den stilla blåsten. Härlig var räddningens stund och befrielsedagens morgon. Fåglarna kvittrade i granarna omkring det branta berget, och i nordost steg solens skinande skiva. Denna morgon var lik den morgon då vännerna en gång på den gröna liden skildes för lång tid. Estas hela somernokto. Sur la monto staras ree Ia virgulino, memoras Ia tempon, kiun ŝi pasigis en la turmenta malliberejo; kaj jaroj jam cent pasis de tiu tago, kiam ŝi disiĝis de sia kor-amiko. Ŝi konsterniĝas, ŝiaj pensoj turniĝadas kaj malvarmaj ŝvitperloj ruliĝas de ŝia frunto malsupren sur la muskan grundon de la monto, kiam ŝi rememoras la longecon de la pasintaj jardekoj. Tiam ŝi kuraĝis la unuan fojon rigardi supren al la alto, kaj post momento ŝi ekvidis mirindan lumon, kiu kiel fluganta stelo ŝajnis proksimiĝi al ŝi el malproksimaj spacoj. Sed ju pli proksimen tiu lumo al ŝi venis, des pli ĝi ŝanĝis sian aspekton. Kaj ĝi ne estis iu fluganta stelo, sed lume aliformita junulo, kun fulmanta glavo en Ia mano. E1 tiu vizaĝo brilis dolĉa konateco, kaj forte komencis bati Ia koro de la junulino; ĉar nun ŝi ekkonis sian antaŭan fianĉon. sed kial li proksimiĝas kun glavo en la mano? Tio elvokis timemajn pensojn en la junulino, kaj ŝi diris kun malforta voĉo: Cu tiu glavo fine ĉesi-gos miajn suferojn? Ci tie estas mia brusto, juna heroo, frapu kun via brila ŝtalo ĉi tien, kaj, se vi povas, donacu al mi la morton, kiun mi jam Ionge, longe sopiris.» Tiel ŝi parolis sur la monto, sed la junulo ne alportis al ŝi morton, sed dolĉan ekbrilon de vivo, ekbrilon, kiu kvazaŭ bonodora matenblovo zumante turniĝadis ĉirkaŭ la pala virgulino. La ame rigardanta junulo premis ŝin al sia brusto, kisis ŝin, kaj tuj sentis la sen-sanga virgulino, ke delikata sango fluas kvazaŭ dolĉa torento en ŝiaj vejnoj, ŝiaj vangoj brilis kiel nubo de matenruĝo, kaj ĝojon radiis la hela frunto. Kaj ŝi ĵetis sian buklan kapon sur Ia brakon de sia fianĉo, ekrigardis al la klara alto, elĝemante el sia brusto la dolorojn de jardekoj; kaj la fingroj de la junulo migradis en ŝiaj bukloj, kiuj bele flirtis en la malforta vento. Belega estis la momento de savo kaj la matcno de liberiĝo. Birdoj kantis en piceoj ĉe la randoj de tiu sovaĝa monto kaj el Ia nordoriento leviĝis Ia brilanta disko de la suno. Estis ĉi tiu mateno simila al tiu mateno, kiam la geamikoj iam sur verda herbejo disiĝis por Ionga tempo. 05121
Bottom
05122
Top
Men nu började det ilskna trollet, med vredens borst på ända, klättra upp till berget för att åter släpa jungfrun in i sina skrymslen. Men knappt hade han sträckt ut sina klor mot jungfrun, innan ynglingens svärd, snabbt som blixten, genomborrade hans bröst; och på berget stänkte hans svarta blod. Jungfrun vände bort sitt ansikte från denna syn och tryckte pannan mot sin väns bröst, när trollet med ett elakt tjut uppgav andan och störtade utför bergets branter. Så räddades världen från det fasaväckande vidundret. Men i ett silvermolns blänkande sköte svävade ynglingen och jungfrun upp mot himmelens nejder. På sin brudgums knä vilade bruden, och tryckande sin panna mot hans barm log hon lycksalig. Genom rymderna ilar de, och nere i ett fjärran djup lämnade de skogarna, bergen och dalarnas månggreniga utlö-pare. Och allt försvann slutligen för deras ögon som i blånande rök. Sed nun la kolerema demono kun vostoj supren etenditaj pro kolero, rampis supren sur la monton por kapti la virgulinon al siaj keloj ree. Sed apenaŭ li etendis siajn ungojn al la junulino, kiam la glavo dela junulo, rapidekiei fulmo.trapikis lian bruston; kaj sur la monton disŝprucis lia nigra sango. For turnis la junulino sian vizaĝon de tiu vidaĵo, premante sian frunton al la brusto de sia amiko, kiam Ia demono, aĉe kriegante, mortis kaj falis de la montdeklivo malsupren. Tiel liberiĝis la mondo de terura monstro. Sed en arĝenta nubo leviĝis la junulo kaj la virgulino supren en regionojn de la alto. Sur la genuoj de sia fianĉo kuŝis Ia fianĉino kaj premantc sian frunton al lia brusto, ridetis feliĉa. Tra spacoj ili rapidis, kaj malsupre en malproksima profundo restis arbaroj, montoj kaj multbranĉaj valoj. Kaj ĉio antaŭ iliaj okuloj malaperis kvazaŭ en blua fumo. 05122
Bottom
05123
Top
Detta var sägnen om den bleka jungfrun, som Aapo berättade för sina bröder i torvkojan den sömnlösa natten på Impivaara sved. Tio estis la fabelo pri la pala virgulino, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj en la herbaĵtegita kabano dum tiu sendorma nokto ĉe la deklivo de Impivaara. 05123
Bottom
05124
Top
Juhani: Men se, nu tycks Timo vakna just när vår berättelse slutar. JUHANI. Sed vekiĝas Timo ĝuste kiam finiĝas nia rakonto. 05124
Bottom
05125
Top
Timo: Varför sover ni inte i frid, pojkar? TIMO. Kial vi ne dormas pace, fratoj? 05125
Bottom
05126
Top
Juhani: Här berättas det dukteligen. - Ja, så löd sagan om flickan och trollet. JUHANI. Oni ĉi tie rakontadas multe, — Jes, tio estis la rakonto pri la iama knabino kaj la demono. 05126
Bottom
05127
Top
Simeoni: Men man säger ju att det fasliga trollet fortfarande lever. Jägarna har sett honom; och han har blott ett enda öga som i nattens mörker lyser som ett glödande kol. SIMEONI. Sed oni diras, ke tiu terura demono ankoraŭ vivas. ĉasistoj lin vidis kaj li havas nur unu okulon, kiu brilas en nokta mallumo kvazaŭ ardanta karbo. 05127
Bottom
05128
Top
Juhani: Och vad hände inte Kuokkala-gubben för några år sedan, han som nu vilar i Herrens hägn. En vår, när han var på tjäderspelet och sittande vid sin lägereld här på sveden väntade att midnattstimman skulle passera, såg han där vid foten av berget samma lysande sken och hörde en röst, som oupphörligt frågade: ”ska jag slänga, ska jag slänga?” Rösten frågte på det viset flera tusen gånger, så att gubben, som var av gamla stammen och vars hjärta inte brukade klappa i onödan, slutligen ilsknade till och svarte den frågande med barsk stämma: ”släng då, för fanken!” JUHANI. Jes, kio okazis antaŭ kelkaj jaroj al Ia maljunulo de Kuokkala, al li, kiu nun ripozas en la sino de la Sinjoro. lun printempon, estante ĉe Iudo de urogaloj kaj atendante, ĉe bivakfajro, ĉi tie sur la deklivo la pason de noktomezo li vidis tic ĉe la montmalsupro la saman lumantan brilon kaj aŭdis voĉon, kiu scnĉese demandis: »ĉu mi fetu, ĉu mi ĵetu?»; tiel li demandis multajn milojn da fojoj, tiel ke la maljunulo, kiu estis el malnova radiko kaj kies koro ne bategis pro bagatelo, fine koleriĝis kaj respondis per akra voĉo: »}etu, lasu veni kaj forpreni!» 05128
Bottom
05129
Top
Timo: Men se då behövdes intet annat. TIMO. Sed neniom pli estis bezone. 05129
Bottom
05130
Top
Juhani: Ja, berätta du, Timo, hur det gick. JUHANI. Jes, rakontu kio okazis. 05130
Bottom
05131
Top
Timo: Se så flög efter en stund ett grinande ben-rangel i gubbens lägereld, kom så det skramlade, flög som från tio mäns nävar och släckte elden ända till den sista gnistan. Men då snappade gubben geväret i näven och tassade vackert bort från hela bergets åsyn, fastän, såsom Juhani sade, han var av gamla stammen och hans hjärta inte brukade klappa i onödan. TIMO. Jen, venis post momento grimacanta skeleto al la bivakfajro de la maljunulo, venis falante, kvazaŭ el manoj de dek viroj ĵetita kaj estingis la fajron plene ĝis la lasta fajrero. Sed nun la maljunulo kaptis la pafilon kaj foriris rapide el la proksimo de la monto, kvankam, kiel diris Juhani, li estis el malnova radiko kaj lia koro ne saltis pro bagatelo. 05131
Bottom
05132
Top
Simeoni: Vi har alltså flyttat hit till trollens och djävlarnas hemvist. SIMEONI. Ni do translokiĝis ĉi tien al la urbo de demonoj kaj diabloj. 05132
Bottom
05133
Top
Aapo: Hit flyttade vi och här bor vi utan fruktan. Trollet, om han så vore i livet än, är särdeles maktlöst; det bevisade just hans uppträdande mot Kuok-kala-gubben. I sin ilska kunde han blott släcka elden, och också det med gubbens eget samtycke. Ynglingens svärd stukade för allan tid hans makt. AAPO. Ci tien ni translokiĝis kaj ĉi tie ni loĝos sen timo. La demono, se li eĉ ankoraŭ vivus, estus tute senpotenca; tion ja montris lia konduto kontraŭ lamaljunulo de Kuokkala. En sia kolero li povis estingi la fajron, kaj eĉ tion nur post permeso de la viro mem. Lian potencon rompis por ĉiam la glavo de la sankta junulo. 05133
Bottom
05134
Top
Juhani: Men flickan där i innandömets mörker måste jag tycka synd om, flickan som var hos den förbannade borstnacken. JUHANI. Sed la knabinon en la mallumo de montinterno mi devas kompati, la knabinon en kunesto kun tiu malbenita nukharulo. 05134
Bottom
05135
Top
Simeoni: Varför motstod hon inte frestelsen. SIMEONI. Kial li ne kontraŭstaris la tenton. 05135
Bottom
05136
Top
Juhani: O gosse, säg inte så! Vad skulle ske, om till exempel i någon fridens dal dig trädde tillmötes en kungadotter, skön som en ros och blomma, trippande till dig i silke, schalar och pomadans doft, i glödande guldskrud som en påfågel, om en sådan juvel trädde dig till mötes och ville omfamna och pussa dig, ja, hur skulle det då gå med ditt usla hjärta? Jag bara frågar, Simeoni? JUHANI. Ho, knabo, ne diru tiel! Kiel okazus, se ekzemple en iu floranta, paca valo al vi venus renkonte reĝidino, bela kiel rozo kaj floro, trotetus al vi en silko, en ŝaloj kaj en odoro de pomado, en brilantaj oraj franĝoj kiel pavo, kaj tia koketulino paŝus al vi renkonte kaj volus vin ĉirkaŭprcni kaj kisi vin, kio okazus al via kompatinda koro? Mi demandas, Simeoni. 05136
Bottom
05137
Top
Simeoni: Jag skulle bedja om kraft i tron. SIMEONI. Mi petcgus forton en kredo. 05137
Bottom
05138
Top
Juhani: Hm. JUHANI. Hm. 05138
Bottom
05139
Top
Timo: Jag skulle inte tillåta henne omfamna mig och ännu mindre pussa mig på munnen. Håll dig borta från mig, skulle jag säga, håll dig, din skalk, på laga avstånd, annars tar jag en ruska därifrån hultet och klämmer till så att ryggen din i morgon lyser brokigare än nyckelpigans vingar. Så skulle jag göra utan förbarmande. Då finge hon allt nog. TIMO. Mi ne lasus ŝin ĉirkaŭpreni min kaj ankoraŭ malpli kisi min. Restu for de mi, mi dirus, restu for, ruzulino, en sufiĉa distanco de mi, aŭ mi prenos bastonon el arbetaro kaj batos tiel ke via dorso morgaŭ brilos pli multkolore ol la flugiloj de kokcinelo. Tiel mi agus sen eĉ ioma kompato. Tio sufiĉus, mi kredas. 05139
Bottom
05140
Top
Juhani: Håhå, min broder! Jag misstänker att du skulle tala lite annorlunda, om du lite mera hade tittat dig omkring här i världen, ifall du till exempel hade besökt Åbo stad. Den har jag skådat, när jag kuskade oxar dit från Viertola herrgård. Jag såg där allt ett och annat som förundrade mig, såg hur ståten och stassen gör mänskobarnen snurriga i skallen. Ve eder, ve den larmande byn, och ve det ombytliga livet! Härifrån mullrar vagnar, därifrån mullrar vagnar, och i vagnarna sitter etterförbaskade mustaschprydda narrar, sitter flickor som porslinsdockor, spridande vitt omkring sig en tät lukt av dyra oljor och smörjor. Men titta då ditåt! Kors i alla tider! där trippar då fram i gullfjädrar en riktig skälm till mamsell eller fröken eller vad hon nu är. Titta på halsen hennes! Vit som sötmjölk, kinden peströd, och ögonen brinner i huvudet på henne som tvenne bål i solskenet, när emot henne stegar en riktig sprätt till man, i hatt, svartglänsande frack, och glutt... nå ianken anamma honom! - gluttar genom ett fyrkantigt glas, som glimtar i spjuverns vänstra öga. Men si nu ... nå för sju smeder ändå! - nu bröstar man sig på bägge hållen, och si när honan nu riktigt snörper ihop sm mun till en smultronmun och kvittrar som svalan på ett soligt tak, och sprätthöken framför henne vifta i med handen och svansen, svänger på sin hatt och skrapar med foten så att stengatan gnistrar, si det är i n lek det. Jesses, sickna skator ni är! tänkte jag, pojkknatting, där jag stod i gathörnet, med en binga llirska oxhudar över axeln, och med förnöjd min /Wkådade detta tjäderspel. JUHANI. Ho ve, mia frateto! mi kredas, ke. vi parolus ali-maniere, se vi estus iom pli rigardinta ĉirkaŭ vi en ĉi tiu mondo, se vi ekzemple estus estinta en la urbo Turku. Tion mi faris, kiam mi pelis tien bovojn el la bieno Viertola. Vidis mi tie multon por miri, mi vidis kiel pompo kaj lukso povas konfuzi la kapojn de homidoj. Ho ve al vi, ho ve la bruanta vilaĝo, ho ve la ŝanĝiĝema vivo! De tie venas brue kaleŝo, de ĉi tie venas brue kalcŝo kaj en la kaleŝoj sidas ĉiaspecaj lipharaj arlckenoj, sidas knabinoj kvazaŭ porcelanaj pupoj eligante malproksimen ĉirkaŭe densan odoron de multekostaj oleoj kaj ŝmiraĵoj. Sed rigardu tien! Benu kaj gardu! de tie ja nun trotetas en oraj franĝoj vera petolaspekta «mamzclo» aŭ fraŭ-lino aŭ io tia. Jen ŝia kolo! Blanka kiel lakto, la vango pestruĝa, kaj la okuloj brulas en ŝia kapo kvazaŭ du fajregoj en sunbrilo, kiam al ŝi venas rcnkontc pompaĉulo, en ĉapelo, en brilnigra frako kaj rigard ... diablo vin prenu! — rigardas tra kvadrat-forma vitro, kiu brilas ĉe Ia maldekstra okulo de la dando. Sed jen nun... sep forĝistoj min prenu! nun oni ambaŭflanke ri-verencas, kaj jen kiel la ino nun vere pintigas sian buŝon je fragobuŝo kaj trilas kiel hirundo sur suna tegmento, kaj la dando antaŭ ŝi movas siajn manojn kaj sian voston, svingas sian ĉapelon kaj skrapas per la piedo tiel ke la ŝtonstrato fajrcras, jen tio estas vere ludado. Ho, vi pigoj mem! pensis mi knabeto, starante ĉe stratangulo kun amaso da freŝaj bovfeloj sur la ŝultro, kaj kun la buŝo en ridcto rigardante tiun tetroludon. 05140
Bottom
05141
Top
Tuomas: Herrarna är narrar. TUOMAS. Sinjoroj estas arlekenoj. 05141
Bottom
05142
Top
Timo: Och barnsliga som snorkillingar. Så äter de också, med trasor under hakan, och kan inte - tamme hundan! - ens slicka sin sked, när de stiger från bordet; det har jag med egna ögon sett till min stora lörundran. TIMO. Kaj infanecaj kiel Iaktbarbaj infanaĉoj. Eĉ ili manĝas kun tukaĉoj sur Ia brustoj, kaj ili — hundo min prenu — ne scias leki sian kuleron, kiam ili leviĝas de la tablo; tion mi vidis per miaj propraj okuloj je mia granda miro. 05142
Bottom
05143
Top
Simeoni: Men att skoja och skinna bonden, det är ile nog karlar till. SIMEONI. Sed trompi kaj prirabi kamparanon, al tio ili estas kapabiaj. 05143
Bottom
05144
Top
Juhani: Sant är, att i herrskapens värld finns mycket käringaktigt och skrattretande, det märkte jag under min Åboresa. Men se när en sådan där inställ-siun lunsa närmar sig oss riktigt i smörjors lukt och med fladdrande krås, så är det inte utan att det skälver till i mänskobarnets hjärta. Ja, ja, gossar! världens lusta lockar starkt; det märkte jag på min Åbo-lllrd. Och jag säger en gång till, att mitt hjärta ömkar Ilickan där på berget. Det var redan på tiden för henne att räddas från helvetet och segla med sin vän till fridens hamn, till vilken Gud slutligen må hjälpa också oss. I det hoppet söker vi sova nu. Visserligen finns om detta berg ännu en märkvärdig berättelse, men den må bli till en annan gång, och låt oss söka sova nu. - Gå ändå, Simeoni, och täck över glöden med aska, att jag inte i morgon bitti behöver klirra med eldstålet och svänga hökvasten, utan strax får börja hugga på stockändan som en rödvippig hackspett. Gå nu! JUHANI. Vero, ke ekzistas en la sinjora mondo multe da virinajo kaj ridindaĵo, tion mi rimarkis dum mia vojaĝo al Turku. Sed jen, kiam al ni proksimiĝas en odoro de ŝmiraĵoj kaj en flirtantaj kolkrispoj tia flatema virinaĉo, tiam ne estas mirinde, se saltetas la koro de homido. Jes, jes, knaboj! La monda volupto tcntas fortc; tion mi vidis dum mia vojaĝo al Turku. Kaj mi diras ankoraŭ unu fojon, ke mia koro kom-patas la knabinon tie sur la monto. Kaj jam estis tempo por ŝi saviĝi el Ia infero kaj velveturi kun sia amiko en pacan ha-venon, kien Dio ankaŭ nin fine helpu. En tiu espcro ni nun penu ekdormi. Pri ĉi tiu monto ekzistas ankoraŭ unu mirinda rakonto, sed ĝi restu ĝis alia fojo kaj ni penu nun dormi. — Iru tamcn, Simeoni, kaj kovru la ardaĵon per cindro, por ke mi ne bezonu morgaŭ matenc klaketi fajroŝtalon kaj svingi herbfaskon, sed povu tuj komenci martcladi trabokapon kiel ruĝverta pego. Nun iru. 05144
Bottom
05145
Top
Simeoni gick för att uträtta Juhanis befallning, men kom snarligen tillbaka med håret på ända och ögonen på vid gavel i huvudet. Stammande talte han något om ett underligt, brinnande öga där ute vid arbets-kärran. Därav blev också de övriga vimmelkantiga, signade sina kroppar och själar, och steg mangrant ut från sin koja; och deras luggar liknade trollkvastarna i björken. Orörliga, stumma som stoder stod de, stirrande i den riktning, varåt Simeonis finger pekade. De tittade utan att blinka och såg också tydligt bakom hjulen ett underligt blänk, som emellanåt försvann, men snart åter visade sitt skinande ljus. Detta hade de måhända ansett vara hästen Valkos enda öga, men däromkring skymtade ju intet vitt, utan tvärtom något svart, och inte heller hördes skällans klang. Funderande härpå stod bröderna orubbliga; men slutligen yttrade dock Tuomas med ganska barsk stämma: Simeoni iris por plenumi la ordonon de Juhani, sed revenis baldaŭ kun elstaranta hararo kaj kun turniĝantaj okuloj en la kapo. Balbutante li parolis ion pri stranga, brulanta okulo tie ekstere ĉe la ŝarĝveturilo. Pro tio ankaŭ la aliaj ekleviĝis, sin benis je animo kaj korpo, kaj eliris ĉiuj kune el sia kabano; kaj iliaj hararoj similis al ventnesto en betulo. Senmovaj, kvazaŭ mutaj kolonoj ili staris, fikse rigardantc en direkto, kien montris la fingro de Simeoni. Ili rigardis sen palpebrumo kaj fakte ili vidis post Ia ĉaro strangan brilon, kiu iam malapcris, sed baldaŭ ree montris sian brilantan lumon. Ili eble estus konjektintaj, ke tio estas la sola okulo de Blanko, sed tie estis videbla nenia blankaĵo, sed kontraŭe io nigra, kaj ne aŭdiĝis sono de tintilo. Tiel pensante la fratoj staris senmovaj; sed fine tamen Tuomas diris per akra voĉo: 05145
Bottom
05146
Top
Tuomas: Vad är det som fattas? TUOMAS. Kio mankas? 05146
Bottom
05147
Top
Juhani: Du skall i Herrans namn inte börja språka med honom så sturskt. - Det är han! Vad skall vi nu göra, bröder? Det är han! Vad skall vi säga honom? JUHANl. Pro Dio ne komencu paroli kun li tiel malrespckte. — Estas li! Kion ni nun faru, fratoj? Estas li! Kion ni diru al li? 05147
Bottom
05148
Top
Aapo: Det vet jag sannerligen inte. AAPO. Mi vere ne scias. 05148
Bottom
05149
Top
Timo: Nu skulle allt en psalmvers göra gott. TIMO. Nun verso de psalmo estus bona. 05149
Bottom
05150
Top
Juhani: Kan ingen av oss utantill en enda bön? Läs, kära bröder, låt i Herrans namn komma vad som blott rinner er i hågen, utan att alls anpassa bibelstycket efter vad vi har för oss. Läs till exempel om nöddopet, kära bröder. JUHANI. Cu neniu el ni memoras parkere eĉ unu preĝon? Legu, karaj fratoj, eligu en Ia nomo de Dio kion ajn vi memoras, kio nur vcnas al via kapo, sen ia akordigo de la biblia sentenco kun la nuna stato. Legu eĉ el urĝobapta preĝo, karaj fratoj. 05150
Bottom
05151
Top
Timo: Nog har jag kunnat en och annan räcka ur psalmboken, men nu är det liksom en väldig bom för mitt huvuds dörr. TIMO. Mi scipovis kelkajn partojn el la psalmaro, sed nun estas kvazaŭ terura baraĵo ĉe la pordo de mia kapo. 05151
Bottom
05152
Top
Simeoni: Anden låter dig inte tala, lika litet som mig. SIMEONI. La spirito ne permesas al vi paroli kaj ankaŭ ne al mi. 05152
Bottom
05153
Top
Timo: Nej han tillåter inte. TIMO. Li ne permesas. 05153
Bottom
05154
Top
Juhani: Detta är förfärligt. JUHANI. Estas terure! 05154
Bottom
05155
Top
Aapo: Förfärligt! AAPO. Terure! 05155
Bottom
05156
Top
Timo: Sannerligen förfärligt. TIMO. Vere terure! 05156
Bottom
05157
Top
Juhani: Vad skall vi göra? JUHANI. Kion fari? 05157
Bottom
05158
Top
Tuomas: Ett strängt uppträdande mot honom tror jag är bäst. Låt oss fråga vem han är och vad han vill. TUOMAS. Firma konduto kontraŭ li estas laŭ mia opinio plej bona. Ni demandu, kiu li estas kaj kion li deziras. 05158
Bottom
05159
Top
Juhani: Låt mig fråga. Vem är du? Vem är du? Vem är du och vad vill du oss? - Inte ett ord till svar. JUHANI. Lasu min demandi. Kiu vi estas? Kiu vi estas? Kiu vi estas kaj kion vi deziras de ni? — Eĉ ne vorton responde. 05159
Bottom
05160
Top
Lauri: Vi tar eldbränderna. LAURl. Ni prenos ardajn karbaĵojn. 05160
Bottom
05161
Top
Juhani: Vi tar eldbränderna och bultar dig till stek, ilall du ej säger ditt namn, din släkt och ditt ärende. JUHANI. Ni prenos ardajn karbaĵojn kaj faros el vi rostaĵon, se vi ne diras vian nomon, vian familian nomon kaj vian komision. 05161
Bottom
05162
Top
Lauri: Nej, jag menade att vi strax bör gripa till eldbränderna. LAURI. Ne, mia intenco estis, ke ni prenu la karbaĵojn tuj. 05162
Bottom
05163
Top
Juhani: Om man vågade. JUHANI. Se oni kuraĝus. 05163
Bottom
05164
Top
Tuomas: Endast en död har Gud ämnat oss. TUOMAS. Unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro. 05164
Bottom
05165
Top
Juhani: Ja, endast en död. En eldbrand i näven, gossar! JUHANI. Jes, unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro! Ni prenu la karbaĵojn! 05165
Bottom
05166
Top
De stod snart i en rad, med brinnande bränder som vapen i händerna. I spetsen stod Juhani, med uvrun-da ögon, och glodde på ögat bakom kärran, som starkt skinande tittade emot honom. Så stod bröderna i gnistrande beväpning på den nattliga sveden; och uven ropade från bergets granar, den dystra ödeskogen under dem susade tungt, och mörka moln täckte himlavalvet. Baldaŭ ili staris en vico kun ardaj karbaĵoj en la manoj kiel armiloj. La unua staris Juhani kun okuloj rondaj kicl de gufo, kaj rigardantc ia okulon, videblan post la ŝarĝvetUrilo, kiu kŭn stranga brilo rigardis al li. Tiel staris la fratoj kun fajrerantaj armiloj sur la nokta deklivo; gufo kriadis de montaj piceoj, la solcca arbaro sub ili muĝis peze kaj mallumaj nuboj kovris la firmamenton. 05166
Bottom
05167
Top
Juhani: När jag säger: nu, gossar! så må bränderna flyga ur våra nävar i nacken på djävulen. JUHANl. Kiam mi diros: nun, knaboj! tiam flugu la kar-baĵoj el niaj manoj sur la nukon de la diablo. 05167
Bottom
05168
Top
Simeoni: Men om vi ännu skulle försöka med lite besvärjelse. SIMEONI. Sed ni penu elparoli ankoraŭ iom da sorĉvortoj. 05168
Bottom
05169
Top
Juhani: Rätt funderat! Först lite besvärjelse. Men vad skall jag säga honom? Viska till mig, Simeoni; för själv är jag i denna stund så märkvärdigt dum. Men viska du mig orden, så dänger jag dem mitt i planeten så ödemarken ekar. JUHANI. Bona penso! lom da sorĉvortoj unue. Sed kion ni diru al li? Flustru al mi, Simeoni; ĉar mem mi estas en ĉi tiu momento mirinde stultal Sed flustru vi Ia vortojn al mi, kaj mi ĵetos ilin kontraŭ lia vizaĝo tiel ke bruegos la arbaro. 05169
Bottom
05170
Top
Simeoni: Märk då vad jag framsäger. - Här står vi. SlMEONl. Atentu do kiel mi diktas. — Ci tie ni staras. 05170
Bottom
05171
Top
Juhani: Här står vi! JUHANI. Ĉi tie ni staras! 05171
Bottom
05172
Top
Simeoni: Som troshjältar, med brinnande svärd i nävarna. SIMEONI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj. 05172
Bottom
05173
Top
Juhani: Som troshjältar, med brinnande svärd i nävarna! JUHANI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj! 05173
Bottom
05174
Top
Simeoni: Drag dina färde. SIMEONI. Iru for. 05174
Bottom
05175
Top
Juhani: Drag åt ditt helvete! JUHANI. Iru en vian infcron! 05175
Bottom
05176
Top
Simeoni: Vi är döpta kristna, Guds stridsmän. SIMEONl. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio. 05176
Bottom
05177
Top
Juhani: Vi är döpta kristna, Guds stridsmän, Kristi soldater. JUHANI. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio, soldatoj de Kristo. 05177
Bottom
05178
Top
Simeoni: Fastän vi inte ens kan läsa. SIMEONI. Kvankam ni ne povas legi. 05178
Bottom
05179
Top
Juhani: Fastän vi inte ens kan läsa. JUHANI. Kvankam ni ne povas legi. 05179
Bottom
05180
Top
Simeoni: Men tror ändå. SIMEONI. Sed ni kredas tamen. 05180
Bottom
05181
Top
Juhani: Men tror ändå och litar fast på det. JUHANI. Sed ni kredas tamen kaj fidas firme al tio. 05181
Bottom
05182
Top
Simeoni: Gå nu. SIMEONI. Foriru nun. 05182
Bottom
05183
Top
Juhani: Gå nu! JUHANI. Foriru nun! 05183
Bottom
05184
Top
Simeoni: Snart gal tuppen. SIMEONI. Tuj la koko krios. 05184
Bottom
05185
Top
Juhani: Snart gal tuppen! JUHANI. Tuj la koko krios. 05185
Bottom
05186
Top
Simeoni: Och ropar efter Herrens ljus. SIMEONI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro. 05186
Bottom
05187
Top
Juhani: Och ropar efter Herren Sebaots ljus! JUHANI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro Cebaot. 05187
Bottom
05188
Top
Simeoni: Men han låtsas inte märka något. SIMEONI. Sed li ŝajnas ne atenti. 05188
Bottom
05189
Top
Juhani: Men han låtsas inte märk... Ja, han bryr sig inte om ifall jag så tjöte till honom med en ängels lunga. Herren välsigne oss, bröder! för nu hjälper intet annat än - nu gossar! JUHANI. Sed li ŝajnas ne at... Jes, li ne atentas eĉ se mi krius la lingvojn de anĝeloj. La Sinjoro nin bcnu, fratoj! ĉar nun nenion alian ol — nun, knaboj! 05189
Bottom
05190
Top
Då kastade de alla sina bränder mot spöket, som med blixtens fart började springa bort med fyra fotters dån, och länge glimtade den lysande kolen på lians rygg genom det nattliga mörkret. Så flydde han från den eldiga kalabaliken, och när han hunnit ned lill svedens rand, tordes han slutligen stanna, blåsande ljudligt en, två gånger. Och brödernas vålnad, det anskrämliga spöket var dock deras enögda häst, som lör en stund hade förlorat sin vita färg i kärrets svarta ilypölar, i vilka den antagligen sjunkit och länge vältrat sig, innan den kom upp på fasta marken igen. I det tumlandet hade också skällan slitits från dess lials, vilken omständighet i denna stund bragt brödernas tro på villovägar. Detta var det öga, som lyste bak arbetskärran i nattens skymning, såsom månget kreaturs öga lyser i mörkret. - Men först efter en stund, och också då med försiktighet, tordes bröderna närma sig sin Valko, och märkte slutligen sin lörvillelse. Därifrån återvände de med vresiga ansikten till sin koja; och i morgongryningen låg de slutligen alla försänkta i djup sömn. Tiam ili ĉiuj ĵetis siajn karbaĵojn kontraŭ !a fantomon, kiu fulmrapidc kuris for kun bruo de kvar piedoj, kaj longe lumis la brilantaj karbaĵoj sur lia dorso tra la nokta mallumo. Tlel li forkurls el la fajra batalo, kaj atinginte la randon de la deklivo, li kuraĝis fine halti, spirante foje, dufoje fortsone. Kaj la fantomo de la fratoj, la terura demono, estis tamen ilia unuokula ĉevalo, kiu por momento perdis sian blankan koloron en la nigraj marĉaj ŝlimejoj, en kiujn ĝi evidcnte falis kaj longe en ili ruliĝadis antaŭ ol ĝi revenis al seka loko. Dum sia ruliĝado ĝi ankaŭ faligis la tintilon de sia kolo, kiu fakto en ĉi tiu mo-mcnto erarigis la supozon de la fratoj. Estis la okulo, kiu brilis en nokta krepusko, post la ŝarĝveturilo, kiel brila^. la okuloj de multaj bestoj en mallumo. — Sed nur post tempeto, kaj cĉ tiam singarde, kuraĝis la fratoj proksimiĝi al sia Blanko, kaj ekvidis sian eraron fine. Kun koleraj vizaĝoj ili revenis al sia kabano, kaj fine ĉe sunleviĝo ili ĉiuj kuŝis en profunda dormo. 05190
Bottom

kapitel 06 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
06001
Top
Äntligen stod brödernas rökpörte färdigt. Fem famnar var dess längd och tre dess bredd; mot öster vette dess ena gavel, mot väster den andra. När du stigit in genom dörren, som låg i rummets östra ända, stod till höger en stor eldstad, och till vänster en spilta, som byggts för Valkos vinterbehov. Framåt från tröskeln, ungefär till mitten av rummet, hade du under dig den bara, med granris täckta marken, men på bortre sidan fanns ett ståtligt golv byggt av breda balkar och på det höjde sig en rymlig lave. För bröderna använde sitt nya pörte både till boningsrum och bastu. Ungefär tjugo steg från bostaden stod deras bod, sammanfogad av små, runda granstammar. Fine estis la domo de la fratoj preta. Kvin klaftojn longa kaj tri klaftojn larĝa ĝi estis; al oriento rigardis unu ĝia mal-longa flanko kaj al okcidento la alia. Se vi venis internen tra Ia pordo, kiu estis en la orienta flanko, staris dekstre de vi ŝtonfajrujo, maldekstre ujo por furaĝo konstruita por Blanko por la vintro. De la sojlo ĝis preskaŭ la mezo de la ĉambro estis sub vi tero kovrita per koniferaj branĉoj, sed en la fono estis impona planko konstruita el larĝaj diktabuloj kaj supre super ĝi vasta bretego. Car kiel loĝoĉambregon kaj ŝvitbanejon la fratoj uzis sian novan domon. En distanco de ĉirkaŭ dudek paŝoj de la loĝodomo staris ilia provizeja budo, konstruita el malgrandaj rondaj piceostangoj. 06001
Bottom
06002
Top
Bröderna hade alltså ett ypperligt skydd mot regnet, stormen och vinterkölden, likaså ägde de ett visthus för sina matvaror. Och nu kunde de på fullt allvar gripa sig an med jakt och all möjlig fångstverksamhet. Och då nalkades döden för orrar, tjädrar och järpar, för harar, ekorrar och tungsinta grävlingar, och likaså för Ilvesjärvis änder och fiskar. Av Killis och Kiiskis häftiga skall och bössornas dunder ekade då backarna och de oändliga granskogarna. Brödernas lod fällde också då och då en krullhårig björn; men ännu var inte rätta tiden inne att fånga honungslabben. La fratoj do havis bonan ŝirmejon kontraŭ pluvo, ŝtormo kaj vintra malvarmo, ili havis ankaŭ provizejon por siaj nutraĵoj. Kaj nun ili povis plcnforte komenci ĉasadon kaj ĉiuspecan kaptadon. Kaj tiam proksimiĝis morto al urogaloj, tetroj kaj bonasioj, al leporoj, sciuroj kaj malafablaj meloj,same ankaŭ al anasoj kaj fiŝoj de Linkolago. Tiam pro bojado de la fervoraj Killi kaj Kiiski kaj pro krakado de pafiloj bruadis la altaĵoj kaj la senfinaj piceaj arbaregoj. La kuglo de la fratoj faligis iam kaj tiam ankaŭ kirloharan urson; sed ankoraŭ ne estis la regula ternpo por ĉasi ursojn. 06002
Bottom
06003
Top
Kom så hösten med frostnätter, och i sina djupa gömslen dog eller flydde gräshopporna, ödlorna och grodorna, och det var tid på att fånga rävar i blänkande sax; denna konst hade bröderna lärt sig av sin far. Nu fick mången flinkbent Mickel med sitt fina skinn betala någon läckerbit. Som man vet trampar hararna i skogen sina stigar i den mjuka snön, och på dessa stigar gillrade bröderna hundratals mässingssnaror till en bråd död för mången vitpäls. Dessutom hade de byggt sig en präktig, med sluttande gärden försedd varggård i den buskiga svackan vid svedens östra rand. Och därtill hade de, också för vargafänge, grävt en grop, väldigt djup, ett stycke från pörtet åt det torra sandiga fältet till. Steken lockade mången hungrig varg in i den bastanta inhägnaden; och när bröderna märkte att deras offer var i knipa, uppstod i varggården dån och brak i den mörka höstnatten. Då stod en av bröderna lutad mot gärdet, med bössan i handen, siktande för att med lodet fälla den strävhåriga besten; och en annan bredvid honom, hållande lyset, en tjärvedskavle, som en flammande fackla i luften. Andra av dem åter hjälpte Killi och Kiiski att jaga dystert bligande, grinande odjur ut ur buskaget och kastade därvid sina tjärflammors blänk än hit, än dit. Hårt var tumultet som uppstod av männens rop, hundarnas larm och bössornas smällar, och oförtröttligt skrällde det till i ödemarken och Impivaaras hålrika vägg. Så stojade man, snön smutsades, färgades mer och mer röd, trampades i tusen riktningar, tills slutligen alla svans-herrar låg där i sitt blod. Och sedan fick bröderna åtskilligt stök och arbete med att flå bytet, men denna sysselsättning kändes dem dock ganska trevlig. -Också i gropen, vid svedens västra rand, störtade ett och annat av skogens snedögon. Venis frostnokta aŭtuno, kaj Ia akridoj, lacertoj kaj la ranoj mortis aŭ rifuĝis en siajn profundajn kaŝejojn, kaj estis tempo jam kaptadi vulpojn per brilantaj risortkaptiloj; tiun arton la fratoj lernis de sia patro. Nun multaj viglapiedaj Miĉjoj dcvis pagi per siaj pompaj feloj kelkan bongustan pecon. — Oni scias, ke leporoj en arbaroj piedpremas vojetojn sur la mola neĝo, kaj sur tiuj vojetoj la fratoj metis latunajn maŝojn en centoj por morto de multaj blankfeluloj. Plie ili konstruis al si bonegan, klinbarilan lupkortcton en arbetaĵa valeto en la orienta rando de la deklivo. Kaj krom tiu ili ankaŭ faris, por kapti Iupojn, profundegan enfalujon, je ioma distanco de la domo en direkto al sabla tercno. Rostaĵo logis en la korteton multajn malsatajn lupojn; kaj kiam la fratoj trovis sian kap-taĵon en embaraso, leviĝis dum malluma aŭtuna nokto bruado kaj krakado en Ia korteto. Tiam unu el la fratoj staris ĉe la barilo kun pafilo en la mano, prcta mortpafi per sia kuglo la hirtharan beston; alia ĉe lia flanko tenante fiamantan ken-branĉetan torĉon. lu el ili helpis al Killi kaj Kiiski peli el la arbetaĵo la malgajvizaĝajn, grimacantajn rabbestojn, dum ili mem kuris kun siaj kentorĉoj tien, recn. Forta estis la bruego pro kriado de la viroj, bojado de la hundoj kaj krakado de la pafiloj, kaj sen ripozo cĥis la arbarego kaj la kavcrna muro de Impivaara. Tiel oni tumultadis, la neĝo malpuriĝis, ruĝiĝis pli kaj pli, piedpremata en miloj da direktoj, ĝis fine ĉiuj vostuloj kuŝis en sia sango. Kaj tio kaŭzis ree laboron al la fratoj pro senfeligo de la kaptaĵo, sed tiu okupo estis por ili tute agrabla. — Ankaŭ en Ia fosaĵon ĉe la okcidenta dekliva rando rapidis iu kaj alia oblikvokula loĝanto de la arbaro. 06003
Bottom
06005
Top
Det hände en gång, att Timo en tidig morgon, medan de andra ännu sov, begav sig för att titta på den gillrade gropen, vars till hälften insjunkna täckel-se redan på avstånd lät honom hoppas det bästa. Och när han hunnit till gropens rand, såg också hans glada öga i djupet ett gråaktigt föremål, såg en baddare till varg, som, med nosen tryckt mot marken, låg orörlig, med sina ögon lurande upp mot mannen. - Vad beslöt nu Timo? Att ensam klämma livet ur vargen och till de andras stora förnöjelse stiga in i pörtet med den håriga bördan på axeln. Han grep sig verket an, bar fram stegen som stod invid pörtväggen, ställde den varsamt i gropen och steg själv, med en tung vedklubba i handen, nedför pinnarna, ärnande krossa bestens huvud till mos. Länge fäktade han med sin klubba, med grinande mun, men ständigt blott i tomma luften. Vargens huvud svängde alltid snabbt undan, svängde till höger, svängde till vänster, när mannen klämde till med sitt besvärliga vapen. Slutligen tappade han sin klubba framför vargen, och fann då ingen annan råd än att stiga upp och skynda till pörtet för att meddela det skedda. Okazis foje, dum la aliaj ankoraŭ dormis en frua mateno, ke Timo iris por rigardi la pretigitan enfalujon, kies duone falinta kovrilo donis jam el sufiĉa distanco al la viro bonan esperon. Kaj veninte al la rando de la fosaĵo Ii ĝojokule vidis en la profundo grizan objekton, vidis grandan lupon, kiu kun la nazego premita al la tero, kuŝis senmova, kolere okulumante supren al la viro. Kion decidis nun Timo? Solc mortigi ĝin kaj je ĝojo de la aliaj eniri en la ĉambregon kun haraĵa ŝarĝo sur la ŝultro. Li komencis plenumi sian intencon, portis ŝtupet-aron de la doma muro, metis ĝin singarde en la fosaĵon, kaj mem kun peza ŝtipa martelego en Ia mano malleviĝis Iaŭ la ŝtupetoj intencante frakasi la kapon de la besto. Longc li kun grimacoj frapadis per sia martelego, sed ĉiam li trafis nur malplenan aeron. La kapo de la lupo tre viglc ŝoviĝis iam dckstren, iam maldekstren, kiam la viro frapis per sia maioportuna armilo. Fine falis lia martelego antaŭ la lupon, kaj li ne trovis alian konsilon ol rampi supren kaj rapidi en la domon por sciigi kio okazis. 06005
Bottom
06006
Top
Därifrån begav sig efter en stund bröderna, utrustade med störar, rep och strupklämmor, för att fånga sitt byte. Men tom var gropen när de hann fram. Uppför stegen, som Timo hade lämnat efter sig i gropen, hade deras varg vackert stigit och smitit sin väg, tackande sin lycka. Det märkte bröderna strax, och svärande och skärande tänder spejade de nu med förgrymmade ögon efter Timo; men han var inte längre närvarande. Han sprang redan flyende borta vid skogsranden, där han snart försvann i tallskogens skygd. Han begrep, att det inte var bra att stanna och prata mera om saken. Men de andra tjöt efter honom, med nävarna i vädret, lovande rådbråka honom till mos ända till hälarna, om han blott dristade sig att glänta på pörtets dörr. Så hotade de, lämnade gropen ilskna och vredgade, och stegade tillbaka till sitt pòrte. Men som en flykting traskade Timo i skogen, och snart började bröderna ångra sitt uppträdande mot honom, då de märkte att olyckan skett på grund nv hans oförstånd, och inte på grund av ett elakt pojkstreck. Därför steg Juhani redan före kvällen upp på Impivaara ås, ropade därifrån med sin kraftiga stämma i alla väderstreck och kallade på Timo, försäkrande och bedyrande honom, att han ej behövde frukta för att strax återvända. Så ropade han, och om en stund återvände Timo, ilsket lurande och hlängande med ögonen. Utan att yttra ett ord klädde han av sig, lade sig ned på sin bädd, och snart snarkade han i djupaste sömn. Post momento la fratoj ckiris armitaj per stangoj, ŝnuregoj kaj gorĝpremiloj por akiri sian kaptaĵon. Sed la enfalujo estis malplena, kiam ili venis al ĝi. Laŭ ia ŝtupetaro, kiun Timo lasis en la fosaĵo, ilia Iupo Ierte rampis supren kaj rapidis for, dank-ante sian sorton. Tion la fratoj tuj rimarkis kaj malbenante kaj grincigante la dentojn ili per kolcraj okuloj nun serĉis Timon; sed li ne plu ĉeestis. Li jam kuris tie ĉe Ia arbarrando kaj mal-aperis baldaŭ en la ŝirmo de pinaro. Li komprenis, ke ne estas bone resti por diskuti la aferon. Sed la aliaj kriegante kuris post Ii kun etcnditaj pugnoj, promcsante moligi lin je kompoto de la kapo ĝis la kalkanoj, se li kuraĝus malfermi la doman pordon. Tiel ili minacis, foriris de la fosaĵo koleraj kaj incititaj, kaj eniris en sian domon ree. Sed Timo, kiel forkurinto, vagis en la arbaro, kaj baldaŭ Ia fratoj komencis penti sian konduton kontraŭ li, rimarkinte ke la domaĝo okazis pro lia nekompreno, sed ne pro malica ago. Tial Juhani iris jam antaŭ la vespero al la supraĵo de Impivaara, kriis de tie al ĉiuj direktoj per sia forta voĉo kaj vokis Timon, certigante kaj ĵurante, ke li ne bezonas timi por revcni tuj. Tiel li vokis, kaj post mallonga tempo Timo revenis kolcranima kaj okulumanta. Ne dirante eĉ vorton li senvestigis sin, kuŝiĝis sur la lito, kaj baldaŭ li ronkadis en profunda dormo. 06006
Bottom
06007
Top
Kommen var också den lägligaste tiden för björnjakt. Då tog bröderna sina spjut, tryckte starka laddningar i gevären och gav sig i väg för att väcka skogens furste, som drömde i sitt mörka ide djupt under de snöiga granarna. Och deras eldrör fällde mången stornosig nalle, när han uppretad rusade ut ur sin Ii idskammare. Då uppstod ofta en bister strid, snön yrde vitt omkring och rödfärgades av det rinnande blodet, när sår utdelades på bägge hållen. Så kämpade man tills den sista strävnuniga nallen lagt sig till ro. Men när bröderna glammande hunnit hem med sina bördor, smorde de sina sår med ett läkemedel, som var sammansatt av brännvin, salt, krut och svavelmjöl. Med detta smorde de sina sår och strök gulbrun tjära över. Estis veninta ankaŭ la plej oportuna tempo por ursoĉasado. Tiam la fratoj prenis siajn lancojn, metis pezajn kuglojn en siajn pafilojn kaj ekiris por veki la princon de la arbarego, kiu jam sonĝadis en sia malluma nesto profundc sub neĝo-kovritaj piceoj. Kaj iliaj pafiloj ofte faligis urson nazegulon, kiam ĝi kolera ĵetis sin el sia paca ĉelo. Tiam ofte estiĝis severa batalo, neĝo flugis malproksimen ĉirkaŭe kaj fariĝis ruĝa pro la fluanta sango, kiam oni donis vundojn ambaŭflanke. Tiel oni batalis, ĝis finc Ia krudvizaĝa urso kuŝis kvieta. Sed la fratoj, veninte gajaj hejmcn kun sia ŝarĝo, ŝmiris siajn vun-dojn per medikamento, kiu estis farita el brando, salo, pulvo kaj sulfura pulvoro. Per ĝi ili ŝmiris siajn vundojn kaj surmetis flavebrunan gudron. 06007
Bottom
06008
Top
Så samlade de sitt uppehälle ur ödemarken och backarnas lundar, fyllande sitt visthus med mångahanda villebråd: fågel, hare, grävling och björnkött. De hade också dragit försorg om sin gamla trogna Valkos vinterproviant. Därborta vid kärrstranden såg man en väldig, med skäror hopmejad slättoppig höstack, lagom stor för vinterns behov. Inte heller hade man glömt de förråd som krävdes för pörtets vintervärme. En mäkta stor vedtrave stod nära boden, och dessutom stod vid pörtets vägg, räckande från marken ända upp till takröstet, en reslig hög tjärveds-stubbar, som liknade ett rös av Hiisis renhorn. - Så försedda kunde de lugniman betrakta vinterns rimfrostskägg. Tiel ili kolektis sian nutraĵon en arbaregoj kaj montaj arbetaĵoj, plenigante la provizejon per multaj ĉasbestoj: per birdoj, Ieporoj, meloj kaj ursviando. Hi ankaŭ zorgis pri la vintra nutraĵo por sia maljuna fidela Blanko. Oni vidis tie ĉe la marĉrando grandan, glatbrositan fojnostpkon, faligitan per falĉileto, sufiĉan por la daŭro de la vintro. Ankaŭ ne estis forgesitaj la aĵoj por varmigo de ilia domo dum la vintro. Granda staplo da hejtligno staris proksime ĉe la provizeja budo kaj plic alta amaso da kenstumpoj, kvazaŭ amasego da komoj de la alko de Hiisi, ĉe la muro de ia domo, leviĝante de Ia tero ĝis la tegmenta rando. Tiel provizitaj ili povis trankvile rigardi al la prujna barbo de la vintro. 06008
Bottom
06009
Top
Det är julafton. Vädret är blitt, gråa moln täcker himlen och en nyfallen snö täcker berg och dalar. Från skogen hörs ett sakta sus, tjädern njuter sin kvällsvard bland björkens hängen, en flock sidensvansar i den rölliga rönnen, och skatan, talldungens flinka jungfru, bär i väg kvistar för att grunda sitt blivande bo. Såväl i kojan som i den ståtliga herrgården råder fröjd och ro, så ock i brödernas pörte på Impivaara sved. Utanför dörren ser du ett halmlass, som Valko julen till ära dragit från Viertola herrgård för att bredas på pörtets golv. Inte ens här kunde bröderna glömma julhalmens prassel, som var deras ljuvaste minne från barndomens tid. Estas la kristnaska vcspero. La vetero estas milda, grizaj nuboj kovras la ĉielon kaj ĵus falinta neĝo tegas la montojn kaj valojn. Aŭdiĝas el arbaro mallaŭta susurado, tetro vespermanĝas en burĝonhava betulo, bombicilaro en ruĝe lumanta sorpo, kaj pigo, la fiera fraŭlino de pinaro, portadas branĉetojn por sia estonta nesto. En kabano same kiel en pompa bieno regas ĝojo kaj paco, tiel ankaŭ en la domo de la fratoj sur la deklivo de Impivaara. Ekster ĝia pordo vi vidas ŝarĝon de pajlo, kiun Blanko trenis el la bieno Viertola por kovri la plankon de la domo je honoro de kristnasko. La fratoj ne povis cĉ ĉi tie forgesi la susuradon de kristnaskopajlo, kio estis ilia plej bela memoro el la infantempo. 06009
Bottom
06010
Top
Men från pörtet höres ångans sus från rösets heta stenar och klatschandet av mjuka bastukvastar. Bröderna tar sig nu ett kraftigt julbad. Och när de äntligen slutat det brännheta badandet, steg de ned, klädde på sig och satte sig att vila på plankorna, som de i brist på bänkar hade fogat in längs väggarna. Där satt de, flåsande och utgjutande svett. En flammande pärta upplyste rummet; Valko i sin spilta knastrade på havre, ty man hade ihågkommit också hans jul; nuckande och gäspande satt tuppen på sin ås; Killi och Kiiski låg nära ugnen med tassarna under käken, och på Juhanis knän spann Jukolas gamla, vattengrå katt. Sed el la domo aŭdiĝas susuro de banvaporo el la varmegaj ŝtonoj de ia ŝvitbaneja fajrujo kaj batado de molaj banfaskoj. La fratoj estas nun en varmega kristnaska bano. Kaj kiam la banado en brulige varma vaporo finiĝis, ili iris malsupren, revestis sin kaj sidiĝis por ripozi sur fenditaj traboj, kiujn oni anstataŭ benkoj metis laŭ Ia muroj. Tic ili sidis spiregante kaj fluigante ŝviton. Flamanta splittorĉo lumigis la ĉambron; Blanko ĉe sia furaĝujo manĝis avenon, ĉar oni memoris ankaŭ ĝian kristnaskon; dormetantc kaj oscedante sidis sur sia stango la koko; Killi kaj Kiiski kuŝis kun la makzeloj sur siaj piedoj proksime al la forno, kaj sur la genuoj de Juhani ŝpinadis la maljuna, akvogriza kato de Jukola. 06010
Bottom
06011
Top
Slutligen började Timo och Simeoni tillrusta kvälls-varden; men de övriga bar in kärvar. De löste upp banden, bredde ut halmen så där kvarterstjockt, men ännu tjockare på laven, där de vanligen tillbringade sina aftnar och nätter. - Slutligen var kvällsvarden färdig: sju hålkakor, två ekbunkar fulla med ångande björnkött och en stäva öl stod på bordet. De hade själva kokat sitt öl, noggrant följande sin mors metod vid bryggandet av denna dryck. Men de hade dock gjort det starkare än vanligt bondöl. Svartrött skummade det i stävan; och slök du en kanna därav, så kände du liksom lite svindel i hjärnan. Så sitter de nu alla vid bordet, njutande av kött och bröd och skummande öl ur stävan. Fine Timo kaj Simeoni komencis pretigi la vcspermanĝon, sed la aliaj portis garbojn internen. Ili malfermis ia ligaĵojn, sternis la pajlon sur la planko klel tavolon kvaronan ulnon dikan, sed pli dikc sur la bretego, kie ili ordinare pasigis sian vesperon kaj sian nokton. Preta estis fine la vespermanĝo: sep ringopanoj, du kverkaj pelvoj kun vaporanta ursviando kaj tincto da biero staris sur la tablo. Mem ili faris sian bieron, memorante precize Ia procedon de sia patrino ĉe preparado de tiu trinkaĵo. Sed ili faris ĝin pli forta ol ĝenerala kamparana biero. Nigraruĝe ĝi ŝaŭmis en la tineto; kaj se vi trinkis kruĉon da ĝi, certe vi sentis ioman kapturniĝon. — Sed ĉe la tablo ili sidis jam ĉiuj, konsumante viandon kaj panon kaj el la tineto ŝaŭmantan bieron. 06011
Bottom
06012
Top
Aapo: Nog är här staplat ganska rikligt med föda framför oss. AAPO. Estas jam multe da manĝaĵo metita antaŭ nin. 06012
Bottom
06013
Top
Juhani: Vi skall äta och dricka, pojkar, för nu har vi julen hos oss, jul hos alla, såväl kritter som mänskor. Häll, broder Timo, lite öl över Valko-stackarns havrehög där i spiltan. - Se där, låt gå för ett stop i alla fall. Denna kväll må ingen snålhet råda, men alla må få sitt, så hästen, hunden och katten som Jukolas glada bröder. Tuppen må vila i fred och utkräva sin del i morgon. Där får ni, Killi och Kiiski, ett duktigt stycke av björnens skånka, och där får du, kattstackare. Men först skall vi ge tass, du ditt pliröga! - Se så där! Och sedan med bägge händerna! Titta på vår kisses konster och medge sedan, att också jag har något av en läromästare i mig. Han ger redan hand med bägge tassarna samtidigt, och då sätter han sig att sitta som en allvarlig gubbe och sticker, spjuvern, sina bägge framtossor i näven min. Så där! JUHANI. Ni manĝu kaj trinku, knaboj, ĉar nun ĉe ni estas kristnasko por ĉiuj, tiel por bestoj kiel por homoj. Super-verŝu, mia Timo.frateto, per biero la avenamason en la fura-ĝujo de Blanko-mizerulo. — Jen! estu almenaŭ trinkokruĉo da biero. Ĉi tiun vesperon ne regu avareco, sed ĉiu ricevu, tiel la ĉevalo, hundo kaj la kato kiel ia gajaj fratoj de Jukola. La koko dormu en paco kaj ricevu sian parton morgaŭ. Jen por vi, Killi kaj Kiiski, granda peco el ursa piedo, kaj jen por vi, kato kompatinda. Sed unuc donu manon salute, vi bril-okula! Jes, jen! kaj poste pcr ambaŭ manoj. Rigardu la lertaĵojn de nia kato, kaj diru, ke ankaŭ mi estas en ioma grado instru-majstro. Mar.on donas ĝi jam per ambaŭ siaj antaŭpiedoj samtempe kaj tiam ĝi sidiĝas kvazaŭ ĝi estus serioza maljunulo kaj ŝovas, petolulo, ambaŭ siajn antaŭpiedojn en mian manon. Jen! 06013
Bottom
06014
Top
Aapo: Vilket skoj! AAPO. Ho, kia petolaĵo! 06014
Bottom
06015
Top
Tuomas: Vad allt skall man inte ännu på gamla dar lära sig. TUOMAS. Kion devas la viro ankoraŭ lerni en siaj tagoj de maljuneco. 06015
Bottom
06016
Top
Juhani: Nog har den lärdomen också krävt sin tid. Men jag släppte inte gossen innan han med bägge tassarna tackade sin lärare. Nu gör han det som en karl, och magistern är betald. - Se det är då en katt! Se där! kör i dig ett stycke björn. Och Killi och Kiiski då. Ja, ja! ”Rör vid mannen, men inte vid hans hund.” Rätt sagt. Men därtill vill jag tillägga: rör vid Jukolas Jussi, men inte vid hans katt. JUHANI. Tiu lernado vere postulis sufiĉe da tempo. Sed mi ne lasis la knabon en paco antaŭ ol ĝi per ambaŭ piedetoj dankis sian instruiston. Nun ĝi tion faras kiel viro, kaj la ma-gistro cstas pagita. — Jen, kia kato! Jen! prenu en la buŝon pecon da urso. Kaj Kiiski kaj Killi. Jes, jes! »Batu la viron, sed ne lian hundon.» Prave! Sed al tio mi volas aldoni: batu Joĉjon de Jukola, sed ne lian katon. 06016
Bottom
06017
Top
Eero: Ro hit med den där ölstävan, Juhani. EERO. Pasigu ĉi ticn la biertineton, Juhani. 06017
Bottom
06018
Top
Juhani: Den skall du få. Drick, bror min, du guds-skapade, drick, för nu är det jul, och det fattas inte förråd i boden. Hur gott har vi det ej här? Vad skulle det röra oss om så hela världen utom Impivaara och dess omgivning fattade eld och förvandlades till stoft och aska. Här lever vi som på en sved i skogen, utan att behöva bry oss om ilskna mänskor. Här har vi gott att vara. Skogen är vår äng, åkern, kvarn och bostad i all evighet. JUHANI. Vi ricevos. Trinku, frateto, kreita de Dio, trinku, ĉar nun estas kristnasko, kaj havaĵo ne mankas en la provizejo. Kio mankas al ni ĉi tie? Ne grave por ni, kvankam cindriĝus kaj polviĝus en fajro la tuta mondo escepte de Impivaarakaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ci tie ni vivas kiel brutoj en grenkampo, sur nia propra fundo ne ĝenataj de koleraj homoj. Estas bone, ke ni estu ĉi tie. La arbaro estas nia herbejo, nia kampo, nia muelilo kaj nia nesto cterna. 06018
Bottom
06019
Top
Timo: Och köttbod. TIMO. Kaj nia viandprovizejo. 06019
Bottom
06020
Top
Juhani: Just så! Här är gott att vara! Tack skall du ha, Lauri, för den utväg du fann för oss, så vi slapp undan världens marknad. Här råder fred och frihet. Jag frågar än en gång: vad skulle det röra oss, om den gyllne elden brände hela världen, om blott norra delen av Jukola gård och dess sju söner sparas? JUHANI. Guste tiel! Estas bone, ke ni estu ĉi tie. Dankon, Lauri, pro via rimedo, kiun vi elpensis por ni, por ke ni povu forkuri el la monda foiro. Ci tie estas iibereco kaj paco. Mi demandas ankoraŭ: ĉu grave por ni, se Ia ora fajro bruligus la mondon tutan, se nur estas ŝparataj la norda parto de la bieno Jukola kaj ĝiaj sep filoj? 06020
Bottom
06021
Top
Timo: Om en löpeld en gång började sitt rens-ningståg över hela världen, så skulle det bli stoft och aska också av Jukolas norra sida och av dess sju söner på köpet. TIMO. Se brulado iam komencus trairi la tutan mondon, tiam cindriĝus kaj polviĝus ankaŭ la norda parto de Jukola kaj ĝiaj scp filoj krome. 06021
Bottom
06022
Top
Juhani: Det vet jag fuller väl. Men ser du, en man kan tänka sig vad han vill, föreställa sig själv som hela världens herre eller som en bökande tordyvel. Se han kan föreställa sig att Gud är död, djävlarna, änglarna och hela mänskosläktet och kräken på jorden, i havet och i luften, föreställa sig att jorden, helvetet och himlen försvinner som en blåntott för vinden, och ett mörker träder i stället, där ingen tupp med bakböjt huvud någonsin ropar efter Herrens ljus. Så ljungar här mannens tanke; och ho kan kasta nät i dess väg? JUHANI. Tion mi bone scias. Sed vidu, la viro tamen povas pensi, kion li volas, imagi ke li estas la sinjoro de la tuta mondo aŭ fekskarabo fosaĉanta. Jen li povas imagi, ke estas mortintaj Dio, la diabloj, la anĝeloj kaj la tuta homa gento kaj la bestoj sur ia tero, en la maro kaj en la aero, imagi ke la tero, la infero kaj Ia ĉielo malaperas kiel stupofasko en fajro, kaj ke mallumo venas al ilia loko, tiel ke la kurbkola koko neniam plu krios la alvenon de Dia tago. Tiel vagas ĉi tie la penso de viro; kaj kiu povas ĵeti retojn por malhelpi ĝin? 06022
Bottom
06023
Top
Timo: Vem fattar denna världs uppställning? Inte mänskobarnet som är enfaldigt och dumt som en bräkande bagge. Men bäst är att taga dagen som den kommer, och låta den gå som den försvinner, det må sedan barka åt skogen eller tallen. Vi är bara här. TIMO. Kiu komprenas la konstruon de ĉi tiu mondo? ne homido, kiu estas malsaĝa kaj senprudenta kiel blekanta ŝafo. Sed plej bone estas akcepti la tagon kia ĝi venas, lasi ĝin forirante foriri, iru la aferoj tiam al arbo aŭ al pino. Ni nur estadas ĉi tie. 06023
Bottom
06024
Top
Juhani: Har vi det inte gott här? Vad fattas oss? JUHANI. Kio nin ĝenus ĉi tie? Kio mankas? 06024
Bottom
06025
Top
Timo: Inte Guds nåd och inte hans fåglamjölk. Boden är full med mat och varmt är vårt pörte. Och här vältrar vi oss på halmen. TIMO. »Nek graco de Dio, nek lakto de birdo.» La provizejo estas plena de manĝaĵo kaj nia domo varma. Ankaŭ ĉi tie. ni ruliĝadas sur pajlo. 06025
Bottom
06026
Top
Juhani: Här vältrar vi oss som ungnöt på den prasslande halmen. Bada kan vi när det lyster oss, när det faller oss in, och äta när det smakar. - Men vi är ju redan mätta män. Vi har bara att välsigna våra säckar och städa bordet. JUHANI. el tie ni ruliĝadas kiei bovidoj sur susuranta pajlo. Bani nin ni povas, kiam al ni plaĉas, kiam la kaprico vcnas en Ia kapon, kaj manĝi kiam gustas. — Sed ni ja estas jam sataj viroj. Restas por ni nur bcni nian sakon kaj mal-plcnigi Ia tablon. 06026
Bottom
06027
Top
Simeoni: Vänta tills jag läst en kort bordsbön och sjungit en vers på den. SIMEONI. Atendu ĝis mi diris mallongan manĝopreĝon kaj kantis psalmverson. 06027
Bottom
06028
Top
Juhani: Det må bli för denna gång. Varför gjorde du det inte före måltiden? - Gå du, Eero-pojke, som är yngst och tappa öl ur tunnan. JUHANI. Tio estu preterlasata ĉi tiun fojon. Kial vi ne faris tion antaŭ la manĝo? Iru, Eero-knabo, kiel la plej juna, por vcrŝi bieron el la barelo. 06028
Bottom
06029
Top
Simeoni: Du tillåter alltså inte att man sjunger en psalmvers julaftonen till ära? SIMEONI. Vi do ne permesas, ke oni kantu psalmverson por la honoro de la kristnaska vespero? 06029
Bottom
06030
Top
Juhani: Inte duger vi till sångare, kära bror. Vi må läsa och sjunga i våra hjärtan, som ju också är det Gudi tacknämligaste offret. - Men si där har vi åter ölstävan, skummande och fradgande som Storkyro fors. Tack skall du ha, pojk! Ta en sup! Smaka här, broder Tuomas, så det riktigt känns i jackan. JUHANI. Ni ja ne taŭgas kiel kantistoj, frato kara. Ni kantu kaj legu en niaj koroj, kio estas la plej bonvena ofcro al Dio. — Sed jen ree la biertineto, ŝaŭrnanta kiel la kaskado de Kyro. Dankon, knabo! El ĉi tiu ni ricevas! Glutu e! ĝi, frato Tuomas, kaj plengorĝe. 06030
Bottom
06031
Top
Tuomas: Nå, inte tövar jag så länge. TUOMAS. Mi ne longe hczitas. 06031
Bottom
06032
Top
Juhani: Så kolkar en man. Sådana klunkar gör våra strupar till riktiga klockarstrupar. JUHANI. Tiel ja viro englutas. Tiaj englutoj faras el niaj gorĝoj verajn kantorajn gorĝojn. 06032
Bottom
06033
Top
”Livat var det fordom med,
Fast vi låg bortom bäcken,
Bäcken gav oss nog med ved
Och ölet bjöds av näcken.”
»Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.»
06033
Bottom
06039
Top
Just så. Men vår dryck består ju av kornets bruna saft, vårt bränsle av vedträet och tjärstubben, och under oss finns ett mjukt halmbolster, ett präktigt brottningsfält, om det så gällde för kungar och storfurstar. - Ett ord, Tuomas. En gång gick ju broder Aapo i borgen för att din kraft och styrka högt skulle överstiga Juhos, men det ville jag inte just gärna tro. Hur vore det att rulla sig där? Vi skall pröva! ĉuste tiel. Sed estas ja nia trinkaĵo la bruna fluidaĵo de hordeo, nia brulligno — lignoŝtipoj kaj kenstumpoj, kaj sub ni estas mola, pajla matraco, bona luktogrundo cĉ por reĝoj kaj grand-princoj. — Unu vorton, Tuomas. Frato Aapo ja garantiis, ke via forto kaj povo jam multe superas tiujn de Juho, sed tion mi ne volus kredi. Kiel estus, se ni tie iom turniĝadus? Ni provu! 06039
Bottom
06040
Top
Simeoni: Håll er i styr! och spara den glänsande halmen åtminstone till morgondagen. SIMEONI. Ni estu kvietaj! kaj domaĝu la brilantan pajlon a!menaŭ ĝis morgaŭ. 06040
Bottom
06041
Top
Juhani: Nu står ju glädjen högst, ”helgaftonen störst av fester”; och det skall bli boss av halmen. -Roar det Tuomas? JUHANI. Nun la ĝojo ja estas la plej altgrada, «antaŭ. vespcro plej nobla en festo», kaj pajlo devas tamen fariĝi porkeja sternaĵo. — Cu plaĉas al Tuomas? 06041
Bottom
06042
Top
Tuomas: Man kan väl pröva. TUOMAS. Ni povas provi. 06042
Bottom
06043
Top
Juhani: Livtag! JUHANI. Cirkaŭprenan lukton! 06043
Bottom
06044
Top
Tuomas: Låt gå för det! TUOMAS. Estu tiel! 06044
Bottom
06045
Top
Juhani: Vi skall hugga till, vi skall hugga till! JUHANI. Ni kunfrapiĝu, ni kunfrapiĝu! 06045
Bottom
06046
Top
Aapo: Vänta, gosse! Tuomas bör också få ett nä-vatag i din byxlinning. AAPO. Atendu, knabo! Tuomas ankaŭ ricevu firman tenon je la rando de via pantalono. 06046
Bottom
06047
Top
Juhani: Det må han få, må han få! JUHANI. Li ricevu, li ricevu! 06047
Bottom
06048
Top
Eero: Juho, varför grinar du och rullar med ögonen som oxen på slaktbänken? Ack broder min! Men se upp, att du inte skämmer ut dig nu. EERO. Juho, kial vi grimacas kaj turnas viajn okulojn kicl bovo sur buĉbenko? Ho, mia frato! Sed atentu, kc vi ne senhonorigu vin nun. 06048
Bottom
06049
Top
Aapo: Allt väl. Vems är första kastet? AAPO. Cio bone. Kies estas la unua ekĵeto? 06049
Bottom
06050
Top
Juhani: Det må vara Tuomas’. JUHANI. Estu ĝi por Tuomas. 06050
Bottom
06051
Top
Tuomas: Det må vara den äldsta broderns. TUOMAS. Estu ĝi por la plej aĝa frato. 06051
Bottom
06052
Top
Juhani: Stå på dig då. JUHANI. Staru do firme sur via bazo. 06052
Bottom
06053
Top
Tuomas: Vill försöka. TUOMAS. Mi volas peni. 06053
Bottom
06054
Top
Juhani: Står du, står du? JUHANI. Cu vi staras, ĉu vi staras? 06054
Bottom
06055
Top
Tuomas: Vill försöka. TUOMAS. Mi volas peni. 06055
Bottom
06056
Top
Aapo: Helejä, gossar! Så där, just så där! Ni kämpar ju som troshjältar. Jussi brottas och bänder som självaste Israel och ”Tuomas står så styv i stammen”. AAPO. he he, knaboj! Tiel, ĝuste tiel! Vi batalas kiel herooj de kredo. Joĉjo penegas kaj tordas kiel Izrael mem kaj »Tuomas kiel kverko staras». 06056
Bottom
06057
Top
Eero: ”När Abrahammen språkar.” Men titta på luhos mun och du blir skrämd. Ack! om jag nu kunde slicka en stålstång mellan hans tänder - så pritsch! och den vore strax i tvenne stycken. Jag blir skrämd, skrämd! EERO. »Dum predikon Aapo faras.» Sed rigardu la buŝon de Juho kaj konsterniĝu. Ho! se mi nun ŝovus ŝtalpikilon inter liajn dentojn — raĉ! kaj ĝi estus tuj en du pecoj. Mi konster-niĝas, mi konsterniĝas! 06057
Bottom
06058
Top
Aapo: Det är ju män som tampas. Under oss stiger och sjunker tiljorna. AAPO. Luktado de viroj nur. Leviĝadas kaj malleviĝadas sub ni la planktabuloj. 06058
Bottom
06059
Top
Eero: Som orgeltrampor; och Tuomas’ sockor plöjer golvet som en grov svedplog. EERO. Kvazaŭ pedaloj de orgeno; kaj la botoj de Tuomas plugas la plankon kiel dika arbara plugilbeko. 06059
Bottom
06060
Top
Aapo: Inte tar man just i med några mjölkfingrar, l ör fanken! om detta stök skedde på berget där borta, så skulle klackjärnen slå gnistor ur klippan. AAPO. Oni ja ne palpadas tie per laktofingroj. Diablo! se okazus ĉi tiu streĉado sur tiu monto, tiam frapus la ferumitaj kalkanumoj fajrerojn el la ŝtonego. 06060
Bottom
06061
Top
Eero: Riktiga guldstjärnor skulle flyga i skogen, och därav uppstode allt en munter skogsbrand. -Men Tuomas står fortfarande. EERO. Vcrc oraj steloj flugus en la arbaron, kaj naskiĝus el tio gaja brulado. — Sed ĉiam staras Tuomas. 06061
Bottom
06062
Top
luomas: Har du bökat tillräckligt nu? TUOMAS. Cu vi jam ektiradis sufiĉe? 06062
Bottom
06063
Top
Juhani: Kasta du. JUHANI. Vi ĵetu! 06063
Bottom
06064
Top
l uomas: Vill försöka. Och nu får du se hur golvet snurrar. TUOMAS. Mi klopodos. Sed vidu nun, la planko turniĝas. 06064
Bottom
06065
Top
Eero: Stå på dig, Juho! EERO. Memoru, memoru, Juho! — 06065
Bottom
06066
Top
Aapo: Det var ett kast. AAPO. Tio estis vera ekĵeto. 06066
Bottom
06067
Top
Eero: Det var ett dån som från ”Haamaas vedkub-he”, en smäll som från ”himlens eldhammare”. EERO. Tio estis krakego kvazaŭ per «lignokojna martelego de Haamas», kvazaŭ frapego per «fajromartelo de la ĉielo». 06067
Bottom
06068
Top
Timo: Och där ligger Juhani som en maltsäck. TIMO. Kaj tie kuŝas Juhani kiel maltsako. 06068
Bottom
06069
Top
Eero: Stackars ”Jussi-pojken”! EERO. Ho ve, «Knabo-Joĉjo»! 06069
Bottom
06070
Top
Timo: Så kallade han sig som liten knatting. TIMO. tiel li sin nomis kiam li estis infaneto. 06070
Bottom
06071
Top
Aapo: Man bör dock veta hur man slänger en karl. Minns det, Tuomas: mänskans kropp är ju inte av järn, utan av kött och ben. AAPO. Oni devas tamen scii kiel ĵeti viron. Memoru, Tuo-mas: la homa korpo ja ne estas el fero, sed el karno kaj osto. 06071
Bottom
06072
Top
Timo: Ja, också om hon bär byxor. TIMO. Jes, kvankam Ii portas eĉ pantalonon. 06072
Bottom
06073
Top
Tuomas: Skadade jag dig? TUOMAS. Cu mi kaŭzis al vi difekton? 06073
Bottom
06074
Top
Juhani: Sköt dig själv. JUHANI. Gardu vin mem. 06074
Bottom
06075
Top
Tuomas: Stig upp. TUOMAS. Leviĝu. 06075
Bottom
06076
Top
Juhani: Nog stiger jag upp och visar dig mannakraften i handkavle. I den leken väges styrkorna. JUHANI. Jes, mi Ieviĝos kaj montros al vi forton en konkuro per tirbastono. En tiu ludo la fortoj estas pesataj. 06076
Bottom
06077
Top
Tuomas: Eero, hämta hit eldstören därifrån vrån. -Se här, Juhani. TUOMAS. Alportu, Eero, bastonon de tie el la angulo. — Jen, Juhani. 06077
Bottom
06078
Top
Juhani: Här är jag. Och nu baktass mot baktass och nyporna om stören! JUHANI. Ĉi tie mi estas. Kaj nun piedon kontraŭ piedo kaj la ungojn ĉirkaŭ la bastono! 06078
Bottom
06079
Top
Aapo: Och när jag skriker till, då skall ni dra, men utan en enda knyck. Stören vid tårnas plats, just vid tårnas plats, inte en tum åt någotdera hållet. - Nu, gossar! AAPO. Kaj kiam mi ekkrios, tiam tiru, sed sen ia ektirego. La bastonon super la piedfingroj, ĝuste precize super la pied-fingroj, eĉ ne colon al unu flanko aŭ alia. — Nun, knaboj! 06079
Bottom
06080
Top
Timo: Juho stiger uppåt så det knakar. TIMO. Juho leviĝas per sola svingo. , 06080
Bottom
06081
Top
Aapo: Där hjälper ju ingen nåd. AAPO. Tie eĉ graco ne helpus. 06081
Bottom
06082
Top
Juhani: Gå och tappa öl, Timo. JUHANI. Iru kaj verŝu bieron, Timo. 06082
Bottom
06083
Top
Timo: Du haltar ju, bror min. TIMO. Vi ja lamas, frato. 06083
Bottom
06084
Top
Jjuhani: Tappa öl, din förbannade knatting! Hörde du? Eller vill du ha dig kring öronen? JUHANI. Verŝu bieron, vi malbenita knabaĉo! Ĉu vi aŭdis? Aŭ ĉu vi volas ricevi ĉirkaŭ la orelojn? 06084
Bottom
06085
Top
Tuomas: Skadade jag din fot? TUOMAS. ĉu mi kontuzis vian piedon? 06085
Bottom
06086
Top
Juhani: Vad rör det dig? Sköt om din egen tass. Vad bryr jag mig om det, om min klack också lossnade från sulan? Den lossnade ju under brottningen som en rovskiva. Men titta på dig själv, du. Det syns, att du vinner över mig i brottning och handkavel; men kom och slåss. JUHANI. Ne zorgu pri tio. Rigardu vian propran piedaĉon. Ne gravas, se la kalkanumo deŝiriĝis de mia boto. Ĝi ja deŝiriĝis dum la lukto kvazaŭ detranĉaĵo de rapo. Sed gardu vin mem, vi. Ŝajnas, ke vi venkas min en lukto kaj en tiro de bastono; sed venu interbatiĝi! 06086
Bottom
06087
Top
Aapo: Slagsmål hör inte till saken nu. AAPO. Interbatiĝo ne apartenas al la afero. 06087
Bottom
06088
Top
Juhani: Jodå, om vi bara vill. JUHANI. Certe, se ni nur volas. 06088
Bottom
06089
Top
Tuomas: Jag vill inte. TUOMAS. Mi ne volas. 06089
Bottom
06090
Top
Juhani: Du törs inte. JUHANI. Vi ne kuraĝas. 06090
Bottom
06091
Top
Aapo: Vet att brottningen är en lek. AAPO. Sciu, ke lukto estas ludo. 06091
Bottom
06092
Top
Simeoni: Jag vet att den är en lek, varav ofta uppstår slagsmål och mord. SIMEONI. Mi scias, ke ĝi estas ludo, el kiu ofte naskiĝas interbatiĝo kaj mortigo. 06092
Bottom
06093
Top
Juhani: Tuomas må ha vunnit, men ingen annan kröker Juhani här. Det svär jag och bevisar från man lill man över hela kompaniet. - Ett nappatag, Aapo! Håller din krage? Håller den? JUHANI. Tuomas venku, sed ne subpremos Johanon ĉi tie iu alia. Tion mi ĵuras kaj pruvos de viro al viro tra la tuta kompanio. — Unu ekĵeton, Aapo! Ĉu via kolumo eltenas? Ĉu eltenas? 06093
Bottom
06094
Top
Aapo: Vildsint utan minsta skäl! Sansa dig, sansa, och låt oss brottas på ordentligt vis. AAPO. Vi furiozulo sen eĉ plej malgranda kaŭzo! Paciencc, pacience, kaj ni Iuktu bonmore. 06094
Bottom
06095
Top
Juhani: Blixt och dunder! JUHANI. Brila fulmo! 06095
Bottom
06096
Top
Aapo: Sansa dig, säger jag. - Så där, kasta nu. AAPO. Paciencon, mi diras. — Jen, nun ekĵetu. 06096
Bottom
06097
Top
Eero: Juho dansar polska som en pojke, om han också haltar. EERO. Juho dancas polkon kiel vera knabo, eĉ lamante. 06097
Bottom
06098
Top
Juhani: Vad yttrar du nu, broder Aapo? JUHANI. Kion diras vi nun, frato Aapo? 06098
Bottom
06099
Top
Aapo: Att jag ligger under dig. AAPO. Ke mi kuŝas sub vi. 06099
Bottom
06100
Top
Juhani: Stig fram som följande nummer, Simeoni. JUHANI. Alpaŝu al numero, Simeoni. 06100
Bottom
06101
Top
Simeoni: Inte för tusen riksdaler ens skulle jag slöra den höga helgen. SIMEONI. Ne eĉ por mil taleroj por rompi la altan feston. 06101
Bottom
06102
Top
Juhani: Ärad vare julhelgen! Inte stör man den under en oskyldig brottning, då vårt sinne är glättigt och vårt hjärta rent. Ett försök, Simeoni! JUHANI. Honorata estu la kristnaska festo. Oni ne rompas ĝin per senkulpa Iukto, se nia animo estas gaja kaj nia koro pura. Unu provo, Simeoni. 06102
Bottom
06103
Top
Simeoni: Varför frestar du mig? SIMEONl. Kial vi turmentas min? 06103
Bottom
06104
Top
Juhani: En kramning! JUHANI. Unu puŝegon! 06104
Bottom
06105
Top
Simeoni: Du satan! SIMEONI. Vi satano! 06105
Bottom
06106
Top
Aapo: Frid åt honom, Juhani, frid! AAPO. Pacon al li, Juhani, pacon! 06106
Bottom
06107
Top
Juhani: Men vi kan väl försöka. Se så, ett enda kragtag! JUHANI. Ni ja povas provi. Nu jen, nur unu ekĵeton je pantalona rando. 06107
Bottom
06108
Top
Simeoni: Drag åt helvete, onda ande! Jag medger, ull du vinner. SIMEONI. Iru en la inferon, malica spirito! Mi konfesas, ke vi venkus. 06108
Bottom
06109
Top
luomas: Det tror jag först när jag ser det. Och inte lorde Simeonis senor heller vara kalvkött. TUOMAS. Tion mi kredos nur kiam mi vidos. Mi nekredas, ke la muskoloj de Simeoni estas el bovida karno. 06109
Bottom
06110
Top
Juhani: Därför må han komma och pröva. Då ser man, om de är kalvkött eller svart, tågigt björnkött. JUHANI. Tial li venu kaj provu. Tiam oni vidos, ĉu ili estas el bovida aŭ el nigra, ledeca ursa karno. 06110
Bottom
06111
Top
Aapo: Låt honom vara i fred och må en annan träda fram, som har större lust att mäta sina krafter. Timo där, alltid tapper karl! AAPO. Li estu kiel li volas, kaj alpaŝu alia heroo, al kiu pli plaĉas la lukto. Frato Timo, ĉiam brava viro! 06111
Bottom
06112
Top
Juhani: Behagas det? JUHANI. Cu vi havas emon? 06112
Bottom
06113
Top
Aapo: Kör i vind, Timo! Du hänger ju aldrig med huvudet. AA PO. Kontraŭ venton,Timo! Vi ja neniam estis timema knabo. 06113
Bottom
06114
Top
Tuomas: Aldrig, men alltid hurtig, städse som i sin egen gård. Jag kan inte glömma konsten, som han gjorde vid det minnesvärda bråket med Toukolaborna. Han fick ju först oförhappandes en duktig smäll i skallen sin, men, utan att bry sig något vidare därom, vände han sig lugnt om, snappade stören från mannens näve och så dängde han tillbaka mot skallen -och stören gick av. Gick av så det skrällde, och ner damp mannen som en tomsäck. Så gjorde Jukolas Timo. Och jag vet att det fortfarande finns karlatag i honom. TUOMAS. Neniam, sed ĉiam decida, ĉiam kiel en sia propra domo. Mi ne forgesas la bravaĵon, kiun li faris en la neforgesebla batalokun Toukolanoj. Unue li ricevis surprize fortan bataĉon sursian kapon, sed, ne multe atentante pri tio, li turniĝis serioze, kaptis la stangon el la mano de sia kontraŭulo kaj nun frapis siaparte lian kranian ŝelon — kaj la stango disrompiĝis krakante, kaj sur la teron falaĉis la viro kvazaŭ malplena sako. Tiel faris Jukola Timo. Kaj mi scias, ke estas en li ankoraŭ rezisto kon-traŭ viro. 06114
Bottom
06115
Top
Timo: Kom an, gosse. TIMO. Nu venu, Knabo. 06115
Bottom
06116
Top
Juhani: Det är just det jag önskar. Men vänta tills också jag griper tag i dina linningar. Nu är jag färdig. JUHANI. Tion mi ja ĝuste deziras. Sed permesu, Ke mi Kaptu vin ĉe la pantalono, anKaŭ rni. Nun mi estas preta. 06116
Bottom
06117
Top
Aapo: Det första rycket är Timos. AAPO. La unua ekĵeto estu por Timo. 06117
Bottom
06118
Top
Juhani: Må så vara. Då hinner jag pusta lite. JUHANI. Estu tiel. Mi havos iom da tempo por elspiregi. 06118
Bottom
06119
Top
Timo: Se så där! TIMO. Jen! 06119
Bottom
06120
Top
Juhani: Nej, min son! JUHANI. Ne, mia Knabeto! 06120
Bottom
06121
Top
Tuomas: Ett ganska klämmigt ryck, Timo, du tappra Timo! Men har du råd att bättra? TUOMAS. Sufiĉe forta eKtiro, Timo, vi brava Timo! Sed ĉu vi havas eblecon iom piiigi la forton? 06121
Bottom
06122
Top
Juhani: Inte går man härifrån utan vidare. JUHANI. Tiel facile ni ne submetiĝos. 06122
Bottom
06123
Top
Tuomas: Timo, har du råd att bättra? TUOMAS. Timo, ĉu vi havas eblecon pliigi la forton? 06123
Bottom
06124
Top
Timo: Borde ha. - Vad säger det här? TIMO. Mi Kredas, Ke mi havas. — Kion vi diras pri ĉi tio? 06124
Bottom
06125
Top
Juhani: ”Inte går man härifrån utan vidare, sa Hyvänmäki-tiggarn.” JUHANI. »Tiel facile ni ne submetiĝos, diris la almozulo de Hyvamaki.» 06125
Bottom
06126
Top
Aapo: En gång till, Timo. AAPO. AnKoraŭ unu fojon, Timo. 06126
Bottom
06127
Top
Tuomas: Har du råd att bättra? TUOMAS: Onkos varaa parantaa? 06127
Bottom
06128
Top
Timo: Borde ha. - Och detta då? TIMO. Mi penos, mi penos. 06128
Bottom
06129
Top
Juhani: ”Inte går man härifrån utan vidare, sa Hyvänmäki-tiggarn.” JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» 06129
Bottom
06130
Top
Tuomas: Men det var en knyck som kändes. TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. 06130
Bottom
06131
Top
Eero: Ingen fara, bara en smula och särdeles oskyldigt skalv Juhanis röst. EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. 06131
Bottom
06132
Top
Juhani: Upprätt står jag. JUHANI: Pystyssä seison. 06132
Bottom
06133
Top
Tuomas: En gång till, Timo. TUOMAS: Kerran vielä, Timo. 06133
Bottom
06134
Top
Timo: Vi skall försöka, vi skall försöka. TIMO: Koetetaan, koetetaan. 06134
Bottom
06135
Top
Juhani: ”Vänta - håll!” Mina byxor ramlar! JUHANI. Halt, mia pantalono falas. 06135
Bottom
06136
Top
Timo: ”Men nu, sa Kaitaranta.” TIMO. »Sed nun, diris Kaitaranta.» 06136
Bottom
06137
Top
Juhani: Mina byxor ramlar! Hör du det? JUHANI. Mia pantalono falas! Cu vi aŭdas? 06137
Bottom
06138
Top
Timo: Se så där, bror min! TIMO. Jen, mia frato! 06138
Bottom
06139
Top
Aapo: Ligger Juhani där igen och pussar golvet? AAPO. Cu Juhani Kuŝas ree tie, Kisante la plankon? 06139
Bottom
06140
Top
Eero: Och flåsar som en tjuroxe. Men väl att han "hinner pusta lite”. EERO. Kaj spiregante Kiel virbovo. Sed bone, Ke li »havas iom da tempo por spiregi». 06140
Bottom
06141
Top
Timo: Under mig ligger gossen som en blöt trasa. TIMO. Sub mi kuŝas la knabo kvazaŭ malseka pantoflo nur. 06141
Bottom
06142
Top
Tuomas: Men hans byxor spelade honom ett spratt. TUOMAS. Sed lia pantalono faris al li petolaĵon. 06142
Bottom
06143
Top
Aapo: De må i sanningens namn vara sagt. Jussis egna byxor stod emot deras herre och blev bundsförvanter med Timo. AAPO. Estu dirite en la nomo de vero. La pantalono de Juhani mem estis ĉi tie kontraŭ sia sinjoro kaj faris interligon kun Timo. 06143
Bottom
06144
Top
Eero: Så är det fatt. Därför bort med alla byxor och leken må börja på nytt. EERO. Tia estas la afero. Tial for ĉiujn pantalonojn kaj ripetiĝu la ludo. 06144
Bottom
06145
Top
Simeoni: Håll nu käft, din odåga! Eljes ger jag dig på nosen. Har du ej redan fått nog av denna helvetiska lek? SIMEONl. Nun fermu vian gorĝon, vi kvakulo! En alia okazo mi batos vian nazon. Cu vi ne jam havas sufiĉe de tiu infera Iudado? 06145
Bottom
06146
Top
Eero: Nå den må då förvandlas till en himmelsk lek. Bort med byxorna och skjortorna, och börja brottas som två änglar på Paradisets åkrar. EERO. Nu, ĝi ŝanĝiĝu en ĉielan ludadon. La pantalonojn kaj ĉemizojn for kaj vi luktu kiel du anĝeloj sur kampo de paradizo. 06146
Bottom
06147
Top
Tuomas: Varför sitter du på hans nacke, Timo? TUOMAS. Kial vi sidas sur lia nuko, Timo? 06147
Bottom
06148
Top
Timo: Om det nu fanns ett vedträ, så fick han på baken så det small. TIMO. Se mi nun havus lignoŝtipon, mi povus bati la postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06148
Bottom
06149
Top
Aapo: Hur så? Detta är brottning, men inget slagsmål. AAPO. Kial tiel! Tio estas tukto, sed nenia interbatiĝo. 06149
Bottom
06150
Top
Eero: Är Timo förtörnad? EERO. ĉu Timo koleriĝis? 06150
Bottom
06151
Top
Timo: Inte alls, inte alls, men jag säger som så: om här nu fanns ett vedträ eller en rund kavel, så fick han på baken så det small. TIMO. Tute ne, tute ne, sed mi diras: se mi havus lignoŝtipon aŭ rondan stangeton, mi povus bati !a postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06151
Bottom
06152
Top
Tuomas: Släpp upp honom. TUOMAS. Lasu lin restariĝi. 06152
Bottom
06153
Top
Timo: Stig upp, du Guds missfoster. TIMO. Stariĝu, kreaĵo de Dio. 06153
Bottom
06154
Top
Juhani: Jag stiger, och du skall veta att när jag fått byxorna upp igen, är det din tur att sjunka ner, och på annat vis än jag nyss. Jag, stackars pojk, kroknade ju för en olyckas skull, som du så flinkt utnyttjade, din hundsfott, din stövelknekt! JUHANI. Mi stariĝos, kaj sciu, post kiam mi ree ligis mian pantalonon, estos via vico premiĝi malsupren kaj alimaniere ol mi ĵus. Mi ja, kompatinda knabo, falis sub vin pro mal-bonŝanco, kiun vi tiel vigle uzis por via celo, vi sentaŭgulo, bottirilo! 06154
Bottom
06155
Top
Aapo: Bort med vresigheten! Jag vet att han knappast märkte din byxolycka, innan kastet skett. Det gjorde han i kampens hetta, pojkbytingen. AAPO. Koleriĝo malproksimen! Mi scias, ke li apenaŭ rimarkis vian pantalonakcidenton, antaŭ ol la ekĵeto jam estis farita. Tion li faris en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06155
Bottom
06156
Top
Juhani: Det visste han nog, den mullsorken. Men ni är ju alla som korpar i nacken på mig. Att han kantänka inte visste. Skrek jag inte som en rågångare med hög röst: vänta-håll, byxorna ramlar? Men han brydde sig inte därom, utan slet med naglar och tänder som en katt. Men tusan också! Jag skall allt lära dig att hädanefter till din lycka utnyttja en annans korvbyxor, jag skall allt lära dig. JUHANI. Tion li certe sciis, tiu juna lutro. Sed vi estas kiel korvoj ĉiuj sur mia nuko. Cu li ne sciis? Cu mi ne kriis kiel lim-signisto per laŭtega voĉo: halt, mia pantalono falas? Tamen li ne tion atentis, sed tiradis per siaj ungoj kaj dentoj kvazaŭ kato. Sed sidu kaj brulu! Certe mi vin instruos uzi estonte je via favoro la falantan pantalonon de alia, jes, mi vin instruos. 06156
Bottom
06157
Top
Timo: Det gjorde jag i kampens hetta. TIMO. Tion faris mi en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06157
Bottom
06158
Top
Juhani: Jag skall allt lära dig, bara jag fått mina byxor opp och svångremmen fast som ett kilat tunnband. JUHANI. Mi vin instruos, levinte ree Ia pantalonon kaj liginte ĝian malsatozonon kiel streĉitan barelringon. 06158
Bottom
06159
Top
Timo: Jag struntar i hela brottningen; när jag en gång vann, så vann jag, inte finns där då annat att muttra om. Vad hör byxorna hit. I brottningen brottas karlen, men inte byxorna och sockorna eller andra snöstrumpor. TIMO. Mi malŝatas la tutan luktadon; ĉar mi nun venkis, mi venkis, kaj nenia plia murmurado pri tio. Kion komunan kun Ia afero havas pantaiono? En lukto luktas viro, sed ne pantalono kaj gamaŝoj aŭ aliaj neĝoŝtrumpoj. 06159
Bottom
06160
Top
Juhani: Nävarna i linningen igen och bröst mot bröst. Tusan också! JUHANI. La manojn al la pantalonoj denove kaj bruston kontraŭ brusto! Sidu kaj brulu! 06160
Bottom
06161
Top
Timo: Skall jag gå med honom i det där barnsliga bråket? TIMO. ĉu mi iru kun Ii al tiu infaneca laboro? 06161
Bottom
06162
Top
Eero: Och det frågar han. Gå, du av Gud skapade, så länge du kan det. EERO. Kion vi ankoraŭ demandas. Iru, kreaĵo de Dio, iru ĉar estas permesate. 06162
Bottom
06163
Top
Simeoni: Gå inte, säger jag. SIMEONI. ne iru, diras mi. 06163
Bottom
06164
Top
Eero: Gå inte, om du fruktar och darrar. EERO. Ne iru. se vi timas kaj tremas. 06164
Bottom
06165
Top
Juhani: Nu hjälper inte fruktan eller darrande, utan han måste delta i en ny tävlan och det just i denna Guds stund. JUHANI. Nun ne helpas timo nek tremo, sed li estas devigata iri al nova konkuro kaj ĝuste en ĉi tiu momento de Dio. 06165
Bottom
06166
Top
Eero: Förbarma dig över honom, Juhani, förbarma dig! EERO. Indulgu lin, Juhani, indulgu! 06166
Bottom
06167
Top
Timo: Varför det, Eero? Varför det? Låt gå för ett försök än, ett eller två. Buss på bara! TIMO. Kial? Eero, kial? Estu konsentita ankoraŭ unu streĉo, unu aŭ du. Ekkaptu! 06167
Bottom
06168
Top
Juhani: Se här, gosse! JUHANI. Ci tie, knabo! 06168
Bottom
06169
Top
Tuomas: Hyggligt, Juho! TUOMAS. Dece, Juho. 06169
Bottom
06170
Top
Aapo: Hyggligt! Så där slåss ju två hungriga hökar. AAPO. Dece! Tiel ja interbatiĝas du malsataj akcipitroj. 06170
Bottom
06171
Top
Simeoni: Slagsmål, idel slagsmål! SIMEONI. Interbatiĝo, pura interbatiĝo! 06171
Bottom
06172
Top
Aapo: Förnuftigt, Juhani! AAPO. Prudente, Juho! 06172
Bottom
06173
Top
Simeoni: O ni vidunder, o ni vidunder! SIMEONI. Ho, vi teruruloj, ho, vi teruruloj! 06173
Bottom
06174
Top
Eero: Du skall inte krossa din broder! EERO. Ne kripligu vian fraton! , 06174
Bottom
06175
Top
Simeoni: Aha, nu blir ju också Eero blek om nosen. Där har du fiskarna, som du metade efter. SIMEONI. Ho, ho! jam cĉ Eero paliĝas. Tie estas viaj fiŝoj, kiujn vi kaptadis. 06175
Bottom
06176
Top
Tuomas: Juhani! TUOMAS. Juhani! 06176
Bottom
06177
Top
Simeoni: Hela pörtet faller ju samman, ni odjur och djävlar. SIMEONI. Disfalas ja jam eĉ la domo, vi rabobestoj kaj diabloj! 06177
Bottom
06178
Top
Juhani: ”Vått, gosse, sa ryssen!” Nå varför ligger du där, och plirar upp i taket? JUHANI. »Vot», knabo, diris la ruso! Nu, kial vi kuŝas tie kaj okulumas supren al la plafono? 06178
Bottom
06179
Top
Timo: Du vinner nu, men låt bara tiden forma oss lite till; du åldras och blir mindre, men jag växer och blir kraftigare. TIMO. Vi venkis min nun, sed lasu la tempon prepari iom ankoraŭ: vi maljuniĝos kaj fariĝos malgranda, sed mi kreskos kaj fariĝos pli forta. 06179
Bottom
06180
Top
Juhani: En gång förfaller och upphör denna jord att vara, hur skulle det då ej ske med den syndiga mänskostackarn. Tiden nöter oss alla, bror min. Men stig upp och häv i ditt synamente en klunk öl och erkänn att i dig finns ett par lod mindre styrka än i mig. JUHANI. lam kadukiĝos kaj finiĝos eĉ la mondo, kial ne pekema homo mizera. La tempo eluzas nin ĉiujn, mia frato. Sed leviĝu kaj verŝu en vian vizaĝon plengorĝon da biero kaj konfesu, ke estas en vi du tri funtoj malpii da forto ol en mi. 06180
Bottom
06181
Top
Timo: Det såg man. Där låg jag ju som en kluns under dig och du över mig som en lurvig björn. TIMO. Tion oni vidis. Tic mi kuŝis senforta sub vi, kaj vi super mi kiel krudhara urso. 06181
Bottom
06182
Top
Juhani: ”Tag dig en sup, Svansmatti, ur Kiikka-Heikkis kanna!” I Jukolas hjord är jag alltså den andra i ordningen vad styrkan anbelangar. Lauri och Eero är visserligen oprövade än, men de må veta att de skulle svimma och lyssna till bisurr vid den prövningen; och Simeoni har erkänt sig vara svagare än jag. Men en lillfingerskarl är ingen enda av Jukolas bröder, det går jag i god för. Hit må komma ända till femti stycken Toukolabor, näve mot näve. Fem tunnor bär jag ju på min nacke, och Tuomas lite till; fem tunnor, blott en annan staplar tyngden på min rygg. JUHANI. «Prenu el ĉi tiu, vi Saparamatti, el la kruĉo de Kiikka-Heikki!» — Mi estas do !a dua viro en la anaro de Jukola koncerne la forton. Lauri kaj Eero estas ankoraŭ neprovitaj, sed ili sciu, ke ili aŭskultadus burdojn ĉe la provo; kaj Simeoni konfesis, ke li estas malpli forta ol mi. Sed etfingra viro estas neniu el la fratoj de Jukola, tion mi garantias. Venu ĉi tien eĉ kvindeko da Toukolanoj, pugnon kontraŭ pugno. Kvin barelojn da greno mi ja portas sur mia nuko, kaj Tuomas iom plij kvin barelojn, se iu staplas la ŝarĝon sur mian dorson. 06182
Bottom
06183
Top
Tuomas: Men det skulle roa mig att se Lauri och Eero i ett riktigt nappatag. TUOMAS. Sed al mi plaĉus vidi, se Lauri kaj Eero inter-luktus tute serioze. 06183
Bottom
06184
Top
Aapo: Sannerligen något att titta på. Den ena stadig och lugn som vinterns blidväder, den andra liten som en dvärg, men flink och vass som en blixt. Kör i vind, och där kämpar vesslan och harhannen. Jag jämför dig inte med haren för rädslans skull, därtill finns inget skäl, inte heller för hur du rör dig, för Lauri stegar som smeden Könnis gräftare - vars fotter och gräfta sattes i rörelse av ett finurligt urverk i magen - men kampen skulle enligt min mening likna brottningen mellan en vessla och en ståtlig harhanne. AAPO. Vere io vidinda. Unu serioza kaj kvieta kiel vintra degelvetero, Ia alia eta kiel pigmeo, sed vigla kaj akra kiel fulmo. Interataku, kaj jen luktas ermeno kaj virleporo. Mi ne komparas vin kun leporo pro malkuraĝo, al tio ne estas kaŭzo, ankaŭ ne pro via moviĝemo, ĉar Lauri paŝas kiel la pioĉisto de la forĝisto Konni — pioĉisto, kies piedojn kaj pioĉon movis lerta horloĝa aparato en ĝia ventro — sed ŝajnas, laŭ mia opinio, la batalo estus lukto inter ermeno kaj granda virleporo. 06184
Bottom
06185
Top
Juhani: Kragtag, gossar, kragtag eller livtag. JUHANI. Unu brustlukton, knaboj, unu brustlukton aŭ ĉirkaŭprenan lukton! 06185
Bottom
06186
Top
Lauri: Vad lönar det sig att brottas med Eero? Man får aldrig ett ordentligt tag i honom, men han bråkar mellan benen på en som en katt, klöser och klämmer om midjan på ett så förbaskat vis, att man knappt kan dra ett pipande andetag i sitt bröst. Så gjorde han när vi sistlidna höst brottades på Däldängen. Och vem som där vann, vem som hamnade under, det ”begrep inte livari ens”. Varför skulle jag då mera försöka mig på honom? LAURI. Kio fariĝus el lukto kun Eero? Lin oni neniam povas vere kapti inter la manojn, sed tie li ruliĝas ĉe la piedoj kiel kato, ungogratas kaj premas la ingvenojn de la alia en tiel furioza maniero, ke li apenaŭ povas spirsorbi aereron en sian bruston. Tiel li agis, kiam ni Ia lastan aŭtunon luktadis sur la herbejo Aroniittu. Kaj kiu tie venkis, kiu restis sube, tion »ne komprenis eĉ livari». Kial mi plu luktu kun li? 06186
Bottom
06187
Top
Eero: Jag var inte en enda hårsmån starkare än du. Tro om du vill. EERO. Mi ne estis pli forta ol vi, ne eĉ mezuron de hareto. Kredu se vi volas. 06187
Bottom
06188
Top
Lauri: Det tror jag, för jag vet att du är svagast. LAURI. Tion mi kredas, ĉar mi scias, ke vi estas pli mal-forta. 06188
Bottom
06189
Top
Juhani: Det må en rejäl brottning bevisa. JUHANI. Tion pruvu honesta lukto. 06189
Bottom
06190
Top
Lauri: Varför skulle jag mera slåss med honom? LAURI. Kial mi luktu plu kun li? 06190
Bottom
06191
Top
Simeoni: Låt oss lägga oss, ni vettvillingar. SIMEONI. Ni jam kuŝiĝu, vi sovaĝuloj. 06191
Bottom
06192
Top
Juhani: Nätter finns det många, men jul bara en gång om året, och därför må vi nu glädja oss. Gläd dig, du julstuga, gläd dig hela Israels land! Denna natt, i denna stund har skett ett stort under i Babylons stad. Låt oss fröjdas! - Vilken lek skall vi börja med? Skall vi äta julskinka, skall vi sticka svin, eller skall vi fäkta efter sotarn? JUHANI. Noktoj estas multaj, sed kristnasko nur unu fojon en la jaro, kaj tial ni ĝoju nun. ĉoju, vi kristnaska ĉambro, ĝoju la tuta lando de Izrael! Ci tiun nokton, en ĉi tiu momento okazis granda miraklo en la urbo Babilono. Ni ĝoju! — Kian ludon ni elektu? Cu ni manĝu kristnaskan rostaĵon? ĉu ni piku porkon aŭ ĉu ni puŝadu botiston? 06192
Bottom
06193
Top
Simeoni: Se så! Skall vi här ännu nojsa som ostyriga kläppar? Gå din väg! SIMEONI. Jen! Cu ni ankoraŭ petoladu ĉi tie kvazaŭ sen-bridaj idaĉoj? Iru for! 06193
Bottom
06194
Top
Juhani: En ung mans ogifta liv är som en dans. Inte sant, Timo? JUHANl. La vivo de juna fraŭlo estas dancado. Cu ne tiel, Timo? 06194
Bottom
06195
Top
Timo: Hi, hi, hi! TIMO. Hi, hi, hi! 06195
Bottom
06196
Top
Juhani: Inte sant? JUHANI. Cu ne tiel? 06196
Bottom
06197
Top
Timo: Nog är det så. TIMO. Jes, tia ĝi estas. 06197
Bottom
06198
Top
Eero: Just så, ”Jussi-liten”. EERO. ĉuste tiel, »Joĉjo-karulo». 06198
Bottom
06199
Top
Juhani: Sade räven till haren. Rätt! Detta liv går an; emellanåt är det ju också roligt och får en att lyfta på hälarna. - Låt oss dansa ryssdans; i det är jag överdängare. Titta här! JUHANI. Diris la vulpo al Ia leporo. Prave! Ci tiu vivo taŭgas, iam ĝi estas eĉ gaja kaj levas iom la kalkanojn. Ni dancu laŭ rusa maniero; en tio mi estas majstro. Vidu! 06199
Bottom
06200
Top
Aapo: Månne vårt öl stiger i skallen på en? AAPO. Cu nia biero eble donus kapturniĝon? 06200
Bottom
06201
Top
Juhani: Häv i ditt käftamente kannor tre, törhända känner du det då skvalpa lite i övre våningen? Men sjung, Eero, när Jussi-pojken dansar. Kläm till med det! JUHANI. Verŝu en vian vizaĝon stofojn tri, jen, ĉu vi ne rimarkos ioman skuiĝon tie en la supra etaĝo? — Sed kantu, Eero, kiam Joĉjo-knabo dancas. Elbuŝigu! 06201
Bottom
06202
Top
Eero: Vilken sort får det vara? EERO. Kia speco estas dezirata? , 06202
Bottom
06203
Top
Juhani: Vad som helst, bara det ekar och brakar. Kläm till, gosse, tjut så att grundbjälkarna stiger! Sjung, du din mullsorks son, sjung mens jag dansar, skuttar som en bagge, skuttar ända till taket. Sjung! JUHANI. Kia ajn, ĝi nur sonegu kaj bruegu. Elbuŝigu, knabo, ekkriu tiel ke la traboj leviĝos! Kantu, vi filo de juna lutro, kantu ĉar mi dancas, saltadas kiel virŝafo, saltadas ĝis la plafono. Kantu! 06203
Bottom
06204
Top
Eero: Jag skall försöka. EERO. Mi volas peni. 06204
Bottom
06205
Top
”Glädom oss och fröjdom oss,
Nu är julen nära;
Nu med öl står karen fyllda,
Allt vad öl kan bära;
Stånkor fyllda, stävor fyllda,
Allt vad öl kan bära!”

”Anjapeltos marknad glad var,
Öl och brännvin drack vi,
För den svarta oxens pris
Oss fästegåvor fick vi,
Fick vi fick vi;
För den svarta oxens pris
Oss fästegåvor fick vi.”

Jussi, bussig, Jukola-Jussi!
»Gaje ĝoju ĉiuj ni,
estas kristnaskfesto;
De biero kruĉoj plenaj,
same la barelo.
Kruĉoj plenaj, kruĉoj plenaj,
same la barelo.

En foir’ de Anjanpelto
oni drinkis brandon.
Per la prezo de virbovo
ringon ni aĉetis,
oran ringon;
per la prezo de virbovo
ringon la fianĉan.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06205
Bottom
06223
Top
Aapo: Tyst, Eero, och förarga honom inte. AAPO. Silentu, Eero, kaj ne kolerigu lin. 06223
Bottom
06224
Top
Juhani: Sjung på bara; inte blir jag arg; sjung på, så jag inte behöver dansa utan musik. JUHANl. Kantu nurj mi ne koleriĝos; kantu nur, ke mi ne bezonu danci sen muziko. 06224
Bottom
06225
Top
Eero: EERO: 06225
Bottom
06226
Top
Jussi, bussig, Jukola-Jussi!
”Jussi jannen, mjöl på nosen,
Grisars boss han brukar bädda...”
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo ...
06226
Bottom
06231
Top
Timo: Hi, hi, hi! Vilka tokigheter du sjunger. TIMO. Hi, hi, hi! Ho kiajn malsaĝajojn vi kantas. 06231
Bottom
06232
Top
Juhani: Sjung på bara, sjung på. Inte blir jag arg. JUHANI. Kantu nur, kantu nur. Mi ne koleriĝos. 06232
Bottom
06233
Top
Eero: EERO. 06233
Bottom
06234
Top
”Jussi jannen, mjöl på nosen...
«Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
06234
Bottom
06237
Top
Jag sjunger och knäpper dessutom med fingrarna. Mi kantas kaj ankaŭ klaketas per miaj fingroj. 06237
Bottom
06238
Top
”Grisars boss han brukar bädda ...
Svinstian han plägar elda!”
Jussi, bussig, Jukola-Jussi!

”Ida gick till stranden,
ritade i sanden
Kära gullets namn,
Kära gullets namn.”

”När min älskades röst jag hörde,
Första gången henne såg,
I himlens fröjd jag liksom mig rörde,
Serafimer runt om mig:
I himlens fröjd jag liksom mig rörde,
Serafimer runt om mig.”

Jussi, bussig, Jukola-Jussi!

”Minns du än, Maija,
När smultron vi åto,
Av glädjelekar njöto?
Fralla ralla la!
Smultron vi åto,
Av glädjelekar njöto.
Fralla ralla la!”

Jussi, bussig, Jukola-Jussi!

”Du ska inte, stackars Aato,
Klanka på Jussi;
Det bör du veta att vår
Jussi är bussig.
Jussi satt i häktet,
Bockbogen i bröstet;
Alla vi tillhöra
Samma sorts släkte.”
Fralla ralla la!

”Vilukselas Vitka
Och Viuvalas Pispa,
Syvän-ojas Sonni
Och Sylvinäs Jalli
Ralla lalla la!
Syvän-ojas Sonni
Och Sylvinäs Jalli!”
Ralla ralla laa!

”Ve mig, o vilda gosse,
Hur sku så jag handla!
Huset mitt jag hemma har,
Och själv i bojor vandrar,
Huset mitt jag hemma har,
Och själv i bojor vandrar.”
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo.»

»Ida borden iris
Kaj sur sablon skribis
Nomon de karulo,
Nomon de karulo.»

»Car karulan mi voĉon aŭdis,
Ce renkonto unua,
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafojj
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafoj.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

«Manjo, memoru,
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala la!
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala Ia!»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

»Aato mizera, ne
Joĉjon riproĉu,-
Tamen vi scias, ke
Li estas forta.
Joĉjo en katenoj
Manĝas la kapron.
Ĉiuj ni estas nun
Interegalaj.»
Frala rala la!

«Viluksela Vitka
Kaj Viuvala Pispa
Syvänoja bovo
Kaj Sylvinä Jalli!
Rala rala la!
Syvan-oja bovo
Kaj Sylvina Jalli!»
Rala rala la!

»Ho mi senbridulo,
Kio mi fariĝis?
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem Iigita.
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem ligita.»
06238
Bottom
06293
Top
Juhani: Så där ja! Så där. Här tynger ju inga järn. Sjung på! JUHANI. Tiel nur! Tiel! Ci tie ja ne pezas Ia ĉenoj. Kantu nur! 06293
Bottom
06294
Top
Eero: EERO. 06294
Bottom
06295
Top
Jussi, bussig, Jukola-Jussi!
Jussi jannen, mjöl på nosen,
Grisars boss han brukar bädda,
Svinstian han plägar elda!
Jussi, bussig, Jukola-Jussi!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06295
Bottom
06302
Top
Är det inte tillräckligt nu? Cu ne jam sufiĉas? 06302
Bottom
06303
Top
Juhani: Mera! Vi dansar på Karja-Mattis bröllop. Mera! Mera! - Karja-Mattis bröllop! JUHANI. Pli! Oni dancas en edziĝofesto de Karja-Matti. Pli! Pli! — en edziĝofesto de Karja-Matti. 06303
Bottom
06304
Top
Simeoni: Också tuppen skriar redan förgrymmad över detta ogudaktiga liv och leverne. SIMEONI. Eĉ la koko jam kolere ekkrias pro tiu malpia bruado kaj krakado. 06304
Bottom
06305
Top
Juhani: Håll käft, tupp, och kackla inte där! JUHANI. Fermu cian gorĝon, koko, kaj ne kriegu tie! 06305
Bottom
06306
Top
Tuomas: Du har allt hållit på en god stund, Juhani. TUOMAS. Estas jam sufiĉe da tio, Juhani. 06306
Bottom
06307
Top
Aapo: Den där turkdansen tar ju livet av dig. AAPO. Prenas el vi la vivon tiu turka dancado. 06307
Bottom
06308
Top
Juhani: Det här är ryssdans. Inte sant, Eero? JUHANI. Ci tio estas laŭ rusa maniero. Cu ne, Eero? 06308
Bottom
06309
Top
Eero: Det här är Jussi-dans. EERO. Ci tio estas laŭ joĉja maniero. 06309
Bottom
06310
Top
Juhani: Må så vara, och låt sedan gå för Jussi-dans ett tjugotal hopp ännu. JUHANI. Estu tiel, kaj estu ankoraŭ unu fojon dudeko da saltoj laŭ joĉja maniero. 06310
Bottom
06311
Top
Simeoni: Du vilda man! SIMEONI. Vi sovaĝa viro! 06311
Bottom
06312
Top
Timo: Se så där, se så där! Hi, hi, hi! Nämen lamme sjutton! TIMO. Jcn kiel, jen kiei! Hi, hi, hi! Nu, prenu vin diablo! 06312
Bottom
06313
Top
Juhani: Undan ur vägen! Annars trampar jag dig lill mos som kosackhästen den druckna marknads-gubben. Hih! JUHANI. Flanken! En alia okazo mi piedpremos vin koto kicl kozaka ĉevalo ebrian foirvagulon. Hih! 06313
Bottom
06314
Top
Aapo: Hans skinnrem är allt i farten där bak. Den studsar av bara fanken; studsar upp, studsar ner, och piskar turvis hans rygg och skinkor. O du! AAPO. Lia zonrimeno estas en ŝvitbano tie malantaŭe. Ci vere saltadas; ĝi saltadas supren, malsupren batante jen Iian dorson jen Iiajn sidvangojn. Ho, vi! 06314
Bottom
06315
Top
Juhani: Lalla, la, la! Det var då först en duvning. Hehheh! Det var andra gången jag dansade här i livet. Första gången skedde det på Karja-Mattis bröllop, där det på spinnsidan fanns bara tre gamla käringar, men karlfolk en duktig binga. Men se när Matti bryggde oss ett par koppar kärv kaffeknorr, så var det intet annat än att banka på golvet, vi gubbar oss emellan; och under oss suckade den syndiga marken. Käringstackarna tackade för att de slapp galoppen; vi skulle ju ha dansat dem till trasor. O tamme-tusan ändå! - Men nu av med kläderna ända till skjortan, och upp på laven. Vi sluter ju ändå inte våra ögon ännu, men vid den skummande ölstävan i pär-tans flammande sken berättar vi glada sagor och historier där i lavens värme. JUHANI. Lala, la la! Tio estas vera tumulto. Hehe! — Duan fojon en mia vivo mi dancis. La unua fojo okazis en Ia cdziĝofesto de Karja-Matti, kie ne estis virinoj pli ol tri mal-junaj inaĉoj, sed amaso da viroj. Sed jen, kiam Matti preparis por ni du tasojn da forta kafopunĉo, tiam estis nenio alia farebla ol komenci batadi Ia planktrabojn, ni uloj unu kun alia, kaj ĝemis sub ni la peka tero. La maljunulinoj dankis, ke ili ne bezonis partopreni en la »bakado», ni ja estus dancigintaj ilin |c ĉifonaĵoj. Ho, diablo prenu tamen! — Sed nun for Ia vestojn de sur ni ĝis ĉemizo, kaj supren sur la bretegon. Ni ja tamen ne ckdormos tuj, sed ĉe ŝaŭmanta biertincto kaj dum la rezina torĉosplito flamas, ni rakontos gajajn fabelojn kaj rakontojn tic en la varmo de la bretego. 06315
Bottom
06316
Top
De klädde av sig, fyllde stävan med öl och steg alle man upp på laven. Där satt de, alla i sina skjortjackor, på det halmbeströdda golvet i den stekande hettan. Flitigt gick den skummande stävan laget runt och i väggstockens springa blossade furupärtans gyllene låga. Men i Juhanis skalle uppflammade en tanke och från hans mun droppade en mening, som slutligen skulle bringa olycka åstad. Ili senvestigis sin, plenigis la tineton per biero ankoraŭ unu fojon kaj iris ĉiuj sur la bretegon. Tie ili, en nuraj ĉemizoj, sidis sur pajlo en ŝvitiga varmo. Diligente ĉirkaŭiris de viro al viro la ŝaŭmanta tineto, kaj en fendo inter murtraboj lumis la ora flamo de pina torĉosplito. Sed en la kapo de Juhani ekaperis penso kaj el lia buŝo eliris diro, kies sekvo estis fine sortobato. 06316
Bottom
06317
Top
Juhani: Här steker vi ju oss riktigt som fyllkorvar i ugnen, och värme skänker oss rösets heta stenar. Eero, spola ugnen med en kanna öl, så får vi veta hur kornsaftens ånga smakar. JUHANI. Ci tie ni vere nin rostas kvazaŭ ni estus kolbasoj sur forna pajlo kaj varmon donas al ni la varmegaj ŝtonoj de la fajrujo. Eero, verŝu kruĉon da biero sur la fornon, tiam ni scios, kiel gustas ŝvitvaporo el hordea fluidafo. 06317
Bottom
06318
Top
Tuomas: Vad är det nu för ett dumt påhitt? TUOMAS. Kia freneza ekpenso estas tio? 06318
Bottom
06319
Top
Juhani: Ett fint påhitt. Spola! JUHANI. Eleganta ekpenso. Verŝu. 06319
Bottom
06320
Top
Eero: Jag skall lyda min förman. EERO. Mi volas obei mian estron. 06320
Bottom
06321
Top
Juhani: Ett par kannor öl på röset! JUHANI. Du kruĉojn da biero sur la fajrujajn ŝtonojn! 06321
Bottom
06322
Top
Tuomas: Inte en droppe! Om jag därifrån hör den minsta väsning, så blir den olycklig, som åstadkom den. TUOMAS. Ne eĉ guton! Se mi aŭdos eĉ mallaŭtan sibleton, malfeliĉa li, kiu ĝin kaŭzis. 06322
Bottom
06323
Top
Aapo: Vi skall inte slösa med den goda drycken. AAPO. Ni ne malŝparu bonan trinkaĵon. 06323
Bottom
06324
Top
Timo: Inte har vi råd att leva i ölbad, ingalunda, ingalunda. TIMO. Ni ja ne havas rimedojn por vivi en biera ŝvitbano, neniel, neniel. 06324
Bottom
06325
Top
Juhani: Det vore bra roligt att smaka på det. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. 06325
Bottom
06326
Top
Tuomas: Jag förbjuder det strängt. TUOMAS. Mi tion malpermesas firme. 06326
Bottom
06327
Top
Juhani: Det vore bra roligt att smaka på det. Segern i brottningen nyss har ganska mycket rest upp Tuomas’ nackborst, och han tror sig nu regera i detta rum som han vill. Kom dock ihåg, att den beska gallan, när den riktigt sväller, ger sin gosse sjumannakraft i slagsmålet. Vare därmed hur som helst, men mina ögon vill ingalunda ännu akta på dig. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. — La ĵusa venko en lukto forte altigis Ia nukharegojn de Tuomas, kaj Ii kredas, ke li regas en ĉi tiu ĉambro laŭ sia bontrovo. Sed memoru tamen, ke amara galo, kiam ĝi vere ŝvelas, donas al sia knabo en interbatiĝo forton de sep viroj. Tute egale, sed miaj okuloj ankoraŭ ne volas serĉi viajn ordonojn. 06327
Bottom
06328
Top
Simeoni: Brottningens frukter, brottningens frukter alltihop! SIMEONI. Fruktoj de lukto, fruktoj de lukto ĉio! 06328
Bottom
06329
Top
Juhani: Låt det skvala, Eero. Jag står för saken och försvarar mannen. JUHANI. Nun lasu plaŭdi, Eero. Mi prirespondas la aferon kaj defendos la viron. 06329
Bottom
06330
Top
Eero: Det är förmannens befallning, och jag måste lyda; eljes har jag harpasset i näven mitt i julnatten. EERO. Tio estas ordono de !a estro, kaj mi devas obei; en alia okazo estos lepora pasporto en mia mano en la krist-naska nokto. 06330
Bottom
06331
Top
Då utförde Eero flinkt, bitande ihop och snörpande sina läppar till ett lustigt smil, Juhanis befallning, och snart hördes från röset en smäll och strax därpå en väldig väsning. Nu rusade Tuomas förgrymmad upp och störtade som en örn mot Eero, men Juhani skyndade också att hjälpa sin yngre broder. Därav uppstod ett allmänt tumult, i vars vimmel den brinnande pärtan kastades från laven ner på golvet. Där tände den snart, utan att bröderna märkte det, en livlig eld i halmen. Såsom ringen på vattenytan sprider sig jämnt och snabbt överallt, så vidgades jämväl eldens klara rundel på golvet. Den räckte allt högre upp och slickade redan lavens golv, innan husets invånare varsnade faran under sig. Men för sent varsnade de den för att hinna rädda annat än sina egna liv och kreaturens, som fanns i pörtet. Vida böljade redan lågorna, och stor var nöden och villervallan. Alla skyndade de mot dörren, och när den öppnades störtade männen, hundarna, katten och tuppen med ett förfärligt stoj nästan samtidigt ut. Det tycktes som om pörtet med röken hade spytt ut dem ur sitt gap på den snöiga marken, där de nu stod, hostande i kapp. Men som den sista steg Lauri ut, vid grimskaftet ledande Valko, som troligen annars hade blivit eldens offer. Ut trängde redan den våldsamma elden genom fönstrens små öppningar och slutligen såväl genom dörren som taket. I lågornas sköte gungade Impivaaras bastanta pörte. Men på det snöiga fältet stod pörtets manskap utan skydd; de hade ju redan jämnat med marken också milkojan, sitt första skydd här, och visthuset var byggt så glest som ett skatbo. Där stod bröderna rådvilla, och deras enda skydd mot vind och köld bestod av en kort blaggarnsskjorta. Ej ens mössor att täcka sina huvuden med eller näverskor för sina fötter hann de rädda undan eldens välde. Av husets forna persedlar fanns kvar blott bössorna och näverkontarna, som man före badandet ställt in i boden. - Men i snön stod bröderna, alla med ryggen mot den susande branden, lyftande och närmande än sin högra, än sin vänstra fot; och de fotterna lyste så röda, baddade av snön och elden, lyste röda som ankornas simfötter. Tiam Eero, grincigante la dentojn kaj metante siajn lipojn en petolan rideton, plenumis rapide la volon de Juhani, kaj baldaŭ aŭdiĝis sur la fajrujo plaŭdo kaj tuj poste forta siblego. En la sama momento Tuomas ekstariĝis koiere kaj kuris kiel aglo al Eero, sed ankaŭ Juhani rapidis por defendi sian plej junan fraton. De tio naskiĝis nun ĝenerala tumuito, dum kiu la brulanta torĉosplito falis de la bretego malsupren sur la plankon. Tie ĝi baldaŭ, ne rimarkite de la fratoj, ekbruligis viglan fajron en Ia pajlo. Kiel ringondo sur akvo etendiĝas rapide en ĉiuj direktoj, same la brilanta rondo de la fajro pli kaj pli grandiĝis sur la planko. Ĝi suprenleviĝis kaj jam tuŝis la plankon de la bretego, antaŭ ol la loĝantoj de la ĉambro ekvidis la danĝeron sub si. Sed tro malfrue ili ĝin ekvidis por havi tempon savi ion krom sian vivon kaj tiun de la bestoj, kiuj estis en la domo. Vaste jam ondadis la flamoj kaj granda estis la danĝero kaj la tumulto. Ili ĉiuj rapidis al la pordo, ĉe kies malfermiĝo Ia viroj, hundoj, kato kaj la koko kun terura bruego kuris eksteren, ĉiuj preskaŭ samtempe. ŝajnis, kvazaŭ la domo ilin elvomus el sia fumanta faŭko sur Ia neĝokovritan teron, kie ili nun staris, tusante konkure. Sed kiel la lasta elvenis Lauri kondukante per kolbrido Blankon, kiu verŝajne en alia okazo estus restinta viktimo de la brulo. Eksteren elŝoviĝis jam la perfortema fajro tra la malgrandaj truoj de la fenestroj, fine tra la pordo kaj la tegmento. En la ĉirkaŭ-preno de flamoj flagris nun la solida domo de Impivaara. Sed sur la neĝokovrita tero staris la senŝirma anaro de la domo; la karbista kabano, ilia unua rifuĝejo ĉi tie, estis plene detruita kaj la provizejo estis konstruita maldensa kiel pignesto. Tie staris la fratoj, kaj ilia sola ŝirmo kontraŭ vento estis ilia krud-lina, mallonga ĉemizo. Nek la ĉapojn por kovri sian kapon nek la betulŝelajn ŝuojn ili havis tempon savi el la fajro. E1 la antaŭaj aĵoj de la domo postrestis nur la pafiloj kaj la betulŝelaj tomistroj, kiuj estis portitaj en la provizejon antaŭ la ŝvitbano. — Sed en la neĝo staris la fratoj, ĉiuj kun la dorsoj turnitaj al la zumeganta brulo, levante kaj varmigante jen la dekstran jen Ia maldekstran piedon; kaj ruĝe brilis tiuj piedoj pro neĝo kaj varmo, ruĝe brilis kiel la naĝmembranoj de anseroj. 06331
Bottom
06332
Top
De njöt av det sista goda, som deras pörte ännu gav dem, njöt av stockeldens värme; och häftigt brann deras eld. Väldeligen steg flamman mot höjden, överallt skimrade det flackande ljuset, och de skäggiga granarna på bergets ås smålog ljuvligt som i morgonrodnans eld. Från stapeln av tjärstubbar steg en rök, tjock och becksvart, upp till molnen och vältrade sina bollar under himlataket. Men på sveden och i dess omgivning var det ljust, rådde en rödaktig dager i vinternattens hjärta, och förvånade över detta underligt hemska sken stirrade fåglarna ner från trädens snöiga grenar och såg hur Impivaaras starkt byggda pörte blev till kol och aska. Men skrapande sig i luggen av ilska och bedrövelse stod bröderna däromkring, stod allesamman med ryggen mot elden och lyfte turvis sina fotsulor mot den värmande elden. Småningom sjönk dock deras stockeld ihop, ramlade slutligen ner i bränder, och av tusentals gnistor fylldes den nattliga luften. Med förskräckelse märkte bröderna då, att himlen började klarna och vinden vända sig från söder mot norr. Blidvädret höll på att förvandlas till köld. Ili ĝuis Ia lastan bonaĵon, kiun ilia domo al ili ankoraŭ donis, ĝuis la fajran varmon; kaj impona estis ilia fajro. Potence Icviĝis en alton la flamo, ĉic speguliĝis la rebrilo flagranta, kaj la barbaj piceoj sur la montdorso ridetis ĉarme kiel en aŭroro de sunleviĝo. El la amasoj de kenstumpoj leviĝis fumo, densa kaj fulge nigra, supren en la nubojn, kaj onde ĝi ruliĝissub la firmamento. Sed sur la deklivo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis lumo, regls ruĝeta tago en la koro de la vintra nokto, kaj mirante la fremdan lumon, la birdoj alrigardis fikse sur la neĝaj branĉoj de la arboj, dum la solide konstruita domo de Impivaara fariĝis karbo kaj cindro. Sed gratante siajn hararojn en kolero kaj malĝojo staris la fratoj tie ĉirkaŭe, staris ĉiuj kun la dorso kontraŭ la [ajro kaj levis laŭvice la piandojn de siaj piedoj al la varmiganta fajro. Tamen iom post iom malgrandiĝis Ia flamoj kaj disfal s ine je karbaĵo, kaj el miloj da disŝprucantaj fajreroj pien ĝis la nokta aero. Konsternitaj la fratoj rimarkis tiam, ke Ia ĉeo komencas sereniĝi kaj ke la vento turniĝis el sudo al nordo. La vetero komencis ŝanĝiĝi el degela stato en froston. 06332
Bottom
06333
Top
Aapo: Vi räddades från elden, men för att bli köldens offer. Se nu: himlen klarnar och kallt blåser redan nordan. Bröder, vår fara är fruktansvärd. AAPO. El fajro ni saviĝis, sed por esti viktimoj de frosto. Rigardu: la ĉielo sereniĝas kaj malvarme blovas jam el nordo. Fratoj, nia danĝero estas terura. 06333
Bottom
06334
Top
Juhani: Död och förbannelse! Vem åstadkom detti»? JUHANI. Malbeno kaj morto! Kiu kaŭzis ĉi tion? 06334
Bottom
06335
Top
Tuomas: Vem! Du din eldföda, frågar du än? Om jug nu handlade rätt, så skulle jag störta dig att stekas dlli i den glödande askan. TUOMAS. Kiu! Vi, nutraĵo de fajro, ĉu vi ankoraŭ deman-das? Se mi nun agus juste, mi vin puŝus tien por rostiĝi en ardanta cindro. 06335
Bottom
06336
Top
Juhani: Aldrig gör en Tuomas det, aldrig. Men fftrbannad vare den mannen, som åstadkom denna helvetiska natt! JUHANI. Neniam tion farus unu Tuomas, neniam. Sed malbenita estu tiu viro, kiu kaŭzis ĉi tiun inferan nokton! 06336
Bottom
06337
Top
Tuomas: Han förbannar sig själv. TUOMAS. Li malbenas sin mem. 06337
Bottom
06338
Top
Juhani: Förbannad vare den mannen, nämligen Tuomas Jukola. JUHANI. Malbenita estu tiu viro, nome Tuomas Jukola. 06338
Bottom
06339
Top
Tuomas: Säg det en gång till. TUOMAS. Diru tion duan fojon. 06339
Bottom
06340
Top
Juhani: Tuomas Juhanisson Jukola är skuld till allt detta. JUHANI. Tuomas filo de Juhani Jukola estas kulpa pri ĉi ĉio. 06340
Bottom
06341
Top
Aapo: Tuomas! AAPO. Tuomas! 06341
Bottom
06342
Top
Simeoni: Juhani! SIMEONI. Juhani! 06342
Bottom
06343
Top
Lauri: Tyst! LAURI. Kviete! 06343
Bottom
06344
Top
Timo: Nu kan ni sannerligen inte drabba samman, ni junkrar. Så, så, vi skall hålla oss vackert stilla och värma oss broderligt. TIMO. Nun vi ne povas kunpuŝiĝi, vi ne povas, vi sentaŭ-guloj. Jes, jes, ni kondutu nur dece kaj varmigu nin frate. 06344
Bottom
06345
Top
Simeoni: Ni ogudaktiga! SIMEONI. Vi malpiuloj! 06345
Bottom
06346
Top
Aapo: Bort med hatet och grälet, när den eländigaste död hotar oss. AAPO. Malamon kaj malpacon for, kiam nin minacas la plej mizcra morto. 06346
Bottom
06347
Top
Tuomas: Vem är den skyldige, vem är den skyldige? TUOMAS. Kiu estas kulpa, kiu estas kulpa? 06347
Bottom
06348
Top
Juhani: Oskyldig är jag! JUHANI. Senkulpa cstas mi. 06348
Bottom
06349
Top
Tuomas: Oskyldig! Blixt och flamma! jag äter dig levande! TUOMAS. Senkulpa! Brila fajro! Mi manĝos vin vivanta! 06349
Bottom
06350
Top
AAPO. Siivosti, siivosti! AAPO. Dece, dece! 06350
Bottom
06351
Top
Simeoni: Stilla nu! SIMEONI. Pro Dio, dcce! 06351
Bottom
06352
Top
Aapo: Skyldig eller oskyldig, det må förbli oavgjort nu, när brådskan är vår enda räddning. Vårt pörte ligger i aska och nästan nakna står vi på snödrivan. Vad betyder denna blaggarnsslarva till skjorta? Väl ändå, att vi lämnat bössorna och ammunitionen där i boden; för vapen behöver vi nu. Från Teerimäki skallar ulvarnas tjutande läte. AAPO. Senkulpa aŭ kulpa, tio restu nesolvita nun, ĉar forrapido estas nia sola savo. Nia domo estas cindro, kaj preskaŭ nudaj ni staras sur neĝokrusto. Kian valoron mi donas al ĉi tiu krudlina ĉemizoĉifonaĵo? Bone por ni, ke restis al ni la pafiloj kaj la municio tie en la provizejo; ĉar armilojn ni bezonas nun. De Tetromonto aŭdiĝas hurlado de lupoj. 06352
Bottom
06353
Top
Tuomas: Vad gör vi således? TUOMAS. Kion ni do faru? 06353
Bottom
06354
Top
Aapo: Jag vet ingen annan råd än att skynda mot Jukola, skynda för bleka döden. Två må alltid rida på Valko och de övriga löpande följa efter dem. Så må ske: turvis springande, turvis till häst. Tack vare vår häst slipper vi alltså att trampa i drivan hela vägen, och med Guds hjälp räddas vi kanske ännu. AAPO. Mi ne scias alian rimedon ol rapidi al Jukola, rapidi pro la pala morto. Du ĉiam rajdu sur Blanko kaj la aliaj sekvu ilin kurante. Tiel okazu: alternc kurante, alternc rajdante. Pcr helpo de nia ĉevalo ni ne bezonos pistadi la neĝokruston per niaj piedoj la tutan vojon, kaj per helpo de Dio ni eblc saviĝos ankoraŭ. 06354
Bottom
06355
Top
Juhani: Men nog liknar våra fötter då stekta rovor, innan vi står i Jukolas stuga, i vedbrasans värma. JUHANI. Sed certc estos niaj piedoj kvazaŭ molaj rapoj, antaŭ ol ni staros en la ĉambrego de Jukola, ĉe varmo de ŝtipofajro. 06355
Bottom
06356
Top
Simeoni: Där ligger dock vårt enda hopp. Och låt oss därför skynda på. Blåsten blir bistrare och himlavalvet blottas! Låt oss skynda på! SIMEONI. En tio estas tamen nia sola espero. Kaj tial ni rapidu. La vento jam plifortiĝas kaj la ĉiela volbo nudiĝas. Ni rapidu! 06356
Bottom
06357
Top
Eero: Vår undergång är kommen! EERO. Nia morto venis! 06357
Bottom
06358
Top
Juhani: Där står nu Jukolas sju söner! JUHANI. Jen la sorto de la sep filoj de Jukola! 06358
Bottom
06359
Top
Simeoni: Vår nöd är stor, men mäktig är himmelens Herre. Låt oss skynda! SIMEONI. Nia danĝero estas tcrura, sed forta estas la Sin-joro en la alto. Ni rapidu! 06359
Bottom
06360
Top
Tuomas: Ut med bössorna och kontarna från boden! TUOMAS. El la provizejo Ia pafilojn kaj ia tornistrojn! 06360
Bottom
06361
Top
Juhani: En förfärande natt! Härifrån hotar oss den sprakande kölden, därifrån de hungriga, tjutande ulvarna. JUHANI. Terura nokto! Ci tic nin minacas krcviga mal-varmo, tic malsataj, hurlantaj lupoj. 06361
Bottom
06362
Top
Timo: I fara är såväl Valko som vi själva. TIMO. En danĝcro ni estas kaj Blanko kaj ni mem. 06362
Bottom
06363
Top
Juhani: Vi själva i en större. En naken man, så har jag hört, är i vintertiden en särdeles välkommen stek för vargen. JUHANI. Ni mem en ankoraŭ pli granda. Nuda homo, tiel mi aŭdis, estas al lupo favorata rostaĵo en vintro. 06363
Bottom
06364
Top
Timo: Och mannen och svinet, så har jag hört, är likadana i smaken, och det vet man, att svinet på vintern är Svans-Heikkis älsklingsföda. Vi står inför en bister paragraf och punkt; det kan inte förnekas. TIMO. Kaj viro kaj porko, tiel ni aŭdis, gustas egale, kaj tion oni scias, ke porko estas en vintro preferata manĝajo de Vosto-Henriko. Severaj estas antaŭ ni la paragrafo kaj la ordono, tion oni ne povas nei. 06364
Bottom
06365
Top
Juhani: Vad skall vi göra? JUHANI. Kion ni faros? 06365
Bottom
06366
Top
Aapo: Till Jukola som trollpilar genom natten, innan kölden flammar upp och isar vårt blod med sin brännande kyla. Till Jukola över den tjutande Tee-i imäkibacken! Mot vargarna har vi vapen, men inte mot den frostskäggiga kung Köld. AAPO. Al Jukola kvazaŭ sorĉistaj sagoj tra la nokto, antaŭ ol Ia frosto pliardiĝos kaj glaciigos nian sangon per brulanta malvarmego. En direkto al Jukola trans la kriegantan Tetro-monton! Kontraŭ lupoj ni havas armilojn, sed ne kontraŭ la glacibarba reĝo Frosto. 06366
Bottom
06367
Top
Tuomas: Här är bössorna och kontarna. Nu geväret över axeln och konten på ryggen alle man, och två må börja rida, vi andra skuttar bakefter allt vad vi kan. Men låt oss skynda i väg, skynda i väg för våra odödliga själars skull! TUOMAS. Jen la pafiloj kaj la tornistroj. Nun la pafilon sur la ŝultron kaj la tornistron sur la dorson, ĉiu viro. Kaj du komencu rajdi, ni aliaj postkuros plenforte. Sed ni rapidu, ni rapidu pro niaj senmortaj animoj! 06367
Bottom
06368
Top
Juhani: Norrhimlen klarnar och stjärnorna glänser. Hi, ha! Men låt oss hasta i väg. JUHANI. La nordo sereniĝas kaj la steloj brilas! Hi, ha! Sed ni rapidu! 06368
Bottom
06369
Top
Aapo: I morgon hämtar vi sakerna och grejorna som elden lämnat kvar åt oss; i morgon kommer vi och bärgar också katten och tuppen. Den här natten härdar de nog ut i närheten av den glödande ruinen. Men Killi och Kiiski följer med oss på färden som trogna kumpaner. - Var är de? AAPO. Morgaŭ ni forprenos de ĉi tie Ia aĵojn kaj ilojn, kiujn postlasis al ni la fajro; morgaŭ ni venos kaj forportos ankaŭ la katon kaj la kokon. Ci tiun nokton ili elportos mal-varmon ĉi tie ĉe la ardaĵo. Sed Killi kaj Kiiski iru kun ni kiel fidelaj kunuloj. — Kie ili estas? 06369
Bottom
06370
Top
Tuomas: De syns inte till. - Tyst! låt oss lyssna. TUOMAS. Ili ne estas videblaj. — Silente! ni aŭskultu. 06370
Bottom
06371
Top
Eero: De kilar redan i väg långt härifrån. Där hörs ileras skall bortom berget. EERO. Malproksime de ĉi tie ili jam kuras. Tie ja estas aŭdebla ilia bojado, post la monto. 06371
Bottom
06372
Top
Tuomas: De jagar en lo, och denna lo har antagligen gått tätt förbi vårt pörte och lämnat sina spår åt hundarna. Men de må jaga bäst de vill; nu måste vi glömma dem och skynda i väg på den bistra färden. TUOMAS. Linkon ili pelas, kaj verŝajne tiu linko preter-pasis nian domon, postlasante siajn spurojn al Ia hundoj. Sed ili pelu laŭ sia volo; nun ni devas forgesi ilin kaj rapidigi nian severan ekveturon. 06372
Bottom
06373
Top
Juhani: Låt gå för det! Ty livet och döden har huggit varandra i skinnet som tvenne björnhannar. JUHANI. Estu tiel! Ĉar la vivo kaj Ia morto alkroĉiĝis unu al la alia kiel du virursoj. 06373
Bottom
06374
Top
Aapo: Nu alla krafter i rörelse. AAPO. Nun elpremu el vi ĉiujn fortojn! 06374
Bottom
06375
Top
Juhani: Vår själs och kropps alla krafter ända till märgen! JUHANI. La fortojn de niaj animo kaj korpo ĝis osto-cerbo! 06375
Bottom
06376
Top
Tuomas: Med tanke på att den eländigaste död hotar oss. TUOMAS. Memorante ke nin minacas la plej mizera morto. 06376
Bottom
06377
Top
Juhani: Från tvenne håll hotar den svarta döden. Ili, ha! nu fryser näsan eller ligger tarmarna på marken, om ej denna gosse efter en stund står på hala halmen i ljusets sken. Ett av dessa tre skall ske efter en timme. Men här hjälper ju inte att jämra sig, alls inte, utan bitande tänderna samman spränger jag mig väg genom milstjocka isberg, om det så gäller. JUHANI. EI du flankoj nin minacas la nigra morto. Hi, ha! nun la nazo en glacio aŭ la intestoj sur la tero, se ne staros tiu knabo post ioma tempo sur glata pajlo en lumo de fajro. Unu el ĉi tiuj tri plenumiĝos post unu horo. Sed ne helpas ĉi tie hezitado, tute ne, sed kunpremante la dentojn mi nun fendus eĉ glacimontojn, mejlojn dikajn. 06377
Bottom
06378
Top
Simeoni: Låt oss försöka i Herrans namn och med hans bistånd. SIMEONI. Ni penu en la nomo de la Sinjoro kaj per lia helpo. 06378
Bottom
06379
Top
Juhani: Med hans bistånd. Vad förmår väl här med egen kraft en man av kvinna född? Men må vi vara i gott beskydd. JUHANI. Per lia helpo. Kion povas ĉi tie per sia propra forto homo naskita de virino? Sed ni kuraĝu. 06379
Bottom
06380
Top
Eero: Låt oss ge oss i väg utan mera jämmer! EERO. Ni ekiru sen ia hezito plu! 06380
Bottom
06381
Top
Juhani: Och utan någon fruktan! Nu skall vi gå! JUHANI. Kaj sen ia timo! Ni ekiru nun! 06381
Bottom
06382
Top
Tuomas: Alltså alla redo. Stig upp på hästryggen, Eero och Simeoni, och börja rida mot Jukola, men så, att vi alltid kan hålla oss nära vår krakes broddar, vi, som till fots skyndar efter er i snön. TUOMAS. Ciuj estas do pretaj. Eero kaj Simeoni, sidiĝu sur la dorson kaj ekrajdu en direkto al Jukola, sed tiel ke ni restos proksime ĉe la hufoj de nia ĉevalaĉo, ni, kiuj rapidas piede post vi en la neĝo. 06382
Bottom
06383
Top
Så begav de sig i väg: nakna, iklädda endast en blaggarnsskjorta och envar bärande sin kont på ryggen och sin bössa på axeln eller i handen. Så började de färden på den vintriga, nattliga vägen, flyende undan kölden, som rusade över dem från nordens myrar. Men han kom ändå inte med sitt förskräckligaste utseende, och vädret blev inte denna gång det värsta vädret. Visserligen blottades då och då himlens panna, men seglande moln täckte den åter, och nordanvinden blåste drägligt. Bröderna var också bekanta med kylan, i mången tjutande köld hade deras skinn barkats, och fordom hade de, som ostyriga pojkar, ofta nog barfota trampat drivorna i långa timmar. Men faslig, fruktansvärt faslig var dem dock nu färden från Impivaara till Jukola. Häftigt rusade de framåt, med skräcken i hjärtat. I spetsen, på Valkos rygg, red Eero och Simeoni, de andra följde dem springande hack i häl, trampande ödemarkens snö, som av språnget yrde runtomkring. Men på Impivaara sved, i den skinande spiselns närhet satt katten och tuppen, sorgmodigt stirrande in i den falnande elden. Tiel ili ekiris: nudaj, vestitaj nur per krudlina ĉemizo kaj ĉiu portante sian tornistron sur Ia dorso kaj sian pafilon sur la ŝultro aQ en Ia mano. Tiel ili ekiris sur la vintran, noktan vojon, serĉante savon for de frosto, kiu sin ĵetis sur ilin el Ia marĉoj de Nordo. Sed ĝi tamen ne venis kun sia plej terura vizaĝo, ĉar la vetero ne fariĝis plej malmilda ĉi tiun fojon. Certe iam kaj tiam la frunto de la ĉielo malkovriĝis, sed vel-veturantaj nuboj ĝin ree kovris, kaj modere blovis el nordo. La fratoj estis ankaŭ konatuloj de la malvarmo, en multaj akraj frostoj ilia haŭto estis hardita, kaj antaŭe, kiel petolemaj knaboj, ofte ili pistadis neĝamasojn per nudaj piedoj, tutajn horojn. Sed terurega estis al ili tamen nun Ia ekskurso de Impivaara al Jukola. Ili kuris rapide antaŭen, kun teruro en la koro. Antaŭe, sur la dorso de Blanko, rajdis Eero kaj Si-meoni, la aliaj postsekvis kurante tute proksime, tretante la neĝon de la dezerto, kiu flugis ĉirkaŭen pro la kurado. Sed sur la deklivo de Impivaara ĉe la ardanta ŝtonfajrujo sidis la kato kaj la koko, malgaje rigardante la karbiĝantan fajron. 06383
Bottom
06384
Top
I riktning mot byn skyndade bröderna, lämnade redan Sompiokärret bak sin rygg och närmade sig I eerimäkibacken, varifrån alltjämt hördes vargarnas fasaväckande tjut. Men i grandungen, mellan kärret och Seunala-Jaakkos sved, skedde ett ryttar-byte: ned steg Eero och Simeoni medan tvenne av bröderna åter skyndade i deras ställe. Ofördröjligt fortsatte de igen sin färd, sprängde i väg över moåsen, över Viertolavägen och därifrån genom den viila, susande granskogen. Men slutligen närmade sig ilen klippiga Teerimäkibacken, och plötsligt tystnade vargarnas mångstojande läte. Snart stod de på bergets krön och lät sin häst pusta; ryttarna steg åter ned Irån ryggen och tvenne andra strax upp i deras ställe. Ännu stod de på den snöiga klippan; nordan blåste, himlavalvet klarnade igen för en stund och sjustjärnans horn visade att midnattstimman redan var förliden. La fratoj rapidis en direkto al la vilaĝo, postlasis jam la marĉon Sompio kaj proksimiĝis al Tetromonto, de kie daŭre estis aŭdebla la terura hurlado de lupoj. Sed en arbetaĵo, inter la marĉo kaj la ekskulturejo de Seunala Jaakko okazis ŝanĝo de la rajdantoj: desaltis Eero kaj Simeoni kaj du el Ia fratoj ilin anstataŭis. Sen halto ili daŭrigis la vojon, kuris laŭ la dorso de la erikejo, trans la vojon de Viertola kaj poste tra la vasta, zumetanta pinaro. Sed fine la roka Tetromonto proksimiĝis kaj subite finiĝis la multbrua voĉo de la Iupoj. Baldaŭ la fratoj staris sur la dorso de Ia altajo kaj Iasis sian ĉevalon ripozhalti; la rajdantoj malsupreniris de sur la dorso kaj du aliaj okupis ilian lokon. Ankoraŭ ili staris sur la neĝo-kovrita roko; la nordvento blovis, Ia ĉiela kupolo klariĝis ree por momento, kaj la vosto de Granda Urso montris, ke jam pasis la meznokto. 06384
Bottom
06385
Top
Men när de vilat ett slag, skyndade de åter ner llings den släta bergsvägen, och när denna tog slut, kom de in i en mörk grandunge, och dyster stod naturen omkring dem. Blek tittade månen ner, uvar-na ropade, och här och där i ödemarkens sköte stod en underlig skepnad, liknande en skogsbjörn, ofantligt stor: de fallna granarnas uppåtvridna, mossiga lötter. Orörliga som frusna spöken stirrade dessa björnbeläten mot det underliga färdsällskapet, som snabbt löpte förbi dem. Så tittade de orubbligt, men mellan dem, kring dem, uppstod snart skrämmande liv i den dystra granskogen. Där kretsade de hungriga vingarna i brödernas omgivning, närmande sig allt mer och mer. Stundom framför eller bakom, slinkan-ile över vägen, stundom på bägge sidor om vägen mellan granarna syntes deras snabba språng. Ilskna, blodtörstiga följde de efter de nattliga flyktingarna från Impivaara; och granrötternas torra grenar knastrade och small när de brast. Skälvande och frustande sprang den skygga Valko; och den man, som satt främst, kunde knappt hindra honom från att skena. Men allt djärvare stegrades odjurens fräckhet. Flämtande, blodtörstiga smet de ofta tätt förbi männen; och som skrämskott smällde då och då brödernas bössor, stundom åt höger, stundom åt vänster. Men det förjagade dem dock inte långt bort. Sed ripozinte ili ree rapidis malsupren laŭ la glata mont-vojo, kaj kiam ĝi finiĝis, ili eniris en malluman picearon, kaj melankolia staris la naturo ĉirkaŭ ili. La luno rigardis pala malsupren, gufoj kriadis, kaj tie kaj ie en Ia sino de la arbarego staris stranga fantomo, simila al arbara urso, terure granda: la supren leviĝintaj, muskaj radikoj de falintaj piceoj. Sen-movaj kvazaŭ glaciiĝintaj fantomoj fikse rigardiŝ tiuj urs-bildoj la strangan karavanon, kiu rapide kuris preter ilin. Tiel ili rigardis senmove, sed inter ili, ĉirkaŭ ili en la densa picearo aperis baldaŭ timiga moviĝo. La malsataj lupoj ĉirkaŭiris la fratojn, proksimiĝis al ili pli kaj pli. Jen antaŭe, jen poste, saltante trans la vojon aŭ ambaŭflanke de la vojo, inter piceoj, ili estis vidataj en rapida kurado. Koleraj, sangon soifantaj ili sekvis la noktajn forkurintojn el Impivaara; kaj sekaj branĉoj de piceoj kraketis kaj bruetis rompiĝante. Tremante kaj spiregante kuris la timema Blanko; kaj Ia viro, kiu rajde sidis antaŭe, povis apenaŭ malhelpi ĝin kuri tro rapide. Sed pli kaj pli malrespekta fariĝis la kuraĝo de la rabobestoj. Spiregantaj pro sangosoifo ili ofte preterkuris la fratojn tute proksime; kaj por timigi ilin ekkrakegis iam kaj tiam la pafiloj de la fratoj, jen dekstren jen maldekstren. Sed malgraŭ tio ili tamen ne tro malproksimiĝis. 06385
Bottom
06386
Top
Nu kom de till Kiljavas släta, av skogseld härjade mo, på vilken här och där stod en förtorkad tallstam som viloplats för hök och uv. Här fick vargarnas ilska skrämmande mått, och stor var männens fara. Då red Tuomas och Timo, men de övriga, som sprang till fots, stannade plötsligt och började nästan samtidigt en häftig skottlossning mot sina förföljare, som, skrämda därav, nu förflyttade sig ett stycke bort. Männen började åter hasta framåt; men det dröjde inte länge, förrän ulvarnas lurpassande skara frasade i deras omgivning, och faran var större än någonsin tidigare. Då stannade Tuomas hästen och yttrade med hög röst: ”Den karl, vars bössa är tom, må ladda den strax på fläcken! Han må skynda på av bara fanken!” Så ropade han, steg ner, befallande Timo att hålla Valko stadigt i styr. Bröderna stod nu och laddade, och de kände ingen kyla, inte i fotterna, inte i någon kroppsdel. Vargarna stod också femtio steg från männen, oavlåtligt borrande sina glupska ögon i dem, i sin iver piskande med svansarna. - Och befriat från moln skymtade himlavalvet, från vilket den klara månen nu tittade ner på heden. Renkonte venis Ia vasta, bruldifektita erikejo Kiljava, kie dise staris kelkaj sekiĝintaj pintrunkoj, sidlokoj por akcipitroj kaj gufoj. Ĉi tie la kolero de la lupoj jam fariĝis timiga kaj granda estis la danĝero al la viroj. Tuomas kaj Timo rajdis tiam, sed la aliaj, kiuj piede kuris poste, haltis subite kaj ek-pafis preskaŭ samtempe fortan salvon kontraŭ siaj persekutan-toj, kiuj ektiminte nun retiriĝis al ioma distanco de ili. La viroj ree kurrapidis antaŭen; sed ne daŭris longe antaŭ ol aŭdiĝis la kurado de la embuskanta Iuparo proksime al ili, kaj Ia danĝero estis pli granda ol iam antaŭe. Tiam Tuomas haltigis la ĉe-valon kaj diris pcr laŭta voĉo:»viro, kies pafilo estas malplena ŝargu ĝin tuj! Li rapidu kiel fajro kaj neĝoblovo!» Tiel li kriis kaj desaltis, ordonante al Timo firme bridi Blankon. La fratoj staris nun kaj ŝargis, kaj ili ne sentis malvarmon, nek en siaj piedoj nek en aliaj membroj de sia korpo. La rabobestoj ankaŭ haltis, kvindek paŝojn de la fratoj, senĉese fiksante siajn avi-dajn okulojn al ili, svingante la vostojn en ekscito. — Kaj malkovrita de nuboj estis la ĉiela kupolo, el kiu la brilanta luno nun rigardis la erikejon malsupre. 06386
Bottom
06387
Top
Tuomas: Är våra bössor laddade? TUOMAS. Cu niaj pafiloj estas ŝargitaj? 06387
Bottom
06388
Top
Aapo: Det är gjort. Vad är din mening? AAPO. Tio estas farita. Kio estas via intenco? 06388
Bottom
06389
Top
Juhani: Alla samtidigt igen! JUHANI. Ciuj samtempe denove! 06389
Bottom
06390
Top
luomus: Nej, om vårt liv är oss kärt. Någons eld-rör må alltid vara laddat; håll det i minnet. Lauri, du har ju den stadigaste handen och det skarpaste ögat, stig bredvid mig här. TUOMAS. Ne, se nia vivo estas al vi kara. Ciam estu ŝargita ies pafilo; tion vi memoru. Lauri, vi ja havas la plej firman brakon kaj plej akran okulon, paŝu ĉi tien apud min. 06390
Bottom
06391
Top
l.auri: Här står jag. Vad vill du? LAURI. Ci tie mi staras. Kion vi volas? 06391
Bottom
06392
Top
Luomas: En hungrig varg äter till och med sin blodiga broder. Om vi nu kunde åstadkomma den konsten så vore där vår räddning. - Vi skall försöka, Lauri, vi siktar på den första där till vänster, och skjuter samtidigt, men spara er eld ni andra. Lauri, sikta nu skarpt som en örn och låt det flamma när jag säger: nu. TUOMAS. Malsata lupo manĝas eĉ sian sangantan fraton. Se ni povus kaŭzi tion, ĝi estus nia savo. — Ni penu, Lauri, tiun unuan maldekstre ni celu kaj malŝargu samtempe, sed ŝparu vian municion, vi aliaj. Lauri, celu nun precize kvazaŭ aglo kaj Iasu ekfulmi kiam mi diros: nun. 06392
Bottom
06393
Top
Lauri: Jag är redo. LAURI. Mi estas preta. 06393
Bottom
06394
Top
Tuomas: Nu! TUOMAS. Nun. 06394
Bottom
06395
Top
Då gav de bägge fyr i samma ögonblick, och vargarna störtade sin kos. En av dem dröjde dock på fältet, och försökte krypande nå de andra, men därav blev ingenting. Männen skyndade åter framåt med alla krafter: sex bröder löpte till fots, blott Timo ensam red i spetsen. Och så förflöt en liten stund. Men snart hejdade vargarna sin flykt, de vände tillbaka, ilade åter ivrigt mot det nattliga färdsällskapet. Den kringyrande snön ven och Kiljava vida hed dånade, när de i en skock rusade fram. Med pilsnabb fart hann de fram till sin kumpan, som krälade i sitt blod, störtade förbi honom, men vände snart om, då blodets lockande lukt slog emot deras näsborrar. Helt om kastade de sig: svansarna svängde till, snön flög i vädret och lustans och lidelsens öga slog eld i natten. Så störtade de sig grymt grinande i en klunga över sin sårade broder: och på heden uppstod ett väldigt tumult och flämtande, så man trodde att himlens pelare skulle ramla. Fältet skalv och snön förvandlades till en gräslig sörja, när ödemarkens söner rev i stycken sin forna frände, vars blod Tuomas’ och Lauris träffsäkra lod hade fått att flöda. Men tystnad rådde åter på den nattliga heden. Man hörde blott ett sakta flåsande, och kotorna knakade, när odjuren, med blodiga nosar och blänkande ögon, slet sönder och åt upp sitt offer. Tiam ambaŭ malŝargis en la sama momento, kaj rapide forkuris la lupoj. Tamen unu el ili restis sur la kampo, penante rampe aliĝi al la aliaj, sed ne povis. La viroj rajdis ree antaŭen plenforte: ses fratoj kuris piede, Timo sola rajdis antaŭe. Kaj tiel pasis ioma tempo. Baldaŭ la forkuro de la Iupoj inter-rompiĝis, ili revenis rigardantc arde la noktan vojaĝantaron. La ĉirkaŭfluganta ncĝo muĝis kaj Ia vasta erikejo Kiljava re-sonis, kiam ili bande alkuregis. Kun fajra rapideco ili venis al sia en sango rampanta kamarado, kuris preter ĝin, sed revenis baldaŭ, kiam la alloga odoro de sango atingis iliajn naztruojn. Ili returniĝis: la vostoj svingiĝis, la neĝo ĉirkaŭflugis kaj fajrerojn eligis en la nokto Ia okuloj de pasio'kaj dezirego. Tiam terure grimacante ili amase sin ĵetis sur sian vunditan fraton, kaj sur la erikejo estiĝis tumulto kaj bruado terura, kvazaŭ la fostoj de la alto falus. La tero tremis kaj la neĝo fariĝis terura kaĉo, kiam la antaŭaj amikoj diskarnigis la arbaran filon, kies sangon elfluigis la precize celitaj kugloj de Tuomas kaj Lauri. Sed silento regis denove sur la nokta erikejo. Nur mallaŭta spirado kaj krakado de ostoj aŭdiĝis, kiam la rabobestoj, kun sangaj vizaĝoj kaj malice brilantaj okuloj, ŝirante manĝis sian viktimon. 06395
Bottom
06396
Top
Men fjärran från sina fasaväckande fiender färdades bröderna; och härligt hade i deras öron ljudit vargarnas mordskrän i Kiljava; det var för dem räddningens ljuva och goda budskap. Kuttila vida äng närmade sig, kring vilken deras väg krökte sig över den sluttande nejden. Men för att vinna tid beslöt de nu gena över denna äng. Med samlade krafter rusade de mot en gärdsgård, den bröts ned, och Valko, igen bärande tvenne av bröderna, steg över den fällda gärdsgården och började sporrad av männens piska springa över ängens släta yta. Men utan att dröja skyndade efter dem de av bröderna, vilkas tur det var att trampa i snön. Över ängen gick vintervägen till kyrkbyn, och resande, med tre hästar och tre slädar, färdades som bäst på denna väg. Men illa skrämdes såväl hästarna som männen, när de såg bröderna nalkas dem från norr. De såg i månens sken sju män i bara skjortan, med bössorna på axeln, skynda fram med sin häst. Och de trodde att en skock ilskna troll från Impivaaras hålor ville rusa på dem. Det blev en häftig fart och rörelse på ängen. Vildsinta ilade de resandes hästar, ilade än hit, än dit, och en av männen ropade, en himlade sig, och en svor och domderade med hög röst. Men bröderna vände knappast sina ögon mot tumultet, de bara sprang ursinnigt mot Jukola över Kuttila äng, och rykande klövs snön framför dem. Dem mötte ängens andra gärdsgård, de rusade samfällt mot den, den ramlade med ett brak, och snart färdades de åter på den backiga vägen. Sed jam malproksime de siaj malamikoj la fratoj vagis, kaj ĉarme en iliaj oreloj sonis la lupa murdotumulto sur Ia erikejo Kiljava; tio estis por ili dolĉa kaj bona sciigo pri savo. Ili proksimiĝis al Ia vasta herbejo de Kuttila, ĉirkaŭ kiu alia vojo rondiris trans altaĵan regionon. Sed por gajni tempon ili decidis iri rekte trans tiun herbejon. Ili sin ĵetis kune kontraŭ barilon, ĝi rompiĝis, kaj Blanko, portante ree du el la fratoj, paŝis trans la renversitan barilon kaj ekkuris, vipata per la vergo de la viroj, laŭ la glata surfaco de la herbejo. Sed senprokraste rapidis poste tiuj el Ia fratoj, kies vico estis piedpremi la neĝon. Tra la herbejo iris vintra vojo al la preĝeja vilaĝo, kaj voja-ĝantoj kun tri ĉevaloj kaj tri sledoj iris ĝuste sur ĉi tiu vojo. Sed la viroj kaj ĉevaloj tre timiĝis vidante la fratojn proksi-miĝi el la nordo. En Ia lunbrilo ili vidis sep virojn en ĉemizoj kun pafiloj sur Ia ŝultro kaj kun sia ĉevalo aperi rapide. Kaj ili kredis, ke amaso da koleraj koboldaĉoj el la grotoj de Impi-vaara volas sin ĵeti sur ilin. Movado kaj bruo estis vigla sur la herbejo. Vivege rapidis Ia ĉevaloj de la vojaĝantoj, rapidis tien, rapidis ĉi tien kaj el la viroj jen iu kriis, jen alia benis, jen iu blasfemis laŭtvoĉe. Sed Ia fratoj apenaŭ rigardis ĉi tiun movadon, ili nur kuris rapide en direkto al Jukola trans la herbejon de Kuttila, kaj fume disŝprucis la neĝo antaŭ ili. Venis renkonte la alia barilo de Ia herbejo, iii sin ĵetis kune al ĝi, ĝi disrompiĝis kun krakego, kaj baldaŭ ili ree vagis sur la ait-aĵeta vojo. 06396
Bottom
06397
Top
Men denna natt var allt hemsk och förfärlig för dem. De sprang hårt, sprang snabbt och flämtande, och tvivlan stirrade ur deras störstyva blickar, som de oupphörligt riktade mot sitt forna hem. Så sprängde de i väg utan att yttra ett ord, och fort flydde under dem den snöiga marken. Men äntligen, när de hunnit till Pohjanpeltos åkerlid, såg de i det bleka månskenet Jukola gård på backsluttningen, och nästan samtidigt hördes från deras munnar: ”Jukola, Jukola!” De sprang nedför backen, skuttade över Bäckängen som bevingade troll och vrängde sig uppför backen och stod så på tröskeln till gårdens stängda dörr. De hade ej tid att knacka och vänta att bli insläppta, utan rusade med alla krafter framåt, och skramlande flög den bastanta farstudörren upp. Med brak och dunder skyndade de från farstun in i stugan och sedan som en vindil till eldstadens kolbädd, som mot dem utandades en dyrbar värma. Men garvarens sömnvirriga familj skrämdes mycket, då de trodde att rövare antastade dem. Sed ĉi tiu nokto estis por ili terurega. Ili kuris forte, kuris rapidege kaj spiregante, kaj malespero strabis el iliaj stangrigidaj rigardoj, kiujn ili senĉcse direktis al sia iama hejmo Jukola. Tiel ili plu rapidis antaŭen eĉ vorton ne dirante, kaj vigle forkuris sub iliaj piedoj la neĝa tero. Sed fine atinginte la kampaltaĵeton de Pohjanpelto, ili vidis en la pala lunlumo sur altaĵa rando la domon Jukola, kaj preskaŭ samtempe aŭdiĝis el iliaj buŝoj: »Jukola, Jukola!» Poste ili kuris laŭ la altaĵeto mal-supren, transpaŝis la Drenherbejon kvazaŭ flugilhavaj koboldoj, kaj kuris ree laŭ altajo supren kaj staris antaŭ la sojlo de la fermita dompordo. Ili ne havis tempon por frapi ĉe la pordo kaj atendi enirpermeson, sed ili sin ĵetis per sia tuta forto kontraŭ la vestiblan pordon, kiu krakante malfermiĝis. Kun bruo kaj piedfrapado ili rapidis el Ia vestiblo en la ĉambregon, kaj tie kiel ciklono al la karbaĵo de la fomo, kiu spiris al ili karan varmon. Sed tre ektimis ia duondormanta familio de la feltanisto, kredante ke rabistoj sin ĵetis sur ilin. 06397
Bottom
06398
Top
Garvaren: Vilket vidunder är det som på detta vis stiger in i en ärbar mans hus mitt i julnatten? Svara; min bössa är framsträckt! TANISTO. Kiu monstro tiel paŝas en Ia ĉambron de honesta viro ĝuste en kristnaska nokto? Diru; mia pafilo estas etendita! 06398
Bottom
06399
Top
Tuomas: Låt bössan vara i fred, karl. TUOMAS. Estu la pafilo en paco, viro. 06399
Bottom
06400
Top
Aapo: Skjut inte på gårdens eget folk. AAPO. Ne pafu anojn de la propra domo. 06400
Bottom
06401
Top
Juhani: Vi är, gunås, från Impivaara. JUHANI. Ni estas, Dio induigu, el Impivaara. 06401
Bottom
06402
Top
Timo: Det forna Jukolas sju söner. TIMO. La sep filoj de la antaŭa Jukoia! 06402
Bottom
06403
Top
Simeoni: Herren förbarme sig över oss! Sju själar är på väg till evigheten i denna fasansfulla stund. I lerren förbarme sig över oss! SIMEONI. La Sinjoro nin indulgu! Sep animoj estas sur vojo al eterneco precize en Ia nuna terura momento. La Sin-joro nin indulgu! 06403
Bottom
06404
Top
Juhani: Elden förstörde vårt präktiga pörte i skogen och alla våra saker med. Hit skyndade vi som harar utan något annat hölje för vår arma kropp än denna skjortslarva, en kort slarva till karlskjorta. Och det var en hård lek. JUHANI. Fajro bruligis nian bonan domon en la arbaro kaj ĉiujn niajn aĵojn. Ci tien ni nun rapidis kiel leporoj sen ia alia kovrilo sur nia mizera korpo ol ĉemizoĉifonaĵo, malionga vira ĉemizoĉifonaĵo. Kaj tio estis severa ludo. 06404
Bottom
06405
Top
Garvarens hustru: Kors i Jessu namn! MASTRINO de TANISTO. Dio gardu. 06405
Bottom
06406
Top
Garvaren: O ni eländiga! TANISTO. Ho vi, mizeruloj! 06406
Bottom
06407
Top
Juhani: Ja, säg inte annat! Här sitter vi nu som skator, ropande efter Herrans nåd. Ack! jag måste gråta! JUHANI. Jes, ĉu ĉi tio vere estas tolerebla! Ci tie ni ja nun sidas kvazaŭ pigoj vokante la gracon de la Sinjoro. Ho, mi devas plori. 06407
Bottom
06408
Top
Husmoran: Ni stackars barn! Skynda dig, gubbe, och tänd eld. MASTRINO. Vi mizeraj infanoj! Rapidu, edzo, kaj ek-bruligu fajron. 06408
Bottom
06409
Top
Eero: Ve den olyckliga natten, ve oss olyckliga! EERO. Ve, la malfeliĉa nokto, ve, ni malfeliĉuloj! 06409
Bottom
06410
Top
Aapo: Ve förskräckelsens natt, ve! AAPO. Ho, la terura nokto, ho ve! 06410
Bottom
06411
Top
Simeoni: Ack ve! SIMEONI. Ho ve! 06411
Bottom
06412
Top
Juhani: Gråt inte, Eero, gråt inte, Simeoni, låt bli att gnälla, Aapo! Gråt inte, gråt inte, Eero min broder; för nu är vi i skydd. Men nog var det en turkisk marsch. JUHANI. Ne ploru, Eero, ne ploru, Simeoni, ne plendu Aapo! Ne ploru, Eero, mia frato; ĉar nun ni estas sub ŝirmo. Sed estis tio vere turka marŝo! 06412
Bottom
06413
Top
Husmoran: Ve mänskobarnet här på jorden, ve! MASTRINO. Ho ve, la homido ĉi tie! ho ve! 06413
Bottom
06414
Top
Juhani: Kära husmor, er gråt och er ömkan får mig åter att tåras. O! Men gråt inte, mora, gråt inte! Vi har sluppit ur odjurens och köldens klor till kristna medmänskors värme. Och Gud vare lovad för det. JUHANI. Kara mastrino, via ploro kaj plendado kaŭzas al mi denove larmojn. Ho, sed ne ploru, mastrino, ne ploru! Ni ja jam saviĝis el la ungoj de rabobestoj kaj frosto ĉi tien al varmo de kristanaj proksimuloj. Kaj pro tio dankon al Dio. 06414
Bottom
06415
Top
Tuomas: Uselt, särdeles uselt är vårt tillstånd. Men red oss en flammande vedbrasa, hämta också ett par halmkärvar för oss att ligga på och led Valko till stallet och giv honom lite hö. TUOMAS. Mizera, tre mizera estis nia stato. Sed faru por ni flamantan fajron, alportu ankaŭ du tri garbojn da pajlo por kuŝejo al ni sur la planko, kaj konduku Blankon en la stalon kaj metu por ĝi fojnon. 06415
Bottom
06416
Top
Aapo: Förlåt oss, att vi i lagens namn och för vårt livs skull så ihärdigt anhåller om hjälp och beskydd av er. För vårt livs skull, för vårt livs skull! AAPO. Pardonu, ke ni en la nomo de la leĝo kaj pro nia vivo tiel malĝentile petas de vi helpon kaj zorgadon. Pro nia vivo, pro nia vivo. 06416
Bottom
06417
Top
Juhani: O nådeförbundets änglar! mitt liv håller ju på att droppa från min nässpets, håller just på att droppa. - Om det finns kött och öl i gården, så bringa fram det. - Si det var då en lek, en bastonad, som vi kommer att minnas. Ge oss kött och uppvärmt öl för vårt dyra livs och våra själars skull. JUHANI. Ho, vi anĝeloj de la graca interligo! la vivo sidas ja ĝuste en mia nazpinto preskaŭ forironta, preskaŭ forironta. — Se en la domo estas viando kaj biero, do alportu. — Jen, tio estis vera ludo, ŝvitbano, kiun ni memoros. — Alportu viandon kaj varmigitan bieron pro niaj karaj vivo kaj animo. 06417
Bottom
06418
Top
Garvaren: Allt vad vi hinner och kan, go’ vänner, och sedan jag först fått ljus i vår stuga. - O ni eländi-1'ii! i blotta skjortan. TANISTO. Tiom, kiom ni povas, bonaj amikoj, kaj aranĝinte unue lumon en nia ĉambro. — Vi malfeliĉuloj! nur en ĉemizoj. 06418
Bottom
06419
Top
Juhani: Ingen trasa på huvudet och ingen hasa på inssarna. Titta på dessa sibyllafötter, titta. J U HA NI. Ne eĉ ĉifonaĵo sur la kapo nek ŝuaĉo sur la piedoj. Vidu tiujn piedojn de Sibila, vidu. 06419
Bottom
06420
Top
Garvaren: Det här reser ju håren på ända. Kom och titta, gumma. TANISTO. Harojn ĉi tio starigas. Venu por rigardi, edzino. 06420
Bottom
06421
Top
Timo: Titta på mina ben med. TIMO. Rigardu ankaŭ miajn krurojn. 06421
Bottom
06422
Top
Juhani: Vad är det mot dessa? Se här! Titta, gosse, på stekta rovor. JUHANI. Kio ili estas apud ĉi tiuj? Jen! Vidu, knabo, rostaĵon. 06422
Bottom
06423
Top
Timo: Och de här då! TIMO. Kaj ĉi tie! 06423
Bottom
06424
Top
Juhani: Vad är dina skånkor mot de här? JUHANI. Kio estas viaj kruraĉoj ĉi tie? 06424
Bottom
06425
Top
Timo: Och mina då? Försök inte. Titta nu. Är det människokött? TIMO. Cu miaj? Nezorgu. Vidu nun. Cu ĉi tio estas homa karno? 06425
Bottom
06426
Top
Garvaren: Skynda, gumma, kom och titta. TANISTO. Rapidu, edzino, por rigardi. 06426
Bottom
06427
Top
Husmoran: Å goda mänskor och himmelens makin! MASTRINO. Ho, bonaj homoj kaj ĉielaj fortoj! 06427
Bottom
06428
Top
Juhani: Ja, kan detta mer kallas skick och fasoner? Också Tuomas’ ögon är fuktiga. Gråt inte, Tuomas. Som jag sade: är detta skick och fasoner? JUHANI. Jes, ĉu tio estas konvena? Eĉ la okuloj de Tuomas estas malsekaj. Ne ploru, Tuomas. — Kiel mi diras: ĉu estas konvene? 06428
Bottom
06429
Top
Timo: Så kuskar man här i väg mänskokalven. TIMO. Tiel ja homido estas ĉi tie ĵetata. 06429
Bottom
06430
Top
Husmoran: Hur de är röda och skiner, är röda och skiner. Å, goda mänskor! MASTRINO. Kiel ili nun ruĝe lumas kaj brilas, ruĝe lumas kaj brilas! Ho, bonaj homoj! 06430
Bottom
06431
Top
Timo: Som järnet i ässjan, isynnerhet smidesjärnet. Hi, hi! TIMO. Kvazaŭ fero en forĝforno, precipe la mola fero. Hi, hi! 06431
Bottom
06432
Top
Husmoran: Så röda, så röda! Kors i Jessu namn! MASTRINO. Tiel ruĝaj, tiel ruĝaj! La Sinjoro gardu! 06432
Bottom
06433
Top
Juhani: De är precis ”som gjutkoppar”, såsom det står i bibeln. Herre hjälpe oss stackare! JUHANI. Ili havas aspekton de »brulanta latuno», kiel staras en la Biblio. Dio helpu nin mizerajn! 06433
Bottom
06434
Top
Husmoran: Ve er knattingar! MASTRINO. Ho, vi infanoj! 06434
Bottom
06435
Top
Lauri: Gör vad vi bad och ni lovade. LAURI. Faru, kion ni petis kaj kion vi promesis. 06435
Bottom
06436
Top
Aapo: Vi bönfaller: skynda på! Själv tänder vi nog brasan, eftersom här i vrån finns vedträn, präktiga, nävriga vedträn. AAPO. Ni petegas: rapidu! Mem ni faros la fajron, ĉar ĉi tie en la angulo estas bruiŝtipoj, grandaj, betulaj brulŝtipoj. 06436
Bottom
06437
Top
Juhani: Så sitter vi åter i det gamla Jukola, under dessa bekanta, sotiga sparrar, och här dröjer vi ända till Valborgsmäss. Den forna stugan vare ännu denna vinter vårt kvarter. JUHANI. Do en la malnova Jukola, sub la konataj, fulgaj plafontraboj ni sidas ree, kaj ĉi tie ni restos ĝis la unua de majo. La antaŭa ĉambrego estu ankoraŭ ĉi tiun vintron nia loĝejo. 06437
Bottom
06438
Top
Tuomas: Men vänta när våren kommer. TUOMAS. Sed lasu la someron veni. 06438
Bottom
06439
Top
Juhani: Låt våren komma, och ett pörte, ståtligare än det förra, står på Impivaaras sved. JUHANI. Lasu la someron veni, kaj domo, pli pompa ol la unua, staros sur la deklivo de Impivaara denove. 06439
Bottom
06440
Top
Tuomas: När bara snön försvunnit, så ekar åter yxhugg i ödemarken och bergen och Jukolas bröder behöver inte längre tigga om vindskydd hos andra. TUOMAS. Kiam la neĝo nur estos malaperinta, eĥos anko-raŭ pro hakilfrapoj la arbaroj kaj la montoj, kaj la fratoj de Jukola ne bezonos almozpeti ventŝirmon de aliaj. 06440
Bottom
06441
Top
Juhani: Panpigt sagt. Tuomas, låt oss förgäta det förbannade påhittet, som tände eld på vårt pörte, och låt oss i våra sinnen föreställa oss det nya pörtet, som vi reser upp igen. JUHANI. Bonege dirite. Tuomas, ni forgesu la malbenitan agon, kiu kaŭzis la bruladon de nia domo, kaj ni imagu en niaj animoj la novan domon, kiun ni konstruos ree. 06441
Bottom
06442
Top
Tuomas: Du må veta, att redan då vi begav oss på den skrämmande färden försvann ur mitt bröst all grämelse; och vet, att när du på vägen, löpande efter mig, flåsade i min nacke som en simmande hingst, så skar detta mig i hjärtat. TUOMAS. Sciu, ke jam ĉe ekiro al nia timinda veturo el mia brusto malaperis ĉiu kolero; kaj sciu, kiam vi sur la vojo, kurante post mi, spiris sur mian nukon kvazaŭ naĝanta virĉevalo, tio distranĉis mian koron. 06442
Bottom
06443
Top
Juhani: Låt oss därför fröjdas, att den färden är avslutad och att vi åter står i ett varmt pörte. - Där kommer man ju till oss med mat och dryck och med tvenne väldiga kärvar glänsande halm. Låt oss tacka Gud, kära bröder! JUHANI. Tial ni ĝoju, ke tiu ekskurso estas finitakaj keni staras en varma domo ree. — Jen, oni portas al ni manĝaĵon kaj trinkaĵon kaj jen, du grandajn garbojn da brila pajlo. Ni danku Dion, karaj fratoj! 06443
Bottom
06444
Top
Men glättigt flammade björkvedsbrasan, i vars ljuvliga värma bröderna lögade sig. När de stått där en stund, sju man i led, gick de till bords för att njuta av kött, bröd, korv och uppvärmt öl, vilket allt garva-rens ömsinta hustru rett åt dem. Husbonden själv tog hand om Valko, ledde honom till stallet och fyllde krubban framför honom med hö. Följande männens spår, kom slutligen också hundarna från sin dystra färd, kom flämtande, fjäsande, och av glädje flammade deras ögon. Med stor fröjd mottog dem bröderna: ömkade dem, ruskade på dem, gav dem föda och smekte dem på alla vis. Sed gaje flamis betula fajro, en kies ĉarma brilo la fratoj sin agrable varmigis. Starinte tie momenton, sep viroj en vico, ili altabliĝis por konsumi viandon, panon, kolbasojn kaj var-migitan bieron, kion ĉion la mastrino de la tanisto, kompatema virino, preparis ai ili. La mastro mem zorgis pri Blanko, kon-dukis ĝin en la stalon kaj plenigis per fojno la furaĝujon antaŭ ĝi. Fine, sekvante la postsignojn de la viroj, venis ankaŭ la hundoj de sia malgaja ekskurso, venis spiregante, svingante Ia vostojn, kaj pro ĝojo brilis iliaj okuloj. Kun granda ĝojo akceptis la fratoj ilin: kompatis kaj nutris ilin kaj karesis ilin ĉiumaniere. 06444
Bottom
06445
Top
Men när bröderna spisat, sjönk de ner på sina halmbäddar, och insvepta i drömmens fina duk glömde de snart livets strid. Sött sov de, och länge än värmde den flammande elden, tills den falnade och lörkolnade. Då stängde husmoran spjället, och från ugnen flöt ut i stugan en ljuvlig värma; sedan lade sig också kvinnan åter ned på sitt läger, och åter rådde lystnad överallt i stugan. Men ute skuttade kölden sprakande längs gärdena, nordanvinden blåste kraftfullt under den stjärnblänkande himlen, varifrån den bleka månen småleende blickade ner. Sed kiam la fratoj estis manĝintaj, ili kuŝiĝis sur sia pajla kuŝejo, kaj baldaŭ, volvitaj en la delikata vualo de dormo, iii forgesis la vivbatalon. Dolĉe ili dormis, kaj longe ankoraŭ ilin varmigis la flamanta fajro, ĝis fine ĝi malgrandiĝis kaj karbiĝis. Tiam la mastrino fermis la fornoklapon, kaj en la ĉambregon fluis el la forno dolĉa varmo; kaj poste la mastrino mem enlitiĝis, kaj ĝenerala silento regis en la ĉambro. Sed ekstere la frosto saltetadis igante la barilojn krakbrui, la nord-vento blovis forte sub la stelbrilanta ĉielo, de kie ia pala luno ridetante rigardis malsupren. 06445
Bottom

kapitel 07 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
07001
Top
Tidigt på vårkanten, långt innan tranorna kommit, lämnade bröderna Jukola gård, flydde åter till Impi-vaaras momarker och började strax med alla krafter bygga sig en ny stuga. Snart vilade bastanta stockar på hörnstenarna och varv slöt sig till varv. Då smällde yxorna och dunsade den tunga klubban flera dagar från morgongryningen till aftonskymningen. Där arbetade Juhani, Aapo, Tuomas och Simeoni vid var sin knut, men de andra grovhögg stockar och rullade dem längs spiror upp på bygget. Med svetten lackande, men alltid glada i hågen stökade de, och stadigt höjde sig byggnaden och runtomkring spred sig kådans friska doft. Men sedan förflöt åter dagar, då bröderna ej ens rörde vid yxorna utan, snarkande i djupaste sömn, lät dygnen vandra från morgon till kväll och stundom ända till den tredje morgonen. En frua printempo, jam antaŭ la alveno de la gruoj, la fratoj forlasis la domon Jukola, fuĝis al la deklivo de Impivaara ree kaj komencis tuj per ĉiuj fortoj konstrui al si novan domon. Baldaŭ kuŝis sur la angulŝtonoj dikaj traboj, kaj trabotavolo aliĝis sur trabotavolo. Tiam dum multaj tagoj de sunleviĝo ĝis vespera krepusko la hakiloj klakis kaj Ia peza martelego krakis. Tie Juhani, Aapo, Tuomas kaj Simeoni sidis ĉiu sur sia angulo, sed la aliaj ĉirkaŭhakis kaj rulis sur oblikvaj dikaj stangoj la trabojn supren al la konstruloko. Ŝvitante sed gajanimaj ili ĉiam estis okupitaj, kaj konstante leviĝis la domo, kaj ĉirkaŭe estis sentebla freŝa rezinodoro. Sed pasis ankaŭ tagoj, kiam la fratoj ne eĉ movetis siajn hakilojn, sed ronkante en profunda dormo, pasigis sian tagnokton de vespero ĝis vespero kaj ankoraŭ ĝis la tria mateno. 07001
Bottom
07002
Top
Emellertid, redan innan skördefälten gulnat i byn, stod stugan färdig på Impivaara mo; stod på samma ställe, i samma form och skick som den förra; ännu ståtligare stod den där. Och nu kunde bröderna, eftersom deras stadiga stuga var färdig, åter med fulla krafter bege sig på sina fångstfärder. De rustade sig både för jakt och för fiske i Ilvesjärvi sjö, de gav sig i väg med vapen och fångstredskap, och även hundarna följde dem med eldskimrande ögon. Utan att tröttna strövade de över skogiga berg, kärr och marker och skar i alla riktningar insjöns klara yta, snärjande åt sig skaffning såväl för stunden som för den kommande bistra vintern. Och därvid offrade flera av skogens och havets invånare sitt liv. Tamen, jam antaŭ ol la grenkampoj en la vilaĝo flaviĝis, staris la domo preta sur la deklivo de Impivaara, staris sur la sama loko, en la sama formo kaj stato kiel la unua; eĉ pli impona ĝi staris. Kaj nun la fratoj, kiam ilia firma domo estis preta, povis iri plenforte al siaj kaptekskursoj ree. Kaj por ĉasado kaj por fiŝkaptado en Linkolago ili sin ekipis, ekiris kun siaj armiloj, kaptiloj, kaj ankaŭ la hundoj sekvis ilin kun fajre brilantaj okuloj. Sen laciĝo ili travagadis arbarajn montojn, marĉojn kaj terojn kaj veturis ĉien sur Ia klara surfaco de la lago, akirante al si nutraĵon kaj por momento kaj por venonta severa vintro. Kaj tiam multaj loĝantoj de Ahtola kaj Tapiola perdis sian vivon. 07002
Bottom
07003
Top
Men nu lyster mig berätta om den gamle Fnösk-Matti, brödernas enda vän härute i skogarna. - Det var en gubbe, som hette Fnösk-Matti; han bodde på cn lummig masurbacke, bodde där ensam för sig själv i sin lilla koja några tusen steg från Impivaara berg. Han tillverkade det mjukaste fnöske i Tavastland och olierrans starka näverskor, och denna sysselsättning säkrade honom ständigt hans dagliga bröd. I sina yngre dar hade han rest i Österbotten, dit han som förträfflig körsven följde med socknens förra prost, som flyttat ända till Lapplands gränser. Där hade I nösk-Matti dröjt den följande sommaren, jagande björnar, järvar och tranor på Nordens oändliga myrar. Om dessa färder hade han mycket att berätta; och han ägde ett makalöst minne; inte glömde han vad han en gång såg eller hörde. Skarpa var också hans sinnen och ögon: genom förvillande skogar vandrade han utan att gå vilse. Det fanns icke heller någon så fjärran ort, att han ej trodde sig på pricken veta den rätta riktningen dit, om han blott en gång besökt den. Han utpekade den strax med tummen; och fåfängt var att säga emot honom, så säker var han på sin sak. Om man till exempel frågade honom: "Var ligger Vuokatti”, svarade han genast, hötande ined tummen mot himlaranden: ”Där borta, titta lllngs med tummen min; där, om du så sköt med bössa. Kuusamo kyrka ligger vid den där lilla gropen, men ett litet tuppfjät till höger därifrån löper linjen lill Vuokatti.” Likaledes, om man frågte honom: "Var ligger Porrassalmi slagfält”, svarade han åter ofördröjligen och hötande med tummen mot himla-ianden: ”Där borta; titta längs med tummen min; dllr, om du så sköt med bössa.” Så säker var gubben, och ut och in på flera mils omkrets kände han också till skogarna kring sin koja. Han hade genomtraskat dem i alla riktningar, stundom letande efter fnöske-svampar, stundom efter skonäver och stundom vittjande sina snaror. Det hände också att han på sina rundfärder vek in till Impivaara-stugan för att hälsa på bröderna. Och då fick bröderna en trevlig stund: med munnarna på vid gavel lyssnade de på gubbens berättelser, med munnarna på vid gavel och öronen spetsade som läderlappens öron. - En augustiafton sitter han åter en gång hos bröderna språkande om sina skogsfärder i nordanlanden. Sed nun mi emas rakonti pri la maljuna Tindro-Matti, la sola amiko de la fratoj ĉi tie en la arbarego. — Estis maljunulo nomata Tindro-Matti; li loĝis sur densbetula altaĵeto, sola li loĝis en sia malgranda kabano en distanco de kelkaj miloj da paŝoj de la monto Impivaara. Tindron li faris la plej molan en Name kaj tre solidajn betulŝelajn ŝuojn, kaj tiu lia okupo alportis al li senmanke ĉiutagan panon. Pli junaĝa li estis vojaĝinta en Ostrobotnio, kien li kiel bona veturiĝisto sekvis la antaŭan paroĥan preposton, kiu translokiĝis ĝis la limoj de Laponio. Tie li estis restinta la sekvintan someron ĉasante ursojn, gulojn kaj gruojn sur la senlimaj marĉegoj de la Nordo. De tiuj ĉasekskursoj li havis multon rakontindan; kaj la memor-kapablo estis ĉe li tre preciza; li ne forgesis, kion li iam vidis aŭ aŭdis. Akraj estis lia observado kaj lia okulo; tra vastaj arbar-egoj li migris neniam erariĝante. Se li nur unu fojon vizitis iun lokon, kiom ajn malproksiman, li kredis sin kapabla montri la direkton al ĝi, sen eraro eĉ harmaidika. Li montris ĝin tuj per sia dika fingro; kaj vane oni disputus kun li, tiel firmega li estis pri sia scio. Se ekzemple oni demandis al li: »kie estas Vuokatti», li respondis, montrante per la dika fingro al la horizonto: »tie; rigardu Iaŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus. La preĝejo de Kuusamo estas en direkto Iaŭ tiu malgranda konkavaĵo, sed etan kokpaŝon dekstren iras Ia linio al Vuo-katti». Same, se vi demandis lin: »kie estas la batalkampo de Porrassalmi», li respondis senprokraste kaj montrante per sia dika fingro la horizonton: »tie; rigardu laŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus». Tiel estis la maljunulo preciza, kaj tre bone li konis ankaŭ Ia arbarojn en multmejla ĉirkaŭaĵo de sia kabano. Ciudirekte li estis irinta tie serĉante jen tindrofungojn, jen be-tulŝelon por ŝuoj, jen irante al siaj kaptiloj. Kelkfoje okazis ankaŭ ke li, ĉirkaŭvagante tiel, devojiĝis al Ia domo de Impi-vaara por viziti la fratojn. Kaj tiam la fratoj havis gajan mo-menton: kun malfermitaj buŝoj ili aŭskultis la rakontojn de la maljunulo, kun malfermitaj buŝoj kaj kun elstarantaj oreloj kiel la oreloj de vesperto. — lam denove, iun vesperon de aŭ-gusto li sidas ĉe la fratoj, rakontante pri siaj ĉasekskursoj en la nordaj landoj. 07003
Bottom
07004
Top
Juhani: Jaså. Men hur gick det sedan? JUHANI. Ĉu tiel. Sed kio okazis poste? 07004
Bottom
07005
Top
Fnösk-Mutti: Ja, hur gick det månne? Därifrån kom vi till en jädrans öppning, till ett flyigt kärr, och på skidorna gled vi över den pösande graven. Vi hittade flera varma tranbon, sköt många skriande tranor, fyllde säckarna trinda med ägg och fjädrar, och tranorna slängde varje gubbe som en grann bunt över axeln. Och så tog vi oss en sup. - Sedan for vi vår kos igen, med hundarna och tranorna på nacken, över den gungande och svallande, bubblande och sjudande myren; och ofta var någon av mannarna på vippen att för allan tid sjunka i det evinnerliga djupet, med en kvinkande hund på nacken. Men så kom vi ändå åter opp på en ekande backe, på hård mark, fastän våta som dränkta möss. Där redde vi oss vårt nattläger, tände en fladdrande eld och klädde av oss våra slaskvåta jackor. Det var bara att dra skjortan och byxorna av sig som ett ofläkt ålskinn. Snart ångade kläderna på grenarna, tranäggen fräste i den glödande askan och vi själva vred och svängde på oss i eldens ljuvligt stekande hetta, splitternakna som nattliga spöken. Och så tog vi oss en sup. - Men hur fick vi månne tiden att gå? hur förflöt majnatten för oss? Nå, hundarna svängde ju på sina fuktiga näsborrar och bligade opp mot trädens toppar. Slutligen började också vi kika oppåt, och vad tror ni vi såg? TlNDRO-MATTI. Jes, kio okazis? Ni venis al granda mal-densejo, al ŝanceliĝanta marĉo, kaj per skioj ni transiris tiun senfundaĵon. Ni trovis muitajn varmajn grunestojn, pafis multajn kriantajn gruojn, plenigis la saketojn per ovoj kaj plumoj, kaj la gruojn en granda amaso levis la viro sur sian ŝultron. Kaj poste ni tostis. — De tie ni foriris ree, kun Ia hundoj kaj gruoj sur la nukoj, trans ŝanceliĝantan, balanciĝantan, kirlantan kaj lirlantan marĉegon; kaj ofte heroo estis drononta por ĉiam en la eterna profundaĵo, kun grumblanta hundo sur la nuko. Sed fine ni tamen venis sur firman altaĵon ree, sur malmolan teron, kvankam malsekaj kiel naĝintaj musoj. Tie ni preparis bivakon, faris flamantan fajron kaj demetis la malsekajn jakojn. Kai nenion alian vi povis fari tie ol fortiri la pantalonon kaj la ĉemizon, tube kiel haŭton de angilo. Baldaŭ la vestoj sur branĉoj eligis vaporon, gruovoj siblis en ardanta cindro kaj ni mem nin turnadis kaj tordadis en la dolĉa varmo de la fajro, tute nudaj kiel noktaj koboldoj. Kaj poste ni tostis. — Sed kiel pasis la tempo? Kiel forpasis al ni la printempa nokto? Ciam ja la hundoj movis siajn malsek-etajn naztruojn kaj okulumis supren al arbopintoj. Fine ankaŭ ni komencis rigardi supren, kaj kion ni vidis tie? 07005
Bottom
07006
Top
Juhani: Ja, säg det. Troligen en liten björnnalle med halvöppna ögon. JUHANI. Diru. Supozeble malgrandan mallarĝokulan urs-idon. 07006
Bottom
07007
Top
Timo: Eller självaste Körri och Kyöpeli, de leda gastarna, antar jag. TIMO. Aŭ fantomon kaj koboldaĉon, mi divenas. 07007
Bottom
07008
Top
Fnösk-Matti: Varken si eller så, utan där satt en brunaktig drasut till järv oppe i grenverket på en torr och mossig tall. Heiskanen sköt, men bommade; Lill-Jussi sköt, men bommade; slutligen smällde också jag i väg en salva, men med nästan samma lycka. Järven bara guppade till ett tag och gav ifrån sig en riktigt ilsken morrning, men satt näpet kvar på Htcnen. Då skrek Heiskanen: ”trollkonster, trollkonster!” tog ur fickan en dödmanstand, bet i den några gånger och spottade på lodet, som han ånyo vred in i sin bössa. Sedan fäktade han en stund med handen i luften, och anskrämmeligt rullande sina Agon sade han, den jädrans pojken, ett par tre märkvärdiga, förskräckliga ord, sköt och ner damp järven b ån tallen. Men långt från döden var alltjämt den baddaren, och leken begynte på nytt. Vi själva, alldeles nakna som vi var, kunde näppeligen träda bad-diiren inpå livet; ej heller ville hundarna nalkas honom, utan tassade och småskällde på en famns håll, ulti järven fräste mot dem från buskarna. Trolldoms-k i al terna, ser ni, verkade alltjämt. Men Heiskanen brtrjade åter vräka gräsliga ord ur munnen sin, fäk-Iunde med handen och gruvligt rullande med ögonen. Och se när hunden nu riktigt rök på den rödkäftiga •ilvugeln, så uppstod det allt ett slagsmål. O herre du mllde så hunden nu gick åt järvstackarn, så här, så här bara! Ni har, tammefan, aldrig sett en sådan kurans och kalabalik, nej då. TINDRO-MATTI. Nek tiel nek ĉi tiel, sed tie sidis bruna manĝegulo— gulo sur branĉo desekiĝinta barba pino. Heiskanen pafis, sed vane; Malgranda-Joĉjo pafis, sed vane; fine ankaŭ mi pafis sed preskaŭ kun la sama rezulto. Nur foje la gulo ŝanceliĝis kaj ekvoĉis vere tre kolera, sed sidis bele sur la branĉo. Tiam kriis Heiskanen: »sorĉartifikoj, sorĉartifikoj!» prenis el sia poŝo denton de mortinto, mordis ĝin kelkajn fojojn kaj kraĉis sur Ia kuglon, kiun !i tordis denove en sian pafilon. Poste li svingis siajn manojn en la aero kaj, turnante !a okulojn timige, diris, Ia diabla knabo, kelkajn strangajn, terurajn vortojn, pafis, kaj la gulo falaĉis malsupren de Ia pino. Sed la diableto estis ankoraŭ malproksime de morto kaj la ludo re-komenciĝis. Ni mem, estante tute nudaj, ne povis ja paŝi tro proksimen a! la maliculo; ankaŭ Ia hundoj ne volis proksi-miĝi al ĝi, sed tie ili saltetadis kaj bojetadis en distanco de unu klafto, ĉar la gulo siblegis, siblegis al ili el la arbustaro. La sorĉfortoj, vidu, efikis ankoraŭ. Sed Heiskanen rekomencis eligi el sia buŝo terurajn vortojn, svingante la manojn kaj tur-nante la okulojn. Kaj jen, kiam hundo fine sin ĵetis sur la ruĝgorĝan bestaĉon, ĵetis sin kvazaŭ fajreranta raketo, el tio fariĝis vera taŭzado. Ho, Dio, kiel Ia hundo nun turnadis la gulon-mizerulon tiel, tiel, tiel nur! Vi certe, diablo min prenu, ne vidis tian ŝvitvaporon kaj prembatadon ankoraŭ, vere ne. 07008
Bottom
07009
Top
Juhani: Jäklar anamma! JUHANl. Mil diabloj! 07009
Bottom
07010
Top
Timo: Man borde ha varit med om den roligheten! TIMO. Estus gaje ĉeesti tie! 07010
Bottom
07011
Top
Fnösk-Matti: Nog var det en rolig och lustelig lek, alltid. TlNDRO-MATTI. Tio estis vere gaja kaj amuza ludado, estis vere! 07011
Bottom
07012
Top
Timo: Och sedan stack ni järven i påsen? TIMO. Kaj poste vi metis la gulon en vian sakon? 07012
Bottom
07013
Top
Fnösk-Matti: Visst var det en grann persedel att stoppa i påsen; en fet klumpeduns. Ja; och så tog vi oss en sup. - Sedan drog vi jackorna på oss igen, kruttorra, och lade oss snällt att sova i den fladdrande brasans värma. Men med sömnen blev det lite si och så, enär trollpilar som eldormar ideligen flög härs och tvärs i luften över våra huvud. Heiskanen störtade ofta nog opp, ropande med ljudlig stämma: ”Slockna, trollpil, slockna, trollpil!” och fräsande singlade somliga av dem ned i skogen, somliga åter i den gråa myren, men de flesta fortsatte sin släta bana utan att fästa sig vid hans rop. Och en gång hördes, ilande från norr till syd, en sakramentskat ilsken och häftig väsning, åtföljd av ett långvarigt litet sorl. Vad månne det var för en pojkfan som där skuttade i väg? frågte jag Heiskanen, som efter en stund grymtande svarade mig: ”Där färdades ju självaste hin onde.” -Så gick åter en timme, gick två, och det blixtrade i det milda, dimmiga vädret. Men österifrån vid myrkanten hördes plötsligt ett ljud som om mossbelupna granar hade susat till, och från myrens västra sida svarade ett annat ljud, men lent som prasslet från en liten björkdunge. Vad susade där, och vad prasslade här? frågte jag igen, och äntligen svarade Heiskanen grymtande: ”Det är grandungens farsgubbe som språkar med sin dotter.” - Men äntligen gick natten och grydde dagen och vi började åter traska vidare. Men se nu såg vi alldeles vid skogsranden en black-nad, jädrans stor varg, men han flydde som ärthäss-jan för virvelvinden. Till sist såg man bara hans vänstra bakben, jag sträckte bössan och sköt av tassen på honom, av som en riska, men han räddade lindå sitt skinn. Jag sköt av labben på stackarn. TlNDRO-MATTI. Vere ĝi estis pompa ulo por meti en la sakon; grasa bulego. Jes, kaj poste ni tostis. — Poste ni sur-metis ree la vestojn, pulvosekajn, kaj bele ni kuŝiĝis en la varmo de la flamanta fajro. Sed malmulte ni tie dormis, ĉar sorĉosagoj flugadis senĉese kiel fajraj serpentoj ĉiudirekte en la aero super niaj kapoj. Ofte Heiskanen eksaltis, kriante per laŭta voĉo: »cstingiĝu, sorĉosago, estingiĝu, sorĉosago!» kaj subite estin-giĝe falis multaj el ili, kelkaj en arbaron, kelkaj en marĉon grizan, sed pli multaj ankoraŭ daurigis la iradon rapidan sur sia glata vojo, ne atentantc liajn kriojn. Unu fojon aŭdiĝis, en direkto de nordo al sudo, forte kolera kaj rapida spircgo, post kiu sekvis ankoraŭ sibletado dum longa tempo. Kiu ko-boldaĉo tie preterkuris? mi demande diris al Heiskanen, kiu post momento diris al mi murmure: »tie ja iris la maljuna Arbarkoboldo mem». Unu horo pasis ree, pasis du, kaj fajron disŝprucis la nebula aero. Sed el oricnto, de la marĉa rando aŭdiĝis subite sono kvazaŭ murmuro de muskaj piceoj, kaj baldaŭ ree alia sono respondis de la okcidenta rando de Ia marĉo, sed mallaŭta kvazaŭ sibletado el malgranda betularo. Kia murmuro tie, kaj kia sibletado ĉi tie? mi demandis ree, kaj Heiskanen respondis fine murmure: «parolas la maljunulo de picearo kun sia filino». — Sed finc la nokto forpasis kaj tagiĝis kaj ni rekomencis nian vagadon. Jen, ĝuste ĉe arbara rando ni vidis grizan, diable grandan lupon, sed ĝi forkuris kiel stako da pizopajlo en ventpuŝcgo. Finc estis videbla nur ĝia maldekstra posta piedo, mi levis la pafilon kaj pafis tiel ke disrompiĝis la picdo, disrompiĝis kvazaŭ kartilago, sed la lupo tamen savis sian felon. Mi nur pafrompis Ia piedon de la mizera maljunulo. 07013
Bottom
07014
Top
Timo: Å fanken! Labben av som en istapp, och sedan låg den framför er på marken som grisfoten på lastlagsbordet. TIMO. Diablo! La piedaĉo rompita kvazaŭ pendglacio, kaj ĝi kuŝis sur la tcro antaŭ vi, kiel porka ŝinko sur tablo en kar. navala tago? 07014
Bottom
07015
Top
Fnösk-Matti: Nå inte just så precis. TlNDRO-MATTI. Tamen ne ĝuste tiel. 07015
Bottom
07016
Top
Tuomas: Men hur märkte ni att tassen gått av? TUOMAS. Sed kiel vi rimarkis, ke la piedo disrompiĝis? 07016
Bottom
07017
Top
Fnösk-Matti: Vi löpte ju efter honom ett duktigt stycke och såg ofta, hur vargpojkens släpande, sviktande tass, mens han traskade, hade gjort såna där tior i sanden. TlNDRO-MATTI. Ni kuris post ĝi longan vojon kaj vidis ofte, kiam la lupo-knabo paŝadis, kiel la treniĝanta, ŝanceli-ĝanta piedo faris en sablo tiajn dek-ciferojn. 07017
Bottom
07018
Top
Timo: Nå jäklar anagga! Tior i sanden? Hi, hi, hi! TIMO. Nu, diablo min prenu. Dek-ciferojn en la sablo? Hi, hi, hi! 07018
Bottom
07019
Top
Fnösk-Matti: Tydliga tior. TlNDRO-MATTI. Verajn dek-ciferojn. 07019
Bottom
07020
Top
Juhani: Vargen var i klämma. JUHANI. La lupo havis varmegan tagon. 07020
Bottom
07021
Top
Fnösk-Matti: Vargen var i klämma, liksom också männen. Men de förbaskade hundarna vek ej ett lamnsmått från våra hälar, utan stegade nedslagna, med slokande svansar, de alltid förr så tappra hundarna. TINDRO-MATTI. La lupo havis varmegan tagon, sed ankaŭ la viroj. Sed la hundoj, malbenitoj, ne foriris de niaj piedoj, ne eĉ klafton, sed paŝadis afliktitaj, kun vostoj pendantaj, la ĉiam bravaj hundoj. 07021
Bottom
07022
Top
Aapo: Vad hade stukat deras iver? AAPO. Kio subpremis ilian fervoron? 07022
Bottom
07023
Top
Fnösk-Matti: Trollkonsterna, de omtöcknande trollgaserna, med vilka himlen var späckad som med krutrök i krigstid. Heiskanen sökte visserligen göra sitt bästa, besvor och förbannade och fäktade med handen, men utan minsta nytta. Och Lill-Jussi, den spjuvern, skuttade i väg som ett nystan, stampade i marken och svettades svårt. För pojken var inte begåvad med mera benlängd än högst tre kvarter; men en riktig utterrygg hade han, lång och seg. Seg var hela mannen också, fördömt seg och fast som själva uttern. Länge dammade han i väg efter vargen, som linkande traskade framför honom, men sist och slutligen hjälpte intet, utan han måste lämna Svans-Heikki i skogens värjo. Ja; och så tog vi oss en sup. Och när vi gjort detta, började vi åter traska hemåt, bärande vårt rikliga byte. Så stegade vi i väg, med påsarna under armen, i påsarna äggen och fjädrarna och annat mindre skogsvilt; skidorna och tranorna på ryggen, bössorna i näven; och turvis kånkade envar på sin axel den ludna järven. Så färdades vi. Men vid molnens rand flög en liten, bräkande beckasin; jag sköt den och stoppade den i påsen. Efter att ha gått ett stycke till fick jag i en talltopp syn på en flygande ekorre, platt och storögd, och jag sköt den och stack den i påsen. TINDRO-MATTI. La sorĉagoj, la ensorĉaj gasoj, de kiuj la aero estis plena kiel de pulvogaso Ia milita aero. Certe Heiskanen penis fari sian plejbonon, li sorĉis kaj malbenis svingante la manon, sed tute vane. Kaj la petolulo, Malgranda Joĉjo, li kuris kiel pigmeo, brufrapante Ia teron, ŝvitante ege. Car la knabo ja ne havis krurojn pli longajn ol tri kvaronoj de ulno pleje; sed li havis vere dorson de Iutro, longan kaj persiste-man. Persistema estis la tuta viro, persistema kaj solida kiel la lutro mem. Longan tempon li kuris post la lupo, kiu lamante paŝadis antaŭe; sed tamen nenio fine helpis, li devis lasi la Vosto-Henĉjon sub gardo de arbaroj. Jes; kaj poste ni tostis. Kaj kiam tio estis farita, ni komencis iri hejmen ree, portante nian abundan kaptaĵon. Tiel ni iris, kun la sakoj sub la brakoj, en la sakoj la ovoj kaj la plumoj kaj diversaj aliaj akiraĵoj arbaraj; la skioj kaj la gruoj sur la dorso, la pafiloj en la mano; kaj alterne balanciĝadis la harkovrita gulo sur ĉies ŝultro. Tiel ni iris. Sed malgranda blekanta bekaso flugis ĉe la limo de nuboj; mi pafis ĝin kaj metis ĝin en mian sakon. Poste, mal-longan tempon irinte, mi vidis sur pinpinto flugsciuron, platan kaj grandokulan, mi pafis ĝin kaj metis en mian sakon. 07023
Bottom
07024
Top
Slutligen anlände vi till vida, höga gläntor och en gång skymtade ännu Turkkila gård, från vilken vi begett oss på den bistra färden. Vi kom till ett blodigt ställe, som Turkkilahusbonn utpekat för oss redan då vi gick ut på jakt, och där en björn för två dagar sedan hade dödat en ståtlig hingst. Vi tittade en stund på björnens nedsölade bord, och jag märkte strax att han nyligen, antagligen föregående kväll i solnedgången, hade kommit och njutit av stekens rester. Jag tänkte som så, att han igen skulle återvända till samma ställe vid solnedgången, och därför beslöt jag stanna och vänta på honom; men de övriga gick vidare till Turkkila för att bereda sig en glad aftonmåltid. Där stod jag nu och funderade och eftersin-nade hur jag skulle mottaga min gäst på den öppna gläntan, där det inte fanns ett enda träd att klättra opp i. Men ”den fiffiga vinner över den flinka”, och slutligen uppfann jag något, som närapå liknade en jädrans maskin. Jag såg där i närheten en tjärvedsstubbe, svart och gruvligt stor, vars rötter tjälen om vårarna hade lyft i höjden, åtminstone en aln högt. Med min yxa högg jag av dess mellersta rot, som tiiingde sig lodrätt nedåt, röck ut den och utvidgade llnnu gropen lite. In i den kröp jag sedan, stack bössmynningen ut mot blodfältet och började i det lina skyddet med ett starkt fäste över huvudet vänta pfl björngossen. Han nalkades, närmade sig hasande liån dälden, högg tänderna i hingstens söndersargade bog, och jag beslöt nu försiktigt ge honom lite bly i skallen. Men har man sett på fanken! då klirrade det dlir mässingsbeslaget på bösskolven helt lite mot en ii v jackans tennknappar, och björnens skarpa öra Ii (ir de strax klirret. Ursinnig störtade han mot mig, men därifrån small det emot honom. Struntande i det sprang han bara i samma riktning, skriande med skrämmande stämma. Nu hördes ett väldigt buller (•ver mitt huvud; rötterna brakade och jorden räm-iiudc, när den månghornade stubben lyftes bort ovanom mig. Och jag pojkstackare tänkte redan att min inilalykt var kommen och väntade bara, med bössan i näven, att bestens vidöppna gap skulle uppenbara sig. Men plötsligt slutade tumultet, och allt var tyst och stilla, tyst som i graven, och det blev intet av det vllntade nappataget. Jag bidade en stund till, men • lutligen tittade jag som hastigast mellan de i luften Iftcnde rötterna på andra sidan, och där låg ju björnen alldeles livlös, med den kullstjälpta stubben i I.unnen, och ur det mäktiga bröstet flöt blodet i mulini. Men heleja! tänkte jag, där jag igen stod som en Ii i gosse, under den fria himlen. Tjärstubben över mig hade ju flinkt förflyttat sig bort. Ni venis fine al vastaj, altaj deklivoj kaj ankoraŭ fojetie en sudo estis videbla la domo Turkkila, de kie ni ekiris al nia mal-facila ekskurso. Ni venis al la sanga loko, kiun la mastro de Turkkila estis al ni montrinta, kiam ni iris al ĉaskaptado, kaj kie urso antaŭ du tagoj estis mortiginta bravan virĉevalon. Tie ni rigardis dum momento la makulitan tablon de Ia urso, kaj mi vidis tuj, ke li antaŭ nelonge, verŝajne la pasintan ves-peron ĉe sunsubiro, estis vizitinta la lokon por manĝi el la restoj de sia rostaĵo. Mi supozis, ke li revenos al la sama loko, kiam ĉi tiu tago estingiĝus, kaj tial mi decidis resti por atendi ĝin; sed la aliaj ekiris antaŭe al Turkkila por prepari gajigan ves-permanĝon. Tie mi nun staris kaj pensadis, pensadis kaj cerbumis, kiel mi atendu mian gaston sur la glata deklivo, kie ne staris eĉ unu arbo por suprenrampi. Sed »la sagaca venkas la viglan», mi fine eltrovis rimedon, bonan, bonegan maŝinon. Mi vidis tie proksime kenstumpon, nigran kaj terure grandan, kies radikojn la printempaj degeloj suprenigis, almenaŭ en altecon de unu ulno. De ĝi mi per mia hakilo forhakis la mezan radikon, kiu penetris rekte malsupren, fortiris ĝin kaj pligrandigis la kavaĵon ankoraŭ iomete. Tien mi nun enrampis, direktis mian pafiltubon kontraŭ la sanga kampo, kaj komencis en la bona ŝirmo atendi la ursoknabon, kun firma kastelo super mi. Ĝi venis, proksimiĝis treniĝe el la ebenaĵo, kaptis per siaj dentoj la disŝiritan skapolon de la virĉevalo, kaj mi decidis nun sen fuŝo doni al li plumbon en la frunton. Sed diablo tamenl tiam tute mallaŭte klaketis iomete la latuna plato en la postajo de mia pafilo kontraŭ la stana butono de mia jako, kaj la klaketon aŭdis tuj la atentema orelo de la urso. Sovaĝe ĝi sin ĵetis laŭ direkto al mi, sed tuj pafkrakegis kontraŭ ĝi. Tion ne atentante, ĝi kuris al mi kriegante per timiga voĉo. Aŭdiĝis nun krakado super mia kapo: la radikoj bruegis kaj la tero tremegis, kiam la multkorna stumpo estis forlevata de super mia kapo. Kaj mi, knabo kompatinda, pensis ke jam venis tago de mia pereo, kaj mi nur atendis, kun la pafilo en la mano, ke ekmontriĝos la terura, malfermita faŭko. Sed subite finiĝis la tumulto kaj ĉio estis silenta, senvoĉa kvazaŭ en tombo, kaj ne okazis, kiel mi pensis, tie kunpuŝiĝo. Mi atendis ankoraŭ iomete, sed fine mi rigardetis inter la supren elstarantaj radikoj al la kontraŭa flanko, kaj tie ja kuŝis la urso tute senviva, kun renversita stumpo sur la korpo, kaj verŝante sian sangon el la larĝa brusto en la humon. Sed heleja! mi pensis, starante kiel libera knabo ree sub la libera ĉielo. La kenstumpo ja estis vigle formovita de super mi. 07024
Bottom
07025
Top
Juhani: ”Helvete, sa Heskus-Jaakko!” JUHANl. «Infero, diris Hesku Jaakko.» 07025
Bottom
07026
Top
Timo: Nå tammetusan och sju smeder! TIMO. Prenu min sep forĝistoj! 07026
Bottom
07027
Top
Juhani: Den flinkaste knycken på jordens rund! JUHANI. La plej sagaca ago sur la tero! 07027
Bottom
07028
Top
Tuomas: En tapper knyck, en manlig knyck både av björnen och er. TUOMAS. Brava ago, vira ago kaj de vi kaj de la urso! 07028
Bottom
07029
Top
Juhani: O du svarta tjur! JUHANI. Ho vi nigra bovo! 07029
Bottom
07030
Top
Timo: Jäklar! Annat kan jag inte säga. Men hur gick det sedan? TIMO. Diablo! mi ne plu povas diri ion alian. Sed kio poste? 07030
Bottom
07031
Top
Fnösk-Matti: Nå, du gissar väl hur det sedan gick, gissar att smällen hördes ända till Turkkila som från en byttbotten, och fick i väg mannar som mygg till gläntan. Nu uppstod glamman och stoj, när man på en sviktande, gungande stång bar björnen till gården. Nog var den en ärkepappa alltid: där den hängde ocli svängde förmörkade den Turkkilas hela stuga såsom ett tjockt åskmoln på himlen. - Så var det med den dagens stök, den dagens och den färdens. Och så tog vi oss en sup. TlNDRO-MATTI. Jes, vi divenas kio poste okazis, vi di-venas, ke la pafbruo aŭdiĝis en Turkkila kvazaŭ el fundo de tino Kaj alvokis baldaŭ virojn Kicl Kulojn al la hcrbdcKlivo. Kaj bruado Kaj petolado nasKiĝis, Kiam pcndante de fleKsi-ĝanta stango, la urso estis portata al la domo. Vere tio estis maljunulo: pendantc sur la senfeliga pendigilo ĝi mallumigis la tutan ĉambregon de TurKKila Kiel sur la ĉielo densa, ful-motondra nubo. Jen estis la oKupoj de tiu tago, de tiu tago Kaj de tiu eKsKurso. Kaj poste ni tostis. 07031
Bottom
07032
Top
Juhani: Och så firade ni gladeligen gravöl. JUHANI. Kaj aranĝis gajan funebrofeston. 07032
Bottom
07033
Top
Fnösk-Matti: Ja, vi började i Turkkila och slutade i prästgården, slutade med mosiga ansikten och blacka ögon. Så var det, och de dagarna har varit och farit, Men gärna minns den här gubben färderna från sin mandoms bästa dagar och gärna berättar han ont dem. TlNDRO-MATTI. Gin ni Komencis en TurKKila Kaj finis en la pastrcjo, finis Kun supmaKulitaj vizaĝoj Kaj senbrilaj oKuloj. Tiel estis, Kaj tiuj tagoj estis Kaj pasis. Sed Kun plezuro maljunulo rememoras Ia eKsKursojn dum la plej bonaj tagoj de sia vivo Kaj plezure raKontas pri ili. 07033
Bottom
07034
Top
Aapo: Och gärna hör vi på dem. AAPO. Kaj plezure ni aŭsKultas. 07034
Bottom
07035
Top
Juhani: Berätta så ända till morronkvisten, och vi minns alls inte att det finns sömn i världen. JUHANI. RaKontu tiel ĝis mateno, Kaj ni ne memoras, Ke eĉ eKzistas dormo en la mondo. 07035
Bottom
07036
Top
Fnösk-Matti: Nog är det på tiden att klunsa i väg till sitt kyffe igen; på tiden, jo. Farväl, bröder! TINDRO-MATTI. Estas jam tempo eKiri por paŝaĉi al sia Kabano ree, estas tempo, estas. Dio Kun vi, fratoj! 07036
Bottom
07037
Top
Juhani: Farväl, vördnadsvärda Matti! JUHANI. Adiaŭ, honorinda Matti! 07037
Bottom
07038
Top
Aapo: Må så väl, och var alltid välkommen till våi stuga! AAPO. Fartu bone, Kaj bonvenon al nia domo ĉiam! 07038
Bottom
07039
Top
Så begav sig Matti, med yxan på axeln, i väg mot sin lilla koja på den lummiga masurbacken, långt borta från byn. Men till nattens ro lade sig bröderna, ty mörkret fick redan överhand, och kvällens allt dunklare ljus skimrade blekt genom stugans trånga fönsteröppningar. Men länge svärmade tankarna eldigt i deras hjärnor, jagande den vederkvickande sömnen på flykten. De mindes Fnösk-Mattis berättelser från de nordliga ödemarkerna, den förhäxade luften som rådde där, och trollpilarna, som fräsande llög härs och tvärs genom den dunkla natten. Liksom pilarna där gnistrade och bössorna blixtrade, så blixt-mde i deras bröst en underlig lust och iver. Mest av nllt eldades deras iver av tranan, denna så klokt och skarpt blickande fågel, vars karga skri rullar kring nordanlandens myrar; och i deras tankar hägrade de ljunbeklädda bonas ljuva värma, hägrade med sina glänsande ägg i odonbuskarnas gömma. Att fånga de Irtnghalsade fåglarna och plundra deras bon, det var un brödernas lusta. Starkt tjusades deras sinnen av nordankärrens högtidliga dunkel. Matti eKiris, Kun la hakilo sur la ŝultro, al sia Kabano sur Ia betula, densa altaĵeto malproKsime de la vilaĝo. Sed anRaŭ la fratoj iris al la noKta ripozo, ĉar jam la mallumo venKis, Kaj la malpliiĝanta vespera lumo brilis ŝpareme tra la malvastaj fencstrotruoj de ilia domo. Sed longe la pensoj flugadis fajre en iliaj cerboj forigante la refreŝigan dormon. Ili memoris la raRontojn de Tindro-Matti pri la dezertoj en la Nordo, pri sorĉita aero tie Raj pri Ia sorĉosagoj, Riuj sible flugadis ĉiu-direKte tra la malhela noKto. Samc Kiel la sagoj tie fajreris Kaj la pafiloj cRflamis, tiel flamis ilia brusto pro stranga deziro Kaj fervoro. Plej multe interesis ilin la gruo, tiu saĝe, atente rigardanta birdo, Ries sovaĝa Rriado sonegas ĉirKaŭe sur la marĉoj de Ia Nordo; Kaj al ilia penso brilis la dolĉa varmo de la plumaj nestoj de gruoj, vidiĝis Kun siaj brilaj ovoj en ar-bustoj de marĉmirteloj. Tie ĉasi la longKoIuIojn Kaj rabi iliajn nestojn, tio nun estis la pasio de la fratoj. Forte ilian ani-mon ravis Ia solena malsereno de la marĉoj en la Nordo. 07039
Bottom
07040
Top
Men längst av alla vakade Juhani på sin bädd. Han yiubblade över med vilka medel man här på hemsocknens marker kunde få till stånd en fångstfärd, som kunde jämföras med den nyss beskrivna jakten l'rt 1’imentolas myrar. Han erinrade sig Kourukärret, illlr det visserligen inte fanns tranor, men ymnigt med brokiga änder. Och enär nordmännens supning l.lngslade hans sinne med särskild kraft, så mindes Iiiiu att det fanns brännvin i Viertola herrgård. Och ••Allinda lyckades han tankevägen sammanfoga en •.m ts avbild av den förträffliga jakten uppe i norr, och i Iter att ha beslutat sätta i gång med den följande illig, somnade han äntligen; men i sömnen huserade Inni länge på Fnösk-Mattis mäktiga färder. En gång hoppade han mitt i drömmen upp från bädden, ry-i>indc med anskrämmelig stämma: ”Järvungen! Tafast den tranhalsen!” Åt detta rop morrade de övriga, halvvakna, ilsket från sina lyor; men sjönk dock snart tillbaka i sömn. Men länge stirrade Juhani omkring sig, innan han fattade att han ingalunda stod på Lapplandsvida marker, bland myrarna, i de gråa nejderna, utan på hemstugans fridfulla skulle. Småningom klarnade hans sinne, han lade sig åter på bädden och insomnade djupt. - Men på morgonen, efter uppstigningen, erinrade han sig sitt beslut från i går och började strax förklara det för de övriga. Sed plej longe el ĉiuj maldormis Juhani sur sia lito. Li pensis, per kiuj rimedoj oni povus en ĉi tiuj regionoj de la hejma paroĥo aranĝi ĉasadon, kiu egalus tiun ĵus rakontitan sur la marĉoj de la Mallumejo. Li memoris la marĉon Kourusuo, kie ne ekzistis gruoj, sed multege da makulflankaj anasoj. Kaj ĉar la intertempaj tostoj de la viroj nordlandaj incitis lian animon per stranga forto, li memoris, ke brando estas havebla en la bieno Viertola. Kaj tiel formiĝis en liaj pensoj iaspeca kopiaĵo de la nobla ĉasado en Ia Nordo, kaj decidinte efektivigi ĝin morgaŭ, li fine ekdormis; sed en sonĝo Ii longe okupiĝis pri la imponaj ekskursoj de Tindro-Matti. Unu fojon li son-ĝante saltis el sia lito kriante per terura voĉo: »Gulido, gulido! Kaptu la mizerkolulon!» A1 tiu krio Ia aliaj, duone vekiĝinte, ekmurmuris kolere el siaj kavaĵoj; ekdormis ili tamen baldaŭ denove. Sed Ionge Juhani rigardis ĉirkaŭen, antaŭ ol li ri-markis, ke li ne staras en la mallumaj regionoj de Laponio, inter marĉoj sur griza vojo, sed sur la paca bretego de la hejma domo. lom post iom lia animo malkonfuziĝis, li sin klinis sur sian liton ree kaj ekdormis profunde. — Sed matene, ellitiĝinte, li memoris sian noktan decidon kaj komencis tuj prezenti ĝin a! la aliaj. 07040
Bottom
07041
Top
Juhani: Bröder, hören vad jag säger och vad jag nu vill inskärpa i ert sinne. Jag minns nämligen en fångstrik ort, och undrar storligen över att vi ända till denna dag glömt Kourukärret, i vars gräsmarker och klara gölar det svärmar otaliga vattenfåglar. Dit må vi nu bege oss på jakt och därifrån hämtar vi säcktals med änder som långrovor. JUHANI. Fratoj, aŭdu kion mi diros kaj al kio mi volas tiri vian atenton. Mi memoras ĉasriĉan regionon, mi miras multe, ke ĝis ĉi tiu tago ni forgesis la marĉon Kourusuo, en kies herbaj tapiŝoj kaj klarakvaj lagetoj estas sennombre da akvobirdoj. Tien ni nun ekiru por ĉaskapti kaj certe ni kunportos de tie plensakojn da anasoj. 07041
Bottom
07042
Top
Tuomas: Jag är med om saken. TUOMAS. Mi akceptas vian proponon. 07042
Bottom
07043
Top
Timo: Gärna jag med. TIMO. Kaj ankaŭ mi volonte. 07043
Bottom
07044
Top
Eero: Jag med; och när jag spankulerar i Kourukärret, tycker jag mig vara Lill-Jussi på Lapplands myrar. Låt gå för det! EERO. Mi ankaŭ; kaj kiam mi migrados en la marĉo Kouru-suo, mi imagos, ke mi estas Malgranda-Joĉjo en marĉlandoj de Laponio. Mi konsentas! 07044
Bottom
07045
Top
Aapo: Inte heller jag är mot företaget, som kanske skaffar oss flera dagars föda. AAPO. Ankaŭ mi ne kontraŭstaras la projekton, kiu povas doni al ni nutraĵon por multaj tagoj. 07045
Bottom
07046
Top
Juhani: Vi besluter oss alltså för färden. Men till Kourukärret är det en duktig väg, en riktig varga-verst, och nog stannar vi där åtminstone över en natt. Därför vore ej, skulle jag tro, en sup av ondo, när vi kojar under bara himlen. JUHANI. Ni do decidas fari la ekskurson. Sed la vojo al Kourusuo estas longa, grandegan lupan verston longa, kaj ni restos tie almenaŭ unu nokton. Tial, laŭ mia opinio, ne mal-utilus tosto dum ni loĝas sub la nuda ĉielo. 07046
Bottom
07047
Top
Tuomas: I Viertola finns brännvin. TUOMAS. En Viertola estas ricevebla brando. 07047
Bottom
07048
Top
Juhani: Brännvin, och gott brännvin. JUHANI. Brando, kaj bona brando. 07048
Bottom
07049
Top
Tuomas: Sju kvarter, pojkar! TUOMAS. Sep kvartojn, knaboj! 07049
Bottom
07050
Top
Juhani: Rätt! Ett kvarter per man. JUHANI. Guste, po unu kvarto al ĉiu. 07050
Bottom
07051
Top
Aapo: Kanske låter vi brännvinet vara, då vi till vår lycka inte precis vant oss vid det än. AAPO. Eble ni forlasas la brandon, al kiu ni feliĉe ne kuti-miĝis ankoraŭ. 07051
Bottom
07052
Top
Juhani: Nog har också du då och då tagit dig en sup liksom jag. JUHANI. Vi ja prenis iam kaj tiam glaseton da brando, vi kiel ankaŭ mi. 07052
Bottom
07053
Top
Eero: Försök, Aapo, fatta hans barnsliga pikar. Låt också oss en gång få säga: ”Och så tog vi oss en sup”, när vi som gråhåriga gubbar berättar om våra forna lijältedater för ungdomen. Låt oss inbilla oss att vi liksom i levande livet tuktar järvungar uppe i Norden. EERO. Komprenu, Aapo, la infanecan tuson de viro. Permesu, ke ankaŭ ni iam povu diri: »kaj poste ni tostis», kiam ni kiel grizkapaj maljunuloj rakontosniajn pasintajnheroaĵojn.Permesu ke ni en Ia vera vivo kredu, ke ni kaptas gulidojn en la Nordo. 07053
Bottom
07054
Top
Juhani: Vad illfänas du igen? Det är ju bara rätt och tillbörligt, att mänskan sköter kroppen sin. Under denna färd kommer vi säkerligen att traska genom sumpiga myrar och pösiga gungflyn, och tillbringa våra nätter slaskvåta på bäddar av björnmossa. Då smakar en liten klunk ur fickpluntan nog så gott, skulle jag tro. - Vi finner alltså för gott att vi, när vi beger oss i väg, inte saknar medicinsupen i konten. Och nu må Lauri-pojken skynda sig till Viertola med det bästa rävskinnet under armen; och brännvin skall det komma. JUHANI. Cu stultaĵojn der.ove? Estas ja rajto kaj devo, ke la homo zorgu pri sia korpo. Dum tiu ĉasekskurso ni certe migros en marĉoj kaj sur balanciĝantaj molaĵoj kaj pasigos tutmalsekaj nian nokton sur ursomuska kuŝejo. Tiam certc unu glutaĵo el poŝboteleto faros bonan efikon, mi kredas. — Ni do trovas plej bone, ke dum ekskurso ni ne estu sen medika-menta glutaĵo en la tornistro. Kaj Lauri-knabo iru nun al Viertola kun la plej bona vulpfelo en sako; kaj brandon ni certe ricevos. 07054
Bottom
07055
Top
Lauri gick alltså till Viertola efter brännvin till styrkedryck för andjakten i Kourukärret. - Ungefär femtusen steg från Impivaara, på Viertolas marker, ligger detta vida kärr, omgärdat av dystra skogar. På dess yta, där änderna har sitt trevna hem, omväxlar klara gölar med höga gräsfält och tuvrika halvöar med tvinande tallar. Hit hade bröderna beslutat färdas för att jaga knarkande änder, med hopp om ett lågat byte. Lauri iris por alporti brandon el Viertola, fortigan trinkaĵon dum la anasĉasado en Kourusuo. — En distanco de ĉirkaŭ kvin mil paŝoj de Impivaara, apartenanta al Viertola, estas tiu marĉo, vasta, ĉirkaŭata de densaj arbaroj. Sur ĝia surfaco, kiu estas loĝloko amata de la anasoj, alternas klaraj Iagetoj kun altaj kanaroj kaj muskobulaj insuletoj kun siaj velkantaj pinoj. Tien la fratoj estis decidintaj ekiri por ĉasi knarantajn anasojn, esperante abundan kaptaĵon. 07055
Bottom
07056
Top
Lauri återvände från Viertola och hade med sig pärlande brännvin som tappats på en tennflaska, de-las farsgubbes forna skogsflaska. Men utom brännvinet hade han med sig ett viktigt budskap från Metsola, som hetsade brödernas sinnen till allt eldigare iver. Han berättade att en björn slagit en av Viertolas bästa oxar och kände också till mordplatsen, som låg norrut från Impivaara på Viertolas mark, men nära Jukola skogsrå. Förbi detta ställe beslöt de nu färdas till Kourukärret och lämna hemmet först då dagen lutade mot kvällningen. De skulle kanske möta björnen, som vid solnedgången plägar gå och njuta resterna av det fällda bytet. Så hoppades de. Och när de spisat en mäktig middag och kvällen nalkades, begav de sig starkt utrustade i väg; de hade näverkontarna på ryggen och skarpa laddningar i bössorna. Sist stegade Lauri, ledande hundarna vid ett rep och bärande i konten sju kvarter brännvin. Man hade kommenderat honom att stanna ungefär trehundra steg från slaktfältet, och han skulle lossa Killi och Kiiski när han hörde skrik eller bössmällar. Han handlade också därefter; stannade i god tid vid en granrot för att avvakta händelserna. De andra klev närmare stället, där oxen blivit sargad, och fann den till hälften uppätna djurkroppen på den blodiga marken i en dyster grandunge. De gömde sig nu på lämpligt skotthåll bakom ett lågt men tätt snår, och beslöt sig för att vänta. Lauri venis el Viertola, alportante perlantan brandon, ver-ŝitan en stanan botelon, la iama ĉasbotelo de ilia patro. Sed krom brando li alportis el la dezerto gravan novaĵon, kiu in-stigis la animojn de la fratoj al ankoraŭ pli granda fervoro. Li rakontis, ke urso mortigis unu el la plej bonaj bovoj el la bovaro de Viertola, kaj li sciis ankaŭ la murdlokon, kiu estis norde de Impivaara sur kampo de Viertola sed proksime al Ia arbarlimo de Jukola. La fratoj decidis nun preterpasi tiun Iokon irante al Kourusuo, kaj ekiri ne pli frue ol ĉe vesperiĝo. Eble ili ren-kontos la urson.kiu kutimas ĉe sunsubiro veni porĝuiellarestaĵo de sia mortigita akiraĵo. Tiel ili esperis. Kaj kiam abunda tagmanĝo estis manĝita kaj la vespero proksimiĝis, ili ekiris al sia ĉasekskurso bone ekipitaj: kun la betulŝelaj tornistroj sur la dorso kaj kun fortaj ŝargaĵoj en la pafiloj. La lasta iris Lauri, kondukante per ŝnuro la hundojn kaj portante en sia tornistro sep kvartojn da brando. Li estis destinita por restikune kun la hundoj en distanco de ĉirkaŭ tricent paŝoj de la mort-kampo, kaj li devis liberigi la hundojn Killi kaj Kiiski aŭdinte krion aŭ pafon. Tiel li faris; li haltis ĉe picea radiko sufiĉe frue por atendi, kio okazos. La aliaj iris pli proksimen al la loko, kie la bovo estis disŝirita, kaj trovis duone manĝitan korpon de la besto sur sanga tero en mallumeta picearo. Ili nun kaŝis sin en konvena pafdistanco en ŝirmo de malalta sed densa arbetaĵo, decidante atendi. 07056
Bottom
07057
Top
Så förflöt en ganska lång stund. Men slutligen hördes från dälden ett stillsamt tassande och prassel i riset, och nu gissade man att kostgångaren var i antågande till måltiden. Så var det också fatt. Bland träden nalkades tyst och försiktigt en oherrans stor björn. Men han tycktes ha anat ugglor i mossen; ty fnysande och svängande med nosen stannade han redan på långt håll från sitt offer. Länge konstrade han, och slutligen syntes han liksom hågad att dra sig tillbaka, utan att närma sig männen inom skotthåll. I djupaste tystnad avvaktade bröderna hans göranden i gransnåret, tills slutligen Timo, utan att fästa sig vid de andras varnande åtbörder, på omvägar började smyga sig mot den ilskna fienden. Och nu, när han trodde sig vara tillräckligt nära björnen, avlossade han ett skott; men endast krutet rök upp i luften ur fänghålet utan att tända laddningen i röret. Argsint rusade nu björnen som en stor, mossbelupen, rullande sten mot mannen, som ofördröjligen kastade sig ned med ansiktet mot jorden, och där låg han utan att röra på sig. Besten luktade på honom, skubbade och luggade, gruvligen morrande och fnysande. Timos dödsstund hade väl varit inne, om icke Juhani skyndat till hans hjälp, avfyrande ett skott mot björnens ryggrad. Han vågade ej sikta lägre, med tanke på sin broder, som låg under vidundret. Men lodet träffade inte målet, åtminstone ej tillräckligt nära, för grandungens furste rusade än vildsintare mot Juhani, och lämnade Timo att böka i jorden. Då svängde Juhani, försvarande sitt liv, bösskolven mot bestens öppna käft, och en fruktansvärd drabbning var i antågande. Men nu sköt Tuomas, borrande i björnens lår ett eldigt lod. Då också han måste handla varsamt för sin broders skull, kunde han icke sikta mot huvudet eller bröstet, där såren säkrast blir dödsbringande. Men björnen kände dock nu bly i sin kropp, och blodet flöt ned för hans feta, runda skånk. Rasande, förskräckligt rytande rände han mot Tuomas, men fick ett så häftigt slag för pannan av mannens bössa, att han, ruskande på huvudet, stannade mitt i språnget. Och där stod nu fienderna för ett ögonblick, hotfullt blickande på varandra. Iom longa tempo pasis. Sed fine estis aŭdata el la kampo mallaŭta molpaŝado kaj ekknaroj de disrompiĝantaj branĉetoj, kaj nun oni divenis, ke la manĝogasto proksimiĝas al la nutraĵo. Tiel ankaŭ okazis. El inter la arboj proksimiĝis singarde kaj mallaŭte tre granda urso. Sed vidiĝis, ke ĝi suspektas ion, ĉar spiregante kaj turnante sian nazegon ĝi haltis jam malproksime de sia viktimo. Longan tempon ĝi hezitis kaj ŝajnis fine, ke ĝi volas iri returne, sen proksimiĝo al pafdistanco de la viroj. En la plej profunda silento Ia fratoj atendis en la arbetaĵo, ĝis fine Timo, malgraŭ malpermesantaj signoj de la aliaj, ekpaŝis irante ronde kaj ŝtele kontraŭ la koleran malamikon. Kaj nun, kredante esti jam sufiĉe proksime al la urso, li ek-pafis; sed nur en la trueto Ia pulvo flame eksplodis, sed ne ekbruligis la ŝargaĵon en la pafiltubo. Kolere ĵetis sin nun la urso kvazaŭ granda muska ŝtono kontraŭ la viron, kiu sen-prokraste sin renversis kun la vizaĝo al tero, kaj tie li kuŝis senmova. La rabobesto lin flaris kaj puŝetis, grumblante kaj spiregante forte. Verŝajne la morto de Timo estus veninta nun, se Juhani ne estus kurinta por helpi al li pafante kontraŭ la vertebraro de la urso. Li ne kuraĝis ceii pli malalten, timante pri la frato, kiu kuŝis sub la monstro. Sed la kuglo ne trafis, almenaŭ ne sufiĉe efike, ĉar la princo de Ia picearo ĵetis sin kontraŭ Juhani eĉ pli sovaĝe, lasante Timon fosaĉi la teron. Tiam Juhani, defendante sian vivon, turnis la tenilon de sia pafilo al la malfermita gorĝo de la besto, kaj timiga batalo ŝajnis estiĝi. Sed nun pafis Tuomas, sendante en la kruron de Ia besto ardantan kuglon. Evitante sian fraton, ankaŭ li ne povis celi al la kapo aŭ al la brusto, kies vundado pli certe kaŭzas morton. Tamen la urso nun sentis plumbon en sia korpo, kaj sango fluis malsupren laŭ ĝia grasa, ronda krurego. Koleri-ĝinte, kun terura kriego, ĝi nun ĵetis sin kontraŭ Tuomas, sed ricevis tiel fortan frapon al la frunto per la pafilo de la viro, ke ĝi, skuante la kapon, subite haltis en sia kuro. Kaj ĉi tie la malamikoj staris nun momenton, minace rigardante unu la alian. 07057
Bottom
07058
Top
Men nu skyndade hundarna fram, närmade sig snabbt och ljudlöst som tvenne eldslågor; men när de hunnit till den lurviga björnen, uppstod ett ilsket spektakel. Killi gläfsade björnen rakt i skägget, hela tiden dock stående ett par steg åt sidan från honom. Men bakom honom stojade Kiiski, och tordes till och med stundom nafsa åt sig en liten beta från hans lårull. Han kastade sig dock ständigt kvickt åt sidan, när skogens honungstass som en svartgrå, väldig hö-vålm svängde sig mittemellan hundarna. Men slutligen, efter att ha gjort några misslyckade attacker mot sina plågoandar, tog björnen till flykten med de larmande hundarna tätt i fjäten. Tiam aperis kure la hundoj, proksimiĝis rapide kvazaŭ du fulmoj, kaj kiam ili atingis la krudharan urson, estiĝis kolera batalo. Killi incitis la urson de antaŭe, ĉiam tamen restante de ĝi kelkajn paŝojn flanke. Sed post la urso bruludadis Kiiski, kuraĝante eĉ tiam kaj iam tiri ĝin je la krurharoj. Tamen Kiiski ruliĝis vigle flanken ĉiam, kiam la arbara mielamanto kvazaŭ nigregriza, granda volvaĵego sin turnadis inter ili. Fine, farinte kelkajn sensukcesajn atakojn al siaj turmentantoj, la urso for-kuris, kun la brukurantaj hundoj post si. 07058
Bottom
07059
Top
Allt detta hände särdeles snabbt och innan de övriga bröderna hunnit till stridsplatsen. Men Juhani och Tuomas laddade strax igen sina bössor, med hopp om att ännu en gång få fatt på björnen. Timo steg också så småningom upp och stirrade en stund omkring sig, liksom om han ej riktigt vetat var norr låg, från vilket håll vinden blåste. Häftigt förebrådde honom nu bröderna för hans dumdristighet, som kunde ha spillt flera mäns liv, och kanske ohjälpligt förstört jakten. Utan att yttra ett ord satt Timo på en tuva, borrade upp fänghålet och knackade med knivbaken flintan vassare. Och snart stod de alla åter färdiga att fortsätta jakten. ĉio tio okazis tre rapide kaj antaŭ ol la aliaj fratoj havis tempon veni al la batalkampo. Sed Juhani kaj Tuomas ŝargis tuj denove siajn pafilojn, esperante atingi Ia urson ankoraŭ unu fojon. Ankaŭ Timo restariĝis kaj rigardis ĉirkaŭen dum momento, ŝajne ne komprenante, kie estas nordo, el kiu di-rekto la vento blovas. Ekscititaj la fratoj nun lin riproĉis pro lia malsaĝa kuraĝo, kiu estus povinta kaŭzi perdon de viraj vivoj, kaj eble nerebonigeble forfuŝis la kapton. Ne dir-ante eĉ vorton Timo sidis sur muskbulo, purigante la paf. trueton kaj pliakrigante frapete la silikon per la klingodorso de sia tranĉilo. Kaj baldaŭ ili staris ĉiuj pretaj daŭrigi la ĉasadon. 07059
Bottom
07060
Top
Allt fjärmare drog sig hundarnas skall, och bröderna började redan tänka att de knappast mera skulle nå sitt offer. Men efter en stund ljöd Killis och Kiiskis röster åter ljudligare, allt mera närmande sig, och synbarligen gjorde björnen nu sin vanliga rond, och var på väg till samma ställe från vilket han begett sig i väg. Bröderna ställde sig då på lämpliga platsci för att avvakta jakten som närmade sig. I en liten, gräsklädd glänta stod Simeoni och lite längre boi t från honom Lauri, bägge orörliga, stumma som std der. I full fart, så att marken ekade, nalkades björnen, blottande sitt öppna, svartröda gap. Mot Simeoni ilade den flämtande björnen. Mannen sköt, och honungstassen rullade runt i gräset, men steg åter upp, rusande mot skytten. Men då blixtrade Lauris bössa till, en hård smäll ekade runtomkring, och b jörnen låg livlös vid Lauris fötter. Där låg han, utan att röra en lem, och blodet flöt från huvudet och bröstet. ĉiam pli malproksimen iris la bojado de la hundoj, mal-laŭtiĝis preskaŭ ĝis neaŭdebleco, kaj la fratoj jam komencis pensi, ke ili apenaŭ plu atingos sian kaptotaĵon. Sed post nelonga tempo sonis ree pli klare la voĉoj de Killi kaj Kiiski, venante pli kaj pli proksimen, kaj ŝajnis, ke Ia urso nun faris sian ordinaran rondiron kaj revenos al la sama loko, de kie ĝi foriris. La fratoj sin metis al oportunaj lokoj kun la pafiloj en la manoj por atendi la proksimiĝantan ĉaspelon. En mal-granda herbokovrita malfermaĵo staris Simeoni kaj de li en ioma distanco Lauri, ambaŭ senmovaj, silentaj, kvazaŭ kolonoj. Rapide kurante, tiel ke la tero resonis, la urso proksimiĝis montrante sian malfermitan, nigreruĝan faŭkon. En direkto al Simeoni rapidis la spireganta urso. La viro pafis, kaj ruliĝis la mielamanto sur la herbejo, sed stariĝis ree kurante kontraŭ la pafinton. Sed ekflamis tiam la pafilo de Lauri, forta paf-bruego sonis ĉirkaŭe kaj senvoĉa kuŝis la urso antaŭ la piedoj de Simeoni. Tie ĝi kuŝis, eĉ membron ne movante, kaj sango fluis el ĝia kapo kaj el ĝia brusto. 07060
Bottom
07061
Top
Men bröderna samlades snart kring den fallna björnen, och den var en gammal och stor hanbjörn. Man såg nu, att hans huvud blivit genomborrat alldeles invid örat, och genomborrat var också hans bröst. Det förstnämnda såret, det visste alla, hade I auris lod åstadkommit; för ett kreatur, vars hjärna blivit genomborrad, stupar i ett nafs, och reser sig alilrig mera. Men förnöjda satt skyttarna kring sko-r.cns pälslurviga hjälte, beredande sig att hälla i sig ilråpsupen. Hundarna satt också nöjda och stolt blickande bredvid sin vedersakare. - Vacker var kvällen, vinden hade mojnat och solen sjönk i den mörka ödemarkens sköte. Det var skönt för bröderna ill rasta där i den ljuva aftonstunden, med den larmande och heta leken bakom sig. Sed la fratoj baldaŭ kolektiĝis ĉirkaŭ la falinta urso, kaj ĝi estis maljuna kaj granda virurso. Oni vidis nun, ke ĝia kapo estis trapafita apud la orelo, kaj trapafita estis ankaŭ la flanko. La unue nomitan vundon, tion ĉiuj sciis, kaŭzis Ia kuglo de Lauri, ĉar besto, kies cerbo estas trapafita falas tuj kaj neniam plu ekstaros. Sed kontentaj sidis la pafistoj ĉirkaŭ la hirthara arbarheroo, preparante sin enverŝi la toston de mortigo. Kontentaj kaj bele rigardante ankaŭ la hundoj sidis apud sia falinta malamiko. — La vespero estis bela, la vento kvietiĝis kaj la suno malleviĝis en la sinon de la malluma arbarego. Plezure estis tie por la fratoj ripozeti en la ĉarma vesper-momento, kiam estis finita la Iudado tumulta kaj varmega. 07061
Bottom
07062
Top
Juhani: Den första supen må Lauri få. Han sköt «mi en karl, träffade spjuvern på det rätta stället, och björnen dråsade ner på sina labbar som höet för lien. I'ug dig en ordentlig jamare, gossen min! JUHANI. La unua tosto apartenu al Lauri. Li pafis kiel viro, trafis la petolulon je vere ora Ioko, kaj sur siajn piedojn falis la urso kiel herbo antaŭ falĉilo. Plengorĝan toston, mia knabeto! 07062
Bottom
07063
Top
Lauri: Ja, om också jag för en gångs skull skulle lialla en sup nedför halsen min. LAURI. Se ankaŭ mi nun foje verŝus toston tra mia gorĝo malsupren. 07063
Bottom
07064
Top
Juhani: Du första resans gosse på brännvinsstigen, m.m någon smak än, oskyldig som ett lamm. JUHANI. Vi «bovpelanto» sur la vojo de brando, sen ia gusto ankoraŭ, senpeka kiel ŝafido. 07064
Bottom
07065
Top
Lauri: Smaken känner jag nog, vet att en fågel knappast smutsar mannen, men hur världen känns ullr en glad pojk svänger sig i fyllan, det vet jag sannerligen inte. LAURI. La guston mi konas, mi scias, ke birdo ordinare ne malpurigas viron, sed kia la mondo ŝajnas, kiam gaja knabo en ebrio ŝanceliĝadas, tion vere mi ne konas. 07065
Bottom
07066
Top
Aapo: Betänk dig ett slag, Lauri, och hellre ville jag neka dig än bjuda. AAPO. Pripensu la aferon, Lauri, mi prefere malkonsilus vin ol rekpmendus. 07066
Bottom
07067
Top
Lauri: Här skall smakas! LAURI. Mi prenu el ĉi tio! 07067
Bottom
07068
Top
Aapo: Låt oss hoppas, att detta ej blir början till en fördärvlig sed. AAPO. Kaj ni esperu ke ĉi tio ne estos komenco de ruiniga kutimo. 07068
Bottom
07069
Top
Lauri: Vad är det för struntprat? Tag här, eftersom vi har skäl att vara liksom lite på muntra sidan. LAURI. Kion vi babilas? Prenu el ĉi tio, ĉar ni havas kaŭzon esti iom gajanimaj. 07069
Bottom
07070
Top
Juhani: Där ligger ju vår nallepojke som en bättre hösäck, och räddade är nu flera nöts och hästars liv. JUHANI. Tie kuŝas nia matadoro kiel granda fojnsako, kaj ŝparita estas la vivo de multaj brutoj kaj ĉevaloj. 07070
Bottom
07071
Top
Timo: Jag tänker som så, att Viertolas herre nästa gång gratis stoppar brännvinsflaskan i vår barm, ett stop eller två. TIMO. Mi scias, ke venontan fojon la sinjoro de Viertola metos al nia brusto brandbotelon tute senpage, stofon aŭ du. 07071
Bottom
07072
Top
Juhani: Det vore bara rätt och tillbörligt, då vi räddat hans stora oxhop från odjuret där. JUHANl. Laŭ mia opinio tio ne estus tro multe, ĉar ni savis lian bovaron de tiu monstro. 07072
Bottom
07073
Top
Aapo: Nog är det en väldig oxhop; fyrtio stycken spjuthuvud. Sommarn lång har de sitt leverne både dag och natt i skogarna, men under vintern drar de all gödsel från herrgården ut till åkrarna. Men deras fria sommarliv i skogarna gör dem nästan vilda. AAPO. Sed estas tie bovaro; kvardek lanckapuloj. La tutan someron ili vivadas en arbaroj nokte kaj tage, sed dum la vintro ili tiras sur la kampojn la tutan sterkajon de la bieno. Sed tiu ilia liberasomera vivo en arbaroj ilin preskaŭ sovaĝigas. 07073
Bottom
07074
Top
Juhani: Gud bevare alla från att hamna bland dem i hundars sällskap; de gör snart hackelse av såväl mannen som hans hundar. Låt oss minnas i vilken klämma Nikkilä råkade bland Honkamäkis oxar; stoi var mannens nöd fast ökens antal icke var så fruktansvärt som i Viertolas glosögda skock. För hundarnas skull, som i ett sådant trångmål alltid tyr sig till sin husbonde, skulle döden slutligen ha fått honom i sina klor, om ej ett stadigt ängsgärde råkat komma i vägen, vilket som en skyddande slottsmur äntligen satte stopp för oxarnas stormanlopp. JUHANI. Dio gardu nin de okaza veno inter ilin kun la hundoj; ili baldaŭ farus stufaĵon kaj el viro kaj el liaj hundoj. Ni memoru la embarason de Nikkila inter la bovoj de Honka-maki; granda estis Ia embaraso de la viro, kvankam la multeco de la bovoj ne estis tiel terure granda, kiel ĉi tiu okulumanta grego de Viertola. Pro liaj hundoj, kiuj en tia tumultado ĉiam serĉas ŝirmon ĉe sia mastro, fine morto estus atinginta lin, se li ne estus renkontinta fortan barilon de herbejo, kiu kiel ŝirmanta fortikaĵa murego fine haltigis la atakon de la bovoj. 07074
Bottom
07075
Top
Aapo: Låt oss vara på vår vakt. Nyligen hörde jag liksom ett hest skrän därifrån backen. De är inte heller, skulle jag tro, långt från oss. - Men vad sysslat Eero med där bakom stenen? AAPO. Ni estu singardaj. Mi aŭdis ĵus kvazaŭ raŭkan ekkrion tie sur la altaĵo. Ili ne estas, mi kredas, malproksime de ni. — Sed kion faras Eero tie ĉe Ia ŝtono? 07075
Bottom
07076
Top
Eero: Det finns ju en utter här, här i urgröpningen under stenen. EERO. Lutro ja tie estas, ĉi tie en la kavaĵo sub la ŝtono. 07076
Bottom
07077
Top
Juhani: Kan det vara möjligt? JUHANI. Cu estus eble? 07077
Bottom
07078
Top
Eero: Så säkert. Fotspår leder in i öppningen, men Inga ut därifrån, efter vad jag kan se där i sanden. EERO. Certe. Internen tra la truo kondukas spuroj, sed neniuj eksteren, kiel mi povas vidi tie en la sablo. 07078
Bottom
07079
Top
Aapo: Tag och visa de spåren för hundarna, så ser man nog på deras svansviftning om där finns inhy-singar. AAPO. Montru tiujn spurojn al la hundoj, certc la svingi-ĝado de iliaj vostoj montros, ĉu tie estas enloĝantoj. 07079
Bottom
07080
Top
Juhani: Hit med er, Killi och Kiiski! JUHANI. Ci tien, Killi kaj Kiiski! 07080
Bottom
07081
Top
Tuomas: De har löpt sin kos igen, och troligen lunnit harspår. TUOMAS. For ili cstas rec kaj, mi kredas, sur spuroj de leporo. 07081
Bottom
07082
Top
Eero: Med samlade krafter häver vi nog upp den lillr stenen. EERO. Pcr komunaj fortoj, uzantc stangojn, ni certc levos ĉi tiun ŝtonon. 07082
Bottom
07083
Top
Tuomas: Vi har allt stökat för sämre saker än denna. Hit med yxan din, Juhani, och jag hugger här en stadig stör åt envar av oss, med vilka vi tillsammans lyfter upp stenen när våra hundar kommer tillbaka. TUOMAS. Eĉ pli senutilan faron oni entreprenis. Donu ĉi tien vian hakilon, Juhani, kaj mi hakos por ni ĉiuj solidajn stangojn, per kiuj ni kune levos la ŝtonon, ĝis niaj hundoj revenos. 07083
Bottom
07084
Top
Så språkade de; och med Juhanis vassa yxa högg Tuomas åt varje man en hejare till stör, fyra av björk och tre av rönn. - Men plötsligt hörde de från skogen ett väldigt brak och dån, som tycktes närma sig dem med förskräcklig fart. Förundrade lyssnade bröderna på detta med störarna i näven, lyssnade och väntade vad som slutligen skulle uppenbara sig i skogen. Därifrån hördes ett elakt, oredigt bölande; däremellan kvinkade hundarna särdeles gällt; och snart uppenbarade sig en gräslig syn. Tio vredgade oxar störtade mot dem, fösande framför sig hundarna, som Ilydde för sitt liv, skyndande till männen. Men detta lick männens hår att resa sig på ända, och kalla kårar kilade längs ryggen på dem. Och utan att stanna i usade oxarna mot dem, böljande så att öronen gick i lås; man mötte dem med kraftiga slag, och så började en gruvlig lek. Med sina starka störar klämde bröderna till, klöv behornade huvuden, och redan låg tvenne oxar på fältet, sparkande med klövarna i vädret. Men bröderna hotades också av dödens käftar. Timo föll överända, och oxen böjde sig redan för att genomborra den under honom liggande mannens bröst; men då föll Tuomas' rönnstör tungt nedåt, föll och bröt ökets ryggrad. Högt stönande sjönk krittret livlöst till marken, och Timo var räddad. Också Aapo hotades av samma fördärv, men han åter räddades av Juhani och Eero. Kraftigt klubbade Juhani med stören oxen mellan hornen, medan Eero ryckte honom i svansen, sålunda förflyttande odjuret i rätt ställning, och snart nog låg också det på fältet, sparkande i vädret med sina klövar. 1 stridens vimmel förlorade Timo sin björkstör, men upptäckte snart Juhanis yxa i gräset; den fick han i näven och började dänga omkring sig med eldig våldsamhet. Han högg till höger, högg till vänster; gruvligen öppnade sig oxarnas magar och forsande flöt blod, vatten och lort ned på fältet. Så kämpade männen bleka om nosen i dödens käftar; och sitt bästa gjorde också hundarna, brukande sina tänder som järntänger mot oxarnas strupar. Hård var farten i larmet och tumultet, upp och ned svängde störarna, högt i luften flög oxarnas lösslitna horn, och brödernas hojtanden, hundarnas stoj och krittrens bölanden flöt samman till ett enda förfärande ljud. Tiel ili parolis; kaj Tuomas hakis per la akra hakilo de Juhani por ĉiu viro solidan stangon, kvar betulajn kaj tri el sorparbo. — Sed subite ili aŭdis el la arbaro fortan bruon kaj muĝegon, kiu ŝajnis proksimiĝi al ili kun timiga rapideco. Mirante pri tio la fratoj aŭskultis, kun la stangoj en la manoj, kaj atendis, kio fine estas aperonta el la arbaro. De tie aŭdiĝis abomena, obtuza muĝado; iufoje la hundoj plorsiblis, kaj baldaŭ teruranta vidaĵo apcris tic. Kun brilaĉantaj okuloj dek koleregaj bovoj kuris al ili, pelantc antaŭ si la hundojn, kiuj forkuris por savi sian vivon, rapidantc al la viroj. Sed tio igis la hararojn de la viroj stariĝi, kaj malvarmaj tremoj trakuris ilian korpon. Kaj sen halto la bovoj sin ĵetis antaŭen, blekegante; forte la fratoj atakis ilin, kaj komenciĝis terura batalo. Per siaj solidaj stangoj batis la fratoj, frakasis kornkapojn, kaj du el ia bovoj jam kuŝis sur la batalejo, svingante siajn hufpicdojn en la aero. Sed morto minacis ankaŭ la fratojn. Timo falis kaj bovo jam kurbiĝis por trapiki la bruston de la subkuŝanta viro; sed tiam la sorparba stango de Tuomas malleviĝis peze, malleviĝis kaj disrompis la vertebraron de la bruto. Kun spirego la bruto falis senviva sur la teron, kaj Timo estis savita. Ankaŭ Aapo estis minacata de egala perco, sedJuhani kaj Eero savis lin. Forte marteladis Juhani per sia stango la bovon inter la kornoj, Eero ĝin tiris je la vosto, tiamanierc ŝanĝantc Ia pozicion de la bovo, kiu ankaŭ baldaŭ kuŝis sur la batalkampo, svingante siajn hufpicdojn. Timo pcrdis sian betulan stangon en la batala tumulto, sed vidis sur la kampo la hakilon de Juhani; ĝin li kaptis kaj komencis svingi ĝin ĉirkaŭen kun fajra furiozo. Li frapis dekstren, li frapis maldekstren: terure malfermiĝis la ventroj de la bovoj kaj torente fluis sur la kampon sango, akvo kaj koto. Tiel la viroj batalis palaj en la faŭko de la morto; kaj fervore klopodis ankaŭ Ia hundoj, uzante siajn dentojn kiel ferajn prenilojn por alkroĉiĝi al la gorĝoj de la bo-voj. Tumulto kaj bruado estis fortaj, supren kaj malsupren svingiĝis stangoj, malfiksitaj bovokornoj flugis alten en la aero, kaj la kriado de la fratoj, la bojado de la hundoj kaj la blekado de la bestoj kunfandiĝis en teruran sonegon. 07084
Bottom
07085
Top
Men äntligen var striden till ända. Sju oxar låg livlösa på marken, tre av dem flydde, den ena med ett horn i behåll, den andra alldeles hornlös och den tredje på annat vis rådbråkad. Men bleka om nosen, med ögonen på skaft, stod bröderna på den blodiga marken. Rödflammig stod Timo med den blodiga, lortiga yxan i näven, stod där som en svedjeröjare. De kunde knappast fatta vad som hade skett. Allt tycktes dem som en ond dröm, när de tänkte på tumultet, som liksom en vild virvelvind hade närmat m|',. härjat ett ögonblick och sedan åter blivit till intet, förskräckta blickade de på bestarnas myckenhet, som nu låg framför dem på fältet: grandungens björn, i'iuvligt stor, och sju feta oxar. Hårda stötar hade de också själva fått pröva på, särskilt Aapo, Juhani och I uno; men de stod dock allihop alltjämt på benen. Där stod de, med störarna i nävarna, flämtade, svettades och bligade moltysta på varandra. Sed fine la batalo ĉesis. Sep bovoj kuŝis senvivaj sur la tero, tri ei ili forkuris, iu unukorna, alia sen kornoj aŭ aliamaniere vundita. Sed palaj, kun grandaj okuloj staris la fratoj sur la sanga tero. Ruĝbrilanta staris Timo, kun sanga, kota hakilo en la mano, staris kiel viro, kiu faligis arbojn por brulkulturejo. lli apenaŭ povis kompreni, kio okazis. Ĉio ŝajnis al ili terura sonĝo, kiam ili memoris Ia bruadon, kiu, kvazaŭ akra vent-puŝego, proksimiĝis al ili, furiozis momenton inter ili kaj subite silentiĝis ree. Teruriĝantaj ili rigardis la multegon da bestoj, kiuj nun kuŝis antaŭ ili sur la sanga herbejo: la piceara urso, tre granda, kaj sep grasaj bovoj. Ankaŭ ili mem spertis fortajn puŝojn en Ia ludado, precipe Aapo, Juhani kaj Timo; sed ili tamen staris ĉiuj. Tie ili staris, kun la stangoj en Ia manoj, spiregante, ŝvitante kaj silente rigardante unu la alian. 07085
Bottom
07086
Top
Men de hann knappt pusta ut ett slag, innan en ny i .n a nalkades dem, flerdubbelt större än den förra. Virvelvinden följdes av en orkan. Det kändes nu som vili Idens ändalykt vore kommen. Fältet dånade som ' id en jordbävning, skogen brakade och ett förfärligt vt Al fyllde den lugna aftonluften, när trettio och tre vildsinta oxar närmade sig i fullt språng. Bröderna lyssnade till oväsendet med ögonen runda i skallen, lyssnade en stund alldeles orörliga, stumma som en lllnge schasad svinhjord, den där i buskaget vid likiins gärdsgårdshörn med slappt nedhängande i lyssnar, om förföljaren alltjämt skulle närma if. Så gjorde också bröderna, tills oxhopen störtade Ii.mi ur skogen. Då kastade de sina störar, fattade bössorna och flydde allt vad de förmådde med sina I dar, och råmande satte oxarna av i deras spår. Mot gärdsgården mellan Viertolas och Jukolas sko-|kii skyndade sig bröderna. De mötte en grund kogstjärn, ovanpå täckt av en grässkorpa; men de Inule ej tid att kringgå den, utan störtade vidare l’im>in tjärnen. Det hördes ett brus, när de skymdes av vattenstänk och dimma, men i samma ögonblick uppenbarade de sig igen. Deras språng påminde om månens gång på himlens blå ängder. Inte väjer han för molntappen, som vill spärra hans väg, men färdas obekymrad genom den, och klarare än förr stiger han åter ut. Och tryggt och högtidligt skrider han. Men Jukolas pojkar sprang som harar och vilda gumsar; ty faran rusade i deras fjät. Kom så ett gärde, starkt och nytt emot dem, och eldigt flög bröderna över det, men ett tjugotal steg på andra sidan stannade de i en öppen glänta för att se om detta stängsel kunde rädda dem. Den ursinniga, vilt larmande oxskocken närmade sig, det hördes ett hårt brak och grangärdet störtade samman, och nu var oxarna närmare bröderna än förr. Där sprängde man i väg över den ekande mon: männen och hundarna främst, och oxarna efter dem, råmande och uppsparkande torvor och dammande sand, liksom vinterstormen vrider snön som rök i höjden. Med häftig fart sprang bröderna och dödsskräcken borrade i deras bröst, för de trodde sig redan trampa sista stumpen av sin levnadsstig. Sed apenaŭ ili havis tempon por ripozeti, antaŭ ol nova danĝero proksimiĝis, multoble pli granda ol la unua. Post la ventpuŝego sekvis uragano. ŝajnis ke nun proksimiĝas la lasta momento de la mondo. La tero tondris kiel pro tertremo, la arbaro bruegis kaj terura blekado plenigis Ia kvietan aeron de Ia vespero, kiam kurante alproksimiĝis tridek tri furiozaj bovoj. La fratoj aŭskultis la bruegon kun rondaj okuioj en la kapo, aŭskultis momenton tute senmovaj, mutaj, kiel aŭs-kultas longan tempon persekutita porkaro en arbetaĵo ĉe kampa barilangulo per pendantaj oreloj, ĉu la persekutantoj ankoraŭ proksimiĝas. Tiel ankaŭ la fratoj, ĝis la bovaro kurĵetiĝis el la arbarego. Tiam ili forĵetis siajn stangojn, prenis siajn pafilojn kaj forkuris kun la hundoj ĉiuforte, kaj blekegante sekvis ilin la bovoj, La fratoj rapidis al la limbarilo inter Viertola kaj Jukola. lli renkontis neprofundan lageton, sur-kovritan de herbaĵo; sed ili ne havis tempon ĉirkaŭiri, kaj senhezite ili kuris trans la Iageton. Muĝo aŭdiĝis, kiam ili estis kovrataj per akvoŝpruca nebulo, sed en la sama momento ili ree estis en klara aero. Ilia kurado memorigis pri la luno sur la bluherbejo de la alto. Ci ne deflankiĝas antaŭ nubo, kiu volas bari ĝian vojon, sed senzorge ĝi travagas ĝin, kaj pli klara ol antaŭe ĝi reaperas. Kaj serioze, solene ĝi migras. Sed la knaboj de Jukola kuris kiel leporoj kaj sovaĝaj virŝafoj; ĉar danĝero kuregis post iliaj kalkanoj. lii venis al barilo, nova kaj firma, kaj fulme la fratoj transsaltis ĝin, sed en distanco de dudeko da paŝoj ili haltis sur vasta deklivo por rigardi, ĉu tiu barilo povus savi ilin. La furioza, brueganta bovaro proksimiĝis al ĝi, aŭdiĝis forta krakado, kaj renversita estis la picestanga barilo, kaj la bovoj estis nun pli proksime al la fratoj ol antaŭe. Poste oni kuregis trans la resonantan herbdeklivon: la viroj kaj la hundoj antaŭe, la brutoj post ili, blekegante kaj gratege ĵetante per piedoj herbradikojn kaj polviĝantan sablon en la aeron, same kiel vintra uragano fume kirlas neĝon alten. Kun furioza rapido la fratoj kuris, kun teruro en siaj koroj, ĉar ili kredis jam paŝi la lastan vojpecon de sia vivo. 07086
Bottom
07087
Top
Då hördes ett rop från Aapos mun: ”Kasta av er kontarna, men behåll bössorna!” Så yttrade han, och sex näverkontar damp strax ned till marken; den sjunde dinglade fortfarande på Lauris rygg; han ville ännu inte skiljas från den. Men det knepet båtade dem föga; för allt närmare nalkades dem det hemska stampet och vrålet. Men återigen hördes från Aapos läppar det bedrövligt tjutande ropet: ”Till Trollstenen, till Trollstenen!” Han syftade därmed på en sten, en väldig sten som stod i den dystra ödeskogen. I dess riktning skyndade bröderna, stod snart vid dess fot, och snabba som blixtar kilade såväl män som hundar upp på dess krön. Mossan flög långa vägar, när deras nävar nappade tag i stenhörnen; deras naglar högg starkare, säkrare och vassare än någon-sm lodjurets krumma klor. Så räddades de från en lusansfull död, men nog hade de varit nära dödens svalg. De hade knappt hunnit upp på stenen, innan oxhopen väsnades runtom dem, vrålande och bökan-de i jorden. Och denna sten, männens tillflyktsort, bestod av ett nästan fyrkantigt, famnshögt klippstycke, som låg i skogen ungefär trehundra steg från (jjllntans rand. Där satt nu bröderna, gruvligt flåsande och med svetten lackande efter galoppen undan den Ilskna döden. Förstummade, utan att yttra ett ord, Milt de en lång stund. Men slutligen öppnade Juhani sin mun. Tiam aŭdiĝis krio el la buŝo de Aapo: »for la tornistrojn de niaj dorsoj, sed ni konservu la pafilojn!» Tiel Ii diris kaj ses betulŝelaj tornistroj falis tuj malsupren sur la teron; la sepa svingiĝis ankoraŭ sur la dorso de Lauri; li ne volis disiĝi de ĝi ankoraŭ. Malmulte tamen helpis tiu rimedo, ĉar ĉiam pli proksimen venis al ili la terura frapbruado kaj blekado. Sed ree aŭdiĝis de Ia Iipoj de Aapo mizere sonanta krio:»AI Hiiden-kivi, al Hiidenkivi!» Kaj per tio li celis ŝtonon, treege grandan, kiu staris en malserena arbarego. A1 ĝi rapidis nun Ia fratoj, staris baldaŭ ĉe ĝi kaj fulme rampis kaj la viroj kaj la hundoj sur ĝian supraĵon. Malproksimen flugis muskopecoj, kiam iliaj manoj kaptis elstaraĵojn de la ŝtono; iliaj ungoj aikro-ĉiĝis pli firme, pli precize kaj pli akre ol iam la kurbaj ungoj de linko. Tiel ili saviĝis de terura morto, ĉar ili estis jam tre proksime al Ia faŭko de pereo. Apenaŭ ili estis sur la ŝtono, kiam jam ĉirkad ili tumultis la brutaro, blekante kaj piedgra-tante la teron. Kaj tiu ŝtono, la rifuĝejo de la viroj, estis preskad ortangula, unu klafton alta ŝtonego, kiu staris en arbaro ĉirkad tricent paŝojn de herbeja rando. Tie nun la fratoj sidis ŝvitante kaj forte spiregante, post kuro antau la kolera morto. Silente, senvortaj ili sidis longe. Sed fine Juhani malfermis sian buŝon. 07087
Bottom
07088
Top
Juhani: Här är vi, bröder, och tackom vår lycka för ilei. För det var en marsch, som vi kommer att min-inis så länge det finns oxar i världen. JUHANI. Ci tie ni estas, fratoj, kaj ni danku nian bonŝan-con. Car tio estis marŝado, kiun ni memoros tiel longe kiel ekzistas bovoj en la mondo. 07088
Bottom
07089
Top
Aapo: Här är vi, men hur skall vi komma härifrån? ( >xen är ett envist kräk, och de här är till på köpet illoin sig av ilska över sina kumpaners död, som de nu llerdubbelt vill hämnas på våra hundar. AAPO. Ci tie ni estas, sed kiei ni de ĉi tie foriros? Obstina estas Ia bovo, kaj ĉi tiuj koleregas pro la morto de siaj kama-radoj, kiujn ili volus venĝi al niaj hundoj multoble. 07089
Bottom
07090
Top
Juhani: Och vi skulle få oss en släng av samma slev. JUHANI. Kaj ni ricevus el la sama kulerego. 07090
Bottom
07091
Top
Aapo: Om ej den här stenen vore så hög. AAPO. Sen la ora alteco de ĉi tiu ŝtono. • 07091
Bottom
07092
Top
Inhani: Ja det var en välsignad sak för oss. Sannerligen! Som ekorrar, så flinkt klättrade vi upp. JUHANI. Gi estis vere bonvena por ni. Vere! Kvazad sciuroj ni rampis supren. 07092
Bottom
07093
Top
Eero: ”Och så tog vi oss en sup.” EERO. »Kaj poste ni tostis.» 07093
Bottom
07094
Top
Juhani: Just så! Herran vare lov, att vi åtminstone lui i brännvin, om så skulle ske, att pojkarna finge lllia sig fasta här uppe. JUHANI. Guste tiel! Dankon al la Sinjoro, ke ni havas tamen brandon, se okazus, ke la knaboj estus instruataj pri fasto ĉi tie. 07094
Bottom
07095
Top
Lauri: Jag släppte inte konten min, jag. LAURI. Mi ne forlasis mian tornistron, mi. 07095
Bottom
07096
Top
Juhani: Dig vare också tack, min broder. Men ro Irum med din tennflaska, häv i dig en duktig sup och .illl den sedan i rullning. Nu är hjärtat i behov av lite styrkande medel. JUHANI. »AI vi dankon» ankad, mia frato. Sed eligu vian stanbotelon, prenu el ĝi sufiĉan ektrinkon kaj lasu ĝin poste rondiri. Nun la koro bezonas iom da plifortigo. 07096
Bottom
07097
Top
Aapo: Men av den varan bör vi njuta försiktigt i ett så här farligt läge. AAPO. Sed tiun aĵon ni devas konsumi singarde en tiel danĝera situacio kiel la nuna. 07097
Bottom
07098
Top
Juhani: En hälsosam påminnelse. Men tag nu en måttlig klunk. JUHANI. Utila rimarko. Sed prenu nun unu moderan engluton. 07098
Bottom
07099
Top
Aapo: Lagom är alltid bäst. Låt oss minnas: här har vi nu vårt läger och kanske för mera än en natt. AAPO. Modereco estas ĉiam plej bona. Ni memoru: ĉi tie estas ankau nia kuŝejo kai eble por pli ol unu nokto. 07099
Bottom
07100
Top
Juhani: Gud bevare oss för det! Jag hoppas, att hungern snart nog avlägsnar den där hornskogen ur vår åsyn. - Ja, här sitter vi som sju knallar i ödemarken, på den mossiga trollstenen. Men hur har det namnet egentligen kommit till? JUHANI. Savu nin Dio de tio! Mi esperas, ke malsato baldad forpelos tiun kornarbaron el nia ĉirkauaĵo. — Jes, ĉi tie ni sidas kiel sep gufoj en arbarego, ĉi tie sur la muska Hiiden-kivi. Sed de kio devenas tiu nomo? 07100
Bottom
07101
Top
Aapo: Av en underlig berättelse. AAPO. De stranga rakonto. 07101
Bottom
07102
Top
Juhani: Nå berätta den då för oss så vi får tiden att gå. För här är ju berättelser på sin plats, berättelser och historier. JUHANI. Rakontu ĝln al ni por tempopasigo. Car ĝuste en la nuna situacio rakontoj estas konvenaj, rakontoj kaj historioj. 07102
Bottom
07103
Top
Och de fick sig till livs av Aapo följande berättelse om denna sten. Kaj Aapo rakontis Ia sckvantan fabeion pri tiu ŝtono. 07103
Bottom
07104
Top
I sitt slott på ett fjäll i Lappland bodde fordom en mäktig jättefurste, den främsta trollkarlen i Norden. Han ägde en ädel och vacker ren, oförlikneligt snabb till att löpa. Det fagra djuret begav sig en dag på vårvintern för att leka på skaren och strövade slutligen runtom hela Finland. Då skyndade mången bågskytt, efter att ha skådat den gyllenfärgade och ljusögda renen, att jaga den med sin härdade pil. Men ingen mäktade följa den, ty snart lämnade den långt efter sig en skidande man. - Slutligen hamnade den i Tavastland, där det fanns en ryktbar skidlöpare och träffsäker bågskytt. Denne kom nu jättens granna ren på spåren och började flinkt att jaga den, glidande på sina hala skidor med ett starkt armborst på axeln. Med vinande fart rände renen över den silliä drivan, men ännu snabbare ilade bågskytten i iless spår. Så löpte de länge såväl över öppna vidder som upp och ned för branta backar. Men slutligen började renen ansättas av trötthet; den flåsade redan iluktigt under flykten, dess fart minskades och allt ultimare nalkades mannen. Då skedde ett under, som man emellertid också förr sett hejda mången bågskytts pil. Plötsligt vände sig renen om och närmade sig sin förföljare med bönfallande uppsyn och fällande ymnigt flödande tårar. Men utan att betänka sig »illnde den obarmhärtige mannen i väg sin pil, genomborrade det ljuva djurets panna; och så föll Hiisis ren, färgande den vita snön röd med sitt blod. En sia kastelo sur la tundroj de Laponio loĝis iam potenca Hiisi-princo, Ia plej potenca sorĉisto en la Nordo. Li havis boacon noblan kaj belan, senkompare rapidan en kurado. Tiu bela besto iris fojc en fruprintempo kurludi sur la neĝkrusto kaj tiam ĉirkaŭmigradis la duoninsulon Finnlando. Multaj arkpafistoj, vidinte la orharan kaj bclokulan boacon, rapidis ĝin persekuti per sia hardita sago. Sed neniu povis sekvi ĝin, ĉar baldaŭ ĝi malproksime postlasis skikurantan viron. — Gi venis fine al Hame, kic vivis bonega skiisto kaj lerta ark-pafisto. Ci tiu nun rimarkis la imponan boacon de Hiisi, ekiris rapide por ĝin kapti, glitante per siaj glataj skioj, kun forta arko sur Ia ŝultro. Per granda rapideco laŭ ebena neĝkrusto kuris la boaco, sed per ankoraŭ pli granda rapideco la ark-pafisto sekvis ĝin. Tiel ili kuris Iongan tempon laŭ vastaj ebenaĵoj kaj laŭ krutaj altaĵoj, supren, malsupren. Sed fine la boaco komencis laciĝi; ĝi kuris jam forte spiregante, ĝia kurado malpliiĝis kaj la viro venis pli kal pli proksimen. Okazis tiam miraklo, tamen ankaŭ antaŭc vidita, kiu retenis la sagon de multaj pafistoj. Subite la boaco turniĝis, proksimiĝis al sia persekutanto kun peteganta aspekto kaj verŝantc abundajn larmojn. Sed sen hezito la senkompata viro sendis sian sagon, trapikis la frunton de la ĉarma besto, kaj tiel falis la boaco de Hiisi, ruĝmakulante per sia sango la blankan neĝon. 07104
Bottom
07105
Top
Då kände Hiisi, där han traskade i det fjärran Noi ilens dystra dalar, plötsligt sitt hjärta vridas om neli visste strax, att hans gyllene fåle var i fara. Han kyndade upp till fjället, där hans slott stod, och böl jade med sin trollkikare sikta mot söder. Och då >u'b’ lian långt borta i en mörk grandunge sin ren, som, simmande i sitt blod, vred sig i dödsvånda; och han sity, också banemannen med triumferande uppsyn stå vid silt offer. Då förgrymmades han faseligen, ryckte 10*. en stor fyrkantig stenklump ur slottsmuren och ulllngde den högt i luften, så att den flög mot båg-skyllen i Tavastlands skogar. Med ett kraftigt brak in h dån ilade den karga stenen, i en väldig båge klyvande molnens blåsiga värld. Den steg upp mot lilmlakupan, och sjönk sedan åter, sjönk ned mot milen, och precis på skyttens skult föll den omätliga I Vidden, begravande mannen under sig för allan tid. Tiam Hiisi, promcnante en la malhelaj valoj de la Nordo, sentis subite kuntiriĝon de sia koro, kaj sciis tuj, ke lia ora kurulo migras en danĝero. Li rapidis supren sur la monton, kie staris Iia kastelo, kaj komencis persiasorĉa vidilo observadi la sudon. Kaj li vidis malproksime en malhela picearo sian boacon, kiu, naĝantc en sia sango, sin tordis en agonio; kaj li vidis, kc la mortigisto staras apude kun triumfanta rigardo. Tiam li ekkoleris terure, kaptis el la murego de sia kastelo grandan ortangulan ŝtonpecegon,Fĝin ĵetis alten en la aeron, por ke ĝi flugu kontraŭ la arkpafiston en Ia arbaregoj de Hame. Kun forta bruego kaj muĝego la granda ŝtono rapidis, fendante en granda arko la ventan mondon de la nuboj. Gi altiĝis ĝis la ĉiela firmamento, malleviĝis ree, turniĝis al sudo, kaj ĝuste sur la verton de la pafisto falis la kolosa pezaĵo, entombigante lin sub si por eterne. 07105
Bottom
07106
Top
Juhani: Och mannens död blev vår lycka. För var voir vi nu utan denna sten? Där i ödemarken skulle tinga som as, stackare. JUHANI. Kaj la morto de la viro estis feliĉo por ni. Kie ni estus nun sen ĉi tiu ŝtono? Tie en la arbarego kiel kotaĵo kaj kadavroj ni kuŝaĉus, mizeruloj. 07106
Bottom
07107
Top
Tuomas: Men vi får nog tillräckligt också av del här. Det går jag i god för. TUOMAS. Sed certe ni havos sufiĉe ankaŭ ĉi tie. Mi tion garantias. 07107
Bottom
07108
Top
Juhani: Gud hjälpe oss i tid! JUHANI. Dio helpu al ni plej baldaŭ! 07108
Bottom
07109
Top
Timo: Men här måste ju pojkarna också få sig en snark huller om buller på varandras nackar som svalungarna i boet sitt. TIMO. Ĉi tie ja devas la knaboj peni dormi unu sur la alia, sur la nukoj unu de la aliaj kiel hirundidoj en sia nesto. 07109
Bottom
07110
Top
Aapo: Det går inte. Snart skulle ju en sömndruc-ken man ramla ned som byte åt oxarna. Därför bör alltid två av oss, en på var sida, vakta sin sovande broder. AAPO. Tio ne konvenas. Baldaŭ duondormanta viro falus malsupren kiel kaptaĵo al la bovoj. Tial du el ni ĉiam, unu ĉe ambaŭ flankoj, gardu siajn dormantajn fratojn. 07110
Bottom
07111
Top
Juhani: Ett förnuftigt råd: och låt oss noga följa det; här är vårt kvarter åtminstone för denna natt. Det ser vi alla av oxarnas tillrustningar. Där ligger ju tre satar redan och vräker sig på sina förbannade magar, pustande och idisslande, de jäklarna! - Men gå och lägg er, pojkar; jag och Aapo skall valla er ungefär till midnatt. Gå och lägg er, gå och lägg er. Herren välsigne er! JUHANI. Saĝa konsilo; kaj ni ĝin sekvu precize; ĉi tie estas nia Ioĝejo almenaŭ ĉi tiun nokton. Tion ni jam ĉiuj vidas laŭ la agoj de la bovoj. Tie jam tri diabloj kuŝaĉas sur siaj ventroj malbenitaj, spiregante kaj remaĉante, satanoj! Sed kuŝiĝu, knaboj, mi kaj Aapo volas vin gardi ĝis ĉirkaŭ Ia noktomezo. Kuŝiĝu, kuŝiĝu. Dio nin benu. 07111
Bottom
07112
Top
Aapo: Ve oss stackare! AAPO. Ho ve, ni mizeruloj! 07112
Bottom
07113
Top
Simeoni: Ja, var har inte vi olyckliga hamnat. SIMEONI. Cis kie ni kompatinduloj venis. 07113
Bottom
07114
Top
Juhani: I elände, i ett stort elände. Men gå och lägg er, välsigna era själar och kroppar och sov i Herrans namn. JUHANI. A1 mizero, al granda mizero. Sed kuŝiĝu, benu viajn animojn kaj korpojn kaj ekdormu en la nomo de laSinjoro. 07114
Bottom
07115
Top
Så förflöt deras natt: tvenne vakade alltid, medan de övriga sov på den mossiga stenen; och lång var natten. Slutligen grydde dock morgonen, solen steg upp och höjde sig uppå himlen, men sig likt var fortfarande deras öde; alltjämt, omringande dem, gungade hornen kring Hiisis sten, och hungern kramade dem redan ganska duktigt. De trodde dock att samma obarmhärtiga gäst skulle utöva sin verkan också i oxarnas magar och slutligen tvinga dem atl söka sig till betesmarkerna. Så hoppades de, väntande på sina fienders avfärd. Men till sin förskräckelse märkte de snart, att det fanns nog med djurföda i skogens fuktiga starrgräs i stenens närhet. Det började nu oxarna lugnt att nafsa åt sig, utan att förflytta sig längre bort än att den mossiga stenen ständigt var mom synhåll för dem. Tiel ili pasigis la nokton: maldormis ĉiam du, dum la aliaj dormis sur la muska ŝtono; kaj longa estis la nokto. Fine tamen mateniĝis, la suno leviĝis kaj altiĝis supren sur la ĉielo, sed la sama estis ilia sorto ankoraŭ; ĉiam la kornoj, sieĝante ilin, balan-ciĝadis ĉirkaŭ Hiidenkivi, kaj malsato jam forte turmentis ilin. Tamen ili esperis, ke la sama senkompata gasto faru sian taskon ankaŭ en la bovaj stomakoj kaj devigu ilin translokiĝi al her-bejo. Tiel ili esperis, atendante la foriron de la malamikoj, sed kun teruro ili baldaŭ rimarkis, ke sufiĉe da bestnutraĵo estas trovebla en la malseka karikaro de la arbarego ĉe Hiidenkivi. Tiun la bovoj nun komencis manĝi, ne irante pli malproksimen ol ke la muska ŝtono'senĉese estis videbla al ili. 07115
Bottom
07116
Top
Juhani: De har inte den minsta tanke på att röra på skånkorna. De reder, tamme tusan, här sitt kvarter och sitt uppehälle ända tills vintern kommer. JUHANI. Ui ja ne havas eĉ plej malgrandan intencon de foriro. Ili, diablo prenu, priokupas por si loĝejon ĉi tie ĝis la vintro. 07116
Bottom
07117
Top
Eero: De har fan i kroppen sin. EERO. Ili havas diablon sub sia haŭto. 07117
Bottom
07118
Top
Timo: Vad skulle här fattas dem? Skogen ger dem brtde mat och dryck; men torra mossan är vårt bröd och sovel. TIMO. Kio mankas al ili ĉi tie? La arbarego donas al ili kaj manĝaĵon kaj trinkaĵon; sed seka musko estas nia pano kaj almanĝaĵo. 07118
Bottom
07119
Top
Simeoni: Men saken är den, att vi sitter här för vflra hundars skull. Jag fruktar, att vår enda utväg är ■ill offra Killi och Kiiski åt de ilskna tjurarna. SIMEONI. Sed la afero estas tia, ke ni sidas ĉi tie pro niaj hundoj. Mi timas, ke la sola vojo al savo estas ĵeti Killin kaj Kiiskin kiel oferon al la bovoj. 07119
Bottom
07120
Top
Juhani: Ett grymt råd. JUHANI. Kruela konsilo. 07120
Bottom
07121
Top
Aapo: Som vi inte följer i första rappet. AAPO. Kiun ni ne tro facile sekvos. 07121
Bottom
07122
Top
Juhani: Inte så länge Jukolas Juho står på sina ben. JUHANI. Ne tiom longe, kiom staras rekte Jukola Juho. 07122
Bottom
07123
Top
luomas: Skulle vi rädda skinnet med att offra dom, som så många gånger räddat våra liv ur odju-tons mordlystna klor? Och vore det till någon nytta lör oss? Jag tvivlar. TUOMAS. Cu ni ĵetus iiin por elaĉeti nian haŭton, ilin, kiuj tiom ofte savis nian vivon el la mortigaj ungoj de rabobestoj? Kaj ĉu estus utilo por ni per tio? Mi dubas. 07123
Bottom
07124
Top
Juhani: Det gör jag med. Efter att ha rivit sönder hundarna skulle oxarna där helt vackert börja vänta prt mera och mera kött att köra sina horn i. Det är visst. JUHANI. Ankaŭ mi. La bovoj tie, dispeciginte unue niajn hundojn, komencus tute trankvile atendi pli kaj pli da tra-pikotoj por la kornoj. Certa afero. 07124
Bottom
07125
Top
Simeoni: Ja, ja, men vad skall vi hitta på, när Imngern riktigt börjar jama i magen? SIMEONI. Jes, jes, sed kian rimedon ni entreprenos, kiam la malsato vere komencos grumbli en la stomako? 07125
Bottom
07126
Top
Juhani: Den jamar till en början i vår magsäck, men därifrån flyger den snart som ett skott till det 1 lappande hjärtat, flyger som katten flyger i nacken prt den feta musen, och då kväses den karskaste man. I Iflrd, hård är mannens lott i denna dag. Vad skall vi lui la på? frågar också jag. JUHANI. Ĝi grumblos komence en nia stomako, sed de tie ĝi baldaŭ sin ĵetos sur la batantan koron, sin ĵetos kiel kato sur la nukon de grasa muso, kaj tiam senfortiĝos la brava viro. Malfacila, malfacila estas nun la tago de viro. Kian rimedon ni entreprenu? ankaŭ mi demandas. 07126
Bottom
07127
Top
Aapo: Låt oss samfällt ropa häftigt som med en mun; kanske hörs ljudet av någon som vandrar i skogen, eller törhända når det ända till Viertola och får mänskorna att grubbla över saken. AAPO. Ni kriegu ĉiuj el unu buŝo; la voĉon aŭdos eble iu vagulo en la arbarego aŭ ĝi aŭdiĝos ĝis Viertola kaj igos homojn pensi pri io. 07127
Bottom
07128
Top
Juhani: Den konsten tål att prövas. JUHANI. Tiun rimedon oni povas provi. 07128
Bottom
07129
Top
Timo: Låt oss skrika hårt. TIMO. Ni kriu forte. 07129
Bottom
07130
Top
Juhani: Riktigt förbannat. Låt oss alla samtidigt klämma till med detta underverk till rop. Alla samtidigt, så verkar det bättre. Se så, nu stiger vi upp och håller oss redo. När jag för tredje gånger slår i hop labbarna, så ryter vi till, och ryter som sju karlar. - Ett, tu, tre! JUHANI. Vere fortege ni alsonigu ĉiuj samtempe vere sen-komparan krion. Ciuj samtempe, tiam ĝi efikos pii bone. Jen, ni stariĝu kaj estu pretaj. Kiam mi la trian fojon ekfrapos per mia mano, ni ekkrios akre, kaj ni ekkrios kiel sep viroj. Unu, du, tri! 07130
Bottom
07131
Top
De skrek allihop allt vad de orkade och samtidigt, så att det skrällde i stenen och marken runtom den, och självaste oxarna spratt till och flydde några steg bort från stenen. Men anskrämmeligt lät också de sju männens plötsliga tjut och det därpå följande hojtande skränet, i vilket hundarna dessutom stämde in med sitt ynkliga ylande. De sände i väg fem långa rop och skogen dånade och fjärran vältrade sig ekot. Men när de slutat med det femte och kraftigaste ropet, satte de sig åter ned för att pusta ett slag. Och när de vilat sig, gjorde de samma sak om igen, ropande sju gånger, och började sedan vänta på verkan av denna åtgärd. Med svartnade ansikten och rödsprängda ögon satt de på den mossbelupna stenen, och storligen pustade bälgarna i deras bröst. Ili kriis ĉiuj samtempc per tuta sia forto, tiel ke la ŝtono kaj la tero sub ĝi tremis, kaj ekskuiĝante ankaŭ la bovoj for. kuris kelkajn paŝojn de la ŝtono. Timige aŭdiĝis la ekkrio de la sep viroj kaj poste longtirata hurlado, kun kiu miksiĝis la mizera ululo de la hundoj. La fratoj eligis kvin Iongajn kriegojn, kaj la arbaro bruis kaj malproksime ruliĝis la eĥo. Sed kiam la kvina kaj la plej laŭta kriego estis eligita, ili sidiĝis ree por ekspiri momenton. Post ioma ripozo ili ripetis Ia saman agon, kriante sep fojojn kaj komencis poste atendi, kion efikus la rimedo. Kun nigriĝintaj vizaĝoj, kun sangruĝaj okuloj ili sidiĝis sur Ia muska ŝtono, kaj la balgoj de Iliaj brustoj blovis forte.
07131
Bottom
07132
Top
Juhani: Låt oss vänta på hur detta verkar, låt oss vänta. Nog är mänskorna tokiga, om de inte fattar, att en skara män skriker så blott i yttersta nöd. Låt oss vänta. JUHANI. Ni atendu, kion ĉi tio efikos, ni atendu. La homoj estas frenezaj, se ili ne komprenas, ke aro da viroj ne plend-krias tiel sen plej granda danĝero. Ni atendu. 07134
Bottom
07133
Top
Eero: Men om inte detta oväsen är oss till hjälp, så hör vi sannerligen döden till. I väster sänker sig redan den andra dagens sol och rasande tilltar hungern. EERO. Sed ni estas vere kondamnitaj al morto, se ne venos helpo al ni pro ĉi tiu tumultado. En okcidento malleviĝas jam la dua suno kaj severe pliiĝas la malsato. 07135
Bottom
07134
Top
Simeoni: Gud nåde oss! en natt och halvannan dag har förflutit sedan vi senast spisade. SIMEONI. Dio indulgu! unu nokto kaj unu kaj duona tago jam pasis de tiu momento, kiam ni laste manĝis. 07136
Bottom
07135
Top
Timo: Så är det. Lyss på knorrandet här i magen min, knorrandet och morrandet och lite pip till på köpet. Hårt är vårt öde. TIMO. Jes, tiel estas. Aŭdu kvakadon tie en mia ventro, kvakadon kaj grumbladon kaj eĉ etan pepadon. Ci tio estas malmilda. 07137
Bottom
07136
Top
Juhani: Hårt, hårt; vi vet och tror det, när vi lyss på våra egna magar. JUHANI. Malmilda, malmilda; ni scias kaj kredas tion, irante en nian propran ventron. 07138
Bottom
07137
Top
Simeoni: Lång är den hungrandes dag. SIMEONI. Longa estas Ia tago de malsatanto! 07139
Bottom
07138
Top
Timo: Ja, lång är den. TIMO. Longa ĝi vere estas. 07140
Bottom
07139
Top
Juhani: Lång och dyster! Är också Aapos hjärna redan tom? Minns du inte något kråkkrax ens, något uggelprat som du kunde roa oss med, mens vi sitter på den här förskräckliga Hungerön. JUHANI. Longa kaj malserena! Cu jam estas malplenigita eĉ la cerbo de Aapo? Cu vi ne plu memoras eĉ grakadon de korniko, aŭ la babiladon de strigo por rakonti ion, dum ni sidas sur Ia terura Malsatinsulo. 07141
Bottom
07140
Top
Aapo: Visst minns jag en sägen, som hungern just nu får mig att tänka på; men den får oss ej att glömma vår kroppsliga spis, utan för en starkt till minnes såväl mat som dryck. AAPO. Mi memoras rakonton, kiun ĝuste la malsato al mi rememorigas; sed ĝi ne povas kaŭzi, ke ni forgesu la nutradon de nia korpo, kontraŭe ĝi tuŝas multe kaj manĝaĵon kaj trink-afon. 07142
Bottom
07141
Top
Juhani: Du menar mannen i berget. Jag har hört den. JUHANI. Vi aludas pri viro en monto. Mi ĝin aŭdis. 07143
Bottom
07142
Top
Timo: Men för mig är den något nytt; berätta den, hroder Aapo. TIMO. Sed por ml ĝi estas nova; rakontu ĝin, frato Aapo. 07144
Bottom
07143
Top
Simeoni: Berätta den, berätta på bara! SIMEONI. Rakontu ĝin, rakontu ĝin! 07145
Bottom
07144
Top
Aapo: Ja det är en historia om en man, en ädel l roshjälte, som någon tid satt fången i Impivaaras grottor, liksom fördom den där bleka jungfrun, men av annat skäl. AAPO. ĉi estas rakonto pri viro, pri nobla heroo de kredo, kiu sidis kelkan tempon kiel malliberulo en la grotoj de Impi-vaara, kiel pli frue tiu pala virgulino, sed pro alispeca kaŭzo. 07146
Bottom
07145
Top
Och följande historia förtalde Aapo dem: Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan legendon.- 07147
Bottom
07146
Top
Förr i världen, när kristendomen och hedendomen ännu kämpade mot varandra i Tavastland, fanns i de omvändas skara en präktig man, from och ivrig i att utbreda den nya läran, som han också träget hyllade i skydd av Svea rikes vapenmakt. Men de harnesk-klädda hjältarna måste plötsligt förflytta sig härifrån till sitt hemland, och de kristna tavastlänningarna förföljdes på det grymmaste av sina hedniska bröder. Somliga av dem drabbades av en förfärlig död, somliga sökte rädda sig, flyende till skogarnas villande sköte, eller till bergens grottor eller annanstans. Till Impivaaras klyftor flyktade den nämnde fromme mannen, men hans förföljare, som hämndlystna följde i hans fotspår, upptäckte snart hans gömställe. ”Vargen må stängas in i sin egen lya!” skrek de elakt triumferande, murade grottmynningen hållbart igen och lämnade mannen att förgås i hunger och mörker. lam, kiam la kristanismo kaj la paganismo ankoraŭ inter-batalis en Hame, estis inter la konvertitoj brava viro, pia kaj fervora por disvastigi la novan kredon, kion li arikaŭ faris sub protekto de bataliloj de la sveda regno. Sed al sia hejmlando devis la kirasitaj herooj subite veturi de ĉi tie kaj la kristanaj Hameanoj estis terure persekutataj de siaj paganaj fratoj. Kelkajn oni mortigis per kruela maniero, kelkaj serĉis savon, forkurante en erarigajn arbaregojn, kelkaj en grotojn de montoj aŭ en aliajn lokojn. En kavajojn de Impivaara rapidis la men-ciita pia viro; sed liaj persekutantoj, kiuj lin sekvis en kolero de venĝo, rimarkis baldaŭ kie li kaŝiĝis. »La lupon oni en-baru en ĝia propra groto!» ili kriis kun malica ĝojo, mason-fermis la buŝon de la kaverno firme kaj lasis la viron al pereo pro malsato kaj mallumo. 07148
Bottom
07147
Top
Ett eländigt slut skulle nu ha drabbat mannen, men himlen gjorde åter ett under. Knappt hade dagsljusets sista skimmer försvunnit från grottans öppning, så fylldes allaredan den vita grottan av det underbaraste, silverskira sken; och så kunde mannen mitt i det kalla bergets hjärta njuta av en blid, himmelsk dager. Och inte nog med detta under. Ty se, plötsligt gröpte sig fram ur grottans golv en klar källa, vars vatten aldrig minskades hur mycket man än öste; och mannen hade alltså i sitt stengemak en ständigt frisk dryck. Men dessutom höjde sig vid källans rand ett vackert, grönskande träd, som bar de härligaste frukter, som aldrig tog slut hur man än plockade; och där hade mannen sin söta föda. Där levde han sina dagar, prisande Herren, där sov han sina nätter, drömmande om de sällas land. Och hans dag var som en sommardag, varm och klar, och hans natt en ljuvlig skymningstid. Så förflöt ett år, och som en flod strömmade i Tavastland de kristnas blod. Men när förföljelsens fasansfulla tidevarv hade löpt till ända och ute sken en skön septembermorgon, nåddes hjältens öron av hamrars och hjärnstörars buller från grottans igenmurade öppning. Genom det steniga fi iisot började slutligen dagern skymta fram, och i en blink försvann från grottan det underbara ljuset, såsom ock källan och det vid källans rand växande fruktbara trädet. Mizera fino estus atinginta la viron, sed la ĉielo faris ree mirindajon. Apenaŭ el la grota enirejo malaperis la lasta radio de la taglumo, jam lumiĝis Ia vasta groto per plej ĉarmega, ar-ĝentoklara brilo; kaj tiel la viro havis en la koro de la malvarma monto mildan, ĉielan tagon. Kaj ankoraŭ pliaj mirakloj okazis. Vidu, en la grota planko aperis subite hela fonto, kies akvo malgraŭ elpreno neniam elĉerpiĝis, kaj la viro do havis en sia ŝtona ĉambro ĉiam freŝan akvon. Sed ankoraŭ el la fontrando kreskis supren bela verdanta arbo portanta la plej dolĉajn fruktojn, kiuj ne malpliiĝis pro depreno; kaj de tio la viro ricevis sian ĉarman nutraĵon. Tie li pasigis siajn tagojn glorante la Sinjoron, tie li pasigis siajn noktojn sonĝante pri la lando de la feliĉuloj. Kaj lia tago estis kvazaŭ somera tago, varma kaj hela, kaj lia nokto tempo de ĉarma krepusko. Tiel pasis unu jaro kaj rivere fluis en Hame Ia kristana sango. Sed kiam la teruriga jaro de persekutado estis pasinta kaj ekstere brilis ĉarma septembra mateno, atingis Ia orelojn de la heroo bruo de marteloj kaj ferstangoj ĉe la fermemasonita elirejo de la groto. Tra tiu ŝtona muro komencis fine tago eklumeti, kaj en momento malaperis el la groto la mirinda lumo, same ankaŭ la fonto kaj de la fontrando la frukton portinta arbo. 07149
Bottom
07148
Top
Men vad åstadkom detta dån och stoj utanför t'iottans ingång? Jo, där stod en skara hedningar och mitt bland dem några kristna, som var fängslade med rep och dömda att dö av svält i bergets mörka innandöme. Och de kunde inte tänka annat än att samma Ode hade mött den man, som ett år tidigare blivit inlåst i samma grotta. Men till deras stora häpnad steg hjälten när grottan öppnades ut med förklarad, strålande panna. Och en röst, vars helga klang gick genom märg och ben, ekade ur hans mun: ”Varen välkomna, I vänner och bröder, var välkommen, du gyllne sol och brusande skog, välkommen!” Då föll skaran ned på knä framför honom, prisande den Gud som han trodde på och som räddat honom från en förfärlig död. Men med hög stämma förtalde mannen dem om de sköna underverk, som han upplevt i bergets sköte; och med en mun ropade folket till honom: "Döp oss med, döp också oss till tron på samma Gud!” Så ropade de till stor fröjd för mannen, och befriade ofördröjligt de dödsdömda från repen. Till bäckens strand steg så den fromme hjälten, följd av hopen som, avsägande sig hedendomen, lät döpa sig till Kristi tro. Men uppe på branten stod männen som ännu för en stund sedan var utsedda att offras, sjungande en lovsång till Honom, som hade räddat både dem själva och deras rättfärdige fader från en kvalfull död, och lett hedningarnas barn från mörkret till ljuset. Så sjöng de, blickande upp mot himlens höjd. Sed kio kaŭzis tiun bruon kaj tumulton tie ekstere ĉe la grota enirejo? Tie staris granda amaso da paganoj kaj meze inter ili kelkaj kristanoj ligitaj per ŝnuroj kaj kondamnitaj al malsatmorto en la malluma interno de la monto. Kaj ili eĉ ne pensis pri io alia, ol ke la sama morto trafis la viron, kiun oni enfermis en la groto unu jaron pli frue. Sed multe ili miris, kiam ĉe la malfermo de la groto la heroo eliris kun heligita, radianta frunto. Kaj voĉo, kies sankta sonoro penetris ĝis ostoj, eĥis el lia buŝo: «saluton, amikoj kaj fratoj, saluton, ora suno kaj muĝantaj arbaroj, saluton!» Tiam la amaso genufleksis antaŭ !i, glorante Dion, je kiu li kredis kaj kiu lin savis el la terura morto. Sed per laŭta voĉo la viro rakontis pri la ĉarmaj mirakloj, kiujn li spertis en la montinterno; kaj el unu buŝo la popolo kriis: «baptu ankaŭ nin, baptu ankaŭ nin al kredo je la sama Dio!» Tiel ili kriis je granda ĝojo de Ia viro kaj liberigis senprokraste el ŝnuroj la kaptitojn kondamnitajn al morto. Poste la pia heroo iris al la rando de rivereto, kaj lin sekvis la amaso, kiu, forĵurante la paganecon, lasis sin bapti al la kredo je Kristo. Sed supre ĉe la rando staris la fus al ofero destinitaj viroj, kantante dankopsalmon al Li, kiu el turmenta morto savis kaj ilin mem kaj ilian pian patron kaj kondukis el mallumo en lumon la paganidojn. Tiel ili kantis rigardante supren al la ĉiela alto. 07150
Bottom
07149
Top
Aapo: Så lyder sägnen om den fromme mannen. AAPO. Ci tia estis Ia rakonto pri la pia viro. 07151
Bottom
07150
Top
Juhani: Och hedningarnas döpelse skedde just på samma ställe vid bäcken, där vi nu har vår varggård. JUHANI. Kaj la baptado de paganoj okazis ĝuste ĉe la sama Ioko en la rivereto, kie nun staras nia lupkaptilo. 07152
Bottom
07151
Top
Simeoni: Tron uträttar under. Jag är säker på den saken, att mannen i grottan inte hade någon källa eller något fruktbart träd och att inget för världsliga ögon synbart ljus upplyste hans kammare, men att en fast och orubblig tro tillfredsställde alla hans kroppsliga behov. Hans andes makt var hans friska källa, hans smakliga frukt och strålande ljus. Hur sade min forna vallarkamrat, Tervakoski-Tuomas? ”Äger du trons sköld och andens svärd, så kan du dansa polska till och med i djävlarnas sällskap.” Så föll den fromma gubbens ord. SIMEONI. Kredo faras miraklojn. Mi estas certa, ke la viro en la groto havis neniun fonton kaj neniun fruktarbon kaj ke nenia por tera okulo brilanta lumo lumigis lian kavernon, sed ke la firma kaj neŝancelebla kredo kontentigis ĉiun lian korpan bezonon. La forto de lia spirito estis por li la freŝa fonto, la bongusta frukto kaj la brilanta lumo. Kion diris mia antaŭa paŝtistokamarado, Tervakoski Tuomas? »Se vi havas ŝildon de kredo kaj glavon de spiriio, iru por danci polkon eĉ kun diab-loj.» Tiel diris la pia maljunulo. 07153
Bottom
07152
Top
Juhani: Men en fullvuxen karls mage reder sig inte så värst länge med bara tron och tomt väder, inte 0111 den så ruttnade. Och jag kan svära på att han körde i sig också kraftigare kost än frukter och vatten. Det kräver en karls kropp, som vuxit och frodats med tillhjälp av kött och rågbröd. Jo, jo, man brukar berätta den historien också på ett annat vis. Man berättar, att fem svarta tjurhorn plötsligt uppenbarade sig för mannen på grottans vägg. När han nu vred på del första hornet, störtade därifrån vinande fram den bästa och klaraste sortens fabriksbrännvin, så mannen fick sin matsup som drog hans läppar i rynkor. Ur del andra hornet åter ryckte han åt sig alntals med mång-veckad, fet och varm svinkorv. Men ur det tredje pressade sig i en styv båge fram den bästa nyrågsgröt, och ur det fjärde surmjölk att skölja ned gröten med, en surmjölk så tjock som tjära. Och när han nu fyllt sin mage som en fästing, så öppnade han särdeles snabbi det femte hornet och därifrån halade han flinkt fram pikanell, den bästa sortens dansk rulltobak, som svällde i gossens kind lik en sugande blodigel. Behöver en ledig karl något bättre traktament? JUHANI. Sed la stomako de plenkreska viro ne longe sin helpos per pura kredo kaj per malplena aero, ne eĉ pro pesto. Kaj mi ĵuras, ke li manĝis pli fortan nutraĵon ol fruktojn kaj akvon. Tion postulas la vira korpo, kiu kreskis kaj maljuniĝis ĉi tie per viando kaj sekala pano. Jes, jes, Ia legendo estas ra-kontata ankaŭ alimaniere. Oni rakontas, ke kvin nigraj bovo-kornoj aperis subite antaŭ la viro sur la grota muro. Kiam li nun malfermis la unuan kornon, el ĝi ŝprucis siblante la plej bongusta, klara, fabrikdistilita brando por manĝa altrinko, kiu certe iom sulkigis la lipojn de la viro. El la dua korno li tiris ulnojn da multfalda, grasa kaj varma porka kolbaso. Sed el la tria eliris en rigida kurbo la plej bona novsekala kaĉo, kaj el la kvara acida lakto por trinko kun la kaĉo, acida lakto densflua kiel gudro. Kaj post kiam li plenigis la stomakon kiel akaro, li malfermis vigle la kvinan kornon kaj el ĝi Ii prenis maĉtaba-kon, la plej bonan danan rultabakon, kiu ŝvelis en la vango de la knabo kvazaŭ suĉanta hirudo. Cu bezonis senokupa viro pli bonan regalaĵon? 07154
Bottom
07153
Top
Timo: Han var i himlen, han. Men vi då? TIMO. Li estis en la ĉielo. Sed ni? 07155
Bottom
07154
Top
Tuomas: Detta svider i mannens sinne. TUOMAS. Ci tio bruligas la animon de viro. 07156
Bottom
07155
Top
Eero: Och gör pojken yr i skallen. TIMO. Kaj kaŭzas kapturniĝon al knabo. 07157
Bottom
07156
Top
Juhani: Tusen riksdaler för en sådan måltid just nu! Tusen gånger tusen daler! JUHANI. Mil talerojn por tiaspeca manĝaĵo nun! Milmil talerojn! 07158
Bottom
07157
Top
Simeoni: ”Veckad, fet, varm svinkorv!” Ja, vi sitter mitt i helvetet och hör berättas hur det i himlen glammas och spisas. Ack! Vad skall vi göra, bröder, vad skall vi göra? SIMEONI. «Multfalda, grasa, varma porka kolbaso!» Jes, ni sidas en la mezo de la infero kaj aŭdas rakonton kiel oni en Ia ĉielo amuziĝas kaj manĝadas. Ha! Kion ni faru, fratoj, kion ni faru? 07159
Bottom
07158
Top
Eero: Låt oss tro, låt oss tro! EERO. Ni kredu, ni kredu! 07160
Bottom
07159
Top
Simeoni: Brukar du ännu hädiskt språk, ditt vidunder! SIMEONI. Ĉu vi ankoraŭ mokparolas, vi teruraĵo! 07161
Bottom
07160
Top
Eero: Bara ett sista pip, broder min, ett sista pip; tro mig. Snart faller jag suckande samman som en uttömd blåsa, en oxblåsa. Ack om här funnes ett varmbröd med smör på. EERO. La lasta elspiro, mia frato, la lasta elspiro; kredu min. Baldaŭ mi malleviĝos kun ĝemo kvazaŭ malpleniĝanta veziko, bova veziko. Ho, se estus ĉi tie nur unu bakvarma pan-bulo kaj butero sur ĝi! 07162
Bottom
07161
Top
Timo: Och på smöret ytterligare en jädrans fyll-korv. TIMO. Kaj sur la butero ankoraŭ giganta grasa kolbaso. 07163
Bottom
07162
Top
Juhani: Ja bara här funnes sju varmbröd, sju skålpund smör och sju vid stockelden stekta korvar; se det bleve ett gästabud. JUHANI. Se cstus ĉi tie sep bakvarmaj panbuloj, sep funtoj da butero kaj sep ĉe fajro rostitaj kolbasoj; jen estiĝus festeno. 07164
Bottom
07163
Top
Eero: Blixt och dunder! EERO. Brila fajro kaj fulmo! 07165
Bottom
07164
Top
Timo: Mänskan borde alltid vara klok och ständigt lia i fickan lite salt i en stoppa. Saltet binder kraften och uppehåller livet i veckotal om man så inte har ens en mygga till frukost i tarmändan. TIMO. La homo devus ĉiam esti saĝa kaj porti ĉiam saketon da salo en sia poŝo. Salo ligas la intestaron kaj konservas la vivon por semajnoj sen eĉ kulo por manĝajo. 07166
Bottom
07165
Top
Juhani: Nå nå, gosse lilla! inte bärgar man sig så vilrst länge ens med salt. JUHANI. Ho knabo! Eĉ per salo oni ne Ionge baraktos. 07167
Bottom
07166
Top
l'imo: Men Koivisto-Iisakki, den makalösa latmasken, ligger och vräker sig på Karkkulas bastulave Ilera veckor i sträck, utan en gnutta föda. Och tack vare vilka konster piper livhanken i gubben? Jo, den •.pjuvern suger på saltstoppan som en kläpp på sin mammas spenknapp. TIMO. Sed Koivisto Iisakki, la terure maldiligenta viro, kuŝaĉadas sur la ŝvitbaneja bretego en Karkkula multajn Diajn tagojn seninterrompe, nenion manĝante. Kaj kiamaniere siblas la mizera spiro en la viro? Tiu petolulosuĉadas salsaketon kiel infanaĉo la mampinton de sia patrino. 07168
Bottom
07167
Top
Juhani: Ofta sitter han också som en kornknarr i byns rågåkrar, gnidande korn ur axen in i käften sin. - Men ser man på, kvällen är redan långt liden, men ingen hjälp hörs av från mänskovärlden, och häi spatserar fortfarande, spatserar runtom oss trettio och tre frustande djävlar. Men där stångas ju tvenne baddare. Kläm till bara, kläm till och kör hornen genom varandras pannor, kör så att hjärnorna sprutar på marken, så är vi av med två plågoandar. Se så där, så där! Så har vi här också lite nöje som tidsfördriv. - Just på det viset! och länge må denna lek vara med åtta benplogar plöjande jorden. JUHANI. Li ankaŭ ofte sidas kvazaŭ kreko sur la vilaĝaj sekalkampoj frotante el spikoj grajnojn por manĝi. — Jen ni jam havas malfruan vesperon, kaj ĉi tie ĉiam promenadas, promenadas ĉirkaŭ ni tridek tri spiregantaj diabloj. Sed tie kornpuŝiĝas du el la diabloj. Kunpuŝiĝu, kunpusiĝu kaj tra-piku Ia fruntojn unu de alia, piku tiel ke la cerbo ŝprucos el viaj kapoj sur la teron, tiam ni havos du turmentistojn malpli. Jen kiel, jen kiel! Ni havas iom da plezuro, dum ni pasigas la tempon. Jes tiel! kaj daŭru tiu ludado longe kaj teron plugu ok ostaj plugiloj. 07169
Bottom
07168
Top
Tuomas: Kraftigt tampas där vitryggen och vithu vet. TUOMAS. Forte batalas tie la blankdorsulo kaj la blank-kapulo. 07170
Bottom
07169
Top
Juhani: Men vithuvudet vinner. JUHANI. Sed Blankkapulo venkos. 07171
Bottom
07170
Top
Tuomas: Vitryggen vinner. TUOMAS. Blankdorsulo venkos. 07172
Bottom
07171
Top
Juhani: Här är labben min, slå vad. JUHANI. Jen mia mano, vetu. 07173
Bottom
07172
Top
Tuomas: Kör för det. Slå av du, Timo. TUOMAS. Mi konsentas. Timo disjuĝu. 07174
Bottom
07173
Top
Juhani: Se där! JUHANI. Jen! 07175
Bottom
07174
Top
Tuomas: Ett kvarter brännvin! TUOMAS. Kvarton da brando! 07176
Bottom
07175
Top
Juhani: Sagt som sagt. - Men låt oss titta, låt oss titta på bägge bjässarnas kämpalek. Nu vilar de lik som lite, panna mot panna. JUHANI. Dirite. — Ni rigardu, ni rigardu la batalon de du knaboj. Sed nun, ŝajnas, ili iom ripozas kun frunto kontraŭ frunto. 07177
Bottom
07176
Top
Timo: Och knycker till bara så där sakteligen. TIMO. Kaj puŝetas tie nur iomete. 07178
Bottom
07177
Top
Juhani: Men nu. Nu bättrar man på för full fart. Se så där Viten, mitt Vithuve, kör dina klövar stadigt i marken! JUHANI. Sed nun! Nun oni pliigas la agon. Nu, Blank-kapulo, mia Blankkapulo, metu ciajn fendhufojn firme al tero! 07179
Bottom
07178
Top
Tuomas: Kör ännu stadigare du, min tappra Vitrygg. Så där ja! TUOMAS. Mctu pli firme ankoraŭ ci, mia brava Blank-dorsulo. Tiel! 07180
Bottom
07179
Top
Juhani: Vithuvet, Vithuvet! JUHANI. Blankkapulo, Blankkapulo! 07181
Bottom
07180
Top
Tuomas: Du min kraftiga Vitrygg med stål i pannan! Se så! Men lämna nu det eviga stretandet och kasta din gubbe åt fanders! TUOMAS. Mia fortkorpa Blankdorsulo kun ŝtale hardita frunto! Nu, tiel! Sed forĵetu jam la heziteman puŝadon kaj puŝegu cian viron en la inferon. 07182
Bottom
07181
Top
Juhani: Viten! Fanken må klippa av dina horn! Flyr du din jäkel? JUHANI. Blankkapulo! Diablo prenu ciajn kornojn! Ĉu ci forkuras, ci cnsorĉita? 07183
Bottom
07182
Top
Tuomas: Harpasset är nog för honom. TUOMAS. La forkuro taŭgas por li. 07184
Bottom
07183
Top
Timo: Och den andra lunkar i väg efter honom av hara fanken. Hi, hi, hi! TIMO. Kaj la alia puŝas ankoraŭ post ĝi kvazaŭ koboldaĉo. Hi, hi, hi. 07185
Bottom
07184
Top
Tuomas: Jahah, Juhani. TUOMAS. Jes, Juhani. 07186
Bottom
07185
Top
Juhani: Jag förlorade ett kvarter brännvin. Det skall du få när vi slipper ur knipan. Men när månne den dagen gryr? Ack! efter åtskilliga år händer det, alt man på jaktfogdens kommando släpar härifrån ett duktigt skräplass till byn och från byn till kyrkogården, släpar i väg med sju mäns skramlande och slamrande benrangel. JUHANI. Mi perdis kvarton da brando. Cin vi ricevos kiam ni liberiĝos. Sed kiam tiu tago lumiĝos? Ho! okazos post jaroj, kc sub la komando de nia ĉasvokto oni trenos de ĉi tie sufiĉe grandan ŝarĝaĵon al la vilaĝo kaj el la vilaĝo al tombejo, oni trenos aron da klakantaj, bruantaj skeletoj, la restaĵojn de sep viroj. 07187
Bottom
07186
Top
Simeoni: Och så ändades vårt syndiga leverne. SIMEONI. Kaj tiel finiĝis nia vivo. 07188
Bottom
07187
Top
(Juhani: Så ändades vårt leverne.) JUHANI. tiel finiĝis nia vivo. 07189
Bottom
07188
Top
Timo: Ja så ändades det. TIMO. Jes, tiel ĝi finiĝis. 07190
Bottom
07189
Top
Juhani: Ändades på ett eländigt sätt. Men öppna knuten din, Lauri, och låt alla få sig en jamare. JUHANI. Finiĝis mizere. Sed malfermu vian tornistron, Lauri, kaj unu ektrinko ĉirkaŭiru. 07191
Bottom
07190
Top
Aapo: Låt gå för denna gång, men vad som finns kvar av brännvinet må sparas tills nöden är störst. AAPO. Estu tiel ĉi tiun fojon, sed la resto de nia brando estu ŝparata por pli danĝera situacio. 07192
Bottom
07191
Top
Juhani: Vare det så. Men nu tar vi en rejäl sup, och srt ropar vi så det dundrar. JUHANI. Estu kiel vi diras. Sed nun ni prenos ektrinkon, kiu efikos, kaj poste ni krios kiel tra trumpeto. 07193
Bottom
07192
Top
När de fått sin sup, höjde de åter sina röster, alla löpande på samma gång. Ekot nådde till Viertola-logdens öra, där han traskade på ribacken, men han I.illude icke ropets betydelse, utan yttrade fasande lör sig själv: ”Det är råtrollet som ropar.” Men bröderna skrek fortfarande häftigt, spännande sina hakor upp mot himlen och med munnarna på vid gavel, sftsom drakar eller som fågelungarna i redet när de liör sin annalkande moders vingsus, skrek tio gånger. I >eh därefter satte de sig åter på sin mossiga plats med ett falnande hopp i hjärtat. Trinkinte ili altigis siajn voĉojn rec, kriante ĉiuj samtempe. La eĥo venis al Ia oreloj de la vokto en Viertola, kiam li paŝis sur la draŝeja altaĵo, sed li ne komprenis la signifon de la krio, sed ektimintc diris al si mem:»la lim-feo tie krias». Sed la fratoj, streĉante siajn makzelojn al la ĉielo kaj kun malfermitaj buŝoj kiel drakoj aŭ birdidoj en sia nesto, kiam ili aŭdas la flugil-sibladon de sia patrino, kriis ĉiam ankoraŭ forte, kriis dek foje. Kaj poste ili ree sidiĝis sur sia muska loko, kun estingiĝanta espcro en la koroj. 07194
Bottom

kapitel 08 capitro

: |fin-|swe|-eng|-rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (sv-eo) :
kapitel: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Ladda för dig Sju bröder o Sep fratoj descargar
08001
Top
Kommen är redan den tredje dagen då bröderna vistas på stenen, men fortfarande sitter de omringade av oxarna. Då och då förflyttar sig kräken lite längre bort, men alltid rör sig en och annan inom synhåll, med en brumning strax varskoende sina kumpaner om bröderna skulle söka fly från sin fångenskap. Där omkring dem nafsar nu en av oxarna skogsgräs i sig, krökande sin tunga, medan en annan idisslande och tungt pustande vilar på sin kullriga mage. Där gnabbas tvenne mellan lek och allvar, och runtomkring ekar smattret av deras horn. Men där åter tätt invid Trollstenens fot skrapar en av dem ilsket i jorden, och kastar argsint råmande mull och ris högt i luften. Så sölar de där till brödernas bleka ångest; ty på döden väntar redan Jukolas präktiga pojkar. - För en stund sedan har Lauri hävt i sin strupe en mäkta stor brännvinsklunk, och nu gör han det en gång till, vilket väcker de andras förundran och får dem atl allvarligt börja förmana honom. Jam venis la kvara tago, kiun la fratoj pasigis sur la ŝtono, sed ĉiam ili sidis sieĝataj de la bovoj. lam kaj tiam la brutoj iris pli malproksimen, sed ĉiam unu aŭ du promenis videbla, donante murmurege tuj signon al siaj kamaradoj, se la fratoj faris movon por eliri el sia malliberejo. Tie ĉirkaŭe kelkaj el ili nun ŝiras al sia buŝo arbaran herbon, kurbigante sian langon, aliaj kuŝas remaĉante kaj peze spiregante sur siaj rondaj ventroj. Tie du petoladas duone lude, duone serioze, kaj ĉirkaŭe sonas la kunfrapado de iliaj kornoj. Sed tie tute apud Hiidenkivi unu c! ili koiere gratfosas, jetante tcraĵon kaj ver-getojn alten, kaj blekegas malbele. Tiel ili pasigas !a tempon je turmento kaj paliga furiozo al la fratoj; ĉar morton atendas jam la bravaj filoj de Jukola. — Antaŭ momento Lauri vcrŝis en sian gorĝon sufiĉe grandan glutaĵon da brando, nun !i faris tiel ankoraŭ unu fojon, pri kio ia aliaj multe miris kaj komencis severe lin riproĉi. 08001
Bottom
08002
Top
Juhani: Vad fanken går åt dig? JUHANI. Ĉu vi estas demonhavanta? 08002
Bottom
08003
Top
Aapo: Ja vad tänker du på? Glöm inte att vi alla äi i samma klämma. AAPO. Kion vi pensas? Memoru ke ni estas en la sama pre-milo ĉiuj. 08003
Bottom
08004
Top
Tuomas: Kom ihåg att vår boning inte är bredare än handflatan, så det gäller att röra sig försiktigt. TUOMAS. Memoru ke nia Ioĝejo estas loko nur manplaton larĝa, sur kiu ni devas singarde moviĝi. 08004
Bottom
08005
Top
Lauri: Din förbaskade karl! LAURI. De furiozo sovaĝigita mi estas! 08005
Bottom
08006
Top
Aapo: Men det går inte an. AAPO. Sed tio ne estas konvena. 08006
Bottom
08007
Top
Lauri: Då må det gå åt fanders. Som en kvarnsten må slottet vårt snurra runt och kasta som byte åt kräken sju stycken olyckliga gossar. Snurra, sten, från östan till västan, och du skog runtom oss, snurra hän västan till östan! Helejä! LAURI. Ni do iru en la inferon. Kiel muelila ŝtono turniĝu nia kastelo kaj ĵetu kiel kaptaĵon al brutoj sep malfeliĉajn knabojn. Turniĝu, ŝtono, de oriento ĝis okcidento, kaj la arbaro ĉirkaŭ ni turniĝu de okcidento ĝis oriento! Heleja! 08007
Bottom
08008
Top
Juhani: Du är väl inte redan full, gosse? JUHANI. Vi ja estas jam ebria, knabo? 08008
Bottom
08009
Top
Lauri: Passar det sig att fråga? Vad kostar livet och världen? Inte ett mögligt öre. Flyge därför allt som damm och aska på vindarnas vägar. Hej hoppsan! Låt oss smaka på det här, mina hjärtebröder. LAURI. Ĉu valoras pri tio demandi? Kiom kostas la vivo kaj la mondo? Ne eĉ unu ŝiman oeron. Tial ĉio iru en formo de polvo kaj cindro laŭ la vojoj de la ventoj. Sanon! Ni gus-tumu el ĉi tiu, fratoj de mia koro. 08009
Bottom
08010
Top
Aapo: Han är i fyllan. Ta kannan från honom! AAPO. Li estas ebria. For la kruĉon de Ii! 08010
Bottom
08011
Top
Lauri: Den lossnar inte så lätt. Kannan är min; jag släppte den ju inte att trampas av oxarna på mon. Men ni andra? Ack! ni ställde ju vackert edra kontar pä marken som eländiga zigenare, när länsmannens luissa smäller. LAURI. Tio ne iros tute facile. La kruĉo apartenas al mi; mi ja ne fordonis ĝin por esti piedpremata de bovoj sur la herb-deklivo. Sed vi aliaj? Ho! Vi metis bele viajn tornistrojnsurla teron kiel mizeraj ciganoj, kiam eksonegas la pafilo de komisaro. 08011
Bottom
08012
Top
Juhani: Hit med kannan! JUHANI. La kruĉon ĉi tien! 08012
Bottom
08013
Top
Lauri: Kannan är min. LAURl. La kruĉo estas mia. 08013
Bottom
08014
Top
Juhani: Men jag vill ta hand om den. JUHANI. Sed mi volas ĝin gardi. 08014
Bottom
08015
Top
Lauri: Vill du? Om du vill, så får du den mitt i planeten. LAURI. Vi volas? Se vi volas, vi ricevos ĝin kontraŭ via frunto. 08015
Bottom
08016
Top
Juhani: Tänker du börja slåss? JUHANI. Cu vi volas ekbatali? 08016
Bottom
08017
Top
Lauri: Vill du, så skall inte det heller fattas. Men kära hiöder slåss ju inte. Låt oss alltså smaka på det här. LAURI. Se vi volas, eĉ tio ne mankos. Sed karaj fratoj ja ne interbatiĝas. Tial ni prenu el ĉi tiu. 08017
Bottom
08018
Top
Timo: Sup inte, Lauri. TIMO. Ne trinku, Lauri. 08018
Bottom
08019
Top
Juhani: Hit med kannan strax! JUHANI. La kruĉon ĉi tien tuj! 08019
Bottom
08020
Top
Lauri: Stryk skall du få. Vad månne du inbillar dig vnra? LAURI. Mi punbatos vin. Kio vi imagas ke vi estas? 08020
Bottom
08021
Top
Juhani: En syndig mänska, förvisso; men jag är JUHANI. Peka homo, vero, sed mi estas tamen via plej aĝa frato. 08021
Bottom
08022
Top
Lauri: Äldsta? Nå desto mera har du hunnit synda «x Ii desto mera stryk behöver du. Men skål! säger svensken. LAURI. La plej aĝa? Nu, des pli vi havis tempon por peki kaj des pli vi bezonas punon. Sed skol, diras svedo. 08022
Bottom
08023
Top
Tuomas: Du smakar inte en droppe. TUOMAS. Vi ne trinkos eĉ guteton. 08023
Bottom
08024
Top
Lauri: Tuomas tycker jag mycket om, Tuomas och l iero-liten. Men de andra där? Vad skall jag säga om dem? LAURI. Tuomason mi amas multe, Tuomason kaj la etulon Eero. Sed tiuj tie? Kion mi diru pri ili? 08024
Bottom
08025
Top
Tuomas: Håll munnen din och hit med kannan! Se här, Juhani, lyft konten på ryggen och tag hand om brännvinet. TUOMAS. Fermu vian faŭkon kaj donu la kruĉon ĉi tien! Jen, Juhani, prenu la tornistron sur vian dorson kaj gardu la brandon. 08025
Bottom
08026
Top
Lauri: Blott du kan lirka med Lauri. Ja jag tycker om dig, dig och Eero-liten. LAURI. Nur vi povas turni la kapon de Lauri. Mi amas vin kaj la etulon Eero. 08026
Bottom
08027
Top
Tuomas: Tig! TUOMAS. Silentu! 08027
Bottom
08028
Top
Lauri: Sickna karlar! Vad är Jukola-Jussi? En virrig tupp; en hornlös tjur. LAURI. Tiaj viroj! Kio estas Jukola Joĉjo? haladzokapa koko; senkorna virbovo. 08028
Bottom
08029
Top
Juhani: Håll käft med detsamma, så att ej mina öron hör något slikt en gång till. JUHANI. Tenu vian buŝon fermita, ke miaj oreloj ne aŭdu duan fojon ion tian. 08029
Bottom
08030
Top
Lauri: ”Den som har öron till att höra, han höre”, predikar Aapo, den där Jukolas heliga Paulus. LAURI. »Kiu havas orelon, tiu aŭskultu», predikas Aapo, Ia sankta Paŭlo de Jukola. 08030
Bottom
08031
Top
Simeoni: Ve dig! Är du den forna redliga, allvarliga och ordnjugga gossen? Är du Lauri? En sådan däi lösmynt bängel? SIMEONI. Ho vi! ĉu vi estas Ia antaŭa severa, serioza kaj silentema knabo? Cu vi estas Lauri? Tia babilema demonhav-anto? 08031
Bottom
08032
Top
Lauri: Nå du är ju också Simeoni, den mörmynta ”var hälsad-rabbi”. LAURI. Vi ja estas ankaŭ Simeoni, la mielbuŝa «Saluton Rabeno». 08032
Bottom
08033
Top
Simeoni: Det förlåter jag dig, ständigt samlande, ständigt glödande kol på din hjässa. SIMEONI. Tion mi pardonas al vi, ĉiam amasigante, ĉiam amasigante fajrajn karbojn sur vian kapon. 08033
Bottom
08034
Top
Lauri: Drag åt helvetet, där finns kol! LAURI. Iru en la inferon, tie estas karboj! 08034
Bottom
08035
Top
Simeoni: Du ogudaktiga! SIMEONI. Malpiulo! 08035
Bottom
08036
Top
Timo: Ja det är liksom raggen skulle resa sig på min rygg. TIMO. Eĉ la haroj sur mia dorso stariĝas. 08036
Bottom
08037
Top
Lauri: Vad bräker Timo, den där Jukolas blackög-da getabock? LAURI. Kion babilaĉas Timo, tiu grizokula kapro de Jukola? 08037
Bottom
08038
Top
Timo: Låt gå för det. Getmjölk är ganska gott. TIMO. Lasu nur esti. L.a kaprina lakto ja estas bongusta. 08038
Bottom
08039
Top
Lauri: Va? LAURI. Kio? 08039
Bottom
08040
Top
Timo: Getmjölk är ganska gott. Och jag tackar dig för denna hedersbevisning: stor tack! Ja, där fick vi vår andel; stor tack! Men nu kommer du till andra sorters grejor. Titta på dina kelgrisar där, Tuomas och Eero, på dem där. TIMO. La kaprina lakto estas ja bongusta. Sed mi dankas vin pro tiu honorado: multan dankon! Jes, jen estis nia parto; multan dankon! Sed nun venas antaŭ vin alispeca a}o. Ri-gardu, jen, viajn favoratojn, Tuomason kaj Eeron, tie. 08040
Bottom
08041
Top
Lauri: Va? LAURI. Kion? 08041
Bottom
08042
Top
Timo: Titta på dina kelgrisar, Tuomas och Eero, på dem där! TIMO. Rigardu jen viajn favoratojn, Tuomasonkaj Eeron, tie. 08042
Bottom
08043
Top
Lauri: Va? LAURI. Kion? 08043
Bottom
08044
Top
Timo: Prästen språkar trenne gånger, men han får sin betalning. TIMO. Pastro parolas tri fojojn, sed li ricevas pagon. 08044
Bottom
08045
Top
Lauri: ”Andra sorters grejor”, bräkte du. Men jag vet nog med vilka slags grejor jag jämför dem. Tu-omas-pojken där är en ädel yxa, trofast, manlig och stark, men min lilla Eero-parvel där är en liten, vass och klämmig täljyxa. Ja, han ”täljer”, täljer riktigt llinkt, kastar omkring sig små speglosor, den junkern. LAURI. »Alispeca aĵo», vi babilaĉis. Sed mi scias kun kia-speca aĵo mi ilin komparos. Tuomas-knabo estas hakilo nobla, serioza, vira kaj severa, sed mia eta Eero-stumpeto tie estas malgranda, akra kaj trafa hakileto. Jes, li «tranĉas splitaĵojn», tranĉas tute vigle, ĵetas ĉirkaŭen etajn spritaĵojn, la petolulo. 08045
Bottom
08046
Top
Juhani: Bra! Men kallade du mig en virrig tupp? JUHANI. Bonc! sed ĉu vi nomis min haladzokapa koko? 08046
Bottom
08047
Top
Timo: Han kallade ju mig en getabock. Stor tack! TIMO. Min li nomis kapro. Multan dankon! 08047
Bottom
08048
Top
Lauri: Eero täljer, men han har en mans hjärta. LAURI. Eero tranĉas spritaĵojn, sed li havas koron de viro. 08048
Bottom
08049
Top
Juhani: Bra, bra! Men kallade du mig en virrig lupp? JUHANI. Bone, bone! Sed ĉu vi. nomis min haladzokapa koko? 08049
Bottom
08050
Top
Lauri: Jag kallade dig dessutom en hornlös tjur. LAURI. Mi diris ankaŭ ke vi estas senkorna virbovo. 08050
Bottom
08051
Top
Juhani: Ålräjt, bror, ålräjt. JUHANI. Prave, frato, pravege! 08051
Bottom
08052
Top
Timo: Håll dig lugn, Juho. Mig kallade han ju en getabock och jag tackar honom för den hederstiteln; lör geten är inget föraktat djur. Viertolas rödkindade Iröken, den där mamsell Lydia, dricker endast getmjölk, en vit gets mjölk, ingenting annat. Så är det. TIMO. Estu trankvila, Juhani. Li nomis min kapro kaj mi dankas lin pro tiu titolo; ĉar kapro ne estas iu malŝatinda besto. La ruĝvanga fraŭlino de Viertola, la fraŭlino Lyytia, trinkas nur lakton de blanka kaprino, nenion alian. Jen kiel. 08052
Bottom
08053
Top
Simeoni: Vore vi män om vi fäste oss vid en fyllhunds prat? SIMEONI. Cu ni estus viroj, se ni ofendiĝus pro vortoj de ebriulo? 08053
Bottom
08054
Top
Lauri: Du en man? Du? Ack bror min! du skulle nllt ta till lipen om du såge något, som jäntorna lörresten inte plär visa slika mammasgossar som dig. LAURI. Cu vi estas viro? Vi! Ho, mia frato! Vi ko-mencus dolorige plori, se vi vidus ion, kion knabinoj apcnaŭ montrus al tiaj ploraĉuloj kiel vi. 08054
Bottom
08055
Top
Juhani: Simeoni, Simeoni! nog smakade jag hellre på puukkokniven än sådana stygn. JUHANI. Simeoni, Simeoni! Mi akceptus pli volontc pikon de tranĉilo ol tiajn pikojn. 08055
Bottom
08056
Top
Simeoni: Nå, nå, på yttersta dagen får man visst se vem han stungit haver. SIMEONI. Nu, nu, en la lasta tago ili rigardos tiun, kiun ili pikis. 08056
Bottom
08057
Top
Timo: Ja nog har du utmålat oss på alla de vis från en tupp till en yxstump; men vad är du själv då, om jag nu ställer dig mot väggen och gör dig en slug fråga. TIMO. Vi nun pentris pri ni ĉiuspecajn aĵojn de koko ĝis hakilo; sed kio cstas vi mem, se mi severe demandas kaj sur-prenas mian malican mienon. 08057
Bottom
08058
Top
Lauri: Jag är Lauri. LAURI. Mi cstas Lauri. 08058
Bottom
08059
Top
Timo: Så där ja, så där ja! Bara den snälla Lauri? TIMO. Jen, jen! Sole la afabla Lauri nur? 08059
Bottom
08060
Top
Lauri: Den duktiga Lauri, ingenting annat, fast man nog velat kalla och beskriva mig på alla möjliga vis: en grävling, en drölig gräftare, knarrbroder och åtskilliga till. Hm! Från allas edra läppar har jag hört ett och annat liknande. Men i största stillhet har jag lagt undan allt här bakom örat. Nu skulle det roa mig att lite röra de samlade besparingarna, jag ville, tamme tusan! slunga riktigt rejäla plåtar mitt i pannan på er, och kasta varje man lik en agnsäck som byte ned till oxarna! LAURI. La brava Lauri, nenio alia, kvankam oni volis priskribi kaj nomi min alie: melo, pioĉisto de Konni, grakulo kaj pcr miloj da aliaj moknomoj. Hm! Mi aŭdis el la lipoj de vi ĉiu ion kaj alian tiaspecan. Sed en plej profunda silento mi konservis ĉion en la dentkavaĵo. Nun mi volus iom malpliigi la amason, diablo prenu! Doni al vi vastajn makulojn sur la frunton, kaj malsupren ĉiu viro kicl glumsako je kaptaĵo de la bovoj! 08060
Bottom
08061
Top
Aapo: Är detta verkligen Lauri, den beskedliga, tystlåtna Lauri? AAPO. Cu tiu vcrc estas Lauri, la bonkonduta, silentema Lauri? 08061
Bottom
08062
Top
Juhani: Tjah, bror Aapo, tjah! i det vackra vetet finns mycket malört. Det har jag redan länge anat, men nu känner jag mannens hjärta. JUHANI. Ho! Frato Aapo, ho! Tie en la ora tritiko ekzistas multe da absintherbo. Tion mi iuspektis jam longe, sed nun mi konas la koron de la viro. 08062
Bottom
08063
Top
Lauri: Håll truten, du Jukolas tjur. LAURI. Fermu vian buŝaĉon, vi virbovo de Jukola. 08063
Bottom
08064
Top
Juhani: Du skall i Herrans namn inte reta upp mig mera, för mitt blod börjar hetta, hetta. Din förbaskade valp, jag kastar dig ned i oxarnas stampkvarn, och följe sedan förstörelsens skräck, komme almanackans sista dag! JUHANI. Pro Dio, ne tro longe min incitu, ĉar mia sango bolas, bolas! Vi malbenita etulaĉo, tien mi ĵetos vin en la pist-ujon de la bovoj, kaj alvenu la abomenaĵo de dezertigo, alvenu Ia Iasta tago de la aimanako! 08064
Bottom
08065
Top
Simeoni: O vilket elände, vilket elände! SIMEONI. Mizero, mizero! 08065
Bottom
08066
Top
Aapo: Tyst, tyst! Här får ingen slåss. AAPO. Trankvile, trankvile! Interbatiĝo estu malproksime de ĉi tie. 08066
Bottom
08067
Top
Tuomas: Var förnuftig, du. TUOMAS. Estu prudenta, vi. 08067
Bottom
08068
Top
Juhani: Han har skällt ner mig skamlöst. En virrig tupp! JUHANI. Li min senhonte insultis. Koko haladzokapa! 08068
Bottom
08069
Top
Aapo: Och den heliga Paulus då. Var du lugn bara. AAPO. Kaj sankta Paŭlo. Estu en paco. 08069
Bottom
08070
Top
Timo: Och getabocken sedan. Vad säger du om det? Många tusen tack, min tvillingbror! TIMO. Kaj kapro. Kion vi diras pri tio? Multajn milojn da dankoj, mia ĝemela frato! 08070
Bottom
08071
Top
Aapo: Låtom oss minnas, hur nära dödens käftar vi är. Bröder: det finns en tanke i min hjärna, på min tungspets ett litet knep, som kanske är nog så nyttigt i denna stund. Hör på: denna sten är en skuta i storm, och stormen består av den där råmande, ilskna oxskocken kring vår sten. Eller skall jag välja en annan bild? Ja, låt vår sten då vara ett slott som fienden, en gruvlig, med spjut utrustad fiende, belägrar. Men om nu fästningen som belägras, saknar en befälhavare, en ledare för ordning och försvar, så laller besättningen offer för självsvåld och bråk och snart är såväl fästningen som dess besättning förlorad. Likaledes går det också för oss, om vi ej bär oss annorlunda åt, om vi ej får till stånd en laglig ordning bland oss. Det bör alltså finnas en, vars förnuftiga ord envar må lystra till och handla därefter. Juhani, sansa nu dig och hela brödraföljet. Du bör veta att de flesta av oss ställer sig på din sida, stödjande ditt ledarskap i denna belägrade fästning. AAPO. Ni memoru, kiel proksime al la faŭko de morto ni estas. Fratoj, mi havas penson en mia cerbo, ĉe mia langpinto malgrandan rimedon, kiu, mi kredas, estus ĉi tie tre grava. Atentu: ĉi tiu ŝtono estas ŝipo en uragano, kaj uragano estas tiu blekeganta, kolera bovaro ĉirkaŭ nia ŝtono. Aŭ ĉu mi elektu alian bildon? Jes, estu do ĉi tiu nia ŝtono kastelo, kiun malamiko, per teruraj lancoj ekipita malamiko sieĝas. Sed se Ia kastelo, kiu estas sieĝata, ne havas estron, gvidanton de ordo kaj defendo, tiam senbrideco kaj malordo kaptas la sol-dataron kaj baldaŭ pereos kaj la kastelo kaj la popolo en la kastelo. Same okazos al ni, se ni ne ordigos kaj aranĝos ĉi tie alie, se ni ne aranĝos inter ni leĝan ordon. Do estu unu, kies prudentan vorton ĉiu aŭskultu kaj laŭ ĝi kondutu. Juhani, bridu nun vin mem kaj !a tutan frataron. Sciu ke la plimulto el ni staros ĉe via flanko, subtenantc vian estrecon en ĉi tiu sieĝata kastelo. 08071
Bottom
08072
Top
Juhani: Vilket straff skall alltså utmätas åt den, som inte lyder mitt ord, men på grund av sitt elaka lynne får till stånd en allmän villervalla och fara? JUHANI. Kian punon ni fiksu al tiu, kiu ne obeos mian vorton, sed per sia malica animo kaŭzos ĝeneralan malordon kaj danĝeron? 08072
Bottom
08073
Top
Tuomas: Han må kastas ned till oxarna. TUOMAS. Li estu ĵetata malsupren antaŭ la bovojn. 08073
Bottom
08074
Top
Juhani: Rätt sagt, Tuomas. JUHANI. ĉuste, Tuomas. 08074
Bottom
08075
Top
Aapo: Ett strängt straff, men det kräver ju vår belägenhet. Jag godkänner bestämmelsen. AAPO. Severa puno, sed ĝin postulas nia situacio. iVli aprobas la ordonon. 08075
Bottom
08076
Top
Simeoni: ”Till oxarna”, liksom martyrerna fordom, men här båtar ingen vekhet. SIMEONI. »Antaŭ la bovojn», kiel martiroj iam, sed ĉi tie ne helpas mildeco. 08076
Bottom
08077
Top
luomas: Man må kasta honom ned till oxarna, det vare lag och förordning. TIMO. Li estu ĵetata antaŭ ia bovojn, tio estu leĝo kaj de-kreto. 08077
Bottom
08078
Top
Juhani: Det vare lag och förordning. Inpränten i edra hjärtan denna grymma paragraf och leven därefter. Nu är min första befallning, att Lauri tiger och lilgger sig vackert till vila; för det andra befaller jag att envar av oss, utom Lauri, tar en liten hjärtstyr kande klunk ur tennflaskan. Ja, låt det rinna ur den. JUHANI. Tio estu leĝo kaj dekreto. Memoru en viaj koroj ĉi tiun teruran paragrafon kaj vivadu laŭ ĝi. Nun estas mia unua ordono, ke Lauri silentu kaj dece kuŝiĝu; due mi ordonas, ke por konsoli nian koron ĉiu el ni, krom Lauri, prenu el la stanbotelo ektrinkon. Jes, jen ni prenu el ĝi. 08078
Bottom
08079
Top
Lauri: Men jag skulle inte få, jag då? LAURI. Kaj ĉu mi ne ricevus, ĉu mi ne? 08079
Bottom
08080
Top
Juhani: Du lägger dig till vila. JUHANI. Vi kuŝiĝu. 08080
Bottom
08081
Top
Lauri: Därtill finns det tid nog i helvetet. LAURi. Por tio estos tempo en la infero. 08081
Bottom
08082
Top
Juhani: Gud vete, kära Lauri, var vi kommer att ligga. JUHANI. Dio sciu, Lauri ora, kie ni kuŝos ankoraŭ. 08082
Bottom
08083
Top
Lauri: ”Gu vete, kära Jussi, varest skinnet spikas upp”. Jag sjunger som en karl, klämmer till som med en klanett. LAURI. »Dio sciu, Joĉjo ora, Kie oni haŭton najlos.» Mi ekkantas kiel viro, elsonigas kvazaŭ el klarneto. 08083
Bottom
08088
Top
”Jag är blott en liten gosse,
Mammas egen Jussi,
Jag är blott en liten gosse,
Mammas egen Jussi.”
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo,
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo.
08084
Bottom
08094
Top
Juhani: Spara din sång till en annan gång. JUHANI. Ŝparu vian kanton ĝis plue. 08090
Bottom
08095
Top
Eero: Spara lillgossens sång åt mig. EERO. ŝparu la kanton de knabeto por mi. 08091
Bottom
08096
Top
Lauri: Vi skall spara den åt Jukolas Jussi och börja med en jädrans pampig visa. Vi skall sjunga och dansa, heleja! LAURI. Ni ŝparu ĝin por Jukoia Joĉjo kaj ni komencu alian kaj vere grandan kanton. Ni kantu kaj dancu, heleja! 08092
Bottom
08097
Top
Juhani: Akta att jag inte dömer dig att bli kastail ned till oxarna. JUHANI. Gardu vin, ke mi ne kondamnu vin esti ĵetata antaŭ la bovojn. 08093
Bottom
08098
Top
Tuomas: Lauri, nu varnar jag dig för sista gången, TUOMAS. Lauri, nun mi avertas Iastan fojon. 08094
Bottom
08099
Top
Lauri: Sista gången? Nå, det är också bäst att du slutar. LAURI. Lastan fojon? Nu, estas plej bone ke vi ĉesos. 08095
Bottom
08100
Top
Juhani: Att vi just vid dödsrikets portar kan föra ett sådant leverne, vi fullfjädrade hedningar! JUHANI. Ke ni povas ĝuste ĉe la pordo de morto kverelaĉi tiel, ni koloraj paganoj! 08096
Bottom
08101
Top
Simeoni: Det är också efter förtjänst Gud straffat oss. O! straffa oss, piska oss på denna pinosten. SIMEONI. Laŭ meritoj nin punas Dio! Ho! punu in, vergu nin ĉi tie sur la turmentoŝtono. 08097
Bottom
08102
Top
Lauri: En glädjesten är den, Väinämöinens gläd jesten, vilken gubbe lär ha varit Savolaks gud. Jag hörde en gång en spelevink till sotarmurre sjunga en Kilrdeles lustig runosång om honom. Dessutom minns jag också en klämmig predikan, som samma gosse helsikes munvigt lät flöda fram mellan sina röda läppar och grinande tänder, där han stod på Kuninkalas holmande skorsten. Och han predikade så här... LAURI. Ĝojoŝtono ĝi estas, ĝojoŝtono de Vainamoinen, kiu maljunulo, laŭdire, estis Dio de Savolando. Mi aŭdis foje de unu kamenskrapista junulo-petolulo vere gajan runon pri li. Mi ankaŭ memoras longan predikon de la sama knabo, prc-dikon, kiun li vere lertc cligis el siaj ruĝaj lipoj kaj tra siaj ridaĉantaj dentoj, kiam li staris sur la fumanta kamentubo de Kuninkala. Kaj li predikis jcne ... 08098
Bottom
08103
Top
Juhani: Tig nu, ditt vilddjur! JUHANI. Silentu nun, vi sovaĝa rabobesto! 08099
Bottom
08104
Top
Lauri: Låtom oss predika, eftersom vi redan \|imgit tillräckligt, sjungit allihopa med en mun som brukligt är i kyrkan. Jag är präst, stenen här är predikstol, ni är klockare, och oxarna här runtomkring oss den fromma och allvarsamma församlingen. Men lörst tar vi en marschvers till predikstolen. Ni hörde det. Prästen väntar. LAURI. Ni prediku, ĉar ni jam kantis sufiĉe, kantis ĉiuj el unu buŝo, kiel estas kutimo en preĝejo. Mi estas la pastro, ĉi tiu ŝtono estas mia predikseĝo, vi estas kantoroj kaj la bovoj tie estas la eklezio pia kaj serioza. Sed unue marŝverson al predikseĝo. Vi aŭdis. La pastro atendas. 08100
Bottom
08105
Top
Juhani: Vänta, vänta, jag skall strax marscha och versa dig! JUHANI. Atendu, atendu, mi certe vin marŝigos kaj ver-sigos tuj. 08101
Bottom
08106
Top
Lauri: Ja, du är ju också överklockarn, självaste k lockarfar, och dessa övriga dina gesäller, sådana där halvherrar, som svettiga och röda i synen som kalkoner fyller vår klockarbänk både söndagar och helgdagar. Här sitter de igen och glor, med utbredda lockuppslag, håret smetat med smör och ister, och det lilla vissnande hakskägget darrar också en smula. Men sitten nu ändå i lugn och ro och sjungen ”Mat-liprästen” till predikstolen. Visserligen störtade han Irån Keijula skog till kyrkan, men han begöt sitt huvud med vatten och borstade håret sitt, och nu kryper han, mycket påstruken, bedjande upp till predikstolen och mjölkar tårar ur gummorna som självaste jehu. Nu, klockar-Jutte, bligar jag åt din sida och låt det därför braka till. ”Synta tej, Jutte”, skrek lorra prästen till klockarn. LAURI. Vi ja estas la ĉefkantoro, la maljunulo mem, ĉi tiuj aliaj estas viaj lernantoj, tiaj duonlanaj sinjoroj, kiuj ŝvitantc kaj ruĝbrilante kvazaŭ meleagroj plenigas la kantor-benkon de nia preĝejo dum dimanĉoj kaj festotagoj. Ci tic ili rce sidas kaj strigokulumas kun sternitaj brustbaskoj, kun hararoj ŝmiritaj per butero kaj grasaĵo, kaj eĉ la velkanta men-tonbarbeto tremctas iom. Sed sidu nun trankvile kaj kantu, dum »Matti-pastro» iras en la predikseĝon. Certc li kuris el la drinkejo de Keijula al la preĝejo, sed li surverŝis sian kapon per akvo kaj kombis sian hararon, kaj nun, tre kortuŝita, li rampas supren en la predikseĝon kaj plorigas maljunulinojn kiel brava knabo. Nun, kantoro Jutte, mi ĵetas rigardon a! vi, tial nun komencu. »Hastu, Jutte», kriis iama pastro al kantoro. 08102
Bottom
08107
Top
Juhani: Knip strax på fläcken och lydigt ihop munnen, din bängel! JUHANI. Malvastigu tuj decc vian buŝon, vi sentaŭgulo! 08103
Bottom
08108
Top
Lauri: Inte så, utan ”låt upp alla herdars munnar”, bör du sjunga. Men vare härmed nog, tystna, lyssna och gör din mun till en näpen ”kyrkmun” mens jag predikar. Ja, sotarmurre, låna du mig din tankeslunga och fria tunga. ”På denna predikstol vill jag en predikan predika om Petrus gamla kapprock och tio knapphål. Först vill jag dock blicka över min fårahjord, men till mitt hjärtas stora bedrövelse skådar jag blott stinkande getter och förbaskade getabockar. O, I Kärköläs jungfrur, honor och hyndor, ni prålar i siden och schalar, gullskimrande som påfåglar; men spotta mig mitt i planeten, om ni inte på yttersta dagen ännu ropar efter Matti-pastorn för att föra er talan. Men det är nix det! God afton på dig, Räihäs gubbe! Ett ord till dig vill jag yttra: Tag hand om den där Kettulas gamble mand. Men du din jädrans Pel-tola-Paavo, vad gjorde du vid Tanus stocktalko i vintras? Du var full som en kaja och klappade varje Maija. Men pojkspoling, hör nu, som sagt: tag Jump-pila-Jallu i akt; annars dömer dig slutligen Matti-prosten, hedningarna, de krekiter och prekiter; och sedan säcken över huvudet och in i helvetet. Öppna alltså i tid dina öronhål och hör vad jag säger och predikar; för jag är kokad i mången soppa, och i mitt bröst hörs hjärtat mitt, som liknar en sälskinnsto-bakspung, klappa. Ja, nog har denna gosse varit med om åtskilligt. Jag har gått i lära i Helsingfors, suttit i kurran med fotterna i kors, i fotstocken och mången annan krypstock. Men detta är bäst, att jag aldrig stulit en häst, att jag inte smutsat någons brunn, och aldrig pussat en annan mans hustru på mun.” LAURI. Ne tiel, sed »buŝon malfermu de ĉiuj paŝtistoj», vi devas kanti. Sed sufiĉas jam, silentu, aŭskultu kaj metu vian buŝon bele kiel »preĝejan buŝon» kiam mi predikos. Jes, vi kamenskrapisto, pruntu al mi vian animon kaj vian liberan langon. — »Mi volas predikon prediki en ĉi tiu predikseĝo pri malnova mantelo de Petro kaj pri la dek butontruoj. Tamen mi volas unue rigardi mian ŝafaron, sed je mia granda mal-ĝojo mi vidas nur haladzajn kaprinojn kaj diablajn virkaprojn. Ho ve, vi virgulinoj kaj inaĉoj de Karkola, vi ficrparadas en silkoj kaj ŝaloj, orbrilantaj kiel pavoj; sed kraĉu sur mian vizaĝon, se vi en la lasta tago ne pctos, ke Matti-pastro pledu por vi! Sed vanc. — Bonan tagon, sinjoro Lago! Mi volas diri al vi vorteton: Prenu modelon de la maljuna pedelo de Kettula. Sed vi, demona Peltola Paavo, kion faris vi en la trablabora festo de Tanu lastan vintron? Vi glasojn tintigis kaj knabinojn instigis. Sed mi diras al vi, knabo-scntaŭgulo: memoru la ulon Jumppila Jalli; en alia okazo vin juĝos Matti-pastro, paganoj, grekoj kaj krekoj; kaj poste sakon sur la kapon kaj en la inferon. Malfermu do viajn oreltruojn en sufiĉe frua tempo kaj aŭdu, kion mi diras kaj predikas; ĉar oni min kuiris en multaj supoj, kaj jen, en la brusto estas koro kiel tabaksaketo el ledo de pu-toro. Certc la knabo spertis jam multon. Mi lernis metion de burokratio en urba arestejo kaj kukurba akvoĉelo, ei\ piedfik-silo kaj en ĉia kaptilo. Sed por mi estas belc, ke mi ne agis ŝtele, ke mi ne en puton kakis nek fremdan edzinon ĉirkaŭbrakis.» 08104
Bottom
08109
Top
”En gång hade jag en fästmö liten, vän om truten, stora lorten, men hon flydde långt bort från mig. Jag att leta efter henne: letade i det stora Suomis hav och land, Tyskland och Estland, men inte fann jag min Hiillörn. Då hamnade jag åter på Suomis stora ö, och så hittade jag henne där bortom Tammerfors på en sandås. Se där är mitt lilla Gulle! skrek pojken glad lill sinnes, men Gullet svängde sig om och sade: ’Vad lii du för en? du nedsvärtade? du i tjäran doppade?’ och smet in i första bästa koja. Men jag, alltid glad i hågen, sörjde inte vidare över den saken; stoppade lobak i munnen och vart i en krog försvunnen, där Mikko nojsade och med käringarna stojade.” »Mi iam havis fianĉinon etan, idinon malgrandan, inaĉon veran, sed ŝi forkuris de mi malproksimen. Mi ekiris por serĉi ŝin: mi traserĉis la vastajn tcrojn de Finnlando, German-ion kaj Estonion, sed ne trovis mian numenion. Mi revenis al Finnlando laŭ la malnova korso, kaj mi trovis ŝin malantaŭ Tampere, sur sabla montdorso. Jen mia kara Tettu! kriis la knabo sincere, sed Tettu diris kolere: »kiu estas vi? kiu vi, per teraĵo traktita, per gudro baptita?» kaj forkuris en la plej proksiman kabanon. Sed mi, ĉiam gaja knabo, ne multc pro tio malĝojis; mi metis tabakon en maĉejon kaj iris en la plej bonan drinkejon, kie Mikko bruigis kaj publikulinojn dancigis.» 08105
Bottom
08110
Top
”Ett stop öl och två kvarter brännvin är en lämplig blandning för ett trött fyllsvin. Nu gungade kannan och svettades pannan, pojkarna sjöng vad de hann och jäntornas skrattårar rann. Men jag lämnade ullldjeleken, gångande längs gatan och vägen. Sjöng srt min trall, fönsterrutorna small, och efter mig fick |ag Tammerfors kälkborgare alla. Men jag, alltid glad i hågen, jag for som ett skott längs stranden, spar-kunde dem i planeten både gruset och sanden. Kom så till Björneborg, där jag sattes i en pärtkorg och drogs längs stadens torg; kom till Åbo, där de mig med puukkon i strupen slogo. Kom slutligen till en av Aningaisgatans hörnor och mötte där fem malliga bOnor. Den första sparkade till mig med foten, den undra sade: ’Låt den pojken ännu växa på roten; han ili ingen rackare eller skoflickare.’ Men den tredje liftgle: ’Vad har pojken i sinnet?’ och den fjärde Mule: 'Han borde hjälpas mens tiden är inne.’ Nå, då »m i vi oss hand i hand i väg, yttrade jag, men den Ii inle knuffade ilsket till mig med näven och röt: Dra åt Helsingfors!’ Jag begav mig till Helsingfors stad, sattes att äta kronans välling som inte smakade Ina, sedan ställdes till förhör och fick jag mig en inllingsdusör: ’Smit nu, smit nu din väg, du hammarpojkar Började så åter vandra, jag spelevink, alltid glad i hågen, jag, vars hjärta är som en sälskinnsto-bakspung. Gick, sjöng och traskade på den backiga vägen; kom till Tavastland, steg upp i Kuninkalas predikstol; och sedan var det amen åhåja!” »Unu stofo da biero kaj du kvartoj da brando miksite estas modera mezuro kaj kvanto por la figuro kaj ganto de laca viro. Nun la kruĉo svingiĝis kaj la barbo malsekiĝis, knaboj kantis kaj Ia filinoj de la maljunulino ridon plantis. Sed mi forlasis la orgion, ekiris sur la teritorion. Mia kanto sonegis, fenestroj dispcciĝis, kaj pro tio ĉiuj filistroj de Tampere ekmoviĝis. Sed mi, ĉiam gaja knabo, mi laŭ bordo rapide faris krur-uzon kaj ĵctis al iliaj nazegoj sablon kaj gruzon. AI Pori mi nun venis, en korbon oni min fermis kaj laŭ la vendoplaco trenis; al Uusikaupunki mi paŝis, tie oni min tra fenestroj minacis; al Turku mi veturis, je la gorĝo oni min tranĉile torturis. Fine mi estis en stratanguloj kaj tie min renkontis kvin inaj vig-luloj. La unua min regalis per piedbato, la dua diris: »Iin lasu en paco, li estas nek sentaŭgulo nek peĉbekulo». Sed la tria demandis: »kio mankas al la knabo?» kaj la kvara diris:»oni devus al li helpi per kanabo». Nu, ni iru kaj promenu brakon ĉe brako, mi diris, sed la kvina puŝis je la stomako kaj kolera kriis: »iru al Helsinki!» Mi al Helsinki min transigis kaj manĝi ŝtatan kaĉon oni min devigis, kaj poste oni la kna-bon esplordemandis kaj per vipo komandis: »nun ekiru, foriru, vi fripono!» Denove mi vagadis !aŭ vojo, mi petolulo, ĉiam gaja, mi kies koro estas kiel tabaksaketo el ledo de putoro. Mi vagadis, kantadis kaj paŝadis laŭ altaĵeta vojo, veniis al Hame, supreniris la predikseĝon de Kuninkala; kaj poste estis amen-fino!» 08106
Bottom
08111
Top
”En kungörelse vill jag tillkännagiva. Socknens klockare och länets kopperska trängtar träget till giftermål, firar sitt bröllop i morgon, i morgon efter kålen. Må de förena sig och sitta fast som Tattar-På-vels beck och tjära! - Följande gårdar kallas härmed till dagsverken i prästgården: Ylilä, Alila, Yli-Sep-pälä, Pimppala och Alivesi. En tolft bräder, ett lis-pund dragspikar, en man från var gård, två från den bästa att lappa prästgårdens minsta svinho. - Från Kiialas hage har rymt en valack, stor och grann, svartbrun minsann, skällan nött är, skodd på alla fötter, liten till längden och höjden, med stubbsvans slutar den fröjden.” »Mi volas publikigi la anoncojn. La eklezia kantisto kaj la gubernia kupisto diligente intencas edziĝi, ili festos morgaŭ sian nupton, morgaŭ post brasikmanĝo. Ili kuniĝu kaj algluiĝu kiel gudro kaj damaro de Paŭlo-tataro! — La sekvantaj domoj estas per ĉi tio ordonataj fari taglaboron en la pastrejo: Vllila, Allila, Yli-Seppala, Pimppala kaj Alavesi. Dekduon da ta-buloj, grandfunton da fernajloj, viro el ĉiu domo, du el pli grandaj por ripari la pli malgrandan porkstalon de la pastrejo. — El Ia paŝtejo de Kiiala forkuris unu maljuna ĉevalo, granda, alta, nigrebruna, kun tintilo ĉe la kolo, feroj ĉe Ia hufoj, mal-larĝa, mallonga, stumpvosta.» 08107
Bottom
08112
Top
”Men sedan intet mera för denna gång, bara lammet är ett fromsint djur, inte stångar eller sparkar hon, men se när oxen slipper lös, så bråkar han med träna, krafsar i marken med bena och blåser jäkligt med träck och dravel mot vallgossens nuna och navel. - Och sedan var det åter amen åhåja! envar må gå i sin egen koja, jag går in i stenhuset.” »Sed nenion pli ĉi tiun fojon, nur ke ŝafo estas mildnatura besto, ĝi ne kornopuŝas nek piedbatas, sed jen, se bovo estas malligita, ĝi kornopuŝas arbon, grategas teron kaj elblovas brulvarmegan kotaĵon kaj malpuraĵon en la vizaĝon kaj sur la umbilikon de paŝtisto. Kaj poste est