Ajk kotisivu TwinBook o MainMenu

Алексис Киви: Семеро братьев, 1961, Художественная литература, Ленинград
Aleksis Kivi: Sep fratoj

глава 01 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
01001
Top
Дом Юкола,[В Финляндии усадьбы часто называются по фамилии владельца.] в южной части губернии Хяме, стоит па северном склоне холма, недалеко от деревни Тоукола. Вопле дома — каменистая поляна, чуть пониже начинаются нииы, па которых прежде, когда хозяйство не пришло еще и упадок, колосились тучные хлеба. За полями иорогший клевером луг, перерезанный извилистой канавой; он давал много сена, пока не стал выобширными лесами деревенского стада. Имение богато также сталось лесами, болотами и пустошами — все это досталось основателю Юколы еще в стародавние времена, при целиком размежевании земель, благодаря его дальновидности. Больше заботясь о своих потомках, чем п себе, он согласился тогда взять участок сгоревшего леса, получив таким образом в семь раз больше угодий, нежели его соседи. От былой гари теперь не осталось и следа, и на участке Юкола снова вырос густой лес. Вое это и есть родной дом семерых братьев, о которых н поведу свой рассказ. La kampara domo Jukola, en la suda Häme, staras sur norda deklivo de altaĵo ĉe la vilaĝo Toukola. Cia plej proksima ĉirkaŭafo estas ŝtonhava tero, sed pli malsupre komenciĝas la kulturitaj kampoj, sur kiuj, antaŭ ol la bieno ruiniĝis, ondadis dikspika greno. Post la kampoj kuŝas herbejo, trifoliborderita, kiun tranĉas serpentumanta defluejo; kaj abunde ĝi donis herbon antaŭ ol ĝi fariĝis paŝtejo por la vilaĝa brutaro. Cetere Ia domo havas vastajn arbarojn, marĉojn kaj ĉasejojn, kiuj, pro la bonega agado de la unua posedanto de ĉi tiu bieno, fariĝis ĝia disponaĵo en la granda terdivido en pli fruaj tempoj. Tiam la mastro de Jukola, pli zorgante pri la utilo de la posteuloj ol pri sia propra profito, akceptis kiel sian parton forbru-lintan arbaron kaj ricevis tiamaniere sep foje pli ol liaj najbaroj. Sed ĉiuj postsignoj de brulo jam malaperis el lia regiono, kaj densa arbaro kreskis sur ĝi. — Kaj ĉi tiu estas la hejmo de tiuj sep fratoj, kies vivsorton mi nun intencas ĉi tie rakonti. 01001
Bottom
01002
Top
Зовут братьев, от старшего к младшему, так: Юхани, Туомас, Аапо, Симеони, Тимо, Лаури и Эро. Туомас и Аапо, как и Тимо с Лаури, — близнецы. Юхани, старшему из братьев, двадцать пять лет от роду, а младший, Эро, лишь восемнадцать раз успел увидеть вешнее солнце Все братья крепки, плечисты и рослы, кроме, пожалуй, Эро, который пока что маловат. Ростом особенно отличается Аапо, а вот плечистым его никак не назовешь. Эта честь принадлежит Туомасу, чьи дюжие плечи славятся на всю округу. Однако природа наделила братьев и одной общей чертой — смуглой кожей и жесткими, точно пенька, волосами; особенно бросаются в глаза упрямые космы Юхани. La nomoj de la fratoj estas de la plej maljuna ĝis la plej juna: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero. EI ili estas Tuomas kaj Aapo dunaskitoj kaj same Timo kaj Lauri. La aĝo de Juhani, la plej maljuna frato, estas dudek kvin jaroj, sed Eero, la plej juna el ili, apenaŭ vidis dek ok sunciklojn. La talio de ilia korpo estas densa kaj ŝultrolarĝa, mezkreska, krom ĉe Eero, kiu ankoraŭ estas tre malalta. La plej altkreska el ili estas Aapo, sed ne la plej ŝultrolarĝa. Ci tiun lastecititan meriton kaj honoron havas Tuomas, kiu estas tre fama pro la larĝeco de siaj ŝultroj. Kio ilin ĉiujn komune karakterizas, estas ilia brunkolora haŭto kaj la rigidaj kanabkoloraj haroj, kies krudeco estas precipe okulfrapa ĉe Juhani. 01002
Bottom
01003
Top
Их родитель, страстный охотник, обрел в лучшую пору своей жизни нежданную смерть в схватке с рассвирепевшим медведем. Обоих, медведя и человека, нашли уже мертвыми. Один возле другого, они валялись на залитой кровью земле. Сильно был изранен охотник, но и у медведя глотка и бок были вспороты ножом, а грудь пробита беспощадной пулей. Так кончил свои дни этот храбрый человек, уложивший на своем веку более пятидесяти медведей. Однако из-за охоты он совсем забросил хозяйство, которое без мужского глаза мало-помалу приходило в запустение. Из его сыновей тоже не вышло пахарей и сеятелей: унаследовав от отца не меньшую страсть к ловле лесной дичи, они постоянно мастерили силки, капканы, западни и разные ловушки на погибель птицам и зайцам. Так прошло их отрочество, а потом они научились обращаться с ружьем и уже отваживались сходиться в дремучем лесу с медведем. Ilian patron, kiu estis fervorega ĉasisto, trafis en la plej bona aĝo subita morto, kiam li batalis kun kolera urso. Tiam ili ambaŭ, la arbara urso kaj la viro, estis trovataj malvivaj, unu apud la alia kuŝantaj sur sanga tero. La viro estis grave vun-dita, sed ankaŭ la gorĝo kaj la flanko de la besto estis disŝiritaj per tranĉilo kaj la brusto traborita per fajra kuglo de pafilo. Tiel finis sian vivon la malkaduka viro, kiu faligis pli ol kvindek ursojn. — Sed per ĉi tiuj ĉasiradoj li malzorgis la laboron kaj kulturadon de sia bieno, kiu, iom post iom, sen gvidado de mastro, ruiniĝis. Ankaŭ liaj filoj ne estis kapablaj al plugado kaj semado, ĉar ili heredis de sia patro la saman ardan fervoron al ĉasado. Ili konstruadis kaptilojn, enfalejojn, maŝojn kaj funelbaraĵojn por morto de birdoj kaj leporoj. Tiel ili pasigis sian tempon de knabeco, ĝis ili komencis manuzi pafilojn kaj kuraĝis proksimiĝi al urso en arbarego. 01003
Bottom
01004
Top
Мать, правда, не раз пробовала и назиданиями и поркой приохотить сыновей к труду и усердию, но все ее старания разбивались об их упрямство. Вообще же она была славная женщина, прямая и честная, хотя и несколько крутого нрава. Ее брат, дядюшка этих семерых, тоже слыл славным малым. В молодости он был храбрым моряком и избороздил немало далеких морей, повидал разные народы и города, но потом потерял зрение и совсем слепой, коротал остатки своих дней в доме Юкола. На ощупь мастеря ковши, ложки, топорища; вальки и прочую утварь, он часто, бывало, рассказывал племянникам разные предания, вспоминал об удивительных делах в своем отечестве и чужеземных государствах, толковал библейские притчи и чудеса. Жадно слушали ребята его рассказы и крепко запоминали их. Зато наставления и упреки матери они выслушивали куда менее охотно и пропускали все мимо ушей, хотя она не раз секла их. Правда, частенько братья, почуяв приближение порки, стаей вылетали из избы и пускались наутек, немало досаждая этим матери и соседям и еще более отягчая собственную вину. La patrino penis pcr riproĉoj kaj punoj konduki ilin al la-boro kaj diligenteco, sed ilia obstineco estis nefleksebla rezisto antad ĉiuj ŝiaj provoj. ŝi estis cetere bona virino; konata estis ŝia senartifika kaj sincera, eble iom malmola menso. Brava viro estis ankaŭ ŝia frato, la bona onklo de la knaboj, kiu en sia junaĝo kiel sentima maristo velis sur malproksimaj maroj kaj vidis multajn popolojn kaj urbojn; sed li perdis fine sian vidkapablon, fariĝante tute blinda, kaj li pasigis siajn mal-lumajn tagojn en la domo Jukola. ĉarpentante laŭ sia palpsento lignajn kulerojn, hakiltenilojn, lavbatilojn kaj aliajn ajojn be-zonatajn por la mastrumado, li tiam ofte rakontis al siaj nevoj fabelojn kaj mirindajn aferojn el la propra lando kaj el fremdaj ŝtatoj, rakontis miraklojn kaj okazintaĵojn el la Biblio. Tiujn liajn rakontojn la knaboj aŭskultis sindone, ĉion konservante en profunda memoro. Sed egale volonte ili ne aŭskultis la ord-onojn kaj admonojn de la patrino; kontraŭe, ili estis malobe-emaj, malgraŭ multaj bastonadoj. Ofte la frataro, vidante ke punbatado proksimiĝas, ekkuregis fuĝante, kaj kaŭzis tia-maniere al la patrino kaj al aliaj zorgojn kaj ĉagrenon, kaj malbonigis tiel ankaŭ sian propran aferon. 01004
Bottom
01005
Top
Вот один случай из детства братьев. Они знали, что иод их овином несется соседская курица. Соседку все иили бабкой Лесовичкой: ее крохотная избушка стояла и сосняке неподалеку от Юколы. Как-то братьям очень уж шхотелось печеных яиц, и в конце концов они решили разорить гнездо, убежать в лес и там насладиться добычей. Сказано — сделано. Гнездо опустошили, и все шестеро братьев, — Эро тогда еще путался под ногами у матери, — в полном согласии отправились в лес. Возле журчащей в темном ельнике речушки они развели костер, завернули яйца в мокрую тряпку и зарыли их и шипящую золу. Когда лакомство было готово, они с наслаждением съели его и, довольные, двинулись к дому. Но едва поднялись они на свой пригорок, как были встречены настоящей бурей, потому что их проделка уже обнаружилась. Бабка Лесовичка ругалась ил чем свет стоит, рассерженная мать бежала ребятам навстречу, размахивая посвистывающей в воздухе розгой. Но братья вовсе не хотели встречи с этим ураганом и, показав спины, снова бежали под надежный покров леса, не обращая внимания на призывы матери. Ci tie estu rakontata okazaĵo el la infanaĝo de la fratoj. Ili sciis, ke sub la draŝejo de ilia hejmo estis kokinnesto, kies posedanto estis maljunulino nomata »Avino de Pindometo», ĉar ŝia kabano staris en pinaro proksime de Jukola. Foje la fratoj ekmemoris pri bakitaj ovoj, kaj finc ili decidis prirabi la neston kaj iri en arbaron por frandi la rabaĵon. Ili ankaŭ ple-numis sian decidon, ili malplenigis la neston kaj iris unuanime en arbaron, ses el la fratoj; Eero tiam ankoraŭ rampadis ĉirkaŭ la patrinaj piedoj. Venintc al lirlanta rivereto en malluma picearo, ili faris fajron sur la bordo, volvis la ovojn per ĉifon-aĵo, trempis en akvo kaj metis ilin por bakiĝi en la siblanta cindro. Kaj kiam la frandaĵo estis preta ili ĝuis la bon-gustan manĝon kaj poste paŝis kontentaj al sia hejmo returne. Sed kiam ili venis al la hejmaltaĵo, ilin renkontis uragano; ĉar jam malkaŝiĝis ilia faro. La avino de Pindometo koleris kaj furiozis, kaj severrigarde iris renkonte al la fratoj ilia patrino kun fajfanta vergo. Sed la fratoj ne havis emon iri renkonte al tiu uragano, sed returniĝis kaj forkuris denove en la ŝlrmon de la arbaro, ne aŭskultante la vokojn de la patrino. 01005
Bottom
01006
Top
Прошел день, за ним другой, но беглецы не появлядись. Их долгое отсутствие в конце концов сильно ветре-пожило мать, и ее гнев сменился горем и слезами. Она отравилась на поиски, обошла вдоль и поперек весь .мне, но так и не нашла своих детей. Дело принимало серьезный оборот, и наконец потребовалось вмешательство властей. Сообщили яхтфохту, который немедленно собрал всех жителей Тоуколы и ее окрестностей. И вот Чолпа мужчин и женщин, старых и малых, длинной нгреницей, с яхтфохтом во главе, двинулась по окрестным лесам. В первый день искали поблизости, но безутешно; на другой день пошли вглубь и, поднявшись н<1 высокий холм, увидели на краю дальнего болота столб голубого дыма. Хорошенько приметив место, откуда поднимался дым, люди двинулись к нему. И наконец они услышали голос, распевавший следующую песню: Pasis nun unu tago, pasis ankoraŭ la dua, sed la forkurintoj ne reaperis; kaj ĉi tiu forrestado finc maltrankviligis ilian patri-non; kaj ŝia kolero ŝanĝiĝis baldaŭ en timzorgadon kaj en larmojn de kompato. ŝi iris por serĉi ilin, ŝi traserĉis la arbaron en ĉiuj direktoj, sed ne trovis siajn infanojn. La afero aspektis pli kaj pli terura, kaj fine la provincaj policistoj devis alpreni la aferon. Oni sendis sciigon ai la ĉasvokto, kiu senprokaste kun-vokis la tutan vilaĝon Toukola kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Kaj nun ekiris aro da junuloj kaj maljunuloj, aro da virinoj kaj viroj sub gvido de la ĉasvokto, en longa vico, por scrĉi ĉirkaŭc en la arbaro. La unuan tagon ili traserĉis la proksimaĵon, sed sen rezulto; la duan tagon ili iris pli malproksimen kaj kiam ili venis sur altan monton, ili vidis malproksime, ĉe rando de marĉo bluan fumkolonon scrpentumi supren en la aero. Ui notis precize la direkton, kie leviĝis Ia fumo, kaj al tiu loko ili daŭrigis sian iradon. Finc veninte pli proksimen ili aŭdis voĉon, kiu kantis sekvantmaniere: 01006
Bottom
01007
Top
Не раз еловой чащи кров
Бывал жильем счастливым;
И для костров хватало дров,
И ров был полон пивом.
[Здесь и далее стихи переведены С. Хмельницким.]
Ĉiam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.
01007
Bottom
01014
Top
Услышав песенку, хозяйка Юколы сильно обрадовалась: она узнала голос своего сына Юхани, хотя его и заглушал какой-то дикий грохот. Люди поняли, что приближаются к лагерю беглецов. Яхтфохт приказал окружить братьев, потом тихо подкрасться к ним, но все же остановиться на некотором расстоянии от их убежища. Tiam la mastrino de Jukola, aŭdintc la kanton, tre ĝojiĝis, ĉar ŝi ekkonis la voĉon de sia filo Juhani. Kaj eksonegis ofte la arbaro pro bruego de»fajromartelo»; de kio la scrĉantoj nun certe rimarkis, ke ili proksimiĝas al la bivako de la forkurintoj. La ĉasvokto donis tiam ordonon ĉirkaŭi la knabojn kaj poste silente proksimiĝi al ili, sed halti je ioma distanco de ilia kampejo. 01013
Bottom
01015
Top
Все произошло так, как велел яхтфохт. Люди окружили братьев и шагах в пятидесяти остановились. И глазам их представилась следующая картина: возле большого камня был сооружен из хвои небольшой шалаш, у входа на моховой постели, глядя на облака и распевая песни, лежал Юхани. В двух-трех саженях от шалаша весело пылал костер, и Симеони жарил на углях попавшуюся в силок тетерку. Аапо и Тимо с черными от сажи лицами, — они только что играли в гномов,— пекли в горячей золе репу. На краю грязной лужицы молча сидел Лаури и лепил глиняных петушков, бычков и резвых жеребят; длинный ряд их уже сушился на поросшем мхом бревне. А Туомас грохотал камнями: сначала он смачно плевал на один камень, клал горячий уголек и изо всей мочи бросал на него другой камень, и грохот, гулкий как ружейный выстрел, раскатывался по окрестностям, а из-под камня вырывался черный клуб дыма. Okazis kiel li ordonis. Kaj kiam la aro, ĉirkaŭinte la fratojn de ĉiuj flankoj, estis veninta al distanco de kvindek paŝoj de ili, ĝi haltis; kaj apcris nun sekvanta vidaĵo: Ce flanko de ŝtono estis konstruita malgranda kabano el piceaj branĉoj, ĉe kics pordo kuŝis Juhani sur muska kulcjo rigardante supren al la nuboj kaj kantante. Du-tri klaftojn for de la kabano flamis gaja fajro kaj en ties karbaĵo Simeoni rostis por tag-manĝo tetron akiritan per kaptilo. Aapo kaj Timo kun fulgitaj vizaĝoj — dar ili ĵus ludis koboldojn — rostis rapojn en la varmega cindro. Ce la rando de malgranda argilŝlimejo sidis senvorte Lauri farante argilkoketojn, bovojn kaj bravajn ĉevalidojn; li havis jam grandan vicon da ili, metitaj por sekiĝi sur muska arbotrunko. Sed la «fajromartelon» svingis Tuomas: li kraĉis sur ŝtonon ŝaŭman kraĉaĵon, metis sur ĝin ardantan karbon kaj ĵetis sur tiun per tuta sia forto alian ŝtonon, kaj bruego, ofte forta kiel krako el ordinara pafilo, sonegis ĉirkade, kaj fulga fumo leviĝis el inter la ŝtonoj en la aeron. 01014
Bottom
01016
Top
ЮХАНИ:
Не раз еловой чащи кров
Бывал жильем счастливым..,
А все-таки мы здесь попадем черту в лапы. Этого нам, балбесам, не миновать!
JUHANI.
Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero ...
Sed diablo nin tamen fine prenos. Li jam preskaŭ havas nin, vi idoj de lutraĉo.
01015
Bottom
01023
Top
ААПО: Это я сказал сразу, как мы дали тягу. Эх, и дураки же мы! Только разбойники да цыгане скитаются так под открытым небом. AAPO. Mi ja tuj diris tion, kiam ni ekuzis la »leporan pas-porton». Ve al ni malsaĝuloj! Rabistoj kaj ciganoj ĉi-tiamaniere vivaĉu sub la nuda ĉielo. 01021
Bottom
01024
Top
ТИМО: Но небо как-никак божье. TIMO. La ĉielo de Dio tamen. 01022
Bottom
01025
Top
ААПО: Жить тут с волками и с медведями! AAPO. Vivi ĉi tie kun lupoj kaj ursoj.' 01023
Bottom
01026
Top
ТУОМАС: И с господом богом. TUOMAS. Kaj kun Dio. 01024
Bottom
01027
Top
ЮХАНИ: Верно, Туомас! С господом и его ангелами. Ах! Если б мы только смогли взглянуть теперь на мир глазами праведника, мы бы воочию увидели, как нас окружают целые толпы ангелов-хранителей с крылышками и как сам бог, этакий седенький старичок, сидит между нами, точно любящий папаша. JUHANI. Prave, Tuomas! Kun Dio kaj liajTanĝeloj.* Ho, se ni povus vidi nun per okuloj de beataj animo kaj korpo, ni klare vidus, kiel tuta aro da protektantaj flugilanĝeloj postenas cirkaŭ ni, kaj kiel Dio mem en aspekto de maljuna grizulo sidas inter ni ĉi tie kiel kara patro. 01025
Bottom
01028
Top
СИМЕОНИ: А каково-то теперь нашей бедной ма«. тер и ? SIMEONI. Sed kion pensas nun nia patrino kompatinda? 01026
Bottom
01029
Top
ТУОМАС: Попадись мы ей только в руки, она из нас печеную репку сделает! TUOMAS. ŝi volus bastonadi nin ĝis ni estos rostitaj napoj, se ŝiaj ungoj nur kaptus nin. 01027
Bottom
01030
Top
ЮХАНИ: Да, парень, и задали бы нам баню! JUHANI. Vere, knabo, ŝvitbanon ni ricevus! 01028
Bottom
01031
Top
ТУОМАС: Баню, баню! TUOMAS. ŝvitbanon, ŝvitbanon! 01029
Bottom
01032
Top
ЮХАНИ: Горячую баню, будьте уверены! JUHANI. Fajrerantan ŝvitbanon! Jes, certe vi tion scias. 01030
Bottom
01033
Top
ААПО: В конце концов бани нам не миновать. AAPO. Fine ni tamen ĝin ricevos. 01031
Bottom
01034
Top
СИМЕОНИ: Это уж ясно. А коли так, то лучше сейчас же принять порку и разом покончить с этой скотской жизнью. SIMEONI. Tutc certe. Tial estus plej bone iri por akcepti tiun Svitbanon kaj liberiĝi el ĉi tiuj bovlaboraj tagoj. 01032
Bottom
01035
Top
ЮХАНИ: Э-э, братец ты мой! Скот-то как раз и не идет на бойню по доброй воле. JUHANI. Bovo ja ne libervole ekiras al buĉobenko, mia frateto. 01033
Bottom
01036
Top
ААПО: Что ты крутишь, парень? На носу зима, а ро-дились-то мы не в шубах. AAPO. Kion vi babilas, knabo? La vintro proksimiĝas kaj ne estas ĉe naskiĝo donita al ni pelto sur la nuko. 01034
Bottom
01037
Top
СИМЕОНИ: Так что марш домой! А выпорют, так за дело, ей-ей за дело. SIMEONI. Do, nenio alia ol hejmen marŝi, kaj esti bastonata, kaj vere laŭ meritoj, laŭ meritoj. 01035
Bottom
01038
Top
ЮХАНИ: Подождемте, братцы, побережемте свои спины еще немного. Ведь мы же не знаем, что придумает для нашего спасения господь бог не сегодня-завтра. Посидим-ка еще тут: днем вокруг костра, а ночью в шалаше, полеживая рядком и похрюкивая, будто поросята на подстилке... А ты, Лаури, что скажешь из своей лужи? Ну как, пойдем ли послушно на порку? JUHANI. Estu ŝparataj, fratoj, estu ŝparataj niaj dorsoj tamen ankoraŭ dum kelkaj tagoj. Ni ja ne scias, kian sav-rimedon Dio por ni ankoraŭ eltrovos dum du tri tagoj. Jes, ĉi tie, ĉi tie ni ankoraŭ pasigu tempon: tie niajn tagojn, ĉe tiu kenligna fajro, kaj niajn noktojn en la branĉokabano, kuŝ-aĉante flankon ĉe flanko en vico kiel idoj de porkino sur pajlaĵo. — Sed kion diras vi, Lauri-kamarado, tieen argilŝlimejo? Kion? Ĉu ni humile iru al bastonada ŝvitbano? 01036
Bottom
01039
Top
ЛАУРИ: Побудем еще тут. LAURI. Ni restu ĉi tie ankoraŭ. 01037
Bottom
01040
Top
ЮХАНИ: Вот и я так думаю. Конечно, так! Э, да у тебя там уйма скотинки! JUHANI. Ankaŭ mi tion opinias plej bona. ĉuste tiel! — Sed Lauri, vi vere havas brutojn en granda kvanto. 01038
Bottom
01041
Top
ТУОМАС: Да, у этого парня и скота и птицы вдосталь. TUOMAS. Li havas kaj brutojn kaj birdojn, la knabo. 01039
Bottom
01042
Top
ЮХАНИ: Видимо-невидимо. А из тебя вышел бы славный глиномаз. JUHANI. Amasegon. Vi povus fariĝi vera kokfaristo. 01040
Bottom
01043
Top
ТУОМАС: Прямо-таки гончар. TUOMAS. Vera modlisto. 01041
Bottom
01044
Top
ЮХАНИ: Отменный гончар! Что это за матрешку ты опять там лепишь? JUHANI. Majstra modlisto. — Kia ruspupo nun venas el viaj ungoj? 01042
Bottom
01045
Top
ЛАУРИ: Это мальчик, LAURI. Ci tiu estas nur eta knabo. 01043
Bottom
01046
Top
ЮХАНИ: Нет, вы только поглядите на этого карапуза! JUHANI. Vidu, kia knabaĉo! 01044
Bottom
01047
Top
ТУОМАС: Мастерит ребят, как заправский мужик. TUOMAS. Faras knabetojn kiel viro. 01045
Bottom
01048
Top
ЮХАНИ: И ребятки — что пеньки смолистые! Вот ведь молодец — и стадо и ребят кормит. Но, братцы, дакайте же обедать! А то у меня в животе уже урчит. Прикрой-ка золой вон ту репку, чтобы не подгорела. А чей теперь черед идти репу воровать? JUHANI. Knabojn kiel splitojn de kenstumpoj; kaj li nutras kiel vera viro kaj la knabojn kaj la brutojn. — Sed fratoj, fratoj, rapidigu la tagmanĝon sur la tablon; ĉar mia stomako komencas grumbli. Metu cir.dron, bolantan cindron sur la brilan flankon de la rapo tie. — Kies vico estas iri por ŝteli rapojn? 01046
Bottom
01049
Top
СИМЕОНИ: Видно, мне опять отправляться на это грешное дело. SIMEONI. Mi ja denove devas iri al la peka laboro. 01047
Bottom
01050
Top
ЮХАНИ: Чтоб не умереть, нам придется малость попользоваться чужим добром. Коли это и грех, то из самых пустячных в нашем грешном мире. И если я умру без иной помарки в своей книге жизни, то вряд ли такое пятнышко помешает мне обрести жизнь чуть получше этой. Правда, из настоящих райских чертогов меня бы скоро выгнали в шею, в этом я уверен, но место какого-нибудь привратника для такого парня там всегда найдется, и это было бы страшно весело. Да, будем верить и это и беспечально набивать брюхо до отвала. JUHANI. Por nin satigi ni devas iom pinĉadi el propraĵo de aliaj. Se ĉi tio estas peko, ĝi estas unu el la plej malgrandaj pckoj sur ĉi tiu vermplena tcro. Kaj vidu, se mi mortos sen ia alia pcksigno en mia pasporto, tiu kornika piedeto ne mal-helpos min veni al iom pli bona vivo. Ei la vera edziĝosalono oni min verlajne eiĵetus, tion mi kredas, sed certe oni donus ĉe la sojlo tie ian oficon de pordisto al ĉi tiu knabo, kaj eĉ tio estus treege gajiga. — Jes, tiel ni kredu kaj ni prenu senzorge ĉiufoje tiom, kiom nia korpo povas akcepti. 01048
Bottom
01051
Top
ААПО: А по-моему, лучше оставить уже в покое огород Куоккалы и подыскать новый. Репы день ото дня становится псе меньше, и как бы хозяин не начал караулить свой огород и днем и ночью. AAPO. Sed laŭ mia opinio estus plej bone jam lasi la rap-kampon de Kuokkala kaj serĉi por ni alian. La ĉiutaga perdo povas kaŭzi, ke la posedanto gardos sian kampon tage kaj nokte. 01049
Bottom
01052
Top
ЯХТФОХТ: Не стоит больше горевать об этом, ребятки, не стоит. Ну-ну, что вы заметались? Глядите — целая толпа ангелов-хранителей разом окружила вас! ĈASVOKTO. Neniu zorgo plu pri tiu plano, knabetoj, tute ne. Nu nu, kien vi rapidas? Rigardu: aro da gardantaj anĝeloj ekpostenis ĉirkaŭ vi tre lerte. 01050
Bottom
01053
Top
Так обратился к братьям яхтфохт, и те, страшно перепугавшись, вскочили на ноги и рванулись кто куда, но с ужасом убедились, что все пути к бегству отрезаны. — Вы в капкане, беглецы, — вновь заговорил яхт-фохг,— да еще в каком капкане! Из него вам не вы-рплться пока вам не намылят малость головы, чтоб помнили, какую гонку вы нам задали. А ну, тетушка, сюда со своими розгами, да отвалите-ка им любящей рукой! А будут противиться — бабы подсобят. И последовала тут расплата, не миновавшая ни пинок) из братьев, и невообразимый крик поднялся и несу Куоккалы. Бойко орудовала баба, однако яхт-фпщ все же уверял, что братья отделались слишком легко. Tiel diris la ĉasvokto al la fratoj, kiuj time stariĝis kaj ekkuris en ĉiuj direktoj, sed ili trovis baldaŭ kun konster-niĝo, ke la vojoj estas baritaj ĉiudirekte. Tiam diris ree la ĉasvokto:»en trenreto vi estas, vi aĉaj forkurintoj, bele en reto, el kiu vi ne liberiĝos antaŭ ol vi estos iom senskvamigitaj por rememoro, por eta rememoro al vi pri la piedlaboro, kiun vi kaŭzis al ni, vi aĉaj forkurintoj. Ci tien, mastrino, kun via betulvergo, kaj donu al ili el vere varma mano. Se vi eble trovos reziston, estas ja ĉi tie helpantinoj.» Sekvis nun punado ei patrina mano, trafante unu post la alia tra la tuta knabaro; kaj forta estis la bruego en la arbarego de Kuokkala. Severe uzis certe la patrino sian vergon, sed la ĉasvokto certigis, ke ili ricevis tro mildan ŝvitbanon. 01051
Bottom
01054
Top
А когда с этим было покончено, все разошлись по домам; братья побрели за матерью. Всю дорогу бранилась она, и даже дома буря еще не совсем утихла. Подавая сыновьям еду, она грозила задать им новую трепку, но, увидев, с какой жадностью они впились зубами в хлеб и салаку, отвернулась и украдкой смахнула слезу с загорелой шершавой щеки. Sed kiam ĉi tiu lasta ago estis plenumita, ili ĉiuj ekiris hejmen, tiel ankaŭ la patrino kun siaj filoj. Dum la tuta vojo ŝi tondradis kaj riproĉadis la forkurintojn; kaj la uragano ne kvietiĝis eĉ kiam ili venis hejmen. Ankoraŭ dum ŝi aranĝis por siaj filoj manĝaĵon sur la truseĝon la virino bruadis, minacante ilin per nova bastonada ŝvitbano. Sed vidinte kun kia avido de malsato ili per la dentoj ekkaptis panon kaj salitan haringon ŝi forturnis sian vizaĝon de ili, viŝante sekrete larmon de la bruna malglata vango. 01052
Bottom
01055
Top
Так окончилось бегство братьев — случай, который я не мог обойти в своем повествовании. Tiel finiĝis la forkura ekskurso de la knaboj. Kaj ĉi tiu estis la okazaĵo el ilia infaneco, al kiu mi deflankiĝis en mia rakonto. 01053
Bottom
01056
Top
Любимой забавой братьев было также катание деревянного круга, ею они тешились и став взрослыми. Разделившись на две партии, они ревностно состязались между собою, и обе стороны стремились достичь назначенного рубежа. Немало было тогда крику, беготни и шума, и пот ручьями струился по их лицам. С шумом мчался по дороге круг и нередко, отскочив от палки, угождал кому-нибудь прямо в лицо, так что когда братья возвращались с игры, их лбы были украшены изрядными шишками, а щеки вздувались от синяков. Так проходили дни их юности: летом — в лесах или на дороге за игрой в круг, зимой — в родной избе на пышущей жаром печи. Unu el ia plej ŝatataj amuzaĵoj de la fratoj estis la disko-batado, kiun iudon ili amis ekzerci eĉ en sia vira aĝo. Ili tiam, dividitaj en du bandojn, konkuris fervore, ambaŭ partioj klopodante alveni al difinita celo. Fortaj estis tiam la kriado, kurado kaj la tumulto, kaj torente fluis ŝvito de iliaj vizaĝoj. Zumante saltetadis la disko laŭ la vojo kaj eksaitis ofte de la tero kontraŭ vizaĝon de viro tiel ke, kiam ili revenis el la ludo, ĉe unu kaj alia estis la frunto ekipita per korno aŭ la vango ŝvelinta kiel buiko. Tiel pasis iliaj tagoj de juneco: somere en arbaroj aŭ sur vojoj en diskobatado, vintre sur la hejma forno en ŝvitiga varmego. 01054
Bottom
01057
Top
Однако и братьям пришлось убедиться, что времена меняются. Обстоятельства заставляли их все чаще задумываться о завтрашнем дне и забывать былые привычки. Мать их скончалась, и одному из братьев надлежало стать хозяином в доме, чтобы спасти его от полного развала и позаботиться об уплате казенной подати, которая, однако же, в хозяйстве Юкола с его обширными лесами не была особенно велика. Но в запущенном доме всегда найдется вдоволь работы и хлопот. Вдобавок ко всему новый приходский пастор был слишком ретив в исполнении своей должности. Он заставлял всех учиться грамоте и к людям, уклоняющимся от этого, не знал жалости, придумывая разные способы наказания, вплоть до деревянной ножной колодки. Вот и на братьев Юкола он обратил свой строгий взор. И не как-нибудь, а через судебного заседателя прислал им строжайший приказ немедленно явиться к кантору учиться грамоте. И вот однажды осенним вечером братья сидели в своей просторной избе, размышляли обо всех этих делах и вели между собой следующую беседу: Sed la fratoj rimarkis, ke ŝanĝiĝis la tempoj. Okazis aferoj, kiuj igis ilin pli ol antaŭe pensi pri la morgaŭa tago kaj iom flanken iri el la antaŭa vivado. — llia patrino mortis, kaj unu el ili devis paŝi al mastreco, maihelpi ke la domo tute ruiniĝos kaj zorgi pri la pago de la ŝtata imposto, kiu tamen ne estis granda kompare kun la vastaj kampoj kaj arbaroj de Jukola. Sed ĉiam cstas laboro kaj klopodo en malbonstata domo. Kiel surŝarĝo venis ankoraŭ la fakto, ke la nova preposto de la paroĥo estis en ĉiu sia oficokupo timige severa viro. Precipe al mal-diligentaj legantoj li estis senkompata, uzante kontraŭ ili ĉiujn rimedojn, ankaŭ la piedtraban punon. A1 la knaboj de Jukola li jam direktis sian severan okulon. Pere de juĝeja vokisto li donis urĝan ordonon ke ili rapidege venigu sin al ia kantoro por Ierni la legadon. — Memorante ĉi tiujn aferojn ili, sidante en la vasta ĉambrego de sia hejmo iun aŭtunsomeran vesperon, parolis intcr si jcne: 01055
Bottom
01058
Top
ААПО: Я вот что скажу: эта беспутная жизнь никуда не годится. Все кончится для нас разорением и гибелью. Братья! Пора нам бросить былые привычки, коль желаем себе счастья и покоя. AAPO. Mi diras: ĉi tiu senbrida vivo ne povas dadri, ĉar estos ĝia fino ruiniĝo kaj pereo. Fratoj! aliaj moroj kaj agoj, se ni deziras feliĉon kaj pacon. 01056
Bottom
01059
Top
ЮХАНИ: Твоя правда, против ничего не скажешь. JUHANI. Veron vi diras, tion oni ne povas nei. 01057
Bottom
01060
Top
СИМЕОНИ: Помоги нам господь! Бесшабашную, дикую жизнь вели мы до сего дня. SIMEONl. Dio helpu, senbrida, sovaĝa estis nia vivo ĝis la nuna tago. 01058
Bottom
01061
Top
ТИМО: Что ж, можно и по-другому попробовать. Ох-хо-хо! TIMO. Estas ja vivo en ĉi tiu vivo kaj mondo en la mondo. Estas favoro kaj estas doloro. Hoho! 01059
Bottom
01062
Top
ЮХАНИ: Что и говорить — бесшабашно мы жили, вернее — неразумно. А всему дурь молодая виной, с годами, глядишь, поумнеем. JUHANI. Tro sovaĝe, au pli ĝuste dirite, tro senzorge ni vivis, tion oni ne povas nei. Ni memoru: »juneco kaj stulteco, aĝo kaj saĝo». 01060
Bottom
01063
Top
ААПО: Пора бы уж набраться ума и жить не по хотению, а по разумению, чтоб польза была. Немедленно возьмемся за хозяйство и приведем его в порядок! AAPO. Sed jam estas tempo plisaĝiĝi, tempo meti ĉiujn dezirojn kaj pasiojn sub la jugon de prudento, kaj unue fari tion, kio alportas profiton, sed ne tion, kio gus-tas pli dolĉe. Nun senprokraste ni komencu rekonstrui la domon al honesta stato! 01061
Bottom
01064
Top
ЮХАНИ: Золотые слова! Прежде всего примемся за навоз, как навозные жуки. И хвою рубить будем от зари до зари да на поля ее возить. И наше славное стадо пусть тоже дает нам свое добро, чтоб кучи во дворе поднимались, как золотые стены королевского замка! Так мы и сделаем: приступим к работе с понедельника и уж начнем с самого основания. JUHANI. Custe dirite! Unue ni ataku la sterkamason kiel fekskaraboj, kaj de mateno ĝis vespero krakadu la ŝtipo sur kiu ni dispecigos koniferbranĉetojn en la korto de Jukola; la brutaro, la pompa brutaro donu ankau siaflanke aĉaĵon por plialtigo de la sterkamasoj; kaj leviĝu en nia brutareja korto amasoj altaj kiel oraj muregoj de rcĝa kastelo. Tiel ni faru. Vcnontan lundon ni komencu, kaj el-funde. 01062
Bottom
01065
Top
ААПО: Почему же не завтра? AAPO. Kial ne jam morgaŭ? 01063
Bottom
01066
Top
ЮХАНИ: Только с понедельника. Не мешает хорошенько все обмозговать. Да, на том и порешим: со следующего понедельника. JUHANI. Ne pli frue ol lundon. Ne estas malutile konsideri la aferon, kc ĝi fariĝu pli matura. Jes, estu dirite: venontan lundon. 01064
Bottom
01067
Top
ААПО: Но одно дело нам нужно решить сейчас же. А оно вот какое: коль хотим, чтоб наше хозяйство встало на ноги и в нем был порядок, один из нас должен быть 1 лавою и хозяином. Мы знаем, что это право и обязанность принадлежит Юхани, — он старший из нас, да и мать так наказывала. AAPO. Sed unu paragrafon ni dcvas plenumi tuj. Tia estas la afero: Se ni esperas havi ordon kaj firmecon en nia mastru-mado, unu estu la estro kaj mastro. Ni scias, ke ĉi tiu rajto kaj devo apartenas al Juhani pro lia unuenaskiteco kaj pro la destino de nia patrino. 01065
Bottom
01068
Top
ЮХАНИ: Да, и право, и власть, и сила — все мое! JUHANl. Jes, jes, ĉi tiu rajto, potenco kaj forto apartenas al mi! 01066
Bottom
01069
Top
ААПО: Но смотри, пользуйся всем этим в меру и для общего блага. AAPO. Sed zorgu, ke vi uzos ĝin paceme kaj por la‘ komuna profito. 01067
Bottom
01070
Top
ЮХАНИ: Буду стараться вовсю. Только б вы слушались меня без понуканий и без розги! А уж я вовсю буду стараться. JUHANl. Mian plejbonon mi volas fari. Sed ke vi nur: obeu sen kverelo kaj skurĝo! Sed mian plejbonon mi volas klopodi. 01068
Bottom
01071
Top
ААПО: Что, розги? AAPO. Skurĝo? 01069
Bottom
01072
Top
ЮХАНИ: Если понадобится, видишь ли. JUHANl. Se estos bezone, vidu. 01070
Bottom
01073
Top
ТУОМАС: Ты собакам толкуй о розгах! TUOMAS. Parolu al viaj hundoj pri skurĝo. 01071
Bottom
01074
Top
ТИМО: Нет уж, моих угодий тебе вспахать не удаст* ся. Пусть этим займутся закон и правосудие, если понадобится. TIMO. Vi ne plimoligos mian terenon, vi, neniam; tion faru la vipo de leĝo kaj juĝejo, se mia dorso jukos pro kulpo. > 01072
Bottom
01075
Top
ЮХАНИ: И чего вы прицепились к пустому слову? Хватит нам тут места, если перестанем бодаться и заживем в согласии. JUHANI. Kial vi kroĉiĝas al aparta vorto? Ni ja havas ĉi tie lokon por nia feliĉo, se nur interkonsento regas kaj la kornoj estas flanken metitaj. 01073
Bottom
01076
Top
ЭРО: Но лучше, пожалуй, все в точности оговорить. EERO. Tamen precize estu difinitaj niaj interrilatoj. 01074
Bottom
01077
Top
ААПО: И выслушаем мнение каждого. AAPO. Kaj ni aŭdu ĉies opinion. 01075
Bottom
01078
Top
ЮХАНИ: Что скажет Лаури, вечный молчун? JUHANl. Kion diras vi, Lauri, ĉiam silentema? 01076
Bottom
01079
Top
ЛАУРИ: Я бы вот что сказал. Давайте переселимся в лес и бросим к чертям эту мирскую суету. LAURI. Mi volas ion diri. Ni translokiĝu en arbaron kaj ĵetu al diablo la bruadon de ĉi tiu mondo. 01077
Bottom
01080
Top
ЮХАНИ: Что? JUHANI. Kion? 01078
Bottom
01081
Top
ААПО: Опять парень чепуху мелет. AAPO. La viro deliras denove. 01079
Bottom
01082
Top
ЮХАНИ: Чтоб мы перебрались в лес? Глупости! JUHANI. Cu ni translokiĝu en arbaron? Kiaj malsaĝaĵoj! 01080
Bottom
01083
Top
ААПО: Подожди, брат, выслушай, что я надумал. Твое право, Юхани, стать хозяином, коли этого хочешь. AAPO. Ne atentu. — Vidu kiel mi pensis. Vi, Juhani, havas unuan rajton paŝi al la mastreco, se vi tiel volas. 01081
Bottom
01084
Top
ЮХАНИ: Да, хочу. JUHANI. Mi ja volas. 01082
Bottom
01085
Top
ААПО: А мы, остальные, пока не женимся и не покинем дорогих уголков нашего родного крова, будем работать в доме, с хозяйской одеждой и на хозяйских харчах. Первый понедельник в каждом месяце, кроме сева и жатвы, пусть будет нашим свободным днем, но и в этот день пусть хозяин кормит нас. За нами будет право каждый год получать по полбочки овса на семена и засевать не меньше трех тунландов общей пожоги. Таковы мои думы о нашем хозяйстве, пока мы холосты. Но я знаю, что ни один из нас по доброй воле не покинет родной Юколы, да и теснота нас к этому не принудит, — на этих землях есть где поразгуляться семерым братьям. Но все-таки, если кто-нибудь из нас задумает свить себе гнездышко и обзавестись семьей, ведь не захочет же он дробить хозяйство с помощью властей да землемеров! Не согласится ли он вот на какое условие: пусть унаследует надел земли и заведет там хозяйство. Пускай берет себе еще какой-нибудь участок луга, да вдобавок будет ему дано право выжечь лесу под травы, чтобы он смог прокормить пару лошадей и четыре-пять коров. И пускай себе без всякого оброка и отработки засевает свои поля и вместе с детьми пользуется их благами, живя спокойно в своем гнезде. Вот как я думаю. А вы что на это скажете? AAPO. Ni aliaj, tiel longe kiel ni restos en nia kara hejmo kaj estos senedzinaj viroj, ni laboros por la domo, manĝos ia manĝaĵon de la domo kaj ricevos de la domo niajn vestojn. La unua lundo en ĉiu monato, escepte dum tempo de semado kaj rikolto, estu ĉiam nia propra tago, sed manĝaĵon ni ricevu eĉ tiam de la domo. Ciujare la domo donu al ĉiu el ni duon-barelon da avcno por semado kaj ĉiujare ni havu rajton fari brulsarkejon komunan, kies areo sufiĉas por minimume tri bareloj da semo. Tiaj estas miaj pensoj el vidpunkto de nia hejmo kaj senedzineco. Sed mi scias ke neniu el ni volonte irus for el la amataj regionoj de Jukola, kaj al tio ne devigas manko de spaco, kontraŭe estas ja vasto por sep fratoj en ĉi tiuj regionoj. Sed tiu, kru eble iam sentus mon fondi al ĥi propran loĝejon kaj familion, kaj tamen volus nek per leĝa potenco nek per kostoj de termezuristo disdividi la domon, ĉu li ne povus esti kontenta je sekvantaj avantaĝoj? Li heredu el la domo pecon da tero, sur kiu li konstruos sian domon kaj kampojn ĉirkaŭ ĝi. Li ricevu ankaŭ siaparte ian pecon da herbejo kaj li havu rajton pretigi el arbaro por si herban kampon aldone, por ke li povu nutri paron da ĉevaloj kaj kvar, kvin bovinojn. Kaj sen impostoj kaj depagoj li kulturu sian parcelon kaj ĝuu el ĝiaj donaĵoj, li kaj liaj infanoj, vivante en paco sur sia grundo. — Tiei mi pripensis la aferon. Kion vi diras? 01083
Bottom
01086
Top
ЮХАНИ: Умно придумано. Давайте обсудим все хорошенько. JUHANI. Sufiĉe saĝe pripensita. Ni konsideru tiujn para-grafojn. 01084
Bottom
01087
Top
ЛАУРИ: А по-другому будет еще лучше. Переберемся в лес и продадим нашу жалкую Юколу или сдадим ее в аренду кожевнику из Раяпортти. Он уже сообщил о своем желании, только он хочет получить аренду не меньше чем на десять лет. Давайте сделаем по-моему: переселимся вместе с лошадьми, собаками и ружьями к подножию крутой горы Импиваара. Построим себе славную избушку на веселой солнечной полянке, и, охотясь на лесных зверей, мы спокойно заживем там, вдали от мирской суеты и злых людей. Уже долгие годы эта думка не дает мне покоя ни днем, ни ночью. LAURI. Sed alimaniere farite ankoraŭ pli saĝe farite. Ni translokiĝu en Ia internon de la arbaroj kaj forvendu Ia kadukan jukola, aŭ ni donu ĝin lue al la feltanisto de Limpordego. Li al ni sciigis sian emon al tiu negoco; sed por dek jaroj mini-mume ii volus havi la domon. Ni faru kiel mi diras kaj trans-lokiĝu kun niaj ĉevaloj, niaj hundoj kaj niaj pafiloj al la de-klivo sub ia kruta monto Impivaara. Tie ni konstruu por ni gajan kabanon sur gaja deklivo sunflanka, kaj tie, ĉasante arbarajn bestojn, ni vivos en paco malproksime de la monda bruado kaj koleraj homoj. — Jen kiel mi meditadis nokte kaj tage dum paso de jaroj. 01085
Bottom
01088
Top
ЮХАНИ: Не бес ли помутил твой разум, парень? JUHANI. Ĉu diablo ensorĉis vian cerbon, knabo? 01086
Bottom
01089
Top
ЭРО: Если не бес, то лесная фея. EERO. Se ne diablo, do arbara feino. 01087
Bottom
01090
Top
ЛАУРИ: Это у меня давно на уме, и когда-нибудь я так и сделаю. Там мы зажили бы настоящими господами, охотясь на птиц, белок, зайцев, лисиц, волков, барсуков и косматых медведей. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. Tie ni vivus sinjore, ĉasante birdojn, sciurojn, leporojn, vulpojn, lupojn, melojn kaj hirtharajn ursojn. 01088
Bottom
01091
Top
ЮХАНИ: Ишь, черт возьми! Вали заодно весь Ноев ковчег, от мышонка до лося. JUHANI. Nu diablo! iasu preterpasi la tutan arkeon de Noa, de muso ĝis aiko. 01089
Bottom
01092
Top
ЭРО: Вот так совет! Распрощаться с хлебом и солью и, подобно комарам и лапландским ведьмам, сосать кровь и уплетать мясо! Может быть, в пещерах Импи-ваары мы будем пожирать еще и лисиц с волками, как косматые горные гномы? EERO. Jen vere konsilo: diri adiaŭon al salo kaj pano kaj suĉi sangon, manĝi viandon kiel kuloj kaj la laponaj sorĉistoj. Kaj ĉu ni manĝus ankaŭ viandon de vulpo kaj eĉ de lupo en la kavernoj de Impivaara, kiel harhaŭtaj montaj koboldoj? 01090
Bottom
01093
Top
ЛАУРИ: От лисиц и волков будут у нас шкуры, на шкуры получим деньги, а на деньги — хлеб и соль. LAURl. De vulpoj kaj iupoj ni ricevos feiojn, por feioj monon, per mono salon kaj panon. 01091
Bottom
01094
Top
ЭРО: Из шкур мы сошьем одежду, а пищей нам пусть уж будет только мясо — кровавое, дымящееся мясо. Хлеб и соль ни к чему лесным обезьянам-павиа-нам. EERO. EI la feloj ni ricevos vestojn, sed viando, sanga vapor-anta viando estos nia sola manĝajo; simioj kaj papianoj en arbaro ne bezonas salon kaj panon. 01092
Bottom
01095
Top
ЛАУРИ: Это у меня давно на уме, и когда-нибудь и так и сделаю. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. 01093
Bottom
01096
Top
ТИМО: Давайте-ка обсудим все как следует. Почему бы нам и в лесу не есть хлеб и соль? Почему бы нет? А вот Эро, зубоскал, вечно мешает, как пень на пашне. II в самом деле, кто запретит лесному жителю заглянуть кое-когда и в деревню, если на то будет нужда? Или ты меня колом по лбу хватишь тогда, Эро? TIMO. Ni konsideru la aferon elfunde. Kial ni ne povus maĉi eĉ en arbaro salon kaj panon? Kial ne? Sed Eero estas mokulo, ĉiam li ĝenas nin, ĉiam li estas kiel alta stumpo en nia brulkulturejo. Kiu povus malpermesi la loĝanton de arbaro iam proksimiĝi ankaŭ al vilaĝaj kortoj, iam kaj tiam, se estos bezone? Aŭ ĉu vi, Eero, tiam frapos mian kapon per lignafo? 01094
Bottom
01097
Top
ЭРО: Что ть^ брат мой! «Еще и сольцы получишь, коль ягод принесешь». Перебирайтесь, ребятки, перебирайтесь, я вам не перечу, даже отвезу вас прямо-таки волчьей рысью. EERO. Ne, mia frato, sed eĉ »sa!on vi ricevos se vi berojn alportos». — Translokiĝu, knaboj, translokiĝu, mi ne mal-permesas, mi eĉ veturigos vin, kaj trote laŭ lupa rapido. 01095
Bottom
01098
Top
ЮХАНИ: Но лешие живо зададут им оттуда ходу, за это могу поручиться. JUHANI. Sed baldaŭ la arbarkoboldoj ilin reveturigus, mi garantias tion. 01096
Bottom
01099
Top
ЛАУРИ: Назад, брат, возвращаться — родной парог высок. Это я и без тебя знаю, и не думай, что постучусь в твою дверь, коль уж однажды ее захлопнул. Первого мая я переселюсь. LAURI. »Ce reveno — vojo longa, hejma sojlo estas alta», mi tion scias, sed ne kredu, ke mi frapos vian pordon plu, se mi ĝin foje lasis. — Venontan unuan de majo mi translokiĝos. 01097
Bottom
01100
Top
ТИМО: А может, и я с тобой пойду. TIMO. Eble mi iros kun vi. 01098
Bottom
01101
Top
ЛАУРИ: Я тебе не приказываю, но и не запрещаю. Делай как сердце подскажет. А я с первого мая переселюсь на поляну Импиваары. Сперва, пока не срублю себе маленькую теплую избушку, поживу в замшелой землянке, где жил наш дед, когда выжигал уголь. И до чего же славно я буду отдыхать там после дневных забот, слушая, как в лесу медведь ревет или тетерева токуют в Сомпио! LAURI. Mi ne dekonsilas nek admonas; faru kiel via koro trovas plej bone. — Mi translokiĝos venontan unuan de majo al deklivo de Impivaara. Komence mi tie, ĝis kiam mia mal-granda, varma kabano estos preta, vivos en la herbaĵkovrita karbokabano de nia avo. Kaj tiam, plenuminte mian propran taglaboron, mi ripozos en la paca kabano aŭskultante, kiel urso fajfas en arbaro kaj tetro blove vokas sur la marĉo Sompio. 01099
Bottom
01102
Top
ТИМО: Решено! Я иду с тобой, Лаури! TIMO. Mi venos, Lauri; estu dirite, Lauri. 01100
Bottom
01103
Top
ТУОМАС: Коль времена не поправятся, то и я последую за вами. TUOMAS. Se ĉi tie la tempoj ne pliboniĝos, mi venos kun vi. 01101
Bottom
01104
Top
ЮХАНИ: И Туомас! И ты переберешься туда? JUHANI. Eĉ Tuomas! Cu ankaŭ vi translokiĝus? 01102
Bottom
01105
Top
ТУОМАС: Коль времена не поправятся. TUOMAS. Se la tempoj ne pliboniĝos. 01103
Bottom
01106
Top
ЛАУРИ: А по мне пусть Юкола зальется хоть медом, я все равно в мае переберусь. LAURI. Mi translokiĝos la unuan de majo, eĉ se estus festo de dolĉaj macoj en la domo Jukola. 01104
Bottom
01107
Top
ТИМО: Ты и я, Лаури! Мы с тобой, как вешние журавли, полетим на болото Сомпио. Только ветер в ушах засвистит. TIMO. Vi kaj mi, ni du, ni translokiĝos al marĉo Sompio kiei printempaj gruoj; kaj aero kaj ventoj tonos! 01105
Bottom
01108
Top
ЮХАНИ: А, куда ни шло! По правде признаться, в затее Лаури таится соблазн. Ведь лес-то — он, брат, так и манит к себе, черт возьми! Мне уже чудится там такое приволье, что дух захватывает. JUHANI. Aj-aj! Sed se mi konfesas la veron, estas en la intenco de Lauri sekreta altiro. La arbaro allogas. Diablo! mi sentas kvazaŭ mi post tiu arbaro vidus la ĉarman vastejon de aero. 01106
Bottom
01109
Top
ААПО: Что вы задумали, безумцы? Перебираться в лес! Зачем? Ведь у нас есть хозяйство и дом. Свой золотой кров над головой. AAPO. Vi frenezuloj, kion vi pensas? Translokiĝi en ar-baron! Kial? Ni ja havas domon kaj ĉambrojn; tegmenton oran super niaj kapoj. 01107
Bottom
01110
Top
ЮХАНИ: Что правда, то правда — дом у нас есть, и пока от него есть хоть немного пользы, мы будем держаться за него зубами и ногтями. Но если судьбе-зло-дейке вдруг вздумается перевернуть все вверх дном, все наши старания пойдут прахом, тогда пусть лес будет моим убежищем. И коль в амбаре будет пусто, хоть шаром покати, я мигом помчусь туда. А теперь возьмемся за хозяйство и станем трудиться всем на удивление. Так что вернемся-ка к тому, о чем была речь. Моей глупой голове сдается, что Аапо очень здраво рассуди, наши дела. И все будет хорошо, коли мы сами будег блюсти мир и согласие. А если станем искать ссорь: так повод ведь всегда найдется. JUHANI. Vero, ni havas domon, al kiu ni kroĉiĝas per ungoj kaj dentoj, tiel longe kiel ĝi odoras je manĝaĵo. Sed vidu, se malbona sorto ĉion renversus ĉi tie, maigraŭ la plej bonaj pensoj de viro, tiuokaze estu la arbaro mia rifuĝejo, kien mi baldaŭ de ĉi tie rapidos.se la lastaj grajnoj bruos en muelilo. — Jes, al okupo kaj laboro por ia domo ni nun ĵetiĝos kun timiga rapido; kaj ni revenu al la paragrafo, pri kiu esence jam estis ĉi tie diskuto. — Laŭ mia malsaĝa kranio Aapo ĝenerale kon-sideris la aferojn sufiĉe saĝe; kaj ĉio bone prosperos, se nur ĉiu el ni siaparte interesiĝos pri unueco kaj konkordo. Sed jen, se ni serĉos kverelon, ni certe trovos kaŭzojn por ke niaj nukharoj leviĝu. 01108
Bottom
01111
Top
СИМЕОНИ: Да уж найдется, пока в душе и тел каждого из пас сидит старый Адам и так и норовит под бить на грех. SIMEONI. Kial ni ne trovus tion tiel longe kiel la malnova Adamo tiklas kaj jukas en ni ĉi tie inter osto kaj haŭto? 01109
Bottom
01112
Top
ТИМО: Он почему-то всегда представляется мне эта ким степенным дедом в войлочной шляпе, в длинно* черном сюртуке, коротких штанах и красном жилет» пониже пупа. И в этаком наряде знай себе погоняе: пару волов и все о чем-то думает. TIMO. La malnova Adamo, mi ĉiam pensis, estas maljuna serioza patro en feltoĉapelo, en nigra longa surtuto, en genu-pantalono kaj en ruĝa veŝto, kies rando etendiĝas ĝis sub la vira umbiliko. Kiel tia maljunulo li paŝadas enpensiĝinta kaj kondukas bovoparon. 01110
Bottom
01113
Top
СИМЕОНИ: Но ведь под старым Адамом понимаю: первородный грех. SIMEONI. La malnova Adamo signifas la radikon de peko, la heredan pekon. 01111
Bottom
01114
Top
ТИМО: Да я знаю, что он первейший греховодник сам рогатый дьявол из ада. Но что ж тут поделаешь коль он все ходит предо мной вот этаким мужичком де погоняет волов. TIMO. Mi scias, ke li estas signo kaj simbolo de la hereda peko, tiu kornokapa satano, el infero, sed kiel tia pompulo, kiel mi diris, li paŝadas antaŭ mia imago, kondukante bovoparon. Tion mi ne povas malhelpi. 01112
Bottom
01115
Top
ЮХАНИ: Оставим Адама в покое и будем держаться ближе к делу. Аапо, что же мы придумаем для наших двух торп: Вуохенкалмы и Кеккури? JUHANI. Ĉi tiun religian paragrafon ni lasu kaj revenu al la afero. — Aapo, kion diri pri tiuj du niaj farmbienetoj: Vuohenkalma kaj Kekkuri? 01113
Bottom
01116
Top
ААПО: Не надо забывать, что оба арендатора возделали свои поля на месте глухого леса, и потому нам грех гнать их с насиженных клочков, — это было бы несправедливо,— до тех пор, пока у них хватит сил обрабатывать свои поля. Да и тогда еще они должны получить по закону какую-нибудь поддержку на старость. Это уж так положено. Но есть еще одно дельце, и, по-моему, весьма важное. Ведь это такой шаг, от которого либо поседеешь раньше времени, либо обретешь светлую жизнь и мирно доживешь до заката дней своих. И первым делом это касается тебя, Юхани. Вдумайся же в мои слова: хозяйство без хозяйки—эго только полхозяйства, вроде калеки на одной ноге. Дом без хозяйки, которая поутру спешит в амбар... AAPO. Oni devas memori, ke la farmantoj de ambaŭ tiuj bienetoj penlaboris siajn kampojn el kruda dezerta arbaro, kaj oni ne povas forpeli ilin de iliaj terpecoj - tio ja estus maljustaĵo — tiel longe kiel ili havas kapablon teni siajn kampojn en bona stato, kaj eĉ post tio ordonas la leĝo por ili el la domo subtenon de maljuneco. Tiel estas la afero en ĉi tiu punkto. — Sed ni atentu alian cirkonstancon, kiu estas laŭ mia opinio iom kriza. Ĉar ĝi estas ĉi tie nia plej grava paŝo, kiu grizigas la kapon tro frue aŭ alportas al ni serenon de la vivo kaj finas niajn tagojn en vespera ĉielruĝo. Kaj vin, Juhani, ĝi nun unue koncernas. Atentu do, kion mi diras,- la mastreco sen mastrino estas neper-fekta kaj lamanta; domo sen mastrino, kiu iras sur la vojeto al la provizejo... 01114
Bottom
01117
Top
ТИМО: Это ни дать ни взять волчье логово без волчицы или сапог без пары. Тут и впрямь всё на одной ноге, как сказал Аапо. TIMO. Estas kiel lupa nesto sen lupino, aŭ kiel boto sen la alia boto; vere ĝi lamas, kiel Aapo diris. 01115
Bottom
01118
Top
ААПО: Дом без хозяйки, которая поутру спешит н амбар, — это все равно что хмурый день, и вечно и таком доме за столом будет гостем смертная тоска, будто в долгий осенний вечер. А славная хозяюшка — да это же солнышко в доме, и светит оно и греет. Ты только послушай; утром, чуть свет, она раньше всех встает с постели, ставит тесто, кормит завтраком мужа и снаряжает его в лес, а потом с подойником в руках уже спешит на выгон доить пестрое стадо. Потом стряпает, и сколько тут хлопот! Вот она у стола, вот у лавки катает хлебы, вот мигом поправляет дрова в печи, пы-шущей жаром. А пока поднимаются хлебы, она присядет на минутку, с ребенком на руках, подкрепится кусочком хлеба с жареной салакой и запьет из жбана простоквашей. Не забудет она ни о собаке, верном страже дома, ни о кошке, которая таращит с печки сонные глаза. И вот она снова хлопочет и носится туда-сюда, налаживает в квашне второе тесто, катает хлебы, сажает в печь, а пот так и катится по ее лицу. И погляди: еще не село солнышко, а хлебы уже у нее на грядке под потолком и наполняют избу душистым запахом. И когда мужчины возвращаются из лесу, на вымытом столе их ожидает уже дымящийся ужин. А где же сама хозяйка? Опять она на дворе — доит криворогое стадо, и в подойнике шапкой поднимается белая пена. Так вот она и вертится день-деньской, и только когда все в доме уже охвачены глубоким сном, она, благословясь, опускается на свою постель. Но и тут еще нет конца ее заботам. То и дело приходится ей убаюкивать малютку, плачущего в колыбели. Вот это, братья, настоящая хозяйка! AAPO. Domo sen mastrino, kiu paŝas sur la vojeto al la provizejo, estas kvazaŭ nuba tago, kaj ĉe ĝia familia tablo loĝas enuo simila al velkanta aŭtuna vespero. Sed bona mastrino estas la brila doma suno, kiu lumas kaj varmigas. — Vidu: unua ŝi ellitiĝas, knedas la paston, preparas matenmanĝon por sia edzo, provizas la virojn por iro al arbaro, kaj poste rapidas kun kuveto en brutarejon por melki sian multkoloran bovinaron. Nun ŝi bakas, moviĝadas kaj kuradas; nun ŝi estas ĉe la tablo, jen ŝi rapidas al la benko kun pano sur la mano, jen ŝi incitas la brulaĵon en la forno, kiu el sia ardanta faŭko sendas fajron kaj fumon. Nun ŝi, dum la pano fermentas, fine mem, kun infano ĉe la brusto, matenmanĝas, prenas pecon da pano, frititan haringon kaj trinkas el kruĉo acidan lakton. Sed ankaŭ la hundon ŝi ne forgesas, la fidelan domgardanton sur la ŝtuparo, eĉ ne la katon, kiu dormema rigardas de sur la forno. — Kaj jen ŝi denove movas sin, kuras, turniĝas kaj balanciĝas, knedas ankoraŭ duan paston en sia knedujo por fermenti, formas ĝin je pano kaj bakas ĝin, kaj rivere fluas ŝvito de ŝia frunto. Sed vidu, kiam la suno subiras estas ŝia pano sub la plafono, panstango apud panstango, de kiuj freŝa vivo odoras malsupren. Kaj tiam, ĉe la reveno de la viroj el la arbaro, ilin atendas vaporanta vespermanĝo sur lavita tablo. Sed kie estas la mastrino mem? Tie en la korto ŝi ree melkas siajn kurbokornajn bovinojn, kaj en la kuveto ondadas zu-manta, ŝaŭmanta laktosupraĵo. — Tiel ŝi moviĝas kaj turniĝas, tiel ŝi balanciĝas kaj ruliĝas; kaj nur kiam la aliaj jam ronkas en la plej profunda dormo, ŝi kuŝiĝas kun beno. Sed eĉ ankoraŭ ne finiĝis tute ŝiaj laboro kaj agado. Sen malpacienco ŝi dum la nokto ellitiĝas ofte, eĉ ĉiuhore, ellitiĝas por kvietigi sian infan-eton, kiu ploretas en la lulilo. — Tia, fratoj, estas la bonega mastrino. 01116
Bottom
01119
Top
ЮХАНИ: Золотые слова, Аапо, и я понимаю, к чему ты клонишь. Не иначе,, как о моей женитьбе думаешь. Да, да, я понимаю. В хозяйстве, говоришь, жена нужна. Истина! Но не печалься: сдается мне, что твое желание скоро исполнится. М-да... Признаться, мое сердце уже давно приворожила одна девица, и, если меня не обманывают старые приметы, она будет мне женой — и отменной. Да, братцы мои, скоро настанут для нас иные денечки! Только вот хозяйничанье меня сильно беспокоит. Ведь это такая обуза! Хозяин за все перед богом в ответе. Так что помните: я теперь за всех вас отвечаю. JUHANI. Bone vi parolis, Aapo, kaj mi komprenas la celon de via parolo. Ĝi, nome, penas konsentigi min al edziĝo. Jes, mi komprenas. La edzino, vi diris, estas necesa afo en la ma-strumado. Vero! Sed ne zorgu pri tio! Via espero kredeble eĉ baldaŭ plenumiĝos. Nu, nu, jes! Mi konfesas, ke mia animo jam serioze kroĉiĝis al knabino, kiun mi esperas ricevi kiei edzinon, kaj bonan, se malnovaj signoj ne trompas. — Jes, fratoj, aliaj tagoj kaj aliaj taskoj proksimiĝas al ni, kaj la mastreco, kiun mi devas preni, min treege maltrankviligas. La ŝultrojn de la mastro premas ĉi tie terura ŝarĝo, kaj granda estas lia konto ĉe la lasta juĝo. En mia respondeco vi ja nun estas ĉiuj; tion memoru. 01117
Bottom
01120
Top
ТУОМАС: Ты? Это почему же? TUOMAS. En via? Kial? 01118
Bottom
01121
Top
ЮХАНИ: Я ваш хозяин, и из-за вас еще когда-нибудь высосут всю кровь нз моих пальцев. JUHANI. Mi estas via mastro; el mia mano estos iam repostulata via sango. 01119
Bottom
01122
Top
ТУОМАС: Нет уж, я сам ответчик и за свою душу и за тело. TUOMAS. Mem mi respondas pri mia korpo kaj mia animo. 01120
Bottom
01123
Top
ТИМО: Я тоже сумею ответить сам. Вот! TIMO. Mem ankaŭ mi prirespondas; ha! 01121
Bottom
01124
Top
ААПО: Не забывай, брат Юхани: такие речи только кровь мутят. AAPO. Frato Juhani, rimarku, ke tiaj frazoj boligas la sangon. 01122
Bottom
01125
Top
ЮХАНИ: Да я ни на что не намекал, а вы каксмола^ как оводы в летнюю жару — так и липнете к каждому слову, хотя отлично знаете мое сердце. Я начинаю сердиться! JUHANI. Mi celis nek sangon nek karnon, sed kvazaŭ gudro, kvazaŭ kardofrukto en varmega somero vi kroĉiĝas furioze al negrava, sensignifa vorto, kvankam vi konas mian koron ĝisfunde. Mi indignas! 01123
Bottom
01126
Top
ААПО: Оставим это. Ты лучше скажи нам, кто же та девица, что приворожила тебя? AAPO. ĉi tio restu, kaj diru al ni nun, se vi volas, kiu estas la knabino, kiu altiris vian koron al si. 01124
Bottom
01127
Top
ЮХАНИ: Скажу прямо: это Венла, дочка бабки Ле-совички. JUHANI. Tion mi volas diri malkaŝe. La knabino, kiun mi multege amas, estas Venla, filino de la avino de Pindometo. 01125
Bottom
01128
Top
ААПО: Гм!.. AAPO. Hm. 01126
Bottom
01129
Top
ЮХАНИ: Что ты сказал? JUHANI. Kion vi diras? 01127
Bottom
01130
Top
ААПО: Гм — только и всего. AAPO. Hm, mi nur diras. 01128
Bottom
01131
Top
ТУОМАС: Пренеприятная история.., TUOMAS. Cagrena afero. 01129
Bottom
01132
Top
СИМЕОНИ: Венла? Вот так новость. Но пусть все сам господь рассудит. SIMEONI. Venla. Jen, jen! Sed ĉio estu en la mano de la ĉiela patro. 01130
Bottom
01133
Top
ААПО: Гм, значит, Венла? AAPO. Hm, do Venla. 01131
Bottom
01134
Top
ЮХАНИ: Что вы бормочете? А-а, я начинаю кое о чем догадываться! Да храни нас Христос! Ну-ка, выкладывайте все начистоту! JUHANI. Kion vi murmuraĉas? Sed ho ve! mi suspektas ion; kaj nin gardu la Filo de nia Sinjoro! Kion? Nun parolu kaj malpienigu viajn buŝojn! 01132
Bottom
01135
Top
ААПО: Слушай: уже много лет я думаю о ней. AAPO. Aŭdu: jam dum jaroj miaj pensoj okupiĝis pri la knabino. 01133
Bottom
01136
Top
СИМЕОНИ: Если господь создал ее для меня, то о чем мне горевать? SIMEONI. Se la Kreinto ŝin destinis por mi, kial mi ĉagre-niĝus? 01134
Bottom
01137
Top
ЭРО: И не горюй. Создана она для тебя, а возьму ее я. EERO. Eĉ neniom. Ŝi estas destinita por vi kaj mi prenos ŝin. 01135
Bottom
01138
Top
ЮХАНИ: А что скажет Туомас? JUHANI. Kion diras Tuomas? 01136
Bottom
01139
Top
ТУОМАС: Пренеприятная история! И мне, признаюсь, девица по душе. TUOMAS. Cagrena afero; la knabino plaĉas al mi multe, tion mi konfesas. 01137
Bottom
01140
Top
ЮХАНИ: Вот как, вот как. Ну хорошо. А ты, Тимо? JUHANI. Efektive, jes. Bone! Kaj Timo? 01138
Bottom
01141
Top
ТИМО: Я скажу то же самое. TIMO. Mi faras la saman konfeson. 01139
Bottom
01142
Top
ЮХАНИ: О господи Исусе! А ты, Эро? JUHANI.»La Filo de nia Sinjoro kaj Kusta de Kaitaranta!» Sed Eero? 01140
Bottom
01143
Top
ЭРО: Я тоже искренне признаюсь в этом, как на духу признаюсь. EERO. Mi faras la saman sinceran konfeson, la saman sin-ceran konfeson. 01141
Bottom
01144
Top
ЮХАНИ: Хорошо, очень хорошо! Ха-ха! И даже Тимо, даже Тимо! JUHAMI. Bone, tre bone! Haha! — Kaj ankaŭ Timo, eĉ Timo! 01142
Bottom
01145
Top
ТИМО: А что ж, коли она мне по душе? Правда, один раз она меня здорово поколотила и за волосы оттаскала, так что этой взбучки я вовек не забуду. Но что... TIMO. La knabino estas al mi tre kara, tion mi konfesas. Estas vero, ke ŝi bastonadis min, birdeton, foje tre multe, batis min tiam forte, kaj vere mi memoras tiun bastonadon; nu, nu! ^JJUHANI. Silentu, silentu! ĉar nun estas la demando, ĉu vi ŝin amas. 01143
Bottom
01146
Top
ЮХАНИ: Молчи, молчи! Дело теперь в том, любишь ли ты ее? TIMO. Jes, jes, tion mi faras, kaj forte, se nome ankaŭ ŝi amas min. 01144
Bottom
01147
Top
ТИМО: Люблю, и еще как, — если, конечно, она меня любит. JUHANI. Tiel, tiel! Ankaŭ vi baras mian vojon? 01145
Bottom
01148
Top
ЮХАНИ: Так, так! Стало быть, ты тоже станешь мне поперек дороги? TIMO. Tute ne, tute ne, se vi vere ne povas bridi vian 01146
Bottom
01149
Top
ТИМО: Вовсе нет, вовсе нет, если ты и впрямь не можешь ни образумиться, ни язык свой попридержать. Но все-таки девка мне очень нравится, и я тоже постараюсь сосватать ее. prudenton, vian prudenton kaj vian langon. Tamen mi amas la ulinon multe kaj mi volas peni laŭ miaj fortoj akiri ŝin kiel edzinon al mi. 01147
Bottom
01150
Top
ЮХАНИ: Хорошо, хорошо! А Лаури что скажет? JUHANI. Bone, bone! Sed kion diras Lauri? 01148
Bottom
01151
Top
ЛАУРИ: Мне дела нет до этой девицы. LAURI. Kion komunan mi havas kun la knabino? 01149
Bottom
01152
Top
ЮХАНИ: На чьей же ты стороне? JUHANI. Ĉe kies flanko vi staras? 01150
Bottom
01153
Top
ЛАУРИ: А ни на чьей. Я в ваши дела и ввязываться не буду. LAURI. Mi ne miksas min en la aferon, nek por tiu, nek por ĉi tiu partio. 01151
Bottom
01154
Top
ЮХАНИ: Кажется, заварили мы кашу. JUHANI. Fariĝos el ĉi tio vera kaĉo. 01152
Bottom
01155
Top
ЛАУРИ: Сами ее и расхлебывайте. LAURI. En tiun mi ne ŝovos mian kuleron. 01153
Bottom
01156
Top
ЮХАНИ: Стало быть, все, кроме Лаури. Эх, парни, парни, братья Юкола, род мой великий! Уж теперь-то мы схватимся, так схватимся — задрожат земля и небо! А ну, братцы мои золотые, берите-ка ножи, топоры или поленья, и схватимся, как семеро быков! Один на всех, и все на одного! Пусть будет так! Вот оно, мое суковатое полено, и пусть пеняет на себя тот, о чью голову я отколю лучину от этого полена. Хватайтесь за поленья, братцы, и выходите вперед, если не боитесь сразиться с мужчиной! JUHANI. Ciuj do, krom Lauri. Knaboj, knaboj, la frataro de Jukola kaj mia parencaro granda! Nun ni frapegos kaj la tero kaj la ĉielo tremegos! Nun, karaj fratoj, prenu tranĉilon, hakilon aŭ lignoŝtipon kaj unu kontraŭ ĉiuj kaj ĉiuj kontraŭ unu kiel sep bovoj! Estu tiel! Lignoŝtipo estos mia armilo; tiun ondvejnan mi kaptas, kaj se ies kapkrusto ricevos de ĝi spliton, li kulpigu sin mem. — Prenu viajn ŝtipojn, knaboj, kaj venu ĉi tien, se troviĝas en vi rezisto al viro. 01154
Bottom
01157
Top
ЭРО: Я готов! Не беда, что я меньше всех. EERO. Ĉi tie mi staras armita, kvankam iom pli malalta ol vi aliaj. 01155
Bottom
01158
Top
ЮХАНИ: Ты, пуговка несчастная! Я опять вижу на твоей роже эту дурацкую ухмылку, и, похоже, ты все норовишь превратить в шутку. Подожди, я тебя проучу- JUHANI. Vi, eta stumpaĉo! Sed jen mi ree ekvidas tiun sarkasmon, tiun kaŝitan, tiun malbenitan grimacon en via vizaĝo, kaj ŝajnas, ke vi nur vidas ludon en la tuta afero. Sed mi vin instruos. 01156
Bottom
01159
Top
ЭРО: Да что тебе до ухмылки, лишь бы полено мое не шутило. EERO. Ne zorgu pri tio, se nur mia ŝtipo agos serioze. 01157
Bottom
01160
Top
ЮХАНИ: Я тебя живо проучу! Берите поленья, братцы, берите поленья! JUHANI. Jes, vere mi vin instruos baldaŭ. Prenu viajn ŝtipojn, prenu viajn ŝtipojn, knaboj! 01158
Bottom
01161
Top
ТИМО: Вот мое полено, коль на то пошло. Мне-то совсем не хочется ссоры, но если на то пошло... TIMO. Ĉi tie estas mi kaj mia ŝtipo, se estas bezone. Mi ne volas havi malpacon kaj kverelon, sed se estas bezone. 01159
Bottom
01162
Top
ЮХАНИ: Полено в руки, Туомас! JUHANI. Vian ŝtipon, Tuomas! 01160
Bottom
01163
Top
ТУОМАС: Катись к черту со своим поленом, болван! TUOMAS. Iru al diablo kun via ŝtipo, strigo! 01161
Bottom
01164
Top
ЮХАНИ: Да будь ты проклят! JUHANI. Sidu kaj brulu! 01162
Bottom
01165
Top
СИМЕОНИ: Шум-то какой подняли, нечестивцы! Гал-дите, точно турки поганые. Но я отрекаюсь от вашей затеи, и пусть моя женитьба останется на волю божью. SIMEONI. Terura, pagana kaj turka estas ĉi tiu bruego; sed mi cedas kaj fortiriĝas el la ludo kaj transdonas miajn edziĝ. aferojn al la Sinjoro. 01163
Bottom
01166
Top
ЛАУРИ: Я тоже умываю руки. LAURI. Ankaŭ mi rezignas. 01164
Bottom
01167
Top
ЮХАНИ: А коли так, то отойдите в сторону и не вертитесь под ногами! Хватай полено, Аапо! И пусть содрогнутся стены Юколы, когда треснут наши черепа! Тысяча чертей! JUHANI. Tial vi ambaŭ fortiriĝu flanken, tiriĝu flanken for de niaj piedoj! — Prenu vian ŝtipon, Aapo, kaj eksonu la muroj en Jukola, kiam kranioj krevos. Fajro kaj kornuloj! 01165
Bottom
01168
Top
ААПО: Ах, до чего жалок человек! Мне становится страшно, глядючи на тебя, Юхани: глаза выпучены, волосы торчат, как репейник... AAPO. Mizera estas la homido. Mi konsterniĝas, Juhani, rigardante vian aspekton nun, vidante, kiel viaj okuloj turni-ĝadas kaj via hararo staras rekte kvazaŭ hirta herbo. 01166
Bottom
01169
Top
ЮХАНИ: И пусть торчат, пусть! Такие волосы как раз по мне. JUHANI. Lasu stari, lasu stari; ĝi estas ĝuste la ordinara kaj nefalsa johana hararo. 01167
Bottom
01170
Top
ЭРО: Хотелось бы мне малость потрепать их. EERO. Mi havus emon ĝin iom taŭzi. 01168
Bottom
01171
Top
ЮХАНИ: Сопляк ты! Убирайся-ка лучше в угол. Прочь! Мне просто жаль тебя. JUHANl. Vi dikfingro! Plej bone por vi resti kviete en angulo. For, mi ekkompatas vin. 01169
Bottom
01172
Top
ЭРО: Ты лучше о челюсти своей позаботься. Ее-то мне и впрямь жаль. Она у тебя трясется и подпрыгивает, как нищий на морозе. EERO. Portu rapide en angulon tiun vian teruran mentonon. Ĝin mi kompatas, ĉar ĝi jam tremas kaj vibras kiel almozulo. 01170
Bottom
01173
Top
ЮХАНИ: Погляди, как подпрыгнет сейчас это полено, погляди! JUHANI. Vidu, kiel ĉi tiu ŝtipo tremas, vidu. 01171
Bottom
01174
Top
ААПО: Юхани! AAPO. Juhani! 01172
Bottom
01175
Top
ЭРО: Бей! За сдачей дело не станет. Может, и я тебя засыплю градом поленьев. Бей! EERO. Ekfrapu! Mi kredas, ke repluvos de ĉi tie kaj eble pluvos hajloj grandaj kiel ŝtipoj. Frapu ĉi tien! 01173
Bottom
01176
Top
ЮХАНИ: И ударю. JUHANI. Jes. 01174
Bottom
01177
Top
ААПО: Не ударишь, Юхани! AAPO. Vi ne frapos, Juhani! 01175
Bottom
01178
Top
ЮХАНИ: Катись-ка подальше! Или бери полено и защищайся, не то я размозжу тебе голову. Бери полено! JUHANI. Iru sur sterkamason vi, aŭ prenu vian ŝtipon kaj defendu vin, en alia okazo mi moligos vian kapon. Prenu vian ŝtipon! 01176
Bottom
01179
Top
ААПО: Да где же твой разум? AAPO. Kie estas via prudento? 01177
Bottom
01180
Top
ЮХАНИ: Вот в этом корявом полене! Погляди-ка, как оно сейчас заговорит. JUHANI. En ĉi tiu malmolkapa ŝtipo; vidu, nun ĝi fiustros vorteton. 01178
Bottom
01181
Top
ААПО: Постой, братец, постой, пока и я возьму в руки оружие. Ну вот, теперь и я с поленом. Но прежде все-таки дайте сказать мне пару слов, крещеные братья Юкола, а потом давайте драться, как взбесившиеся волки. Не забывайте: человек в гневе — это не человек, а кровожадный зверь, он не внемлет ни правде, ни справедливости, и меньше всего он может судить б любовных делах. А коль подойти с рассудком к тому, что привело родных братьев к этой драке, то, по-моему, будет ясно: Венла всех нас сразу любить не может, а лишь одного, если она вообще согласится с кем-нибудь из нас пойти рука об руку по тернистой житейской дороге. И думается мне, что-нам лучше всего всем вместе отправиться к ней и всерьез с ней потолковать. Тогда мы и спросим честь по чести, захочет ли она кому-нибудь из нас подарить свое сердце. Коль девица согласится, то тот из нас, кому выпал счастливый жребий, пусть благодарит судьбу, а остальные пускай не ропщут. Раз уж не повезлЪ, то проглоти обиду да надейся, что ты еще найдешь свою нареченную. Вот тогда мы поступим как подобает мужчинам и настоящим братьям. Тогда раскроются сверкающие райские врата, и на край белоснежного облака оттуда выступят просветленные лики наших родителей. Посмотрят они на нас сверлу и громко воскликнут: «Так, так, Юхани, так, Туомас и Аапо, так, Симеони, Тимо и Лаури, именно так, наш маленький Эро! Вы сыны наши возлюбленные, и вот вам наше благословение». AAPO. Atendu, frato, atendu, ĝis mi kaptos armilon en mian manon. — Jen;ĉi tie mi nun staras kun ronda ŝtipo en la mano. Sed unue kelkajn vortojn, vi kristana frataro de Jukola, kaj poste ni batalu kvazaŭ frenezaj lupoj. — Rimarku: viro en kolerego estas sangon soifanta raba besto, sed ne homo; li estas blinda por vidi, kio estas justeco kaj modereco; kaj plej malmulte Ii povas sub potenco de sia kolero plenumi amaferojn. Sed se ni nun tamen penus laŭ vidpunkto de prudento rigardi la afcron, kiu kaŭzis la ŝtipkverelon, mi kredas ke la afero estus jena. La knabino ne povas ami nin ĉiujn, nur unu solan, se ŝi volas havi el ni iun, kun kiu ŝi manon en mano volus transpasi Ia kardan altaĵon de la vivo. Laŭ mia juĝo estas plej bone, ke ni ĉiuj kune kaj samtempe iru al ŝi por sciigi serioze nian aferon demandante kun fervoraj animo kaj lango, ĉu ŝi povus al iu el ni donaci sian koron. Se la knabino konsentos, tiam tiu el ni, kiu gajnis la sopiritan loton, laŭdu sian tagon de feliĉo, sed la aliaj estu kontentaj je sia sorto sengrumble. Li, kiu ne ricevis, englutu sian ĉagrenon esperante, ke ankaŭ li renkontos surtere la kunulinon al si destinitan. Se ni agos tiel, ni agos kiel viroj kaj veraj fratoj. Kaj tiam la lumigitaj ali-formaĵoj de niaj gepatroj eliros tra la ora pordo de la ĉielo kaj, starante sur rando de brilanta nubo, ili rigardos malsupren al ni kriante per laŭta voĉo: »Jes, tiel Juhani, tiel Tuomas kaj Aapo, jen tiel, Simeoni, Timo kaj Lauri, ĝuste tiel, mia Eero-etulo! Vi estas niaj filoj, la amataj, en kiuj ni havas plezuron.» 01179
Bottom
01182
Top
ЮХАНИ: Ты говоришь, братец, черт тебя подери, как ангел небесный. Еще немножко, и я заплачу. JUHANl. Viro, vi parolas, diablo prenu, kiel ĉiela anĝelo, kaj ne mankas multe, ke vi kaŭzas al mi ploron. 01180
Bottom
01183
Top
СИМЕОНИ: Мы благодарим тебя, Аапо. SIMEONI. Ni dankas vin, Aapo. 01181
Bottom
01184
Top
ЮХАНИ: Спасибо, брат. Я бросаю полено. JUHANI. Dankon. Tien mi fetas mian ŝtipon. 01182
Bottom
01185
Top
ТИМО: И я тоже. Вот и всей ссоре конец, как мне и хотелось с самого начала. TIMO. Tien ankaŭ mi. Kaj ĉi tiu kverelo finiĝis kiel mi jam komence volis. 01183
Bottom
01186
Top
СИМЕОНИ: Аапо, будто в зеркале, показывает нам самих себя; за это мы и благодарим его. SIMEONI. Aapo tenas spegulon antaŭ ni, kaj ni danku lin pro tio. 01184
Bottom
01187
Top
ЭРО: Давайте споем благодарственный псалом Симеону, мужу праведному и благочестивому! EERO. Lin ni danku, ni kantu veran »benon de Simeono». 01185
Bottom
01188
Top
СИМЕОНИ: Опять зубоскальство, опять он смеется! SIMEONI. Moko, moko kaj rikano ree! 01186
Bottom
01189
Top
ТИМО: Не смейся, Эро, над божьим словом. TIMO. Ne moku, Eero, vortojn de Dio, benon de Simeono. 01187
Bottom
01190
Top
ААПО: Так молод и уже так закоснел! AAPO. Ho, tiel juna kaj tiel obstina! 01188
Bottom
01191
Top
СИМЕОНИ: Да, да, так молод и так закоснел. Ох, Эро, Эро! Ничего больше не остается, как только повздыхать из-за тебя. SIMEONI. Tiel juna kaj tiel obstina! Eero, Eero! Jes, nun mi nenion plu diros, mi ĝemas pro vi. 01189
Bottom
01192
Top
ЮХАНИ: Сдается мне, Эро, что нам раз-другой придется приложить к тебе отеческую руку, потому как мать была с тобою слишком мягка. JUHANI. Mi profetas, Eero, ke ni devos unu du fojojn doni al vi vere »el patra mano». ĉar nia patrino edukis vin tro milde. 01190
Bottom
01193
Top
СИМЕОНИ: Нам и впрямь следует наказывать его, пока сердце у него молодо и податливо. Но делать это надо любящей рукой, а не во власти гнева. Злая кара не изгоняет, а, наоборот, вселяет бесов в человека. SIMEONI. Ni devos lin puni dum lia koro ankoraŭ estas mola kaj fleksebla pro juneco; sed ni faru tion per ama mano kaj ne en kolero de malamo. Punado malama pelas diablojn internen, ne eksteren. 01191
Bottom
01194
Top
ЭРО: Вот тебе — и самой любящей рукой! EERO. Jen tie, kaj vere el ama mano. 01192
Bottom
01195
Top
СИМЕОНИ: Ах, нечестивец! Ведь он ударил меня! SIMEONI. Vidu la malpiulon, li min batis! 01193
Bottom
01196
Top
ЭРО: И прямо по рылу. Тут ли не разозлиться! EERO. Kaj rekte sur la buŝegon. Jam pro malpli la gal-veziko krevis. 01194
Bottom
01197
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, поди сюда, сын мой. Тимо, подай мне палку из угла. JUHANI. Venu ĉi tien, knabeto. Timo, donu la bastonon, kiu estas en angulo tie. 01195
Bottom
01198
Top
СИМЕОНИ: Так, так, Юхани! Подержи-ка его на коленях, а я спущу ему штаны. SIMEONI. Jen, Juhani, tenu lin bone sur viaj genuoj, mi tiros malsupren lian pantalonon. 01196
Bottom
01199
Top
ЭРО: Отстаньте к дьяволу! EERO. Ne, ne pro infero! 01197
Bottom
01200
Top
ЮХАНИ: Зря брыкаешься, паршивец! JUHANl. Vane vi baraktas, aĉulo. 01198
Bottom
01201
Top
СИМЕОНИ: Не выпускай его! SIMEONI. Ne liberigu lin. 01199
Bottom
01202
Top
ЮХАНИ: Ах ты, ерш колючий! Ну нет уж, брат, не вырвешься. JUHANI. Jen, vidu la perĉon. Sed vi ne liberiĝos, ne.] 01200
Bottom
01203
Top
ЭРО: Только посмейте ударить, анафемы, — сразу же подпалю избу! Ей-ей, все сожгу, все будет в огне и дыме! EERO. Se vi batos, vi sentaŭguloj, mi metos fajron sub la domangulon. Vere mi faros fajron kaj fumon, fajron kaj fumon mi faros! 01201
Bottom
01204
Top
ЮХАНИ: Ну и норов! Значит, избу подпалишь? Ну и норов! JUHANI. Kia galo! Ĉu fajron vi metos sub la domangulon? Ho, kia galo! 01202
Bottom
01205
Top
СИМЕОНИ: Спаси бог, сколько в нем желчи! SIMEONI. Dio gardu, kia galo! 01203
Bottom
01206
Top
ЮХАНИ: Палку, Тимо! JUHANI. La bastonon ĉi tien, Timo! 01204
Bottom
01207
Top
ТИМО: Да что-то никак не найду... TIMO. Mi ne trovas ĝin. 01205
Bottom
01208
Top
ЮХАНИ: Ослеп ты, что ли? Вон она там, в углу. JUHANI. Vi blindulo, ĉu vi ne vidas ĝin en la angulo tie? 01206
Bottom
01209
Top
ТИМО: Вот эта? Березовая? TIMO. Cu ĉi tiu? betula? 01207
Bottom
01210
Top
ЮХАНИ: Та самая. Давай-ка ее сюда. JUHANI. ĉuste tiu; alportu ĝin. 01208
Bottom
01211
Top
СИМЕОНИ: Бей, да в меру, не изо всей силы. SIMEONI. Batu, sed saĝe kaj ne per tro multa forto. 01209
Bottom
01212
Top
ЮХАНИ: Сам знаю. JUHANI. Jes, mi scias. 01210
Bottom
01213
Top
ЛАУРИ: Ни одного удара, я говорю! LAURI. Eĉ ne unu baton, mi diras! 01211
Bottom
01214
Top
ТУОМАС: Оставьте парня в покое! TUOMAS. Lasu la knabon en paco! 01212
Bottom
01215
Top
ЮХАНИ: Он заслужил трепку. JUHANI. Li bezonas iom sur sian voston. 01213
Bottom
01216
Top
ЛАУРИ: Ты его и пальцем не тронешь! LAURI. Nun vi eĉ per via fingro ne tuŝu lin. 01214
Bottom
01217
Top
ТУОМАС: Отпусти парня! Живо! TUOMAS. Delasu la knabon! Tuj! 01215
Bottom
01218
Top
ТИМО: Простим ему еще на этот раз. TIMO. Li havu pardonon, la Eero-knabo, ĉi tiun fojon an-koraŭ. 01216
Bottom
01219
Top
СИМЕОНИ: Мы все прощаем да прощаем, а плевелы того и гляди совсем заглушат доброе семя. SIMEONI. Pardonon, pardonon, ĝis kardo kaj dornoj sufokos la tritikon. 01217
Bottom
01220
Top
ЛАУРИ: Не трогай его! LAURI. Ne tuŝu lin. 01218
Bottom
01221
Top
ААПО: Так и быть, простим ему. Но пусть его совесть помучает: мы будем собирать ему на голову горящие уголья. AAPO. (J.Ni pardonu al li; kaj tiel ni penos amasigi fajrajn karbojn sur lian kapon. 01219
Bottom
01222
Top
ЮХАНИ: Убирайся и благодари свою судьбу. JUHANI. Iru nun kaj danku vian sorton. 01220
Bottom
01223
Top
СИМЕОНИ: И моли бога, чтоб он дал тебе новое сердце. SIMEONI. Kaj petegu Dion, ke li donacu al vi novajn koron, animon kaj langon. 01221
Bottom
01224
Top
ТИМО: Ну, я пойду спать. TIMO. Sed mi kuŝiĝos. 01222
Bottom
01225
Top
ААПО: Разберем-ка еще одно дельце. AAPO. Ni traktu ankoraŭ unu paragrafon. 01223
Bottom
01226
Top
ТИМО: Я иду спать. Идем со мной, Эро. Уляжемся спать и забудем это осиное гнездо, именуемое миром. Он ведь все равно что дрянная скирда, которая гниет под дождем. Идем, Эро! TIMO. Mi kuliĝos. venu kun mi, Eero; ni kuŝiĝu kaj for-gesu ĉi tiun formikneston de Ia mondo, la mizeran formikejon, kiu en pluvo vaporas kaj eligas fumon. Venu, Eero! 01224
Bottom
01227
Top
ЮХАНИ: Какое там дело у тебя еще осталось? JUHANI. Sed kia estas la paragrafo, kies plenumon vi volas? 01225
Bottom
01228
Top
ААПО: Да хранит нас бог! Дело-то в том, что мы даже азбуки не знаем, даже первой буквы. А грамота — она как-никак святой долг каждого христианина. Нас могут силой заставить одолеть ее, на то и церковный закон. И вы знаете, с какой штукой власти подстерегают нас, если не научимся читать. Братья мои, да ведь нас ожидает колодка, черная колодка! Вон она лежит там, у входа в церковь, как черный боров, и так и зияет своими круглыми дырами. Пастор уж не раз грозил нам этими адскими клещами, и он наверняка исполнит угрозу, если мы не выкажем ему своего усердия. Тут и думать нечего. AAPO. Dio gardu! estas ja tiel, ke ni ne konas eĉ la unuan literon en la abocolibro, A, kaj tamen estas legoscio nepra devo de kristana civitano. Sed al tio oni povas devigi nin per leĝa potenco, per potenco de la eklezia leĝo. Kaj vi scias, kia ŝtata maŝino nin atendas kaj volas nin kapti per siaj dentoj, se ni ne dece lernos legi. Piedtrabo ja nin atendas, fratoj, nigra piedtrabo, kiu kun siaj rondetaj truoj kuŝaĉas tie en la preĝeja vestiblo kiel nigra virporko. Custe per ĉi tiu infera prenilo nia preposto nin minacis, kaj li plenumos sian minacon, se li ne vidos ĉe ni ĉiutagan diligenton kaj ekzercadon, tio estas certa afero. 01226
Bottom
01229
Top
ЮХАНИ: Ох, грамоты все равно не осилить. JUHANI. Estas neeble Ierni legi. 01227
Bottom
01230
Top
ААПО: Все во власти человека, Юхани. AAPO. Homoj faris tiun lertaĵon ankaŭ pli frue. 01228
Bottom
01231
Top
ТУОМАС: Тут не один пот прошибет. TUOMAS. Vere ĉe tio viro ŝvitadus. 01229
Bottom
01232
Top
ЮХАНИ: Да, и попыхтишь немало. У меня такая тупая голова! JUHANI. Kaj spiregadus. Mi havas tiom malmolan kapon! 01230
Bottom
01233
Top
ААПО: Воля и скалу продолбит. Возьмемтесь-ка за дело. Закажем себе буквари в Хяменлинне и пойдем на выучку к кантору, как наказывал нам пастор, пока нас еще не отправили туда силой. AAPO. Tamen forta volo kondukas viron eĉ tra griza ŝtono. Ni ekkaptu la aferon, ni venigu por ni abocolibrojn el Hameen-linna kaj ni iru al la kantoro por lerni Iegi, kiel estas ordono de nia preposto. Tion ni faru antaŭ ol oni nin alkondukos per ŝtata devigo. 01231
Bottom
01234
Top
ЮХАНИ: Боюсь, так и придется сделать. Да помилует нас господь! Однако оставим-ка эту думу до завтра и пойдем спать. JUHANI. Mi timas, ke tio devas esti farata, mi timas. Dio indulgu nin. Sed restu por morgaŭ ĉi tiu ideo, kaj ni kuŝiĝu. 01232
Bottom

глава 02 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
02001
Top
Тихое сентябрьское утро. На поляне сверкает роса, пожелтевшие рощи окутаны туманом, который медленно исчезает в вышине. Братья проснулись в это утро сильно не в духе. Они молча умылись, причесались и оделись в праздничное платье. Сегодня они решили отправиться к кантору учиться грамоте. Estas kvieta matcno de septembro. Roso brilas sur herbejo, nebulo turniĝadas ĉirkaŭ flaviĝintaj folioj kaj fine malaperas en la alto. Ci tiun matenon la fratoj ellitiĝis tre koleraj kaj senvortaj, lavis siajn vizaĝojn, brosis siajn harojn kaj vestis sin per festvestoj. Ĉar hodiaŭ ili decidis ekiri al la kantoro por lcrni legadon. 02001
Bottom
02002
Top
Они завтракают за длинным сосновым столом Юколы, с аппетитом уплетая горох, хотя вид у них далеко не веселый. Мысль о школе, куда им вскоре придется держать путь, заставляет их брови хмуриться от горькой досады. Покончив с завтраком, они не торопятся в дорогу и присаживаются еще на минутку отдохнуть. Братья сидят молча; одни удрученно уставились глазами в пол, другие рассматривают свои буквари и красных обложках, лениво переворачивая толстые липы. У южного окошка сидит Юхани и то и дело посматривает на каменистый пригорок с густым сосновым Лором, откуда выглядывает домик бабки Лесовички с красными дверными косяками. Ili manĝas nun sian matenmanĝon ĉe la longa, pinligna tablo de Jukola, kaj ŝajnas, ke la brunaj pizoj gustas bone al ili, kvankam iliaj vizaĝoj ne estas ĝojaspektaj, sed ĉagrena kolereto ŝvebas sur iliaj brovoj; penso pri la lernejvizito, kiun ili tuj devos cntrepreni, kaŭzis ĉi tion. Post la manĝo ili tamcn ne tuj ekiris, sed ili sidiĝis por ripozi ankoraŭ momenton. Silente ili sidis, kaj iu fikse rigardis malgajc la plankon, alia rigardis la ruĝkovrilan abocolibron, turnante ĝiajn dikajn foliojn. Ce la suda fenestro de Ia ĉambro sidas Juhani rigardante supren al la ŝtona altaĵo kaj al la densa pinaro, kie estas videbla la ka-bano de la avino, kabano kun ruĝafosta pordo. 02002
Bottom
02003
Top
ЮХАНИ: Вон и Венла идет по тропинке, да как бойко! JUHANI. Vcnla tie paŝas sur la vojeto, kaj estas ŝia irado rapida. 02003
Bottom
02004
Top
ААПО: Они ведь еще вчера, и мать и дочка, собирались к родственникам в Тиккалу за брусникой и убирать репу. До поздней осени думают там остаться. AAPO. Kaj hieraŭ devis la patrino kaj la filino iri al parencoj en Tikkala por senfoliigi rapojn kaj kolekti vakciniojn, restantc tie ĝis malfrua aŭtuno. 02004
Bottom
02005
Top
ЮХАНИ: До поздней осени? Я начинаю сильно беспокоиться. Видно, они и вправду пойдут. А ведь в Тик-кале нынче живет работник, видный собой парень и большой пройдоха, — того и гляди, рухнут наши надежды. Так что давайте-ка не откладывать дела — идем к девке и зададим ей вопрос, самый главный вопрос в жизни: любы ли мы ее сердцу или нет? JUHANI. Ĉu ĝis malfrua aŭtuno? Mi tre maltrankviliĝas. Certc ili iros; sed en Tikkala estas ĉi tiun jaron servisto, kiu estas belaspekta knabo kaj granda petolulo, kaj malaperus tie la espero de ni ĉiuj. plej bonc cstas do fari senprokraste la stran-gan manovron, prezenti demandon, la demandon de ĉiuj de-mandoj. Ni iru por demandi la knabinon, ĉu ŝia animo volus subiĝi kaj ŝia koro ekflami. 02005
Bottom
02006
Top
ТУОМАС: Так и по-моему лучше всего. TUOMAS. Ankaŭ mi opinias, ke tio estus plej bona. 02006
Bottom
02007
Top
ТИМО: И по-моему тоже. TIMO. Ankaŭ mi. 02007
Bottom
02008
Top
ЮХАНИ: Вот, вот! Идемте-ка все вместе свататься, и дело с концом! Ох, храни нас господь! Но ничего не поделаешь, свататься так свататься! Платье на нас хоть куда, мы умыты и причесаны, у нас самый что ни на есть христианский вид, вроде мы заново родились. А все-таки я начинаю сильно беспокоиться. Итак, к Венле! Теперь в самый раз. JUHANI. Jes, jes! nenion alian ĉi tiun fojon, nur ĉiuj al svato kaj samtempe kiel bravuloj. Jes, jes! la Sinjoro nin gardu! sed nenio helpas, nur al svato, al svato. Nun ni estas en vestoj plej bonaj, lavitaj kaj brositaj; tuta nia eksteraĵo similas krista-nan homon: pura kaj kvazaŭ denovc naskiĝinta. — Mi tre maltrankviliĝas. — Sed al Venla! Nun estas akcepta tcmpo. 02008
Bottom
02009
Top
ЭРО: И пусть будет этот день днем блаженства. EERO. Kaj estu ĝi la tago de savado. 02009
Bottom
02010
Top
ЮХАНИ: Для кого днем блаженства? Для кого? Ага! Ну-ка, братец? JUHANI. Kies tago de savado, kies? Ho! kion vi kredas, knabo? 02010
Bottom
02011
Top
ЭРО: Хотя бы и для всех нас. EERO. Prcfere por ni ĉiuj. 02011
Bottom
02012
Top
ЮХАНИ: Стало быть, ты хочешь сказать, чтоб девка стала всем нам женой? JUHANI. Alie dirite, ke ŝi fariĝu edzino de ni ĉiuj. 02012
Bottom
02013
Top
ЭРО: А хотя бы и так. EERO. Estu tiel. 02013
Bottom
02014
Top
ЮХАНИ: Замолчи! JUHANI. Ĉu vcre! 02014
Bottom
02015
Top
СИМЕОНИ: Да разве такое дозволено богом? SIMEONI. Pro Dio, kiel tio estus ebla? 02015
Bottom
02016
Top
ЭРО: Богом все дозволено. Будем жить верой и правдой и любить все дружно. EERO. Nenio por Dio estas nepovebla. Ni fidu, esperu, kaj amu ĉiuj unuanime. 02016
Bottom
02017
Top
ЮХАНИ: Замолчи, Эро! Отправимся-ка лучше свататься, а заодно — в школу с котомками за спиной. JUHANI. Silentu, Eero! ĉar nun ni iros por svati kaj tuj poste al lerncjo kun dupoŝa manĝaĵosako sur la ŝultro. 02017
Bottom
02018
Top
ААПО: Но чтобы все было честь по чести, говорить там, в избушке, должен кто-нибудь один. AAPO. Sed por agi saĝe, unu el ni estu kvazaŭ pledanto tie en la kabano. 02018
Bottom
02019
Top
ЮХАНИ: Да, пожалуй, так. И ты, Аапо, будто создан для такого дела. Говорить ты мастер. Твои речи так и распаляют душу. Поистине! Тебе на роду написано стать попом. JUHANI. Grava paragrafo. sed vi ja estas kvazaŭ fandita por tiu okupo. Vi havas bonajn talentojn; via parolo ĉiam vekas fajron kaj fulmon en vira koro. Vere vi estas naskiĝinta por esti pastro. 02019
Bottom
02020
Top
ААПО: О, много ли я знаю? И к чему толковать о талантах? Здесь, в лесах, они все равно пропадут во мраке безвестности, исчезнут, как журчащий ручеек в песке. AAPO. Kion scias mi? kaj kial ni parolas pri talentoj? Ci tie en la arbaroj ili malapcras en nekonata nebulo, malaperas kiel lirlanta rivereto en sablo. 02020
Bottom
02021
Top
ЮХАНИ: Это такое несчастье, что ты не попал в школу! JUHANI. Malmilda sorto ne lasis vin iri lernejon. 02021
Bottom
02022
Top
ААПО: Да разве под силу было выучить меня с на» шим достатком? Не одну котомку надо из дому утащить, чтобы из парня поп вышел. Но вернемся к сватовству. Пусть будет по-вашему. Речь за всех буду держать я и постараюсь сделать это с толком. AAPO. Kie nia bieno estus ricevinta monrimedojn por min lernigi? Memoru: longe^devas la manĝosako pendoladi inter hejmo kaj lernejo, antaŭ ol knabo estos en lignosako. — Sed ree al la afero, Ia edziĝafero. Estu laŭ via volo. Mi ekpaŝos antaŭ vi kiel komuna parolgvidanto kaj penos vortumi kiel saĝa viro. 02022
Bottom
02023
Top
ЮХАНИ: Итак, за дело! О боже... Но теперь уж ничто нам не поможет — за дело и никаких! Котомки оставим снаружи, возле бабкиного дома, и Лаури покараулит их от свиней. Ну, пошли! И давайте войдем в невестину горницу с букварями в руках —этак будет поторжественней. JUHANI. De parolo al ago! Dio gardu! Sed nenio helpas, ni tuj transiru de parolo al ago. Niajn sakojn ni lasos ekster la kabano de la avino, kaj Lauri, kiu havas neniun bruton ĉe tiu fonto, ilin gardu de porkoj. Ni ekiru nun! kaj ni eniru en la domon de la fianĉino kun la abocolibro en la mano; tio donos al ni kvazaŭ iom da solencco. 02023
Bottom
02024
Top
ЭРО: Особенно, если откроем страничку с петухом. EERO. Precipe, se ni tenos ĝin tiel, ke la kokfolio estos videbla. 02024
Bottom
02025
Top
ЮХАНИ: Ты опять за свое? А ведь петух напомнил мне про страшный сон. Всю ночь он не давал мне покоя. JUHANI. Ĉu ree? Sed parolante pri koko mi memoras Ia teruran sonĝon, kiu turmentis min la lastan nokton. 02025
Bottom
02026
Top
СИМЕОНИ: А ну-ка, расскажи — может, в сне твоем знамение какое? SIMEONI. Rakontu ĝin; eble ĝi cstas por ni utila averto. 02026
Bottom
02027
Top
ЮХАНИ: Мне приснилось куриное гнездо вон там, на печке, а в нем семь яиц. JUHANI. Mi sonĝis, ke tie supre sur la forno estis kokin-nesto kaj en ĝi sep ovoj. 02027
Bottom
02028
Top
СИМЕОНИ: Семь сыновей Юколы. SIMEONI. La sep filoj de Jukola! 02028
Bottom
02029
Top
ЮХАНИ: Но одно яичко было до смешного маленькое. JUHANI. Sed unu ovo estis mirinde malgranda. 02029
Bottom
02030
Top
СИМЕОНИ: Эро! SIMEONI. Eero! 02030
Bottom
02031
Top
ЮХАНИ: Петух издох. JUHANI. La koko mortis. 02031
Bottom
02032
Top
СИМЕОНИ: Наш отец! SIMEONI. Nia patro! 02032
Bottom
02033
Top
Юхай и. А за петухом и курочка. JUHANI. La kokino mortis! 02033
Bottom
02034
Top
СИМЕОНИ: Наша мать! SIMEONI. Nia patrino! 02034
Bottom
02035
Top
ЮХАНИ: И тут на гнездо набросились всякие мыши, крысы и горностаи. Что бы эти твари могли означать? JUHANI. Postc ĉiuj musoj, ratoj kaj ermenoj de la mondo atakis la neston. — Kion signifas tiuj bestoj? 02035
Bottom
02036
Top
СИМЕОНИ: Наши греховные страсти и мирской соблазн. SIMEONI. Niajn pekajn deziregojn kaj la mondan volupton. 02036
Bottom
02037
Top
ЮХАНИ: Должно быть, так. Налетели горностаи, и крысы, и мыши и давай катать яички да постукивать ими друг о друга. Яички скоро разбились, и из того маленького как ударит в нос страшной вонью! JUHANI. Verŝajnc tiel. — La ermenoj, Ia ratoj kaj la musoj venis kaj bruante kaj klakante rulis kaj turnis la ovojn, kiuj baldaŭ disrompiĝis, kaj el tiu malgranda ovo venis tre mal-bona odoro. 02037
Bottom
02038
Top
СИМЕОНИ: Заметь себе это, Эро. SIMEONI. Rimarku tion, Eero. 02038
Bottom
02039
Top
ЮХАНИ: Яйца, значит, разбились. И вдруг страшный голос, будто грохот многих водопадов, закричал мне в ухо с печки: «Все порушено, и этот грех велик!» Вот что прокричали мне. Но мы все-таки собрали эту мешанину, стали жарить ее, и получилась у нас яичница. Мы и сами ее отведали и соседей угостили. JUHANI. La ovoj estis disrompitaj, kaj terura voĉo kiel bruego de multaj akvoj nun kriis en mian orelon de sur la forno: »ĉio estas disrompita, kaj granda estis la disrompado!» Tiel oni kriis, sed ni komencis fine kolekti kaj kuiri Ia disrom-pajon kaj ni ricevis el ĝi fine tiel nomatan kirlovaĵon; kaj ni manĝis ĝin kun plezuro kaj donis ankaŭ al niaj najbaroj. 02039
Bottom
02040
Top
ЭРО: Хороший сон. EERO. Bona sonĝo. 02040
Bottom
02041
Top
ЮХАНИ: Дурной, очень дурной: ведь от тебя воняло, как от преисподней. Да, слишком горький сон приснился мне о тебе, братец! JUHANI. Amara, amara: vi odoraĉis kiel infero. Treamaran sonĝon mi havis pri vi, knabo. 02041
Bottom
02042
Top
ЭРО: Но зато я видел о тебе самый что ни на есть сладкий сон. Мне приснилось, что петух из букваря снес тебе в награду за усердие и смекалку целую кучу леденцов и кусочков сахара. Ты никак не мог нарадоваться и все посасывал их. Даже меня угостил. EERO. Sed mi havis pri vi tre dolĉan sonĝon; mi sonĝis, ke la koko de abocolibro, por rekompenci vian diligenton kaj saĝon, demetis sufiĉe grandan amason da karameloj kaj suker-pecoj. Vi ĝojis multe kaj maĉis viajn dolĉaĵojn; vi donis eĉ al mi. 02042
Bottom
02043
Top
ЮХАНИ: Вот как, и тебя угостил? Это не худо. JUHANI. Mi donis eĉ al vi. Tio ja estis bone farita. 02043
Bottom
02044
Top
ЭРО: Еще бы! Угощение никому не во вред. EERO. »Cia dono estas bono.» 02044
Bottom
02045
Top
ЮХАНИ: Ну, конечно. Особенно," если я сейчас угощу тебя малость палкой. JUHANI. Certe; precipe se mi donus iom per bastono. 02045
Bottom
02046
Top
ЭРО: Почему только малость? EERO. Kial nur iom? 02046
Bottom
02047
Top
ЮХАНИ: Заткни свою глотку, щенок! JUHANI. Fermu vian faŭkon, bovidaĉol 02047
Bottom
02048
Top
ТУОМАС: Да и ты вместе с ним. И айда! TUOMAS. Faru tiel ambaŭ kaj ni ekiru. 02048
Bottom
02049
Top
ААПО: Забирайте котомки и буквари. AAPO. Ciu kunprenu sian sakon kaj sian abocolibron. 02049
Bottom
02050
Top
Так отправились они сватать соседскую дочку. Они шли молча, гуськом перевалили через пригорок с картофельной ямой, потом поднялись по каменистому склону и вскоре уже стояли возле избушки бабки Лесовички. Tiel ili ekiris por svati la filinon de la najbaro. Unu post alia, silentaj ili preterpasis la deklivon kun terpomkeloj, iris laŭ la ŝtona altaĵeto supren kaj staris fine antaŭ la kabano de la avino de Pindometo. 02050
Bottom
02051
Top
ЮХАНИ: Вот мы и пришли. Котомки оставим тут, а ты, Лаури, будь верным стражем, пока мы не вернемся. JUHANI. Ci tie ni estas, ĉi tien ni metos la saketojn; kaj vi, Lauri, sidu kiel fidela gardisto, ĝis ni revenos el la ĉambro de la fianĉino. 02051
Bottom
02052
Top
ЛАУРИ: А надолго ли вы? LAURI. Ĉu vi restos tie longe? 02052
Bottom
02053
Top
ЮХАНИ: Как дело того потребует. А есть ли у кого колечко? JUHANI. Tiom Ionge, kiom postulas la sukceso de nia afero. — Cu iu havas ringon? 02053
Bottom
02054
Top
ЭРО: Тебе оно ни к чему. EERO. Ci ne estas bezonata. 02054
Bottom
02055
Top
ЮХАНИ: Есть ли у кого колечко в кармане? JUHANI. ĉu iu havas ringon en la poŝo? 02055
Bottom
02056
Top
ТИМО: У меня нет, да, пожалуй, и у других тоже. То-то и оно: молодому паршо всегда надо бы иметь колечко про запас. TIMO. Ne mi kaj, laŭ mia scio, ankaŭ ne la aliaj. Tiel estas: juna viro devus ĉiam iri kun brilanta ringo en sia poŝo. 02056
Bottom
02057
Top
ЮХАНИ: Эх, черт возьми! Вот и торчим тут теперь. Ведь только вчера к нам заходил коробейник Ийсакки, и я мог бы купить у него и кольцо и шарф, но мне, свинье, было невдомек. JUHANl. Diablo! Ĉi tic ni staras nun. Kaj hieraŭ estis ĉe ni la rusa kolportisto Isaako, de kiu mi estus povinta aĉeti kaj ringon kaj koltukon, sed mi, porko, pri tio ne ekpensis. 02057
Bottom
02058
Top
ААПО: Эти штучки мы успеем купить и потом. Так-то оно будет еще лучше, когда сперва мы узнаем наверняка, надо ли нам, и кому именно, делать эту приятную покупку. AAPO. Tiujn aĵojn ni povos aĉeti al ni poste. Kaj plej bonc estas unue por ni sciiĝi certe, ĉu iu el ni kaj kiu faros tiun ĝojigan aĉeton. 02058
Bottom
02059
Top
ЮХАНИ: Кто там хлопнул дверью? Не Венла ли? JUHANI. Kiu malfermctis Ia pordon? Cu Venla? 02059
Bottom
02060
Top
ТИМО: Нет, это бабка, беззубая карга. TIMO. La maljunulinaĉo ja estis, la kurbmentona. 02060
Bottom
02061
Top
ЮХАНИ: Ишь как жужжит прялка Вейлы — будто веселый навозный жук в летний вечер, предвещая вёдро. Идем! Где мой букварь? JUHANI. La ŝpinilo de Venla zumas kvazaŭ fekskarabo somervcspere antaŭdirante serenan veteron. Ni iru nun! Kie estas mia abocolibro? 02061
Bottom
02062
Top
ААПО: Да у тебя в руке, брат. Похоже, ты малость потерял голову, бедняга. AAPO. En via mano, mia frato. Vi, kreaĵo de Dio, ŝajne estas iom konfuzita. 02062
Bottom
02063
Top
ЮХАНИ: Не велика беда, братец. Скажи-ка, не в саже ли у меня лицо? JUHANI. Neniaj zorgoj, mia frato. Sed mi ja ne estas fulga en mia vizaĝo, aŭ kicl? 02063
Bottom
02064
Top
ЭРО: Нисколечко. Ты такой чистенький да тепленький, как только что снесенное яичко. EERO. Tute ne, vi estas pura kaj varma kiei ĵus demetita ovo. 02064
Bottom
02065
Top
ЮХАНИ: Ну, пошли! JUHANI. Ni iru nun! 02065
Bottom
02066
Top
ЭРО: Погодите! Я моложе всех и потому должен открыть вам дверь и войти последним. Милости прошу! EERO. Atendu! Mi estas la plej juna kaj mia devo estas malfcrmi por vi la pordon kaj veni mem kiel la lasta. Eniru! 02066
Bottom
02067
Top
Братья вошли в низенькую избушку бабки. Впереди Юхани с вытаращенными глазами и торчащими, как щетина у кабана, волосами, а за ним чинно и важно следовали :ОСТАЛЬНЫЕ: Как только они вошли, Эро захлопнул за ними дверь, но сам остался во дворе и, лукаво ухмыляясь, уселся на лужайке. Ili eniris en la malaltan kabanon de la avino, Juhani unue, kun fiksrondaj okuloj kaj kun starantaj haroj kiel la haregoj de histriko, kaj la aliaj lin sekvis fidele kaj serioze tuj poste. Tiel ili eniris kaj Eero fermis Ia pordon post ili, sed restis mem ekstere, sidiĝis sur la herbejo kun ironia rideto sur la lipoj. 02067
Bottom
02068
Top
Хозяйка, в горнице которой теперь стоят пять брать-ев-женихов, — еще шустрая и бойкая старушка; она добывает себе пропитание тем, что держит кур и собирает ягоды. И летом и осенью она вместе с дочкой Венлой без устали обходит леса и поля, собирая землянику и бруснику. Венлу считали девушкой пригожей. У нее были рыжеватые волосы, взгляд лукавый и острый, рот был немного великоват, и, может, даже слишком. Ростом она была невысокая, но кругленькая и дюжая. Вот какая пташка укрывалась в сосновом бору. Sed la maljunulino, en kies ĉambro la kvin fratoj nun staras kiel svatantoj, estas vigla kaj vivema virino; por sin vivteni ŝi bredas kokinojn kaj kolektas berojn. Somere kaj aŭtune ŝi diligentc vagadas sur stumphavaj herbdeklivoj, sur fragaj kaj vakciniaj altaĵetoj, okupas sin kaj ŝvitadas kun sia filino Venla. Bela laŭ diroj estis la junulino. Ŝia hararo havis koloron de rusto, la rigardo estis ruza kaj akra, la buŝo belforma, eble iom tro larĝa. ŝi estis malaltkreska, sed larĝaŝultra kaj ron-deta, kaj ke ŝi estas forta, oni diris. Ĉi tia estis la favorato de la fratoj en ŝirmo de la pinaro. 02068
Bottom
02069
Top
Вдруг дверь скрипнула, и из избы выскочил Юхани, свирепо окликая других: «Выходите, ребята!» Вскоре они все в сильном расстройстве вывалили на двор и быстро зашагали в сторону села. Но не успели они пройти и пятидесяти шагов, как Юхани схватил камень с кулак величиной и, шипя от злости, швырнул его в дверь избы; избушка дрогнула, старуха взвизгнула за стеной и, приоткрыв дверь, долго кричала и бранилась, грозя кулаком вслед убегавшим братьям. А братья, не обмениваясь ни словом, с букварями в руках и котомками за плечами, быстро шагали по дороге в село. Злость придала им прыти; только песок шуршал под ногами да подпрыгивали котомки. Они даже не замечали пути. Долго длилось молчание, но Эро наконец не вытерпел и промолвил: Scd subite la kabana pordo malfermiĝis, kaj Juhani venis kun rapido eksteren, kolere dirante al la aiiaj, kiuj ankoraŭ restis interne: »venu for, knaboj!». Fine i!i ĉiuj eliris kun indignitaj vizaĝesprimoj kaj ekiris laŭ direkto ai la preĝeja vilaĝo. Sed kiam ili estis irintaj proksimume kvindek paŝojn de la domo, Juhani kaptis de sur ia tero ŝtonon pugnograndan kaj spiregante pro kolero, li jetis ĝin kontraŭ la doman pordon; krakis la kabano kaj ekkriis en la kabano la maljunuiino, mal-fermis la pordon, blasfemis kaj pugne minacis la forkurantajn fratojn. Kun la abocolibro en la mano kaj Ia manĝosaketo sur la ŝultro la fratoj paŝis unu post la alia laŭ ia preĝeja vojo, eĉ ne vorton parolante. Rapide kaj kolere ili iris: sablo sibladis kaj Ia saketoj saltadis; kaj ili ne rimarkis, kiel rapide la vojo pasis. Longe ili iris silente, ĝis Eero fine malfermis sian buŝon kaj diris: 02069
Bottom
02070
Top
— Ну, как дела? EERO. Kiel sukcesis la afero? 02070
Bottom
02071
Top
ЮХАНИ: Ага! Как дела? Так, стало быть, ты не вошел за нами в избу, сорока ты проклятая, воронье отродье? Не посмел, конечно, не посмел! Да и куда тебе — такому вороненку! Ведь Венла утопила бы тебя в своих юбках. Ха, подумать только, а ведь ты мне еще раз приснился! Прошлой ночью. И этот сон что-нибудь да значит! Ты сидел вон там в бору, в обнимку с Вен-лой, а я возьми да и подкрадись тихонечко к вам. Но вы все-таки приметили меня, и что же сделала Венла? Схоронила тебя в своих юбках, черт ее подери! «Что это ты завернула в подол?» — спросил я ее. «Только маленького вороненка», — ответила девчонка. Хи-хи-хи! А главное — это был совсем не сон, совсем нет, пес вас возьми! Все это от начала до конца выдумал сам Юхани, из собственной головы! Да-да, он совсем не так глуп, как думают. JUIiANI. Je-es! kiel ĝi sukcesis? Ĉu vi envenis kun ni, vi pigo, vi kornikido? Sed vi ne kuraĝis, vere vi ne kuraĝis. Por kio taŭgas tia kornikido? Lin Venla facile kaŝus sub sia jupo. Sed jen, jen, kiom multe mi sonĝis pri vi. Mi ja havis, kiel mi nun memoras, la lastan nokton ankoraŭ alian sonĝon pri vi. Strange! Tie vi sidis en la pinaro apud Venla en ama ĉirkaŭ-preno, kiam mi proksimiĝis al vi mallaŭte ŝtelirante. Sed jen, vidinte min, kion faris tiam Venla? La diablino kaŝis vin sub la baskoj de sia jupo. »Kion vi volvis en vian jupon», mi de-mandis. »Nur etan kornikidon» la petolulino respondis. Hi,hihi! Kaj tio ne estis sonĝo, hundaĉo prenu, ne estis! sed mem, e! sia propra kapo ĉi tion kunforĝis la Juhani-knabo. Je-es! li ne estas tiel malsaĝa kiel oni kredas. 02071
Bottom
02072
Top
ЭРО: Просто диву даюсь, как это мы разом приснились друг другу. Ведь я тоже видел о тебе сон, и вот какой: вы с Венлой стояли в бору и всё миловались да глядели на небеса. Вы вроде жда1ли сверху благословения вашей любви. Кругом тишь такая, точно к вам прислушиваются и небо, и земля, и лес, и даже пташечки лесные, а вы все ждете. Тут, откуда ни возьмись, старая ворона крыльями захлопала и прямо к вам летит. Взглянула на вас и сразу отвернулась, а потом расставила лапки и как капнет чем-то беленьким прямо на голову парню с девкой! Но ты, братец, не огорчайся, ведь мне все это приснилось, сам я ничего не выдумал. EERO. Strange, kiom ni sonĝis unu pri la alia. Mi sonĝis miaparte pri vi ĉi tion: Tie en la pinaro staris vi kaj Venla, en ama ĉirkaŭpreno kaj serioze rigardante supren al nuboj. De tie, el la supera alto, vi ja petegis iajn signojn, kvazaŭ pruvon pri plaĉo de via amo. La ĉielo aŭskultis, aŭskultis arbaro, la tero kaj eĉ birdetoj, kaj vi mem en plej profunda si-lento atendis, kio de tie venus. Fine venis maijuna korniko, trene flugante tra la kvieta aero, kaj veninte tute proksime al vi, ĝi fetis rigardon malsupren sur vin ambaŭ, sed forturnis baldaŭ sian rigardon, disigis siajn piedojn kaj eligis ion blankan, kio falis maisuprer. kaj trafis ia frunton de la knabo kaj knab-ino, ŝmacis precize kontraŭ la vizaĝo. — Ĉi tio ne ĉagrenu vin, ĉar mi nur sonĝis tiel, kaj mi nenion kunforĝis el mia propra kapo. 02072
Bottom
02073
Top
ЮХАНИ: Вот я тебя, окаянного!.. JUHANI. Mi montros al vi, sentaŭgulo ... 02073
Bottom
02074
Top
И он в ярости набросился на Эро, который не замедлил удрать от своего взбешенного брата. Одним прыжком соскочил он с дороги и, точно заяц, понесся по поляне, а за ним свирепым медведем бежал Юхани. И запрыгали тут котомки, сухая поляна загудела под ногами; остальные братья стали кричать, призывая поссорившихся образумиться и помириться. Однако Эро уже мчался обратно на дорогу, и братья побежали спасать его от гнева Юхани, который почти настигал младшего брата. Tiam li sin ĵetis ekscitita kontraŭ Eero, kiu rapide forkuris de sia kolera frato. Saltante Eero lasis la vojon, lepore kuregis laŭ herbejo, sed Juhani kuris kvazaŭ sovaĝa urso post li. La saketoj saltadis, la tero seka krakadis sub iliaj piedoj; kaj aŭdiĝis la kriado de la aliaj fratoj, admonantaj la kverelantojn al pacienco kaj konkordo. Sed al la vojo Eero ree rapidis, kaj la aliaj iris por Iin savi el la ungoj de la terura Juhani, kiu kuris jam ĉe la kalkanoj de sia plej juna frato. 02074
Bottom
02075
Top
ТУОМАС: А ну-ка, остановись, Юхани! TUOMAS. Haltu bele, Juhani. 02075
Bottom
02076
Top
ЮХАНИ: Я ему шею сверну! JUHANI. Mi lin piedpremos! 02076
Bottom
02077
Top
ТУОМАС: Постой, постой, брат мой! TUOMAS. Dece, mia knabo. 02077
Bottom
02078
Top
ЮХАНИ: Сгинь! JUHANI. Sidu kaj brulu! 02078
Bottom
02079
Top
ААПО: Он тебе лишь отплатил той же монетой. AAPO. Li pagis nur honoron per honoro. 02079
Bottom
02080
Top
ЮХАНИ: Будь проклят его злой язык, да и весь этот день! Боже ты мой! Ведь Венла всех нас оставила с носом. О крепкорогие дьяволы и великое воинство небесное! Ничего уже не видят глаза мои, всюду тьма-тьмущая— и на земле и на небе. Будьте вы прокляты! JUHANI. Malbenita estu Iia lango, malbenita ĉi tiu tago! Ni ja ricevis, Dio helpu! de Venla rifuzon al nia svato. Kurbo-kornaj monstroj kaj granda militistaro ĉiela! Miaj okuloj ne vidas eĉ klafton antaŭen, tiel nigra estas la tero kaj la ĉielo, nigra pro mia koro. Sidu kaj brulu! 02080
Bottom
02081
Top
СИМЕОНИ: Не бранись, брат. SIMEONI. Ne blasfemu, viro. 02081
Bottom
02082
Top
ЮХАНИ: Буду! Я еще так побранюсь, что весь белый свет заходит ходуном и развалится, как старые дровни под мачтовым бревном! JUHANI. Mi blasfemas tiel, ke turniĝu la mondo, disrompiĝu kiel sledaĉo sub mastotrunko! 02082
Bottom
02083
Top
СИМЕОНИ: Так что же нам делать? SIMEONI. Kion ni povas fari? 02083
Bottom
02084
Top
ЮХАНИ: Что делать? Не будь этот букварь божьим словом, я б изорвал его тут же в клочки! Но уж зато из котомки я сделаю лепешку! Хотите поглядеть? JUHANI. Fari? Se ĉi tiu abocolibro ne estus vortoj de Dio, la propra libro de Dio, mi ĝin disŝirus, disŝirus tuj ĉi tiun libron. Sed jen: mian manĝaĵosaketon mi batos ĝis kaĉo! ĉu vi volas vidi? 02084
Bottom
02085
Top
СИМЕОНИ: Ради бога не измывайся над божьим даром. Вспомни-ка «Работницу из Паймио». SIMEONI. Pro Dio ne la donacon de la Sinjoro. Memoru »Ia virineton de Paimio». 02085
Bottom
02086
Top
ЮХАНИ: Сердце мое исстрадалось! JUHANI. En doloro mia koro! 02086
Bottom
02087
Top
СИМЕОНИ: Страдания на земле — манна на небесах. SIMEONI. «Pacienco en doloro, kaj post morto la honoro!» 02087
Bottom
02088
Top
ЮХАНИ: Наплевать мне на манну небесную, раз я остался без бабкиной Венлы! Ох, братья мои и род мой великий! Если б вы только знали, что со мной творится! Ведь целых десять лет я, как дурак, думал об этой девке, а тут вдруг вся надежда пропала, разлетелась, как пепел по ветру. JUHANI. Mi fajfas pri la postmorta honoro, ĉar mi ne ricevis Venlan de Pindometo. Ho, miaj fratoj kaj mia parencaro granda! Se vi scius, vi komprenus, kc miaj pcnsoj jam preskaŭ dck jarojn okupiĝis pri ĉi tiu inaĉo, ĝuste frenczetc. Sed mal-apcris mia espero nun, malaperis kiel cindro en vento. 02088
Bottom
02089
Top
ТИМО: Да, отказали нам утречком. TIMO. Rifuzitaj estis ni en ĉi tiu matena momento. 02089
Bottom
02090
Top
ЮХАНИ: Каждому из нас! JUHANI. Jes, la tuta bando! 02090
Bottom
02091
Top
ТИМО: Никого не пощадили, даже самого меньшого. Всем отказ. TIMO. Neniun oni indulgis, eĉ ne la plej malgrandan el ni. Rifuzon ricevis ĉiu el ni. 02091
Bottom
02092
Top
ЮХАНИ: Всем, всем! Но так-то оно, пожалуй, и лучше. Не дай бог, чтоб она досталась кому-нибудь из нас. Эх, дьявол побери, и задал бы я трепку этому счастливчику! JUHANI. Ĉiu, ĉiu! Sed pli bone tiel ol ke iu el vi aliaj cstus ricevinta ŝin kiel edzinon. Mi punbatus, diablo prenu! tiun knabon, kiu estus sukcesinta, tion mi farus. 02092
Bottom
02093
Top
ТУОМАС: У нас не было никакой надежды. Ведь как ухмыльнулась девка, когда Аапо объявил о деле. TUOMAS. Ni estis tutc maitaŭgaj. Tion montris la ironia grimaco de la knabino post kiam Aapo prezcntis nian komunan aferon. 02093
Bottom
02094
Top
ЮХАНИ: Выпороть бы ее, чертовку! Смеяться над нами! Погоди же, бестия! Аапо тут ни при чем, он из кожи лез вон, но хоть бы он пел, как херувим, все равно не помогло бы. J U H A NI. Bastonadon ŝi meritus, la inaĉo. Moki nin! Atendu, virinaĉo. — Aapo penis fari sian plejbonon, tion oni ne povas kontesti, sed eĉ parolo de kerubo ne estus helpinta ĉi-okaze. 02094
Bottom
02095
Top
Т и мо. Вот если бы мы явились к девке в сюртуках из черного сукна, да чтоб жилетный карман оттопыривали часы, будто ядреная репа, да ключик позвякивал на цепочке, да еще в зубах торчала бы посеребренная трубка, тогда уж, — пес ее возьми! —из нашей затеи вышел бы толк. TIMO. Sed se ni estus paŝintaj antaŭ la knabinon en nigra drapjako kaj se horloĝo kvazaŭ impona rapo estus ŝveiiginta la poŝon de nia veŝto, se ŝlosilo estus tintinta ĉe la ĉeno kaj pipo kun arĝenta garnaĵo fumaĉinta inter niaj dentoj, tiani ni estus, hundo prenu! riccvintaj el la afcro ovojn kaj idojn. 02095
Bottom
02096
Top
ЮХАНИ: Что баба, что сорока — обе охочи до блестящих безделушек. Но что это Аапо молчит, точно замерзшее озеро? JUHANI. Virino kaj pigo, ambaŭ havas egale pasian emon al brilantaj aĵoj. — Sed Aapo silentas kvazaŭ glaciiĝinta lago. 02096
Bottom
02097
Top
ААПО: В бурю, братец, сколько ни кричи, нет ответа. Или гнев твой уже начинает отходить? AAPO. Nia voĉo ne eĥas en uragano. Aŭ ĉu la sovaĝaj kirloventoj de via animo jam komencis kvietiĝi en la brusto? 02097
Bottom
02098
Top
ЮХАНИ: Ах, в сердце у меня бушует кровавая буря! И она не скоро уляжется. Но все-таки скажи хоть слово. JUHANI. La sanga lagcto de mia koro ankoraŭ ondadas, ondados longe. Sed diru tamcn vorton. 02098
Bottom
02099
Top
ААПО: Даже два. Так слушай. Возьми свое сердце в ладошку и тихонько шепни ему: «Венла не пожелала тебя, стало быть, ты не мил ей, и обижаться тут нечего. Человек не волен в своей любви — ее огонь слетает к нам с небес. Нищенке приглянется король, принцесса может влюбиться в свинопаса. Так гуляет по белу свету дух любви, и тебе не дано знать, откуда она нагрянет». AAPO. Eĉ du. Do aŭdu nun. Prenu vian koron en vian manon kaj flustru en ĝian orelon la lingvon de prudento tiels Venla ne volis havi vin, ĉar ŝi ne amas vin, kaj ke ŝi ne amas vin, tio ne indignigu vin; la amflamon ckbruligas la ĉielo, sed ne la homaj pensoj. Almozulino enamiĝas je rcĝo, princino enamiĝas je kamenskrapisto tute freneze. Tiel flugas tien rcen la spirito de amo, kaj vi ne scias, de kic ĝi venas. 02099
Bottom
02100
Top
ТИМО: «Любовь дышит, где хочет, и голос его слышишь, а не знаешь, откуда приходит и куда уходит». Так говаривала частенько одна бедная старушка. Но мне сдается, что она говорила о божьей любви. TIMO. Amo blovas kie ĝi volas, kaj ĝian voĉon vi aŭdas, sed vi ne scias de kie ĝi venas kaj kien ĝi iras. Tiel mi ofte aŭdis la iaman almozulinon paroli. Sed ŝi aludis la Dian amon pcr tio, mi kredas. 02100
Bottom
02101
Top
ААПО: И скажи, Юхани, своему сердцу еще вот что: «Не шали!» Венла правильно сделала, отказав тебе. Ведь о браке без любви нечего и думать, все равно не пойдет впрок, весь век свой будешь маяться. А это, к сожалению, теперь частенько случается. Да, братья, пусть же Венла сама выбирает себе суженого, да и мы поступим так же. AAPO. Diru ankoraŭ, Juhani, al via koro tiel: ne baraktu! Venla ĝuste faris donantc al vi ncan vorton; ĉar cdziĝo sen impulso de amo ne volas sukcesi, sed ĝi zigzagas kaj kaŭzas eternajn turmentojn, kiel, bedaŭrindc, estas ofte vidate kaj aŭdate nuntempe. Jes, fratoj, Venla prenu tiun, kiu estas al ŝi destinita, ni faros same. 02101
Bottom
02102
Top
ТИМО: Пусть хоть все черти завоют, но девку, сотворенную из моего ребра, я все равно заполучу. А еще вот что скажу: у молодца сердце всегда сидит слева, а у баб справа. TIMO. La knabinon, kiu estas farita el mia ripo, mi fine ricevos cĉ se la diablo krius. Mi scias ankoraŭ unu aferon: la koro de viro sidas en la maldekstra, sed la koro de virino en la dekstra flanko de la brusto. 02102
Bottom
02103
Top
ЮХАНИ: Но мое сердце не сидит, а прыгает и беснуется, как сам черт. Ну и мерзавка, цыганское отродье! И за что она только отвергла меня, ведь я из приличного хозяйства, да притом еще старший сын. JUHANI. Sed mia koro ne sidas, sed saltadas kaj furiozas kvazaŭ pagano. — Ho, vi klaĉulino, vi cigana inaĉo! Kial vi rifuzis min, kamparanon, filon de vera argilkampa domo, la plej aĝan filon? 02103
Bottom
02104
Top
ААПО: Тут нечему удивляться. Хозяйство наше того и гляди прахом пойдет, а девка надеется, хотя и зря, по-моему, стать хозяйкой в доме получше. Я слышал, к ней Юхани Сорвари примазывается, пройдоха этакий. AAPO. En tio estas nenio mirinda. Nia domo estas sur vojo al pereo, kaj tiu fraŭlino esperas, kvankam laŭ mia kredo vane, fariĝi mastrino en multe pli bona domo. Mi aŭdis ke ŝin amin-dumas tiu memama Johano Tornisto. 02104
Bottom
02105
Top
ЮХАНИ: Этот остроносый Юсси! Да попадись он мне в руки, я б ему пересчитал ребра! Соблазнять девку, чтоб навеки опозорить ее! JUHANI. Vi pintmentona Joĉjo! se vi estus inter miaj gantoj, mi iom karesaĉus vin. Logi knabinon en eternan honton! 02105
Bottom
02106
Top
ААПО: Да, да, белый свет коварен. Ведь Венла — девка пригожая, а Юсси — мастак на всякие козни, и хозяйство у него крепкое, есть на что позариться. А Юкола наша — жалкое воронье гнездо, и сами мы, семеро наследников, еще более жалки в глазах людей. Они не забыли, какими лодырями и забияками мы были смолоду, и вряд ли ждут от нас чего-либо путного. Пожалуй, даже десять лет честной и порядочной жизни не вернут нам доброго имени. Если к молодцу пристала дурная слава, от нее нелегко отделаться. Но лучше нам все-таки выбираться из этого омута, чем навеки погрязнуть в ничтожестве. А посему, братья мои, будем исправляться, во что бы то ни стало исправляться! AAPO. Jes, jes, la mondo estas samtempc freneza kaj trompema. Al Venla ne mankas aspekto kaj al Joĉjo ne in-trigoj. La Tornistejo estas pompa domo, ĝi altiras, sed Jukola, ĉi tiu nesto de mizeruloj, estas en tre malbona stato, kaj ni mem, la sep heredintoj de la domo eĉ en pli malbona stato, tiel almenaŭ antaŭ la okuloj de la mondo. La homoj, memor-ante la maldiligenton kaj oftc senbridan vivon de nia junaĝo, ne povas atendi de ni ion taŭgan. Kaj mi scias, ke apenaŭ dekjara deca kaj ĉiel honesta konduto povus altigi nin al homa indeco en la okuloj de niaj samcivitanoj. tiel malfacila estas eliro el kotaĵo de malbona nomo, kiam ĝi foje alkroĉiĝis al viro. sed pli bonc tamen fine leviĝi ol eterne konsumiĝi en kotkavaĵo de nia mizcro. Tial, pliboniĝon, pliboniĝon ni entreprenu ĉiuforte! 02106
Bottom
02107
Top
ЮХАНИ: Да ведь мы как раз вступаем на этот благой путь. Но это несчастное сватовство так полоснуло меня по сердцу, что оно теперь не одну неделю будет болеть. Ведь в нем кровавая рана. JUHANI. Ni ja estas sur vojo al pliboniĝo nun. Sed ĉi tiu maifeliĉa svatekskurso donis al mia koro baton, pro kiu ĝi doloros terure tagojn kaj semajnojn; ĝi donis vundon. 02107
Bottom
02108
Top
ААПО: Рана, рана, поистине рана. Но время ее скоро залечит, и все забудется. А что это за шум на дороге? AAPO. Vundon, vundon, vere; sed tempo, mi scias, tiun vundon kovros per krusto kaj haŭto de forgeso. — Kia bruado tie sur la vojo? 02108
Bottom
02109
Top
ТИМО: Знать, парни из Тоуколы веселятся. TIMO. Gaja amaso da knaboj el Toukola. 02109
Bottom
02110
Top
ААПО: Ишь, шельмы, как лихо гуляют в шабашный понедельник. AAPO. Ili ŝajne pasigas senlaboran lundon eo petolema diboĉado, la grandaj friponoj. 02110
Bottom
02111
Top
ТИМО: И очень хотят, чтоб и мы к ним пристали. TIMO. Kaj tre volas ankaŭ nin al sia societo. 02111
Bottom
02112
Top
ЮХАНИ: Приближается искушение! JUHANI. Tento alproksimiĝas. 02112
Bottom
02113
Top
ТИМО: Эх, и весело им! TIMO. Ili havas amuzan estadon. 02113
Bottom
02114
Top
ЮХАНИ: А нам? Что у нас впереди? Тысяча дьяволов! Ведь нас, несчастных, без конца будут драть за полосы. JUHANI. Sed ni? Kio estas antaŭ ni? Mil diabloj! nin mizerajn ja atendas fajra festeno de taŭzado. 02114
Bottom
02115
Top
ЭРО: Какая разница—долбить ли азбуку в прихожей кантора или с песнями справлять праздник в веселой компании? EERO. Kia diferenco: silabaĉi abocon en pordangulo ĉe la kantoro, aŭ vivuante kaj kantante pasigi gajan senlaboran lundon en societo de gajaj kamaradoj. 02115
Bottom
02116
Top
ЮХАНИ: Разница больно велика, так велика, как меж небом и адом. Так на какую же стезю мы вступим, братцы? JUHANI. La diferenco estas granda, granda kiel diferenco inter puto de la abismo kaj la ĉielo. Fratoj, kien ni paŝos? 02116
Bottom
02117
Top
ЭРО: Лучше уж на небесную. EERO. Ni paŝu en Ia ĉielon nur. 02117
Bottom
02118
Top
ААПО: К свету, братья, к свету! К кладезю житейской мудрости! Окунемся-ка в науку да наберемся ума» разума. AAPO. En puton, en puton! por sufiĉege ensorbi la vivan akvon. Ni volas profundiĝi en la trezorojn descio, kono kaj saĝo. 02118
Bottom
02119
Top
ТУОМАС: К кантору, к кантору! TUOMAS. AI la kantoro, al la kantoro! 02119
Bottom
02120
Top
ЮХАНИ: Ну что ж, поковыляли. JUHANI. Nu, ni iru! 02120
Bottom
02121
Top
ЭРО: А вы послушайте, какие коленца Аапели Кис-сала выводит на своем кларнете! EERO. Aŭdu la klarneton de Kissala Aapeli. 02121
Bottom
02122
Top
ЮХАНИ: До чего ж хорошо! JUHANI. Belege! 02122
Bottom
02123
Top
ТИМО: Все одно, как труба архангела. TIMO. Sonas kvazaŭ trombono de la ĉefanĝelo. 02123
Bottom
02124
Top
Юхани, Когда небесное воинство выходит на ученье на райские луга — только пыль стоит столбом. До чего же хорошо! JUHANI. Kiam la militistaro de la ĉielo ekzercas kaj marŝas ke la koto disŝprucas. Belege! 02124
Bottom
02125
Top
ТИМО: Они, верно, очень хотят, чтоб мы к ним пристали. TIMO. Ili certe volas, ke ni iru kun ili. 02125
Bottom
02126
Top
ЮХАНИ: Не иначе. Искушение приближается, брат* цы, великое искушение. JUHANI. Nature. Tento proksimiĝasal ni, vere proksimiĝas. 02126
Bottom
02127
Top
Пока братья вели такой разговор, ватага парней из Тоуколы подходила все ближе, но вовсе не с такими добрыми намерениями, как того ожидали братья Юкола. Парни были навеселе, и им захотелось немного подразнить братьев. И они спели, им песенку, которую только что сложили, назвав ее «Сила семерых мужчин». Аапели Киссала наигрывал на кларнете, а остальные, подойдя вплотную к великовозрастным школярам, дружно затянули: Dum la fratoj tiel parolis, proksimiĝis al ili amaso da knaboj de Toukola, sed ne tiel ĝentile kaj kompleze kiel atendis la Jukolanoj. La proksimiĝantoj estis sufiĉe ebriaj, kaj plaĉis al ili nun iom petolŝerci kun la fratoj, kaj ili kantis antaŭ tiuj }us verkitan kanton, kiun ili nomis: »La forto de sep viroj». Tiel ili, akompanataj per klarneto de Kissala Aapeli, proksimiĝis al la lernontoj kantante sekvantmaniere: 02127
Bottom
02128
Top
Ну-ка, глотки понатужим
И семи повесам дюжим
Посвятим-ка нашу песенку,

Столько в Юколе лентяев,
Здоровенных шалопаев,
Сколько звезд в Большой Медведице,

Дом трясется, как в ознобе, —
Юхо там бушует в злобе;
Старший, нынче он хозяином.

Туомас дубом неподвижным
Внемлет проповедям пышным
Аапо — мудреца великого.

Симеони безутешен,
Причитает — «жалок, грешен»,
Бороденку щиплет жидкую.

Сварит суп он из гороха;
Сум заправить бы неплохо:
Тимо нлюнет с чан — заправлено.

Лаури п чащу заберется,—
Где иы, деревца-уродцы?
Барсуком в земле он роется.

Хпост семейства — Эро, младший,
Из породы злой собачьей,—
Вот н вся тут свора буйная.

Что сравнится с их величьем?
Силы н них, что в стаде бычьем,—
В семерых мальцах из Юколы.
Nun kriadu ĉics kolo,
ĉar jam estas mia rolo,
Kanti pri forto sep-vira.

Steloj en Grandurs’ sep estas,
Same en Jukola nestas
Sepopo maldiligcnta.

Joĉjo bruas, krakas domo,
Li ja estas brava homo,
Knabo severa, Johano,

Kiel kverk’ Tomaso staras,
Dum predikon Aapo faras,
La Salomon’ en Jukola.

Simeono, pintbarbulo
Plendas ĉiam: »mizcrulo,
Aĉa pckulo, satano».

Simeono supon movas,
Sebon Timotc’ enŝovas,
Poton bolantan enkraĉas.

Lauri el arbaro venas,
Kurbajn branĉojn li kunprenas,
Talpe la teron fosaĉas.

Fine venas vosta pinto,
Eero kun bruanta tinto,
Kiel kolera hundaĉo.

Tia estas la frataro,
Nobla kiel kornbovaro
Pere de forto sep-vira.
02128
Bottom
02165
Top
Стиснув зубы, братья молча выслушали песню.. Но насмешники на этом не остановились; посыпались колкие остроты, особенно о петушке из букваря и снесенных им будто бы яичках. И тогда ярость закипела в сердцах братьев, глаза их сузились, как у хорька, когда он в темном бору выглядывает из-под пня на свет божий. Между тем один из проказников Тоуколы, проходя мимо Юхани, неожиданно выхватил у него из рук букварь и пустился бежать что было духу. Взбешенный, Юхани помчался за ним. Тогда и остальные братья бурей налетели на своих обидчиков, и завязалась всеобщая драка.. Вначале с обеих сторон раздавались ввонкие пощечины, но потом недруги вцепились друг другу в глотки и, ничего не видя от злобы, пыхтя и отдуваясь, принялись отчаянно молотить кулаками. Жестоко дрались парни из Тоуколы, но еще ожесточенней Гшлись братья. Точно стальные молоты, опускались их кулаки на головы врагов. Над сухой дорогой клубилась пыль, из-под ног летели песок и мелкая галька. Недолго продолжалась шумная схватка; братья, уже почуяв победу, громко закричали: «Просите пощады, мер-ллицыЬ» — и эхо из поднебесья вторило: «Пощады!» Парни из Тоуколы попытались было еще сопротивляться, но, вконец обессиленные, свалились наземь. Полы их курток были изорваны, лица опухли, и они жадно глотали свежий воздух. Братья торжествовали победу, однако по их виду можно было судить, что им тоже изрядно досталось; передышка и для них была более чем кстати. Особенно туго пришлось Эро, чей малый рост был большим козырем в руках его врагов. Точно маленькая дворняжка, вертелся он под ногами у бойцов, и только поспешная помощь братьев спасала его от неминуемой гибели. Со взъерошенными волосами сидел он теперь на обочине канавы и никак не мог отдышаться. Senvoĉe, kvankam grincigante la dentojn, la fratoj aŭskultis ĉi tiun kanton. Sed ĉar la mokoj de la incitantoj ne finiĝis per tio, sed sarkasmoj flugadis senĉese, precipe pri la abocokoko kaj pri ĝia ovmetado, komencis la galo de la fratoj ŝveli, kaj iliaj okuloj akriĝis, malgrandiĝis kiel okuloj de lutreolo, kiam ĝi rigardas la tagan lumon de sub arbotrunko en nigra arbaro. Sed okazis, ke unu el la Toukolanoj, viraĉo, irante preter Juhani, kaptis subite la abocolibron el lia mano kaj forkuris ĉiuforte. Kun kolero Juhani rapidis post li. Tiam ĵetis sin ankaŭ la aliaj fratoj kun fulma rapideco sur siajn mokantojn, kaj la inter-batiĝo fariĝis ĝenerala. Unue klakadis vangofrapoj, ambaŭ-flanke, sed baldaŭ ili kaptis la gorĝojn unu de la aliaj kaj komencis — blinde, ĝemegante — disŝiri, tiri kaj uzi svingante siajn pugnojn. Forte rebatis la Toukolanoj, sed ankoraŭ pli forte frapis la viroj de Jukola; kaj peze kvazaŭ martelegoj falis la pugnoj de la fratoj sur la kapojn de iliaj malamikoj. Oni ruliĝis en polvo, kiu el la seka vojo leviĝis ŝvebante en la aero, kaj sablo kaj gruzo susuris ĉirkaŭ ili en la arbetaĵo. Ci tiel daŭris momenton la bruanta batalo, kaj Ia fratoj, jam preskaŭ venkintoj, kriis per laŭta voĉo: »ĉu vi, sentaŭguloj, petos indulgon?»; kaj la eĥo respondis el la nuboj: «indulgon!» Sed longe kontraŭ-staris la Toukolanoj, ĝis ili fine senfortaj falis sur la teron. Tie ili kuŝis kun disŝiritaj jakbaskoj kaj kun ŝvelintaj vizaĝoj, spiregante freŝan aeron en sian varmegan, bolantan internon. Kiel venkintoj staris la fratoj, sed ankaŭ ilia aspekto montris ke ili ricevis sufiĉe en la batalo, kaj bonvena estis ankaŭ por ili nun momenta ripozo. Precipe malbone oni agis kontraŭ Eero en la tumulto; ĉar la malalteco de lia talio donis al lia kontraŭulo grandan avantaĝon. Ofte li dum la batalo ruliĝis kvazaŭ hundeto sub la piedoj de la aliaj, kaj nur rapida helpo de la flanko de liaj fratoj savis lin de plena frakasiĝo. Kun taŭzita hararo li sidis ĉe kampa defluejo kaj spiregante kolektis novajn fortojn. 02165
Bottom
02166
Top
Когда все утихло, к месту схватки подошел Юхани, таща за ворот своего пленника и изредка сдавливая ему горло. Лют и страшен был теперь старший брат Юкола. Его маленькие, налитые кровью глаза пылали гневом; по лицу струился жаркий пот, и сам он пыхтел и отдувался, как конь. Sed kiam la aliaj estis finantaj la batalon, Juhani proksimiĝis kun sia viro, trenante lin je la kolumo kaj premante lian gorĝon. Timiga, terura estis la mieno de la plej aĝa frato de Jukola. Kolero ĵetiĝis fajre el liaj ĉiam iom malgrandaj okuloj, kiuj nun de kolerego sangruĝaj turniĝis furioze en lia kapo; maldolĉa ŝvito fluis malsupren laŭ liaj vangoj, kaj kvazaŭ militĉevalo li spiregis kaj blovadis. 02166
Bottom
02167
Top
ЮХАНИ: Подай мне букварь, мою азбуку, сию минуту! Не то я из тебя дух вышибу, только грязь брызнет. Богом тебя заклинаю, сейчас же разыщи мой букварь, каналья! Вот как я тебя отделаю, вот как! JUHANI. Serĉu mian abocolibron, serĉu mian a-bo-co-libron, tuj! Vidu, en alia okazo mi premos vin tiel, ke via feko elflugos. Serĉu, pro Dio, tiun mian ruĝkovrilan abocolibron, vi fripono. Jen, ĉi tiel mi donas al vi, jen kiel! 02167
Bottom
02168
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Не бей! TOUKOLANO. Ne batu! 02168
Bottom
02169
Top
ЮХАНИ: Азбуку! JUHANI. Mian abocolibron! 02169
Bottom
02170
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Я ее в куст забросил. TOUKOLANO. Tien en arbuston mi ĵetis ĝin. 02170
Bottom
02171
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, положь мне ее в руку, каналья! Или ты думаешь, это все шуточки? Так подашь ли ты мне мой красный букварь? JUHANI. Donu ĝin a! mi per servema mano, per bela man-eto, vi fripono. Ĉu vi kredas, ke vi nur dancas, fripono? Cu vi furiozulo ne donas Ia ruĝkovrilan abocoiibron en mian manon? 02171
Bottom
02172
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Ты же глотку мне раздавишь, глотку! TOUKOLANO. Vi disrompas mian gorĝon, mian gorĝon! 02172
Bottom
02173
Top
ЮХАНИ: Азбуку! Не то — храни нас господь! Азбуку! JUHANI. Abocolibron! Dio min gardu! Abocolibron! 02173
Bottom
02174
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: На, бери. Ну и зверь же ты! TOUKOLANO. Jen, vi terura viro. 02174
Bottom
02175
Top
ЮХАНИ: А теперь подари-ка ей маленький поце-луйчик. Ну, ну, чмокни-ка разочек. JUHANI. Donu al ĝi kiseton. Jes, kisu ĝin bele. 02175
Bottom
02176
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Что? Книжку? TOUKOLANO. Kion? Kisi? 02176
Bottom
02177
Top
ЮХАНИ: Да, и хорошенько. Богом заклинаю, не упрямься, коль тебе дорога жизнь. И не мешкай, не то твоя кровь возопиет о мести, как кровь праведного Авеля. Не видишь, как я почернел от гнева, точно домовой? А потому целуй букварь. Ради нас обоих, заклинаю тебя! Вот так. JUHANI. Tre bele. Kaj faru tion pro Dio, mia frato, se via dorso jukas kaj via vivo estas al vi kara. Faru tion, faru tion, en alia okazo krios jam nun en ĉi tiu momento via sango venĝon sur min, kiel iam Ia sango de la pia Habelo. Car vi vidas, ke mi estas pro kolero vizaĝe nigra kvazaŭ ŝvitbaneja koboldo. Tial kisu mian abocolibron. Mi petegas vin pro ni ambaŭ! — Jen. 02177
Bottom
02178
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Доволен? TOUKOLANO. Cu vi estas kontenta? 02178
Bottom
02179
Top
ЮХАНИ: Вполне. А теперь убирайся восвояси да благодари бога, что Дешево отделался. И коль заметишь на своем загривке да на глотке кое-какие отметины, точно от железных зубьев, а наутро не сможешь повернуть шеи, точно свинка у тебя, то не особенно удивляйся. А теперь проваливай. Да, еще одно словечко, братец. Кто сложил эти вирши, что нам пришлось выслушать? JUHANI. Tute kontenta. Foriru nun kaj danku vian Dion, ke vi sukcesis liberiĝi. Kaj se vi en la spaco inter viaj ŝultroj kaj via kapo observos iajn postsignojn kvazaŭ de ŝraŭbtenilaj dentoj, kaj precipe se vi morgaŭ sentos tie rigidecon kvazaŭ pro ŝvelmalsano, tiam ne multe miru pro tio. Jes, nun foriru. Sed ankoraŭ unu vorton, unu vorton, mia frateto. Kiu verkis la kantaĉon, kiun ni ĵus devis aŭskulti kun elstarantaj oreloj? 02179
Bottom
02180
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Не знаю. TOUKOLANO. Tion mi ne scias. 02180
Bottom
02181
Top
ЮХАНИ: Выкладывай! JUHANI. Eligu tion el via faŭko. 02181
Bottom
02182
Top
ПАРЕН ИЗ ТОУКОЛЫ: Да не знаю я. TOUKOLANO. Mi ne scias. 02182
Bottom
02183
Top
ЮХАНИ: Ладно, ладно, все равно узнаю. Передай-ка 01 меня поклон Аапели Кисале да скажи, что, как только он попадется мне в руки, его глотка заиграет не хуже его кларнета. А теперь проваливай, а то мое соседство тебе не на пользу. Э-э, да ты еще бормочешь о мести! Берегись, как бы мне не пришло в голову догнать тебя да еще поддать. JUHANI. Nu, nu, Certe mi pri tio sciiĝos. Sed portu salutojn de mi al Kissala Aapeli kaj diru al li ke, kiam mi lin renkontos, lia gorĝo sonos eĉ pli ŝirante ol ĵus lia klarneto. Nun foriru, ĉar mia ĉeesto ne estas saniga al vi. — Ne murmuru pri venĝo. Gardu vin, ke mi ne ekhavu la kapricon en mia kapo kuri post vi por doni ankoraŭ negocan donaceton al vi. 02183
Bottom
02184
Top
ТУОМАС: Полно тебе, оставь его, беднягу, в покое. TUOMAS. Li estu jam en paco, mizerulo. 02184
Bottom
02185
Top
ЮХАНИ: Он, клянусь, свое получил. Но, пока не поздно, уйдемте-ка подальше. Мешкать тут не к добру: иодь по закону драка на дороге — тяжкий проступок, и могут быть большие неприятности. JUHANI. Li ricevis sufiĉc, mi tion garantias. — Sed ni forlasu ĉi tiun tcrure plugitan, milfoje ĉiudirekte tranĉitan tercnon. ne estas bone resti ĉi tie: ĉar interbatiĝo sur publika vojo estas, laŭ vidpunkto de Ia leĝo, tre grava afero kaj povas kaŭzi al la kulpuloj grandan embarason. 02185
Bottom
02186
Top
ААПО: Айда! Но заваруха была изрядная. Не будь Симеони, меня б совсем подмяли. Он малость порасшкырял с меня эту кучу. AAPO. Ni rapidu! Sed estis vera bakado; kaj certc mi estus nun senplumigita scn Simeoni; li iom malpliigis Ia amason sur mi. 02186
Bottom
02187
Top
СИМЕОНИ: И зачем нам было трогать их? Но че-нжок слаб, никак не может обуздать свой гнев и воздержаться от греха. Ах! Глядя на Туомаса, как он валил кулаком молодцов, я уже подумывал: не миновать смертоубийства! SIMEONI. Kial ni tuŝis ilin? Sed homo estas malforta, kaj ne povas bridi sian koleron kaj la tenton de pcko. Ha! rigard-ante kiel la pugno de Tuomas renversis virojn, mi pensis: nun mortigo ne estas malproksima. 02187
Bottom
02188
Top
ТУОМАС: Может, я и вправду тузил их не слишком бережно, но что из того? И за меньшую провинность.'модой бивали. Идемте поживей. Время не ждет. TUOMAS. Mi eble batis tro senpripense, sed okazas, ke oni frapas jam pro pli-malmulto. — Ni paŝu pli rapide; la tago forpasas. 02188
Bottom
02189
Top
И они быстро зашагали. Но долго еще не исчезали | их лиц досада и раздражение. Стоило им вспомнить иЛидиую песенку парней Тоуколы, и сердца их болезненно сжимались. Впереди, злой и молчаливый, то и дело сплесиывая и мотая головой, шагал Юхани. Наконец, повергнувшись к братьям, он заговорил: Rapide ili iris, sed la kolero kaj indigno ne volis malaperi el iliaj vizaĝoj, kaj dolore pikadis ilian koron la memoro pri la insulta kanto de la knaboj el Toukola. Senvorta paŝis Juhani kiel la unua, paŝis kun rapido de kolero, kraĉante kaj ofte sku-ante sian kapon.. Finc tamen, sin turnante al la aliaj, li mal-fcrmis la buŝon. 02189
Bottom
02190
Top
Какая бестия выдумала эту песенку? JUHANI. Kiu fripono verkis ĉi tiun kanton? 02190
Bottom
02191
Top
ЭРО: Аапели Киссала. EERO. Kissala Aapeli. 02191
Bottom
02192
Top
ААПО: Я тоже так думаю. Язычок у него злой. Это и и, ои сложил срамные вирши о старике капеллане, которого однажды, помилуй его господь, угораздило измазать нос во время богослужения. AAPO. Ankaŭ mia suspekto dircktiĝas tien; ĉar li estas kolerema mokulo. Li ja verkis malicaniman mokkanton pri nia pastro-maljunulo, kiu — Dio helpu — okaze iom mal-purigis sian nazon ĉe ekzameno de legoscio. 02192
Bottom
02193
Top
ТИМО: Будь у меня четверть водки, я б шепнул пару словечек на ухо Ананию Никуле, и мы б живо услышали ответную песенку хоть в целую сажень длиной. Уж тогда-то все узнали бы, что за птица этот Аапели. А он ведь не кто иной, как подлец и бездельник. Живет на шее старушки матери, шляется по деревням со своим кларнетом да служанкам ребятишек мастерит. Каналья! TIMO. Sed se mi havus kvarton da brando kaj paron da vortoj por flustri en la orelon de Nikula Ananias, ni baldaŭ aŭdus kanton, tutan klafton longan, en kiu estus montrate, kia fripono li estas, ĉi tiu Aapeli. Granrfa kanajlo kaj fripono li estas; li iradas tra vilaĝoj kun sia klarneto en la mano, faras idojn al servistinoj kaj vivas subtenata de sia maljuna patrino. Maliculo ĝis la ostoj. 02193
Bottom
02194
Top
ЮХАНИ: Если б я только знал наверняка, что эти вирши про нас вышли из его башки, уж я ему показал бы! При первой же встрече, пусть это будет даже возле божьего храма, я от затылка до бровей сдеру шкуру с его черепа, так и знайте. А нельзя ли нам припереть его к стенке какой-нибудь статьей закона? JUHANI. Se la kantaĉo, kiun ili nomis forto de sep viroj, devenas el lia kranio, tiam, vidu, kiam mi lin venonte renkontos, eĉ se estos sur la preĝeja altaĵo, lian kaphaŭton mi skalpos de la nuko ĝis la brovoj, tiel estu dirite. — Sed ĉu ni ne povus ataki la viron per leĝa potenco? 02194
Bottom
02195
Top
ААПО: Закон без свидетелей судить не возьмется. AAPO. La leĝo neniun kondamnas sen fidindaj atestantoj. 02195
Bottom
02196
Top
ЮХАНИ: Ну, тогда пусть поклянется, что невиновен. Небось призадумается малость, прежде чем взять на себя смертный грех. А коль уж он рискнет, тогда — спи спокойно, дорогой соседушка, и совесть твоя пусть спит. JUHANI. Li do paŝu kaj faru ĵuron de senkulpeco; kaj mi kredas ke li unue iom pripensos, antaŭ ol li ĵetos sian animon en la valon de mallumo. Sed se li farus tiun mizeran agon — tiam, bonan nokton, mia najbaro, dormu en paco, tio ne kon-cernas min. 02196
Bottom
02197
Top
ААПО: По-моему, в таком случае закон клятвы не требует. AAPO. Sed mi kredas, ke la leĝo en tia okazo ne permesas la akuziton fari la ĵuron de senkulpeco. 02197
Bottom
02198
Top
ЮХАНИ: Тогда я своим собственным кулаком учиню над ним суд и расправу, и проку от этого будет не меньше, чем от закона. JUHANI. Li tiuokaze ricevu de mia propra pugno, kaj li havos, mi opinias, same sanigan amaron kiel el salo de leĝo kaj juĝo. 02198
Bottom
02199
Top
СИМЕОНИ: Забудемте, братья, и эту песню и драку на дороге. Вон тот смолистый пень, возле которого я однажды задремал, когда пас стадо. Ах, какой чудной сон мне тогда приснился, хотя в брюхе было совсем пусто! Я будто бы в рай попал и посиживал в мягком кресле, а еды предо мной видимо-невидимо. И еда была такая вкусная да жирная! Я ел-ел, пил-пил, а прислуживали мне маленькие херувимчики, словно важной особе. Кругом все было так красиво и празднично; рядом, в золотом чертоге, пел хор ангелов? и тут я услышал ту новую величественную песнь. Вот какой сон я видел. Тогда-то в мое сердце и запала божья искорка, и пусть она никогда не погаснет. SIMEONI. Sed ni jam ĉi tiun fojon forlasu kaj la kanton kaj la brutan kverelon sur la vojo. — Tie estas la kenstumpo, ĉe kiu mi iam, paŝtante brutaron, dormis kun stranga sonĝo, kvankam malsato grumblis en mia stomako. Mi sonĝis, ke mi estas en la ĉielo, sidas sur mola, risorta sofo kaj antaŭ mi vaporas plena manĝotablo. Bongustaj, tre bongustaj estis vere la manĝaĵoj kaj tre grasaj. Mi manĝis kaj trinkis, kaj malgrandaj keruboknaboj min servis kiel potencan personon. Ĉio estis senkompare bela kaj solena: tie en proksimo, en ora salono sonis la ĥoro de anĝeloj, kaj mi aŭdis, kiel oni kantas la novan kaj grandan psalmon. Tiel mi sonĝis, kaj tiam mi ricevis en mia brusto ĉi tiun fajreron, kiu neniam estingiĝu! 02199
Bottom
02200
Top
ЮХАНИ: Да полно городить-то! Это тот книжник, пастух Туомас Тервакоски затуманил тебе голову, когда вы вместе пасли стадо. Тот самый красноглазый старичок с жиденькой бороденкой. Он-то и вбил тебе дурь в башку — вот и вся твоя искорка! JUHANI. Tiu grandlegisto, paŝtisto-maljunulo, la ruĝokula, pintbarba Tervakoski Tuomas, via tiama kamarado en paŝtado, faris vin iom ventkapa; kaj jen la fajrero. 02200
Bottom
02201
Top
СИМЕОНИ: Ну, ну, в судный день всё увидим. SIMEONI. Nu, nu, certe ni vidos en la lasta tago! 02201
Bottom
02202
Top
ТУОМАС: А вот та ель, на которой наш родитель однажды подстрелил большую рысь. Это была последняя на его счету рысь. TUOMAS. Sed jen estas la piceo, de kiu nia patro iam faligis grandan linkon; kaj estis tiu lia lasta linko. 02202
Bottom
02203
Top
ТИМО: Да, после того случая он уж больше не вернулся. Мертвым из лесу приволокли. TIMO. Vere, post tiu okazo li ne repaŝis al sia hejmo, sed malvarman oni lin trenis el la arbaro. 02203
Bottom
02204
Top
ЮХАНИ: Славный был человек, хотя с сыновьями бывал крут и тверд, как скала. Впрочем, в Юколе его не часто можно было видеть, все больше в лесу пропадал, а дома было сущее раздолье мышам. JUHANI. Brava kaj sentima viro, sed malmilda kaj malmola kvazaŭ ŝtonego kontraŭ siaj filoj. Malofte li tamen paŝadis en la kortoj de Jukola, sed en arbaroj li loĝis kaj hejme povis la musoj bone vivi. 02204
Bottom
02205
Top
ААПО: Правда. О хозяйстве он почти совсем забыл из-за бесовской охотничьей страсти. И все-таки он был хорошим отцом и с честью кончил свой век. Да будет земля ему пухом! AAPO. Estas vero, ke li multe malzorgis sian hejmon, eble pro sia sorĉita ĉaspasio, sed tamen li estis bona patro, kaj kiel honora viro li mortis. Li ripozu en paco! 02205
Bottom
02206
Top
ТИМО: А матери нашей — вдвойне. TIMO. Kaj duoble nia patrino. 02206
Bottom
02207
Top
ЮХАНИ: Да, она была отличная хозяйка. И благочестивая женщина, хотя даже читать не умела. JUHANI. §i estis honesta mastrino kaj pia homo, kvankam ŝi ne sciis eĉ legi. 02207
Bottom
02208
Top
СИМЕОНИ: Но молилась и утром и вечером. SIMEONI. Tamen ŝi preĝis surgenue vespere kaj matene. 02208
Bottom
02209
Top
ЮХАНИ: Да, да. Несравненная мать и хозяйка. Вовек не забуду, как она шагала за сохой, дюжая, точно великанша. JUHANi. Tion ŝi faris. Senkompara patrino kaj mastrino! Mi ĉiam memoras ŝin, kiam ŝi iris tenante la plugiltenilon, solida kiel giganta maljunulino. 02209
Bottom
02210
Top
ЭРО: Мать-то она была хорошая. Только отчего мы были такими непослушными сынками? Отчего не ворочали на полях, как семеро медведей? Небось Юкола была бы теперь совсем иной. Но что я тогда понимал, ведь еще без штанов ходил. EERO. Si estis bonega patrino, sed kial ni ne estis obeemaj infanoj, ni, kial ni ne laboregis sur la kampo kiel sep ursoj? Jukola estus nun aliaspekta. Sed kion komprenis mi tiam, ĉemizuleto? 02210
Bottom
02211
Top
ЮХАНИ: Заткни свою глотку! Я еще не забыл, как ты донимал бедную мать своим упрямством. А она все спускала тебе. Меньшого всегда балуют и мать и отец, а шишки завсегда старшему достаются, уж это я по себе знаю. Меня, черт побери, драли, как щенка. Но, с божьей помощью, все пошло впрок. JUHANI. Fermu vian gorĝon tie! Mi memoras ankoraŭ vian malican kaj malafablan konduton kontraŭ nia kompatinda patrino. Sed ĉiam ŝi pardonis vin, kiel kutime gepatroj sian plej junan infanon; sed vidu, la haŭto de la plej aĝa estas ĉiam taŭzata, kiel mi tion scias de propra sperto. Mi ja estis, diablo prenu, siatempe batata kvazaŭ hundo, sed mi esperas, ke ĉio estis por bono per Dia helpo. 02211
Bottom
02212
Top
СИМЕОНИ: Воистину, наказание на пользу, особенно, коль благословить розгу да покарать во имя господа. SIMEONI. Vere punado kaŭzas bonon, precipe se vi benas la skurĝon kaj punas en nomo de Dio. 02212
Bottom
02213
Top
ЭРО: А особенно если еще распарить розгу. EERO. Precipe se vi varmigas la skurĝon. 02213
Bottom
02214
Top
СИМЕОНИ: Не слышу, не слышу твоих жалких насмешек, слепец! Сразу видать, что мало тебя наказывали. SIMEONI. Mi ne aŭskultas viajn aĉajn mokvortojn, vi tut-blinda, vi milde punita infano. 02214
Bottom
02215
Top
ТИМО: Говорят, хороший ребенок сам себя наказывает, но хотел бы я поглядеть на это. TIMO. »Bona infano punas sin mem», sed tian agon mi volus vidi. 02215
Bottom
02216
Top
СИМЕОНИ: Вот уже и развилка дорог у горы Соннимяки. Помните, до этого места призрак гнал с самого погоста стекольщика Кийкалу, за то что этот безбожник, идя ночью мимо церкви, выругался дурным словом. Пускай это будет всем вам уроком и удержит вас от богохульства. SIMEONI. Ĉi tie estas la vojkruciĝo de Sonnimaki, ĝis ĉi tie, komencante de la tombejo, la fantomo de mortinto perse-kutis la malican vitriston el Kiikala, kiam li iris nokte preter la preĝejo kaj, la malpiulo, eligis laŭtan blasfemon. Ĉi tio estu al vi averto, ke vi evitu la pekon de blasfemado. 02216
Bottom
02217
Top
ЮХАНИ: Э-э, да мы уже стоим на вершине Соннимяки. Вон церковь виднеется, а вон и красный дом кантора сверкает, точно бесовское логово в адском пламени. Ох-хо-хо! Вот он, ад кромешный, вот она, грозная премудрость и слава превеликая. У меня даже ноги подкашиваются и не хотят идти дальше. Что мне делать в эту страшную минуту, мне, вашему горемычному старшему брату? JUHANI. Sed ni staras sur la altajo de Sonnimaki, la preĝejo estas videbla kaj tie brilas la ruĝkolora domo de Ia kantoro kvazaŭ flamanta nesto de diabloj! He! tie estas la superregado de infero, tie la timiga saĝo kaj Ia terura honoro. Nun ĉiuj miaj membroj rigidiĝas kaj miaj piedoj senkompate ribelas. Ho! kion mi faru en ĉi tiu tortura momento, kion mi faru, mi via mizera plej aĝa frato? 02217
Bottom
02218
Top
ЭРО: Раз уж ты старший, то покажи нам пример и сверни с этой дороги, что ведет прямо в преисподнюю. Я хоть сейчас готов за тобой. EERO. Car vi estas nia plej aĝa frato, paŝu antaŭe kun bo-naj ekzemploj kaj revenu de la vojo al infero. Mi estas preta sekvi vin. 02218
Bottom
02219
Top
ТУОМАС: Молчи, Эро! Ни шагу назад. TUOMAS. Silentu, Eero! Nun ne eĉ paŝon returne. 02219
Bottom
02220
Top
ЮХАНИ: Эх вы, черти рогатые! Да ведь канторская дверь — это пасть смерти. JUHANI. Ho kornkapuloj! La pordo de la kantoro estas kvazaŭ mortfaŭko. 02220
Bottom
02221
Top
ААПО: Но зато, войдя в эту дверь, мы вернем себе доброе имя и уважение людей. AAPO. ĉuste en ĝi estas la komenco de nia homa indeco kaj honoro. 02221
Bottom
02222
Top
ЮХАНИ: Дорого нам обойдется это уважение. Горе нам! Вот он красуется, канторский дом, вот она, поповская роскошь! Все мое нутро, помилуй нас господи, переворачивается, когда я гляжу на это. Что скажешь, Тимо? JUHANI. Varmega honoro, varmega honoro! Ve al ni! Tie mi vidas la tutan pompon de la kantoro, la timigan Iukson de la pastrejo, kaj mia animo kontraŭbatalas — Dio nin helpu! — kontraŭbatalas. Kion diras vi, Timo? 02222
Bottom
02223
Top
ТИМО: Так и воротит. TIMO. Forte ĝi kontraŭbatalas. 02223
Bottom
02224
Top
ААПО: Охотно верю. Но на этом свете не всегда путь усыпан розами. AAPO. Tion mi kredas, sed ĉi tie oni ne ĉiain dancas sur rozoj kaj floroj. 02224
Bottom
02225
Top
ЮХАНИ: Розами? Разве судьба баловала нас розами? JUHANI. Sur rozoj kaj floroj? Ĉu ni dancas sur rozoj kaj floroj? 02225
Bottom
02226
Top
ААПО: Нам придется проглотить не одну горькую ягодку, брат мой. AAPO. Ni devos ankoraŭ engluti muitajn amarajn berojn, mia frateto. 02226
Bottom
02227
Top
ЮХАНИ: Горькую ягодку! Неужто мы еще не наглотались их по горло? Ох, бедняга Аапо! Жизнь не в одном котле нас выварила и не один вихрь потрепал наши чубы. И за что? И какая нам от этого выгода? Весь мир — только здоровенная куча навоза, и больше ничего. К черту всех канторов и пасторов, к черту все книжки и школы, и ленсманов с бумагами туда же! Все они — наши мучители. О книжках-то я сказал совсем о других. Я не имел в виду библию, псалтырь и катехизис, а также букварь и «Глас вопиющего в пустыне»,— ох, до чего страшная книга! Но сейчас я не о них. Ох-хо-хо, зачем я только родился на свет божий! JUHANI. Amarajn berojn? Cu ni ne jam englutis sufiĉe da amaraj beroj? Ho, kompatinda Aapo! en multaj supoj oni jam nin kuiris, en multaj ventoj niaj hararoj flirtis. Kaj kial? Kie estas nia venko? Ci tiu mondo estas granda sterkamaso kaj nenio alia. Al diablo la kantoroj kaj la pastroj, la legekzamenoj kaj la libroj kaj la komisaroj kun siaj paperamasoj! Turment-istoj de la mondo ili estas ĉiuj! Mi menciis la librojn, sed mi tiam enkalkulis ne la Biblion, la psalmaron, la katekismon nck la abocolibron, ankaŭ ne la »Voĉon de krianto en la dezcrto» — la terura libro — ilin mi ne aludis nun. Sed kial mi naskiĝis ĉi tien? 02227
Bottom
02228
Top
СИМЕОНИ: Не проклинай дни, дарованные тебе. SIMEONI. Ne malbcnu viajn tagojn, la tagojn de via gracotempo. 02228
Bottom
02229
Top
ЮХАНИ: Ну, зачем я только родился? JUHANI. Kial mi naskiĝis ĉi tien, kial mi naskiĝis? 02229
Bottom
02230
Top
ТИМО: Вот и меня бросили в эту земную юдоль. Уж лучше бы мне родиться длинноухим зайчонком под той вот елочкой. TIMO. Ci tien mi naskiĝis por esti mizera vagulo. Kial mi ne prcfere malfermis miajn okulojn kiel ido de fendlipa leporo sub la arbetaĵo tie? 02230
Bottom
02231
Top
ЮХАНИ: А мне вон той белкой, что знай себе посиживает на сосновой веточке, хвост трубой. Ей и горя мало — грызет шишки да греется в моховом гнездышке. JUHANl. Kaj mi kiel tiu sciuro, kiu sur pina branĉo salte-tadas kun vosto etendita supren? Konifera konuso estas ĝia senzorga pano kaj picea barbo ĝia varma kovrilo en muska ĉambro. 02231
Bottom
02232
Top
ТИМО: И читать ей не надо. TIMO. Kaj ĝi ne bezonas legi. 02232
Bottom
02233
Top
ЮХАНИ: Да, и читать ей не надо. JUHANI. Ci ne bezonas legi! 02233
Bottom
02234
Top
ААПО: Каждому свое, по воину и меч. Стенания и жалобы тут не помогут. Трудиться надо, дело делать. Вперед, братья мои, только вперед! AAPO. Al ĉiu estas donita lia parto, kaj »ĉiam rapiro laŭ la viro». Kaj ne helpas ĉi tie plendado kaj malĝojo, sed laboro kaj agado. Antaŭen nur, miaj fratoj. 02234
Bottom
02235
Top
ТУОМАС: Вперед, к кантору, пусть бы перед нами разверзлась хоть бездна! TUOMAS. Antaŭcn, al la kantoro, cĉ trans ŝaŭmantan mar-gorĝon! 02235
Bottom
02236
Top
ЮХАНИ: О чем задумался, Эро? JUHANI. Kion vi pcnsas, Eero-etulo? 02236
Bottom
02237
Top
ЭРО: Думаю идти к кантору в ученье. EERO. Mi intencas iri al la kantoro, al lerncjo. 02237
Bottom
02238
Top
ЮХАНИ: Гм! Ну что ж, пойдем. О господи! Затяни-ка хоть песню, Тимо! Пой! JUHANI. Hm! Nu, ni iru, ni paŝu do. Ho, Filo de Sinjoro! Sed kantu, Timo, mia frato, kantu! 02238
Bottom
02239
Top
ТИМО: Спеть, что ли, о белке в моховой келейке? TIMO. Mi kantos pri sciuro en ĝia muska ĉambreto. 02239
Bottom
02240
Top
ЮХАНИ: Давай! JUHANI. Jes, jes! 02240
Bottom
02241
Top
ТИМО: TIMO. 02241
Bottom
02242
Top
Сладко спит на ели белка
В моховой своей избушке.
Там ни грозный клык собачий.
Ни охотника ловушки
Не страшны для шубки беличьей.

Мир зеленый, бой звериный
Видит белка под собою.
Высока ее светелка,
И колышет мирно хвою
Ветра легкое дыхание.

Счастлив день и ночь прекрасна
В этой зыбкой колыбели.
Белка слушает, качаясь
На груди у милой ели,
Как звенит лесное кантеле.

У зеленого оконца
Тихо дремлется пушистой.
Ей поют под вечер птицы
И, толпою голосистой,
Провожают в сновидения.
Dolĉe kuŝas sciureto
En ĉambrcto muska sia;
Ne atingas lin la hundo,
Kaj kaptilo eĉ nenia
Povas lin ĝeni tie.

Li el sia loko alta
Vidas mondan rondon vaste;
Sube estas kamp’ batala.
Branĉo flirtas tre elaste
Kiel pacflago supre.

Tie vivo trc feliĉa
En la ĉarma arblulilo!
Kuŝas nia sciureto
Kiel de patrin’ pupilo:
Sonas la ventoharpo!

Tie dormas la vostulo
Ĉe fenestro sia muska;
Birdoj kantas^sub ĉielo
En vespero jam krepuska,
Sekvas lin al la sonĝo.
02242
Bottom

глава 03 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
03001
Top
Прошло два дня. Братья сидят за столом в людской у кантора и зубрят азбуку, то вслед за самим кантором, то за его восьмилетней дочкой. В руках у них раскрытые буквари, и они в поте лица своего силятся одолеть грамоту. Однако на лавке за столом сидят только пять братьев Юкола. А где же Юхани и Тимо? Вон они стоят — в позорном углу, у самых дверей. Их волосы, по которым совсем недавно прошлась цепкая рука кантора, еще и сейчас торчат взъерошенной щетиной. Du tagoj pasis. En la ĉambrego de la kantoro ĉirkaŭ tablo sidas la fratoj, ripete eldirante la Iiterojn de la abocolibro laŭ diktado de la kantoro aŭ lia okjara filino. Tiel ili, kun mal-fermitaj abocolibroj en la mano, ekzercas fervore la legadon, kun ŝvitantaj fruntoj. Sed nur kvin el la filoj de Jukola estas videblaj sidantaj sur la benko maiantaŭ la tablo. Kie estas Juhani kaj Timo? Jen en la hontangulo ĉe la pordo ili staras, kaj iliaj hararoj, kiujn la severa mano de la kantoro ĵus vizitis, ankoraŭ staras en alta hirto. 03001
Bottom
03002
Top
Черепашьим шагом продвигается ученье братьев, и даже усердие учителя не в силах ускорить дело — напротив, строгость окончательно убивает в братьях всякую охоту к чтению. Юхани и Тимо едва ли знали что-нибудь, кроме А; остальные, правда, все же шагнули в своих познаниях несколько дальше. Поразительным исключением был Эро, который уже выучил всю азбуку и бойко упражнялся в чтении по складам. Tre malrapide progresis la lernado de la fratoj, kaj ĝin ne rapidigis la timiga severeco de ilia instruisto, sed kontraŭe obstinigis ĉiam pli kaj pli iliajn volon kaj animon. Juhani kaj Timo konis apenaŭ pli ol la literon A; la kono de Ia aliaj jam paŝis kelkajn literojn pli. Sed grandan escepton el ili faris Ia frato Eero, kiu jam postlasis la literaron kaj ekzercis sila-badon, eĉ vigle. 03002
Bottom
03003
Top
Близился вечер, а у братьев с самого утра не было во рту и маковой росинки. Кантор убедился, что сытое брюхо к ученью глухо, и наложил запрет на их котомки, желая воздействием голода приумножить их рвение к науке. И вот, томясь от голода, Юхани стоял в своем углу и беспрерывно мотал круглой головой, сплевывая на пол и сердито, по-бычьи поглядывая на своего учителя. А стоявший рядом Тимо безмятежно клевал носом, не обращая внимания на мирскую суету. Наконец кантор прервал учение и объявил: «Ну, передохните теперь и поешьте, жеребцы вы дубовые. Жуйте, как козлы в огороде. Но запомните: после этой трапезы вы не получите ни крошки, пока не вдолбите в свои головы азбуку, быки вы твердолобые. Даю час на обед, но за дверь покамест ни шагу. Сдается мне, вам полезно будет посидеть до вечера под арестом, весьма полезно. Ну-ну, раскрывайте пасти, сейчас вам принесут котомки». Сказавши это, кантор вышел, и немного спустя служанка принесла братьям котомки. Дверь, однако, тут же была опять накрепко заперта. Vespero proksimiĝis, sed ĝis nun dum ĉi tiu tago la fratoj ne manĝis eĉ peceton. Car la kantoro, kiu forŝlosis Uian manĝaĵon, penis per turmento de malsato instigi ilian emon al le-gado. Premita de kolera malsato staris Juhani en sia angulo, skuante la rondan kapon, kraĉante kaj okulumante bovokule sian instruiston. Sed duone dormante staris apud li Timo, ne zorgante pri la ĉirkaŭa mondo.— Fine tamen la kantoro ĉesigis la Iegadon kaj diris: »Cesu nun kaj manĝu, vi lignaj ĉevaloj, manĝaĉu kiel remaĉantaj virkaproj en la brutarejo. Sed memoru, post ĉi tiu manĝo ne venos eĉ ero da manĝaĵo al viaj lipoj antaŭ ol la alfabeto estos en via kapo, vi malmol-kapaj bovoj. Unu horon mi donas al vi por manĝotempo, sed tra la pordo vi ne faros eĉ unu paŝon eksteren. Mi opinias, ke estas sanige plilongigi vian karcerpunon ĝis la vespero, tre sa-nige. Sed nun malfermu viajn faŭkojn, ĉar tuj vi ricevos viajn manĝaĵosakojn en viajn manojn.» Tiel li parolis, foriris kaj pere de servistino sendis iliajn manĝaĵojn, sed la pordon oni riglis firme. 03003
Bottom
03004
Top
ТИМО: Где моя котомка? TIMO. Kic estas mia saketo? 03004
Bottom
03005
Top
ЛАУРИ: Вот она, а это моя. Теперь мне хоть камни подавай — все съем. LAURI. Jen la via, ĉi tie estas la mia. Mi povus manĝi cĉ ŝtonetojn nun. 03005
Bottom
03006
Top
ЮХАНИ: Мы не попробуем даже маленькой крошечки! JUHANI. Nun ni ne manĝu eĉ unu solan pecon da man-ĝaĵo! 03006
Bottom
03007
Top
ЛАУРИ: Что? Чтоб теперь да не поесть? LAURI. Kion? Ĉu ni ne manĝu nun? 03007
Bottom
03008
Top
ЮХАНИ: Ни крошки! JUHANI. Ne eĉ peceton! 03008
Bottom
03009
Top
ЛАУРИ: Ты прежде море закрой своей ладонью. LAURI. Pli volonte vi fermu per via mano maran gorĝon. 03009
Bottom
03010
Top
ЮХАНИ: Оставьте котомки в покое! JUHANI. La saketoj restu bele netuŝataj. 03010
Bottom
03011
Top
ААПО: Что ты задумал? AAPO. Kion vi celas? 03011
Bottom
03012
Top
ЮХАНИ: Позлить кантора. До утра есть не будем!] Кровь моя кипит, ребята, и голова кружится, как ветряная мельница Кейтулы. Но еще посмотрим, кто кого! JUHANI. Inciti la kantoron. Nun ni ne manĝos antaŭ ol aperis la morgaŭa tago. Mia sango bolas, knaboj, kaj kiel vent-muelilo de Keitula turniĝas mia kapo. Sed inciton kontraŭ incito! 03012
Bottom
03013
Top
ААПО: Над твоей местью старик только посмеется. AAPO. Al tiu incito nia maljunulo ridus trc dolĉe. 03013
Bottom
03014
Top
ЮХАНИ: Ну и пусть смеется! Все равно есть не буду. Ишь, Эро уже. по складам читает. Ну-ну... А я все равно есть не буду! JUHANI. Lasu lin ridi! Mi ne manĝos. — Eero jam silabas, jen, jen. — Mi ne manĝos. 03014
Bottom
03015
Top
ТУОМАС: Здесь-то и я не буду. Лучше поем на склоне Соннимяки. Скоро я там растянусь на душистом вереске. TUOMAS. Ankaŭ mi ne ĉi tic, sed sur la erikejo Sonnimaki. Tie mi baldaŭ sidos sur erika matraco. 03015
Bottom
03016
Top
ЮХАНИ: Вот это верно! Скоро мы все будем там, JUHANI. Ĝuste! Tie, tie ni baldaŭ kuŝados. 03016
Bottom
03017
Top
ЭРО: Я согласен, ребята! EERO. Mi konsentas kun vi, knaboj. 03017
Bottom
03018
Top
ААПО: Что вы опять дурака валяете? AAPO. Kiaj malsaĝaĵoj ree? 03018
Bottom
03019
Top
ЮХАНИ: Вон из каталажки! JUHANI. For el aresto! 03019
Bottom
03020
Top
ААПО: Эй, опомнитесь! AAPO. Prudento hoj! 03020
Bottom
03021
Top
ЮХАНИ: Айда к соснам на Соннимяки! Они зовут нас. JUHANI. La pinaro de Sonnimaki, hoj! 03021
Bottom
03022
Top
ЭРО: И мы откликаемся. EERO. Guste tiel! Kaj la prudento respondis: hoj! 03022
Bottom
03023
Top
ЮХАНИ: Да, мы будем мужчинами! JUHANI. Respondis kiel bravulo. 03023
Bottom
03024
Top
ААПО: Симеони, хоть бы ты их образумил! AAPO. Simeoni, penu fari la plejbonon. 03024
Bottom
03025
Top
СИМЕОНИ: Усмиритесь, братья! Но и мне, право, кажется, — не быть нам грамотеями. А потому оста-иИМ-ка все хлопоты. Мы и так можем жить безупречно и благочестиво и без грамоты будем добрыми христиа-илми, коль не забудем бога. SIMEONI. Dece kondutu, fratoj. Sed mi diras, ke ni ne taŭgas kiel legantoj, kaj tial adiaŭ al ĉiuj penoj en tiu rilato. Nia vivo tamen estu deca kaj senriproĉa; ĉar ni povas vivi kiel kristanoj eĉ sen Iegoscio, se ni nur kredas. 03025
Bottom
03026
Top
ААПО: Ты же топишь их, бестия, а не спасаешь! AAPO. Vi ja renversas, vi demonhavanta, sed ne levas. 03026
Bottom
03027
Top
ЮХАНИ: Устами Симеони говорят истина и спра-игцлшюсть. Прочь отсюда, ребята! Нет больше моего и рпопия. JUHANI. Simeoni parolas lingvon de justeco kaj modereco. For, knaboj; mia naturo ne plu eltenas. 03027
Bottom
03028
Top
ТУОМАС: У меня прямо сердце разрывается, когда помню, как измывались над Юхани. Прочь, ребята! TUOMAS. Mia koro premiĝas ĉe vido kiel Juhani estas muelata. For, knaboj! 03028
Bottom
03029
Top
Юхани, Решено! Но ты, Туомас, обо мне не го-|ип|| я за все отомщу. Меня же драли и рвали, как нримлику на раков, ей-богу! У меня в кармане целый мои полос, выдранных кантором. Я ему еще заткну мнгку этой паклей, если только не совью из нее одну штучку. Ведь и у кантора есть шея, да, да, и у него есть шея. Но я пока помалкиваю. JUHANI. Decidita afero. Sed ne bedaŭru min, Tuomas; ĉar venĝo estas en mia mano. Oni min vere premadis, disŝiris kiel logaĵon por kankroj, vere! Kaj en mia poŝo estas sufiĉe granda kanabofasko, kiun la kantoro deŝiris. Se tiu fasko iam ne ŝtopos la faŭkon de la kantoro, tio okazas ĉar mi faros el mia aĵo ian maŝinon aŭ ilon. La kantoro havas kolon, jes li havas kolon; sed nun mi ne malkaŝos pli. 03029
Bottom
03030
Top
ЭРО: Я тебе дам совет получше. Давай-ка из этой пакли, что ты хранишь в кошельке, сплетем отличную леску и подарим ее кантору за его труды. Но что это я вас на грех подбиваю — вы же сами говорили, от наказания одна только польза! Мы же еще по дороге вели об этом полюбовную беседу. EERO. Mi eble scias alian kaj pli bonan konsilon. E1 la harringo, kiun vi havas en via poŝo, ni ŝpinos bonan fiŝfadenon por la kantoro kiel donacon pro la bona instruo. Sed kial mi instigas al peko, ĉar mi scias kaj ni ĉiuj konfesas, ke punado bonege utilas, kiel ni frate priparolis sur la vojo. 03030
Bottom
03031
Top
ЮХАНИ: Ах да, умница Эро уже по складам читает. Славный мальчик! JUHANI. Eero jam silabas. Vidu la bonkondutan knabon. 03031
Bottom
03032
Top
ЭРО: Мне просто стыдно за себя: столько лет, а всего лишь по складам читаю. EERO. Honto vere por mi, tiel aĝa, ankoraŭ ekzerci sila-badon. 03032
Bottom
03033
Top
ЮХАНИ: Столько лет? А нам? JUHANI. Aĝa? Kaj la aĝo de ni aiiaj! 03033
Bottom
03034
Top
СИМЕОНИ: Он опять подкусывает. SIMEONI. Li pikas. 03034
Bottom
03035
Top
ЮХАНИ: Так, так, он опять за свое. Ты — плевел на нашей доброй ниве, старая закваска в нашей братской квашне! Дикобраз, поросенок, жаба! JUHANI. Jes, vi ree pikas, vi loio en nia tritika kampo, vi fermentaĵo de malico en Ia kristana fratpasto de Jukola, vi histriko, erinaco, vi rano! 03035
Bottom
03036
Top
СИМЕОНИ: Потише, ради кантора потише! SIMEONI. Silentu, pro la kantoro silentu! 03036
Bottom
03037
Top
ЮХАНИ: Вон из этой каталажки! Все до одного! И пусть только кто-нибудь попробует стать поперек дороги, —я с ним живо расправлюсь. JUHANI. El arestejo eksteren ĉiuj unuanime! Kiu nun kontraŭstaros, ricevos bastonadon. 03037
Bottom
03038
Top
ТУОМАС: Айда все наутек, все разом! TUOMAS. ĉiuj foren, ĉiuj! 03038
Bottom
03039
Top
ААПО: Тимо, разумный брат мой, а ты что скажешь? AAPO. Timo, mia firmanima frato, kion vi diras? 03039
Bottom
03040
Top
ТИМО: Из бересты не сошьешь сюртука, а старого не выучишь на попа — вот что я скажу. А коли так — сматывай удочки! Могу добавить еще одно присловье: топор с двух сторон точат. TIMO. »Ke ne fariĝos jako el betulŝelo, nek pastro el maljunulo», tial »la fajfilojn en sakon kaj for», kaj ĉiuj unuanime. Mi povas plifirmigi mian aferon per ankoraŭ unu vorto: »duflanke oni akrigas hakilon». 03040
Bottom
03041
Top
ААПО: А ты как, Лаури? AAPO. Lauri, kiel vi faros? 03041
Bottom
03042
Top
ЛАУРИ: Пойду на Соннимяки. LAURI. Mi iros al Sonnimaki. 03042
Bottom
03043
Top
ААПО: Ах! Хоть бы мертвые крикнули вам из могил: упрямцы вы безрассудные! AAPO. Ho! Kvankam mortintoj krius el siaj tomboj: vi neflekseblaj je kolo, vi frenezaj viroj! 03043
Bottom
03044
Top
ЮХАНИ: И это не помогло бы. Так что айда! Идешь? Не то, господи Исусе, сейчас вылетишь отсюда с громом. Идешь? JUHANI. Eĉ tio ne helpus, sed marŝu, knabo! Cu vi venos? En alia okazo — Sinjoro Kjesuo — de ĉi tie klakos kaj krakos. Cu vi venos? 03044
Bottom
03045
Top
ААПО: Иду, иду. Но еще одно слово! AAPO. Mi venos. Sed ankoraŭ unu vorton. 03045
Bottom
03046
Top
ТУОМАС: И тысяча не поможет. TUOMAS. Ne helpus nun ĉi tie eĉ mil vortoj. 03046
Bottom
03047
Top
ЮХАНИ: Даже если у каждого слова будет тысяча мечей. JUHANI. Eĉ ne, se ĉiu vorto havus mil glavojn. 03047
Bottom
03048
Top
ЭРО: И у каждого меча тысяча остриев. EERO. Kaj ĉiu glavo mil klingojn. 03048
Bottom
03049
Top
ЮХАНИ: Хоть тысяча огненных остриев! Вот.именно — тысяча, и то не поможет. Вон с этой каторги, вон из Сибири, вон из Марстрандской крепости! Мы вылетим отсюда, точно семь ядер из пушечного жерла. Ведь тут, и в самом деле, пушка с ядром. Она все раскаляется да раскаляется — того и гляди выпалит. Ах, братья мои родные, дети единой матери! Вы же видели, как он накрутил на палец мой чуб, а потом сграбастал мой веник всей пятерней и так рванул, что у меня зубы лязгнули. Ох! JUHANI. Mil fajre frapantajn klingojn. Jes, ĝuste tiel; eĉ tio ne helpus. For el Marstrando, for el Siberio, for el la terura kaverno kiel sep kugloj el kanono! Ci tie estas kaj kuglo kaj kanono, ŝargita kanono, kiu varmiĝas pli kaj pli, nun ĝi estas fajroruĝa. Kaj baldaŭ ektondros. Ho, karaj fratoj kaj parencoj kaj naskitoj de la sama patrino! vi vidis kiel II volvis ĉi tiun mian fruntfaskon ĉirkaŭ sian montran fingron, kaptis poste per tuta sia mano ĉi tiel, jen tiamaniere, kaj poste li skuis, ke miaj dentoj ektintis. Hm! 03049
Bottom
03050
Top
ТУОМАС: Я видел это, и у меня даже желваки заходили от злости. TUOMAS. Mi vidis tion kaj miaj vangomuskoloj ŝvelis pro kolero. 03050
Bottom
03051
Top
ЭРО: Я тоже слышал, как лязгнули зубы у Юхани, видел, как перекатывались желваки у Туомаса, и поначалу испугался. Но потом вспомнил, что от наказания, кроме пользы, ничего не бывает, и возблагодарил за вас господа бога. EERO. Mi aŭdis kiel la dentoj de Juhani ektintis, mi vidis kiel la vangomuskoloj de Tuomas ŝvelis, kaj mi konsterniĝis, sed mi tamen dankis Dion en via nomo, memorante kian bonon alportas la punado. 03051
Bottom
03052
Top
ЮХАНИ: Эх, дорогой брат, не подноси горящего фитиля к заряженной пушке, не подзуживай меня. Ей-ей, не делай этого. JUHANI. Ne, kara frato, ne metu la fajrotorĉon al la pul-vokanaletoj de la kanono, nome al ĉi tiuj miaj du oreloj, tion ne faru. 03052
Bottom
03053
Top
ТУОМАС: Зачем ты его злишь, Эро? TUOMAS. Kial vi lin ineitas, Eero? 03053
Bottom
03054
Top
ЮХАНИ: Эро же канторский любимчик. Ну и пусть, пусть его! Но я-то что натворил, чтоб кантору так измываться надо мной? Разве это преступление, что у меня такая глупая голова? Еще немного, и я заплачу! JUHANI. Eero estas ja dorlotato de la kantoro. Nu bone ankaŭ tio, tute bone. Sed kion malbonan mi faris, ĉar la kantoro tiamanierc turmentas min. Ĉu estas krimo, ke mi havas tiel malmolan kapon? Mankas nemulte ke mi ploru. 03054
Bottom
03055
Top
ТИМО: А я в чем провинился, что меня так немилосердно таскают за волосы? Или в том, что господь бог в своей премудрости наградил меня таким разумом? TIMO. Kion mi faris, ĉar oni tiel furioze taŭzas mian hara-ron? Cu pro tio, kc mi havas tiun prudcnton, kiun Dio en sia saĝeco iam donis al mi? 03055
Bottom
03056
Top
ЛАУРИ: Мне тоже досталось три головомойки. LAURI. Trifoje mi estis taŭzata. 03056
Bottom
03057
Top
ЮХАНИ: У всех нас об этом доме сладкие воспоминания. Прочь отсюда! JUHANI. ĉiu el ni havas dolĉajn memoraĵojn de ĉi tic. — Malfermu la pordon! 03057
Bottom
03058
Top
ААПО: Вспомни, мы заперты. AAPO. Atcntu, kc ni estas malantaŭ rigliloj. 03058
Bottom
03059
Top
ТИМО: Дверь на запоре, на крепком запоре. TIMO. A1 la pordo estas metita barstango, forta barstango. 03059
Bottom
03060
Top
ЮХАНИ: Разломится, как прутик! К тому же есть окно. Стоит раз хватить котомкой — и стекла вылетят. JUHANI. ĉi rompiĝos kvazaŭ pajlero; sed cetcrc: tie estas ja fenestro. Unu frapo pcr mia saketo, kaj aŭdiĝos bela tintado kaj sonado. 03060
Bottom
03061
Top
ААПО: Ты совсем спятил! AAPO. Via kapo estas jam tute konfuza. 03061
Bottom
03062
Top
ЮХАНИ: Поневоле спятишь: целых два дня меня крутили и вертели, братец, целых два дня! JUHANI. Pro dutaga turnado, pro dutaga turnado, mia frateto! 03062
Bottom
03063
Top
СИМЕОНИ: Но окна из-за этого мы, конечно, бить не станем. Лучше честь по чести потолкуем с кантором. SIMEONI. Oni ne tamcn disrompu fenestron, sed ni diskutu bonkondutc kun la kantoro. 03063
Bottom
03064
Top
ЮХАНИ: Иди к дьяволу и толкуй с ним! Окно вдре-Гммгн, и прочь из неволи! Батальон, шагом марш! — как, бывало, командовал храбрый капитан. JUHANI. Iru en inferon por diskuti kun diablo! Fenestron en pecetojn kaj for el arcsto!»Eksteren la tuta bataliono!» la kapitano kriis en kolero. 03064
Bottom
03065
Top
ТУОМАС: Дверь на крючок, Эро! TUOMAS. Riglu per la hoko la pordon, Eero! 03065
Bottom
03066
Top
61Э р о. Именно! На запоры главные крепостные ворота, когда батальон ретируется черным ходом. Дверь на крючке! EERO. ĉuste tiel; fermu la ĉefpordegon de la kastelo dum la bataliono formarŝas tra la malantaŭa pordego de la fortik-aĵo. — Riglita pcr hoko estas la pordo. 03066
Bottom
03067
Top
ААПО: Я предостерегаю вас! AAPO. Mi avertas vin! 03067
Bottom
03068
Top
ЮХАНИ: Эх, была не была! Раз! JUHANI. Faritc estas farite. Jen vidu! 03068
Bottom
03069
Top
ААПО: Ах, бешеный, безбожник ты! AAPO. Vi terura, granda malpiulo! 03069
Bottom
03070
Top
СИМЕОНИ: Ну вот, дело сделано. Только стекла зазвенели! SIMEONI. Jen! Tio estas farita! Tie la fenestro tintegis! 03070
Bottom
03071
Top
ЮХАНИ: Стекла зазвенели и небеса прогремели, стоило Юсси раз хватить котомкой! Этак только Ленивый Яакко умел! JUHANI. La fenestro tintegis kaj la ĉielo fulmegis, kiam unu fojon svingiĝis la saketo de Joĉjo! Tio estis la eksplodo de la Malrapidema Jakobo. 03071
Bottom
03072
Top
СИМЕОНИ: Бедняги мы несчастные! SIMEONI. Ni mizeruloj! 03072
Bottom
03073
Top
ЮХАНИ: Путь свободен! Намерен ты сдвинуться? JUHANI. La vojo estas malfcrmita, ĉu vi ekiros? 03073
Bottom
03074
Top
СИМЕОНИ: Я за тобой, братец! SIMEONI. Mi sekvos, kara frato! 03074
Bottom
03075
Top
ЮХАНИ: Путь свободен, Аапо! Намерен ты сдвинуться с места? JUHANI. Aapo, la vojo estas malfermita, ĉu vi ekiros? 03075
Bottom
03076
Top
ААПО: Да что ты с кулаком своим лезешь, сумасшедший? Я пойду, пойду! Коли уж навострили лыжи, так делать нечего. AAPO. Kial kun supren levita pugno, vi frenezulo? Mi sekvos, sekvos! Kion alian oni povus fari, ĉar estas jam la diablo en nia sledo. 03076
Bottom
03077
Top
ЮХАНИ: Гром и молния! JUHANI. Sidu kaj brulu! 03077
Bottom
03078
Top
ТУОМАС: Хватайте котомки да прыгайте в окно! В сенях кто-то ходит. TUOMAS. Ciuj saketoj sur la dorson kaj tra la fenestro eksteren! En Ia vestiblo aŭdiĝas piedbruado. 03078
Bottom
03079
Top
ЮХАНИ: Уж не кантор ли? А ну-ка, я малость намну ему бока. JUHANI. Cu estas la kantoro? Mi tuŝos lin. 03079
Bottom
03080
Top
ТУОМАС: Иди! TUOMAS. Venu! 03080
Bottom
03081
Top
ЮХАНИ: Да, это кантор. Я слегка потолкую с ним. JUHANI. Estas la kantoro. Mi tuŝos lin iom. 03081
Bottom
03082
Top
ТУОМАС: Иди, говорю! TUOMAS. For! diras mi. 03082
Bottom
03083
Top
ЮХАНИ: Не мешай мне сейчас! Я, ей-ей, люблю тебя, братец Туомас. JUHANI. Ne malhelpu min nun. Mi amas vin, Tuomas, mia frato. 03083
Bottom
03084
Top
ТУОМАС: Нет, не пущу тебя на разбой! Лучше прыгнем вместе в окно. Остальные вон уже несутся по полю. Ну, быстрей! TUOMAS. Mi ne permesas, ke vi faru krimegon. Rapidu nur kun mi tra la fenestro eksteren; tie sur la kampo Ia aliaj jam kuras. Venu! 03084
Bottom
03085
Top
ЮХАНИ: Отстань! Какого разбоя ты боишься? Я просто положу его к себе на колени, задеру полы сюртука и отшлепаю голой ладошкой. А уж эта ладонь знает свое дело. Отпусти, братец, не то сердце мое лопнет, как волынка старика Коркки. Отпусти же! Сам видишь, с меня пар валит. JUHANI. Delasu min! Kiajn krimegojn vi timas? Lin mi prenos nur bele sur miajn genuojn, levos liajn longajn baskojn kaj batetos lin per nura mano, kaj pravon faros ĉi tiu mano. Delasu, mia kara frato, en alia okazo mia koro krevos kiel la sakfluto de Korkki, la estono. Delasu! vi vidas kiel mia kapo vaporas. 03085
Bottom
03086
Top
ТУОМАС: Если не послушаешься, мы навеки будем врагами. Помяни мое слово. TUOMAS. Ni estos ĉiamaj malamikoj, se vi ne obeas min nun. Rimarku, kion mi diras. 03086
Bottom
03087
Top
ЮХАНИ: Что ж, пойдем. Но, не люби я тебя всем сердцем, ни за что бы не отступился. JUHANI. Nu, ni iru do. Sed mi ne konsentus, se mi ne tutkore amus vin. 03087
Bottom
03088
Top
Они кончили пререкаться и, выпрыгнув в окно, бросились бежать по картофельному полю кантора. Только галька позвякивала под ногами да высоко вздымались комья земли. И вскоре братья вслед за остальными скрылись в густом ольшанике. Между тем в комнату, размахивая длинной тростью, ворвался разгневанный кантор и принялся громко окликать беглецов. Но тщетно! Братья уже вынырнули из ольшаника и понеслись по скалистому склону, затем продрались сквозь частый можжевельник, пересекли пасторский луг на мысе Неуланниеми, наконец вышли на ровную, гудевшую под ногами поляну и остановились на песчаной дороге у подножия отлогой горы Сонни-мяки. Они стали подниматься по усеянному валунами склону и, взобравшись на вершину, расположились на вереске под высокими соснами. Вскоре над лесом вился уж дым от костра» Ili silentiĝis, sin jetis tra la fenestro eksteren kaj kuris rapide trans la terpomkampon de la kantoro. Sur la kampostrio ŝtonetoj tintis, terbuletoj flugis alten en la aero, kaj baldaŭ ili malaperis unu post alia en densa alnaro. Tiam la kantoro kun aspekto de kolerego kure eniris, svingante en sia mano dikan kanbastonon. Per alta, krieganta voĉo li vokis la for-kurintojn, sed vane. La fratoj rapidis for el la alnaro kaj kuris trans ŝtonan regionon, poste tra densa juniperaro, poste trans la vastan, kanbordan herbejon Neulaniemi de la pastrejo, fine trans ebenan, resonantan maldensejon, kaj staris sur la sabla vojo ĉe la klina erikejo Sonnimaki. Supren laŭ la rondŝtona deklivo ili paŝis kaj atinginte la dorson de la erikejo, ili decidis konstrui bivakon sub la pinoj; kaj baldaŭ ŝvebis fumo de ilia fajro supren al la arbopintoj. 03088
Bottom
03089
Top
Братья растянулись на склоне горы. У подножия холма виднелась крутая крыша пасторской усадьбы, а на самой его вершине стоял красный дом кантора; вокруг раскинулось большое село, и там, среди елей, торжественная и нарядная, высилась каменная приходская церковь. Внизу сверкало озеро с его бесчисленными островками. Под прозрачным небом мягко -веял слабый северо-восточный ветерок и рябил озерную гладь, торопливо убегая все дальше и дальше через луга и леса, через стройные сосны на Соннимяки, иод сенью которых теперь отдыхали братья и пекли на костре репу. Alta estis la regiono, kie la fratoj bivakis. De tie estis vi-debla malantaŭ altajo la mansarda tegmento de la pastrejo, sed sur Ia supro de altaĵo Ia ruĝa domo de la kantoro, la granda preĝeja vilaĝo, kaj tie inter piceoj la ŝtona preĝejo de la paroĥo, solena, impona. Ankaŭ vidiĝis multinsuleta lago, kiun trakuris vento nordorienta, blovante intense sub la klara ĉielo, blovante trans la lagon, trans herbejojn kaj arbaron, trans la pinaron de Sonnimaki, kie la fratoj nun ripozis kaj rostis rapojn ĉe flamanta fajro. 03089
Bottom
03090
Top
ЮХАНИ: Теперь-то уж мы пообедаем по-царски. JUHANI. Nun ni manĝos vere reĝan manĝaĵon. 03090
Bottom
03091
Top
ТИМО: Прямо как господа на сейме. TIMO. Veran sinjoran tagmanĝon. 03091
Bottom
03092
Top
ЮХАНИ: Вот, вот. Закусим говядинкой из котомки и еще печеной репой. Она, должно быть, уже готова. JUHANI. Brutviandon el la saketo kaj rapojn el la cindro. Ili estos tuj pretaj. 03092
Bottom
03093
Top
Ветер бушует, и дерево гнется,
Голос любимой вдали раздается.
Pintoj de arboj kurbiĝas dum vento ciklonas,
Fore la voĉ’ amatina nun sonas ...
03093
Bottom
03097
Top
И что за телячья глупость — сидеть с букварем в руках на кангорской лавке. Просидеть целых два дня! Kia obstina malsaĝo de ni, sidi sur Ia benko de la kantoro kun abocolibro en la mano, sidi du diablajn tagojn. 03097
Bottom
03098
Top
ЭРО: Но зато проторчать в углу — это что-нибудь да иинчит» EERO. Sed stari en lia pordangulo, tio estas io alia. 03098
Bottom
03099
Top
ЮХАНИ: Ах, мой милый Эро, мой умница Эро, мой шестидюймовый коротышка Эро! Стало быть, простоять в углу у канторских дверей! Уж я тебя проучу, сатана! JUHANI. Bone, mia eta Eero, vi mia saĝa, eta Eero, mia sescola eta Eero, vi pigmeo. En la pordangulo de la kantoro! Mi vin, diablon, instruos. 03099
Bottom
03100
Top
ААПО: Да замолчите вы, антихристы! AAPO. Silentu, silentu, vi paganoj! 03100
Bottom
03101
Top
ТУОМАС: Сиди спокойно, Юхани, и наплюй на его болтовню. TUOMAS. Sidu trankvile, Juhani, kaj ne aŭskultu liajn dirojn. 03101
Bottom
03102
Top
ЮХАНИ: Сними шапку, коль принялся за еду, каналья! JUHANI. Deprenu la ĉapon de via kapo dum vi manĝas, vi bulaĉo. 03102
Bottom
03103
Top
ТУОМАС: Сними шапку, скажу и я. TUOMAS. Deprenu la ĉapon de via kapo, diras ankaŭ mi. 03103
Bottom
03104
Top
ЮХАНИ: Давно бы так. Никуда не денешься, придется слушаться. JUHANI. Bone. Obei vi devas; senhezite. 03104
Bottom
03105
Top
СИМЕОНИ: Вечно вы грызетесь попусту. Хоть бы бог когда-нибудь просветил ваш разум! SIMEONI. Ciam nur kverelado, nur kverelado. Dio lumigu iam vian animon kaj spiriton! 03105
Bottom
03106
Top
ЮХАНИ: Это он всегда виноват. JUHANI. Ciam li estas incitanta lignero. 03106
Bottom
03107
Top
ЭРО: Вы сами вечно точите на меня зубы. И карапуз-то я, и каналья, и коротышка. Потому я и стою за себя. EERO, Ciam mi estas inter viaj malbenitaj dentoj »la gantaĉo Kaj dikfingreto, la eta butonulo Eero». Sed tial mi estas necedema. 03107
Bottom
03108
Top
ЮХАНИ: Ты злая дворняжка из той самой песни — «Сила семерых мужчин». JUHANI. Vi estas kolera hundaĉo, kiel oni aŭdis en la kan-taĉo: «forto de sep viroj». 03108
Bottom
03109
Top
ЭРО: Вот и хорошо: укушу в отместку, и пребольно. EERO. Mi respondas morde kaj akre. 03109
Bottom
03110
Top
ЮХАНИ: Желчи-то в тебе хоть отбавляй. JUHANI. Vi estas plena de amareco. 03110
Bottom
03111
Top
ААПО: Дай-ка и мне вставить слово. В речи Эро есть доля правды. Ведь эту самую желчь, которую он частенько выливает на нас, мы, может, сами и распаляем. Не забывайте, что все мы божьи твари. AAPO. Permesu ankaŭ al mi diri vorton. Eero diris ion, en kio laŭ mia opinio estas iom da vero. Vidu.- Ia amarecon, kiun li ofte disdonas ĉirkaŭ si, ni eble mem multekuiris. Ni memoru: ni estas ĉiuj kreitajoj de la sama Kreinto. 03111
Bottom
03112
Top
ТИМО: И вправду. Если даже у меня два носа, один как сапожная колодка, а другой с полкаравая, то кому это мешает? Ведь ношу я их сам. Но оставим в покое и носы и творца с его тварями. Бери, Юхани, репку, она уже мягкая. Вцепись-ка в нее зубами да плюнь на болтовню этого пустомели — он молод и несмышлен. Ешь, брат мой. TIMO. ĉuste tiel. Se mi havas du «nazegojn, unu kiel ŝu-modelilo kaj alian kiel duonpano», ĉu tio koncernas aliajn? Mem mi ilin portas. Sed ni lasu jam al infero la nazojn kaj la na-zegojn, la Kreintojn kaj la kreitaĵojn. Jen, Juhani, ĉi tie vi ri-cevas rapon, molan kiel fungo. Kaptu ĝin je la nuko kaj ne atentu la dirojn de tiu sentaŭgulo. Li estas juna kaj senpru-denta. — Manĝu, mia frato. 03112
Bottom
03113
Top
ЮХАНИ: И так стараюсь. JUHANI. Certe mi manĝos. 03113
Bottom
03114
Top
ТИМО: Теперь у нас тут пир на весь мир. Знай себе пей да гуляй на привольном пригорке. TIMO. Nun ni vivas kvazaŭ en edziĝofesto ĉi tie sur la alta resonanta erikejo. 03114
Bottom
03115
Top
ЮХАНИ: Все равно как на райском пиру. А ведь совсем недавно нас мучили, как в преисподней, вон там внизу. JUHANI. Kvazaŭ en ĉiela edziĝofesto. Ni jus estis tur-mentataj terure en la infero tie malsupre. 03115
Bottom
03116
Top
Тим о. Так-то оно и бывает на белом свете. То совсем вниз сбросят, а то, глядишь, опять поднимут. TIMO. »Alternas leviĝo kun malleviĝo» en ĉi tiu mondo. 03116
Bottom
03117
Top
ЮХАНИ: Это верно. Что скажешь, братец Аапо? JUHANI. Tia estas la afero. Kion diras vi, frato Aapo? 03117
Bottom
03118
Top
ААПО: Я все сделал, что мог, но все впустую. А теперь моему терпению настал конец, и пусть наш житейский корабль плывет по воле судьбы. Буду посиживать вот тут. AAPO. Mi penis fari mian plejbonon, sed vane. Nun mi ekkoleras kaj jetas Ia direktilon de nia vivŝipo en la manon de la sorto. ĉi tie mi sidas. 03118
Bottom
03119
Top
ЮХАНИ: Вот, вот. Мы знай себе посиживаем, а под ногами у нас весь белый свет. Вон сверкает, будто красный петух, канторский дом, а там божий храм уперся колокольней в небо. JUHANI. ĉi tie ni sidas kaj tie kuŝas sub niaj piedoj la tuta mondo. Tie ruĝas la domo de la kantoro kvazaŭ ruĝa koko, kaj tie leviĝas al la alto la turo de la templo de Dio. 03119
Bottom
03120
Top
ААПО: Возле этого храма нам когда-нибудь еще придется принять сраму в черной колодке. И будем мы сидеть пригорюнившись, точно семеро воронят на изгороди, а люди будут тыкать пальцем да приговаривать: «Вот они сидят, лежебоки из Юколы!» AAPO. Ce tiu templo ni iam sidos en nigra piedtrabo, sidos kun kurbaj nukoj kiel sep kornikidoj sur barilo, kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldiligentaj fratoj de Jukola. 03120
Bottom
03121
Top
ЮХАНИ: Нет уж, не бывать тому, чтоб братья Юкола, точно воронята на изгороди, сидели, пригорюнившись, в черной колодке да выслушивали людские укоры. Вот еще! Тыкать в нас пальцем и называть лежебоками из Юколы! Не бывать такому дню! Лучше удавлюсь или пойду в батальон Хейнола, а там хоть на край света с ружьем на плече. «Стану ль тужить я, гуляка могучий?» А теперь, братцы, раз мы уже поели, затянем-ка песню. Да так, что гора задрожит. JUHANI. Neniam estos tiu tago, kiam la filoj de Jukola, kun kurbaj nukoj kiel kornikidoj, sidos en la nigra piedtrabo de honto kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldillgentaj fratoj de Jukoln. Tiu tago ne estos, pli volonte mi min pendigos, aŭ marŝos ĝis la mondfino, al la bata-liono de Heinola por svingi pafilon. »Kial mi zorgus, junpeto-lulo». Nun, fratoj, ĉar ni jam manĝis, ni kantu, sonigu ke tre-mos la erikejo. 03121
Bottom
03122
Top
СИМЕОНИ: Благословимся да ляжем спать. SIMEONI. Ni nin benu kaj ekdormu. 03122
Bottom
03123
Top
ЮХАНИ: Сначала споем: «Стану ль тужить». Прочисти-ка свое горло, Тимо. JUHANI. Unue ni kantos: »Kial mi zorgus». Sonorpretigu vian gorĝon, Timo. 03123
Bottom
03124
Top
ТИМО: Я готов. TIMO. Mi estas preta. 03124
Bottom
03125
Top
ЮХАНИ: А ты, Эро? Ведь мы снова друзья? JUHANI. Kaj Eero-knabo? Ni ja estas amikoj ree? 03125
Bottom
03126
Top
ЭРО: Друзья и братья. EERO. Amikoj kaj fratoj. 03126
Bottom
03127
Top
ЮХАНИ: Вот и хорошо. Настрой-ка свою глотку. JUNANI. Cio bone. Sed ŝraŭbregulu vian gorĝon. 03127
Bottom
03128
Top
ЭРО: Она в полном порядке. EERO. Ci estas jam en plena agordo. 03128
Bottom
03129
Top
ЮХАНИ: Вот и хорошо! Пусть все слышат, как звенит сосновый бор. Начинай, ребята! JUHANI. Bone! Kaj aliaj aŭskultu nun kiel bruas la pinaro. — Nun, knaboj! 03129
Bottom
03130
Top
Стану ль тужить я, гуляка могучий?
Грудь у меня — точно Тунтури кручи.
Тра-ля-ля-ля, тра-ля-ля, тра-ля-ля!

В Хейноле мне, вору девичьей чести,
Жить с удалыми солдатами вместе.
Тра-ля-ля-ля, тра-ля-ля, тра-ля-ля!

Поп и епископ, теперь не страшны вы, —
Храбрых мундир я надену красивый.
Тра-ля-ля-ля, тра-ля-ля, тра-ля-ля!

Пойте, колеса, беги ты, Гнедая!
Буду с солдатами петь я, шагая.
Тра-ля-ля-ля, тра-ля-ля, тра-ля-ля!

Стану ль тужить я, гуляка могучий?
Грудь у меня — точно Тунтури кручи,
Тра-ля-ля-ля, тра-ля-ля, тра-ля-ля!
Kial mi zorgus, junpetolulo,
kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!

A1 regimento mi min altiros,
Kaj de knabinoj, stultulo, foriros.
Fralarala ralarala ralaralala!

Min episkopo nek pastro timigos;
Baldaŭ mi jakon heroan alligos.
Fralarala ralarala ralaralala!

Rapidu, Brunulo, turniĝu la radoj;
Ni iros por manĝi el reĝaj orpladoj.
Fralarala ralarala ralaralala!

Kial mi zorgus, junpetolulo,
Kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!
03130
Bottom
03151
Top
ЮХАНИ: Эх, здорово! Худо ль нам тут? JUHANI. ĉuste tiel! Jen, ĉi tie estas bone por ni restadi. 03151
Bottom
03152
Top
СИМЕОНИ: Меньше шуму, меньше шуму! Вы орете, как свора леших. Да потише вы! Люди идут. SIMEONI. Malpii da voĉo, malpli da voĉo! Vi ja bruadas kvazaŭ legio da koboldaĉoj. — Sed silenton, silenton! tie venas homoj. 03152
Bottom
03153
Top
ЮХАНИ: Люди? Да ты погляди получше, это же кочующий табор, полк Раямяки. JUHANI. Homoj? Rigardu pli bone kaj vi vidos amason da ciganoj, vi vidos la «Regimenton de Rajamaki». 03153
Bottom
03154
Top
Приближавшаяся процессия была не чем иным, как бродячей семьей, родом из маленькой избушки на поляне Раямяки, отчего люди и прозвали ее полком Раямяки. Ее главой и хозяином был знакомый всем Микко, приземистый, но крепкий мужичок в черной войлочной шляпе. Странствуя, он торгует варом и искусно орудует острым ножом коновала. Помимо всего, он еще скрипач и на деревенских вечеринках и танцах по случаю толоки часто пиликает на своем веселом темно-красном инструменте, никогда не отказываясь от предложенной рюмки. Его хозяйка Кайса, сварливая бабенка, с неизменной понюшкой табаку в ноздре, мастерица пускать кровь. Редко встречается на ее пути баня, которую бы не истопили деревенские бабы с целью воспользоваться ее мудрым ремеслом. Бойко прыгает тогда в руках Кайсы маленький топорик, она причмокивает губами, ее пожелтевшее от табака лицо покрывается потом, но зато изрядно разбухает ее дорожная котомка. У них куча детишек, постоянно сопровождающих их из дома в дом, из деревни в деревню. Двое из них идут уже сами, весело прыгая вокруг родителей, то отставая, то убегая вперед. А трое младших сидят на возу. В оглобли всегда впрягается Кайса, а Микко сзади подталкивает телегу шестом. Где бы ни проезжал полк Раямяки, там всегда стоит шум и гам. Какой-то остряк даже сложил об этой семейке длинную, насмешливую песню «Полк Раямяки». Вот эта-то шумная компания и шла теперь по дороге с горы Соннимяки в сторону приходского села, в то время как братья, веселые точно ягнята, праздновали на вершине свое освобождение, La karavano, kiu proksimiĝis, estis vaganta familio, loĝanta en kabano sur deklivo en Rajamaki, pro kio la mondo ĝin nomis la regimento de Rajamaki. Gia estro kaj mastro estas Mikko, de ĉiuj konata, malaltkreska sed vigla viro kun nigra feltĉapelo sur la kapo. Li vendas dum siaj migradoj peĉon kaj uzas lerte tranĉilon de kastristo. Li praktikadas ankaŭ metion de violonisto, ludaĉas ofte tiun nigreruĝan gajigilon ĉe dancoj kaj laborfestenoj, sensoifigante sian gorĝon ĉiam laŭ regaloj. — Sed bona kupistino estas lia ino Kaisa, flartabakvizaĝa, kolerema edzino. Ne estas multaj ŝvitbanejoj, kiuj dum ŝia ĉeesto ne estus fumigataj por esti kupbanejoj por la maljunuli-noj de la regiono. Tiam saltetadas la hakileto de Kaisa, ŝia buŝo ŝmacadas kaj ŝia flartabaka vizaĝo ŝvitas terure, sed ŝvelas ankaŭ la donacsaketo. Ili havas amason da infanoj, kiuj ilin akompanas dum iliaj migradoj el vilaĝo al vilaĝo, el domo al domo. Du el ili jam mem iras, saltadas gajanimaj proksime ĉe siaj gepatroj sur la vojo, iam antaŭe, iam malantaŭe, sed la tri pli junaj estas transportataj kiel ŝarĝo desiaj gepatroj, kaj Kaisa ĉiam tiras ĉe la timonoj, Mikko puŝas per sia bastono malantaŭe. Forta estas la bruado tie, kie ia karavano de Rajamaki migras; kaj iu petolulo verkis pri tiu familio longan mokkanton kun nomo de la regimento. Estis la bruaĉanta trupo, kiu nun iris sur la vojo laŭ la rando de la erikejo Sonnimaki en direkto al Ia preĝeja vilaĝo, kiam la fratoj, gajaj kiel vir-ŝafoj, pasigis liberan momenton sur la alta dorso de Ia erikejo. 03154
Bottom
03155
Top
ЮХАНИ: Э-хе-хсй! Здорово, полк Раямяки, здорово! JUHANI. Hej! saluton, vi konata regimento, saluton! 03155
Bottom
03156
Top
ТИМО: «Хустоте тилл!»[Как дела? (шведск., искаж.)] — сказал швед. TIMO. «Hustote til» diris svedo. 03156
Bottom
03157
Top
ЭРО: «Каппусивай!» [Как поживаешь? (русск., искаж.)]— сказал русский. EERO. «Kappusivaj» diris ruso. 03157
Bottom
03158
Top
КАЙСА: Что вам надо? KAISA. Kion vi volas, vi tie supre? 03158
Bottom
03159
Top
ЭРО: Чтоб баба заглянула сюда да поставила здоровенный рог на загорелый зад Юхани. EERO. Ke avino venu kaj suĉfiksu fortan kornon al la bruna femuro de ĉi tiu frato Juhani. 03159
Bottom
03160
Top
ЮХАНИ: Пока мамаша будет постукивать да кровь отсасывать, папаша нам сыграет. Эх, как будет славно! JUHANI. Avino suĉas kaj frapadas dum avo ludas, tio ja bone harmonias. 03160
Bottom
03161
Top
МИККО: Вот я задам вам, юколаские разбойники! MIKKO. Diablo vin prenu, vi rabistoj el Jukola! 03161
Bottom
03162
Top
ЭРО: Э-э, папаша не хочет играть. Ну, тогда мы споем, затянем бравый марш. EERO. La maljunulo ne volas ludi. Nu, en tiu okazo ni kantu, kaj vere imponan marŝkanton. 03162
Bottom
03163
Top
ЮХАНИ: Бравый марш, раз перед нами шагает полк Раямяки! А ну-ка, ребята! Начинайте, Тимо и Эро! JUHANI. Veran marŝkanton, kiam preterpasas nin la regi. mento de Rajamaki. Nu, knaboj Timo kaj Eero! 03163
Bottom
03164
Top
Держат путь из лога в гору,
А с горы в долину,
Вар сбывают, кровь пускают,
Холостят скотину.

Вот бежит в оглоблях Кайса,
Что твой конь надежный;
Сзади воз толкает
Микко Палкою дорожной.
Karavano al migrado
Vale, sur altajoj,
Por kastrado, por kupado,
Vendo de peĉaĵoj.

Kaisa forta ĉe timono,
Caron men tiraĉas,
Mikko puŝas per bastono
Kaj tabakon maĉas.
03164
Bottom
03175
Top
ЮХАНИ: Здорово! А ведь и впрямь занятная песенка. JUHANI. Custe tiel! Vere ĉi tiu estas iom gaja kantaĉo. 03175
Bottom
03176
Top
КАЙСА: Знайте, окаянные, что мы-то люди честные, а вот вы — вы колесите по чужим лесам, как разбойники и дикие звери. Я кровь пускаю да людей лечу. А Микко — коновал, он делает скотинке добро: боровов — жирными, быков — дородными, жеребцов — этакими красавцами, что сами короли на них скачут. Знайте это, дьяволы! KAISA. Sciu, vi malbenitoj tie, ke ni iras ĉiam kun honesto, sed vi vagadas ĉirkaŭe en arbaroj de aliaj kiel rabistoj kaj diskarnantaj bestoj. Mi kupas, mi, kaj faras sanon: Mikko kastras, li, kaj faras grasajn porkojn, imponajn bovojn kaj pompajn ĉevalojn, sur kiuj rajdas reĝoj de la reĝoj; tion sciu, vi diabloj. 03176
Bottom
03177
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, ребята, еще парочку куплетов после такой проповеди. А ну, Тимо и Эро, затянули разом! JUHANI. Kdke da versoj sur tiun predikon, knaboj! Timo kaj Eero, bravaj knaboj! Samtempe! 03177
Bottom
03178
Top
Стукнет знахарки топорик
И причмокнут губы,
И уже в когтях у Кайсы
Бабы скалят зубы.

Но — послушай-ка, у хлева,
Что там за волненье?
Вместе с проповедью бычьей —
Поросячье пенье.

Что ж охрипли поросята
И быки от крика?
Погляди: у двери хлева
Нож сверкает Микко.
Lipoj dikaj jam suĉadas,
Klakas hakileto;
Kaj virinoj babiladas
Sub la sangkorneto.

Sed en brutareja korto
Kia bru’ senbrida?
Diroj pri la porka sorto,
Pri la viv’porkida.

Kial bruas porkoj ĉie]
Kaj porkidoj kune?
Mikko la tranĉilon tie
Jam akrigas pune.
03178
Bottom
03194
Top
ЮХАНИ: И вправду занятная песенка. Тут уж спорить не будешь, а, Микко? JUHANI. Vere komika kanto; tion oni ne povas nei, Mikko? 03194
Bottom
03195
Top
МИККО: Закрой-ка поживей свою пасть и знай, что я — сам мастер Микко, который на чистенькой простыне выхолостил губернаторского жеребца и не пролил ни одной капельки крови. И за это дело он получил такую бумагу, что сам римский император не может ее нарушить. Вот какой я, Микко! MIKKO. Fermu vian pantruon kaj sciu, ke ĉi tie estas la majstro-Mikko mem, kiu kastris la virĉevalon de la guber-niestro sur pura littuko, ne verŝante eĉ guton da sango. Kaj okaze de tiu faro li ricevis rajtigleteron, kiun ne povas rompi eĉ Ia roma imperiestro. Tia Mikko mi estas. 03195
Bottom
03196
Top
ЭРО: Эх ты, дважды Микко-коновал со своей ба-бой-ягой! EERO. Ho vi duobla Kastristo-Mikko kun via sorĉistino. 03196
Bottom
03197
Top
КАЙСА: Берегись, как бы я не заколдовала вас, не превратила бы в волчью стаю, как сделал когда-то дед с заносчивыми гуляками на пиру. KAISA. Gardu vin, ke mi ne sorĉu vin luparo, kiel iam mal-junulaĉo tutan anaron de edziĝfesto. 03197
Bottom
03198
Top
ЮХАНИ: Пока что я все еще Юсси Юкола в своих собственных штанах и с божьей помощью надеюсь остаться им и впредь. Ведь ты, тетка, еще позапрошлый год сулила нам конец света и не одну бабу заставила понапрасну молить у муженька прощения за старые грехи. Ан ничего не вышло из твоего колдовства, бедняжка, да и теперь толку будет не больше. JUHANI. ĉi tie mi|staras ankoraŭ kiel Jussi Jukola en mia propra pantalono, kaj per helpo de Dio, mi esperas stari ankaŭ en estonteco. Via sorĉartifiko, vi mizerulino, ne efikos pli, ol kiam*vi antaŭlastan jaron antaŭdiris por ni finon de la mondo’ kaj kaŭzis,- ke^multaj virinoj senutile' petis pardonon de la edzoj por sia ĝistiama malica konduto. 03198
Bottom
03199
Top
КАЙСА: А вот послушай-ка, что я тебе теперь наколдую. KAISA. JAŭdu, kion mi nun antaŭdiros. 03199
Bottom
03200
Top
ЭРО: Наколдуй нам теплую баньку да сама приходи пустить нам кровь из загривка. EERO. Vi antaŭdiros kaj esperas por ni varman ŝvitbanon kaj vin mem por kupi niajn nukojn. 03200
Bottom
03201
Top
ЮХАНИ: Экое глупое желание! Я и в самом деле думаю, как только приду домой, истопить баню да вволю попариться, но портить фрак Адама на своем загривке я вовсе не собираюсь. JUHANI. Sed tio estas malsaĝa antaŭdiro kaj espcro. Certe mi intencas hejti la ŝvitbanejon kaj baniĝi vere ĉarmc, sed la frakon de Adamo sur mia nuko mi tute ne volas difekti. 03201
Bottom
03202
Top
КАЙСА: Слушай, слушай! В огне сгорит твоя баня и изба тоже. И, жалкий, пойдешь ты бродить по лесам, болотам и трясинам, и нечем тебе будет прикрыть наготу свою от мороза. Ах! Не миновать тебе кровавой схватки и с людьми и с лесными зверями. И оттого, как заяц перед смертью, будешь задыхаться и сложишь под кустом свою окаянную голову. Запомните это! KAISA. Aŭdu, aŭdu! En fajron ŝanĝiĝos via ŝvitbanejo kaj en fajron ankaŭ via domo, kaj en mizcra stato vi mem ekiros por vagi tra arbaroj, marĉegoj Raj ŝlimejoj, serĉante ŝirmon al vla frostiĝanta korpo. Ho, sange vi devos ankoraŭ batali kun homoj kaj arbaraj bestoj, kaj poste spiregante kvazaŭ mortonta Ieporo klini vian malbenitan kapon en arbetajon. Ci tion vi aŭdu kaj memoru. 03202
Bottom
03203
Top
ЮХАНИ: Поди к чертям! JUHANI. Iru en inferon ... 03203
Bottom
03204
Top
ТУОМАС: Хватит уж, замолчи! TUOMAS. Silentu jam, silentu! 03204
Bottom
03205
Top
СИМЕОНИ: Безбожница ты, чумовая! SIMEONl. Vi malpiulino, sovaĝulino! 03205
Bottom
03206
Top
ЮХАНИ: Провалиться бы тебе в адское пекло! Катись к кантору и наколдуй ему свинку в глотку. JUHANI. Iru en fajroruĝan inferon! Iru al la kantoro kaj sorĉu en la gorĝon de la kantoro ctcrnan porkŝvelaĵon. 03206
Bottom
03207
Top
ЭРО: Чтоб он завизжал, как старый, клыкастей боров в когтях Микко. EERO. Ke li kantu kvazaŭ maljuna, ŝirdenta virporko en la ungoj de Mikko. 03207
Bottom
03208
Top
ЮХАНИ: Вот, вот! А пастору, этому святоше с сусальной позолотой, этому богатому, набитому салом и колбасой ханже, — что же мы ему посулим, а? Ну-ка, Эро. JUHANI. Jes! kaj por la prcposto, por tiu hipokrita, fals-virta kaj riĉa graso- ja kolbaspreposto ... Kion ni decidu por li? Diru Eero. 03208
Bottom
03209
Top
ЭРО: Пусть с ним на чтениях приключится то же, что с мытарем у ворот Оулу: пускай ему подкинут большущий пирог с котом. EERO. Al li okazu ĉe rostaĵkolekta legekzameno kicl okazis iam al impostisto ĉe pordego de Oulu: venu en lian sakon granda katpasteĉo. 03209
Bottom
03210
Top
ЮХАНИ: Вот, вот! Рыбник Палтамо с котом, лохматым котом вместо начинки. JUHANI. Jes! Fiŝpasteĉo de Paltamo, ĉu vi komprenas, en kics intcrno estas kato, kato kun sia felo kicl cnmetaĵo. 03210
Bottom
03211
Top
ЭРО: И чтоб он в следующее воскресенье отхватил такую карающую проповедь, что даже его толстое пузо лопнуло бы, только треск раздался. EERO. Kaj pro tio li verku postvenontan dimanĉon pun-predikon tiel koleran kaj fanatikan, kc disfendiĝos lia grasa ventro, ŝiriĝos nur unu fojon eksplodante. 03211
Bottom
03212
Top
ЮХАНИ: Вот, вот! А потом пускай его заберет сам дьявол да посадит на спину и помчит во весь дух, как всегда бесы делают с попами. JUHANI. Jes! kaj poste koboldaĉo Iin prenu sur sian nukon kaj svingu lin, kiel kutimas la diablo svingi pastron. 03212
Bottom
03213
Top
ЭРО: Пускай унесет нашего богатого и важного пастора к его дружку, такому же богачу. EERO. Ĉii forportu la potencan kaj riĉan preposton por esti kamarado de la riĉa homo. 03213
Bottom
03214
Top
ЮХАНИ: Вот они, наши поклоны, и передай-ка их быстрехонько и кантору и пастору. И как только исполнишь все, можешь превратить меня хоть в волка, как грозила. JUHANI. Jen estas salutoj, kiujn ni petas vin transdoni bele kaj al la kantoro kaj al la preposto. Kaj se vi ĉion tion faros, vi sorĉu min mem eĉ lupo, kiel vi minacis. 03214
Bottom
03215
Top
ЭРО: Да в такого жадного, чтоб он одним духом мог проглотить весь полк Раямяки. EERO. Lupo tiel manĝegema, kc ĝi per unu fojo englutos en sian faŭkon la tutan regimenton de Rajamaki. 03215
Bottom
03216
Top
ЮХАНИ: Да! И вдобавок еще мешок с рожками. JUHANI. Jes! kaj ankaŭ Ia kornsakon kiel aldonaĵon. 03216
Bottom
03217
Top
ЭРО: И мешок с варом на сладкое. EERO. Ankaŭ la peĉsaketon kiel torton. 03217
Bottom
03218
Top
ЮХАНИ: Верно, постреленок! JUHANI. Custe tiel, vi martclulo. 03218
Bottom
03219
Top
КАЙСА: Хорошо! Кантор и пастор сполна получат паши приветы, и вам, проклятым, еще когда-нибудь придется расхлебывать эту кашу. Угости-ка, Микко, их камушком на прощание. Швырни, чтоб череп раскололся. KAISA. Cio bone! la preposto kaj la kantoro ricevos de vi viajn salutojn, kaj tiu supo estos iun fojon en via taso, vi malbenitoj! Donu al ili forregalon el ŝtono, Mikko, donu ke la kranio malfermiĝos! 03219
Bottom
03220
Top
МИККО: Вот и камень под руку попался, как по закачу. Нате, получайте, козлы окаянные! Трогай, Кайса! MIKKO. Jen estas taŭga ŝtono, ĝuste kvazaŭ ordonite. Jen, vi, virkaproj de Pelttari! Marŝu, Kaisa! Nun ni ekiru. 03220
Bottom
03221
Top
ЮХАНИ: Ах, каналья! Так-таки швырнул. Еще чуть-чуть— и угодил бы мне прямо в лоб. JUHANI. Tiu sovaĝulo! Li jetis ŝtonon kaj ĝi preskaŭ frapis mian frunton. 03221
Bottom
03222
Top
ЭРО: Запустим камень обратно. EERO. Ni resendu la pilkon. 03222
Bottom
03223
Top
ЮХАНИ: Верни ему свое да прямо по шляпе. JUHANI. Rejetu ĝin al la maljunulo, ke lia ĉapelo ekflugos. 03223
Bottom
03224
Top
ТУОМАС: Не бросай, если дорожишь своими космами. TUOMAS. Ne jetu, knabo, se vi volas ŝpari vian kaphaŭton. 03224
Bottom
03225
Top
ААПО: Ведь сам видишь, дурень, что там ребятишки. AAPO. Vi ja vidas, vi fripono, ke tie estas infanoj. 03225
Bottom
03226
Top
ЮХАНИ: Оставь камень. Они и без того улепетывают, даже земля дрожит. JUHANI. Detenu vian ŝtonon, ili jam forrapidas, tiel ke la erikejo bruas. 03226
Bottom
03227
Top
СИМЕОНИ: Эх, псы вы бесстыжие, калмыки и нехристи! Уж и проходу нет от нас добрым людям. Ох, разбойники! SIMEONI. Ho ve, vi maliculoj, vi kalmukoj kaj hund-kapuloj! Eĉ paca vojaĝanto ne povas honeste preterpasi nin sur la vojo. Ho vi rabistoj! 03227
Bottom
03228
Top
ЮХАНИ: Это я-то разбойник, кто даже волоска не тронул на их голове? Но видишь ли, когда молодца выведут из себя, то тут уж, брат, сам должен понимать... Ведь я целых два дня и две ночи просидел в каталажке! Но зато славные приветы мы послали кантору! Хоть немного от сердца отойдет. JUHANI. ĉu mi, kiu ne kurbigus eĉ haron de ili? Sed vidu, kiam viro estas en vera kolero kaj teruraj ektremegoj iras tra lia bona korpo, tiam — jes vi tion scias. Du noktojn kaj tagojn sidis ĉi tiu knabo en arestejo. Sed mi sendis al la kantoro tute imponajn salutojn por kvietigi mian galon. 03228
Bottom
03229
Top
ААПО: А пастору и того срамней. Как бы нам еще не пожалеть об этих приветах. AAPO. Kaj ankoraŭ pli malsaĝajn al ia preposto. Tiujn salutojn ni verŝajne iam ankoraŭ amare pentos. 03229
Bottom
03230
Top
ЮХАНИ: «Стану ль тужить я, гуляка могучий?» Ведь жизнь молодого парня все равно что эта гулкая гора. Вон виднеется высокая Импиваара, а там, к западу, блестит приходское озеро. А вон там, далекодалеко, у самого края неба, видны еще озера. Это три озера Колистин. JUHANI. »KiaI mi zorgus, junpetolulo?» La vivo, la vivo de juna viro estas ĝuste kiel ĉi tiu resonanta, susuranta erikejo. Kaj tie en la nordoriento vidiĝas la malafabla monto de Impi-vaara kaj tie en la nordokcidento ondas la lago de la preĝej-vilaĝo kaj eĉ aliaj lagoj estas tie malklare videblaj, tie ĉe la ĉielrando kvazaŭ en eterna malproksimo. La tri lagojn de Kolistin mia okulo tie vidas. 03230
Bottom
03231
Top
Брошусь в озеро — навеки
Сердце успокою,
Милая такая злая
И шипит змеею.
»Jam nenio min nun helpas,
lagon salti devas;
karulino tre koleras kaj
serpente siblas.»
03231
Bottom
03237
Top
На берегу там частенько сидит наш старичок кантор с удочкой. Эх, если б он й сейчас торчал там, а я был бы быстрым ветром, буйным вихрем! Уж я бы знал, куда налететь, и канторская лодка живо перевернулась бы вверх дном. Sur tiu lago tie nia kantor-maljunulo ofte sidas kun fiŝkapta vergo en la mano. Ho! se li sidus nun tie kaj mi estus malmilda ventpuŝego, kolera uragano el sudoriento, mi scius, al kiu loko mi min jetus kun bruego, kaj baldaŭ renversiĝus la boato de la kantoro. 03237
Bottom
03238
Top
СИМЕОНИ: Грех желать такое! SIMEONI. Kia peka deziro! 03238
Bottom
03239
Top
ЮХАНИ: Нет уж„ лодку-то я перевернул бы, и пусть все озеро забурлило бы, как ржаная каша на огне. JUHANI. Tiel mi farus, la boaton mi renversus tiel ke akvo bolus kiel laktosupo en la lago. 03239
Bottom
03240
Top
ТИМО: К волкам бы на растерзание такого мужика. TIMO. Iĝu rostaĵo por lupo, la tuta viro. 03240
Bottom
03241
Top
ЮХАНИ: Я б его сбросил в волчью яму, а сам бы весело посвистывал на краю. JUHANI. En lupan enfalujon mi lin puŝus kaj mem mi promenadus ĝojante sur la rando. 03241
Bottom
03242
Top
ААПО: Жила-была лисонька и вечно желала зла медведю. И вот как-то раз ей удалось заманить бедного мишку в яму. Как она потешалась и злословила тогда, прыгая вокруг ямы! А потом уселась верхом в рысь, и та вскочила с ней на высокую ель. И прнялась лисонька петь на радостях да зазывать веры со всех четырех сторон. Приказала она им подь:рывать на еловом кантеле в лад своим песням. И подл и тут ветры с востока, запада и юга, и загудела ел1 зашумела. Проснулся и могучий сиверко, рванулс* сквозь бородатый темный ельник и пошел выть-трещть. Задрожала ель, закачалась и низко склонилась, потом совсем сломалась и повалилась прямо на яму. И упала лисонька с вершины к медведю в объятия. AAPO. Vulpo, maliculo, foje tromplogis urson en enfalujon, urson kompatindan. Multe la vulpo tiam ridis kaj promenadis supre ĉirkaŭ la granda kavaĵo, parolante mokeme. Poste ĝi sidiĝis sur la dorson de linko, ia linko ĝin portis supren sur altan piceon, kiu staris tie proksime. La vulpo komencis en sia ĝojo kanti kaj inviti ventojn el ĉiuj kvar direktoj; li ordonis ilin ludi la picean liuton iaŭ lia kanto. Baldaŭ venis la oriento, okcidento kaj la sudo kaj forte siblegis la piceo. Venis ankaŭ la forta nordo, kuregis tra la barba, malluma arbarego, zume-gante kaj bruegante. Tiam la piceo krakis, tremis kaj kliniĝis profunden, rompiĝis fine kaj renversiĝis en la direkto al la kavaĵo, ĵetante ĉe sia renversiĝo el la pinto ia vulpon mal-supren al la genuoj de Ia urso en la profunda kavaĵo. 03242
Bottom
03243
Top
ТИМО: Ух, черт возьми! Ну, а потом? TIMO. Diablo prenu! Sed poste? 03243
Bottom
03244
Top
ЮХАНИ: Ты и сам догадаешься, что былс потом. Мишенька покрепче схватил лису за шиворот да так встряхнул бедную, что у той зубы щелкнули, кк было и со мной у кантора. Но я понимаю, на что нмекает Аапо. Он хочет мне напомнить: не копай, мол, >му соседу, сам в нее попадешь. Пусть даже так, но :антору я все равно желаю угодить в волчью яму. JUHANI. Certe vi tion divenas, kio nun okazis. Pro Maria, la urso kaptis malmilde la vulpon kaj skuis tiel ke la dentoj klakis, kiel faris ia bona kantoro al mi. — Sed mi komprenas, kion Aapo celas. Li volis memorigi al mi ke, kiu fosas sub ali-ulo, falos mem en la foson. Estu eĉ tiel, sed mi dezirus,ke la kan-toro fariĝu kaptaĵo de lupa enfalujo. 03244
Bottom
03245
Top
ТИМО: Поглядеть, как кантор шлепнется в нее, — от такой потехи и я не отказался бы. Но долгомучить старикашку я бы не стал. Парочку часов, толко парочку часов. Но хватит о нем. Пускай кантор живет себе да поживает, я на него зла не держу. Но вт чему я дивлюсь: как вы можете верить таким пустьИ побасенкам, хотя бы вот о лисе и медведе? Эх, брат]Ы мои! Да ведь лиса даже сущей чепухи сказать не мскет, не то чтоб зазывать еще ветры со всего света. Вы вот верите, а я все это считаю чистым враньем. TIMO. Vidi la kantoron fali en kavaĵon, tion ankaŭ mia koro ne kontraŭstarus. Sed mi tamen ne Ionge turmentus la mal-junan mizeruion en la malluma ĉelo. Du horojn, du horojn nur. Kaj estu jam sufiĉe. Vivu la kantoro en paco, sen falo eĉ en la kavaĵon de mia kolera koro. Sed unu afero min mirigas. Kiel vi povas kredi tiajn sensencaĵojn kiel ĉi tion pri vulpo kaj urso. Ho fratetoj! vulpo ne povas babili eĉ malgravaĵojn, an-koraŭ malpli inviti al si la ventojn de la mondo. Vi kredas ĉi tion, sed laŭ mia opinio la afero estas pura mensogo. 03245
Bottom
03246
Top
ЮХАНИ: Да, уж нам-то известно: у Тимо го.овенка не из самых умных на свете. JUHANI. Oni scias, kc la kapo de Timo ne estas unu el la plej akraj en ĉi tiu mondo. 03246
Bottom
03247
Top
ТИМО: Ну и пускай. С этой головенкой я гроживу свой век не хуже тебя, да и любого другого мужика или бабы. TIMO. Eble. Sed kun ĉi tiu kapo mi migras tra ĉi tiu mondo egale honeste kiel vi aŭ iu alia, viro aŭ virino. 03247
Bottom
03248
Top
ААПО: Тимо не понимает сказок. AAPO. Timo ne komprcnas Ia alegorion. 03248
Bottom
03249
Top
ЮХАНИ: Да, ничего, бедняга, не понял. Вот послушай-ка, я тебе растолкую. Видно, с лисой да мдведем эта самая оказия случилась еще в те времена когда все твари и даже деревья умели говорить, как казано и Ветхом завете. Да и от покойного дядюшки я слышал то же самое. JUHANI. Tute neniom tiu mizera knabo nun komprenas. Sed vidu, se mi klarigos al vi la aferon. La rakonto pri vulpo kaj urso estas verŝajnc el tiuj tempoj, kiam ĉiuj bestoj kaj eĉ la arboj scipovis paroli, kicl estas rakontate en la malnova testamento; kaj tion mi aŭdis de nia mortinta blinda onklo. 03249
Bottom
03250
Top
ААПО: Стало быть, и ты не понял, в чем со.ь этой сказки. AAPO. Eĉ vi nun ne komprenas la fablon kaj ĝian sencon. 03250
Bottom
03251
Top
ТИМО: А туда же лезет. Хулил котел горшок:—да оба в саже. TIMO. Sed »poto riproĉas kaldronon kaj mem havas nigran mentonon». 03251
Bottom
03252
Top
ЮХАНИ: Ты решил поумничать? Поверь мне, я, слава богу, не такой олух, как бедняга Тимо. JUHANI. Cu vi volas sofisti, viro? Sed kredu al mi, mi dankas Dion pro tio, ke mi ne estas tiel malsaĝa kiel vi, Timo mizerulo. 03252
Bottom
03253
Top
ТИМО: Ну и пусть. Я в том большой беды не вижу. TIMO. Nu, estu tiel; mi ne vidas ian danĝeron en tio. 03253
Bottom
03254
Top
ЭРО: А ты, Тимо, поступи как мытарь в библии: знай бей себя в грудь кулаком — поглядим, кто из вас больший праведник. EERO. Faru vi, Timo, kiel impostisto iam: nur frapu sur via brusto kaj ni vidos, kiu el vi malsuprenirinte hejmen estos pravigita pli ol la alia. 03254
Bottom
03255
Top
ЮХАНИ: Ишь ты! Значит, и Эро задело за живое, мытарь ты этакий! JUHANI. Aj! ĉu jam eĉ la etulo Eero estis trafita, vi impost-isto mem? 03255
Bottom
03256
Top
ЭРО: Да это же старшего задело, главного мытаря Закхея. EERO. Trc dolĉc estis trafata la ĉefimpostisto mem, la mal-granda Zakĥeo. 03256
Bottom
03257
Top
ЮХАНИ: Плевать мне иа твоих Закхеев, я спать лягу. Вот повернусь сейчас к вам спиной и буду полеживать, будто муравейник под сугробом. Но храни господь! Ведь мы же остановились на самом страшном месте. JUHANI. Min ne interesas viaj Zakĥeoj kaj dolĉejoj, sed mi kuŝiĝos por dolĉe dormi. Dorse kontraŭ vi mi volas min turni kaj kuŝi kicl formikejo sub neĝo. Sed — Dio nin helpu! ni haltis en terura loko. 03257
Bottom
03258
Top
ААПО: Это почему же? AAPO. Kial? 03258
Bottom
03259
Top
ЮХАНИ: Вон тот жуткий камень, который так тоскливо отзывается на колокольный звон. Поглядите на глаза — вон как они уставились на нас сверху. Меня страх берет. Пойдем отсюда с богом! JUHANI. Tie ja estas la stranga, teruraspekta ŝtono, kiu ĉiam donas funebran respondon al la muĝado de la preĝejaj sonorilegoj. Kaj vidu la okulojn, kiuj fikse nin rigardas de tie senĉese. Mi teruriĝas. Ni foriru en la nomo de la Sinjoro! 03259
Bottom
03260
Top
ТУОМАС: Да сидите спокойно! TUOMAS. Ni sidu trankvilaj. 03260
Bottom
03261
Top
ЮХАНИ: Но тут живет свирепый лесовик. JUHANI. Sed la arbara spirito estas ĉi tie severa kaj ko-lerema. 03261
Bottom
03262
Top
ААПО: Зол-то он только к тем, кто ругается да богохульствует. Вот этого и ты остерегайся. А что до рисунков на камне, то в старину действительно был такой случай. AAPO. Nur al tiuj, kiuj blastemas aŭ faras alian malpiaĵon. Tial gardu vin kontraŭ tio. Sed la rakonto pri la figuroj tic en la flanko de Ia ŝtono estas historio ci malproksimaj tcmpoj. 03262
Bottom
03263
Top
ЛАУРИ: Не расскажешь ли его нам? LAURI. Cu vi volas rakonti ĝin al ni? 03263
Bottom
03264
Top
ААПО: Сначала рассмотрите получше этот камень, и вы заметите вроде как бы четыре яркие золотые точки. Это ласковые глаза двух влюбленных: прелестной девы и отважного юноши. Они-то и высечены на камне. Прищурьтесь — и сразу увидите. Вот они сидят, нежно обнявшись. А чуть пониже, в ногах у молодых, скорчился пронзенный мечом старик. AAPO. Sed rigardu unue pli atcntc la ŝtonon. Tic vi vidas kvazaŭ kvar orajn, brilantajn punktojn. Ili cstas la okuloj de geamantoj, de bela junulino kaj brava junulo; kaj ankaŭ iliajn bildojn vi vidas desegnitaj sur la ŝtono. Rigardu iiin pcr duonfermitaj okuloj. Tic ili sidas kunigitaj en ama ĉirkaŭ-preno. sed pli malsuprc, ĉe la piedoj de la gejunuloj kuŝas kurbiĝinta kaj per glavo trapikita maljuna viro. 03264
Bottom
03265
Top
ТИМО: Ну в точности как ты говоришь! TIMO. Custe kiel vi diras. 03265
Bottom
03266
Top
ЛАУРИ: Я тоже вижу что-то такое. Но расскажи-ка все, как было. LAURI. lon tian ankaŭ mi kredas vidi. Sed rakontu la afcron. 03266
Bottom
03267
Top
И Аапо рассказал им такое предание. Aapo prezentis al ili la sekvantan rakonton. 03267
Bottom
03268
Top
Давным-давно неподалеку отсюда стоял красивый замок, и владел им богатый, могущественный человек. У него была падчерица-сирота, прекрасная, точно утренняя заря. И любил ее один юноша. Но владелец замка ненавидел их обоих, в его сердце никогда не было места для любви. Девушка тоже любила юношу, и они часто встречались на этой горе. У этого камня и было место их свиданий. Но об их тайной любви узнал отчим и произнес страшную клятву. «Дочь моя, — сказал он,— берегись, чтоб я не застал тебя в его объятиях в темном лесу. Знай, что тогда меч мой обвенчает вас с кровавой смертью. Я исполню это, и порукой тому моя священная клятва». Так сказал он, и страх охватил девушку. Но милого друга она все равно не забыла, еще сильней разгорелась ее любовь. Staris ĉi tie proksime iam impona kastelo, kaj la sinjoro de tiu kastclo estis riĉa kaj potenca viro. Li havis duonfilinon, senpatrinan, sed ĉarman kaj belan kicl matcno. La junulinon amis junulo, sed la junulon kaj la junulinon malamis la terura mastro de la kastelo, en kics koro ne estis loko por amo. Sed ankaŭ la filino amis la noblan junulon; kaj iii oftc rcn-kontiĝis sur ĉi tiu resonanta erikejo, kaj ĝuste ĉe tiu ŝtono estis ilia renkontejo. Sed la patro sciiĝis pri la sekreta ligo de la gejunuloj kaj li diris fojc en la orelon de la junulino teruran ĵuron. »Mia filino», li diris, «gardu vin, ke mi ne trovu vin en ĉirkaŭpreno en nokto de arbaro. Sciu, kc mia glavo tuj vin edzinigos al sanga morto. Tion mi promesas kaj sanktc ĵuras.» Tiel li diris, kaj la junulino teruriĝis aŭdintc la ĵuron. Tamcn ŝi ne forgesis la amikon de sia koro, kaj pii arda fariĝis ŝia amo. 03268
Bottom
03269
Top
Была тихая летняя ночь. Сердцем почуяла она, что юноша ждет ее на горе. И когда ей показалось, что в замке все уже спят крепким сном, она накинула на себя легкую голубую шаль и устремилась навстречу любви. Точно тень, выскользнула она из замка, и вскоре лес скрыл ее, только голубая шаль мелькнула в росистой чаще. Но не все спали в замке. У окна стоял владелец замка и зорко следил за девушкой, которая, точно ночное привидение, скользнула в темный лес. Тогда он опоясался мечом, схватил копье и поспешил за нею. То кровожадный зверь преследовал ясноокого ягненка. Estis kvieta somernokto; venis en la bruston de la junulino antaŭscnto, ke Ia junulo iras sur la crikejo, atendante sian karul-inon. Finc, kiam ŝi krcdis, kc ĉiuj en la kastelo jam kuŝas en profunda dormo, ŝi ekiris, volvinte sin per vasta, maldika ŝalo, al sia amrcnkonto, kaŝiris kvazaŭ ombro eksteren, malaperis baldaŭ en la sino de la arbaro, kaj la blua ŝalo ekflirtis foje en la rosa densejo. Sed ne ĉiuj en la kastelo dormis, ĉar ĉe la fenestro de la kastelo staris la sinjoro mem, observante la junulinon, kiu foriris simiic ai nokta fantomo. Tiam li zonis al sia flanko la glavon, kaptis lancon per la mano kaj rapidis eksteren, mal-aperis en arbaro post la junulino. Sangon soifanta rabobesto tiam persekutis mildokulan ŝafidinon. 03269
Bottom
03270
Top
А девушка поднялась на гору и там, у подножия серого камня, встретила возлюбленного. Они стояли, нежно обнявшись, и шептали друг другу слова любви. Все темные горести были забыты ими, их души витали на цветущих райских лугах. Прошло мгновение, другое, и вдруг из лесу появился жестокий рыцарь и с такой силой вонзил в левый бок девушки острое копье, что оно выступило из правого бока ее возлюбленного. Так соединил он их в объятиях смерти. Они склонились на камень, ручьем заструилась их кровь, обагряя цветы вереска. Скрепленные сталыо, сидели они на каменном ложе, безмолвные, но все еще в нелепых объятиях. И точно четыре золотые звездочки, сияли их глаза, обращенные к жестокому рыцарю, и он, пораженный, смотрел на их дивное, тихое увядание. Но вдруг разразилась гроза, небо засверкало и загремело, и в голубом зареве молнии глаза возлюбленных сияли счастьем и блаженством, точно светильники в небесных чертогах. Долго смотрел на них убийца, а вокруг бушевало разгневанное небо. О многом заставили его подумать тогда и эти удивительные светильники, и кровавый поток, и рокочущее небо. И встрепенулась его душа, встрепенулась впервые в жизни, когда он в холодном и мрачном раскаянии смотрел в эти глаза, обращенные к нему с кроткой улыбкой. Его сердце дрогнуло и ужаснулось. А небеса всё бушевали, сверкала молния. Отовсюду на него нагрянули злые духи, и в сердце ему вкралось страшное отчаяние. Sed supren sur la erikejon rapidis la spireganta knabino kaj rcnkontis sian amikon tie, ĉe la griza ŝtono. Tic ili staris ame ĉirkaŭprenante unu la alian, flustrante vortojn de amo en feliĉa momento. Ili ne plu staris sur la tera grundo ĉi tie, sed iliaj animoj migris sur florherbejoj de la ĉielo. — Pasis tiel kelkaj momentoj, kaj subite apcris la terura sinjoro de la kastelo, puŝis la akran lancon en la maldekstran flankon de la junulino tiel ke ĝia pinto eliĝis el la dekstra flanko de la junulo, kaj tiamanicre li kunligis ilin en morto. Ili falis kontraŭ la ŝtonon, kaj en unu rivereto fluis ilia sango sur la erikejo, ruĝigante la vangojn de la erikfloroj. Tie, kunligitaj per ŝtala ligilo ili sidis sur ŝtona sidejo, senvortaj, sed ĉiam amc ĉirkaŭprenante unu la alian. Kaj beiege, kvazaŭ kvar oraj steloj, brilis iliaj okuloj kontraŭ la potenca mastro de la kastelo, kiu konstcrnitc rigar-dis la mirindan, trankvilan scenon en la faŭko de ia morto. Subite estiĝis fulmotondra vetero, la ĉielo flagris kaj tondris, sed en la blua flamo de la ekbriloj la okuloj de la gejunuloj lumis feliĉcge, kicl kvar kandcloj en salono ĉiela, en sankta aero lumas. Ĉi tion rigardis la mortiginto, kiam la kolero de la supera alto furiozis sur kaj ĉirkaŭ li. Forte alparolis lian animon la belege estingiĝantaj okuloj de la gejunuloj, ilia to-rente fluanta sango, forte parolis la tondranta ĉielo. Li sentis emocion, unuafojan emocion, kiam li kun pento malvarma kaj nigra en la koro rigardis la mirindajn okuiojn de la mortantoj, okulojn kiuj ĉiam, senĉese kun ridcto direktiĝis al li. Lia koro teruriĝis kaj tremis, kiam la fulmoj eklumis kaj la universo bruegis, kaj de ĉiuj flankoj ĵetiĝis sur lin spiritoj de teruro. Senlima ekscito okupis lian animon. 03270
Bottom
03271
Top
Еще раз взглянул он на умирающих, и по-прежнему они улыбались ему. Он скрестил руки на груди и в оцепенении смотрел на восток. Долго стоял он безмолвно средь мрачной ночи и наконец вздохнул полной грудью и испустил громкий протяжный вопль, который с грохотом покатился по окрестностям. Снова стоял он в ожидании, пока в бескрайней дали не смолкло эхо. И когда все стихло, он опять устремил свой взор на восток и снова разразился страшным криком, и долго кружилось от одной горы к другой далекое эхо, а он все слушал и слушал. Но наконец замер последний отзвук, утихла гроза, и погасли сияющие глаза влюбленных. Только дождь тяжело вздыхал в лесу. И тут, словно очнувшись от сна, владелец замка выхватил меч и, пронзив себе грудь, повалился к ногам молодых. Еще раз сверкнула молния и загрохотал гром, но вскоре опять воцарилась тишина. Li rigardis ankoraŭ unu fojon la gejunulojn; sed tie ĉiam la samaj brilantaj okuloj, kvankam jam estingiĝantaj, rigardis ridetc al li. Tiam li mctis kruce siajn brakojn kaj komencis kvazaŭ per giaciiĝinta okulo fikse rigardi al la oriento, kaj tiel li staris longe muta en la malluma nokto. Sed fine li subite levis sian bruston alten kaj eligis longan krion, longan kaj timige fortan, kiu tondrante ruliĝis ĉirkaŭe en la regiono. Ree li staris muta momenton, dum kiu li aŭskultis zorge kaj longe, ĝis la eĥo de lia krio mallaŭtiĝis en la sino de la plej malprok-sima altaĵo. Kaj kiam ĉi tio estis okazinta, li ree, ankoraŭ fikse rigardante al Ia oriento, kriis terure, kaj Ionge ruliĝis la eĥo, kies kuradon de monto al monto li aŭskultis kun atento. Sed fine mortis la malproksima, tremanta voĉo, la fulmado ripozis kaj estingiĝintaj estis la brilantaj okuloj de la ge-junuloj; nur peza pluvo ĝemis en la arbaro. Tiam, kvazaŭ subite vekiĝinta el dormo, la sinjoro de la kastelo ektiris sian glavon el la ingo, trapikis sian bruston kaj falis al la piedoj de la gejunuloj. Kaj la ĉielo fulmis ankoraŭ, fulmis kaj tondris; sed baldaŭ regis ĉie silento. 03271
Bottom
03272
Top
Наступило утро. На горе возле серого камня нашли мертвецов. Их унесли, похоронили в одной могиле. Однако на камне после этого появились изображения: двое молодых сжимают друг друга в объятиях, а перед ними на коленях стоит суровый бородатый старик. Словно четыре золотые звездочки, сверкают на камне днем и ночью четыре точки, напоминая пылающие глаза влюбленных. Как рассказывает предание, молния высекла на камне это изображение. И, подобно тому, как они, запечатлены здесь, сидят теперь юноша и девушка в небесных чертогах, и, подобно этому старику на камне, извивается в адском пекле злой владелец замка, пораженный небесной карой. Чуть зазвенят колокола, 0н настораживает слух, силясь уловить в камне оТЗВуК колокольного звона. А отзвук все так же печален и уныл. Но настанет час, и камень отзовется нежным, радосТНым звоном. Это будет миг примирения, и тогда придет конец его мукам. Но от этого часа недалек и день Страшного суда, — вот почему люди с такой тревогой прИСЛу. шиваются к глухому отзвуку камня, лишь только зазвенят колокола. Им жаль грешника, и они желали бы ему избавления, но в то же время они с ужасом думают о близком конце света. Mateno venis, kaj oni trovis la mortintojn sur la erikejo ĉe la griza ŝtono; oni forportis ilin kaj pretigis por ili lokon unu apud la alia en tombo. Sed en la ŝtono oni vidis poste iliajn bild-ojn; kaj videblaj tie estis du gejunuloj ĉirkaŭprenantaj unu Ia alian, kaj sub ili surgenue severa, barba viro. Kaj kvar mir-indaj butonoj, kvazaŭ kvar oraj steloj, en la flanko de la ŝtono brilas kaj nokte kaj tage, rememorigante pri la belege estingiĝintaj okuloj de la geamantoj. Kaj sago de fulmo, kiel rakonto diras, desegnis ĉesiaekbrilo, sur la ŝtono ĉi tiujn bildojn. Kaj kiel en ĉi tiu bildo, sidas la junulo kaj la junulino feliĉaj sur seĝoj en la supera alto; kaj kiel la viro tie rampas, la antaŭa sinjoro de la kastelo kuŝas en varmega aero sur la punlito. Kaj kiam sonas la sonorilegoj de la turo, li akrigas sian aŭdon, aŭskultante eĥon el la ŝtono. Iam tamen el Ia ŝtono aŭdiĝos mirinde milda kaj ĝoja voĉo, kaj tiam estos ven-inta al la viro momento de repaciĝo kaj savo, sed proksima estos tiam la momento de la tuta mondo. Kaj tial la popolo ĉiam aŭskultas kun granda maltrankvilo eĥon el la ŝtono, kiam Ia sonorilegoj sonas. Ili volus, ke la repaciĝa tago por la viro aperu, sed ili memoras kun teruro la juĝomomenton de la mondo. 03272
Bottom
03273
Top
Вот какое предание рассказал братьям Аапо на горе Соннимяки. Tio estis la historio, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj sur la erikejo Sonnimaki. 03273
Bottom
03274
Top
ТИМО: Этому старику немало еще попотеть придется — до самого судного дня! 0-хо-хо> TIMO. Sed vere la maljunulo devas ŝviti. ĉis la tago de juĝado! Hoho! 03274
Bottom
03275
Top
СИМЕОНИ: Гляди, безумец, как бы божий глас уЖе сейчас не призвал тебя к ответу. SIMEONI. Vi malsaĝulo, gardu vin, ke ne ĝuste en ĉi tiu momento muĝos la trumpeto de la juĝo. 03275
Bottom
03276
Top
ЭРО: Пока на свете есть поганые язычники, 1юнца света нечего бояться. А тут, боже правый, целых семь закоснелых язычников средь крещеного люда. Нет худа без добра. Зато мы столпы мира — ведь на язычьиках весь свет держится. EERO. La pereon de la mondo oni ne bezonas timi tiel longe kiel ekzistas paganoj sur Ia tero. Nu, pro Dio! ĉi tie ja estas sep sovaĝaj paganoj tute meze de la kristanaro. Sed en ĉiu malbono estas iom da bono. Ni ja estas kolonoj de la mondo, ni. 03276
Bottom
03277
Top
ЮХАНИ: Это ты-то столп мира? С твоими-то шестью дюймами? JUHANI. Cu vi estus kolono de la mondo? Sescola. 03277
Bottom
03278
Top
СИМЕОНИ: Погоди, Эро, ты еще заюлишь, ка^ бес перед заутреней, когда придет тот день, над котЭрым ты теперь смеешься. SIMEONI. Vi tremos, Eero, vi tremos kiel la satano, kiam alproksimiĝos la tago, kiun vi nun blasfemas. 03278
Bottom
03279
Top
ТИМО: Не заюлит, ручаюсь. О-хо-хо! Вот когд3 все пойдет вверх дном! Два-то раза это уже было — и треть., его не миновать. И исполнится тогда великое знамгние. Весь мир сгорит в прах и пепел, будто сухой лапоть. И заревет же тогда на выгоне скотина, а свиньи Судут иизжать на дворе — если, конечно, эта беда слу1Ится летом; но ежели зимой, то тут уж скоту придется реветь да метаться в хлеву, а бедным чушкам визжать н} со-: ломе. Вот где суматоха-то будет, ребята! О-хо-хо! Два-то раза уже было — третьего не миновать, как гсцари-> нал наш слепой дядюшка. TIMO. Tion li ne faros, tion mi garantias. Ho, ho! tiam estos tumulto kaj bruado. Du tumultoj jam estis, ia tria ankoraŭ ne venis; kaj tiam montriĝos tiu granda signo de feiiĉego; tiam la mondo fariĝos cindro kaj polvo kiel seka betulŝela ŝuaĉo. Tiam la brutaro en la paŝtejo blekegos kaj la porkoj sur la hejmvojo terure kriegos, se ĉi tiu pereo okazos en somero, sed se ĝi okazos en vintro, tiam la brutaro baraktos kaj blekegos en la stalo, kaj sur la pajlaĵo de la stalo la porkoj kriegos. Tiam estos bruegado, knaboj. Ho! Du tumultoj jam estis, la tria ankoraŭ ne venis, kiel diris nia blinda onklo. 03279
Bottom
03280
Top
СИМЕОНИ: Вот, вот, будем помнить об этом ДНе, SIMEONI. Jes, ni memoru tiun tagon. 03280
Bottom
03281
Top
ЮХАНИ: Полно вам, братцы, замолчите. И да хранит вас господь! Иначе вы совсем истерзаете мое сердце. Давайте спать, спать! JUHANI. Jam silentu, fratoj. Dio gardu! Vi tute ren-versas ĉi tie la koron de viro. Ni ekdormu, ni ekdormu! 03281
Bottom
03282
Top
Разговоры наконец стихли, и вскоре всех братьев, одного за другим, повалил крепкий сон. Дольше всех не мог уснуть Симеони. Он сидел, прислонившись к толстому стволу сосны, и думал о последних днях мира и о Страшном суде. Его влажные, покрасневшие глаза пылали огнем, и далеко был виден румянец его загорелых, обветренных щек. Но потом заснул и он. Братья сладко храпели вокруг костра, который, потлев еще немного, начал медленно гаснуть. Tiel ili babilis, sed la diskutoj fine silentiĝis kaj la dormo ilin kuŝigis unu post la alia. La lasta, kiu maldormis, estis Simeoni apogante sin al dikŝeia pina trunko. Li sidis kaj med-itis pie pri Ia lastaj tempoj de la mondo kaj pri Ia granda tago de ia juĝo. Kaj ruĝaj, malsekaj brilis liaj okuloj, sed bruna ruĝetaĵo sur liaj malglataj vangoj estis malproksime videbia. Fine ankaŭ li ekdormis; kaj tiel ili ĉiuj dolĉe sonĝis ĉe la bivakfajro, kiu ankoraŭ flagris momenton, sed iom post iom malpliiĝis kaj estingiĝis. 03282
Bottom
03283
Top
Стало смеркаться, а затем сумерки сгустились в темную ночь; было душно и знойно; на северо-востоке то и дело сверкала молния — начиналась сильная гроза. С орлиной быстротой надвигалась она на приходское село, беспрестанно изрыгая огонь. Вдруг молния подпалила пасторский овин, набитый сухой соломой и он вспыхнул ярким пламенем. Тревожно забил, колокол, село зашевелилось, отовсюду к пожару заспешили люди, мужики и бабы, но все было тщетно. Пламя уже разбушевалось, небо стало кроваво-багряным. А гроза перекинулась на Соннимяки, где крепким сном спали братья. На горе стоял гул от их богатырского храпа. Вот-вот их разбудит страшный удар грома, и они испугаются сильнее, чем когда-либо в жизни. Спросонья их охватит ужас, на ум сразу же придут мрачное предание и мысль о конце мира, а вокруг в непроглядной ночи будут бушевать стихии. И лишь сверкание молнии и страшное зарево пылающего в селе пожара осветят ночную мглу. Вот вспыхнула молния, за ней последовал грохочущий раскат грома, сразу же разбудивший братьев. С отчаянными воплями вскочили они все разом на ноги и — волосы дыбом, глаза навыкат — глядели несколько мгновений друг на друга. La tago krepuskiĝis kaj ia krepusko densiĝis en nokton; la vetero estis milda kaj varma: iam kaj tiam fulmis en la nord-oriento sub la ĉielo, ĉar forta fulmotondro aitiĝis sur la firma-mento. Kun agla rapideco ĝi proksimiĝis al la preĝeja viiaĝo, ĵetadis el sia sino fajron kaj ekbruiigis subite Ia draŝejon de la pastrejo, kiu, plena je seka pajlo, baldaŭ ekflamis en granda bruio. La sonorilegoj komencis brue soni kaj ekestis moviĝado en la vilaĝo, el ĉiuj direktoj venis popolo al Ia furioza fajro, alfluis viroj kaj virinoj, sed vane. Timige Ia draŝejo flamis, kaj sangruĝa fariĝis la firmamento. Sed Ia vetero ĵetis sin nun en direkton al Sonnimaki, kie Ia fratoj kuŝis en profunda dormo; kaj de ilia ronkado bruis la erikejo. Nun terura tondro ilin vekos kaj tiam ili ektimos pli ol iam antaŭe en sia vivo. Ilia sonĝodelira animo teruriĝos, ĉar ili rememoros la malĝojan rakonton, priskribojn pri la finiĝo de la mondo, dum la naturo furiozos ĉirkaŭ ili en terura nokto. Kaj kio estas lumo en ĉi tiu nokto, tio estas el flagroj de fulmotondra nubo kaj el timiga, fantome ondanta brulo en la vilaĝo. — Nun fulmis kaj sammo-mente sekvis tondro terura, kiu tuj vekis Ia fratojn. Forte kriante per laŭtega voĉo, ili saltis samtempe de la tero, kaj kun elstarantaj hararoj kvazaŭ susurantaj kanoj, kaj kun okuloj kvazaŭ ringoj en la kapo, ili kelkajn momentojn fikse rigardis unu la alian. 03283
Bottom
03284
Top
СИМЕОНИ: Конец света! SIMEONI. La juĝotago! 03284
Bottom
03285
Top
ЮХАНИ: Где мы, где? JUHANI. Kie ni estas, kie ni estas? 03285
Bottom
03286
Top
СИМЕОНИ: Неужто уже пропадаем? SIMEONI. Ĉu ni jam estas survoje? 03286
Bottom
03287
Top
ЮХАНИ: Господи, помоги нам! JUHANI. Helpu nin, graco! 03287
Bottom
03288
Top
ААПО: Страшно! AAPO. Terure, terure! 03288
Bottom
03289
Top
ТУОМАС: Да, страшно, страшно! TUOMAS. Terure, vere! 03289
Bottom
03290
Top
ТИМО: Спаси нас господь, горемычных! TIMO. Sinjoro gardu nin, mizerajn knabojn! 03290
Bottom
03291
Top
СИМЕОНИ: Уже колокола звонят. SIMEONI. Jam la sonorilcgoj sonas! 03291
Bottom
03292
Top
ЮХАНИ: И камень гудит и пляшет. Ух! JUHANI. Kaj la ŝtono tintas kaj dancas! Hi, ho! 03292
Bottom
03293
Top
СИМЕОНИ: «Бьет колокол небесный!» SIMEONI. »La ĉiclaj sonoriloj sonas.» 03293
Bottom
03294
Top
ЮХАНИ: «Твой крах вещает, грешник!» JUHANI. »Kaj miaj fortoj malapcras!» 03294
Bottom
03295
Top
СИМЕОНИ: Так-то, стало быть, и пропадем мы. SIMEONI. Kaj ĉu ĉi tiel ni nun veturas? 03295
Bottom
03296
Top
ЮХАНИ: Помоги нам, господи, смилуйся и пощади нас! JUHANI. Helpu nin, kompatemo kaj graco! 03296
Bottom
03297
Top
ААПО: Ох, страшно! AAPO. Ho vc! terure! 03297
Bottom
03298
Top
ЮХАНИ: Туомас, Туомас, хватайся за полу моей куртки! Ух! JUHANI. Tuomas, Tuomas, kaptu mian jakbaskon kaj tenu firme! Hi, ho! 03298
Bottom
03299
Top
СИМЕОНИ: Ух! Уж теперь, вероятно, нас понесло! SIMEONI. Hi, ho! nun ni veturas, veturas! 03299
Bottom
03300
Top
ЮХАНИ: Туомас, брат мой во Христе! JUHANI. Tuomas, mia frato en Kristo! 03300
Bottom
03301
Top
ТУОМАС: Я тут. Что тебе? TUOMAS. Jen mi cstas; kion vi volas? 03301
Bottom
03302
Top
ЮХАНИ: Молись! JUHANI. Preĝu! 03302
Bottom
03303
Top
ТУОМАС: Как же, до молитв тут. TUOMAS. Jes, preĝu ĉi tie! 03303
Bottom
03304
Top
ЮХАНИ: Молись, Тимо, если можешь! JUHANI. Preĝu, Timo, se vi scipovas! 03304
Bottom
03305
Top
ТИМО: Хочу попробовать. TIMO. Mi volas peni. 03305
Bottom
03306
Top
ЮХАНИ: Да поживей! JUHANI. Tion faru rapide! 03306
Bottom
03307
Top
ТИМО: О боже, о горе превеликое, о милость Вифлеема! TIMO. Ho, Sinjoro, malĝojo granda, ho, gractrono de Betlchemo! 03307
Bottom
03308
Top
ЮХАНИ: А ты, Лаури, что скажешь? JUHANI. Kion diras Lauri? 03308
Bottom
03309
Top
ЛАУРИ: Не знаю, что и сказать, — такие страсти творятся. LAURI. Mi ne scias kion diri en ĉi tiu mizero. 03309
Bottom
03310
Top
ЮХАНИ: Страсти, превеликие страсти! Но я все-таки надеюсь, что это еще не конец. JUHANI. Mizcro, senlima mizero! Sed mi kredas tamen, ke la fino ne ĝuste ankoraŭ venis. 03310
Bottom
03311
Top
СИМЕОНИ: Ой, если б нам был милостиво отпущен еще хоть один денек! SIMEONI. Ho, se oni donus al ni tempon de pardono ankoraŭ eĉ unu tagon! 03311
Bottom
03312
Top
ЮХАНИ: Или хоть одна неделя, всего одна неделя! А что вы думаете об этом страшном зареве и тревожном набате? JUHANI. Aŭ unu semajnon, multvaloran semajnon! Sed kion ni pensu pri ĉi tiu terura lumo kaj pri la konfuza sonado de la sonorilegoj? 03312
Bottom
03313
Top
ААПО: В селе пожар, люди добрые! AAPO. Estas ja brulo en la vilaĝo, karaj kunuloj. 03313
Bottom
03314
Top
ЮХАНИ: Оттого-то, верно, и бьют в набат. JUHANI. Jes, Aapo. Kaj la alarma sonorilcgo bruas. 03314
Bottom
03315
Top
ЭРО: Пасторский овин в огне! EERO. La draŝcjo de la pastrejo brulas. 03315
Bottom
03316
Top
ЮХАНИ: Пусть пропадает хоть тысяча овинов, только б уцелел этот грешный мир да мы, семеро грешников. Помоги нам господи! Я обливаюсь холодным потом. JUHANI. Eĉ mil draŝejoj brulu, se nur staras ĉi tiu vermo-plena mondo kaj ni, ĝiaj sep pekaj infanoj. Sinjoro, helpu! Mia tuta korpo ja naĝas en fluo de malvarma ŝvito. 03316
Bottom
03317
Top
ТИМО: Да и у меня штаны трясутся. TIMO. Ankaŭ mia pantalono ne estas sen tremo. 03317
Bottom
03318
Top
ЮХАНИ: Ну и дела! JUHANI. Senkompara momento! 03318
Bottom
03319
Top
СИМЕОНИ: Так бог карает нас за грехи наши. SIMEONI. Ci tici Dio nin punas pro niaj pekoj. 03319
Bottom
03320
Top
ЮХАНИ: Верно! И зачем нам было петь эту срамную песенку о полке Раямяки? JUHANI. Vere! Kial ni kantis tiun malican kantaĉon pri la regimento de Rajamaki? 03320
Bottom
03321
Top
СИМЕОНИ: Вы бесстыдно насмехались над Микко и Кайсой! SIMEONI. Vi mokis senhonte Mikkon kaj Kaisan. 03321
Bottom
03322
Top
ЮХАНИ: Правду говоришь! Благослови их господи! /1а и нас заодно, всех, всех, даже кантора! JUHANI. Veron vi diras! Sed Dio benu ilin! Li bcnu nin ĉiujn, ĉiujn, eĉ la kantoron. 03322
Bottom
03323
Top
СИМЕОНИ: Вот такая молитва будет угодна небу. SIMEONI. Tiu preĝo plaĉas al la ĉielo. 03323
Bottom
03324
Top
ЮХАНИ: Уйдемте с этого жуткого места. Ишь как светит сюда пожар, все равно что адское пекло. А вон и камень с тоской таращит на нас глаза. Знайте, что это Аапо со своим преданием на нас такого страху на-гнал. Но пошли быстрее, и не забудьте котомок и букварей. Пошли, братцы! Доберемся до Таммисто, к Кюэсти, С божьей помощью к Кюэсти, а оттуда поутру домой, коль будем живы. Идем! JUHANI. Ni foriru el ĉi tiu terura loko. De tie brilas al ni la brulo kvazaŭ fornego de infcro kaj de tie el Ia ŝtonflanko ankaŭ la okuloj brilas tiel mizcrc kontraŭ ni. Sciu, kc ĝuste la rakonto de Aapo pri la katokuloj kaŭzis ĉi tiun tremadon en niaj dorsostoj. Sed ni foriru, kaj neniu ei ni forgesu sian saketon kaj sian abocolibron. For, fratoj! Al Tammisto ni marŝu, al Kyosti, al Kyosti per helpo de la Sinjoro, kaj de tie morgaŭ hejmen, se ni vivos. Ni ekiru! 03324
Bottom
03325
Top
ЛАУРИ: Скоро ливень хлынет, промокнем, точно крысы. LAURI. Sed baldaŭ falos densa pluvo sur niajn nukojn kaj ni malsekiĝos kvazaŭ ratoj. 03325
Bottom
03326
Top
ЮХАНИ: Пускай! Главное — нас пока пощадили.; Идемте! JUHANI. Lasu nin malsekiĝi, lasu nin malsekiĝi! Ni ja ankoraŭ riccvis gracon. Ni ekiru nun! 03326
Bottom
03327
Top
И они поспешно выбрались из леса, вышли на песчаную дорогу и направили свои стопы к избушке Таммисто. Некоторое время они шли под вспышками молнии и громовыми раскатами, пока их не захватил проливной дождь. Тут братья перешли на рысь и побежали к «ели Куломяки»; она стояла как раз у дороги и, славясь своей высотой и развесистыми ветвями, давала многим путникам защиту от дождя. Братья присели у ее корней, а дождь все лил и лил, и глухо шумела могучая ель. Но чуть только улеглась непогода, ветер стих, умчались тучи и из-за леса выглянул светлый месяц, как братья снова пустились в путь. Они тоже успокоились и не спеша зашагали по мокрой, покрытой лужами дороге. Ili rapidis for, irantc unu post Ia alia, venis baldaŭ sur la sablan vojon kaj sin direktis al la domo Tammisto. En fulmado kaj tondrado, kiu ruliĝis en ĉiujn dircktojn sub la ĉielo ili iris mallongan tempon, ĝis fine densa pluvo komencis sin verŝi sur ilin. Tiam ili plirapidigis la iron al kuro kaj proksimiĝis al »la piceo de Kulomaki», kiu, fama pro sia alto kaj denso, staris ĝuste ĉe la vojo kiel ŝirmo por multaj irantoj en pluvo. Sub ĉi tiu arbo la fratoj sidis, dum daŭris la pluvo kaj bruegis la piceo; sed kiam la vetero sereniĝis, ili daŭrigis sian iron. La naturo kvietiĝis, vento ĉesis, nuboj forkuris kaj la luno altiĝis pala super la arbopintojn. Sen rapidemo kaj senzorge paŝis jam ankaŭ la fratoj sur la plaŭdanta vojo. 03327
Bottom
03328
Top
ТУОМАС: Мне часто приходило на ум: что это за штука такая — гроза с молнией и громом? TUOMAS. Ofte mi pensis, de kie venas kaj kio estas uragano: ia fulmo kaj tondro. 03328
Bottom
03329
Top
ААПО: Слепой дядюшка говаривал нам, что это небо бунтует: ветер вздымает сухой песок, и он-го и застревает между тучами. AAPO. Nia blinda onklo diris, ke ĉi tiu ribelo sur la ĉielo naskiĝas, ĉar inter la nuboj lokigis malscka sablo, levita pcr ventoturniĝoj en la aeron. 03329
Bottom
03330
Top
ТУОМАС: Кто его знает! TUOMAS. Ĉu povus esti tiei? 03330
Bottom
03331
Top
ЮХАНИ: Чего только не выдумает ребячий ум! Ведь что я, бывало, думал о грозе мальчонкой! Будто это бог катается и грохочет по небесным мостовым, а железный обод высекает искры из булыжника. Ха-ха! У ребенка и ум ребячий! JUHANI. Sed infana animo imagas muiton. Kion pensis mi, estante eta ĉemizulo, pri la fulmotondro? Dio, vidu, tiam veturis bruege laŭ la ĉielaj stratoj, kaj fajron eligis Ia ŝtona vojo kaj la fera ringo de la rado. hoho! Infano havas infanan menson. 03331
Bottom
03332
Top
ТИМО: А я? Примерно так же думал и я, когда, эдаким карапузом, Шлепал в одной рубашонке по проселку под грохот грома. Бог, думал я, пашет свое поле, пашет и щедро сыплет удары своим плетеным кнутом. И это от его ударов так искрится жирный зад его удалого мерина — ведь у справного коня всегда вылетают искры, коль потрешь его по гладкому крупу. Вот уж думы-то были! TIMO. Kaj mi? Laŭ ia sama direkto iris mia penso, kiam mi kiel eta dikfingrulo paŝadis sur la kortvojo dum fulmo tondris, paŝadis kun ĉemizpeceto sur mi. Dio rulpremas sian kampon, mi pensis, rulpremas ĝin kaj frapas vere dolĉajn batojn per sia bovopenisa skurĝo, kaj pro la batoj nun fulmetas la ronda femuro de la impona ĉevalo, same kiel ni povas vidi fajrerojn eliĝi de sur la sakrodorso de granda ĉevalo, kiam ni ĝin frotas. Jes, tiaj estis miaj pensoj. 03332
Bottom
03333
Top
СИМЕОНИ: А я и в детстве думал и сейчас думаю то же самое: небесный гром да огонь извещают, что господь гневается на земных грешников; людские грехи велики и неисчислимы, как песчинки в мор-е. SIMEONI. Mi, estante infano, pensis kaj pensas ankoraŭ: ia fulmo kaj la tondro de la ĉielo sciigas la koleron de Dio kontraŭ pekuloj sur la tero; ĉar ia pekoj de homoj estas grandaj, sennombraj kiel sablo en maro. 03333
Bottom
03334
Top
ЮХАНИ: Люди и вправду грешат немало, тут ничего не скажешь. Но зато грешника и на этом свете не милуют. Так выварят с солью да с перцем, что просто любо-дорого. Вспомни, сын мой, нашу школу и какие муки нам пришлось принять. Ведь кантор ястребом рвал и трепал нас. Об этом, сын мой, я и сейчас не могу вспомнить без скрежета зубовного. JUHANI. Estas vero, ke oni ĉi tie pekas, tion oni ne povas nei, sed ankaŭ Ia pekulo vere estas ĉi tie kuirata en salo kaj pipro. Mia knabo, memoru nian lernejekskurson kaj kion vi spertis dum ĝi. La kantoro nin ja ungogratis kaj taŭzis kiel akcipitro; tion mi ankoraŭ sentas kaj grincigas la dentojn, mia knabeto. 03334
Bottom
03335
Top
Быстро промелькнула ночная дорога, и братья подошли к домику Таммисто, смело вошли в избу, где Кюэсти приготовил им славную постель. Этот Кюэсти, дюжий как бревно, был единственным сыном в семье, однако не имел никакой охоты вступить в хозяйские нрава, желая всегда жить вольно, сам по себе. Как-то он даже вздумал ходить по деревням и, точно одержимый, читал проповеди и что-то все кричал. Говорят, что до этого его довели думы о боге. А образумившись, он опять стал таким же, как прежде, но больше уже никогда не смеялся. Случилось и еще одно диво: с того самого времени своими лучшими друзьями он стал счи-1йть братьев Юкола, которых едва ли знал раньше. Вот к этому-то человеку пришли теперь братья на ночлег. Sed forpasis la nokta vojo kaj proksimiĝis la domo Tammisto, kien ia fratoj eniris seriozaspektaj, kaj Kyosti pretigis al iii bonajn dormlokojn. Tiu Kyosti, viro fortika kiel arbotrunko, estis Ia sola filo de la domo, sed li ne volis preni sur sin Ia mastran potencon, sed emis restadi solece. Foje li ankaŭ va-gadis kvazaŭ freneza tra vilaĝoj predikante kaj kriante; kaj en tiun staton, oni rakontas, iin kondukis pensadoj pri religiaj aferoj. Kaj kiam li fine rekonsciiĝis, li estis kiel antaŭe, sed neniam plu li ridis. Kaj ankaŭ tia stranga afero okazis, ke post tio Iiaj plej bonaj amikoj estis la fratoj de Jukola, kiujn li pli frue apenaŭ konis. Al tiu viro la fratoj nun venis por ricevi tranoktejon. 03335
Bottom

глава 04 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
04001
Top
На следующий день братья, шествуя один за дру-| им, снова приближались к родному дому. Вид у них пыл весьма жалкий: одежда изорвана в клочья, лица пестры от синяков и ссадин. Левый глаз шагавшего млореди Юхани почти совсем заплыл; губы Аапо сильно |н пухли; у Тимо на лбу выступала огромная шишка; и хвосте, прихрамывая, ковылял Симеони. Головы у |итх особенно пострадали; кое-кто обмотал свою гонту опорожненной котомкой, а иные перевязали раны • порванными от рубах лоскутками, В таком вот виде возвращались братья из школы; навстречу им, радостно виляя хвостами, выбежали Килли и Кийски. Но братьям было не до ласк, и самые нежные излияния их верных стражей так и остались без ответа. La sekvintan tagon la Jukolanoj ree proksimiĝis al sia hejmo, irantc unu post aiia. Sed mizera estis ilia aspekto: iliaj vestoj trc ŝiritaj, iliaj vizaĝoj multkoloraj pro kontuzoj kaj vundoj. Ĉe Juhani, kiu iris la unua, estis la maldekstra okulo batita^ ĝis preskaŭ senvidebio, tre estis ŝvelintaj la lipoj de Aapo, , sur Ia frunto de Timo estis kreskinta granda korno, kaj Iamante' paŝis Simeoni post la aliaj. Cies kapo estis grave moligita, kaj kelkaj vindis ĝin per sia malplenigita manĝaĵosako, aliaj disŝiris el siaj kiteloj ĉifonaĵojn por siaj vundoj. En ĉi tia stato'1 iii revenis de sia lernejekskurso; ilin renkontis la hundoj Killi kaj Kiiski gaje flirtante per siaj vostoj. Sed la fratoj ne havis forton respondi al siaj fidelaj gardistoj pcr karesoj. 04001
Bottom
04002
Top
Но кто же так немилосердно обошелся с ними? Кто мог так обидеть могучих братьев Юкола? То была месть парней из Тоуколы. Узнав, что братья остановились в Таммисто, они собрали ватагу в двадцать молодцов и, спрятавшись в придорожных кустах, устроили своим врагам засаду. Они долго поджидали, поклевывая носом и сжимая в руках оружие. И когда наконец наши школяры подошли к ним вплотную, как смерч нагрянули на них с обеих сторон дороги парни Тоуколы, и разразилась страшная драка с кольями, окончившаяся избиением братьев. Однако не дешево отделались в этой схватке и парни Тоуколы, не один из них испробовал на себе силу братьев Юкола, а двоих — Энокки Кунинкалу и Аапели Киссалу — потащили домой в беспамятстве. У Аапели от затылка до самого лба были выдраны волосы, и его череп сиял, точно дно начищенного оловянного кувшина. Это было делом рук Юхани. Sed kiu traktis ilin tiel malbone? Kiu tiel povis subpremi la fortajn fratojn de Jukola? Tio estis venĝago de la Toukolanoj.0 lli, riccvinte informon, ke la Jukolanoj restas en Tammisto, faris ligon dudek virojn fortan kaj kaŝiĝis apud ia vojo cn^ arbetaĵo por atendi siajn malamikojn. Tie ili longe duondormis kaj atendis, kun pezaj armiloj en la manoj. Sed fine, kiam la lernejanoj proksimiĝis, ili sin jetis sur ilin kun fajra rapideco, el ambaŭ flankoj de la vojo, kaj estiĝis terura stangludado, dum kiu la fratoj estis forte batataj. Sed senkoste la Toukolanoj ne eliĝis ei la batalo, ĉar multaj el iii sentis kapturniĝe la efikon de Ia pugnoj de la fratoj. Du el ili estis portataj hejmensenkon-sciaj: Kuninkala Eenokki kaj Kissala Aapeli. Kaj brilis tiam Ia kranio de Aapeli de nuko ĝis frunto, brilis kiel fundo de stankruĉo. La mano de Juhani faris tiun malmildan sarkadon. 04002
Bottom
04003
Top
Наконец братья сидят в своей просторной избе, усталые до изнеможения. Sed fine la fratoj sidis en la vasta ĉambrego de sia hejmo, tre lacaj. 04003
Bottom
04004
Top
ЮХАНИ: Чей черед топить баню? JUHANI. Kies vico estas hejti Ia ŝvitbanejon? 04004
Bottom
04005
Top
ТИМО: Кажется, мой. TIMO. Estas la mia. 04005
Bottom
04006
Top
ЮХАНИ: Так истопи же ее, чтоб все камни накалились. JUHANI. Hejtu do ĝin tiel ke krakos la fajrujaj ŝtonoj. 04006
Bottom
04007
Top
ТИМО: Постараюсь. TIMO. Mian plejbonon mi penos fari. 04007
Bottom
04008
Top
ЮХАНИ: И давай-ка поживей! Поистине, нашим ранам нужен жаркий пар. А ты, Эро, сбегай к Роутио за штофом водки. За него я расквитаюсь лучшим бревном в нашем лесу. Штоф водки! JUHANI. Tion faru funde, ĉar niaj vundoj bezonas vapor-varmegon, vere bezonas! Sed vi, Eero, iru por alporti el Routio stofon da brando, por kies pago mi donos el nia arbaro la plej bonan arbotrunkon. Stofon da brando! 04008
Bottom
04009
Top
СИМЕОНИ: Не многовато ли будет? SIMEONI. Tiom estas eblc jam tro multe. 04009
Bottom
04010
Top
ЮХАНИ: Даже не хватит, разве что для мази на семерых молодцов. Бог свидетель, тут ран все равно что звезд на небе. Сильно болит мой глаз, а сердце и того больше. Но не беда, не беда... Юсси Юкола еще не скончался! JUHANI. Gi apenaŭ sufiĉos por ŝmiraĵo por sep viroj. ĉi tie ja estas, Dio sciu, vundoj kiel steloj sur la ĉielo, kaj forte doloras kaj baraktas ĉi tiu okulo, sed pli ankoraŭ la galo kaj la koro ĉi tie internc. Sed ĉio bone, ĉio bone! Jukola Jussi ankoraŭ nc mortis. 04010
Bottom
04011
Top
Настал вечер, унылый осенний вечер. Эро принес от Роутио водку, а Тимо объявил,' что баня готова, и злость несколько улеглась в сердцах братьев. Они пошли париться. Пар поддавал Тимо, и затрещала тут пог черневшая каменка, облаком поднимался жаркий пар, кружась по всей бане. Изо всей мочи потчевали себя братья свежими зелеными вениками, парили и примачивали раны, и далеко слышны были частые шлепки веников. Vespero venis, malgaja septembra vespero. Eero alportis el Routio Ia brandon kaj Timo sciigon, ke la ŝvit-banejo estas preta; kaj iom plimildiĝis la kolera mcnso de la fratoj. Ili iris por sin bani, kaj Timo ĵetis vapor-akvon, la nigriĝintaj ŝtonoj de Ia fajrujo klakis, kaj kicl nubo ruliĝis la varmega vaporo ĉirkaŭe en la banejo. Per tuta sia forto ĉlu el ili uzis la vapormolan, dolĉan banfaskon, iii sin banis kaj flegis siajn vundojn, kaj malproksimen aŭdiĝis la rapida batado de la folifaskoj. 04011
Bottom
04012
Top
ЮХАНИ: До чего хорошо для наших ран! Попариться в баньке — лучшее лекарство для хворого тела и души. Фу, нечистый, как щиплет глаз! Ну, щипли, щипли, я тебе задам еще не такого жару. А как с твоим рылом, Аапо? JUHANI. Nun niaj vundoj ricevas veran turkan polkon. La ŝvitbaneja vaporo, ĝi ja estas la plej bona kuracilo por la korpo kaj por la animo de malsanulo surtere. Sed la okulo doloras diable! Sed doloru kaj doloregu, okulo, des pli furioze mi donos al ci varmegon sur la nukon. Kiel fartas via buŝego, Aapo? 04012
Bottom
04013
Top
ААПО: Отходит малость. AAPO. Degelas ĝi ja iom post iom. 04013
Bottom
04014
Top
ЮХАНИ: Хлещи его, как русский мужик свою клячу, — сразу размякнет. Прибавь-ка пару, Тимо, раз ты сегодня банщик. Вот так, так, дорогой! Знай поддавай. Хватит и жару и пару! Так, так, братец! JUHANI. Vipu kaj batu ĝin kiel ruso sian ĉevalaĉon, tiam ĝi certe moliĝos. Sed novan banvaporon, Timo, ĉar via ofico estas hodiaŭ vespere servi nin. — Jen, mia knabeto! Sen-hezite nur! Vere estas varmego tie, estas tie varmego! Tia-maniere, vi servanto-frato. 04014
Bottom
04015
Top
ЛАУРИ: Даже ногти щиплет! LAURI. Miaj ungoj doloras. 04015
Bottom
04016
Top
ЮХАНИ: Пусть и ногтям достанется! JUHANI. Ankaŭ la ungoj ricevu sian parton. 04016
Bottom
04017
Top
СИМЕОНИ: Довольно поддавать, парень, не то нам всем придется удирать отсюда. AAPO. Cesu jam, ne plu ĵetu akvon, knabo; en aiia okazo ni devos eliri de ĉi tie eksteren, ĉiu el ni. 04017
Bottom
04018
Top
ЭРО: Похвалите, похвалите-ка его еще, и от нас .скоро останутся одни уголечки. EERO. Ni laŭdu lin ankoraŭ iom kaj ni estos baldaŭ karbaĵo. 04018
Bottom
04019
Top
ЮХАНИ: Хватит уже, Тимо. Не поддавай больше, не поддавай же, черт тебя подери! Ты уже спускаешься вниз, Симеони? JUHANI. Estu jam sufiĉc, Timo. Ne plu ĵetu. Pro infero, ne plu ĵetu! — Cu vi malsupreniras, Simeoni? 04019
Bottom
04020
Top
СИМЕОНИ: Спускаюсь, спускаюсь, горемыка я несчастный. Ах, если б вы только знали, почему! SIMEONI. Jes, mi iras; mi mizerulo. Ho, jes, se vi scius kiai! 04020
Bottom
04021
Top
ЮХАНИ: Ну, так скажи. JUHANI. Nu diru. 04021
Bottom
04022
Top
СИМЕОНИ: Помни, человек, об адском пекле и молись денно и нощно. SIMEONI. Memoru, homo, la fornegon de kondamno kaj preĝu nokte kaj tage. 04022
Bottom
04023
Top
ЮХАНИ: Что за глупости! Пускай себе тело тешится, коль ему хочется; ведь чем жарче пар, тем лучше он выгоняет хворь. Ты и сам это знаешь. JUHANI. Kia malsaĝaĵo! Permesu al via korpo ricevi, se ĝi tiel volas; ĉar ju pli varmega la banvaporo, des pli bona ĝia saniga efiko kaj forto. Vi ja scias tion. 04023
Bottom
04024
Top
СИМЕОНИ: Чья это теплая водица внизу у каменки? SIMEONI. Al kiu apartenas ĉi tiu varma akvo en la siteio ĉe la fajrujo? 04024
Bottom
04025
Top
ЮХАНИ: «Моя», — сказал кузнец про свою избушку. Не трогай ее. JUHANI. ĉi estas mia, diris la forĝisto pri sia domo. Ne tuŝu ĝin. 04025
Bottom
04026
Top
СИМЕОНИ: Я возьму немножечко. SIMEONI. Mi prenos iom el gi. 04026
Bottom
04027
Top
ЮХАНИ: Не трогай, братец, не то будет плохо. Почему ты сам не согрел для себя? JUHANl. Ne, frateto kara, en alia okazo estos malbone. Kial vi ne varmigis por vi mem? 04027
Bottom
04028
Top
ТУОМАС: Чего ты зря артачишься? Бери из моего ведра, Симеони. TUOMAS. Kial vi tic senkaŭze kolerbojas? Prenu el mia sitelo, Simeoni. 04028
Bottom
04029
Top
ТИМО: Или из моего — вон там, под ступенькой. TIMO. Aŭ el la mia, tic sub la ŝtuparo de la bretego. 04029
Bottom
04030
Top
ЮХАНИ: Тогда, пожалуй, бери и из моего, но поло* вину все же оставь. JUHANI. Nu, prenu cĉ el mia sitelo, sed restigu almenaŭ la duonon. 04030
Bottom
04031
Top
ЛАУРИ: Эро! Гляди, каналья, как бы я не вышвырнул тебя с полка. LAURI. Eero! Vi malbenita, gardu vin, ke mi ne ĵctu vin malsupren de la bretego. 04031
Bottom
04032
Top
ААПО: Чего вы клюетесь там в углу, как два петуха? AAPO. Kiajn artifikojn kaj incitaĵojn vi havas tie en la angulo, vi du? 04032
Bottom
04033
Top
ЮХАНИ: Что это за возня? А? JUHANI. Kia kverelo tie? Nu? 04033
Bottom
04034
Top
ЛАУРИ: Дует мне прямо в спину. LAURI. Li spiras sur la dorson de alia. 04034
Bottom
04035
Top
ААПО: Перестань, Эро! AAPO. Decc kondutu, Eero! 04035
Bottom
04036
Top
ЮХАНИ: Ух, ерш колючий! JUHANI. Ho, vi pikanta perĉo. 04036
Bottom
04037
Top
СИМЕОНИ: Эро, Эре! Неужто даже этот нестерпимый жар не напоминает тебе об адском пекле? Не забывай Юхо Хеммолу, не забывай! SIMEONI. Eero, Eero, ĉu cĉ la bruliga varmcgo de la ban-vaporo ne memorigas al vi la inferan fajron? Rememoru pri Hemmola Juho, rcmemoru pri li. 04037
Bottom
04038
Top
ЮХАНИ: Ведь ему в бреду привиделось огненное озеро. В тот раз его еще спасли оттуда. А попал он туда именно потому, что всегда на банном полке вспоминал дьявола, —так ему сказали. Но что это? Никак сквозь стены в углу пробивается божий свет? JUHANI. Li, kuŝante sur sia malsanlito vidis la fajran Iagon, el kiu li ankoraŭ unu fojon estis savita, kaj pro tio — tiel oni diris al li — ke li sur la ŝvitbaneja bretego ĉiam pensis pri la infcro. — Sed ĉu lumo de tago brilas tie tra la angulo? 04038
Bottom
04039
Top
ЛАУРИ: Да еще и яркий. LAURI. Jes, de klara tago. 04039
Bottom
04040
Top
ЮХАНИ: Проклятье! Баня допевает свою последнюю песенку. А потому я, как хозяин, первым делом распоряжусь срубить новую баню. JUHANI. Ho monstro! la ŝvitbanejo kantas sian lastar strofon. Tiai Ia unua penado de mia mastreco cstu nova ŝvit-banejo. 04040
Bottom
04041
Top
ААПО: Да, без новой бани нам никак не обойтись, AAPO. Nova ĉi tie vere estas bczonata. 04041
Bottom
04042
Top
ЮХАНИ: Новую, новую, и спорить нечего. Дом без бани — ни то ни се. Негде ни попариться, ни хозяйке, ни бабам работников детишек рожать. А вот если на дворе лает собака, мяукает кошка и поет петух, да вдобавок есть еще жаркая баня — вот это настоящий дом. Да хватит работы и хлопот тому, кто станет в Юколе хозяином. Теперь не мешало бы поддать парку, Тимо. JUHANI. Nova, sen kontraŭdiro. Domo sen ŝvitbanejo estas netaŭga pro la neceso de banado kaj akuŝo de la mastrino kaj de la servistaj edzinoj. Jes, fumanta ŝvitbanejo, bojanta hundo, krianta koko kaj miaŭanta kato, tio ja estas signoj de bona domo. Jes, sufiĉas okupo al tiu, kiu alprenos nian domon. — lom da banvaporo estus ree bezonata, Timo. 04042
Bottom
04043
Top
ТИМО: За этим дело не станет. TIMO. Jen vi havos. 04043
Bottom
04044
Top
СИМЕОНИ: Но не забывайте, что сегодня субботний вечер. SIMEONI. Sed ni memoru, ke estas sabatvespero, 04044
Bottom
04045
Top
ЮХАНИ: И глядите в оба, не то наши шкуры живо будут висеть на жердочке, как это некогда случилось с одной девкой. Вот ужас-то был! JUHANl. Kaj ni estu singardemaj, ke nia haŭto ne baldaŭ pendu sur stango kiel la haŭto de iama servistino. Terura okazo! 04045
Bottom
04046
Top
СИМЕОНИ: Та девка никогда не поспевала в баню вместе с другими. Вечно копошится там, когда добрые люди уже спят. Ну и вот, как-то в субботний вечер она замешкалась в бане дольше обычного. Пошли искать ее — и что же нашли? Одну кожу на жердочке. И кожа была так мастерски содрана, что на ней остались и волосы, и глаза с ушами, и рот, и даже ногти. SIMEONI. La knabino neniam havis tempon iri en ŝvit-banejon kun la aliaj, sed restadis tie kiam la aliaj jam dormis. Sed iun sabatvesperon ŝi restis pli Ionge ol kutime. Oni iris por ŝin serĉi; sed kion oni trovis el ŝi? Nur Ia haŭton sur stango. Kaj vere majstre ŝi estis senhaŭtigita, estis tie la haŭto kun la hararo, la okuloj, la oreloj, la buŝo kaj eĉ la ungoj. 04046
Bottom
04047
Top
ЮХАНИ: Пусть этот случай будет нам... Эх, до чего же приятно попарить спину! Точно она с самого Нового года не пробовала веника. JUHANI. Estu tiu okazintaĵo por ni... Jen, jen kiel kolere mia dorso akceptas la banvaporon! Kvazaŭ ĝi ne gustumis banfaskon post la novjaro. 04047
Bottom
04048
Top
ЛАУРИ: А кто ж ее ободрал? LAURI. Sed kiu ŝin senhaŭtigis? 04048
Bottom
04049
Top
Тимо, Еще спрашиваешь. Кто же еше, как не этот самый... TIMO. Kiu? pri tio demandu. Neniu alia ol la ... 04049
Bottom
04050
Top
ЮХАНИ: Сам дьявол. JUHANI. La ĉefo mem. 04050
Bottom
04051
Top
ТИМО: Да. Тот, что вечно рыщет вокруг да около. Ужасный был случай! TIMO. Jes, li, kiu ĉirkaŭiras kiel blekeganta kameleono. — Terura okazo! 04051
Bottom
04052
Top
ЮХАНИ: Подай-ка, Тимо, мою рубаху. JUHANI. Donu, Timo-knabo, tiun mian ĉemizon sur la stango en mian manon. 04052
Bottom
04053
Top
ТИМО: Вот эту? TIMO. Cu ĉi tiun? 04053
Bottom
04054
Top
ЮХАНИ: Ну! Тряпицу крошки Эро доброму молодцу? Эх, ты! Вон ту, что посредине. JUHANI. Nu! la ŝtofpecon de Eero li prezentas ĉi tie al viro. Ho ve al vi! Tiun, meze pendantan tie. 04054
Bottom
04055
Top
ТИМО: Эту? TIMO. Ĉu ĉi tiun? 04055
Bottom
04056
Top
ЮХАНИ: Вот она, рубаха настоящего мужчины! Спасибо. Н-да, вот ужас-то был, скажу и я, коли вернуться к давешнему разговору. Но пусть он нам напомнит, что самый-то большой праздник — это канун праздника, как говорится. Теперь хорошенько помоемся, будто только что вышли из проворных рук повитухи, а потом и в избу можно идти с рубахами под мышкой — пускай обдует свежим ветерком. А глаз-то у меня как будто уже прозревать начинает. JUHANI. Tie vere ĉemizo de plenviro. Danketon. — Terura okazo, diras ankaŭ mi, revenante ankoraŭ al Ia ĵusa. Sed estu por ni rememorigo, ke »Ia festo kulminas en antaŭvespero».— Nun ni Iavu nin puraj, kvazaŭ ni estus venintaj el la viglaj manoj de la umbiiikistino; kaj poste en ia ĉambregon kun la ĉemizo sub la brako, kaj la vaporanta korpo ricevu sur sian nukon vere freŝan aeron. — Sed mi kredas, ke tiu okulo-karulo iom malpli doloras. 04056
Bottom
04057
Top
СИМЕОНИ: А моей ноге нисколечко не легче. Ломит и жжет проклятую. Н что только я с ней делать буду, бедняга? SIMEONI. Sed mia piedo ne, ĝi doloras kaj tiklas kiel en bolanta ŝlimaĵo. Kien aikondukos tio min, mizerulon? 04057
Bottom
04058
Top
ЭРО: Сразу же ложись спать и молись, чтоб тебе ниспослали мази для ноги. И еще поблагодари создателя за то, что сегодня он не дал тебе преткнуться о камень ногою. Недаром он хранитель душам и телесам нашим, как читается в молитве. EERO. Vin kuŝigu dece, veninte en la ĉambron kaj preĝ-petegu piedŝmiraĵon, kaj poste laŭdu vian Kreinton, kiu vin gardis hodiaŭ »ke vi ne frapis vian piedon kontraŭ ŝtonon», kiel ni Iegas en vesperpreĝo. 04058
Bottom
04059
Top
СИМЕОНИ: Не слышу я тебя, не слышу! SIMEONI. Mi ne aŭskultas vin, mi ne aŭskultas. 04059
Bottom
04060
Top
ЭРО: Что ж, тогда проси у господа еще и ушной мази. Но пошевеливайся-ка, не то останешься здесь добычей дьявола. EERO. En tiu okazo preĝpetegu ankaŭ orelŝmiraĵon. Sed jarn foriru, en aiia okazo vi restos ĉi tie kiel kaptaĵo al ia maldio. 04060
Bottom
04061
Top
СИМЕОНИ: Человек, мои уши глухи к тебе, глухи! Не терзай мне душу! SIMEONI. Miaj oreloj estas por vi fermitaj, fermitaj en spirita senco. Komprenu, homo! 04061
Bottom
04062
Top
ЭРО: Иди уж, иди, иначе твоя шкура того и гляди повиснет на жердочке. И тогда уж придется терзаться телу. EERO. Venu nun, ĉar en alia okazo baldaŭ via haŭto estos sur la stango, kaj vere en korpa senco. 04062
Bottom
04063
Top
Нагие, пышушие жаром, возвращались братья из бани. Кожа их, темная от загара, походила на выжженную солнцем бересту. Они вошли в избу и, обильно обливаясь потом, присели отдохнуть и только потом неторопливо стали одеваться. А Юхани принялся варить мазь для всей израненной братии. Поставив на огонь старый чугунный котел без ручек, он вылил в него штоф водки и смешал ее с двумя квартами пороха, квартой серы и такой же порцией соли. Когда все это прокипело около часу, он снял варево остудиться, и мазь, черная как деготь, была готова. Этим зельем братья смазали свои раны, особенно на голове, а сверху положили еще свежей светло-коричневой смолы. Крепко были стиснуты их зубы, лица почернели от страшной боли — так нестерпимо щипало раны от этого адского снадобья. Потом Симеони накрыл на стол: поставил семь рейкялейпя, ломоть вяленой говядины и горшок с пареной репой. Но в этот вечер братьям было не до еды, и, поспешно встав из-за стола и раздевшись, они опустились на свои постели. Nudaj kaj varmaj ili paŝis el la ŝvitbanejo en la ĉambregon; kaj iliaj korpoj brunbrilis kiel sunbruligita betulŝelo. Enveninte ili sidiĝis por ripozi momenton, eligante ŝviton abunde; kaj poste ili iom post iom vestis sin. Sed Juhani komencis kuiri ŝmiraĵon por la tuta vundita frataro. Li metis sur fajron mal-novan fandferan kaj sentenilan paton, verŝis en ĝin stofon da brando kaj en Ia brandon !i miksis du kvartojn da pulvo, unu kvarton da sulfurpulvoro kaj saman kvanton da salo. Kaj post kiam tio boiis dum ĉirkaŭ unu horo, li forlevis la kuiraĵon por maivarmiĝi, kaj la ŝmiraĵo, havanta aspekton de tutnigra supo, estis preta. Siajn vundojn, precipe tiujn, kiuj estis sur iiiaj kapoj, iii ŝmiris per tiu ŝmiraĵo kaj metis novan, flave brunan gudron super ĉion. Kaj tiam forte kunpremiĝis iliaj dentoj kaj iliaj vizaĝoj nigriĝis terure; tiom doloris la forta medikamento la vundon. Sed Simeoni pretigis la vesperman-ĝon, alportis sur la tablon sep ringopanojn, sekigitan fcmuron de bruto kaj lignan pelvon plenan je rapoj. Sed la manĝajo ne bone gustis al ili ĉi tiun vesperon, kaj baldaŭ ili foriris de la tablo, senvestigis sin kaj kuŝiĝis sur siaj litoj. 04063
Bottom
04064
Top
Ночь выдалась темная. Всюду царили тишина и безмолвие. Но вдруг вокруг Юколы стало светло — это загорелась баня. Уж слишком накалил Тимо каменку, от чего стена затлела и вскоре вспыхнула ярким пламенем. Так и сгорело все строение, и ни один глаз не заметил пожара. Когда стало рассветать, на месте бани валялись только несколько тлеющих головешек да горячие развалины каменки. В полдень братья наконец проснулись и, чувствуя себя бодрее вчерашнего, оделись и принялись за завтрак, который теперь пришелся им весьма по вкусу. Долго ели они, не обмениваясь ни единым словом, однако под конец все-таки завязалась беседа о вчерашней переделке по дороге из Таммисто в Гоуколу. La nokto estis malluma kaj ĉie regis silento kaj senbrueco. sed subite fariĝis lume ĉirkaŭ Jukola; ĝia ŝvitbanejo ekbrulis. Nome, Timo forte hejtis la grizaŝtonan fajrujon, pro kio la ligna muro komcncis subbruli kaj fine ekflamis. Kaj en dolĉa paco brulis la konstruaĵo je cindro ne vidatc de ics okulo. Kaj kiam tagiĝis la mateno, restis de la ŝvitbanejo de Jukola nur kelkaj subbrulantaj karboj kaj la ardanta ruino de Ia fajrujo. Finc ĉe tagmezo vekiĝis ankaŭ la fratoj, ellitiĝis iom pli freŝaspektaj ol en la vespero antaŭa, sin vestis kaj komencis manĝi nun kun bona apetito. Longan tempon ili manĝis ne dirantc eĉ vorton, sed fine ili komencis paroli pri la fatala okazo sur la vojo inter Tammisto kaj Jukola. 04064
Bottom
04065
Top
ЮХАНИ: Да, нам изрядно досталось. Ведь они, будто разбойники, напали на нас с кольями да жердями. Но будь и у нас под руками оружие да знай мы об опасности, так в Тоуколе сегодня распиливали бы доски на гробы, и могильщикам хватило бы работы. А Аапели Киссале я все же дал по заслугам. JUHANI. Fortan ŝvitbanon ni vere ricevis, sed kiel rabistoj ili atakis nin per stangoj kaj branĉegoj. Sed ho! se ankaŭ ni estus havintaj armilojn en la manoj kaj se ni estus antaŭ-vidintaj la danĝeron, en tiu okazo oni hodiaŭ segus en la vilaĝo Toukola ĉerktabulojn, kaj la enterigisto havus laboron. Al Kissala Aapeli mi tamen donis lian parton. 04065
Bottom
04066
Top
ТУОМАС: У него от лба до самого затылка прошла светлая полоса, точно Млечный Путь на осеннем небе. TUOMAS. Blanka, senhara linio kuris de iia frunto mal-supren ĝis Ia nuko kvazaŭ la lakta vojo sur aŭtuna ĉielo. 04066
Bottom
04067
Top
ЮХАНИ: Ты видел это? JUHANI. Vi vidis tion? 04067
Bottom
04068
Top
ТУОМАС: Видел. TUOMAS, Mi vidis tion. 04068
Bottom
04069
Top
ЮХАНИ: Он свое получил. Но вот остальные, остальные-то, боже ты мой! JUHANI. Li ricevis. Sed la aliaj, la aliaj. Pro Sinjoro Kjesuo! 04069
Bottom
04070
Top
ЭРО: Ничего, мы им будем мстить до самой смерти. EERO. Ni venĝos al ili ĝis la ostocerbo. 04070
Bottom
04071
Top
ЮХАНИ: Давайте-ка придумаем сообща самую страшную месть. JUHANI. Unuanime ni kunigu niajn kapojn kaj el tio estiĝu projekto al senkompara venĝo. 04071
Bottom
04072
Top
ААПО: Зачем нам идти на смертоубийство? Лучше обратиться к закону и справедливости, чем учинять собственноручный правеж. AAPO. Kial ni faru eternan pereon? Ni nin turnu al Ia leĝo kaj juĝejo, sed ne al memvalidiga perforto. 04072
Bottom
04073
Top
ЮХАНИ: Первого бездельника из Тоуколы, который попадется мне под руку, я съем живьем со всеми потрохами! Вот это и будет закон и справедливость. JUHANl. La unuan Toukolanon, kiun mi kaptos, mi manĝos vivantan kun haŭto kaj haroj; jen leĝo kaj juĝejo. 04073
Bottom
04074
Top
СИМЕОНИ: Несчастный брат мой! Разве ты совсем не уповаешь на царствие небесное? SIMEONI. Mia mizera frato! Cu vi neniam voias fariĝi heredonto de la ĉielo? 04074
Bottom
04075
Top
ЮХАНИ: На что мне твое царствие, ежели я не вкушу крови и потрохов Матти Тухкалы? JUHANI. Por mi estas indiferenta la ĉielo, se mi ne povos vidi la sangon kaj intestojn de Tuhkaia Matti. 04075
Bottom
04076
Top
СИМЕОНИ: О зверь, о зверь! Ну, просто хоть плачь. SIMEONI. Ho ve, vi terurulo, ho teruraĵo! Oni devas plori. 04076
Bottom
04077
Top
ЮХАНИ: Ты лучше поплачь об околевшей кошке, а не обо мне. Ух! Уж сделаю я из него отбивную. JUHANI. Ploru pro morto de kato, sed ne pro mi. Hm! mi faros koibasojn. 04077
Bottom
04078
Top
ТУОМАС: Клянусь, за такие муки я все равно когда-нибудь отомщу. Ведь только волки могут так истерзать человека. TUOMAS. Ci tiun disvundadon mi ankoraŭ iam venĝos, tion mi promesas kaj ĵuras. Lupo ĉi tiel agas kontraŭ viro. 04078
Bottom
04079
Top
ЮХАНИ: Лютые волки. Я тоже клянусь отомстить. JUHANI. Rabia lupo. Mi ĵuras same. 04079
Bottom
04080
Top
ААПО: Такая месть нам самим же на голову. А закон покарает их и вознаградит нас. AAPO. Tiu venĝo refalos sur nian nukon; sed la leĝa kon-damno ilin punos kaj rekompencos nin. 04080
Bottom
04081
Top
ЮХАНИ: Но через закон их спинам не страдать от ран, как нам. JUHANI. Sed per la leĝo iliaj dorsoj ne suferos de ĉi tiuj vundoj, kiujn ni portas. 04081
Bottom
04082
Top
ААПО: Зато пострадают их кошельки и честь. AAPO. Des pli amare iliaj monujoj kaj ilia honoro. 04082
Bottom
04083
Top
СИМЕОНИ: Прочь из головы кровавую месть, и положимся на закон. Я хочу только так, хоть мне и противно таскаться по судам. SIMEONI. For de nia animo la sanga venĝo, kaj ni konfidu nin al la leĝo. Tiel mi volas, kvankam mia animo tre sentas abomenon pro ia bruo kaj tumuito en juĝejo. 04083
Bottom
04084
Top
ЮХАНИ: Коли на то пошло, то Юсси и тут маху не даст. Сердце-то, правда, малость забьется, когда впервые предстанешь пред высочайшим судом, но настоящий мужчина скоро возьмет себя в руки. Я ведь еще не забыл, как был свидетелем по делу бедняжки Кайсы Койвула, когда она просила пособие своему ребенку. Я помню, как комсар гаркнул: «Юхани, сын Юхани, Юкола, из деревни Тоуколы!» JUHANI. Se tiel okazos, Ĉi tiu knabo ne konsterniĝos eĉ en tiu loko. Certe la koro batos iom, kiam ni Ia unuan fojon staros antaŭ la juĝeja tablo, sed baldaŭ sin reregos plenaĝulo. Mi memoras ankoraŭ, kiam mi estis atestanto por ia kompatinda Koivula Kaisa, kiu pretcndis vivsubtenon al sia infano, mi memoras, kiel la komisaro kriis: «Juhani, filo de Juhani Jukoia, el vilaĝo Toukola!» 04084
Bottom
04085
Top
ТИМО: «И младший брат его Тимотеус!» Ведь я тоже был там. И Кайса живо заполучила отца своему ребенку. Я же гоже был в свидетелях, Юхани. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Mi ja ankaŭ estis tie; kaj Kaisa ricevis patron al sia infano tiel kc ekklakis. Mi ja estis ankaŭ atestanto, Juhani. 04085
Bottom
04086
Top
ЮХАНИ: Был, был. Ох, и народу там было! И в сенях, и на крыльце, и на дворе полным-полно. Я сидел в сенях, поучая Кюэсти Таммисто, что и как ему говорить на суде. Я, стало быть, толкую ему все по порядку и вот этак покручиваю пуговицу на куртке, как вдруг комсар, то бишь зазывала, заорал так, что у иных глаза на лоб выкатились и уши встали торчком: «Юхани, сын Юхани, Юкола, из деревни Тоуколы!» JUHANI. Vi estis, vi estis. Sed kiom muite da popolo estis, Ia vestiblo, Ia ŝtuparo kaj la ĉambrego plenplenaj. En la vestibio mi sidis kaj paroiis kun Tammisto Kyosti kion kaj kiel la knabo devus diri antaŭ ia leĝo. Fervore mi paroiis kun li, dum li depinĉadis la butonojn de sia jako tiel, tiamaniere, kiam la komisaro aŭ ĉasvokto kriis pcr forta voĉo tiel ke la okuloj kaj orcloj de multaj ekstaris: »Juhani, filo de Juhani Jukola, el vilaĝo Toukola!» 04086
Bottom
04087
Top
ТИМО: «И младший брат его Тимотеус!» И Кайса, пес ее возьми, живо заполучила отца своему ребенку! TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Kaj ricevis, hundo prenu, Kaisa patron al sia infano. 04087
Bottom
04088
Top
ЮХАНИ: Да, все-таки заполучила. JUHANl. Jes, ricevis. 04088
Bottom
04089
Top
ТИМО: Хотя нас и не допустили к присяге. TIMO. Kvankam oni ne Iasis min juri. 04089
Bottom
04090
Top
ЮХАНИ: Не допустили. Но наша честная и прямая речь многое сделала. JUHANI. Oni ne iasis; vere; sed nia serioza kaj sincera parolo efikis multe. 04090
Bottom
04091
Top
ТИМО: И наши имена в протоколе дошли до самого царя, хе-хе! TIMO. Kaj niaj nomoj iradis en protokoloj kaj suplikanoj ĝis la imperiestro, heh! 04091
Bottom
04092
Top
ЮХАНИ: Наверняка. Так вот, когда комсар крикнул, тут, признаться, сердце у Юсси малость дрогнуло, но он скоро собрался с духом. И пошел я выкладывать всю правду-истину. Слова лились, как у апостола, и плевать мне было, что весь суд покатывался со смеху. JUHANI. Kompreneblc. tiel kriis la komisaro, kaj tiam iom eksaltis la koro de la knabo, sed baldaŭ li kutimiĝis kaj eligis nccedeman iingvon de vero kiel la apostolo mem, mal-graŭ rido kaj ridaĉo de la tuta juĝeja anaro. 04092
Bottom
04093
Top
ТИМО: Так-то оно и водится на этих судах, и все кончается хорошо. Но все-таки там и запутать норовят человека, подставить ему ножку. TIMO. Tiel oni bakas en juĝejo; kaj ĉio bone iras. Sed oni dancigas tie per multaj tirŝnuroj kaj faras multajn faligartifik-ojn. 04093
Bottom
04094
Top
ЮХАНИ: Верно. Но истина и справедливость сквозь все ловушки пробьются. JUHANI. Vero; sed la justeco kaj la praveco finc kaptas senkontraŭstarc la vcnkon post multaj artifikoj. 04094
Bottom
04095
Top
ТИМО: Вот, вот. Сквозь все ловушки и подвохи. Иначе и быть не может, если только за дело не возьмется сам лукавый, которому ровно ничего не стоит превратить ночь в день, а черный деготь в простоквашу. Все это хорошо, но отчего господь бог не додумался устроить суд гораздо проще и надежней? К чему еще свидетели да запутанные следствия с крючкотворством законников? По-моему, вот как проще выяснить истину, коль уж дело такое темное, что и распутать никак нельзя: весь суд во главе с судьей выходит во двор, и там комсар или яхтфохт будет дуть в огромную берестяную трубу. Ее так и можно было бы назвать трубой правосудия. И вот протрубили бы раз-другой в божью высоту, небо бы раскрылось, и оттуда перед всем народом выступил бы ангел правосудия и спросил бы: «Что комсару нужно?» А комсар ему в ответ: «Виновен ли этот человек или нет?» И когда просветленный ангел дал бы ответ, тут уж никому бы не пришло в голову усомниться. Одно из двух: либо уходи себе с богом, либо будешь наказан по заслугам. Вот эго, по-моему, был бы порядок. TIMO. Post multaj artifikoj kaj kurbiroj, jes tiel, se ne la diablo mem estas advokato, kiu faras tagon el nokto kaj nokton el tago kaj acidan lakton el nigra gudro. — Sed unu afero estas egale bona kiel du. Kial Dio ne metis la decidojn de juĝejo sur pli firman, ckstremc firman fundamenton en la mondo? Kial atestantoj, malfacilaj esploroj kaj artifikoj de juristoj? La sekvanta procedo estus laŭ mia opinio ia plej rckta vojo al justeco kaj praveco, kiam la afero ŝajnas esti malklara kaj ne decidebia. La tuta juĝeja anaro, kaj la juĝisto mem la unua paŝus ekstercn al la korto, kic la komisaro aŭ la ĉasvokto iudus per trc granda betula trumpeto, kiun oni nomus juĝeja trumpeto; per ĝi li trumpetus kelkajn fojojn etendantc ĝian faŭkon kontraŭ la supera alto de la Sinjoro. Tiam malfermiĝus la ĉielo kaj la anĝelo de justeco alstarus apud la tuta popolo demandantc per Iaŭta voĉo: »kion vi deziras, komisaro», sed la anĝelon demandus la komisaro pcr krianta voĉo: »ĉu la kul-pigita viro estas senkulpa aŭ kulpa?» Nun la heligita anĝelo donus respondon, kies justecon neniu bezonus dubi kaj laŭ kiu oni devus liberigi la viron kaj lasi lin iri al Dia protekto, aŭ bastonadi lin fortc. Tiei, mi kredas, ĉio bone aranĝiĝus. 04095
Bottom
04096
Top
ЮХАНИ: Э-э, зачем столько церемоний? Послушай-ка, что я надумал. Будь я богом, я бы сделал так: пускай обвиняемый подкрепит свои слова присягой, священной присягой, и коль сказал правду — пусть отправляется на все четыре стороны; а уж если вздумал соврать, то пусть разверзнется под ним земля и пусть он сойдет в преисподнюю. Вот она, самая прямая дорога к правде. JUHANI. Kial tiom multe da komando kaj ceremonio? Vidu kiel mi pensis pri la afero. Kicl Kreinto mi aranĝus ĉi tiel: La kulpigita viro konfirmu sian vorton per ĵuro, sankta ĵuro, kaj se li juste ĵuras, li foriru kiel libera viro al sia hejmo rec, sed se li emus eligi el sia faŭko mensogon, la vermoplena tero malfermu sian buŝon sub li kaj cnglutu lin maisupren en la inferon. Tia ja estus la plej rekta vojo de vereco. 04096
Bottom
04097
Top
ААПО: Не худо придумано, но все же, пожалуй, лучше то, что уже установлено всемудрым господом. AAPO. Tiu rimcdo povus efiki, sed eble tamcn estas plej bone, kiel ĝin aranĝis mem la Patro de la saĝo. 04097
Bottom
04098
Top
ЮХАНИ: Лучше! Мы тут сидим истерзанные, в болячках, с подбитыми глазами, точно мартовские коты. Разве это дело? Черт возьми! Этот мир — самая большая несуразица под божьим солнцем. JUHANI. Cu plej bone? Ci tie ni^ sidas ŝiritaj, cikatraj, unuokulaj kiel virkatoj en marto. Cu ĉi tio estas doiĉa? Diablol Ci tiu mondo estas la plej granda frenczaĵo sub lasuno. 04098
Bottom
04099
Top
СИМЕОНИ: Самим господом все так установлено, ибо ему угодно испытать силу нашей веры. SIMEONI. Tiel li aranĝis, la Sinjoro, ĉar li volas provi la kredoforton de homido. 04099
Bottom
04100
Top
ЮХАНИ: Вот как! Он знай себе испытывает, а из-за этих его испытаний бедные души, точно комары, летят в адский огонь. Уж на что я грешен, а этого даже змею не пожелаю. JUHANI. Kredoforton. Li provas kaj tentas. Sed pro iiaj provoj iras animoj en la cternan ŝvitbanejon grandnombre kiel kuloj; tien, kien mi, kvankam pckulo, ne volus ke cĉ scrpento iru. 04100
Bottom
04101
Top
ТУОМАС: Да, трудно приходится на этом свете. Мала надежда на спасение, коль даже господь из шестисот тысяч странников спас только Халева и Иисуса I !авина. TUOMAS. Sevcra ludado estas ĉi tiuj vivo kaj mondo. Malmultan povas ĉiu havi esperon pri tiel malofta loto kiel tiu de Josuo kaj Kaleb inter sesccntmil viroj. 04101
Bottom
04102
Top
ЮХАНИ: Верно! Что такое наша жизнь? Преддверие ада. JUHANI. Prave! Kio estas do ĉi tiu vivo? Vestiblo de la infero. 04102
Bottom
04103
Top
СИМЕОНИ: Юхани, Юхани! Укроти дух свой и язык свой. SIMEONI. Juhani, Juhani, atcntu pri via menso kaj penso! 04103
Bottom
04104
Top
ЮХАНИ: Сущий ад, скажу я, коль уж на то пошло. Я великомученик, а парни Тоуколы — это бесы с вилами. А люди относятся к нам, как злые духи. JUHANI. La infero prcta, mi diras, se mi donas vorton al mia malbona humoro. Mi ja estas ĉi tic Ia suferanta animo kaj la knaboj de Toukola diabloj, kun forkstangoj en la manoj. Malicaj spiritoj estas la homoj kontraŭ ni. 04104
Bottom
04105
Top
ААПО: Не мешает нам и в собственные души заглянуть. Людскую злобу, может, мы сами и распалили. Вспомните, что мы выделывали на чужих огородах с репой и горохом, сколько перемяли во время рыбалок |равы на заливных лугах, сколько перестреляли обложенных другими медведей. Невесть сколько мы наделали зла, не считаясь ни с законом, ни с голосом своей совести. AAPO. Ni cnpaŝu ankaŭ iom en niajn proprajn brustojn. La malamon de la homoj ni eblc grandpartc mem kaŭzis kaj subtenis. Ni memoru kiel ni fiagadis en iliaj rap- kaj pizkampoj, piedpistadis ĉe niaj fiŝkaptaj ekskursoj la herbon de iliaj riverbordoj, pafis multfoje ursojn, kiujn iii sieĝis, kaj faris multajn aliajn artifikojn, malgraŭ minaco de leĝo kaj voĉo de konscienco. 04105
Bottom
04106
Top
СИМЕОНИ: Мы прогневили и небо и землю. И, ложась спать, я частенько вспоминаю, что мы творили смолоду. И мою несчастную душу начинает мучить совесть, а в ушах раздается странный шум, будто далекий дождь вздыхает, и кто-то мрачно шепчет на ухо: «Это бог и люди вздыхают о семерых братьях Юкола». Братья мои, погибель угрожает нам, и не увидеть нам счастливой звезды, если не поладим с людьми. Почему бы нам не попросить прощения и не дать обет впредь жить иначе? SIMEONI. Ni kolerigis la ĉielon kaj la tcron. Ofte kiam mi eniitiĝas kaj rcmemoras niajn malicajn agojn en nia junaĝo, mian mizcran bruston pikas dolorige la fajra glavo de la kon-scienco, kaj ŝajnas al mi kvazaŭ mi aŭdus strangan muĝadon kiel malproksiman, ĝemantan pluvon, kaj kvazaŭ malhela voĉo ankoraŭ flustrus en mian orelon: »La ĝemo de Dio kaj de la homoj pro la sep knaboj de Jukola.» Pcrco nin mina-cas, fratoj, kaj la stelo de fcliĉo ne briios por ni antaŭ ol la rilatoj inter ni kaj la homoj estos sur pli bona bazo. Kial ni do ne iru por peti pardonon, promesantc komence de ĉi tiu tago vivi alimaniere? 04106
Bottom
04107
Top
ЭРО: Я всплакнул бы, кабы мог. Симеони, Симеони! Ведь «ты немного не...» Да, да, не за многим дело стало. Но «теперь пойди». EERO. Mi plorus se mi kapablus. Simeoni, Simeoni! »ne mankas multe ke vi...» jes, ne mankas multe. »Sed la nunan fojon foriru.» 04107
Bottom
04108
Top
СИМЕОНИ: Погоди же, погоди, день Страшного суда все покажет. SIMEONI. Jes, jes, certe oni vidos en la lasta tago. 04108
Bottom
04109
Top
ТИМО: Чтоб у меня повернулся язык просить прощения? И не подумаю. TIMO. Cu mia kapo kliniĝus al pardonpeto? Mi tion ne kredas. 04109
Bottom
04110
Top
ТУОМАС: Разве только когда ворон побелеет. TUOMAS. Ne tiel longe kiel la korvo cstas nigra. 04110
Bottom
04111
Top
ЭРО: А это случится как раз в день Страшного суда. Тогда, как поется в песне, и ворон будет бел как снег. А по мне — пропадай все пропадом, только бы не просить прощения. EERO. »Kiam ni ĉiuj al juĝo revenos» okazos do tiu miraklo. Tiam ja estos la korvo blanka kvazaŭ ncĝo, kiel oni kantas en la kanto pri Ia gaja fiio kaj la kara patrino. Volonte mia-parte la lastaj tcmpoj cstu proksimaj antaŭ ol ni komcncos preĝi. 04111
Bottom
04112
Top
ЮХАНИ: Поверь мне, Симеони, никуда не годится без конца копаться в своей душе да вечно вспоминать геенну огненную с дьяволом и бесенятами. Ведь от таких дум только с ума сойдешь либо в петлю полезешь. Прежние-то наши проказы надо скорее считать дурыо молодости, нежели настоящими грехами. И к тому же я уже давно понял, что на этом свете частенько приходится просто закрывать глаза на многое, будто ты и видеть не видишь и знать не знаешь. Иначе и нельзя, если хочешь выскочить необшипанным из этой житейской толчеи. И чего вы глаза вытаращили? Нечего таращиться! Я ведь говорю о самых пустячных грешках против бога, а не против своего соседа. Соседи да ближние обидчивы и нуждаются в своем добре не меньше меня, а бог долготерпелив и многомилостив. И всегда в конце концов простит, если помолиться от чистого сердца. И, говорю я, совсем ни к чему каждый свой шаг, вплоть до самой невинной проделки, мерить меркой священного писания да всех заповедей. Лучше держаться серединки. Тяжких грехов нам, конечно, следует остерегаться и молить бога, чтобы он нам раскрыл глаза. Ну, а разные мелкие прегрешения против бога — зачем их вечно подцеплять на крючок своей совести? Держись серединки, и все тут! JUHANI. Kredu al mi, Simeoni, ĉi tic ne taŭgas ĉiam esplori, kiel fartas nia animo, ĉiam memori tiun fajran kavafon, diablon kaj diabletojn. Tiaj pensoj aŭ disordigas ia kapon de ia viro aŭ volvas ŝnuron ĉirkaŭ lian kolon. — Niaj estintaj ventanimaj agoj devas esti konsiderataj pli kiel malsaĝafoj de juneco ol pekoj en piej severa senco. Krome mi venis al tia kredo kaj konvinko, ke oni devas ĉi tie iafoje fermi la okulojn kaj ŝajn-igi ne vidi, kion oni vidas, kaj ne scii, kion oni scias. Tiei devas viro agi se Ii volas eliri kun nedifektita peito el la pistujo de la vivo. — Ne strabrigardu; ĉi tie strabrigardado ne estas bezona. — Mi aludas tiujn pii maigrandajn pekojn kontraŭ Dio, sed ne kontraŭ mia najbaro. La najbaro kaj proksimulo havas trosenteman nazon kaj bezonas sian propran bonon egale necese kiel mi; sed Dio estas toleranima kaj kompatema viro, kaj fine pardonas, se ni el sincera koro petegas. Jes, jes, mi volas diri: ne estas konvene kompari ĉiam kaj ĉie per hareta precizeco niajn proprajn agojn kaj tiajn etajn petoiafojn kun ia Dia vorto kaj la leĝo, sed plej bone estas resti ie en mezvojo. Gra-vajn pekojn ni devas eviti ĉiamaniere, mi diras, kaj petegi okuiŝmirafon, sed tiujn pli maigravajn, nome pli malgravajn kontraŭ Dio, ne ĉiam meti al la fiŝhoko de la konscienco, sed resti tie meze, mezc. 04112
Bottom
04113
Top
СИМЕОНИ: Боже великий! Вот так-то сатана и нашептывает на ухо. SIMEONI. Granda Dio! tiei ja la Satano flustras en oreiojn de homo. 04113
Bottom
04114
Top
ТИМО: Совсем как бабка Олли с пьяных глаз нашептывает разные сплетни хозяйке Мякеля. TIMO. Precize kiel la avino de Olli en dezirego de brando babilas senscncafon al Ia mastrino de MÄKELÄ. 04114
Bottom
04115
Top
ААПО: Юхани говорит такое, что только диву даешься. Брат, этому ли нас учат заповеди господни? Так ли наставляла нас покойная мать? Вовсе нет. «Пред богом один стоит, как тысяча, и тысяча, как один». А ты несешь чушь о мелких грешках и о какой-то серединке, защищая служение двум господам. Скажи-ка, Юхани, что такое грех? AAPO. Juhani diris kelkajn vortojn, kiujn mi kun miro kaj kun indigno aŭskultis. Frato, ĉu tiel nin instruas ia ord-onoj de Dio? Cu tiel nin instruis nia patrino? Tute ne! Unu staras antaŭ Dio kiel mil kaj mil kiel unu. Kion vi do babilaĉas pri pli malgravaj pekoj, kion pri mezo, defendante la servadon al du sinjoroj? Diru, Juhani, kio estas peko? 04115
Bottom
04116
Top
ЮХАНИ: А что такое истина, ты, юколаский Соломон, Юпитер великий, старик Пааво из губернии Саво? «Что такое грех?» Ишь! «Что такое грех?» Мудреная загадка, нечего сказать. Сразу видать умника. Вы только послушайте: «Что такое грех?» Ах-ха-ха! А что такое истина? — я тебя спрашиваю. JUHANI. Kio estas la vero? vi, Salomono de Jukola, sin-joro jupistero kaj avo Paavo cl Savo? »Kio estas peko?» Ho! »Kio estas peko?» Jen, kiel saĝe dcmandite, strange saĝe. »Havas vere kapon tiu nia knabo», certe havas. Jes, kiu ankoraŭ paroias? »Kio estas peko?» Hoho! Kio estas Ia vero? mi de-mandas. 04116
Bottom
04117
Top
ТУОМАС: Чего хвостом виляешь да выкручиваешься, парень? Знай, что твое учение — это учение самого антихриста. TUOMAS. Kial vi kurbiras kaj ĉirkaŭpaŝas, knabo? Sciu, kc la dogmaro, kiun vi dcklaras, cstas dogmaro de la mal-sankta spirito. 04117
Bottom
04118
Top
ЮХАНИ: А я приведу вам живой пример в защиту моей веры. Вспомните-ка нашего прежнего сельского кожевника. Мужика, видишь ли, одолели разные чудные думы о душе, грехах да мамоне, и задумал он изменить свою жизнь. Вдруг перестал принимать и выда-нать кожу по воскресным дням и по праздникам, не считаясь с тем, что крестьянину важно в один приход «править два дела. Напрасно друзья предупреждали его. Они-то видят, что у него день ото дня работы становится все меньше и меньше; зато у соседа, тоже кожевника, работы хоть отбавляй. А сумасшедший твердит одно: «Господь всегда благословит мои труды, будь их хоть того меньше, а тому, кто думает вырвать у меня кусок хлеба, — тому не миновать анафемы, раз он не чгит божьих праздников». Вот так он поговаривал и •пай себе погуливает в праздники с молитвенником и руках, а глаза выпучены и волосы торчат, точно у Пиэтари Помми. И чем он кончил? Это мы хорошо знаем. Скоро ему пришлось взять суму да посох и пуститься по миру. Так вот он теперь и ковыляет из деревни в деревню и опрокидывает при случае рюмочку. Как-то раз я встретил его вон там, на вершине горы Канамяки, возле дороги. Сидит на своих санках, бедняга, в стельку пьяный. «Как дела, кожевник?» — спрашиваю. «Дела как дела», — промолвил он и взглянул на меня мутными глазами. А я снова спрашиваю: «Как у мастера здоровье?» — «Здоровье как здоровье»,—пробормотал он опять и поплелся восвояси, подталкивая санки и распевая шальную песню. Вот каков был его конец. Ну, а второй кожевник? Нажил себе богатство и умер богачом и счастливцем. JUHANI. Mi volas rakonti al vi vivan ekzempion, kiu fortc defendas mian Kredon. Rcmemoru Ia iaman taniston en la preĝeja viiaĝo. La viro venis al strangaj pensoj pri sia animo, pri peko kaj pri la mamono de la mondo, kaj komencis multe ŝanĝi sian antaŭan vivon. Interalie li subite ĉesis akcepti felojn kaj fordoni Iedojn dum dimanĉoj kaj fcstotagoj, malgraŭ tio, kiel grave Ia kamparano konsideris plenumi du aferojn per unu aliro. Vanc liaj amikoj avertis lin, kiam iii rimarkis, ke malpliiĝas ĉiutage iia laboro, dum ĉe lia samfakulo en najbara domo ia iaboro ĉiam pliiĝas. La maisaĝa viro ĉiam nur respondis: »la laboron de miaj manoj Dio certe benos, se eĉ estus pli malmulte da ĝi, sed li, kiu nun kredas forŝiri ia pan-pecon el mia buŝo, ii fine kolektos malbenon el la ŝvito de sia frunto, ĉar li ne honoras ia sanktan tagon de la Sinjoro.» Tiel li diradis, irante en ia sanktaj tagoj kun psalmlibro en la mano, kun rondaj okuloj en la kapo kaj kun supren staranta hararo, kiel la hararo de Pommi Pietari. Sed kio okazis kun ia viro fine? Tion ni scias. Estis baidaŭ en Iia mano la plej peza stango, la almozula bastono troviĝis en iia mano, kaj iia vojo cstas la Ionga kampostrio de ia ŝtato. Nun li iras de vilaĝo al vilaĝo, klinante giason kiam ii nur povas. Foje mi lin ren-kontis tie sur la altaĵo Kananmaki apud ia vojo; tie li sidis sur sia sledcto kaj ebria estis ia mizerulo. »Kici vi statas, tan-isto?» mi dcmandis.»Statas kicl statas», li respondis, okulumante min rigide unu fojon. Sed mi demandis Iin ankoraŭ: kiel vi fartas, majstro, nun? — »Mi fartas kiei mi fartas», li denovc diris kaj foriris puŝantc sian sledeton antaŭ si kaj kantante ian malsaĝan kantaĉon. Tia estis iia fino. Sed la alia tanisto? Li vere riĉiĝis kaj mortis kiel riĉa kaj feiiĉa viro. 04118
Bottom
04119
Top
ААПО: Этого кожевника погубили гордыня и тупая вера, и так случится с каждым, кто пойдет по его следу. Как бы там ни было, а твое учение ложно. AAPO. Malvastanima kredo kaj religia fiero pereigis la taniston, kaj tiel okazas al ĉiuj Iiaj egaluioj. Estu kiel ajn, sed via dogmaro estas hereza dogmaro kaj kredo. 04119
Bottom
04120
Top
СИМЕОНИ: Лжепророки пред светопреставлением. SIMEONI. Falsaj profetoj kaj lastaj tempoj de la mondo. 04120
Bottom
04121
Top
ТИМО: Он, верно, хочет обратить нас в турецкую веру. Но меня-то тебе не сбить с толку. Я тверд и крепок, как обух топора. TIMO. Li volus tromplogi nin ai la reiigio de turkoj. Sed min vi ne konfuzos, ĉar mi estas certa kaj firma, certa kaj firma kiel hakiltruo. 04121
Bottom
04122
Top
ЮХАНИ: Подай-ка мне со стола краюшку хлеба, Туомас. Ишь, «лжепророки»! Ведь я никого не толкаю на грех, и сам даже шила не украду у сапожника, иголки — у портного. Но все нутро мое бунтует, когда всякое мое доброе намерение истолковывают дурно и так очернят его, что не отличишь от вара. А ведь и коричневой краски с лихвой хватило бы. JUHANI. Donu ai mi, Tuomas, tiun panduonon de la tablo-kapo tie.—«Falsaj profetoj.» Mi neniun ailogas al peko kaj maljusteco, kaj mi ne ŝteius eĉ alenon de ŝuisto nek kudriltruon de tajloro. Sed mia koro fajreras, kiam oni ĉiam turnas mian intencon al la plejmalbono, faras ĝin nigrega, kvankam nigre-bruna koloro jam cstus sufiĉa. 04122
Bottom
04123
Top
ААПО: Но ты говорил до того ясно и так все разжевал, что мы тебя отлично поняли. AAPO. Vi paroiis tiel klare, konsideris ia aferon de para-grafo al paragrafo kaj de branĉo al branĉo, ke oni ne povis kompreni ĝin false. 04123
Bottom
04124
Top
ТИМО: Головой ручаюсь, он хотел обратить нас в турецкую веру. TIMO. Mi garantias per mia kapo, ke li volis nin konverti al la religio de turkoj. 04124
Bottom
04125
Top
СИМЕОНИ: Помилуй его бог! SIMEONI. Dio lin indulgu! 04125
Bottom
04126
Top
ЮХАНИ: Заткните глотки сейчас же! Молиться за меня богу да отчитывать, точно поп с умильным взглядом, — нет, не выйдет! У меня ума как раз столько, сколько надо, хоть я и не такой мудрец, как, например, наш Аапо. JUHANI. Fermu viajn faŭkojn, kaj tuj! Preĝpctegi Dion pro mi, riproĉi min kiel nebulokula pastro, tio ne taŭgas. Car mi havas sufiĉe da prudento, kvankam mi ne estas nura saĝeco, kiel ckzempic tiu nia Aapo. 04126
Bottom
04127
Top
ААПО: Боже упаси! Ума-то у меня как раз маловато. AAPO. Dio min indulgu! mi ja ne estas cĉ sufiĉe saĝa. 04127
Bottom
04128
Top
ЮХАНИ: Мудрец, мудрец! И помалкивай, не то я запущу в тебя этой костью, и это будет шишка похлеще вчерашних. Вот и весь сказ. А теперь мне и из-за стола пора, раз утроба уже полна. JUHANI. Nura saĝcco vi cstas, nura saĝcco! Kaj vian pan-truon tenu fermitc, en alia okazo vi ricevos ei ĉi tiu manosto sur vian nazegon kaj iom pli bone ol hieraŭ. Tion mi diras kaj ĉesas manĝi, ĉar mia sako estas plena. 04128
Bottom
04129
Top
ТИМО: Да уж, надулись мы, как слепни летом. TIMO. Mi garantias, ke ni jam estas plenaj kiel ojstro, ĉiu viro. 04129
Bottom
04130
Top
ЭРО: А почему я бани не вижу? EERO. Sed kiai mi ne vidas la ŝvitbanejon? 04130
Bottom
04131
Top
ЮХАНИ: Где ж такому коротышке, пониже аабора, увидеть? Но... Баня-то и вправду будто в ад провалилась! JUHANI. Kion povus vidi tia malaltulo, kiu ne atingas la barilsupron? — Sed — la ŝvitbanejo ja foriris en la inferon! 04131
Bottom
04132
Top
ЭРО: Да нет, прямо на небеса укатила в огненной колеснице. EERO. Ne, sed en la ĉielan alton en fajra ĉaro. 04132
Bottom
04133
Top
ЮХАНИ: Неужто сгорела? JUHANL Cu ĝi eblc brulis? 04133
Bottom
04134
Top
ЭРО: А певчем мне знать? И какое мне до н*ге дело? Это ведь баня хозяина Юколы, а не моя. EERO. Cu mi scias, kaj ĉu ĝi min koncernas? Gi estas la ŝvitbanejo de la mastro de Jukola, sed ne Ia mia. 04134
Bottom
04135
Top
ЮХАНИ: Вчера-то, если я не запамятовал, и Эро был не прочь попариться. Да, да, всегда все взваливают на хозяина. Но пойдемте посмотрим. Где моя шапка? Пойдемте посмотрим, братья. Боюсь, от баньки одна зола осталась. JUHANI. Prenis ja hieraŭ ŝvitvaporon eĉ la korpo de Eero, se mi ne malĝuste memoras. Jes, jes, ĉio nur sur la ŝultron de la mastro, tion mi kredas. Sed ni iru por rigardi. Kic estas mia ĉapo? ni iru por rigardi, fratoj. Mi scias, ke nia ŝvitbanejo estas cindro. 04135
Bottom
04136
Top
И они пошли смотреть, что же случилось с баней. Л от нее остались только черная каменка да дымящиеся угли. С горьким унынием взирали братья на это опустошение. Потом поплелись в избу. Последним вошел Юхани с двумя железными скобами в руке, которые он в сердцах швырнул на стол. Ili iris por vidi kiel statas la ŝvitbanejo. De ĝi estis vidcbla nur la nigra ŝtonfajrujo kaj fumanta fundamento. Kaj kun ĉagrena menso la fratoj dum momento rigardis la sccnejon de la pereo kaj fine rciris en la domon. Kiel Ia lasta paŝis Juhani, kun paro da ĉarniroj en sia mano. Ilin li kolere ĵetis sur Ia tablon. 04136
Bottom
04137
Top
ЮХАНИ: Нет больше в Юколе бани. JUHANI. Jes, nun la domo Jukola estas sen ŝvitbanejo. 04137
Bottom
04138
Top
ЭРО: «А дом без бани — ни то, ни се», — говаривал когда-то Юхани. EERO. »Kaj domo scn ŝvitbancjo ne taŭgas», diris Juhani. 04138
Bottom
04139
Top
ЮХАНИ: Уж слишком жарко накалил Тимо славную каменку, оттого и сгорели до тла наши родные закопченные стены и жердочки. Ведь в этой бане мы все иышли на свет божий. Уж слишком накалил Тимо каменку, вот что я скажу. JUHANI. A1 varmego hejtis Timo ĝian karan fornon kaj en cindron ŝanĝiĝis la amataj, nigraj plafontraboj kaj ia muroj, en kies ŝirmo ni ĉiuj venis en la mondlumon. Timo hejtis fortcgc, diras mi. 04139
Bottom
04140
Top
ТИМО: По твоему велению, по твоему велению, сам знаешь. TIMO. Laŭ via ordono, laŭ via ordono, certe vi tion scias. 04140
Bottom
04141
Top
ЮХАНИ: Убирайся к черту с велениями! Но теперь мы сидим без бани, и веселого тут мало. Строить — не махать, хлеба от этого не прибудет. JUHANI. AI diablo viaj ordonoj, sed ke ni estas viroj sen ŝvitbanejo, tio estas incita afero; konstruado ne pliigas la panon. 04141
Bottom
04142
Top
ААПО: Да, и вправду невесело. Но баня-то была уже ветхая, всюду дыры по углам. Да ты и сам только вчера надумал рубить новую баню. AAPO. lncita afero; sed la ŝvitbanejo tamen estis malnova, ia anguloj plenaj de truoj; kaj vi ja mem hieraŭ decidis baldaŭ konstrui novan. 04142
Bottom
04143
Top
ЮХАНИ: Что она была ветхая, это верно. Все бревна уже прогнили до самой сердцевины; но год-другой она, глядишь, еще бы послужила. В нашем хозяй-сгие пока что не до бань. Ведь за поля, за поля нужно браться. JUHANI. Certc ĝi estis malnova kaj ĝiaj traboj vapormoligitaj ĝis kerno, sed ĝi estus ankoraŭ iome-iele taŭginta unu jaron aŭ du. La bieno ne havas fortojn por cluzi ĉe konstruado de ŝvitbanejoj; la kampoj, Ia kampoj dcvas unue esti prenataj en la ungojn. 04143
Bottom
04144
Top
ТУОМАС: У тебя и с поля,ми будет так же, как в прошлое лето с лугом Аронийтту. Ведь какая славная трава там росла, а мы дали ей полечь и хоть бы раз взмахнули косой! Но воля твоя. Всякий раз, когда я напоминал тебе, что пора косить, ты отвечал: «Подождем немного. Трава ведь еще растет так, что прямо шум стоит». TUOMAS. Certe vi restigos ia kampojn kiel en pasinta somero Ia vastan herbejon Aroniittu, kies imponan fojnon Ĉiam.is velki sen eĉ unu svingo de falĉilo. Sed via propra volo. ni las kiam mi memorigis vin pri ĝia rikolto, vi respondis: »nu, ni ankoraŭ ne iros; la fojno ja kreskas plu tiei kc susuras». 04144
Bottom
04145
Top
ЮХАНИ: Это дело прошлое, и ты своей болтовней его не поправишь. Придет лето, и на Аронийтту трава будет еще лучше. А что за человек идет там по полю прямо к нашему дому? JUHANI. Tio cstas jam pasinta afcro kaj ĝi ne pliboniĝos pcr via babiiaĉo. Aroniittu kreskos dcs pli impone cn vcnonta somcro. — Sed kiu cstas la viro, kiu paŝas al nia domo tic sur la kampo? 04145
Bottom
04146
Top
ТУОМАС: Судебный заседатель Мякеля. Что ему нужно? TUOMAS. Juĝeja vokisto MÄKELÄ. Kion voias la viro? 04146
Bottom
04147
Top
ЮХАНИ: Ну, братцы, кажется черт сорвался с привязи. Он, уж верно, идет по казенному делу, и не иначе, как из-за этой проклятой драки с парнями Тоуколы. JUHANI. Nun la diablo estas libera. En la nomo de la ŝtato li venas kaj pro tiu malbenita interbatiĝo kun la Touko-lanoj. 04147
Bottom
04148
Top
ААПО: В последней-то драке закон на нашей стороне, а что до первой, так тут держите ухо востро. Дайте-ка мне растолковать ему все дело. AAPO. En la dua batalo estas la leĝo ĉe nia flanko, sed pro la unua ni nin gardu. Lasu min klarigi la aferon al li. 04148
Bottom
04149
Top
ЮХАНИ: Я, как старший брат, тоже хочу вставить слово, раз речь идет о нашем общем благе. JUHANI. Sed mi, el la fratoj la plej aĝa, volas ankaŭ havi parolrajton, kiam la komuna intereso estas diskutata. 04149
Bottom
04150
Top
ААПО: Только гляди, как бы с твоими речами нам всем не сесть в лужу — если придется малость схитрить. AAPO. Sed gardu vin, kc vi ne parolu senelire en la sakon, se ni devos iom serpentumi. 04150
Bottom
04151
Top
ЮХАНИ: Сам знаю. JUHANI. Certe mi scios. 04151
Bottom
04152
Top
В избу вошел Мякеля, умный и добродушный судебный заседатель. Он, однако, пришел совсем не по тому делу, как думали братья. Eniris MÄKELÄ, la bona kaj favoranima vokisto. Tamcn li venis por paroli pri alia afero ol kion la fratoj supozis. 04152
Bottom
04153
Top
МЯКЕЛЯ: Добрый день! MÄKELÄ. Bonan tagon! 04153
Bottom
04154
Top
Братья. Добрый день! LA FRATOJ. Bonan tagon! 04154
Bottom
04155
Top
МЯКЕЛЯ: Что это за пугала передо мной? Что с вами, ребята? Оборванные, в синяках и струпьях, головы перевязаны! Ох вы, горемыки! MÄKELÄ. Kiajn teruraĵojn mi vidas? Knaboj, kiel vi fartas? Ŝiritaj, en blubcroj, cikatroj kaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapoj! Ho vc, vi kompatinduloj! 04155
Bottom
04156
Top
ЮХАНИ: Собака свои раны всегда залижет, только бы волки о себе позаботились. Вы за этим и пожаловали к нам? JUHANI. »La hundo lckas siajn vundojn», sed la lupoj zorgu pri si. Ĉu pro ĉi tiu kaŭzo vi staras en nia ĉambro nun? 04156
Bottom
04157
Top
МЯКЕЛЯ: Да откуда мне было знать об этом? Но пристало ли братьям так тузить друг друга! Стыдитесь! MÄKELÄ. Cu mi scias ion pri ĉi tio? Sed ĉu la fratoj dis-ŝiradis unu la alian ĉi-manicre! Vi hontu! 04157
Bottom
04158
Top
ЮХАНИ: Вы ошибаетесь, Мякеля. Братья живут между собой как ангелы. Тут соседских рук дело. JUHANI. Vi eraras, MÄKELÄ. La fratoj agis unu kontraŭ la alia kiel anĝelojj ĉi tion faris najbaroj. 04158
Bottom
04159
Top
МЯКЕЛЯ: Кто же это? MÄKELÄ. Kiu do faris tion? 04159
Bottom
04160
Top
ЮХАНИ: Добрые соседи. Но можно ли спросить, зачем вы к нам пожаловали? JUHANI. La bonaj najbaroj. Sed ĉu estas pe.rmesite de-mandi, kial vi venis por nin viziti? 04160
Bottom
04161
Top
МЯКЕЛЯ: Причина важная. Ох, ребята, ребята! Пришел день вашей гибели. MÄKELÄ. Pro grava kaŭzo. Knaboj, knaboj! estas antaŭ vi tago de pcreo. 04161
Bottom
04162
Top
ЮХАНИ: Что это за день такой? JUHANI. Kia estas ĉi tiu tago? 04162
Bottom
04163
Top
МЯКЕЛЯ: Позорный день. MÄKELÄ. Tago de honto. 04163
Bottom
04164
Top
ЮХАНИ: И когда же он настанет? JUHANI. Kiam ĝi lcviĝos? 04164
Bottom
04165
Top
МЯКЕЛЯ: Мне дан от пастора строжайший приказ привести вас в следующее воскресенье в церковь. MÄKELÄ. Dc la preposto mi ricevis severan ordonon venigi vin venontan dimanĉon al la preĝejo. 04165
Bottom
04166
Top
ЮХАНИ: А что ему надо от нас в церкви? JUHANI. Kion li volas de ni ĉe la preĝejo? 04166
Bottom
04167
Top
МЯКЕЛЯ: Засадить вас в ножные колодки, откровенно говоря. MÄKELÄ. Sidigi vin en piedtrabo; rekte dirite. 04167
Bottom
04168
Top
ЮХАНИ: По какой же причине? JUHANI. Pro kiu kaŭzo? 04168
Bottom
04169
Top
МЯКЕЛЯ: У него причин немало. Буяны вы безрассудные! Разбили у кантора окно и удрали, как волки! MÄKELÄ. Li havas multajn kaŭzojn. — Vi furiozuloj kaj malsaĝuloj! vi disrompis la fenestron de ia kantoro kaj forkuris de li kiel lupoj! 04169
Bottom
04170
Top
ЮХАНИ: А кантор измывался над нами, как лютый волк. JUHANI. La kantoro ŝiradis nin kiel rabia lupo. 04170
Bottom
04171
Top
МЯКЕЛЯ: Ну, а пастор-то что вам сделал? MÄKELÄ. Sed kion faris al vi la preposto? 04171
Bottom
04172
Top
ЮХАНИ: Даже пальцем не тронул. JUHANI. Ne eĉ pulan mordeton. 04172
Bottom
04173
Top
МЯКЕЛЯ: А вы так осрамили его через эту горластую бесстыдницу Кайсу! С этим ужасным полком Раямяки вы вздумали послать самое свинское, самое мерзкое приветствие такому почтенному человеку! Приходскому пастырю! Небывалая дерзость! MÄKELÄ. Kaj tamen vi lin mokis kaj senhonorigis per la klaĉema, senhonta kupistino Kaisa. Vi sendis per la terura regimento de Rajamaki la plej abomcnajn, vere friponajn vortojn kiel salutojn al la altranga viro, al la paŝtisto de nia paroĥo. Tio vere estis senkompare aroganta kuraĝo! 04173
Bottom
04174
Top
ЮХАНИ: «Так-то оно так, но пусть-ка докажут»,-— сказал Яакко. Но я этого не скажу. JUHANI. »Estas tio vero, sed oni ĝin verigu», diris Kakki-nen Jaakko, sed tiel diras ne mi. 04174
Bottom
04175
Top
МЯКЕЛЯ: Знайте, что вас ждет строгая кара. Уж теперь-то пастор вас не помилует. MÄKELÄ. Sed nun, sciu, ke vin trafos la plej severa venĝo de nia preposto. Nun li estas al vi senindulga viro. 04175
Bottom
04176
Top
ААПО: Присядьте, Мякеля, поговорим всерьез. По^ думайте сами: неужто пастор посадит нас в колоду из-за пустой болтовни Кайсы Раямяки? Быть не может! 11ускай законно докажут, что нами было сказано и как яо мы его осрамили. AAPO. Sidiĝu, MÄKELÄ, kaj ni diskutu la aferon iom pli vaste kaj profunde. — Rigardu ĉi tiun flankon: ĉu la preposto povus nin ŝraubligi en la piedtrabon pro la mensogoj de Raja-maki Kaisa? Tute ne! Oni pruvu laŭleĝe kion ni diris, kaj kiamaniere ni ofendis lian honoron. 04176
Bottom
04177
Top
ЮХАНИ: Сперва дело разбери, а потом и дери, как говорится. JUHANI. »Unue pruvo, poste puno», tio estas konata afero. 04177
Bottom
04178
Top
МЯКЕЛЯ: Тут и другое дельце есть — ваше учение. Тут уж пастору по церковному уставу власть дана, и в сердцах он, верно, не упустит случая воспользо-илться ею. MÄKELÄ. Sed alia demando, tiu legolerna afero, ĝi tamen donas al li ian potencon per la eklezia leĝo, kiun li nun certe uzos kontraŭ vi en sia kolero. 04178
Bottom
04179
Top
ЮХАНИ: Что до грамоты, так тут сам закон, уста? копленный богом, не даст нас в обиду. Сами посудите, причем тут мы, коль господь бог еще в утробе матери наградил нас такими тупыми головами, что мы никак не можем осилить грамоту? Что тут поделаешь, Мят-ля? Уж слишком не поровну розданы людям таланты. JUHANI. En legoklopodo estas ĉe nia flanko la dekreto kaj la leĝo de Dio, kiu kontraŭstaras tiun penon. Vidu, Ii jam en la utero de nia patrino donis al ni tiom malmolajn kapojn, ke lerni Ia Iegadon estas al ni neeble. Kion ni faru, Mäkelä? Tre malegale falas ĉi tie la talentoj en niajn kapojn. 04179
Bottom
04180
Top
МЯКЕЛЯ: Тупые головы — это ваша собственная выдумка. Терпение и труд все перетрут. Отец ваш был одним из первых грамотеев. MÄKELÄ. La malmoleco de viaj kapoj estas nur senbaza imago ĉe vi. Diligento kaj ĉiutaga ekzerco venkos fine ĉion. — Via patro estis unu el la plej bonaj Iegantoj. 04180
Bottom
04181
Top
ААПО: Зато мать не знала ни единой буквы, а все же была истой христианкой. AAPO. Sed nia patrino ne konis eĉ unu literon, kaj tamen ŝi estis sincera kristano. 04181
Bottom
04182
Top
ЮХАНИ: И растила своих сыновей в страхе божьем, царство ей небесное! JUHANI. Kaj edukis kaj punis siajn filojn en diotimo. Dio benu la maljunulinon! 04182
Bottom
04183
Top
МЯКЕЛЯ: А не пробовала ли она, чтоб другие вам подсобили? MÄKELÄ. Ĉu ŝi ne penis trovi helpon al vi el scio de aliaj? 04183
Bottom
04184
Top
ЮХАНИ: Как же не пробовала! Вот, например, просила она бабку Лесовичку учить нас. Но злая старуха так принялась нас драть, что ее избушка показалась нам страшнее пещеры горных духов. Оттого-то, как нас ни били, мы больше и не показывали туда носа. JUHANI. Jes, ŝi penis laŭ sia povo; ŝi penis per la avino de Pindometo. Sed la kolerema maljunulinaĉo komencis tuj bati niajn dorsojn, kaj ŝia dometo ŝanĝiĝis en niaj okuloj en plej teruran groton de koboldaĉoj; kaj fine ni ne plu iris en la kabanon, kvankam oni batadis nin kvazaŭ oni estingus brulon. 04184
Bottom
04185
Top
МЯКЕЛЯ: Но тогда вы были несмышленыши, а теперь вон какие молодцы. А взрослый и мыслящий человек все может сделать. Вот и вы — возьмитесь-ка да покажите пастору и всему свету, на что способны. А что до тебя, Аапо, так я диву даюсь, как это ты еще не образумился: у тебя здравый ум, знания есть кой-какие, 'ты на лету схватываешь все, что видишь и слышишь. MÄKELÄ. Vi estis tiam senprudentaj, sed nun vi staras sur viaj kalkanoj kiel viroj; kaj saĝa, sana viro provas fari, kion li volas; tial montru al la preposto kaj al Ia tuta mondo, kion povas la vireco. — Pri vi Aapo, kiu havas tiel prudentan menson kaj al kiu ne mankas iom da scio, sed kies atenta memoro konservas ĉion viditan kaj aŭditan, pri vi mi devas miri, ke vi ne jam faris alimaniere. 04185
Bottom
04186
Top
ААПО: Мало, мало у меня знаний, но кое-что я все-таки знаю. Ведь наш покойный дядюшка многое нам порассказал — и о библии, и о своих странствиях, и как устроен мир. Мы всегда слушали его с большой охотой. AAPO. Ne multe mi scias; nu, mi ja tamen scias ion kaj alian. Nia mortinta, blinda onklo ja rakontis al ni multajn aferojn, rakontis el la biblio, pri siaj marveturoj kaj pri la konstruo de la mondo, kaj tiam ni ĉiam lin aŭskultis kun fervora menso. 04186
Bottom
04187
Top
ЮХАНИ: Слушали, как зайцы, навострив уши. А старик все толковал нам о Моисее, о детях Израилевых, о библейских чудесах и разных случаях из Книги Царстз. «А шум от крыльев ее, как стук от колесниц, когда множество коней бежит на войну». О господи, мы знаем немало разных чудес да случаев и вовсе не такие уж язычники и дикари, как о нас думают. JUHANI. Ni aŭskultis kun elstarantaj oreloj kiel Ieporoj, kiam la maljunulo rakontis pri Moseo, pri Izraelidoj, pri okazaĵoj en la libro de la reĝoj kaj pri mirakloj en apoka-lipso. »Kaj la sono de iliaj flugiloj estis kiel la sono de ĉaroj, kurantaj en militon.» Sinjordio! ni konas multe da mirakloj kaj aferoj, kaj ni ne estas precize tiel sovaĝaj paganoj kiel oni kredas. 04187
Bottom
04188
Top
МЯКЕЛЯ: Но начать-то вам все-таки придется с букваря, чтоб стать настоящими христианами. MÄKELÄ. Sed de la abocolibro vi devas komenci, por fariĝi veraj anoj de la kristana eklezio. 04188
Bottom
04189
Top
ААПО: Мякеля, вон там на полочке семь букварей. Их нам купили в Хяменлинне, и пусть хоть они убедят вас, что мы всерьез помышляем об ученье. Пускай пастор наберется еще немножечко терпения, и я думаю, что из нас еще выйдет толк. AAPO. Mäkelä, tie sur la breto vi vidas sep abocolibrojn, kiuj estas aĉetitaj en la urbo, kaj ĉi tiu vido atestu, ke ni aspiras al Iernado. Nia preposto montru ankoraŭ iom da pacienco, kaj mi kredas, ke el nia afero generiĝos, naskiĝos kaj kreskos io. 04189
Bottom
04190
Top
ЮХАНИ: Только немножечко терпения, и я заплачу ему двойную десятину, и на столе у него никогда не переведется свежая дичь. Конечно, в положенное для охоты время. JUHANI. Li montru paciencon, kaj mi volas pagi la dek-onaĵon duoble, kaj viando de junaj birdoj ne mankos en lia pelvo dum la Iaŭleĝa tempo. 04190
Bottom
04191
Top
МЯКЕЛЯ: Боюсь, мольбы и щедрые посулы не помогут, — уж очень он зол на вас. MÄKELÄ. Ne helpos ĉi tie, mi kredas, preĝoj kaj belaj promesoj, kiam mi memoras lian severan kaj justan koleron al vi. 04191
Bottom
04192
Top
ЮХАНИ: Так чего же он хочет от нас, да и вам что надо? Хорошо! Приходите сюда хоть с семью десятками людей. Видно, без крови не обойтись. JUHANI. Kion li do volas de ni kaj kion volas vi? Bone! Venu eĉ kun sepdek viroj kaj sango tamen ŝprucos. 04192
Bottom
04193
Top
МЯКЕЛЯ: Но скажите все же, как вы думаете взяться за букварь и малый катехизис, чтобы исполнить пасторский приказ? MÄKELÄ. Sed diru, kion vi intencas fari por lerni la aboco-Iibron kaj la malgrandan katekismon, kio estas la plej grava ordono de nia preposto. 04193
Bottom
04194
Top
ЮХАНИ: Да вот тут, на дому, попробуем еще раз поучиться у бабки Лесовички или у ее дочки Венлы. Ведь они обе хорошо читают. JUHANI. Ricevi ĉi tic hejme instruon de avino de Pindometo aŭ ŝia filino Venla. Bonaj legantoj ambaŭ. 04194
Bottom
04195
Top
МЯКЕЛЯ: Я сообщу пастору о вашем намерении. Но для собственной же пользы сходите-ка еще сами к нему да попросите прощения за свое бесстыдство. MÄKELÄ. Mi sciigos al la preposto vian intencon. Sed por via propra paco iru kaj petu de li pardonon pro via sen-hontaĵo. 04195
Bottom
04196
Top
ЮХАНИ:. Об этом мы как раз и подумывали. JUHANI. Tiun paragrafon ni volas konsideri. 04196
Bottom
04197
Top
МЯКЕЛЯ: Да, да, сделайте, как я сказал. И знайте: если он только не увидит в вас чистосердечного раскаяния, сидеть вам всем в ножных колодках у церкви. Таково мое слово. Прощайте! MÄKELÄ. Faru kiel mi diras; kaj sciu, se Ii ne vidos ĉe vi sinceran, diligentan intereson, tiam en piedtrabo, en piedtrabo vi sidos bele iun dimanĉon apud la soklo de la preĝejo. Tion mi diras; kaj adiaŭ, restu sanaj! 04197
Bottom
04198
Top
ЮХАНИ: Прощайте, прощайте! JUHANI. Adiaŭ, adiaŭ! 04198
Bottom
04199
Top
ТУОМАС: Неужто ты всерьез говорил ему о бабке Лесовичке и ее дочке? И в самом деле собираешься ползать в ногах у пастора? TUOMAS. Cu vi serioze parolis al Ii pri avino de Pindometo kaj pri ŝia filino? Cu vi vere duone promesis iri kaj rampi antaŭ la preposto? 04199
Bottom
04200
Top
ЮХАНИ: Правды тут ни на грош. Я просто зубы заговаривал, чтобы выиграть время. Бабке Лесовичке п Венле учить нас грамоте! Даже свиньи в Гоуколе подавились бы со смеху. Слышали, нам угрожали ножными колодками, позорными колодками. Тысяча чертей! Разве человек не волен жить в покое, так, как его душе угодно, если он никому не мешает и никого не задевает? Кто может ему запретить? Но я еще раз говорю: попы да чиновники с их книгами да протоколами—ведь это злые духи. Ох, черт побери! И что за распроклятый день! Так и валятся на нас удары судьбы да разные напасти, прямо хоть головой об стенку бейся. Венла оставила нас с носом; про нас сложили мерзкую песенку; кантор мучил нас, как сам дьявол, а парни Тоуколы так отделали нас, что наши спины зудят, точно у рождественских поросят, да и сами мы бродим тут, будто одноглазые домовые, с тряпками на голове. И это еще не все. Ведь дом-то наш остался без последней отрады бедняка — без жаркого шипящего пара. Вон они тлеют и дымятся, остатки нашей родимой бани. А впереди у нас еще самая худшая* бесовская мука. Ох! Всеми десятью дырами скалит на нас зубы ножная колодка. Черт побери! Если от таких мук не полоснешь себя бритвой по горлу, то что же еще остается? О бык рогатый! JUHANI, Ne estis eĉ signo pri scriozeco, kaj pri vereco cĉ ne signo. Por gajni tempon ĉi tiu knabo babiladis tiel. Cu la avino de Pindometo aŭ Venla gvidu nian legomontrileton! Pri tio ridus eĉ ĉiuj porkoj en Toukola. Vi aŭdis, oni minacis nin certe per piedtrabo, per pendigilo de honto. Mil diabloj! ĉu ne viro havas rajton vivi en paco kaj laŭ sia volo sur sia propra grundo, kiam li neniun ĝenas, nenies rajton ofendas? Kiu povas tion malpermcsi? Sed mi diras ankoraŭ unu fojon; la pastroj kaj la oficistoj kun siaj Iibroj kaj protokoloj estas la malbonaj spiritoj de la homoj. — Ho, vi nigra porko! Ve, la malbenita tago ĉi tie! Nun ja niajn nukojn trafas batoj de malfeliĉo kaj incitadoj de homoj, ke mi estas preta kurbati mian kapon kontraŭ muron. Ho, vi nigra virbovo! Venla rifuzis nian svaton; oni faris pri ni venenan mokkanton; la kantoro nin turmentis kiel diablo mem; la knaboj de Toukola nin batis kvazaŭ ni estus nura erikejo, bastonadon ni ricevis kiel kristnaskaj porkidoj, kaj kiel veraj kristfestaj koboldoj ni paŝadas ĉi tie unuokulaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapo. Kaj kion ankoraŭ? Nia hejmo ja estas nun sen la sola regalo por mal-riĉulo, sen la muĝanta ŝvitvaporo el baneja fajrujo. Tie ja bruletas kaj fumetas Ia ruino de nia estinta kara ŝvitbanejo. Kaj poste restas ankoraŭ Ia plej maibona el diabioj. Hm! Kun dek truoj grimacas al ni renkonte la piedtrabego en ia preĝeja vestiblo. Fajro ekfulmu! Se ne tiaspeca kolekto de incitartifikoj kondukas razilon al la gorĝo de viro, kio do? Ho, vi kornokapa virbovo! 04200
Bottom
04201
Top
ЭРО: Ты немножко запамятовал. В ножных колодках ведь не десять дыр. EERO. Nun vi iom erare memoras, en la piedtrabo ne estas dek truoj. 04201
Bottom
04202
Top
ЮХАНИ: А сколько же? JUHANI. Kiom do? 04202
Bottom
04203
Top
ЭРО: Ну-ка, сколько звезд в Большой Медведице, сколько парней в Юколе? EERO. Kiom da steloj en Granda Urso, kiom da knaboj en Jukola? 04203
Bottom
04204
Top
ЮХАНИ: Нас семеро братьев. Выходит, по дыре на брата. Тем хуже. Семь дыр! Хуже некуда. И люди и сама судьба — все заодно, все против нас! Семь дыр, точно в мельничном жернове! Какая насмешка судьбы!; Но пусть, пусть выпускают в нас все стрелы своей злости! Наши измученные сердца только закалятся. Пусть брызжут на нас змеиным ядом со всех сторон, пусть небо поливает нас желчыо — мы зажмурим глаза, стиснем зубы и с ревом бросимся вперед головой, будто дикие быки. А ежели нас силой закона закуют в колодки, я буду радешенек посидеть там. JUHANI. Sep knaboj ni estas. Do sep truoj kaj sep knaboj. Nu, des pli malbone. Scp truoj! Ciam nur pli malbone. Jen, kiel la homoj kaj la scvera sorto kuniĝis kontraŭ ni. Sep truoj kvazaŭ okuloj de muelŝtonoj! Kia moko parte de Ia malmilda sorto. Sed ili pafu sur nin ĉiujn sagojn de sia kolero, ni ja malmoligos niajn traturmentitajn korojn ke ili similos fajrantan ŝtalon. Ili spiru de ĉiuj flankoj vencnon sur nin kicl serpcntoj, kaj cl Ia ĉielo pluvu pura galo sur nin, ni tamcn, kun fermitaj okuloj, grincante per la dentoj kaj murmuregante kiel sovaĝaj bovoj kuros antaŭen. Kaj se fine oni trenus nin per la ŝtata forto al la piedpremilo, kun dolĉa ĝojo mi sidus en la picd-trabo, mi. 04204
Bottom
04205
Top
ААПО: Чему же тут радоваться? AAPO. Klal kun ĝojo? 04205
Bottom
04206
Top
ЮХАНИ: Э-э, братец! Тебе не понять силы ненависти. Я бы сидел и о мести думал. С такой думой и стыд нипочем, а ведь они захотят пристыдить нас. Ах!: Пустить кровь пастору — для моей злости это было бы лучше всякого меда. И не надо мне тогда ни ножа, ни ружья, как тому молодцу из Карьи. Нет, я, как рысь, вцеплюсь ногтями и зубами в пасторскую глотку и разорву ее на тысячу кусочков. Вот когда я упьюсь местью! И будь у меня хоть десять душ и пусть каждую из них десять лет катают в бочке с гвоздями, я все равно сделаю так. Ведь все это пустяки, лишь бы насладиться местыо. JUHANI. Vi ja ne komprenas, mia frato, la juĝantan forton de malamo. La penso pri venĝo kaŭzus, ke ĉi tiu knabo forgesus la tutan honton; kaj la honto cstas ja ilia celo. Penso sang-makuli tiun nian prcposton, tio gustus al mia kolera animo kicl mielaĵo. Kaj mi tie ne uzus ponardon, nek pafilon, kiel iam viro el Karja, ne, sed per ungoj kaj dcntoj mi kaptus lin ĉe la kolo kiel Iupo-linko. En pecojn, en mil pccojn mi disŝirus la viron, kaj tiam mi povus gustumi la frandaĵon de mia vcnĝo. Mi farus tiel, eĉ se mi posedus dek vivojn kaj ĉiun vivon oni turmentus dek jarojn en najlobarelo. Tio ne cstus multe kom-pare kun la ĝuego de venĝo. 04206
Bottom
04207
Top
ААПО: Ты же все нутро себе разбередил. Мой несчастный брат, облей-ка свое бурлящее сердце студеной водицей из ручья долготерпения. AAPO. Vi renversas vian tutan estaĵon ĝisfunde. Verŝu, kompatinda frato, sur la fajre bolantan kaldronon de via koro malvarmetan akvon el Iirlanta defluejo de pacienco, el rivereto, kiu vagas tra hcrbejo antaŭen, kurbiĝante malrapide. 04207
Bottom
04208
Top
СИМЕОНИ: Ты даже с лица почернел, а глаза налились кровью и так и вертятся. Ты хоть себя-то пожалей. SIMEONI. Via vizaĝo ja estas fulgonigra, kaj sangoruĝaj, pikantaj turniĝas viaj okuloj. Indulgu vin mem. 04208
Bottom
04209
Top
ТУОМАС: Если они и вправду вздумают выставить нас на позорище, то мы им живо отомстим. Но пока это еще не случилось, и наши души могут быть спокойны. Надежда еще не пропала. TUOMAS. Certe ni venĝus, se oni sidigus nin sur sidejon de honto, sed estu niaj koroj en paco ĝis tio okazos. Ne ĉiu espero ankoraŭ perdiĝis. 04209
Bottom
04210
Top
ЮХАНИ: Эхма! Только один уголочек остался на всем белом свете, где нас ждут приволье и покой. Вот она, Импиваара на берегу Ильвесъярви! Вот оно, то пристанище, где мы укроемся от житейских бурь! Те-перь-то я решил. JUHANI. El unu angulo de la mondo brilas por ni tamen ankoraŭ pacotago. La Linkolago tie ĉe Impivaara estas la haveno, kien ni velos for el ŝtormoj. Nun mi decidis. 04210
Bottom
04211
Top
Л аур и. Я еще в прошлом году решил. LAURI. Tion mi faris jam la pasintan jaron. 04211
Bottom
04212
Top
ЭРО: Я последую за вами хоть в самую глубокую пещеру Импиваары, где, как сказывают, старик хозяин горы варит смолу. У него, говорят, на голове шапка из целой сотни овчин. EERO. Mi iros kun vi eĉ en la plej profundan groton de Impivaara, kie, kiel oni diras, maljuna montkoboldo kuiras peĉon, kun kasko el cent ŝafofeloj sur la kapo. 04212
Bottom
04213
Top
ТУОМАС: Мы все переберемся туда. TUOMAS. Tien ni ĉiuj translokiĝos. 04213
Bottom
04214
Top
ЮХАНИ: Переберемся и построим там новый мир. JUHANI. Tien ni translokiĝos kaj konstruos novan mondon. 04214
Bottom
04215
Top
А а по. А не дотянется ли и туда рука власти? AAPO. Cu ne atingus nin eĉ tie la mano de la Ieĝo? 04215
Bottom
04216
Top
ЮХАНИ: Лес убережет своих детенышей. Вот уж где мы заживем! Точно кроты, зароемся в землю, в самую глубь. Пусть только вздумают и там преследовать нас — живо узнают, что значит растревожить берлогу семерых медведей. Ну, идем к кожевнику заключать письменную сделку! Пускай забирает на десять лет наше хозяйство. JUHANI. La arbaro protektas siajn idojn. Tie ni staros firmaj sur niaj kalkanoj; profunden, kiel etokulaj talpoj, ni nin fosos tie ĝis la terkerno. Kaj se al ili plaĉus eĉ tie persekuti la knabojn, ili vidus, kion signifas maltrankviligi sep ursojn en ilia nesto. — Nun al Ia feltanisto por konfirmi la negocon skribe. Por dek jaroj iru nia domo en aliajn manojn. 04216
Bottom
04217
Top
СИМЕОНИ: Я тоже хочу в мирное гнездышко. Братья, построим себе в лесу новую избу и обновим свои сердца. SIMEONI. Ankaŭ mi sopiras al la ĉambreto de paco. Fratoj, novan hejmon kaj novan koron ni kreu por ni en la sino de arbaroj. 04217
Bottom
04218
Top
ЮХАНИ: Все как один! JUHANI. Ciuj unuanime! 04218
Bottom
04219
Top
ААПО: А ты, Тимо, что надумал? AAPO. Kiel vi decidas, Timo? 04219
Bottom
04220
Top
ТИМО: Куда все, туда и я. TIMO. »Tie mi, kie la aliaj», diras proverbo. 04220
Bottom
04221
Top
ААПО: Все уходят, а мне оставаться и торчать одинокой сосенкой на дворе Юколы? Но я всеми корнями сросся с вами! Так и быть, пойдем. И будем надеяться — это к лучшему. AAPO. Vi translokiĝos, kaj ĉu mi restu ĉi tie kvazaŭ sola pinego en la korto de Jukola? Ho, tre firme ĉiuj radikoj kaj branĉoj de mia estaĵo ligiĝas al via rondo. Tiel fariĝu kaj ni esperu la plejbonon el ĉi tiu ekskurso. Mi iros kun vi. 04221
Bottom
04222
Top
ЮХАНИ: Вот и хорошо! А теперь все к кожевнику заключать законную сделку. Все как один! JUHANI. Bonege! Nun al la feltanisto ĉiu viro, por fari laŭleĝan kontrakton. Ciuj unuanime! 04222
Bottom
04223
Top
И братья гурьбой отправились составлять договор и сдали свое хозяйство на десять лет в аренду кожевнику. В бумаге были оговорены следующие условия: кожевник распоряжается и пользуется хозяйством десять лет — первые три года без всякой арендной платы, а затем платит братьям ежегодно семь бочек ржи и построит новую баню. За братьями сохраняется право охотиться во всех лесах Юколы на любого зверя, охота на которого разрешена законом. Братья будут жить в северной части Юколы, вблизи Импиваары, и вольны делать с лесами и пустошами все, что им заблагорассудится. Кожевник примет хозяйство в день всех святых, но братья при желании могут провести в своем старом доме еще следующую зиму. Таковы были главные условия договора. Ili iris ĉiuj por fari kontrakton, luis sian domon al la feltanisto por dek jaroj; kaj skribe estis fiksataj la sekvantaj paragrafoj. La feltanisto disponos kaj terkulturos la domon dum dek jaroj, la tri unuajn sen ia lupago, sed poste li pagu al la fratoj sep barelojn da sekalo jare, kaj konstruu novan ŝvitbanejon antaŭ la finiĝo de la lutempo. Libere kaj ĉie en la arbaroj de Jukola la fratoj kaptu kiajn ajn ĉasaĵojn, kiuj estas laŭleĝe permesataj. En Ia norda parto de la biena regiono, en la ĉirkaŭaĵo de Impi. vaara, ili havu rajton fari kaj vivi laŭ sia volo tiel en Ia kampoj kicl en la arbaroj. En la tago de ĉiuj sanktuloj la feltanisto prenos al sia dispono la domon, sed la fratoj, se al ili plaĉos, havu rifuĝejon en sia naskiĝa hejmo ankoraŭ dum la vcnonta vintro. Tiuj estis la ĉefaj kondiĉoj en la kontrakto. 04223
Bottom
04224
Top
Наступил ноябрь, и кожевник с возами появился на дворе Юколы и принял на условленный срок хозяйство. А братья, избегая пастора с его людьми, провели зиму большей частью в лесах, облазив на лыжах все окрестности в поисках зверя. Жили они в землянке на поляне Импиваары. Однако лошадь и даже самый необходимый скарб еще оставались на старом месте. Братья решили повременить с окончательным переселением до лета, но уже сейчас позаботились о своей будущей избе: заготовили бревна, чтобы они весной подсохли, и подкатили для фундамента камни, лежавшие теперь под крутой горой на усеянной пнями поляне. Venis novcmbro, kaj la feltanisto estis kun sia ŝarĝo en la korto de Jukola kaj akceptis la administradon dc la domo por la destinita tempo. Sed la fratoj, por eviti la preposton kaj liajn subulojn, vivadis ĉi tiun vintron pleje en arbaroj, skiante ĉirkaŭe kaj ĉaskaptante; kaj ili loĝis en karbigista kabano sur Ia deklivo de Impivaara. La translokiĝo ankoraŭ ne plcne okazis kun la ĉevalo kaj la aliaj bezonataj aĵoj. Estis destinite, ke tio okazos kiam la somero venos. Tamen ili jam nun pensis pri sia nova domo: ili hakis la trabojn, por ke tiuj printempe sekiĝu, kaj rulis sokloŝtonojn al la stumpoplena herbodeklivo ĉe la kruta monto. 04224
Bottom
04225
Top
Так прошла зима. От пастора братья не получили никакого приказа, никакой весточки. Выжидал ли он или уже совсем оставил их на волю судьбы? Tiel pasis la vintro, kaj dum ĝi ncniu ordono aŭ rimarkigo venis de la preposto al la fratoj. ĉu li atendis, aŭ ĉu li lasis ilin al la sorto? 04225
Bottom

глава 05 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
05001
Top
Пришла весна, растаяли сугробы, подул теплый ветерок, земля покрылась зеленью, березовые рощи оделись в свой вешний убор. La printcmpo estis veninta, neĝamasoj degelintaj kaj mildc blovis la vento, la tero komencis vcrdiĝi kaj la bctularo ricevis foliojn. 05001
Bottom
05002
Top
Братья переселяются из Юколы в Импиваару. Они шагают по каменистой, вьющейся по лесу дороге, за плечами у них ружья и кошели с охотничьими припасами. Впереди идет Юхани с огромными злыми псами Юколы — Килли и Кийски, а вслед за ними плетется с возом одноглазая лошадка братьев, старая Валко, которой правит Тимо. И уже за повозкой следуют остальные братья с ружьями и кошелями за спиной, подсобляя Валко в самых трудных местах пути. Эро шагает последним, неся на руках славного петуха Юколы, с которым братья не пожелали расстаться и которого они взяли с собой в глушь Импиваары, чтоб узнавать время. На повозке — сундук, волчьи и лисьи капканы, котел, в нем две дубовые ступы, поварешка, семь ложек и прочая кухонная утварь. Котел прикрыт мешком с горохом, а на мешке, на самом верху, в маленьком узелке извивается и мяукает старый юколаский кот. Так вот и покинули братья родной дом и теперь, удрученные и молчаливые, бредут по трудной, каменистой дороге. Стояла тихая погода, небо было прозрачно, вечернее солнце катилось уже под гору к западу. La fratoj estas nun survoje inter Jukola kaj Impivaara dum sia translokiĝa veturo. Ili iras laŭ ŝtona, serpcntumanta arbar-vojo, kun siaj pafiloj sur la ŝultro kaj kun la betulŝelaj tornistroj, en kiuj estas ilia municio, sur Ia dorso. Antaŭe paŝas Juhani kaj flanke de li la grandaj, koleremaj hundoj de Jukola, Killi kaj Kiiski. Post ili iras, trenante la veturilon, kondukata de Timo, la unuokula ĉevalo Blanko. Sed post la ŝarĝveturilo sekvas Ia aliaj fratoj, kun la pafiloj sur la ŝultro kaj la tornistroj sur la dorso, helpante al la ĉevalo Blanko en la plej malbonaj lokoj de la vojo. Lasta iras Eero portante sur siaj brakoj la imponan kokon de Jukola, de kiu Ia fratoj ne volas disiĝi, sed kunprenis ĝin, por ke ĝi estu la horanoncanto en la dezerto de Impivaara. Sur la veturilo estis videblaj kcsto, kapto-feroj por lupoj kaj vulpoj, bolpoto kaj en la poto du kverkaj pelvoj, kulerego, sep kuleroj kaj aliaj al kuirarto apartenantaj ajoj. Sur la bolpoton estis metita, por ĝin kovri, kruda sako plenigita per pizoj; kaj plej supre sur tiu baraktis kaj miaŭis en saketo la maljuna kato de Jukola. — Tiel la fratoj foriris el sia antaŭa hcjmo, migris malgajaj, silentaj laŭ la malfacila, ŝtona arbarvojo. La ĉielo estis klara, la aero senventa, kaj malsupren al okcidento kuris jam Ia suna disko. 05002
Bottom
05003
Top
ЮХАНИ: Человек — все равно что моряк в бурном житейском море. Вот и мы теперь отчалили от родного уголочка и плывем на своем корабле сквозь дремучие леса к скалистому острову Импиваара. Ах! JUHANI. La homo estas velveturisto sur la ventega maro de la vivo. Tiel ankaŭ ni nun velas for de niaj karaj naskiĝ-anguloj, velas en nia surrada ŝipo tra erarigantaj arbaroj en direkto al la kruta insulo de Impivaara. Ho! 05003
Bottom
05004
Top
ТИМО: Еще немножко, и мне придется утирать слезы, жалкий я человек! TIMO. Ne multe mankas, ke mi viŝu larmojn de miaj vangoj, mi raneto. 05004
Bottom
05005
Top
ЮХАНИ: Этим ты меня не очень удивишь — у меня и у самого на душе кошки скребут. Но на этом свете слезами горю не поможешь, так что сердце у молодца должно быть крепче камня. Человек рожден вечным странником, и нет у него прочного пристанища. JUHANI. Pri tio mi ne miras, rigardinte en mian propran bruston en ĉi tiu momento de malĝojo. Sed ne helpas en ĉi tiu mondo: la koro de viro estu ĉiam malmola kiel blanka siliko. Por esti migranto naskiĝis Ia homido ĉi tien, ĉi tie li ne havas konstantan loĝejon. 05005
Bottom
05006
Top
ТИМО: Отбудет он тут свой недолгий срок, поскачет да попрыгает малость, а потом, глядишь, и ноги протянет, подохнет, как крыса под стенкой. TIMO. Ĉi tie li paŝadas kelkan tempon, balanciĝas kaj svin-giĝas, ĝis li fine falas elkonsumita kiel rato ĉe mursoklo. 05006
Bottom
05007
Top
ЮХАНИ: Верно сказано, очень верно! JUHANI. Guste dirite, saĝe parolite! 05007
Bottom
05008
Top
СИМЕОНИ: И кабы на этом и делу конец. Но нет, только тогда... SIMEONI. Kaj se tio jam estus ĉio; sed poste ... 05008
Bottom
05009
Top
ЮХАНИ: ...нас призовут к ответу, хочешь ты сказать? Воистину! JUHANI. Estos demando pri niaj talentoj, vi volas diri. Prave! 05009
Bottom
05010
Top
ТИМО: И тогда придется сказать без утайки: «Вот я, о господи, и вот мои грехи!» TIMO. Tiam oni devas diri sen ia artifiko kaj ruzo: jen estas mi kaj jen, Sinjoro, via talento. 05010
Bottom
05011
Top
СИМЕОНИ: Человеку бы всегда следовало помнить о своем конце, но ведь он закоснел. SIMEONI. La homo devus ĉiam memori la finon; sed li estas obstina. 05011
Bottom
05012
Top
ЮХАНИ: Закоснел, закоснел, против ничего не скажешь. Но ведь на белом свете, видит бог, мы все одинаковы. И все-таки впредь мы постараемся жить по-боже-ски, как только обоснуемся здесь по-настоящему и совьем себе мирное гнездышко. Братья мои, поклянемся в этом и выкинем из головы греховные умыслы, распри и ссоры! Долой спесь, долой злобу и драки! JUHANI. Obstina, obstina, tion oni ne povas nei. Sed tiaj, Dio kompatu, ni estas ĉiuj sub la ĉielo. Tamen ni serioze penos vivi de nun kiel decas al piaj herooj, kiam ni fine enlokiĝis ĉi tie kaj ricevis por ni varman pacloĝejon. Ni faru, fratoj, se-veran interligon kaj forĵetu ĉiujn pekmanierojn, ĉiun malamon, kverelon kaj persekuton ĉi tie en nia nesto. For malamo, persekuto kaj fiero. 05012
Bottom
05013
Top
ЭРО: И щегольство. EERO. Kaj pompo. 05013
Bottom
05014
Top
ЮХАНИ: Да! JUHANI. Jes! 05014
Bottom
05015
Top
ЭРО: И пышные, греховные наряды. EERO. Kaj luksaj, pekaj vestoj. 05015
Bottom
05016
Top
ЮХАНИ: Да! JUhANI. Jes! 05016
Bottom
05017
Top
ЭРО: И рессорные брички, в которых ездят в церковь, а заодно и все красивые церковные побрякушки. EERO. La risortantaj preĝejvojaĝaj ĉaroj kaj ĉiuj mult. koloraj festvestaĵoj. 05017
Bottom
05018
Top
ЮХАНИ: Что? Что ты сказал? JUHANI. Kion? Kion vi parolas? 05018
Bottom
05019
Top
СИМЕОНИ: Он опять лясы точит. SIMEONI. Li incitas ree. 05019
Bottom
05020
Top
ЮХАНИ: Вижу, вижу. Гляди, как бы я не схватил тебя за шиворот — если бы, конечно, вздумал обращать внимание на речи глупца. Но пристало ли взрослому человеку связываться с тобой? Воистину, нет! А как ты петуха держишь, щенок? Отчего он, бедняжка, раскричался? JUHANl. Mi rimarkas tion. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe via nuko, se mi nome atentus la parolon de stultulo, sed en tiu okazo mi ne estus viro, vere mi ne estus. — Kiel vi tenas, vi malbenita bubo, tiun kokon? Kial krias la mizera besto? 05020
Bottom
05021
Top
ЭРО: У него, видишь ли, крылышко повисло, и я поправил. EERO. Mi nur remetis ĝian flugilon, kiu pendis. 05021
Bottom
05022
Top
ЮХАНИ: Я вот тебе скоро поправлю! Того и гляди схвачу за шиворот! Знай, что это самый лучший петух во всем приходе — по тому, как он справляет свою должность. На него смело можно положиться: первый раз пропоет в два часа, потом в четыре — самое время вставать. Такой петушок в глуши — одна радость. А кот? Эх, Матти, Матти! Знай себе покачиваешься на возу в узелке и выглядываешь в дырочку. А мяукаешь-то как — просто жалость берет! Эх, бедняжка-старикашка! Недолго тебе осталось жить на белом свете. Ишь как глазки-то уже помутнели, да и мяукаешь сипловато. Но в глуши-то, глядишь, и оживешь еще, как доберешься до жирных лесных мышей. А вот вас, Килли и Кийски, мне больше всего жаль. Ведь вы, как и мы, родились и выросли в Юколе, вы все равно что наши братья. Ах, как ласково вы смотрите мне в глаза! Вот, вот, Килли, вот, вот, мой мальчик Кийски. И весело помахиваете хвостиками! Вам, верно, и невдомек, что мы теперь навсегда покидаем родной дом. Ах, бедняжки! Я вот-вот заплачу. JUHANI. Mi vin tuj remetos. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe la nuko. Sciu, ke jen estas en sia ofico la plej bona koko en nia tuta distrikto; ĉiam akurata kaj fidinda. La unuan fojon ĝi krias je la dua horo, la duan fojon je la kvara, kiam estas la plej bona tempo ellitiĝi. De tiu koko ni havos multe da ĝojo ĉi tie en Ia sovaĝejo. — Kaj la kato tie sur la supraĵo de la ŝarĝo! Ho ci, Matti-knabo! Tie ja ci balanciĝas kaj svingiĝas kaj ri-gardas el la saktruo, miadante tute malgajvoĉe. »Ho, kompa-tinda maljunulo, ci malnova ŝtrumpo! ci ja ne havas plu multajn tagojn por paŝetadi ĉi tie. Ciaj okuloj jam fariĝis tre malhelaj kaj raŭka estas cia miauado. Sed eble ci tamcn fartos pli bone, kiam ci kaptos je la nuko grasajn arbarmusojn. Tion mi espcras. Sed vin, Killi kaj Kiiski, mi plej kompatas el ĉiuj. Kiel ni mem, ankau vi gcneriĝis, naskiĝis kaj kreskis en Jukola, krcskis kicl niaj propraj fratoj. Ho, kiel arde vi rigardas min! Tiel, Killi, tiel mia Kiiski-knabo, tiel! Kaj vi svingas viajn vostojn tre ĝoje. Nu, vi ja ne scias, ke ni nun forlasas nian belan hejmon. Ho, vi mizeruloj! Mi devas plori, devas. 05022
Bottom
05023
Top
ТИМО: А вспомни-ка, какой совет ты нам только что давал. Крепись сердцем, крепись. TIMO. Vidu, kion vi ĵus konsilis mem. Tenu vian koron malmola, vian koron malmola. 05023
Bottom
05024
Top
ЮХАНИ: Не могу, не могу. Ведь я покидаю родной дом. JUHANI. Mi ne povas, mi ne povas forlasante mian oran hejmon. 05024
Bottom
05025
Top
ТУОМАС: Да, такой день нагонит тоску. Но ведь в Импивааре у нас скоро будет новый дом и, может статься, такой же родной. TUOMAS. Certe ĉi tiu tago prcmas Ia menson de viro; sed ĉe Impivaara ni baldad havos alian hcjmon kaj eble egale karan. 05025
Bottom
05026
Top
ЮХАНИ: Что ты говоришь, братец? Ни на небесах, ни на земле нет больше такого дорогого уголочка, как тот, в котором мы родились и выросли да резвились на травке. JUHANI. Kion vi diras, mia frato? Nek sur la tcro nck en la ĉielo estas loko tiel kara kiel tiu, en kiu ni naskiĝis kaj kreskis kaj sur kies terenoj ni ludadis kicl etaj laktobarbuloj. 05026
Bottom
05027
Top
ААПО: Что верно, то верно — от разлуки прямо сердце разрывается. Ведь даже зайцу дорог родимый кустик. AAPO. Certe premas nian koron la adiaŭa momentbs ĉar la hejmarbusto estas kara eĉ al Ieporeto. 05027
Bottom
05028
Top
ЮХАНИ: Как, бишь, сказала своему сыну зайчиха, когда была снова на сносях, чтоб он убирался восвояси да не мешал новым деткам? JUHANI. Kion diris leporino iam, rimarkinte ke ŝi estas denove graveda, kiam ŝi ordonis al la malgranda ido foriri, por ne ĝeni al la novvenontoj? 05028
Bottom
05029
Top
ТИМО: «Иди-ка, сынок, в путь-дорогу да помни мои слова: где сучок — там силок, где кормушка — там и ловушка». TIMO. »Jam foriru, mia filo, mia etulo, kaj memoru ĉiam, kion mi diras: kie branĉeto, tie maŝo, kie truo, tie kaptilo.» 05029
Bottom
05030
Top
ЮХАНИ: Так она сказала родному сыночку. И пошел он куда глаза глядят, по полянам да косогорам; только губа подрагивала. Так вот и покинул родимый дом, и печально светило вечернее солнышко. JUHANl. Tiel ŝi diris al sia fileto kaj la filo formigris; Ii rigardadis kaj vagadis laŭ herba deklivo kaj erikeja rando, rigardadis kun la fenda lipo en sincera grimaco. Tiel li paŝadis el sia hejmo kaj malgaje brilis Ia vespero. 05030
Bottom
05031
Top
ЭРО: Это был Янис-Юсси. EERO. Tio estis Lepor-Johano. 05031
Bottom
05032
Top
ЮХАНИ: Пускай, пускай. Так вот покинул родимый дом зайчонок, и мы тоже вроде него. Прощай, наш золотой дом! Сейчас я бы расцеловал твои сени, даже навозную кучу... JUIiANI. Lasu tiel esti. — Tiel li foriris el sia hejmo kaj tiel iras ankaŭ ni. Adiaŭ, hejmo! Vian ŝtuparon, vian sterk-amason mi volus kisi nun. 05032
Bottom
05033
Top
ААПО: Да, брат мой. Но постараемся развеять тоску. Ведь впереди у нас столько работы и хлопот! Скоро застучат топоры, загрохочут бревна, и средь дремучего леса на поляне Импиваары до самых небес вырастет славная изба. AAPO. Jes, mia frato. Sed ni penu forpeli ĉi tiun malgajecon el la menso. Baldaŭ ni havos por plenumi severan laboron kaj agadon, baldaŭ tondros la traboj, la hakiloj klakos, kaj supren kontraŭ la ĉielo altiĝos impona domo sur la deklivo de Impi-vaara, en la mezo de densaj arbaroj. Vidu, ni jam veturas en granda arbaro, inter susurantaj piceoj. 05033
Bottom
05034
Top
Так беседовали они, шагая по мрачному, глухому лесу. Местность мало-помалу становилась возвышенней; извилистая дорога вела теперь на высокую, поросшую лесом гору Тэримяки. Здесь и там, словно гигантские могильные курганы, виднелись мшистые скалы, окруженные низкими ветвистыми соснами. Каменистая дорога, на которой едва можно было различить старую колею, совсем растрясла телегу и старые кости Валко. Дорога бежала прямо через гору, так как по обе стороны раскинулись бездонные трясины. Братья не жалели сил, чтобы помочь своему старому одноглазому другу, и вскоре были уже на вершине горы. Здесь они дали Валко передохнуть и стали обозревать раскинувшийся внизу мир. Они увидели далекие деревни, луга и поля, синеющие озера; на западе, у самой лесной опушки, — высокую колокольню, а там, на юге, словно потерянный рай, сверкал на склоне холма дом Юкола, и сердца братьев вновь наполнились скорбью. Но наконец они обратили взор на север и увидели высокую Импиваару с крутым склоном и темными пещерами. На выступах горы ютились бородатые, растрепанные бурей ели. А у подножия братья заметили солнечную, усеянную пнями поляну-—свое будущее пристанище; чуть пониже стоял густой лес, который должен был дать братьям отменные бревна для постройки. И когда они увидели все это, увидели между соснами светлое озеро Ильвесъярви и заходившее за ярко освещенный склон солнце, в их глазах снова блеснули веселые искорки надежды. Tiel ili diskutadis inter si, veturante tra la densa arbaro. Sed iom post iom la regiono leviĝis kaj ilia vojo serpentumis supren sur altan arbarkovritan teron, kiu estis nomata Tetro-monto. Tie kaj ie estis videblaj muskokovritaj ŝtonegoj, laŭ siaj formoj aspektantaj kiel tombaltaĵoj de gigantoj, ĉirkaŭ kiuj staris zumante malaltaj, radikfirmaj pinoj. La ĉaron kaj la skapolojn de Blanko skuis tre forte la ŝtona vojo, kie apenaŭ p!u estis por la okulo videbla radospuro. Trans altaĵon iris la vojo; ĉar senfundaj marĉoj etendiĝis ambaŭ-flanke de ĝi. Sed la fratoj faris sian plejbonon, por malpezigi la ŝarĝon de la maljuna unuokula trenanto. Fine ili atingis la dorson de la altaĵo, permesis al Blanko tie iom elspiri, kaj rigardis la ĉirkaŭajn regionojn malsupre. Iliaj okuloj vidis malproksimajn vilaĝojn, herbejojn, kampojn, bluantajn lagojn, kaj en okcidento ĉe la rando de arbaroj la altan preĝejan turon. Sed en sudo ĉe deklivo de altaĵo brilis la domo Jukola, kvazaŭ perdita tero de feliĉo; kaj malgajaj pensoj rec plenigis la brustojn de la fratoj. Sed ili turnis fine de tic siajn okulojn al nordo, kaj tie estis videbla la alta Impivaara, ĝiaj krutaj deklivoj, ĝiaj mallumaj kavcrnoj kaj la barbaj, de uraganoj ŝiritaj piccoj, kiuj staris sur la flankoj de la monto. Sed ĉe la malsupra parto de la monto ili vidis belan, stumpozan deklivon, sian estontan loĝlokon, kaj sub la deklivo arbaregon, kiu donos al ili sveltajn trabojn por domkonstruo. Ili vidis ĉion tion, vidis inter Ia pinoj la klarakvan Linkolagon kaj Ia brilantan sunon, kiu proksimiĝis al sia subiro, el la nordokci-denta krutaĵo de la monto; kaj ekbrilo de espero fulmis en iliaj okuloj kaj ŝveligis denove iliajn brustojn. 05034
Bottom
05035
Top
Опять пустились в путь братья, торопясь на свое новое местожительство. Склон стал более отлогим. Путники вошли в стройный сосновый бор. Песчаная земля была покрыта вереском, брусникой и пожелтевшей травой. Вот уже показалась проезжая дорога, ведущая из усадьбы Виэртола в церковь; братья пересекли ее и продолжали придерживаться своей лесной дороги, вьющейся по песчаному склону. Poste ili rec ekiris antaŭen, kaj per pli fervora rapideco ili komencis veturi al sia nova hejmo. La altaĵo malleviĝis, kaj ili venis a! erikejo en kolonaro de pinoj, kie erikoj, vakciniaj trunketoj kaj velkintaj herbospikoj alterne kovris la reson-antan teron. Venis sabla, konstruita vojo, kiu kondukis de Ia bicno Viertola al la preĝcjo; ili paŝis trans ĝin, sekvante sian propran arbarvojon, kiu iris laŭ la dorso de la erikcjo. 05035
Bottom
05036
Top
ААПО: Это тот самый песчаник, где, как говорят старики, когда-то творили свой суд змеи. Судьей был сам их король — белый змей, которого мало кто и видел. На голове у него была драгоценная корона. Ее-то и отнял у змея лихой всадник, как рассказывает предание. AAPO. Ci tic estas la erikejo, kie, kiel rakontas maljunaj homoj, iam estis la juĝejo de la serpentoj. Kiel juĝisto sidis iiia reĝo, Ia tre malofte videbla blanka serpento, kun sen-kompare multekosta krono sur la kapo. Sed kuraĝa rajdanto rabis de ili tiun kronon, kiel rakonto diras. 05036
Bottom
05037
Top
И пока братья спускались с горы к пустынному болоту Сомпиосуо, вот какое предание поведал им Аапо. В давние времена по этому склону ехал всадник и увидел короля змей со сверкающей короной на голове. Всадник подъехал к нему, подцепил острием меча королевскую корону, пришпорил коня и вихрем умчался со своим кладом. Но и змеи не дремали и бросились в погоню за наглым грабителем. Они с шипением мчались вперед, свернувшись кольцами, и тысячи таких колец катились по пятам за всадником, точно деревянный круг, которым мальчишки играют на дороге. Скоро змеи настигли всадника, извивались уже у ног коня, бросались ему на спину, и казалось — не миновать человеку беды. Со страху он бросил им даже свою шапку, и змеи тотчас же сожрали ее, разорвав в клочья. Не надолго выручила человека эта уловка. Змеи снова катились за ним, поднимая столбы пыли. Всадник еще сильнее пришпорил своего загнанного скакуна; ручьем полилась кровь из израненных боков могучего коня, изо рта вылетала шипящая пена. Всадник скрылся в лесу, но лес не остановил его врагов. На пути встретилась река, и всадник с шумом бросился в волны. Конь быстро вынес его на другой берег. Река преградила путь и змеям, но они, точно тысяча шумных водопадов, кинулись в воду и, высоко поднимая белую пену, вихрем переплыли реку. Всадник скакал все вперед, но дикое змеиное полчище не отставало от него. Вдруг он увидел перед собой пылающий лес и направил своего коня прямо в огонь. Завернувшись в насквозь промокший в реке плащ, он ринулся в объятия пламени, и змеи тоже ни на миг не прекратили погони. Так небесный богатырь мчится сквозь золотые облака. Еще раз всадник вонзил шпоры в бока своего коня, еще раз рванулся вперед добрый конь, но тут же упал в полном изнеможении и испустил дух. Зато человек, спасшийся от огня и от своих страшных врагов, был теперь на свободе, потому что все несметное змеиное полчище сгорело в огне. А храбрый всадник стоял с дивной драгоценностью в руке, и радостно блестели его глаза. Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan historion, dum ili iris laŭ la dorso de la erikejo malsupren al la soleca marĉo Sompio. Rajdanto venis kaj vidis en la erikejo la reĝon de la ser-pentoj, kiu havis brilantan kronon sur la kapo. Li rajdis al ĝi, levis per la pinto de sia glavo la kronon de la reĝa kapo, spronis sian ĉevalon kaj forrapidis kun la valoraĵo kvazaŭ vcntoj kaj nuboj. Ankaŭ la serpentoj ne estis malrapidc-maj, sed ekiris kolcre por persekuti la senhontan rabiston. Ili rapidis siblante antaŭen formante ringojn, kaj mil ringoj ruliĝis tiam post Ia rajdanto kiel sur vojo ruliĝas disko, ĵetita de knaboj. Baldaŭ ili atir.gis la rajdanton, amasiĝis ĉirkaŭ la piedoj de la ĉevalo, rampis supren sur ĝian lumbon, kaj granda estis la danĝero al la viro. Kaj en sia embaraso li ĵetis al ili por manĝi sian ĉapelon, kiun ili tuj dispccigis kaj manĝis en sia kolero. Sed la viron ne helpis longe ĉi tiu rimedo, baldaŭ la serpentoj ruliĝis ree post li, kaj sablo leviĝis alten sur Ia vojo. Kaj ankoraŭ pli fcrvore la heroo spronis sian spi-regantan ĉevalon; riverete fluis sango el Ia disŝiritaj flankoj de la brava virĉevalo, kaj el Ia buŝo aspergiĝis bolanta ŝaŭmo. La rajdanto forkuris en arbaron, sed la arbaro ne malhelpis la kuradon de la malamikoj. Venis renkonte rivero, kaj plaŭde li rajdis en ĝiajn akvokirliĝojn, kaj la ĉevalo portis lin rapide trans ĝin. Venis renkonte rivero ankaŭ al la serpentoj, kaj kun muĝego de multaj akvofaloj ili sin ĵetis en la ondojn, naĝis kun rapideco de uragano trans la riveron: kaj alten leviĝis blanka ŝaŭmo. La viro rajdis ankoraŭ antaŭen, kaj ankoraŭ persekutis lin Ia sovaĝa amaso de la serpentoj. Li vidis mal-proksime flamc flagrantan brulkampon, kaj al ĝia fajro li nun spronis sian ĉevalon, kaj envolvintc sin per sia mantelo, en rivero malsekiĝinta, li sin ĵetis en la flamojn, sed la serpentoj ne eĉ momenton hezitis sekvi lin. tiel la rajdanta heroo de la ĉielo rapidas tra la oraj nuboj. Ankoraŭ foje li frapis la spronojn en la koksojn de sia virĉevalo kaj ankoraŭ unu fojon ĝi rapidegis antaŭen, poste Ia spireganta ĉevalo falis, forgesante por ĉiam la ardan ludon de la vivo. Sed en libera aero staris la viro, savita el fajro kaj de siaj teruraj malamikoj; la fajro bruligis la scn-nombran aron de la serpentoj. Tie staris Ia heroo kun ĝojanta rigardo, en la mano la mirindan valoraĵon. 05037
Bottom
05038
Top
ААПО: Вот это и есть предание о короне белого змея в песках Тэримяки. AAPO. Tio estis la rakonto pri la krono de la blanka serpento en Ia erikejo Tetromonto ĉi tie. 05038
Bottom
05039
Top
ЮХАНИ: Славное предание. Да и доброму молодцу в славе не откажешь. Сорвал со змеиной головы корону — и поминай как звали. Молодец! JUHANl. Brava rakonto kaj pli brava la viro, kiu kaptis kronon de la kapo de serpento kaj batale konkeris ĝin fine kiel sian propraĵon. Bravega viro! 05039
Bottom
05040
Top
ТИМО: Того змея мало кто видит. Но уж если увидишь, сразу поумнеешь. Так старые люди говорят. TIMO. Malmultaj viroj ĉi tie vidas tiun serpenton, sed kiu ĝin vidas, fariĝas tre saĝa, kiel diras maljunaj homoj. 05040
Bottom
05041
Top
ЮХАНИ: Старики говорят еще так: кто весной, когда еще не кукует кукушка, поймает этого змеиного судью, сварит и съест его, тот сразу поймет вороний язык и узнает свое будущее. JUHANI. Oni diras ankaŭ: kiu printempe antaŭ kukolkanto kaptas tiun juĝistscrpenton, ĝin kuiras kaj manĝas, li komprc-nos la parolon de korvo, de kiu i ricevos sciigon, kio al li estonte okazos. 05041
Bottom
05042
Top
ЭРО: А еще и так говорят: кто сделает это весной, когда кукушка уже откуковала, тот сразу поймет вороний язык и узнает свое прошлое. EERO Oni diras ja ankaŭ jene: kiu printempe post kukolkanto faras ĉion tion, tiu viro komprcnos la parolon de korvo, de kiu li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis. 05042
Bottom
05043
Top
ЮХАНИ: Ах, братец, какую ты чушь несешь! Неужто прошлое и без того не известно каждому, хотя бы он ни кусочка не отведал змеиного мяса? Вот когда Эро показал, какой он умник. Не умник, а глупый баран! И узнает свое прошлое! Разве путный человек так скажет? Эх ты, бедняга! JUHANI. Ho, mia frateto, kiel malsaĝe vi parolas! Cu ne ĉiu viro scias tion, ne manĝinte eĉ peceton da serpentviando? Jen, nun ja Eero vcrc montris, kia viro ii estas laŭ sia prudento, malsaĝa virŝafo. »Li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis.» Cu tiu penso devenas el vira kapo? Ho vi, kompatinda knabo! 05043
Bottom
05044
Top
ААПО: Погоди, Юхани. Он сказал это либо по глу-пости, либо опять вздумал позубоскалить. Как бы там ни было, он навел нас на дельную мысль. Стоит подумать над его словами, из них можно выудить кое-какой толк. Знать, что с тобой было раньше, — это ведь, в не-котором смысле, великая мудрость. Если ты с умом рассудишь, какие посевы пережитых дней принесли тебе пользу, а какие — вред, да согласно этому направишь свою жизнь и труд, так будешь умницей. Кабы и у нас раньше открылись глаза, не бродили бы мы теперь, как цыгане. AAPO. Ne atentu, Juho. Li parolis aŭ pro malsaĝo aŭ li kapricis aŭ artifikis rec; estu kicl ajn, sed en ambaŭ okazoj li fctis antaŭ ni konsiderindan penson. Ni penu studi lian frazon, kaj mi kredas, ke ni povos kapti el ĝi ian saĝon. Scii, kio okazis, tio ja estas, laŭ unu vidpunkto, granda saĝo. Se vi zorgemc konsideras, kiu semado en pasinteco donis utilajn, kiu mal-utilajn fruktojn, kaj laŭ tio metos vian vivon, jaboron kaj okupon, vi certe estos saĝa viro. Se niaj okuloj estus mal-fermiĝintaj pli frue, mi kredas ke ni nun ne ĉi tiel rampadus kiel elmigrantoj ĉi tie. 05044
Bottom
05045
Top
ЮХАНИ: Как волчата под открытым небом. Но что сделано, того не воротишь. JUHANI. Ci tie kvazaŭ lupidoj sub la nuda ĉielo. Sed farita estas farita. 05045
Bottom
05046
Top
ТУОМАС: Что потеряли в Юколе, мы живо наверстаем в Импивааре. А ну-ка, братцы, подите все сюда да возьмитесь за воз. Надо подсобить Валко, пока не выбрались из болота. Все сюда! Вон как колеса вязнут в тине — на целую четверть! TUOMAS. Kion ni perdis en Jukola, tion ni rekaptos sur la deklivo de Impivaara. — Ci tien la tuta frataro, kaj ĉiu viro ekfrapu siajn ungojn en la ŝarĝon helpante al nia Blanko, dum daŭras la marĉo. Ci ticn ĉiuj! La radoj de la veturilo ja tre enprofundiĝas en la ŝliman teron. 05046
Bottom
05047
Top
Беседуя, они спустились по песчаному склону, пересекли ровный луг Матти Сеуналы, потом частый ельник и остановились у Сомпиосуо. Мрачным казалось это болото. Грязные, топкие лужи на его поверхности чередовались с мшистыми кочками, изобиловавшими клюквой; там и сям, уныло покачиваясь на ветру, стояли низенькие, чахлые березки. Посередине болото суживалось, и почва тут была тверже. Здесь росли маленькие сосенки в моховом уборе, а на кочках торчали темно-зеленые, с крепким запахом, кусты голубики. Отсюда к противоположному краю болота, где опять начинался темный лес, вела плохонькая дорога, по которой и двинулись братья. Одни, рядом с Валко, тянули за оглобли, другие подталкивали повозку. Наконец, хотя и не без труда, они пересекли болото и, снова оказавшись на сухой земле, зашагали по изрезанной корнями деревьев дороге, тянувшейся шагов на пятьсот. А потом перед ними открылась усеянная пнями поляна, и здесь, у подножия изрытой пещерами горы, кончился их путь. Tiel parolante ili estis migrintaj el la erikejo malsupren, venintaj tra la vasta deklivo de Seunala Matti, poste tra densa arbetaĵo, kaj staris nun ĉe la rando de la marĉo Sompio. Mal-gajan aspekton havis tiu marĉo, sur kies surfaco alternis ŝlimaj lagetoj, muskaj terbuloj, hejmoj por oksikokoj, kaj ie kaj tic staris malalta velkanta betulo, malĝoje klinadante sian kapon en Ia vespera vento. Sed en la mezo la marĉo estis plej mallarĝa kaj tie ankaŭ la tero estis pli malmola kaj pli firma. Tie staris malaltaj pinoj en muska vesto, kaj sur la muskbuloj mal-hclverdaj, fortc odorantaj Iedumarbustoj. Kaj trans tiun lokon kuris klopodiga vojo al la alia bordo de la marĉo, de kie ree komenciĝis malluma arbarego. Laŭ tiu vojo la fratoj ekskursis nun trans la marĉon. Kelkaj el ili tiris je Ia timonoj ĉe la flanko de Blanko, kelkaj puŝis la veturilon. Fine, kvan-kam post penado, ili venis al la bordo de la marĉo kaj veturis ree sur seka tero en arbarego laŭ la multradika vojo, kiu daŭris ĉirkaŭ kvincent paŝojn. Sed fine por ili ekbrilis Ia vasto de stumpoza deklivo, kaj ili staris sur la destinita ioko, ĉe la picdo de la kaverna monto. 05047
Bottom
05048
Top
В былые дни дед братьев, человек работящий, разделывал здесь чащобы и выжигал уголь в больших угольных ямах. Немало повалил и пожег он леса вокруг этой горы, не одно поле засеял и проборонил деревянной боронон-суковаткой, а осенью набивал свой овин богатым урожаем. На краю поляны еще и сейчас стояли развалины, указывая место его бывшего лесного овина, откуда он потом вывозил домой готовое зерно, оставляя солому до санного пути. Поодаль от развалин, на опушке виднелось черное дно огромной угольной ямы, в которой сн выжигал из поваленных на подсеках деревьев звенящие угли. В поте лица трудился под знойным солнцем этот старательный хозяин Юколы. А когда наступала ночь, он отдыхал в землянке, покрытой дерном, и караулил свои угольные ямы. В этой-то землянке и решили теперь временно пожить братья. Ci tie iam la avo de la fratoj, bona laboregulo, kulturis nov-kampojn kaj subbruligis karbfosaĵojn. Por multaj brulkulture-joj ĉirkaŭ ĉi tiu monto li faligis kaj bruligis arbojn, per sia branĉa erpilo li erpis multajn nigrajn, semitajn kampojn, kaj fine kolektis en sian draŝejon abunde da spikopeza pajlo. Restaĵoj tie ĉe Ia rando dc la herbodeklivo montris ankoraŭ lokon, kie iam staris lia draŝejo, de kie li alportis hejmen la pretan grenon, Iasante por vintra vojo la pajlon kaj pajlaĵon. Sed en mallonga distanco de la draŝeja ruino, tie ĉe la limo inter la deklivo kaj la arbaro, estis videbla nigra fundo de karbfosaĵo, tre granda, kie li pretigis tintantajn karbojn el la brulrestaĵoj de novkampoj. Tiel okupiĝis tie la estinta brava mastro de Jukola sub multa bruliga suno forviŝante de sia frunto multajn ŝvitgutojn. Sed siajn noktojn li pasigis en herbaĵtegmenta kabano gardante sian karbigejon, kaj tiun saman kabanon la fratoj destinis por sia intcrtempa loĝejo. 05048
Bottom
05049
Top
Обширна усеянная пнями поляна, но дальше ее границ глаз все равно ничего не видит: с востока, юга и запада она закрыта лесом, а с севера — высокой горой. Но стоит только подняться на вершину горы, увенчанную короной редких елей, как перед глазами откроются далекие горизонты. К югу, прямо под ногами, увидишь упомянутую отлогую поляну, за ней темный, дремучий лес и потом болото Сомпиосуо, а там, на самом небосклоне, поднимается ввысь синеющая гора Тэримяки. К северу Импиваара не так крута; ее склон, где прежде тоже была чащоба, теперь порос молодым березняком, и по утоптанным, без единой травинки, тропам прыгают тетерева да уныло посвистывают рябчики. К востоку виднеется песчаный скат с сосновым бором, а к западу— неровные, поросшие мхом скалы; тут и там на мшистых вершинах можно увидеть сосну, не высокую, но густую и развесистую. За соснами, в тысяче шагов от поляны, сверкает светлое, обильное рыбой озеро Ильвесъярви. Но больше, сколько ни смотри, едва ли что увидишь. Повсюду вокруг темнеет безбрежное море лесов. Правда, на северо-востоке заметны еще смутные очертания имения Виэртола, а далеко-далеко на северо-западе— серая колокольня церкви. Такова была местность, где решили поселиться братья Юкола. Vasta estas la stumpoza deklivo, sed pli malproksimen ol ĝis ĝiaj randoj tamen ne vidas viaj okuloj; ĉar en oriento, en sudo kaj en okcidcnto arbaroj baras vian vidon kaj en la nordo alta monto. Sed se vi vcnas al Ia dorso de tiu per kelkaj piceoj kronita monto, tiam vidos via okulo malproksimen al ĉiuj direktoj. En suda direkto vi vidos unue tute sub viaj piedoj la jam menciitan malkrutan deklivon, pli maiproksime mal-Iuman arbaregon, post ĝi Ia marĉon Sompio kaj tie en Ia hori-zonto leviĝas supren Ia opale bluanta Tetromonto. En direkto al nordo malaltiĝas iom post iom Ia monto, kaj sur ĝia mal-kruta grundo, kiun oni ankaŭ iam kulturis, staras betularo juna kaj densa, sur kics senherbaj vojetoj tetroj saltetadas kaj bonasioj malgaje fajfadas. En Ia oriento vidiĝas ebena erikejo kun sia pinaro, en okcidento malglata, muskroka tero, kaj, ie kaj tie, sur muska montdorso malalta sed dika kaj densa pino. Post la pinoj brilas tie la klara kaj fiŝoriĉa Linko-lago, ĉirkaŭ mil paŝojn de la deklivo. Sed apenaŭ vi vidas ion alian. Eĉ se vi rigardas pli malproksimen. Kiel malhela maro estas videblaj ĉie ĉirkaŭ vi arbaroj. Vi tamen vidas malhelan brilon de Ia bieno Viertola kaj malproksime tie ĉe nordokci-denta horizonto la grizan turon de la preĝejo. Tia estis la regiono kaj ĝia ĉirkaŭafo, kiun la Jukolanoj destinis por sia loĝloko. 05049
Bottom
05050
Top
В этот вечер они расположились возле угольной землянки, распрягли усталую Валко, привязали на шею колокольчик и пустили пастись; потом натаскали пней н коряг и развели на поляне веселый костер. Симеони поджарил на огне салаку и говядину и напек репына ужин, а остальные братья возились вокруг телеги, разгружая воз и расставляя по местам вещи. Когда все было сделано и поспела еда, братья уселись на поляне и принялись за ужин. Солнце уже скрылось за горой. Sed ĉi tiun vesperon la fratoj prenis lokon ĉe la karbist-kabano, liberigis el la timonoj la laciĝintan ĉevalon Blanko kaj lasis ĝin paŝti kun tintilo ĉe la kolo kaj faris el stumpoj kaj trunketoj gajan fajron sur la deklivo. Sur la fajro Simeoni rostis haringojn, rapojn kaj brutviandon por komuna vesper-manĝo, kaj la aliaj estis okupitaj ĉe Ia veturilo, deprcnante Ia ŝarĝon kaj portante ĉiun aĵon al sia loko. Sed post kiam tio estis farita kaj la manĝaĵo prcta, ili sidiĝis por manĝi sur la vespera deklivo; kaj la suno estis malleviĝinta post la monton. 05050
Bottom
05051
Top
СИМЕОНИ: Стало быть, это наша первая трапеза на новом месте. Дай бог, чтоб все наши трапезы здесь протекали так же мирно и счастливо. SIMEONI. Ci tio do estas nia unua manĝo en nia nova hejmo; kaj ĝi alportu feliĉon kaj Dian pacon ankaŭ al niaj aliaj manĝoj ĉi tie. 05051
Bottom
05052
Top
ЮХАНИ: Да, пусть нам всюду сопутствует счастье, большое счастье, — за что бы мы ни взялись. JUHANI. Feliĉo, pompa feliĉo, estu nia sola kamarado ĉi tie en ĉiuj niaj okupoj kaj laboroj, al kiuj ni nur kapablas. 05052
Bottom
05053
Top
ААПО: Мне хочется сказать о самом важном. AAPO. Mi volus eldiri gravan penson. 05053
Bottom
05054
Top
ЮХАНИ: Ну, выкладывай. JUHANI. Nu eligu ĝin el la kamero de via koro. 05054
Bottom
05055
Top
ААПО: Телу без головы никак нельзя, вот что я хочу сказать. AAPO. Senkapa korpo ne taŭgas, mi diras. 05055
Bottom
05056
Top
ЮХАНИ: Да уж, оно будет натыкаться на стены, будто курица с отрубленной головой. JUHANI. Sed batadas murojn kiel senkapa kokino. 05056
Bottom
05057
Top
ТИМО: А бывает, и голова на месте, но если тело взбесится, то начнет прыгать да метаться туда-сюда. С курами бабки Лесовички это частенько случается, и старушка тогда говорит, что это колдовские стрелы летают в воздухе. TIMO. Kvankam cĉ ne senkapa, se ĝi freneziĝas, ĝi saltadas tiel, tien kaj reen, tien kaj reen. Tiel ja faras ofte la kokinoj de la avino de Pindometo, kaj tiam, diras la maljunulino, flugas sorĉistaj sagoj en la aero. 05057
Bottom
05058
Top
ЮХАНИ: Ну, братец Аапо, договаривай. JUHANI. Sed malplenigu vian buŝon, frato Aapo. 05058
Bottom
05059
Top
ААПО: Вот какая дума запала мне в голову: если мы хотим добиться чего-то, нам нужен старшой. Он будет держать совет с нами и решать все наши споры. Словом, порядок должен налаживать кто-нибудь один. AAPO. Ci tio estas la penso en mia cerbo: Se ni volas ĉi tie sukcese fari ion taŭgan, unu el ni cstu ĉiam la unua viro, la ĉefo de diskutoj, la juĝanto en malpacaj afcroj. Per unu vorto, unu estu, kies voĉo iras antaŭe, por ordo. 05059
Bottom
05060
Top
ЮХАНИ: Старше всех здесь я. JUHANI. Mi ĉi tic estas la plej aĝa. 05060
Bottom
05061
Top
ААПО: Ты первенец в семье Юкола —тебе и головой быть. AAPO. Vi estas la unuenaskito en la serio de Jukola, kaj vi havu ankaŭ ties rajton. 05061
Bottom
05062
Top
ЮХАНИ: Да, я старший и имею право требовать повиновения. Но только бы вы слушались. JUHANI. Mi estas ja la unua viro de la vico, kaj mi scias postuli de vi obeon. Sed se vi nur obcus. 05062
Bottom
05063
Top
ААПО: Это справедливо. Но в общих делах мы все-таки будем выслушивать каждого. AAPO. Tio estas justeco kaj ĝusteco. Sed ĉies vorton ni tamen ĉiam aŭskultu en niaj komunaj demandoj. 05063
Bottom
05064
Top
ЮХАНИ: Особенно к твоим советам я всегда буду прислушиваться. Но главой все-таки буду я. JUHANI. A1 viaj konsiloj precipe mi volonte turnos miajn orelojn. Sed mi estas la unua. 05064
Bottom
05065
Top
ААПО: Верно. А какое наказание мы назначим тому, кто будет строптивым и вздумает упрямиться? AAPO. Vero! Sed kian punon ni fiksu al tiu, kiu montras obstinecon kaj nerebonigeblan rezistemon? 05065
Bottom
05066
Top
ЮХАНИ: Я выброшу его в пещеру и завалю вход десятилисфунтовыми камнями. Пусть посидит там день-другой,— в зависимости от того, как потребует дело,— пусть погрызет свои ногти да обдумает свой проступок. JUHANI. Lin mi metos tien en montkavernon kaj portos pezegajn ŝtonojn por bari la faŭkon de la groto. Tie Ii sidu unu tagon aŭ du, ĉiam laŭ cirkonstancoj. Jes, jes, tie li suĉu siajn ungojn, memorante, kia konduto apartenas al la paco. 05066
Bottom
05067
Top
ЛАУРИ: Я против такого решения. LAURI. Mi ne aprobas la decidon. 05067
Bottom
05068
Top
ТУОМАС: Я тоже. TUOMAS. Mi ankaŭ nc. 05068
Bottom
05069
Top
ТИМО: Что я, дикий кабан, чтоб сидеть в затхлой дыре? Нет, это не выйдет. TIMO. Cu mi estas strivanga melo, kies loĝejo estas ŝim-odora groto de monto. For tio! 05069
Bottom
05070
Top
ЮХАНИ: Вы сразу же и бунтовать! JUHANI. Vi komencas ribeli. 05070
Bottom
05071
Top
ТУОМАС: Нет, такое наказание не годится. TUOMAS. Tiu paragrafo pri puno ne konvenas, ne konvenas. 05071
Bottom
05072
Top
ТИМО: Не быть бычку на веревочке, как гласит пословица. Я не дикий кабан и не барсук. TIMO. »Ne taŭgas», diras proverbo. Mi ne estas arbara porko aŭ melo. 05072
Bottom
05073
Top
ЮХАНИ: А ты веди себя тихо да послушно, вот и избежишь моего карающего гнева. JUHANI. Tial kondutu ĉiam bone kaj dece, por eviti Ia punantan teruron de mia kolero. 05073
Bottom
05074
Top
ТИМО: Но я тебе не барсук и не волк. Да, да! И не медведь или какая-нибудь крыса. Надо и меру знать. Вот так-то. TIMO. Sed mi ne estas melo nek lupo. He, he! mi ne estas eĉ urso nek ia rato! Hontu iom. »Hontu, diris Jaakkola Juuti» he, he! 05074
Bottom
05075
Top
ААПО: Можно мне вставить словечко? AAPO. Ĉu oni permesas al mi diri vorton? 05075
Bottom
05076
Top
ЮХАНИ: Давай. Что ты хочешь сказать? JUHANI. Volonte. Kion vi volas diri? 05076
Bottom
05077
Top
ААПО: Я тоже не одобряю такого параграфа. Между родными братьями это было бы уж слишком бессердечно. AAPO. Ke ankaŭ mi ne aprobas tiun punparagrafon, kiun vi volus fiksi por uzo inter ni, kaj laŭ mia opinio ĝi estas inter fratoj tro kruda, bruta. 05077
Bottom
05078
Top
ЮХАНИ: Ага, не одобряешь? Не одобряешь? И впрямь не одобряешь? Тогда давай свой параграф, мудрец, раз уж мне вечно невдомек, что правильно и что нет! JUHANI. Do vi ne aprobas? Cu vi ne aprobas? Ĉu vi vere ne aprobas? Diru do pli saĝan paragrafon, ĉar mi neniam komprenas, kio estas ĝusta, kio malĝusta. 05078
Bottom
05079
Top
ААПО: Я этого не говорил. AAPO. Tion mi ne diras. 05079
Bottom
05080
Top
ЮХАНИ: Давай, давай, выкладывай свой разумный параграф, мудрец из Юколы! JUHANL Diru la novan, aprobindan paragrafon, vi profeto de Jukola. 05080
Bottom
05081
Top
ААПО: До мудреца мне далеко. Но этот... AAPO. Mi estas malproksime de la rango de profeto. Sed ĉi tiu ... 05081
Bottom
05082
Top
ЮХАНИ: Параграф, параграф! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! 05082
Bottom
05083
Top
ААПО: Это ведь... AAPO. Tia estas ... 05083
Bottom
05084
Top
ЮХАНИ: Параграф, параграф! Ну, выкладывай же свой разумный параграф! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! Diru Ia saĝan paragrafon! 05084
Bottom
05085
Top
ААПО: Ты с ума сошел? Орешь, будто штаны на тебе горят. И чего ты кричишь да мотаешь головой, как сыч? AAPO. Cu vi estas freneza? Vi ja krias kvazaŭ vi sidus kun fajro en via pantalono. Kial vi kriegas kaj skuas la kapon kiel strigo? 05085
Bottom
05086
Top
ЮХАНИ: Параграф! — вот что я кричу. Ну, где он, твой новехонький и сверхумный параграф? Выкладывай! Я буду молчать и слушать тебя, как плотва — кваканье лягушки. JUHANI. La paragrafon! mi krias laŭte. Tiun tute novan kaj malnovan saĝan paragrafon! Diru ĝin, kaj mi aŭskultos silente kiel perko ia kvakadon de rano. 05086
Bottom
05087
Top
ААПО: Я вот как думаю: того, кто не будет слушать советов и предостережений, кто будет строптивым и вздумает сеять раздор между нами, того мы просто выгоним, н пусть себе убирается подальше. AAPO. Jena estas mia penso pri ia afero: Li, kiu malŝatas la konsilojn kaj avertojn, montrante ĉiam nur maiicon, ĵetante inter ni semon de maipaco, li estu forigata de nia Iigo, estu forpelata malproksimen. 05087
Bottom
05088
Top
ТУОМАС: На том и решим. TUOMAS. Tio cstu la dekreto. 05088
Bottom
05089
Top
ЛАУРИ: С этим я согласен. LAURI. Al tio mi konsentas. 05089
Bottom
05090
Top
ТИМО: Я тоже. TIMO. Ankaŭ mi. 05090
Bottom
05091
Top
СИМЕОНИ: С этим мы все согласны. SIMEONI. Al tio ni konsentas ĉiuj komune. 05091
Bottom
05092
Top
ЮХАНИ: Гм! Пусть будет так. Но помните: кто вздумает рыпаться— того живо выгоним, и скатертью дорога! Так за какую работу возьмемся завтра? Уж я вас научу! JUHANI. Hm! Estu decidite. Kaj memoru: kiu de nun volas kaprici, Ii ricevos leporan pasporton en sian manon, pied-baton al la postaĵo kaj longan vojon antaŭ si. — Kiun laboron ni entreprenos morgaŭ, vi nigruloj? Certc mi donos al vi instruon. 05092
Bottom
05093
Top
ААПО: Малость досадно, что опять не обошлось без перепалки. Но пусть это не омрачит нашего спокойствии и радости в этот вечер. AAPO. Iom kolera; sed tio nun ne malserenigas nian trank-vilan kaj helan animon dum ĉi tiu vespera momento. 05093
Bottom
05094
Top
ЮХАНИ: Так за какое дело мы возьмемся утром? JUHANI. Kiun laboron ni komencos, kiam la suno leviĝos? 05094
Bottom
05095
Top
ААПО: Конечно, первым делом нужно рубить избу. AAPO. Kompreneble estas la konstruo de nia domo la unua. 05095
Bottom
05096
Top
ЮХАНИ: То-то. Завтра чуть свет пусть-ка четверо забирают топоры да становятся по своим углам. В эту четверку войдут: я сам, Туомас, Симеони и Аапо. Остальным тесать бревна и подавать их нам наверх. А когда будут готовы изба и амбар, все отправимся на охоту и рыбную ловлю. Так и запомните! JUHANI. Jes, tiel estas. Morgaŭ matene prenu lokon kvar viroj, ĉiu kun hakilo en la mano, sur sia angulo, kaj estu tiuj kvar viroj: mi mem, Tuomas, Simeoni kaj Aapo. La aliaj ĉirkaŭhaku kaj rulu la trabojn al r.i supren. Kaj post kiam nia domo kaj maigranda provizeja budo estos pretaj, tiam ĉiu knabo iru por koiekti nutraĵon, al ĉasado kaj a! fiŝkaptado. Tion memoru! 05096
Bottom
05097
Top
Они покончили с ужином и улеглись на покой. Настала ночь, облачная, но тихая майская ночь. В лесу хрипло кричал филин, на Ильвесъярви покрякивали утки, и где-то вдали то и дело раздавался рев медведя. В остальном вокруг дарили тишина и покой. Но легкокрылый сон не залетал в дерновую хижину братьев. Ворочаясь с боку на бок, они молча раздумывали о бренном мире и превратностях судьбы. Tiel ili finis fine sian manĝon kaj iris por ripozi en ŝirmo de la karbistkabano. Venis nokto, nuba sed senventa maja nokto. En la arbarego kriis gufo per sia raŭka voĉo, sur Linkolago knarvoĉis anasoj kaj tiam kaj iam aŭdiĝis el malproksimo la akra fajfo de urso. Cetere regis en la naturo kvieto kaj profunda silento. Sed Ia delikatflugila es. taĵo Dormeto ne volis viziti la fratojn en la herbaĵkovrita budo. Silentaj, sed sin turnante de unu flanko al la alia, ili pensis pri la iro de ĉi tiu mondo kaj pri la ŝanĝiĝemo de nia vivo. 05097
Bottom
05098
Top
ААПО: Кажется, никто еще не сомкнул глаз. AAPO. Ankoraŭ nenies okulo fermiĝis, mi kredas. 05098
Bottom
05099
Top
ЮХАНИ: Один только Тимо сладко спит, а мы ворочаемся, будто колбаски в кипящем котле. И отчего нам не спится? JUHANI. Dolĉe jam dormas Timo, sed ni aliaj ĉi tie nin tordadas kaj turnadas kvazaŭ kolbasoj en bolanta kaldrono. Kial ni estas ĉi tiel sendormaj? 05099
Bottom
05100
Top
ААПО: Нынче жизнь наша круто повернулась. AAPO. La vojo de nia vivo faris hodiaŭ abruptan turnon. 05100
Bottom
05101
Top
ЮХАНИ: Оттого-то у меня и неспокойно на душе, очень неспокойно! JUHANI. Pro tio mia animo estas maltrankvila, tre mal-trankvila. 05101
Bottom
05102
Top
СИМЕОНИ: И у меня сердце ноет. Кто я такой? Блудный сын. SIMEONI. Malluma estas la stato de mia koro. Kio estas mi? Erarinta filo. 05102
Bottom
05103
Top
ЮХАНИ: Да! Агнец, заблудший в темном лесу. JUHANI. En dezcrto perdita ŝafo. 05103
Bottom
05104
Top
СИМЕОНИ: Так покинули мы соседей и ближних своих. SIMEONI. Tiel ni foiiasis la najbarojn kaj la kristanajn proksimulojn. 05104
Bottom
05105
Top
ТУОМАС: Да, теперь мы тут. И будем до тех пор, пока в лесу не переведется дичь. TUOMAS. Ci tie ni estas kaj ĉi tie ni restos tiel longe, kiel troviĝas freŝa viando en arbaro. 05105
Bottom
05106
Top
ААПО: Все пойдет на славу, если только возьмемся с умом за дело. AAPO. Cio bone sukcesos, se ni ĉiam laboros kun prudenta menso. 05106
Bottom
05107
Top
СИМЕОНИ: Ишь как филин кричит, а от его крика никогда не жди добра. Старые люди говорят, он пожары предвещает, кровавые распри с убийствами. SIMEONI. Gufo tie en la arbarego kriadas kaj ĝia kriado neniam antaŭdiras bonon. Antaŭdiras bruladon, sangajn intcrbatiĝojn kaj murdojn, kiei diras maljunaj homoj. 05107
Bottom
05108
Top
ТУОМАС: У филина должность такая, чтоб кричать в лесу, тут нет никаких примет. TUOMAS. Kriado en arbaro estas ĝia tasko kaj sen ia sig-nifo. 05108
Bottom
05109
Top
ЭРО: Но ведь здесь не лес, а целая деревня, дом Импиваара, крытый дерном. EERO. ĉi tie. estas vilaĝo, la herbaĵtegmenta domo de Impivaara. 05109
Bottom
05110
Top
СИМЕОНИ: Теперь эта кликуша перебралась уже в другое место и кричит на вершине горы. По преданию, там когда-то отмаливала свои грехи Бледнолицая дева. Она молилась целые ночи напролет и зимой и летом. SIMEONI. Sed nun la antaŭdiristo ŝanĝis lokon, ĝi kriadas tic sur Ia montdorso. Tic iam en pasinta tempo, kiel rakonto diras, petegis »La pala virgulino» pardonon pro siaj pekoj, petegis ĉiunoktc en vintro kaj en somero. 05110
Bottom
05111
Top
ЮХАНИ: Оттого-то эту гору и прозвали Импиваара. Когда-то, мальчонкой, я слышал это предание, да забыл. Расскажи-ка нам, Аапо, чтоб скоротать эту длин-' ную ночь. JUHANI. Pro ŝi ja ĉi tiu monto ricevis la nomon Impivaara. Mi foje, estante infano, aŭdis tiun rakonton, sed ĝi jam plej-parte forgesiĝis. Frato Aapo, vi ĝin rakontu al ni ĉi tic por pasigi la enuigan nokton. 05111
Bottom
05112
Top
ААПО: Ох, как Тимо захрапел. Но пусть спит. Я вам расскажу предание. AAPO. Timo ronkas kicl viro; sed li dormu en paco; mi volas rakonti al vi la fabelon. 05112
Bottom
05113
Top
И Аапо рассказал братьям следующее предание о Бледнолицей деве. Sekvantan fabelon pri la pala virgulino rakontis nun Aapo al siaj fratoj: 05113
Bottom
05114
Top
Давным-давно в пещерах этой горы, на страх и погибель людям, обитал злой гном. У него были две страсти: любоваться драгоценностями, которые он хранил в глубоких тайниках пещер, и пить человеческую кровь, которой он ненасытно жаждал. Но он имел силу над человеком не дальше девяти шагов от горы и потому во время своих похождений прибегал к коварству. Он был искусным оборотнем и мог превращаться в кого угодно. Его часто видели то в облике прекрасного юноши, то очаровательной девушки — смотря по тому, чьей крови он жаждал. Многих пленила красота его дьявольских глаз, многие простились с жизнью в его страшных пещерах. Loĝis iam en la grotoj de ĉi tiu monto terura dcmono, abo-meno kaj morto de homoj. Du voluptojn kaj pasiojn li havis en la vivo: rigardadi kaj tuŝadi siajn trezorojn en la profundaj kaŝejoj de la grotoj kaj trinki homan sangon, kiun li dezire soifis. Sed nur naŭ paŝojn de la monto li havis potencon al perforta konduto, kaj tial li devis praktiki ruzon dum siaj ekskursoj. Li povis ŝanĝi sian eksteraĵon en kian ajn li volis; kaj ĉirkaŭe en Ia regiono oni vidis lin iri iam kiel rava junulo, iam kiel belega virgulino, ĉiam laŭ tio, ĉu li volis trinki viran aŭ virinan sangon. Multaj estis venkitaj pro Ia infera beleco de lia rigardo, multaj perdis sian vivon en Ia teruraj grotoj de la dcmono. tiel la monstro delogis al si la malfeliĉajn viktimojn. 05114
Bottom
05115
Top
Была дивная летняя ночь. На зеленой лужайке, обнимая свою возлюбленную, сидел юноша. Как пылающая роза, покоилась дева на его груди. То было их прощальное объятие: юноша должен был отправиться в долгий путь и оставить свою подругу. «Любовь моя, — так говорил юноша, — я покидаю тебя, но не успеет солнце изойти и зайти сто раз, как я снова буду с тобой». А дева ответила: «Заходящее солнышко не кинет такого нежного прощального взора на мир, как я — своему милому на прощание, и лучи утренней зари не загорятся так ярко, как загорятся мои очи, когда я снова поспешу навстречу тебе. И как бы долог ни был день, я буду каждый миг думать о тебе, и ночами, в царстве сновидений, я буду всегда с тобой». Так сказала красавица, и юноша ей ответил: «Твои слова прекрасны. Но почему мое сердце чует беду? Любовь моя, поклянемся перед небом в вечной верности». И они дали священный обет перед небесами и господом богом. Леса и горы внимали им в полной тишине. Наступил рассвет, они обнялись последний раз и расстались. Юноша ушел, а дева еще долго бродила в одиночестве по сумрачному лесу, вспоминая прекрасного друга. Estis milda somernokto. Sur verda herbejo sidis junulo, ĉirkaŭprenante sian karulinon, junulinon, kiu kvazaŭ brilanta rozo ripozis ĉe lia brusto. Tio estis ilia adiaŭa kareso; ĉar Ia knabo devis forvojaĝi kaj disiĝi por kelka tempo de sia korami-kino. »Mia virgulino», tiel parolis la junulo, »nun mi foriros de vi, sed apenaŭ cent sunoj havos tempon leviĝi kaj maileviĝi antaŭ ol mi renkontos vin ree». Diris la junulino: »La suno subirante ne ĵetas tiel karan adiaŭan rigardon al sia mondo kiel mi al mia karulo, kiam li foriras, kaj leviĝante ne brilas la ĉiela lumo tiel belege kiel brilos miaj okuloj, kiam mi ree rapidos al vi renkonte. Kaj kio c! mia animo havos Iokon en la daŭro de klara tago, tio estos penso pri vi, kaj en la mal-lumeta mondo de la sonĝoj mi promenos kun vi.— Tiel la junulino, sed ree la junulo diris: »Belege vi parolis; sed kial mia animo antaŭsentas malbonon? Mia virgulino, nun ni Juru unu al la alia ĉiaman fidelecon ĉi tie sub la vizaĝo de la ĉielo.» Kaj ili faris sanktan ĵuron, ĵuris antaŭ Dio kaj la ĉielo, kaj scn-spirc aŭskultis iliajn vortojn la arbaroj kaj la montoj. Sed fine ĉe tagiĝo ili ĉirkaŭprenis unu la alian la lastan fojon kaj disiĝis. La junulo rapidis for, sed longan tempon promenis la junulino sola en arbara krepusko, memorantc sian belan karulon. 05115
Bottom
05116
Top
Вот она идет по густому сосновому бору. Но что за странное видение приближается к ней? Она видит юношу, благородного, как князь, и прекрасного, как золотое утро. Огнем пылают перья на его шляпе. На плечи накинут кафтан, голубой, как небо, и, как небо, усеянный сверкающими звездами. Его рубашка бела как снег, и стаи опоясан пурпурным поясом. Он смотрит на девушку, и взгляд его пылает любовью, и нежно звучит его голос, когда он говорит ей: «Не бойся меня, красавица, я твой друг и принесу тебе большое счастье, если позволишь хоть раз обнять тебя. Я могущественный человек, неисчислимы мои сокровища и драгоценности, я мог бы купить весь мир. Стань моей возлюбленной, и я увезу тебя в чудесный замок и посажу рядом с собою на сверкающий трон». Так говорил он своим чарующим голосом, и в изумлении стояла дева. Она вспомнила недавнюю клятву и отшатнулась от незнакомца, но тут же снова склонилась к нему, и странное смятение вкралось ей в душу. Словно от знойного солнца закрыв рукою лицо, она снова повернулась к нему', опять отшатнулась и еще раз взглянула на дивное видение. Его глаза сияли восторгом. Й вдруг дева упала в объятия прекрасного князя. Он тотчас помчался прочь, а на руках у него, словно в беспамятстве, лежала жертва. Он бежал по крутым горам, по глубоким оврагам, и лес вокруг становился все темней. Трепетно забилось сердце девушки, холодный пот выступил на ее челе: она заметила что-то звериное, страшное в пылающем взоре спутника. Девушка оглянулась. Только мрачные ели мелькали по сторонам: так мчался похититель. Она взглянула в лицо юноши и вздрогнула от ужаса, хотя сердце и было полно дивного восторга. Kiam ŝi promenas en la densa pinaro, kia mirinda fantomo vcnas al ŝi rcnkonte? Ŝi vidas junan viron, noblan kiel princo kaj belegan kiel nuna ora matcno. Kvazaŭ fajra flamo Iumas kaj brilas la plumfasko de lia ĉapelo. Sur liaj ŝultroj pcndas mantclo, blua kicl ĉielo kaj ornamita kiel ĉielo kun brilantaj steloj. Lia Iaŭkorpa vesto estas blanka kiel neĝo, kaj ĉirkaŭ si li havas purpurruĝan zonon. Li rigardas la junulinon kaj el lia rigardo fluas flama amo, kaj dolĉe aŭdiĝas lia voĉo, kiam li parolas al la junulino: »Ne timu min, ĉarma virgulino, mi cstas via amiko kaj alportas al vi senliman feliĉon, se vi pcr-mesas, ke mi vin unu fojon ĉirkaŭprenu. Mi estas potenca viro, mi havas trezorojn, kaj multekostajn ŝtonojn sen limo, kaj mi povus aĉeti eĉ Ia tutan mondon. Venu kaj estu mia karulino, mi volas konduki vin en pompan kastelon kaj sidigi vin apud mi sur brilantan seĝon.» Tiel li parolis per agrabla voĉo kaj konsternite staris la junulino. §i memoris sian ĵus eldiritan ĵuron, kaj for ŝi volis iri, sed ree ŝi altiriĝis al la viro, kaj stranga konfuzo ŝin kaptis. A1 la viro ŝi turnis sin, kovrante per siaj manoj la vizaĝon kiel antaŭ radianta suno; for ŝi turniĝis ree sed rigardis ankoraŭ foje la mirindan fantomon. Potenca ravo brilis de tie al ŝi, kaj subite la junulino apogis sin kontraŭ la brusto de Ia bela princo. Sed la princo forrapidis kun sia kaptaĵo, kiu kvazaŭ scnkonscia kuŝis sur liaj brakoj. Trans krutajn montojn, trans profundajn valojn ili scnĉese iris, kaj ĉiam pli kaj pli maliuma fariĝis la arbaro ĉirkaŭ ili. Maltrankvile batis Ia koro de Ia junulino kaj ŝvito de doloro fluis de ŝia frunto; ĉar fine ŝi ekvidis kvazaŭ ion brutan, teruran en la sorĉa okulflamo de la fantomo. Ŝi rigardis ĉirkaŭen, kaj rapidc preterpasis la malhelaj piceoj, dum ŝia portanto rapide kuris; ŝi rigardis la vizaĝon de Ia junulo, kaj teruraj tremoj skuis ŝian korpon, sed stranga ravo tamen regis en ŝia koro. 05116
Bottom
05117
Top
Так они мчались сквозь темные леса, и уже показалась высокая гора с мрачными пещерами. И когда они были в нескольких шагах от горы, случилось что-то ужасное: юноша в княжеских одеждах вдруг обратился в страшное чудовище. На его голове появились рога, на затылке зашуршала жесткая щетина, а на своей груди бедная девушка ощутила его острые когти. Несчастная закричала и заметалась в ужасе, стараясь вырваться, но все было напрасно. Дико вопя, гном затащил ее в самую глубокую пещеру и выпил ее кровь до последней капли. Но тут произошло чудо: душа не покинула девы, она осталась жива — бескровная, белоснежная, бу'дто печальный призрак из царства смерти. Гном в удивлении заметил это и изо всех сил принялся рвать ее когтями и зубами, но умертвить так и не смог. Тогда он решил навсегда оставить ее у себя, в вечной тьме подземелья. Но что она могла делать, какую пользу приносить злому духу? Он приказал девушке чистить его сокровища и драгоценные камни и без конца раскладывать их перед ним, потому что он никогда не уставал восхищаться ими. Ili iris ĉiam antaŭen tra arbaroj, kaj vidiĝis fine alta monto kaj ĝiaj mallumaj grotoj. Kaj nun, kiam ili estis cn distanco de kelkaj paŝoj de la monto, okazis teruraĵo. La viro en reĝa kostumo ŝanĝiĝis subite en teruran demonon: kornoj kreskis el lia kapo, en lia nuko estis rigidaj haregoj, kaj nun la mizera junulino sentis dolorc cn sia brusto liajn akrajn ungojn. Kaj tic la malfeliĉa virgulino kriis, baraktis en sia sufero, sed vanc. Kun malica krio la demono trenis ŝin en sian plej profundan groton kaj suĉis el ŝi la sangon ĝis la Iasta guto. Sed okazis mirindaĵo: la spirito ne eliĝis el la membroj de la junulino, sed ŝi restis viva, sensanga kaj neĝoblanka kiel malĝoja fan-tomo de morto cl la lando de Hadeso. Mirante Ia demono observis tion, uzis siajn ungojn kaj dcntojn ĉiufortc kontraŭ sia viktimo, sed tamcn ne povis malvivigi ŝin. Fine li decidis teni ŝin ĉe si en la mallumaj kavernoj. Sed kiajn laborojn ŝi povus fari, kian utilon aiporti al la dernono? Li ordonis la junulinon purigi liajn trezorojn kaj liajn multekostajn ŝtonojn, senĉese meti aron da ili antaŭ lin, ĉar li ne laciĝis rigardadi ilin kun admiro. 05117
Bottom
05118
Top
Проходят годы, а бледная, бескровная девушка все живет в горном заточении. По ночам, однако, можно увидеть, как она стоит на вершине горы и безмолвно молится. Кто же дал ей свободу? Всесильное небо? В бурю, в дождь, в трескучие морозы она простаивает ночи напролет на горной вершине и отмаливает свои грехи. Бескровная, белоснежная и неподвижная, как ста-туя, она стоит молча, с поникшей головой, сложив на груди руки. Но ни разу не осмелится несчастная поднять взор к небу. Туда, к церковной колокольне за дальними лесами, прикован ее взгляд, и какой-то таинственный голос неустанно нашептывает ей слова надежды, которая сияет, как далекая искра. Так коротает она свои ночи на горной вершине. Никогда с ее уст не сорвется жалоба, никогда не колыхнется от вздоха ее грудь. Проходит темная ночь, наступает рассвет, и безжалостный гном снова прячет ее в свои пещеры. Tiel dum jaroj vivas Ia pala, sensanga virgulino malliberigita en la sino de Ia monto. Sed nokte oni tamen vidas ŝin stari kicl silenta preĝanto sur la montdorso. Kiu donis al ŝi tiun liberecon? Cu la potenco de la ĉielo? — Sed ĉiujn noktojn, en ventego, en pluvo kaj en forta malvarmego ŝi staris sur Ia monta supraĵo, petegantc pardonon pro siaj pekoj. Sensanga, ncĝo-blanka kaj kiel bildo, tiel scnmova, silcnta ŝi staras kun la manoj sur la brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. La kompatindulino ne kuraĝas lcvi sian frunton kontraŭ la ĉielo eĉ unu fojon, sed en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉese. Car tamen ĉiam sckreta voĉo flustras en ŝian orelon pri espcro; kvankam kicl malproksima fajrero, kvazaŭ el distanco de miloj da mejloj briletas al ŝi tiu cspero. Tiel ŝi pasigas siajn noktojn sur la monto, kaj ncniam aŭdiĝas de ŝiaj lipoj plendo; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj la brusto de la peteganto. Tiel pasas la malluma nokto, sed ĉe tagiĝo ree Ia senkompata demono trenas ŝin en siajn grotojn. 05118
Bottom
05119
Top
Не успело солнце сто раз осветить мир, как юноша^ возлюбленный девы, радостный возвратился домой. Но не кинулась ему навстречу прелестная девушка, не приветствовала его. Он спросил, куда скрылась его красавица, но никто не мог дать ответ. Он разыскивал ее повсюду дни и ночи, не зная усталости, но напрасно: дева исчезла без следа, словно утренняя роса. Он потерял всякую надежду, для него в жизни не было больше радости, и он бродил как тень. Однажды, когда уже занимался багряный рассвет, смерть затуманила его взор. Apenaŭ cent fojojn la suno estis lumiginta la teron antaŭ ol la junulo, la karulo de la junulino, revenis ĝojanima hejmen de sia vojaĝo. Sed lia ĉarma virgulino ne rapidis al li renkontc por deziri bonvenon. Li demandadis, kie restas la belulino, sed de neniu li ricevis informon. Ĉie ii ŝin serĉis nokte kaj tage, sen laciĝo, sed vane; la virgulino estis perdiĝinta sen postsigno kvazaŭ matena roso. Finc li pcrdis ĉiun esperon, forgesis la vivoĝojon kaj iradis ĉi tic ankoraŭ tempon kiel muta ombro. Foje fine, kiam la brilanta suno leviĝis, morta nokto mal-Iumigis la fajron de liaj okuloj. 05119
Bottom
05120
Top
Долгие-долгие годы провела в заточении Бледнолицая дева: днем в пещерах гнома начищала она без конца сокровища и раскладывала их перед глазами своего мучителя, а ночью на горной вершине бескровная, белоснежная и неподвижная, как статуя, она молча стоит с поникшей головой, скрестив на груди руки. Не смеет она поднять взор к небу; к церковной колокольне за далекими лесами прикован ее взгляд. Ни жалоб, ни вздохов не слышно из уст молящейся девушки. Sed jarojn terure longajn pasigas la pala virgulino: la tagojn en la grotoj de la demono senĉese purigante kaj ordigante trezorojn antaŭ la okuloj de sia kruela turmcntanto; sed la noktojn ŝi pasigas sur la montsupraĵo. Sensanga, neĝoblanka kaj kiel bildo, tiel senmova, silenta ŝi staras kun la manoj sur Ia brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. Ne kuraĝas ŝi levi sian frunton kontraŭ la ĉielo, nur en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉcse. Ŝi ne plendas; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj Ia brusto de la peteganto. 05120
Bottom
05121
Top
Светлая летняя ночь. Дева снова стоит на горе, вспо-’ миная годы, проведенные в мучительном заточении. Сто лет прошло с того дня, как она • рассталась с другом1 сердца. И когда она представляет себе, какими долгими были эти минувшие десятилетия, ее охватывает ужас, мысли путаются, на мшистую скалу падают- капли холодного пота. И вот она впервые осмелилась взглянуть на небо и заметила там дивный свет, точно падающая звезда приближалась к ней из бесконечной дали. И чем* ближе был этот свет, тем больше он преображался. Нет, то была не падающая звезда, а лучезарный юноша со сверкающим мечом в руке. Его лицо светилось чем-то знакомым, и сильно забилось сердце девы. Она узнала своего суженого. Но почему в его руке меч? Она терялась в догадках и слабым голосом промолвила: «Не этот ли меч положит конец моим страданиям? Вот, моя грудь, юноша, вонзи в нее свою блестящую сталь и. подари мне смерть, если можешь. Уже давно я жажду ее». Так сказала она. Но не смерть принес ей юноша, а вдохнул в нее жизнь, которая, как пленительное дуновение утреннего ветра, овеяла деву. И он с нежностью во взоре обнял ее, поцеловал, и она почувствовала, как в ней журчащим ручейком заструилась кровь; точно облако на утренней заре, запылали ее щеки, и радостью засветилось лицо. Она склонила голову на руки суженого и, взглянув на ясное небо, выдохнула из груди муки минувших десятилетий. И пальцы юноши нежно перебирали ее локоны, развевавшиеся на ветру. Дивен был этот миг искупления! В еловом бору на крутом склоне горы щебетали птицы, на востоке величественно всходило солнце. И это утро напомнило им другое утро, когда они на долгие годы простились друг с другом на зеленой лужайке. Estas hela somernokto. Sur la monto staras ree Ia virgulino, memoras Ia tempon, kiun ŝi pasigis en la turmenta malliberejo; kaj jaroj jam cent pasis de tiu tago, kiam ŝi disiĝis de sia kor-amiko. Ŝi konsterniĝas, ŝiaj pensoj turniĝadas kaj malvarmaj ŝvitperloj ruliĝas de ŝia frunto malsupren sur la muskan grundon de la monto, kiam ŝi rememoras la longecon de la pasintaj jardekoj. Tiam ŝi kuraĝis la unuan fojon rigardi supren al la alto, kaj post momento ŝi ekvidis mirindan lumon, kiu kiel fluganta stelo ŝajnis proksimiĝi al ŝi el malproksimaj spacoj. Sed ju pli proksimen tiu lumo al ŝi venis, des pli ĝi ŝanĝis sian aspekton. Kaj ĝi ne estis iu fluganta stelo, sed lume aliformita junulo, kun fulmanta glavo en Ia mano. E1 tiu vizaĝo brilis dolĉa konateco, kaj forte komencis bati Ia koro de la junulino; ĉar nun ŝi ekkonis sian antaŭan fianĉon. sed kial li proksimiĝas kun glavo en la mano? Tio elvokis timemajn pensojn en la junulino, kaj ŝi diris kun malforta voĉo: Cu tiu glavo fine ĉesi-gos miajn suferojn? Ci tie estas mia brusto, juna heroo, frapu kun via brila ŝtalo ĉi tien, kaj, se vi povas, donacu al mi la morton, kiun mi jam Ionge, longe sopiris.» Tiel ŝi parolis sur la monto, sed la junulo ne alportis al ŝi morton, sed dolĉan ekbrilon de vivo, ekbrilon, kiu kvazaŭ bonodora matenblovo zumante turniĝadis ĉirkaŭ la pala virgulino. La ame rigardanta junulo premis ŝin al sia brusto, kisis ŝin, kaj tuj sentis la sen-sanga virgulino, ke delikata sango fluas kvazaŭ dolĉa torento en ŝiaj vejnoj, ŝiaj vangoj brilis kiel nubo de matenruĝo, kaj ĝojon radiis la hela frunto. Kaj ŝi ĵetis sian buklan kapon sur Ia brakon de sia fianĉo, ekrigardis al la klara alto, elĝemante el sia brusto la dolorojn de jardekoj; kaj la fingroj de la junulo migradis en ŝiaj bukloj, kiuj bele flirtis en la malforta vento. Belega estis la momento de savo kaj la matcno de liberiĝo. Birdoj kantis en piceoj ĉe la randoj de tiu sovaĝa monto kaj el Ia nordoriento leviĝis Ia brilanta disko de la suno. Estis ĉi tiu mateno simila al tiu mateno, kiam la geamikoj iam sur verda herbejo disiĝis por Ionga tempo. 05121
Bottom
05122
Top
Вдруг гном, ощетинившись от ярости, вскарабкался на гору, чтобы снова увести деву в подземелье. Но едва он протянул к ней свои когти, как меч юноши, быстрый, точно молния, пронзил его грудь, и наземь брызнула черная кровь. В ужасе отвернулась дева, крепко прижалась к груди милого, а гном, дико взревев, испустил дух и покатился вниз по склону. Так был опасен мир от этого страшного чудовища. А юноша и дева неслись уже в сверкающих серебром облаках, поднимаясь в неведомую высь. Невеста отдыхала на коленях своего суженого и, склонившись к нему головой, счастливо улыбалась. Они улетели в небесную даль, и в глубокой бездне остались леса, горы и извилистые долины. Потом все исчезло из виду, словно окуталось голубой дымкой. Sed nun la kolerema demono kun vostoj supren etenditaj pro kolero, rampis supren sur la monton por kapti la virgulinon al siaj keloj ree. Sed apenaŭ li etendis siajn ungojn al la junulino, kiam la glavo dela junulo, rapidekiei fulmo.trapikis lian bruston; kaj sur la monton disŝprucis lia nigra sango. For turnis la junulino sian vizaĝon de tiu vidaĵo, premante sian frunton al la brusto de sia amiko, kiam Ia demono, aĉe kriegante, mortis kaj falis de la montdeklivo malsupren. Tiel liberiĝis la mondo de terura monstro. Sed en arĝenta nubo leviĝis la junulo kaj la virgulino supren en regionojn de la alto. Sur la genuoj de sia fianĉo kuŝis Ia fianĉino kaj premantc sian frunton al lia brusto, ridetis feliĉa. Tra spacoj ili rapidis, kaj malsupre en malproksima profundo restis arbaroj, montoj kaj multbranĉaj valoj. Kaj ĉio antaŭ iliaj okuloj malaperis kvazaŭ en blua fumo. 05122
Bottom
05123
Top
Вот какое предание о Бледнолицей деве рассказал братьям Аапо в эту бессонную ночь, когда они лежали в крытой дерном хижине на поляне Импиваары. Tio estis la fabelo pri la pala virgulino, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj en la herbaĵtegita kabano dum tiu sendorma nokto ĉe la deklivo de Impivaara. 05123
Bottom
05124
Top
ЮХАНИ: Вот и Тимо проснулся, когда преданию конец. JUHANI. Sed vekiĝas Timo ĝuste kiam finiĝas nia rakonto. 05124
Bottom
05125
Top
ТИМО: Отчего вы не спите, ребята? TIMO. Kial vi ne dormas pace, fratoj? 05125
Bottom
05126
Top
ЮХАНИ: Мы тут побасенками забавляемся. Да, вот оно какое, предание. JUHANI. Oni ĉi tie rakontadas multe, — Jes, tio estis la rakonto pri la iama knabino kaj la demono. 05126
Bottom
05127
Top
СИМЕОНИ: Но говорят, этот злой гном и нынче жив. Охотники видели его. У него всего-навсего один глаз — ночью сверкает, точно горящий уголек. SIMEONI. Sed oni diras, ke tiu terura demono ankoraŭ vivas. ĉasistoj lin vidis kaj li havas nur unu okulon, kiu brilas en nokta mallumo kvazaŭ ardanta karbo. 05127
Bottom
05128
Top
ЮХАНИ: А вы послушайте, что приключилось несколько лет тому назад со старым дедом Куоккалой, с тем, что недавно отдал богу душу. Как-то весной он ходил на глухариные тока и вот на этой самой поляне коротал ночь у костра; и вдруг увидел там, у горы, блеск, и еще услышал голос, который беспрестанно вопрошал: «Швырнуть, что ли? Швырнуть, что ли?» Итак тысячи раз. А старик-то попался не из пугливых, еще старой закалки. Слушал, слушал, наконец обозлился и в сердцах ответил: «Швыряй, черт тебя побери!» JUHANI. Jes, kio okazis antaŭ kelkaj jaroj al Ia maljunulo de Kuokkala, al li, kiu nun ripozas en la sino de la Sinjoro. lun printempon, estante ĉe Iudo de urogaloj kaj atendante, ĉe bivakfajro, ĉi tie sur la deklivo la pason de noktomezo li vidis tic ĉe la montmalsupro la saman lumantan brilon kaj aŭdis voĉon, kiu scnĉese demandis: »ĉu mi fetu, ĉu mi ĵetu?»; tiel li demandis multajn milojn da fojoj, tiel ke la maljunulo, kiu estis el malnova radiko kaj kies koro ne bategis pro bagatelo, fine koleriĝis kaj respondis per akra voĉo: »}etu, lasu veni kaj forpreni!» 05128
Bottom
05129
Top
ТИМО: А тому больше ничего и не надо было. TIMO. Sed neniom pli estis bezone. 05129
Bottom
05130
Top
ЮХАНИ: Да, расскажи-ка, Тимо, чем все это кончилось. JUHANI. Jes, rakontu kio okazis. 05130
Bottom
05131
Top
ТИМО: Не прошло и минуты, у костра появился, оскалив зубы, страшный скелет — так внезапно, точно его десять молодцов сюда швырнули, — и мигом погасил костер, до самой последней искорки. Старик живо схватил ружье и быстренько засеменил от этой горы, хотя и был не из пугливых, как сказал Юхани. TIMO. Jen, venis post momento grimacanta skeleto al la bivakfajro de la maljunulo, venis falante, kvazaŭ el manoj de dek viroj ĵetita kaj estingis la fajron plene ĝis la lasta fajrero. Sed nun la maljunulo kaptis la pafilon kaj foriris rapide el la proksimo de la monto, kvankam, kiel diris Juhani, li estis el malnova radiko kaj lia koro ne saltis pro bagatelo. 05131
Bottom
05132
Top
СИМЕОНИ: Выходит, мы поселились во граде бесов и всякой нечисти? SIMEONI. Ni do translokiĝis ĉi tien al la urbo de demonoj kaj diabloj. 05132
Bottom
05133
Top
ААПО: Так вот и поселились, и нам нечего бояться. Если этот гном и жив еще, силы у него уже никакой нет. По тому видать, как он обошелся со стариком Куок-калой. Ведь в гневе своем он только огонь сумел потушить, да и то лишь с позволения самого старика. Нет уж, его силу навеки сломил меч того святого юноши. AAPO. Ci tien ni translokiĝis kaj ĉi tie ni loĝos sen timo. La demono, se li eĉ ankoraŭ vivus, estus tute senpotenca; tion ja montris lia konduto kontraŭ lamaljunulo de Kuokkala. En sia kolero li povis estingi la fajron, kaj eĉ tion nur post permeso de la viro mem. Lian potencon rompis por ĉiam la glavo de la sankta junulo. 05133
Bottom
05134
Top
ЮХАНИ: Но девицу в темной пещере, с тем волосатым дьяволом, мне все-таки жаль. JUHANI. Sed la knabinon en la mallumo de montinterno mi devas kompati, la knabinon en kunesto kun tiu malbenita nukharulo. 05134
Bottom
05135
Top
СИМЕОНИ: А зачем она поддалась искушению? SIMEONI. Kial li ne kontraŭstaris la tenton. 05135
Bottom
05136
Top
ЮХАНИ: Э, брат, не говори! Что было бы с тобой, если б тебе повстречалась, к примеру, королевна, красивая, будто роза, вся в шелках и золотых одеждах, точно пава, и от нее так и несло бы помадой? И вдруг такая красотка подкатила бы к тебе и захотела бы тебя обнять и расцеловать — что бы тогда сталось с твоим бедным сердцем? Ответь мне, Симеони. JUHANI. Ho, knabo, ne diru tiel! Kiel okazus, se ekzemple en iu floranta, paca valo al vi venus renkonte reĝidino, bela kiel rozo kaj floro, trotetus al vi en silko, en ŝaloj kaj en odoro de pomado, en brilantaj oraj franĝoj kiel pavo, kaj tia koketulino paŝus al vi renkonte kaj volus vin ĉirkaŭprcni kaj kisi vin, kio okazus al via kompatinda koro? Mi demandas, Simeoni. 05136
Bottom
05137
Top
СИМЕОНИ: Я б призвал бога на помощь. SIMEONI. Mi petcgus forton en kredo. 05137
Bottom
05138
Top
ЮХАНИ: Гм... JUHANI. Hm. 05138
Bottom
05139
Top
ТИМО: Я бы не позволил ей обнять себя и того меньше— поцеловать. «Не прикасайся ко мне, — сказал бы н, — держись подальше, нечистая сила, не то выхвачу корягу и так отдубашу, что завтра твоя спина будет пестрее крыла горихвостки». Вот как бы я сделал безо всякой жалости. И поделом ей. TIMO. Mi ne lasus ŝin ĉirkaŭpreni min kaj ankoraŭ malpli kisi min. Restu for de mi, mi dirus, restu for, ruzulino, en sufiĉa distanco de mi, aŭ mi prenos bastonon el arbetaro kaj batos tiel ke via dorso morgaŭ brilos pli multkolore ol la flugiloj de kokcinelo. Tiel mi agus sen eĉ ioma kompato. Tio sufiĉus, mi kredas. 05139
Bottom
05140
Top
ЮХАНИ: Э, брат мой! Думаю, ты заговорил бы совсем иначе, если б повидал больше свет — побывал бы, например, в городе Турку. А я там был, когда гнал быков из имения Виэртола. И немало повидал там чудес. Насмотрелся, как щегольство да роскошь могут вскружить людям головы. О вы, падшие веси, о суета сует! Оттуда громыхают кареты, отсюда громыхают кареты, а в каретах восседают усатые шуты и девицы, точно фарфоровые куклы, и вокруг пахнет дорогими маслами и помадами. Но взгляните-ка туда! Боже спаси! Там семенит в золотом оперении настоящая мамзель или фрёкен, кто ее разберет. Посмотрите-ка на ее шею! Белая, будто парное молоко; на щеках—румянец, а глаза горят, точно два костра, — и все потому, что навстречу ей спешит щеголь в шляпе, в блестящем черном фраке да щур... — эх, забери тебя нечистая сила!—щурит на нее левый глаз, а в него вставлено четырехугольное стеклышко. И теперь — вот потеха-то! — как они раскланиваются и приседают друг перед другом: самка даже губки подбирает, точно земляничкой лакомится, и щебечет, будто ласточка на солнечной крыше, а щеголь машет перед нею ручкой и своим хвостиком, потом еще шляпой, и до того шаркает ножкой, что даже искры высекает из мостовой. Вот была потеха! А я, мальчонка, стою на углу со связкой сырых кож на плече, ухмыляюсь про себя и думаю, глядя на этот тетеревиный ток: «Эх вы, сороки!» JUHANI. Ho ve, mia frateto! mi kredas, ke. vi parolus ali-maniere, se vi estus iom pli rigardinta ĉirkaŭ vi en ĉi tiu mondo, se vi ekzemple estus estinta en la urbo Turku. Tion mi faris, kiam mi pelis tien bovojn el la bieno Viertola. Vidis mi tie multon por miri, mi vidis kiel pompo kaj lukso povas konfuzi la kapojn de homidoj. Ho ve al vi, ho ve la bruanta vilaĝo, ho ve la ŝanĝiĝema vivo! De tie venas brue kaleŝo, de ĉi tie venas brue kalcŝo kaj en la kaleŝoj sidas ĉiaspecaj lipharaj arlckenoj, sidas knabinoj kvazaŭ porcelanaj pupoj eligante malproksimen ĉirkaŭe densan odoron de multekostaj oleoj kaj ŝmiraĵoj. Sed rigardu tien! Benu kaj gardu! de tie ja nun trotetas en oraj franĝoj vera petolaspekta «mamzclo» aŭ fraŭ-lino aŭ io tia. Jen ŝia kolo! Blanka kiel lakto, la vango pestruĝa, kaj la okuloj brulas en ŝia kapo kvazaŭ du fajregoj en sunbrilo, kiam al ŝi venas rcnkontc pompaĉulo, en ĉapelo, en brilnigra frako kaj rigard ... diablo vin prenu! — rigardas tra kvadrat-forma vitro, kiu brilas ĉe Ia maldekstra okulo de la dando. Sed jen nun... sep forĝistoj min prenu! nun oni ambaŭflanke ri-verencas, kaj jen kiel la ino nun vere pintigas sian buŝon je fragobuŝo kaj trilas kiel hirundo sur suna tegmento, kaj la dando antaŭ ŝi movas siajn manojn kaj sian voston, svingas sian ĉapelon kaj skrapas per la piedo tiel ke la ŝtonstrato fajrcras, jen tio estas vere ludado. Ho, vi pigoj mem! pensis mi knabeto, starante ĉe stratangulo kun amaso da freŝaj bovfeloj sur la ŝultro, kaj kun la buŝo en ridcto rigardante tiun tetroludon. 05140
Bottom
05141
Top
ТУОМАС: Господа и впрямь шуты. TUOMAS. Sinjoroj estas arlekenoj. 05141
Bottom
05142
Top
ТИМО: И ребячливы, точно младенцы. И едят они с тряпицей под подбородком, а пообедавши, пес их возьми, даже ложки не умеют облизать. Я собственными глазами видел это и страшно удивился. TIMO. Kaj infanecaj kiel Iaktbarbaj infanaĉoj. Eĉ ili manĝas kun tukaĉoj sur Ia brustoj, kaj ili — hundo min prenu — ne scias leki sian kuleron, kiam ili leviĝas de la tablo; tion mi vidis per miaj propraj okuloj je mia granda miro. 05142
Bottom
05143
Top
СИМЕОНИ: Зато надувать и драть семь шкур с крестьянина—это они молодцы. SIMEONI. Sed trompi kaj prirabi kamparanon, al tio ili estas kapabiaj. 05143
Bottom
05144
Top
ЮХАНИ: Да, в господском мире немало потешного, это я в Турку заметил. А все-таки попадись нам навстречу этакая расфуфыренная и надушенная красотка и поверти она юбками — небось затрепещет у парня сердце. Да, да, ребята! Велики мирские соблазны, это я еще в Турку приметил. И потому еще раз скажу: мне жаль ту девку на горе. Уж пора ей было спастись из ада и вместе с милым дружком причалить к мирной пристани, куда дай бог и нам попасть в свое время. А теперь, с этой надеждой в душе, давайте-ка попробуем уснуть. Правда, об этой горе есть еще одно необыкновенное предание, но оставим его до другого раза и ляжем спать. Симеони, сходи-ка, накрой угли золой, чтобы мне утром не маяться с огнивом и не размахивать пучком сена, а сразу же приняться за бревно и постукивать, точно дятел. Поди же. JUHANI. Vero, ke ekzistas en la sinjora mondo multe da virinajo kaj ridindaĵo, tion mi rimarkis dum mia vojaĝo al Turku. Sed jen, kiam al ni proksimiĝas en odoro de ŝmiraĵoj kaj en flirtantaj kolkrispoj tia flatema virinaĉo, tiam ne estas mirinde, se saltetas la koro de homido. Jes, jes, knaboj! La monda volupto tcntas fortc; tion mi vidis dum mia vojaĝo al Turku. Kaj mi diras ankoraŭ unu fojon, ke mia koro kom-patas la knabinon tie sur la monto. Kaj jam estis tempo por ŝi saviĝi el Ia infero kaj velveturi kun sia amiko en pacan ha-venon, kien Dio ankaŭ nin fine helpu. En tiu espcro ni nun penu ekdormi. Pri ĉi tiu monto ekzistas ankoraŭ unu mirinda rakonto, sed ĝi restu ĝis alia fojo kaj ni penu nun dormi. — Iru tamcn, Simeoni, kaj kovru la ardaĵon per cindro, por ke mi ne bezonu morgaŭ matenc klaketi fajroŝtalon kaj svingi herbfaskon, sed povu tuj komenci martcladi trabokapon kiel ruĝverta pego. Nun iru. 05144
Bottom
05145
Top
Симеони вышел исполнить приказание Юхани, но тотчас же вернулся, волосы дыбом и глаза навыкат. Заикаясь, он бормотал о каком-то странном, горящем глазе возле телеги. Остальные тоже испугались и, доверивши господу свое тело и душу, вышли из землянки; они стояли в оцепенении, точно столбы, и вглядывались в темноту, туда, куда Симеони показывал пальцем. Они и в самом деле заметили за телегой странный блеск, то исчезавший, то вновь появлявшийся. Братья, пожалуй, приняли бы его за единственный глаз своей кобылки, но там ничего не белело — напротив, виднелось что-то черное, да и колокольчик не позвякивал. Братья терялись в догадках и не смели шевельнуться. Но вот Туомас сердито крикнул: Simeoni iris por plenumi la ordonon de Juhani, sed revenis baldaŭ kun elstaranta hararo kaj kun turniĝantaj okuloj en la kapo. Balbutante li parolis ion pri stranga, brulanta okulo tie ekstere ĉe la ŝarĝveturilo. Pro tio ankaŭ la aliaj ekleviĝis, sin benis je animo kaj korpo, kaj eliris ĉiuj kune el sia kabano; kaj iliaj hararoj similis al ventnesto en betulo. Senmovaj, kvazaŭ mutaj kolonoj ili staris, fikse rigardantc en direkto, kien montris la fingro de Simeoni. Ili rigardis sen palpebrumo kaj fakte ili vidis post Ia ĉaro strangan brilon, kiu iam malapcris, sed baldaŭ ree montris sian brilantan lumon. Ili eble estus konjektintaj, ke tio estas la sola okulo de Blanko, sed tie estis videbla nenia blankaĵo, sed kontraŭe io nigra, kaj ne aŭdiĝis sono de tintilo. Tiel pensante la fratoj staris senmovaj; sed fine tamen Tuomas diris per akra voĉo: 05145
Bottom
05146
Top
[ТУОМАС:]— Чего тебе надо? TUOMAS. Kio mankas? 05146
Bottom
05147
Top
ЮХАНИ: Ради бога, не дерзи ему. Это он! Что же нам делать теперь, братцы? Это он! Что ему сказать? JUHANl. Pro Dio ne komencu paroli kun li tiel malrespckte. — Estas li! Kion ni nun faru, fratoj? Estas li! Kion ni diru al li? 05147
Bottom
05148
Top
ААПО: Хоть убей, не знаю. AAPO. Mi vere ne scias. 05148
Bottom
05149
Top
ТИМО: Сейчас бы в самый раз спеть стих из псалма. TIMO. Nun verso de psalmo estus bona. 05149
Bottom
05150
Top
ЮХАНИ: Неужто никто из нас не помнит ни одной молитвы? Помолитесь, дорогие братья, выложите с богом все, что только помните, что только в голову взбредет, и меньше всего думайте, к месту это или не к месту. Прочтите хоть ту молитву, какую читают при срочном крещении. JUHANI. Cu neniu el ni memoras parkere eĉ unu preĝon? Legu, karaj fratoj, eligu en Ia nomo de Dio kion ajn vi memoras, kio nur vcnas al via kapo, sen ia akordigo de la biblia sentenco kun la nuna stato. Legu eĉ el urĝobapta preĝo, karaj fratoj. 05150
Bottom
05151
Top
ТИМО: Я что-то знал из духовного песенника, но теперь мне ничего не выудить из своей памяти, словно на нее замок повесили. TIMO. Mi scipovis kelkajn partojn el la psalmaro, sed nun estas kvazaŭ terura baraĵo ĉe la pordo de mia kapo. 05151
Bottom
05152
Top
СИМЕОНИ: Это привидение не позволит говорить пи тебе, ни мне. SIMEONI. La spirito ne permesas al vi paroli kaj ankaŭ ne al mi. 05152
Bottom
05153
Top
ТИМО: Не иначе. TIMO. Li ne permesas. 05153
Bottom
05154
Top
ЮХАНИ: Ужас! JUHANI. Estas terure! 05154
Bottom
05155
Top
ААПО: Ужас! AAPO. Terure! 05155
Bottom
05156
Top
ТИМО: Воистину ужас! TIMO. Vere terure! 05156
Bottom
05157
Top
Ю хан и. Что делать? JUHANI. Kion fari? 05157
Bottom
05158
Top
ТУОМАС: Всего лучше, по-моему, не робеть. Давайте спросим у него, кто он и что ему надо. TUOMAS. Firma konduto kontraŭ li estas laŭ mia opinio plej bona. Ni demandu, kiu li estas kaj kion li deziras. 05158
Bottom
05159
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, я спрошу. Кто ты? Кто ты такой? Кто ты и чего ты хочешь от нас? Ни звука в ответ. JUHANI. Lasu min demandi. Kiu vi estas? Kiu vi estas? Kiu vi estas kaj kion vi deziras de ni? — Eĉ ne vorton responde. 05159
Bottom
05160
Top
ЛАУРИ: Возьмем-ка в руки головни. LAURl. Ni prenos ardajn karbaĵojn. 05160
Bottom
05161
Top
ЮХАНИ: Мы возьмем головни и сделаем из тебя жаркое, если не скажешь своего имени, роду-племени и зачем к нам пожаловал. JUHANI. Ni prenos ardajn karbaĵojn kaj faros el vi rostaĵon, se vi ne diras vian nomon, vian familian nomon kaj vian komision. 05161
Bottom
05162
Top
ЛАУРИ: Да не то! Я говорю, что надо швырнуть в него головней. LAURI. Ne, mia intenco estis, ke ni prenu la karbaĵojn tuj. 05162
Bottom
05163
Top
ЮХАНИ: Кабы осмелиться... JUHANI. Se oni kuraĝus. 05163
Bottom
05164
Top
ТУОМАС: Э, двум смертям не бывать! TUOMAS. Unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro. 05164
Bottom
05165
Top
ЮХАНИ: Да, да, и одной не миновать! Хватайте головни, ребята! JUHANI. Jes, unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro! Ni prenu la karbaĵojn! 05165
Bottom
05166
Top
И они выстроились в ряд с пылающими головнями в руках. Впереди стоял Юхани с круглыми, как у филина, глазами, которые он не сводил с огненной точки за телегой, а точка взирала на него. Так стояли братья на ночной поляне с искрометным оружием в руках; а на горных елях кричал филин, внизу шумел темный лес, и небосвод был затянут тучами. Baldaŭ ili staris en vico kun ardaj karbaĵoj en la manoj kiel armiloj. La unua staris Juhani kun okuloj rondaj kicl de gufo, kaj rigardantc ia okulon, videblan post la ŝarĝvetUrilo, kiu kŭn stranga brilo rigardis al li. Tiel staris la fratoj kun fajrerantaj armiloj sur la nokta deklivo; gufo kriadis de montaj piceoj, la solcca arbaro sub ili muĝis peze kaj mallumaj nuboj kovris la firmamenton. 05166
Bottom
05167
Top
ЮХАНИ: Как только я скомандую: «Давай, ребята!»— сразу швыряйте головни в этого дьявола! JUHANl. Kiam mi diros: nun, knaboj! tiam flugu la kar-baĵoj el niaj manoj sur la nukon de la diablo. 05167
Bottom
05168
Top
СИМЕОНИ: Испробуем-ка еще заклинания. SIMEONI. Sed ni penu elparoli ankoraŭ iom da sorĉvortoj. 05168
Bottom
05169
Top
ЮХАНИ: Верно! Сперва заклинания. Но что же ему сказать? Шепни-ка мне, Симеони, на ухо, а то сам я сейчас немного отупел. Ты мне подскажешь слова, а я их так выпалю, что лес загудит. JUHANI. Bona penso! lom da sorĉvortoj unue. Sed kion ni diru al li? Flustru al mi, Simeoni; ĉar mem mi estas en ĉi tiu momento mirinde stultal Sed flustru vi Ia vortojn al mi, kaj mi ĵetos ilin kontraŭ lia vizaĝo tiel ke bruegos la arbaro. 05169
Bottom
05170
Top
СИМЕОНИ: Так слушай: Мы стоим тут... SlMEONl. Atentu do kiel mi diktas. — Ci tie ni staras. 05170
Bottom
05171
Top
ЮХАНИ: Мы стоим тут! JUHANI. Ĉi tie ni staras! 05171
Bottom
05172
Top
СИМЕОНИ: Как мученики за веру, с огненными мечами в руках... SIMEONI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj. 05172
Bottom
05173
Top
ЮХАНИ: Как мученики за веру, с огненными мечами в руках! JUHANI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj! 05173
Bottom
05174
Top
СИМЕОНИ: Убирайся восвояси. SIMEONI. Iru for. 05174
Bottom
05175
Top
ЮХАНИ: Убирайся в свой ад! JUHANI. Iru en vian infcron! 05175
Bottom
05176
Top
СИМЕОНИ: Мы крещеные христиане, божьи воины..* SIMEONl. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio. 05176
Bottom
05177
Top
ЮХАНИ: Мы крещеные христиане, божьи воины, Христовы солдаты! JUHANI. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio, soldatoj de Kristo. 05177
Bottom
05178
Top
СИМЕОНИ: И хоть мы и читать не умеем... SIMEONI. Kvankam ni ne povas legi. 05178
Bottom
05179
Top
ЮХАНИ: И хоть мы и читать не умеем! JUHANI. Kvankam ni ne povas legi. 05179
Bottom
05180
Top
СИМЕОНИ: Но в бога все-таки веруем... SIMEONI. Sed ni kredas tamen. 05180
Bottom
05181
Top
ЮХАНИ: Но в бога все-таки веруем и твердо на него уповаем! JUHANI. Sed ni kredas tamen kaj fidas firme al tio. 05181
Bottom
05182
Top
С и м ео н и. А теперь уходи... SIMEONI. Foriru nun. 05182
Bottom
05183
Top
ЮХАНИ: А теперь уходи! JUHANI. Foriru nun! 05183
Bottom
05184
Top
СИМЕОНИ: Скоро петух запоет... SIMEONI. Tuj la koko krios. 05184
Bottom
05185
Top
ЮХАНИ: Скоро петух запоет! JUHANI. Tuj la koko krios. 05185
Bottom
05186
Top
СИМЕОНИ: И возвестит новый божий день... SIMEONI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro. 05186
Bottom
05187
Top
ЮХАНИ: И возвестит день бога Саваофа! JUHANI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro Cebaot. 05187
Bottom
05188
Top
СИМЕОНИ: А он и в ус не дует. SIMEONI. Sed li ŝajnas ne atenti. 05188
Bottom
05189
Top
ЮХАНИ: А он и в ус не ду... Вот, вот, ему и дела нет, хотя бы я ангелом пел. Да благословит нас господь, братья! Ничего не поделаешь — давай, ребята! JUHANI. Sed li ŝajnas ne at... Jes, li ne atentas eĉ se mi krius la lingvojn de anĝeloj. La Sinjoro nin bcnu, fratoj! ĉar nun nenion alian ol — nun, knaboj! 05189
Bottom
05190
Top
Тут они все разом бросили головни в привидение, и оно стремглав помчалось от них, стуча копытами; долго на его спине сверкали в ночной тьме пылающие угли. Вырвавшись из огненного вихря и домчавшись до края поляны, оно осмелилось наконец остановиться и пронзительно заржало. Устрашившее братьев чудовище оказалось все-таки их одноглазой Валко, которая, провалившись в темную болотную жижу и вволю побарахтавшись в ней, временно утратила свой белый цвет. Она потеряла колокольчик, чем окончательно сбила с толку братьев. В ночном мраке за телегой сверкал именно ее'единственный глаз. Только погодя, и то с опаской, отважились братья подойти к Валко, чтоб убедиться в своей ошибке. Раздосадованные, вернулись они в землянку. И когда забрезжил рассвет, все наконец уснули крепким сном. Tiam ili ĉiuj ĵetis siajn karbaĵojn kontraŭ !a fantomon, kiu fulmrapidc kuris for kun bruo de kvar piedoj, kaj longe lumis la brilantaj karbaĵoj sur lia dorso tra la nokta mallumo. Tlel li forkurls el la fajra batalo, kaj atinginte la randon de la deklivo, li kuraĝis fine halti, spirante foje, dufoje fortsone. Kaj la fantomo de la fratoj, la terura demono, estis tamen ilia unuokula ĉevalo, kiu por momento perdis sian blankan koloron en la nigraj marĉaj ŝlimejoj, en kiujn ĝi evidcnte falis kaj longe en ili ruliĝadis antaŭ ol ĝi revenis al seka loko. Dum sia ruliĝado ĝi ankaŭ faligis la tintilon de sia kolo, kiu fakto en ĉi tiu mo-mcnto erarigis la supozon de la fratoj. Estis la okulo, kiu brilis en nokta krepusko, post la ŝarĝveturilo, kiel brila^. la okuloj de multaj bestoj en mallumo. — Sed nur post tempeto, kaj cĉ tiam singarde, kuraĝis la fratoj proksimiĝi al sia Blanko, kaj ekvidis sian eraron fine. Kun koleraj vizaĝoj ili revenis al sia kabano, kaj fine ĉe sunleviĝo ili ĉiuj kuŝis en profunda dormo. 05190
Bottom

глава 06 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
06001
Top
Изба братьев была наконец готова. Длиной в пять сажен, шириной — в три. Одной узкой стеной она смотрела на восток, другой — на запад. Войдя в дверь, справа увидишь ггечъ-каменку, слева — стойло, сооруженное на зиму для Валко. От порога почти до середины избы пол был земляной, покрытый хвоей, а на другой половине он был настлан из крепких досок. Над ним братья устроили просторный полок, потому что новая изба служила им и жильем и баней. Шагах в двадцати от избы стоял амбар, срубленный из тонких неотесанных елей. Fine estis la domo de la fratoj preta. Kvin klaftojn longa kaj tri klaftojn larĝa ĝi estis; al oriento rigardis unu ĝia mal-longa flanko kaj al okcidento la alia. Se vi venis internen tra Ia pordo, kiu estis en la orienta flanko, staris dekstre de vi ŝtonfajrujo, maldekstre ujo por furaĝo konstruita por Blanko por la vintro. De la sojlo ĝis preskaŭ la mezo de la ĉambro estis sub vi tero kovrita per koniferaj branĉoj, sed en la fono estis impona planko konstruita el larĝaj diktabuloj kaj supre super ĝi vasta bretego. Car kiel loĝoĉambregon kaj ŝvitbanejon la fratoj uzis sian novan domon. En distanco de ĉirkaŭ dudek paŝoj de la loĝodomo staris ilia provizeja budo, konstruita el malgrandaj rondaj piceostangoj. 06001
Bottom
06002
Top
Теперь братья имели надежную защиту от дождя, ненастья и зимней стужи, а также и амбар для хранения снеди, и могли целыми днями охотиться или ловить рыбу. Гибель грозила глухарям, тетеревам и рябчикам, зайцам, белкам и мрачным барсукам, уткам, а также рыбам в Ильвесъярви. Горы и глухие леса гулко отвечали на звонкий лай Килли и Кийски и ружейные выстрелы. Подчас пуля братьев валила и косматого, однако пора настоящей охоты на медведей еще не наступила. La fratoj do havis bonan ŝirmejon kontraŭ pluvo, ŝtormo kaj vintra malvarmo, ili havis ankaŭ provizejon por siaj nutraĵoj. Kaj nun ili povis plcnforte komenci ĉasadon kaj ĉiuspecan kaptadon. Kaj tiam proksimiĝis morto al urogaloj, tetroj kaj bonasioj, al leporoj, sciuroj kaj malafablaj meloj,same ankaŭ al anasoj kaj fiŝoj de Linkolago. Tiam pro bojado de la fervoraj Killi kaj Kiiski kaj pro krakado de pafiloj bruadis la altaĵoj kaj la senfinaj piceaj arbaregoj. La kuglo de la fratoj faligis iam kaj tiam ankaŭ kirloharan urson; sed ankoraŭ ne estis la regula ternpo por ĉasi ursojn. 06002
Bottom
06003
Top
Пришла осень с ночными заморозками. Кузнечики, ящерицы, лягушки либо погибли, либо скрылись в глубокие убежища. Подошло время ловить лисиц капканами. Этому искусству братья научились у покойного родителя. Немало быстроногих Микко поплатились своей пушистой шкуркой из-за лакомого кусочка. Зайцы обычно протаптывают в лесу дорожки в рыхлом снегу, и братья расставили на них сотни медных силков на ' погибель многим обладателям белых шубок. В заросшем кустарником овраге у восточной окраины поляны они устроили большой волчий загон, а на сухом песчаном склоне недалеко от избы выкопали глубокую волчью яму. Не одного голодного волка соблазнила приманка, и когда братья убеждались, что добыча попала в загон, в овраге средь темной осенней ночи поднимался шум и треск. Один из братьев обычно становился с ружьем в руках возле изгороди, готовый не мешкая уложить серого пулей, другой стоял рядом и светил ему пылающим смолистым суком. А остальные, рыская в кустарнике с факелами в руках, помогали Килли и Кийски выгонять разъяренных зверей. Воздух наполнялся криком, визгом собак и ружейной пальбой, а в ответ беспрерывно грохотали лес и изрытая пещерами стена Импиваары. Схватка продолжалась до тех пор, пока все истекающие кровью хищники не валялись на истоптанном снегу. Тогда братья начинали сдирать шкуры, и хлопот было немало, но эта работа братьям была по душе. Случалось, что волки попадали и в яму у западной окраины поляны. Venis frostnokta aŭtuno, kaj Ia akridoj, lacertoj kaj la ranoj mortis aŭ rifuĝis en siajn profundajn kaŝejojn, kaj estis tempo jam kaptadi vulpojn per brilantaj risortkaptiloj; tiun arton la fratoj lernis de sia patro. Nun multaj viglapiedaj Miĉjoj dcvis pagi per siaj pompaj feloj kelkan bongustan pecon. — Oni scias, ke leporoj en arbaroj piedpremas vojetojn sur la mola neĝo, kaj sur tiuj vojetoj la fratoj metis latunajn maŝojn en centoj por morto de multaj blankfeluloj. Plie ili konstruis al si bonegan, klinbarilan lupkortcton en arbetaĵa valeto en la orienta rando de la deklivo. Kaj krom tiu ili ankaŭ faris, por kapti Iupojn, profundegan enfalujon, je ioma distanco de la domo en direkto al sabla tercno. Rostaĵo logis en la korteton multajn malsatajn lupojn; kaj kiam la fratoj trovis sian kap-taĵon en embaraso, leviĝis dum malluma aŭtuna nokto bruado kaj krakado en Ia korteto. Tiam unu el la fratoj staris ĉe la barilo kun pafilo en la mano, prcta mortpafi per sia kuglo la hirtharan beston; alia ĉe lia flanko tenante fiamantan ken-branĉetan torĉon. lu el ili helpis al Killi kaj Kiiski peli el la arbetaĵo la malgajvizaĝajn, grimacantajn rabbestojn, dum ili mem kuris kun siaj kentorĉoj tien, recn. Forta estis la bruego pro kriado de la viroj, bojado de la hundoj kaj krakado de la pafiloj, kaj sen ripozo cĥis la arbarego kaj la kavcrna muro de Impivaara. Tiel oni tumultadis, la neĝo malpuriĝis, ruĝiĝis pli kaj pli, piedpremata en miloj da direktoj, ĝis fine ĉiuj vostuloj kuŝis en sia sango. Kaj tio kaŭzis ree laboron al la fratoj pro senfeligo de la kaptaĵo, sed tiu okupo estis por ili tute agrabla. — Ankaŭ en Ia fosaĵon ĉe la okcidenta dekliva rando rapidis iu kaj alia oblikvokula loĝanto de la arbaro. 06003
Bottom
06005
Top
Как-то раз на рассвете, когда все еще спали, Тимо отправился проверить волчью яму и уже издали увидел наполовину провалившийся настил. Подойдя к самому ее краю, Тимо, к великой своей радости, заметил в глубине что-то серое; уткнувшись мордой в землю, там неподвижно лежал огромный волк и не сводил глаз с человека. И тут Тимо вздумал расправиться со зверем в одиночку, чтобы всем на удивление войти в избу с мохнатой ношей за плечами. Он тут же приступил к делу: сходил за стоявшей у избы лестницей, осторожно спустил ее в яму и вскоре и сам был уже там с увесистой дубиной в руках, намереваясь раздробить хищнику череп. Стиснув зубы, он долго размахивал своей дубинкой, но все без толку. При каждом его ударе волк проворно поворачивал голову то вправо, то влево. А тут еще дубинка вылетела у Тимо из рук, упав возле волка, и Тимо ничего больше не оставалось, как выбраться из ямы и бежать в избу, чтобы сообщить братьям о случившемся. Okazis foje, dum la aliaj ankoraŭ dormis en frua mateno, ke Timo iris por rigardi la pretigitan enfalujon, kies duone falinta kovrilo donis jam el sufiĉa distanco al la viro bonan esperon. Kaj veninte al la rando de la fosaĵo Ii ĝojokule vidis en la profundo grizan objekton, vidis grandan lupon, kiu kun la nazego premita al la tero, kuŝis senmova, kolere okulumante supren al la viro. Kion decidis nun Timo? Solc mortigi ĝin kaj je ĝojo de la aliaj eniri en la ĉambregon kun haraĵa ŝarĝo sur la ŝultro. Li komencis plenumi sian intencon, portis ŝtupet-aron de la doma muro, metis ĝin singarde en la fosaĵon, kaj mem kun peza ŝtipa martelego en Ia mano malleviĝis Iaŭ la ŝtupetoj intencante frakasi la kapon de la besto. Longc li kun grimacoj frapadis per sia martelego, sed ĉiam li trafis nur malplenan aeron. La kapo de la lupo tre viglc ŝoviĝis iam dckstren, iam maldekstren, kiam la viro frapis per sia maioportuna armilo. Fine falis lia martelego antaŭ la lupon, kaj li ne trovis alian konsilon ol rampi supren kaj rapidi en la domon por sciigi kio okazis. 06005
Bottom
06006
Top
Братья, вооруженные копьями, веревками и петлями, поспешили за добычей. Однако, придя к яме, они нашли ее пустой. По той самой лестнице, которую Тимо оставил в яме, волк выбрался наверх и, поблагодарив судьбу, дал тягу. Братья тотчас же сообразили, в чем дело, и, бранясь и скрежеща зубами, стали искать Тимо. Но не тут-то было — Тимо бежал уже у опушки леса и вскоре скрылся в сосновом бору. Он понимал, что с братьями теперь разговоры плохи. А братья кричали ему вслед и грозили кулаками, обещая не оставить на нем живого места, пусть только он посмеет сунуться в избу. С этими угрозами разгневанные братья оставили яму и вернулись домой. А беглец Тимо бродил по лесу. Скоро братьями овладело раскаяние, они поняли, что виной всему была его глупость, а не злой умысел. И потому Юхани еще до наступления вечера поднялся на вершину Импиваары и своим громоподобным голосом принялся кричать на все четыре стороны. Он клялся и божился, что Тимо совсем нечего бояться и он сейчас же может вернуться домой. Долго кричал Юхани, и наконец Тимо действительно вернулся, сопя н кидая исподлобья угрюмые взгляды. Не промолвив ни « лова, он разделся, лег в постель и уже через минуту храпел. Post momento la fratoj ckiris armitaj per stangoj, ŝnuregoj kaj gorĝpremiloj por akiri sian kaptaĵon. Sed la enfalujo estis malplena, kiam ili venis al ĝi. Laŭ ia ŝtupetaro, kiun Timo lasis en la fosaĵo, ilia Iupo Ierte rampis supren kaj rapidis for, dank-ante sian sorton. Tion la fratoj tuj rimarkis kaj malbenante kaj grincigante la dentojn ili per kolcraj okuloj nun serĉis Timon; sed li ne plu ĉeestis. Li jam kuris tie ĉe Ia arbarrando kaj mal-aperis baldaŭ en la ŝirmo de pinaro. Li komprenis, ke ne estas bone resti por diskuti la aferon. Sed la aliaj kriegante kuris post Ii kun etcnditaj pugnoj, promcsante moligi lin je kompoto de la kapo ĝis la kalkanoj, se li kuraĝus malfermi la doman pordon. Tiel ili minacis, foriris de la fosaĵo koleraj kaj incititaj, kaj eniris en sian domon ree. Sed Timo, kiel forkurinto, vagis en la arbaro, kaj baldaŭ Ia fratoj komencis penti sian konduton kontraŭ li, rimarkinte ke la domaĝo okazis pro lia nekompreno, sed ne pro malica ago. Tial Juhani iris jam antaŭ la vespero al la supraĵo de Impivaara, kriis de tie al ĉiuj direktoj per sia forta voĉo kaj vokis Timon, certigante kaj ĵurante, ke li ne bezonas timi por revcni tuj. Tiel li vokis, kaj post mallonga tempo Timo revenis kolcranima kaj okulumanta. Ne dirante eĉ vorton li senvestigis sin, kuŝiĝis sur la lito, kaj baldaŭ li ronkadis en profunda dormo. 06006
Bottom
06007
Top
Наконец наступила пора охоты на медведя. Захватив рогатины и зарядив отменными зарядами ружья, братья отправились будить лесного властелина, крепко спавшего в своей темной берлоге под заснеженными елями. Не одного медведя свалила пуля братьев, когда тот сердито вылезал из своего мирного убежища. Часто вспыхивала жестокая схватка, во все стороны летел снег, алея от льющейся крови, ибо у обеих сторон не было недостатка в ранах. А схватка не прекращалась, пока мохнатый лесной царь не валился замертво на снег. Радостные, братья возвращались с ношей домой и смазывали раны снадобьем из вина, соли, пороха и серы, а сверху покрывали их еще смолой. Estis veninta ankaŭ la plej oportuna tempo por ursoĉasado. Tiam la fratoj prenis siajn lancojn, metis pezajn kuglojn en siajn pafilojn kaj ekiris por veki la princon de la arbarego, kiu jam sonĝadis en sia malluma nesto profundc sub neĝo-kovritaj piceoj. Kaj iliaj pafiloj ofte faligis urson nazegulon, kiam ĝi kolera ĵetis sin el sia paca ĉelo. Tiam ofte estiĝis severa batalo, neĝo flugis malproksimen ĉirkaŭe kaj fariĝis ruĝa pro la fluanta sango, kiam oni donis vundojn ambaŭflanke. Tiel oni batalis, ĝis finc Ia krudvizaĝa urso kuŝis kvieta. Sed la fratoj, veninte gajaj hejmcn kun sia ŝarĝo, ŝmiris siajn vun-dojn per medikamento, kiu estis farita el brando, salo, pulvo kaj sulfura pulvoro. Per ĝi ili ŝmiris siajn vundojn kaj surmetis flavebrunan gudron. 06007
Bottom
06008
Top
Так добывали братья пропитание, рыская по лесам и горным кустарникам и наполняя клеть разными запасами — птицей, зайцами, барсуками и медвежатиной. Позаботились они и о корме на зиму для своей старой верной Валко: возле болота вырос большой, ровно сметанный стог сжатого серпом сена, которого с лихвой должно было хватить на зиму. Не забыли они и о топливе для избы: у амбара была сложена высокая поленница дров, а возле избы высилась еще огромная, до самой крыши, груда смолистых пней с корнями, похожими на рога у лося злой старухи Хийси. С такими запасами братья могли смело встретить суровую зиму. Tiel ili kolektis sian nutraĵon en arbaregoj kaj montaj arbetaĵoj, plenigante la provizejon per multaj ĉasbestoj: per birdoj, Ieporoj, meloj kaj ursviando. Hi ankaŭ zorgis pri la vintra nutraĵo por sia maljuna fidela Blanko. Oni vidis tie ĉe la marĉrando grandan, glatbrositan fojnostpkon, faligitan per falĉileto, sufiĉan por la daŭro de la vintro. Ankaŭ ne estis forgesitaj la aĵoj por varmigo de ilia domo dum la vintro. Granda staplo da hejtligno staris proksime ĉe la provizeja budo kaj plic alta amaso da kenstumpoj, kvazaŭ amasego da komoj de la alko de Hiisi, ĉe la muro de ia domo, leviĝante de Ia tero ĝis la tegmenta rando. Tiel provizitaj ili povis trankvile rigardi al la prujna barbo de la vintro. 06008
Bottom
06009
Top
Настал рождественский сочельник. На дворе стоит оттепель, небо затянуто серыми тучами, только что выпавший снег покрывает горы и долины. Из лесу доносится тихий шорох; тетерев сидит на ветке березы; стайка свиристелей поклевывает на рябине красные ягодки; сорока, любопытная дочь сосновых лесов, таскает веточки для своего будущего гнезда. И в бедной лачужке и в роскошных хоромах в этот вечер царят радость и покой; в избушке братьев на поляне Импиваары тоже царит покой. У самого входа стоит воз соломы, который они привезли из имения Виэртола, чтобы застелить в честь рождества пол. Братья и здесь не могли забыть шелеста рождественской соломы, самого радостного воспоминания их детских лет. Estas la kristnaska vcspero. La vetero estas milda, grizaj nuboj kovras la ĉielon kaj ĵus falinta neĝo tegas la montojn kaj valojn. Aŭdiĝas el arbaro mallaŭta susurado, tetro vespermanĝas en burĝonhava betulo, bombicilaro en ruĝe lumanta sorpo, kaj pigo, la fiera fraŭlino de pinaro, portadas branĉetojn por sia estonta nesto. En kabano same kiel en pompa bieno regas ĝojo kaj paco, tiel ankaŭ en la domo de la fratoj sur la deklivo de Impivaara. Ekster ĝia pordo vi vidas ŝarĝon de pajlo, kiun Blanko trenis el la bieno Viertola por kovri la plankon de la domo je honoro de kristnasko. La fratoj ne povis cĉ ĉi tie forgesi la susuradon de kristnaskopajlo, kio estis ilia plej bela memoro el la infantempo. 06009
Bottom
06010
Top
Из избы доносятся шипение раскаленной каменки н мягкие шлепки веников. Братья решили на славу попариться под рождество. Вдоволь побаловав себя жарким парком, они сходят вниз, одеваются и присаживаются отдохнуть на бревна, положенные вдоль стен вместо лавок. Они сидят, отдуваясь и обливаясь потом. В избе светит пылающая лучина. Валко в стойле похрустывает овсом: братья и для нее устроили праздник; дремлет на жердочке петух, у печи лежат Килли и Кийски, положив морды на лапы, а на коленях у Юхани мурлычет старый юколаский кот. Sed el la domo aŭdiĝas susuro de banvaporo el la varmegaj ŝtonoj de ia ŝvitbaneja fajrujo kaj batado de molaj banfaskoj. La fratoj estas nun en varmega kristnaska bano. Kaj kiam la banado en brulige varma vaporo finiĝis, ili iris malsupren, revestis sin kaj sidiĝis por ripozi sur fenditaj traboj, kiujn oni anstataŭ benkoj metis laŭ Ia muroj. Tic ili sidis spiregante kaj fluigante ŝviton. Flamanta splittorĉo lumigis la ĉambron; Blanko ĉe sia furaĝujo manĝis avenon, ĉar oni memoris ankaŭ ĝian kristnaskon; dormetantc kaj oscedante sidis sur sia stango la koko; Killi kaj Kiiski kuŝis kun la makzeloj sur siaj piedoj proksime al la forno, kaj sur la genuoj de Juhani ŝpinadis la maljuna, akvogriza kato de Jukola. 06010
Bottom
06011
Top
Тимо и Симеони наконец принялись готовить ужин, а остальные — таскать в избу снопы соломы. Развязав их, братья расстелили солому по полу слоем с четверть аршина, а на полке, где они обычно коротали вечера и ночи, и того толще. Ужин скоро был готов: семь хлебов, дымящаяся медвежатина в двух дубовых мисках и жбан пива стояли на столе. Пиво братья сварили сами — они не забыли, как готовила этот напиток их покойная мать. Однако они сварили его чуть покрепче обычного крестьянского пива. Совсем темно-бурое, оно пенилось в жбане, и стоило выпить один лишь ковш, как в голове уже начинало мутиться. И вот братья сели за стол, чтобы отведать и мяса, и хлеба, и пенящегося пива. Fine Timo kaj Simeoni komencis pretigi la vcspermanĝon, sed la aliaj portis garbojn internen. Ili malfermis ia ligaĵojn, sternis la pajlon sur la planko klel tavolon kvaronan ulnon dikan, sed pli dikc sur la bretego, kie ili ordinare pasigis sian vesperon kaj sian nokton. Preta estis fine la vespermanĝo: sep ringopanoj, du kverkaj pelvoj kun vaporanta ursviando kaj tincto da biero staris sur la tablo. Mem ili faris sian bieron, memorante precize Ia procedon de sia patrino ĉe preparado de tiu trinkaĵo. Sed ili faris ĝin pli forta ol ĝenerala kamparana biero. Nigraruĝe ĝi ŝaŭmis en la tineto; kaj se vi trinkis kruĉon da ĝi, certe vi sentis ioman kapturniĝon. — Sed ĉe la tablo ili sidis jam ĉiuj, konsumante viandon kaj panon kaj el la tineto ŝaŭmantan bieron. 06011
Bottom
06012
Top
ААПО: Угощения у нас хоть отбавляй. AAPO. Estas jam multe da manĝaĵo metita antaŭ nin. 06012
Bottom
06013
Top
ЮХАНИ: Ешь-пей, ребята, на то ведь и рождество. Всем рождество — и людям и скотинке. А ну-ка, братец Тимо, полей пивом овес в яслях. Вот так! От одного ковша не убудет. В такой вечер нечего скупиться, пусть псе получают свое — и лошадка, и собаки, и кот вместе ( веселыми братьями Юкола. А петушок пусть спокойно поспит, он свою долю получит завтра. Вот вам, Килли и Кийски, добрый кусок мяса, а вот и тебе, мой бедный кот. Но сперва, пучеглазый, подай лапку! Вот так! А теперь другую! Поглядите-ка, что наш кот выделы-пает, — небось сразу скажете, что и я могу кое-чему научить. Ишь ведь, уже обе лапки подает. Сидит важно, будто степенный дед, и лапки мне сует, проказник! Нот так! JUHANI. Ni manĝu kaj trinku, knaboj, ĉar nun ĉe ni estas kristnasko por ĉiuj, tiel por bestoj kiel por homoj. Super-verŝu, mia Timo.frateto, per biero la avenamason en la fura-ĝujo de Blanko-mizerulo. — Jen! estu almenaŭ trinkokruĉo da biero. Ĉi tiun vesperon ne regu avareco, sed ĉiu ricevu, tiel la ĉevalo, hundo kaj la kato kiel ia gajaj fratoj de Jukola. La koko dormu en paco kaj ricevu sian parton morgaŭ. Jen por vi, Killi kaj Kiiski, granda peco el ursa piedo, kaj jen por vi, kato kompatinda. Sed unuc donu manon salute, vi bril-okula! Jes, jen! kaj poste pcr ambaŭ manoj. Rigardu la lertaĵojn de nia kato, kaj diru, ke ankaŭ mi estas en ioma grado instru-majstro. Mar.on donas ĝi jam per ambaŭ siaj antaŭpiedoj samtempe kaj tiam ĝi sidiĝas kvazaŭ ĝi estus serioza maljunulo kaj ŝovas, petolulo, ambaŭ siajn antaŭpiedojn en mian manon. Jen! 06013
Bottom
06014
Top
ААПО: Ох и шутник! AAPO. Ho, kia petolaĵo! 06014
Bottom
06015
Top
ТУОМАС: Чему только не приходится учиться на старости лет! TUOMAS. Kion devas la viro ankoraŭ lerni en siaj tagoj de maljuneco. 06015
Bottom
06016
Top
ЮХАНИ: Не вдруг далась эта наука. Но я не отстал от плутишки, пока он обеими лапками не поблагодарил своего учителя. А теперь он совсем молодец, и учитель вознагражден сторицей. Вот это кот! На-ка, съешь кусочек медвежатины. А теперь и вам, Килли и Кийски. Вот, вот! Недаром говорится: лучше хозяина обижай, но не его собаку. Верно сказано! Я только хочу добавить: лучше обижай Юсси Юколу, но не его кота. JUHANI. Tiu lernado vere postulis sufiĉe da tempo. Sed mi ne lasis la knabon en paco antaŭ ol ĝi per ambaŭ piedetoj dankis sian instruiston. Nun ĝi tion faras kiel viro, kaj la ma-gistro cstas pagita. — Jen, kia kato! Jen! prenu en la buŝon pecon da urso. Kaj Kiiski kaj Killi. Jes, jes! »Batu la viron, sed ne lian hundon.» Prave! Sed al tio mi volas aldoni: batu Joĉjon de Jukola, sed ne lian katon. 06016
Bottom
06017
Top
ЭРО: Передай-ка, Юхани, пиво. EERO. Pasigu ĉi ticn la biertineton, Juhani. 06017
Bottom
06018
Top
ЮХАНИ: На, возьми. Пей, братец, пей, раб божий, раз теперь рождество и в клети не пусто. И чем нам здесь не житье? О чем тужить? Пусть хоть весь белый свет сгорит дотла, лишь бы Импиваара с окрестностями уцелела! Мы живем да поживаем сами по себе, и не надо нам кланяться злым людям. Хорошо нам здесь! Лес для нас — и луг, и иоле, и мельница, и дом на веки вечные. JUHANI. Vi ricevos. Trinku, frateto, kreita de Dio, trinku, ĉar nun estas kristnasko, kaj havaĵo ne mankas en la provizejo. Kio mankas al ni ĉi tie? Ne grave por ni, kvankam cindriĝus kaj polviĝus en fajro la tuta mondo escepte de Impivaarakaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ci tie ni vivas kiel brutoj en grenkampo, sur nia propra fundo ne ĝenataj de koleraj homoj. Estas bone, ke ni estu ĉi tie. La arbaro estas nia herbejo, nia kampo, nia muelilo kaj nia nesto cterna. 06018
Bottom
06019
Top
ТИМО: И кладовая с мясом. TIMO. Kaj nia viandprovizejo. 06019
Bottom
06020
Top
ЮХАНИ: Вот именно! Хорошо нам тут! Спасибо тебе, Лаури, что надоумил нас выбраться из мирской суеты. А тут вольная волюшка да покой. Еще раз спрашиваю: о чем нам тужить, пускай хоть весь свет сгорит в жарком огне, — лишь бы уцелела северная часть Юколы и семеро ее сыновей. JUHANI. Guste tiel! Estas bone, ke ni estu ĉi tie. Dankon, Lauri, pro via rimedo, kiun vi elpensis por ni, por ke ni povu forkuri el la monda foiro. Ci tie estas iibereco kaj paco. Mi demandas ankoraŭ: ĉu grave por ni, se Ia ora fajro bruligus la mondon tutan, se nur estas ŝparataj la norda parto de la bieno Jukola kaj ĝiaj sep filoj? 06020
Bottom
06021
Top
ТИМО: Э, брат, дай только красному петушку разгуляться по белу свету, как от Юколы и ее семерых сыновей останется один пепел. TIMO. Se brulado iam komencus trairi la tutan mondon, tiam cindriĝus kaj polviĝus ankaŭ la norda parto de Jukola kaj ĝiaj scp filoj krome. 06021
Bottom
06022
Top
ЮХАНИ: Это я и без тебя знаю. Но ведь человек волен думать что угодно. Он может вообразить себя властелином мира или навозным жуком; или представить, как вдруг сгинут и бог, и дьявол, и ангелы, и весь род человеческий, все живые твари на земле, в воде и воздухе; или как исчезнут земля, небо и ад, будто комок пакли в огне, и настанет тьма беспросветная, и уж никогда больше петух не возвестит божьего дня. Вот как летает мысль человеческая, и кто бы мог расставить сети на ее пути? JUHANI. Tion mi bone scias. Sed vidu, la viro tamen povas pensi, kion li volas, imagi ke li estas la sinjoro de la tuta mondo aŭ fekskarabo fosaĉanta. Jen li povas imagi, ke estas mortintaj Dio, la diabloj, la anĝeloj kaj la tuta homa gento kaj la bestoj sur ia tero, en la maro kaj en la aero, imagi ke la tero, la infero kaj Ia ĉielo malaperas kiel stupofasko en fajro, kaj ke mallumo venas al ilia loko, tiel ke la kurbkola koko neniam plu krios la alvenon de Dia tago. Tiel vagas ĉi tie la penso de viro; kaj kiu povas ĵeti retojn por malhelpi ĝin? 06022
Bottom
06023
Top
ТИМО: А кому дано понять устройство мира? Только не смертному — он туп и глуп, как баран. И лучше всего принимать все как есть, пускай все идет своим путем, а там будь что будет. Будем себе поживать. TIMO. Kiu komprenas la konstruon de ĉi tiu mondo? ne homido, kiu estas malsaĝa kaj senprudenta kiel blekanta ŝafo. Sed plej bone estas akcepti la tagon kia ĝi venas, lasi ĝin forirante foriri, iru la aferoj tiam al arbo aŭ al pino. Ni nur estadas ĉi tie. 06023
Bottom
06024
Top
ЮХАНИ: И чего нам не жить? Чего нам не хватает? JUHANI. Kio nin ĝenus ĉi tie? Kio mankas? 06024
Bottom
06025
Top
ТИМО: «Ни милости божьей, ни птичьего молока!» В амбаре полно снеди, а в избе тепло. Знай себе валяйся на соломе. TIMO. »Nek graco de Dio, nek lakto de birdo.» La provizejo estas plena de manĝaĵo kaj nia domo varma. Ankaŭ ĉi tie. ni ruliĝadas sur pajlo. 06025
Bottom
06026
Top
ЮХАНИ: Вот, вот. Валяемся, как бычки на свежей подстилке. Париться можем, когда на ум взбредет, и поесть, когда захочется. Но сейчас мы как будто уж сыты. Остается только благословить себя и убирать со стола. JUHANI. el tie ni ruliĝadas kiei bovidoj sur susuranta pajlo. Bani nin ni povas, kiam al ni plaĉas, kiam la kaprico vcnas en Ia kapon, kaj manĝi kiam gustas. — Sed ni ja estas jam sataj viroj. Restas por ni nur bcni nian sakon kaj mal-plcnigi Ia tablon. 06026
Bottom
06027
Top
СИМЕОНИ: Погодите, я прочту застольную молитву да спою псалом. SIMEONI. Atendu ĝis mi diris mallongan manĝopreĝon kaj kantis psalmverson. 06027
Bottom
06028
Top
ЮХАНИ: Оставь до другого раза. Что ж ты до еды не прочел молитвы? А ну, Эро, ты моложе всех, сходи-ка нацеди пива из бочки. JUHANI. Tio estu preterlasata ĉi tiun fojon. Kial vi ne faris tion antaŭ la manĝo? Iru, Eero-knabo, kiel la plej juna, por vcrŝi bieron el la barelo. 06028
Bottom
06029
Top
СИМЕОНИ: Стало быть, ты не позволишь спеть псалом в честь рождества? SIMEONI. Vi do ne permesas, ke oni kantu psalmverson por la honoro de la kristnaska vespero? 06029
Bottom
06030
Top
ЮХАНИ: Какие, брат, из нас теперь певцы! Споем да помолимся каждый про себя, так будет угоднее богу. А вот и пиво опять тут. Пенится и шипит, как водопад Кюрё. Спасибо, братец! Ну-ка, Туомас, выпей, да не жалеючи. JUHANI. Ni ja ne taŭgas kiel kantistoj, frato kara. Ni kantu kaj legu en niaj koroj, kio estas la plej bonvena ofcro al Dio. — Sed jen ree la biertineto, ŝaŭrnanta kiel la kaskado de Kyro. Dankon, knabo! El ĉi tiu ni ricevas! Glutu e! ĝi, frato Tuomas, kaj plengorĝe. 06030
Bottom
06031
Top
ТУОМАС: Я долго раздумывать не стану. TUOMAS. Mi ne longe hczitas. 06031
Bottom
06032
Top
ЮХАНИ: Вот так пьет настоящий мужчина! После этаких глотков мы споем не хуже кантора: JUHANI. Tiel ja viro englutas. Tiaj englutoj faras el niaj gorĝoj verajn kantorajn gorĝojn. 06032
Bottom
06033
Top
Не раз еловой чащи кров
Бывал жильем счастливым:
И для костров хватало дров,
И ров был полон пивом.
»Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.»
06033
Bottom
06039
Top
Именно так. Мы пьем бурое ячменное пиво, нас согревают жаркие дрова да смолистые пни, а под нами — мягкая солома, и на ней, пожалуй, не отказались бы испробовать свои силы даже короли или великие князья. Одно словечко, Туомас. Как-то Аапо уверял, что ты гораздо сильнее Юхани, но мне что-то не верится. Уж не схватиться ли нам, а? Попробуем? ĉuste tiel. Sed estas ja nia trinkaĵo la bruna fluidaĵo de hordeo, nia brulligno — lignoŝtipoj kaj kenstumpoj, kaj sub ni estas mola, pajla matraco, bona luktogrundo cĉ por reĝoj kaj grand-princoj. — Unu vorton, Tuomas. Frato Aapo ja garantiis, ke via forto kaj povo jam multe superas tiujn de Juho, sed tion mi ne volus kredi. Kiel estus, se ni tie iom turniĝadus? Ni provu! 06039
Bottom
06040
Top
СИМЕОНИ: Да полно вам! Пожалейте свежую солому— хотя бы до завтрашнего дня. SIMEONI. Ni estu kvietaj! kaj domaĝu la brilantan pajlon a!menaŭ ĝis morgaŭ. 06040
Bottom
06041
Top
ЮХАНИ: Веселью только теперь и разгораться. Ведь канун праздника всегда важнее самого праздника, а солома все равно пойдет на подстилку. Ну что, Туомас? JUHANI. Nun la ĝojo ja estas la plej altgrada, «antaŭ. vespcro plej nobla en festo», kaj pajlo devas tamen fariĝi porkeja sternaĵo. — Cu plaĉas al Tuomas? 06041
Bottom
06042
Top
ТУОМАС: Что ж, можно испробовать. TUOMAS. Ni povas provi. 06042
Bottom
06043
Top
ЮХАНИ: Будем бороться накрест? JUHANI. Cirkaŭprenan lukton! 06043
Bottom
06044
Top
ТУОМАС: Ладно. TUOMAS. Estu tiel! 06044
Bottom
06045
Top
ЮХАНИ: Давай начнем! JUHANI. Ni kunfrapiĝu, ni kunfrapiĝu! 06045
Bottom
06046
Top
ААПО: Погоди, брат! Дай и 'Гуомасу взяться за пояс твоих штанов. AAPO. Atendu, knabo! Tuomas ankaŭ ricevu firman tenon je la rando de via pantalono. 06046
Bottom
06047
Top
ЮХАНИ: Пусть берется, пусть берется! JUHANI. Li ricevu, li ricevu! 06047
Bottom
06048
Top
ЭРО: Отчего ты, Юхо, зубы скалишь да косишь глаза, будто бык перед плахой? Ох, брат мой! Смотри не осрамись. EERO. Juho, kial vi grimacas kaj turnas viajn okulojn kicl bovo sur buĉbenko? Ho, mia frato! Sed atentu, kc vi ne senhonorigu vin nun. 06048
Bottom
06049
Top
ААПО: Все как нельзя лучше. Кто же начнет? AAPO. Cio bone. Kies estas la unua ekĵeto? 06049
Bottom
06050
Top
ЮХАНИ: Туомас. JUHANI. Estu ĝi por Tuomas. 06050
Bottom
06051
Top
ТУОМАС: Нет уж, пусть старший брат. TUOMAS. Estu ĝi por la plej aĝa frato. 06051
Bottom
06052
Top
ЮХАНИ: Ну, держись! JUHANI. Staru do firme sur via bazo. 06052
Bottom
06053
Top
ТУОМАС: Постараюсь. TUOMAS. Mi volas peni. 06053
Bottom
06054
Top
ЮХАНИ: Устоишь ли? JUHANI. Cu vi staras, ĉu vi staras? 06054
Bottom
06055
Top
ТУОМАС: Постараюсь. TUOMAS. Mi volas peni. 06055
Bottom
06056
Top
ААПО: Ну?, давай, ребята! Вот так, вот так! Вы боретесь, что божьи воины. У Юхо ухватка, как у самого Иакова, а Туомас стоит «дубом неподвижным». AAPO. he he, knaboj! Tiel, ĝuste tiel! Vi batalas kiel herooj de kredo. Joĉjo penegas kaj tordas kiel Izrael mem kaj »Tuomas kiel kverko staras». 06056
Bottom
06057
Top
ЭРО: «Внемлет проповедям пышным Аапо — мудреца великого». Но каков Юхо? Узри и устрашись! Уф! Сунь ему теперь хоть стальную спицу в зубы — только хрясь! — и она тут же разломится пополам. Мне страшно, страшно! EERO. »Dum predikon Aapo faras.» Sed rigardu la buŝon de Juho kaj konsterniĝu. Ho! se mi nun ŝovus ŝtalpikilon inter liajn dentojn — raĉ! kaj ĝi estus tuj en du pecoj. Mi konster-niĝas, mi konsterniĝas! 06057
Bottom
06058
Top
ААПО: Самая молодецкая схватка. Только половицы ходят ходуном. AAPO. Luktado de viroj nur. Leviĝadas kaj malleviĝadas sub ni la planktabuloj. 06058
Bottom
06059
Top
ЭРО: Будто педали органа. А Туомас, что лесная борона, бороздит ногами пол. EERO. Kvazaŭ pedaloj de orgeno; kaj la botoj de Tuomas plugas la plankon kiel dika arbara plugilbeko. 06059
Bottom
06060
Top
ААПО: Это тебе, брат, не щелчок мизинцем. Эх, черт возьми! Ведись эта борьба вон там, на горе, подковы на каблуках высекали бы искры из скалы. AAPO. Oni ja ne palpadas tie per laktofingroj. Diablo! se okazus ĉi tiu streĉado sur tiu monto, tiam frapus la ferumitaj kalkanumoj fajrerojn el la ŝtonego. 06060
Bottom
06061
Top
ЭРО: А по лесу разлетались бы настоящие золотые звездочки, и все кругом запылало бы веселым пламенем. А Туомас все еще стоит. EERO. Vcrc oraj steloj flugus en la arbaron, kaj naskiĝus el tio gaja brulado. — Sed ĉiam staras Tuomas. 06061
Bottom
06062
Top
ТУОМАС: Ну, ты уже вдоволь попрыгал? TUOMAS. Cu vi jam ektiradis sufiĉe? 06062
Bottom
06063
Top
10 х а и и. Вали теперь ты. JUHANI. Vi ĵetu! 06063
Bottom
06064
Top
ТУОМАС: Попробую. Берегись, не то пол завертится. TUOMAS. Mi klopodos. Sed vidu nun, la planko turniĝas. 06064
Bottom
06065
Top
ЭРО: Держись, Юхо! EERO. Memoru, memoru, Juho! — 06065
Bottom
06066
Top
ААПО: Вот так бросок! AAPO. Tio estis vera ekĵeto. 06066
Bottom
06067
Top
ЭРО: Хватил как поленом, как небесным молотом. EERO. Tio estis krakego kvazaŭ per «lignokojna martelego de Haamas», kvazaŭ frapego per «fajromartelo de la ĉielo». 06067
Bottom
06068
Top
ТИМО: И Юхани лежит, будто мешок с солодом. TIMO. Kaj tie kuŝas Juhani kiel maltsako. 06068
Bottom
06069
Top
ЭРО: Эх ты, Юсси-паренек! EERO. Ho ve, «Knabo-Joĉjo»! 06069
Bottom
06070
Top
ТИМО: Да, так он называл себя малышом. TIMO. tiel li sin nomis kiam li estis infaneto. 06070
Bottom
06071
Top
ААПО: Но все же надо бы знать, как швырять парня. Не забывай, Туомас, что человек-то не железный, а из мяса да костей. AAPO. Oni devas tamen scii kiel ĵeti viron. Memoru, Tuo-mas: la homa korpo ja ne estas el fero, sed el karno kaj osto. 06071
Bottom
06072
Top
ТИМО: Хотя и носит штаны. TIMO. Jes, kvankam Ii portas eĉ pantalonon. 06072
Bottom
06073
Top
ТУОМАС: Я ушиб тебя? TUOMAS. Cu mi kaŭzis al vi difekton? 06073
Bottom
06074
Top
10 х а и и. Ты себя побереги! JUHANI. Gardu vin mem. 06074
Bottom
06075
Top
ТУОМАС: Вставай же. TUOMAS. Leviĝu. 06075
Bottom
06076
Top
ЮХАНИ: И встану и еще покажу тебе молодецкую силу, только давай тягаться на палке. Тут-то мы померимся силой. JUHANI. Jes, mi Ieviĝos kaj montros al vi forton en konkuro per tirbastono. En tiu ludo la fortoj estas pesataj. 06076
Bottom
06077
Top
ТУОМАС: А ну-ка, Эро, подай палку из угла. Вот она, Юхани. TUOMAS. Alportu, Eero, bastonon de tie el la angulo. — Jen, Juhani. 06077
Bottom
06078
Top
ЮХАНИ: Я готов. А теперь сядем, подошвы к подошвам, и возьмемся за палку! JUHANI. Ĉi tie mi estas. Kaj nun piedon kontraŭ piedo kaj la ungojn ĉirkaŭ la bastono! 06078
Bottom
06079
Top
ААПО: Как только я крикну, сразу же тяните, но чтобы без рывков. А палку держите посередине, как раз над пальцами ног, и ни дюйма в сторону. А ну, ребята! AAPO. Kaj kiam mi ekkrios, tiam tiru, sed sen ia ektirego. La bastonon super la piedfingroj, ĝuste precize super la pied-fingroj, eĉ ne colon al unu flanko aŭ alia. — Nun, knaboj! 06079
Bottom
06080
Top
ТИМО: Ого! Юхо уже приподнимается, только кряхтит. TIMO. Juho leviĝas per sola svingo. , 06080
Bottom
06081
Top
ААПО: Тут молись не молись —все равно но поможет. AAPO. Tie eĉ graco ne helpus. 06081
Bottom
06082
Top
ЮХАНИ: Поди нацеди пива, Тимо. JUHANI. Iru kaj verŝu bieron, Timo. 06082
Bottom
06083
Top
ТИМО: Ты, братец, как будто прихрамываешь? TIMO. Vi ja lamas, frato. 06083
Bottom
06084
Top
ЮХАНИ: Иди цедить пиво, чертов сын! Слышишь? Или тебе захотелось оплеухи? JUHANI. Verŝu bieron, vi malbenita knabaĉo! Ĉu vi aŭdis? Aŭ ĉu vi volas ricevi ĉirkaŭ la orelojn? 06084
Bottom
06085
Top
ТУОМАС: Никак я тебе ногу ушиб? TUOMAS. ĉu mi kontuzis vian piedon? 06085
Bottom
06086
Top
ЮХАНИ: А тебе-то что? Ты лучше свои лапы побереги. Что из того, что в схватке слетел каблук? Отскочил, будто срезанная кожица у репы. А ты о себе беспокойся. В борьбе-то, видать, ты меня одолеешь да и на палке перетянешь, но давай-ка вот подеремся. JUHANI. Ne zorgu pri tio. Rigardu vian propran piedaĉon. Ne gravas, se la kalkanumo deŝiriĝis de mia boto. Ĝi ja deŝiriĝis dum la lukto kvazaŭ detranĉaĵo de rapo. Sed gardu vin mem, vi. Ŝajnas, ke vi venkas min en lukto kaj en tiro de bastono; sed venu interbatiĝi! 06086
Bottom
06087
Top
ААПО: Э-э, брат, это не годится. AAPO. Interbatiĝo ne apartenas al la afero. 06087
Bottom
06088
Top
ЮХАНИ: Как не годится? Стоит только нам захотеть. JUHANI. Certe, se ni nur volas. 06088
Bottom
06089
Top
ТУОМАС: Я не хочу. TUOMAS. Mi ne volas. 06089
Bottom
06090
Top
ЮХАНИ: Боишься! JUHANI. Vi ne kuraĝas. 06090
Bottom
06091
Top
ААПО: Не забывай, Юхани, что борются только ради потехи. AAPO. Sciu, ke lukto estas ludo. 06091
Bottom
06092
Top
СИМЕОНИ: Но эта потеха частенько доводит до драк и убийств. SIMEONI. Mi scias, ke ĝi estas ludo, el kiu ofte naskiĝas interbatiĝo kaj mortigo. 06092
Bottom
06093
Top
ЮХАНИ: Пускай Туомас победил, но больше-то уж никому не сладить с Юхани! Тут уж я головой ручаюсь и любому из вас готов доказать. А ну-ка, Аапо, давай разочек! Выдержат ли твои штаны? Выдержат? JUHANI. Tuomas venku, sed ne subpremos Johanon ĉi tie iu alia. Tion mi ĵuras kaj pruvos de viro al viro tra la tuta kompanio. — Unu ekĵeton, Aapo! Ĉu via kolumo eltenas? Ĉu eltenas? 06093
Bottom
06094
Top
ААПО: Вот, дурень, разошелся! Ну, хорошо ж, возьмемся как следует. AAPO. Vi furiozulo sen eĉ plej malgranda kaŭzo! Paciencc, pacience, kaj ni Iuktu bonmore. 06094
Bottom
06095
Top
ЮХАНИ: Гром и молния! JUHANI. Brila fulmo! 06095
Bottom
06096
Top
ААПО: Да погоди, говорю. Ну, а теперь вали! AAPO. Paciencon, mi diras. — Jen, nun ekĵetu. 06096
Bottom
06097
Top
ЭРО: Ишь, как Юхани отплясывает польку, не беда, что прихрамывает. EERO. Juho dancas polkon kiel vera knabo, eĉ lamante. 06097
Bottom
06098
Top
ЮХАНИ: Что теперь скажешь, братец Аапо? JUHANI. Kion diras vi nun, frato Aapo? 06098
Bottom
06099
Top
ААПО: Что лежу под тобой. AAPO. Ke mi kuŝas sub vi. 06099
Bottom
06100
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, следующий! Давай, Симеони. JUHANI. Alpaŝu al numero, Simeoni. 06100
Bottom
06101
Top
СИМЕОНИ: Ни за какие деньги не оскверню я святого праздника. SIMEONI. Ne eĉ por mil taleroj por rompi la altan feston. 06101
Bottom
06102
Top
ЮХАНИ: Хвала рождеству! Невинной-то борьбой мы его никак не оскверним, лишь бы было весело да совесть была чиста. Один разочек, Симеони! JUHANI. Honorata estu la kristnaska festo. Oni ne rompas ĝin per senkulpa Iukto, se nia animo estas gaja kaj nia koro pura. Unu provo, Simeoni. 06102
Bottom
06103
Top
СИМЕОНИ: Зачем ты искушаешь меня? SIMEONl. Kial vi turmentas min? 06103
Bottom
06104
Top
ЮХАНИ: Только разочек! JUHANI. Unu puŝegon! 06104
Bottom
06105
Top
СИМЕОНИ: Сатана ты! SIMEONI. Vi satano! 06105
Bottom
06106
Top
ААПО: Оставь ты его в покое, Юхани! AAPO. Pacon al li, Juhani, pacon! 06106
Bottom
06107
Top
ЮХАНИ: Но можно же попробовать. Только вот этак разочек рвануть за пояс! JUHANI. Ni ja povas provi. Nu jen, nur unu ekĵeton je pantalona rando. 06107
Bottom
06108
Top
СИМЕОНИ: Убирайся в преисподнюю, нечистая сила! Я наперед говорю, что ты одолеешь. SIMEONI. Iru en la inferon, malica spirito! Mi konfesas, ke vi venkus. 06108
Bottom
06109
Top
ТУОМАС: А я поверю, когда сам увижу. И у Симеони, по-моему, не телячьи мышцы. TUOMAS. Tion mi kredos nur kiam mi vidos. Mi nekredas, ke la muskoloj de Simeoni estas el bovida karno. 06109
Bottom
06110
Top
ЮХАНИ: Коли так, пусть попробует. Тогда увидим, телячьи мышцы или медвежьи. JUHANI. Tial li venu kaj provu. Tiam oni vidos, ĉu ili estas el bovida aŭ el nigra, ledeca ursa karno. 06110
Bottom
06111
Top
ААПО: Оставьте его в покое, пусть выходит другой, кому борьба больше по душе. Брат Тимо, ты ведь у нас храбрец! AAPO. Li estu kiel li volas, kaj alpaŝu alia heroo, al kiu pli plaĉas la lukto. Frato Timo, ĉiam brava viro! 06111
Bottom
06112
Top
ЮХАНИ: Хочешь? - JUHANI. Cu vi havas emon? 06112
Bottom
06113
Top
ААПО: А ну, Тимо! Ты же никогда не трусишь. AA PO. Kontraŭ venton,Timo! Vi ja neniam estis timema knabo. 06113
Bottom
06114
Top
ТУОМАС: Где это видано, чтоб Тимо струсил! Всегда храбр и никогда не теряется. Мне не забыть, какую штуку он выкинул в той перепалке с парнями Тоуколы. Сперва-то его тоже стукнули исподтишка по голове, но он и бровью не повел, спокойно отвернулся, выхватил у недруга кол из рук да отвалил ему такой сдачи, Что и кол пополам. Так с треском и сломался, а парень, будто порожний мешок, рухнул наземь! Вот что сделал Тимо Юкола. Я знаю, что он и сейчас сумеет постоять за себя. TUOMAS. Neniam, sed ĉiam decida, ĉiam kiel en sia propra domo. Mi ne forgesas la bravaĵon, kiun li faris en la neforgesebla batalokun Toukolanoj. Unue li ricevis surprize fortan bataĉon sursian kapon, sed, ne multe atentante pri tio, li turniĝis serioze, kaptis la stangon el la mano de sia kontraŭulo kaj nun frapis siaparte lian kranian ŝelon — kaj la stango disrompiĝis krakante, kaj sur la teron falaĉis la viro kvazaŭ malplena sako. Tiel faris Jukola Timo. Kaj mi scias, ke estas en li ankoraŭ rezisto kon-traŭ viro. 06114
Bottom
06115
Top
ТИМО: Ну, иди-ка сюда, братец. TIMO. Nu venu, Knabo. 06115
Bottom
06116
Top
ЮХАНИ: Только того мне и хочется. Дай-ка и мне взяться за тебя. Я готов! JUHANI. Tion mi ja ĝuste deziras. Sed permesu, Ke mi Kaptu vin ĉe la pantalono, anKaŭ rni. Nun mi estas preta. 06116
Bottom
06117
Top
ААПО: Первый черед Тимо. AAPO. La unua ekĵeto estu por Timo. 06117
Bottom
06118
Top
ЮХАНИ: Пускай, пускай. Я хоть немного отдышусь. JUHANI. Estu tiel. Mi havos iom da tempo por elspiregi. 06118
Bottom
06119
Top
ТИМО: На-ка, получай! TIMO. Jen! 06119
Bottom
06120
Top
ЮХАНИ: Не тут-то было, братец! JUHANI. Ne, mia Knabeto! 06120
Bottom
06121
Top
ТУОМАС: Вот это рывок! Ай да Тимо! А нельзя ли еще поднажать? TUOMAS. Sufiĉe forta eKtiro, Timo, vi brava Timo! Sed ĉu vi havas eblecon iom piiigi la forton? 06121
Bottom
06122
Top
ЮХАНИ: Не так-то просто меня выжить отсюда! JUHANI. Tiel facile ni ne submetiĝos. 06122
Bottom
06123
Top
ТУОМАС: Найдется ли силенки поднажать, Тимо? TUOMAS. Timo, ĉu vi havas eblecon pliigi la forton? 06123
Bottom
06124
Top
ТИМО: Должно найтись... А вот так? TIMO. Mi Kredas, Ke mi havas. — Kion vi diras pri ĉi tio? 06124
Bottom
06125
Top
ЮХАНИ: «Не так-то просто меня выжить отсюда», — как сказал нищий из Хювянмяки. JUHANI. »Tiel facile ni ne submetiĝos, diris la almozulo de Hyvamaki.» 06125
Bottom
06126
Top
ААПО: Еще разок, Тимо! AAPO. AnKoraŭ unu fojon, Timo. 06126
Bottom
06127
Top
ТУОМАС: Найдется ли силенки поднажать? TUOMAS: Onkos varaa parantaa? 06127
Bottom
06128
Top
ТИМО: Должно найтись. А вот так? TIMO. Mi penos, mi penos. 06128
Bottom
06129
Top
ЮХАНИ: «Не так-то просто меня выжить отсюда»,— сказал нищий из Хювянмяки. JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» 06129
Bottom
06130
Top
ТУОМАС: Но рывок-то был изрядный. TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. 06130
Bottom
06131
Top
ЭРО: Не беда, у Юхани только голос чуть дрогнул. EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. 06131
Bottom
06132
Top
ЮХАНИ: Я все еще на ногах! JUHANI: Pystyssä seison. 06132
Bottom
06133
Top
ТУОМАС: Еще разочек, Тимо! TUOMAS: Kerran vielä, Timo. 06133
Bottom
06134
Top
ТИМО: Попробуем, попробуем. TIMO: Koetetaan, koetetaan. 06134
Bottom
06135
Top
ЮХАНИ: Погоди! Вентга-хол! [Стой, остановись! (шведск.)] У меня штаны падают! JUHANI. Halt, mia pantalono falas. 06135
Bottom
06136
Top
ТИМО: «А ну-ка теперь!» — сказал Кайтаранта. TIMO. »Sed nun, diris Kaitaranta.» 06136
Bottom
06137
Top
ЮХАНИ: Штаны падают! Слышишь ты? JUHANI. Mia pantalono falas! Cu vi aŭdas? 06137
Bottom
06138
Top
ТИМО: Вот так, брат мой! TIMO. Jen, mia frato! 06138
Bottom
06139
Top
ААПО: Никак, Юхани опять валяется да целует пол? AAPO. Cu Juhani Kuŝas ree tie, Kisante la plankon? 06139
Bottom
06140
Top
ЭРО: И отдувается, как бык. Но это не худо, он все-таки успеет, как он сам говорит, хоть немного отдышаться. EERO. Kaj spiregante Kiel virbovo. Sed bone, Ke li »havas iom da tempo por spiregi». 06140
Bottom
06141
Top
ТИМО: Да, растянулся подо мной, что мокрый башмак. TIMO. Sub mi kuŝas la knabo kvazaŭ malseka pantoflo nur. 06141
Bottom
06142
Top
ТУОМАС: Но его штаны подвели. TUOMAS. Sed lia pantalono faris al li petolaĵon. 06142
Bottom
06143
Top
ААПО: Да, будем справедливы: штаны Юхани «а сей раз изменили хозяину и заключили союз с Тимо. AAPO. Estu dirite en la nomo de vero. La pantalono de Juhani mem estis ĉi tie kontraŭ sia sinjoro kaj faris interligon kun Timo. 06143
Bottom
06144
Top
ЭРО: Поистине так. А потому — долой штаны и начнем всю игру сначала! EERO. Tia estas la afero. Tial for ĉiujn pantalonojn kaj ripetiĝu la ludo. 06144
Bottom
06145
Top
СИМЕОНИ: Заткнись ты, коростель! Не то я щелкну тебя по клюву. Мало тебе еще этой адской кутерьмы? SIMEONl. Nun fermu vian gorĝon, vi kvakulo! En alia okazo mi batos vian nazon. Cu vi ne jam havas sufiĉe de tiu infera Iudado? 06145
Bottom
06146
Top
ЭРО: А пусть она станет райской потехой. Долой штаны и рубахи, и боритесь, будто пара ангелов па райских лугах! EERO. Nu, ĝi ŝanĝiĝu en ĉielan ludadon. La pantalonojn kaj ĉemizojn for kaj vi luktu kiel du anĝeloj sur kampo de paradizo. 06146
Bottom
06147
Top
ТУОМАС: Почему ты сидишь у него на загривке, Тимо? TUOMAS. Kial vi sidas sur lia nuko, Timo? 06147
Bottom
06148
Top
ТИМО: Будь у меня под рукой полено, я бы так хватил его пониже спины, что только треск бы раздался. TIMO. Se mi nun havus lignoŝtipon, mi povus bati la postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06148
Bottom
06149
Top
ААПО: Это почему же? Ведь тут борьба, а не драка. AAPO. Kial tiel! Tio estas tukto, sed nenia interbatiĝo. 06149
Bottom
06150
Top
ЭРО: Разве Тимо рассердился? EERO. ĉu Timo koleriĝis? 06150
Bottom
06151
Top
ТИМО: Нисколечко, нисколечко, но все-таки, будь у меня под рукой полено или кругляк, я бы так хватил его пониже спины, что только треск бы раздался! TIMO. Tute ne, tute ne, sed mi diras: se mi havus lignoŝtipon aŭ rondan stangeton, mi povus bati !a postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06151
Bottom
06152
Top
ТУОМАС: Отпусти его! TUOMAS. Lasu lin restariĝi. 06152
Bottom
06153
Top
ТИМО: Вставай, божье создание. TIMO. Stariĝu, kreaĵo de Dio. 06153
Bottom
06154
Top
ЮХАНИ: Встану, встану, и знай, что, как только застегну штаны, ты будешь валяться на полу, и не хуже меня. Мне, бедняге, просто не повезло, а ты, каналья, сапожная колодка, только того и ждал, JUHANI. Mi stariĝos, kaj sciu, post kiam mi ree ligis mian pantalonon, estos via vico premiĝi malsupren kaj alimaniere ol mi ĵus. Mi ja, kompatinda knabo, falis sub vin pro mal-bonŝanco, kiun vi tiel vigle uzis por via celo, vi sentaŭgulo, bottirilo! 06154
Bottom
06155
Top
ААПО: Ну, не сердиться! Ручаюсь, он вовсе и не заметил беды с твоими штанами, пока не швырнул тебя на пол. Это он в азарте сделал. AAPO. Koleriĝo malproksimen! Mi scias, ke li apenaŭ rimarkis vian pantalonakcidenton, antaŭ ol la ekĵeto jam estis farita. Tion li faris en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06155
Bottom
06156
Top
ЮХАНИ: Все он видел, выдра проклятая! А вы все, будто вороны, налетаете на меня. Ишь ты, он не видел! Разве я не вопил, что было мочи: «Погоди, вентта-хол, штаны падают!» Но он и ухом не повел, рвал меня когтями и зубами, как кошка. Гром и молния! Я тебя проучу, как радоваться беде с чужими штанами, уж я тебя проучу! JUHANI. Tion li certe sciis, tiu juna lutro. Sed vi estas kiel korvoj ĉiuj sur mia nuko. Cu li ne sciis? Cu mi ne kriis kiel lim-signisto per laŭtega voĉo: halt, mia pantalono falas? Tamen li ne tion atentis, sed tiradis per siaj ungoj kaj dentoj kvazaŭ kato. Sed sidu kaj brulu! Certe mi vin instruos uzi estonte je via favoro la falantan pantalonon de alia, jes, mi vin instruos. 06156
Bottom
06157
Top
ТИМО: Да ведь я это в азарте сделал. TIMO. Tion faris mi en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06157
Bottom
06158
Top
ЮХАНИ: Я тебя проучу, дай только подтянуть штаны да прихватить их покрепче ремнем. JUHANI. Mi vin instruos, levinte ree Ia pantalonon kaj liginte ĝian malsatozonon kiel streĉitan barelringon. 06158
Bottom
06159
Top
ТИМО: К черту всю эту борьбу! Коль я победил, значит, победил, и кончен разговор. При чем тут штаны? Ведь борется-то человек, а не штаньг или какие-нибудь паголенки и носки. TIMO. Mi malŝatas la tutan luktadon; ĉar mi nun venkis, mi venkis, kaj nenia plia murmurado pri tio. Kion komunan kun Ia afero havas pantaiono? En lukto luktas viro, sed ne pantalono kaj gamaŝoj aŭ aliaj neĝoŝtrumpoj. 06159
Bottom
06160
Top
ЮХАНИ: Становись снова и берись за пояс! Гром и молния! JUHANI. La manojn al la pantalonoj denove kaj bruston kontraŭ brusto! Sidu kaj brulu! 06160
Bottom
06161
Top
ТИМО: Идти мне с ним на эту ребячью возню? TIMO. ĉu mi iru kun Ii al tiu infaneca laboro? 06161
Bottom
06162
Top
ЭРО: Ты еще спрашиваешь? Иди, иди, раб божий, иди, коль выдался случай. EERO. Kion vi ankoraŭ demandas. Iru, kreaĵo de Dio, iru ĉar estas permesate. 06162
Bottom
06163
Top
СИМЕОНИ: Не смей, говорю! SIMEONI. ne iru, diras mi. 06163
Bottom
06164
Top
ЭРО: Что ж, не ходи, раз боишься да дрожишь. EERO. Ne iru. se vi timas kaj tremas. 06164
Bottom
06165
Top
ЮХАНИ: Нет уж, сейчас ни страх, ни дрожь не помогут. Сию же минуту ему придется схватиться снова! JUHANI. Nun ne helpas timo nek tremo, sed li estas devigata iri al nova konkuro kaj ĝuste en ĉi tiu momento de Dio. 06165
Bottom
06166
Top
ЭРО: Смилуйся над ним, Юхани, смилуйся! EERO. Indulgu lin, Juhani, indulgu! 06166
Bottom
06167
Top
Т и мо. Это с чего же? С чего, Эро? Так и быть, еще разок поднатужусь. Раз-другой. Только тэрсий! [Держись! (русск., искаж.),] TIMO. Kial? Eero, kial? Estu konsentita ankoraŭ unu streĉo, unu aŭ du. Ekkaptu! 06167
Bottom
06168
Top
ЮХАНИ: Я тут, братец! JUHANI. Ci tie, knabo! 06168
Bottom
06169
Top
ТУОМАС: Смелей, Юхо! TUOMAS. Dece, Juho. 06169
Bottom
06170
Top
ААПО: Смелей? Да ведь этак только два голодных ястреба дерутся. AAPO. Dece! Tiel ja interbatiĝas du malsataj akcipitroj. 06170
Bottom
06171
Top
СИМЕОНИ: Драка, настоящая драка! SIMEONI. Interbatiĝo, pura interbatiĝo! 06171
Bottom
06172
Top
ААПО: Не теряй рассудка, Юхани! AAPO. Prudente, Juho! 06172
Bottom
06173
Top
СИМЕОНИ: Ах вы, звери! Ах вы, звери! SIMEONI. Ho, vi teruruloj, ho, vi teruruloj! 06173
Bottom
06174
Top
ЭРО: Не калечь родного брата! EERO. Ne kripligu vian fraton! , 06174
Bottom
06175
Top
СИМЕОНИ: Ага, ага! И Эро испугался? Вот тебе то, чего добивался! SIMEONI. Ho, ho! jam cĉ Eero paliĝas. Tie estas viaj fiŝoj, kiujn vi kaptadis. 06175
Bottom
06176
Top
ТУОМАС: Юхани! TUOMAS. Juhani! 06176
Bottom
06177
Top
СИМЕОНИ: Изба сейчас развалится, звери вы, нехристи! SIMEONI. Disfalas ja jam eĉ la domo, vi rabobestoj kaj diabloj! 06177
Bottom
06178
Top
ЮХАНИ: Вотти,[Вот (русск., искаж.)] парень! — сказал русский. Ну, чего ж ты растянулся да глаза таращишь в потолок? JUHANI. »Vot», knabo, diris la ruso! Nu, kial vi kuŝas tie kaj okulumas supren al la plafono? 06178
Bottom
06179
Top
ТИМО: Сейчас-то ты одолел меня, но пусть-ка пройдет немного времени: ты состаришься и будешь расти вниз, а я возмужаю и наберусь сил. TIMO. Vi venkis min nun, sed lasu la tempon prepari iom ankoraŭ: vi maljuniĝos kaj fariĝos malgranda, sed mi kreskos kaj fariĝos pli forta. 06179
Bottom
06180
Top
ЮХАНИ: Когда-нибудь весь белый свет одряхлеет, не то что грешный человек. Время, брат мой, всех нас сравняет. Но встань-ка да отхлебни глоток пива и признайся по совести — силенки-то у тебя меньше, чем у меня. JUHANI. lam kadukiĝos kaj finiĝos eĉ la mondo, kial ne pekema homo mizera. La tempo eluzas nin ĉiujn, mia frato. Sed leviĝu kaj verŝu en vian vizaĝon plengorĝon da biero kaj konfesu, ke estas en vi du tri funtoj malpii da forto ol en mi. 06180
Bottom
06181
Top
ТИМО: Видно, так. Ведь я пластом лежал под тобой, а ты взгромоздился на меня, как матерый медведь. TIMO. Tion oni vidis. Tic mi kuŝis senforta sub vi, kaj vi super mi kiel krudhara urso. 06181
Bottom
06182
Top
ЮХАНИ: На-ка, отхлебни! Выходит, я второй силач средь юколаской братии. Правда, с Лаури и Эро я еще не боролся. Но пусть они знают, что при первой же попытке пришлось бы им нюхать землю. А Симеони сам признал себя слабее меня. Но ни один из братьев Юкола не замухрышка какой-нибудь, за это я ручаюсь. Пускай сюда сунется хоть полсотни парней Тоуколы, кулак будет встречен кулаком. Ведь я утащу на своем хребте целых двадцать четвериков, а Туомас даже чуть побольше. Да, двадцать четвериков, только б на спину подсобили подкинуть. JUHANI. «Prenu el ĉi tiu, vi Saparamatti, el la kruĉo de Kiikka-Heikki!» — Mi estas do !a dua viro en la anaro de Jukola koncerne la forton. Lauri kaj Eero estas ankoraŭ neprovitaj, sed ili sciu, ke ili aŭskultadus burdojn ĉe la provo; kaj Simeoni konfesis, ke li estas malpli forta ol mi. Sed etfingra viro estas neniu el la fratoj de Jukola, tion mi garantias. Venu ĉi tien eĉ kvindeko da Toukolanoj, pugnon kontraŭ pugno. Kvin barelojn da greno mi ja portas sur mia nuko, kaj Tuomas iom plij kvin barelojn, se iu staplas la ŝarĝon sur mian dorson. 06182
Bottom
06183
Top
ТУОМАС: А хотелось бы мне поглядеть, как борются Лаури с Эро! TUOMAS. Sed al mi plaĉus vidi, se Lauri kaj Eero inter-luktus tute serioze. 06183
Bottom
06184
Top
ААПО: И впрямь, тут было бы на что поглядеть. Один тих да смирен, как оттепель среди зимы, а другой мал, как клубок, но зато ловок и быстр, что молния. А ну-ка, за дело! Вот уж где сцепятся горностай с зайцем! С зайцем-то я тебя сравнил, Лаури, совсем не из-за твоей трусости, на то нет оснований, да и не из-за проворства, потому что ты шагаешь, точно пахарь Кенни, у которого в животе сидела машинка и двигала его ногами-руками и мотыгой. И все-таки ваша борьба, сдается мне, будет похожа на схватку горностая с зайцем. AAPO. Vere io vidinda. Unu serioza kaj kvieta kiel vintra degelvetero, Ia alia eta kiel pigmeo, sed vigla kaj akra kiel fulmo. Interataku, kaj jen luktas ermeno kaj virleporo. Mi ne komparas vin kun leporo pro malkuraĝo, al tio ne estas kaŭzo, ankaŭ ne pro via moviĝemo, ĉar Lauri paŝas kiel la pioĉisto de la forĝisto Konni — pioĉisto, kies piedojn kaj pioĉon movis lerta horloĝa aparato en ĝia ventro — sed ŝajnas, laŭ mia opinio, la batalo estus lukto inter ermeno kaj granda virleporo. 06184
Bottom
06185
Top
ЮХАНИ: Ну, схватитесь разок, ребятки, только один разочек! JUHANI. Unu brustlukton, knaboj, unu brustlukton aŭ ĉirkaŭprenan lukton! 06185
Bottom
06186
Top
ЛАУРИ: Чтоб я стал бороться с Эро? Да за него и не ухватиться по-настоящему — крутится под ногами, как кошка, и царапается, как черт, даже вздохнуть некогда. Так он и прошлой осенью боролся на Аронийтту. Кто там победил, кто был бит — сам Соломон не разберет. И чтоб я снова связался с ним? LAURI. Kio fariĝus el lukto kun Eero? Lin oni neniam povas vere kapti inter la manojn, sed tie li ruliĝas ĉe la piedoj kiel kato, ungogratas kaj premas la ingvenojn de la alia en tiel furioza maniero, ke li apenaŭ povas spirsorbi aereron en sian bruston. Tiel li agis, kiam ni Ia lastan aŭtunon luktadis sur la herbejo Aroniittu. Kaj kiu tie venkis, kiu restis sube, tion »ne komprenis eĉ livari». Kial mi plu luktu kun li? 06186
Bottom
06187
Top
ЭРО: Верь не верь, но я ни на волосок не был сильнее тебя. EERO. Mi ne estis pli forta ol vi, ne eĉ mezuron de hareto. Kredu se vi volas. 06187
Bottom
06188
Top
ЛАУРИ: Чего ж мне не верить, — я знаю, что тебе со мной не сладить. LAURI. Tion mi kredas, ĉar mi scias, ke vi estas pli mal-forta. 06188
Bottom
06189
Top
ЮХАНИ: Это пусть честная борьба покажет. JUHANI. Tion pruvu honesta lukto. 06189
Bottom
06190
Top
ЛАУРИ: Чтоб я снова связался с ним? LAURI. Kial mi luktu plu kun li? 06190
Bottom
06191
Top
СИМЕОНИ: Спать уже пора, бесноватые вы. SIMEONI. Ni jam kuŝiĝu, vi sovaĝuloj. 06191
Bottom
06192
Top
ЮХАНИ: Ночей-то много, а рождество бывает только раз в году, так что будем веселиться. Ликуй, народ, ликуй, земля Израильская! В эту самую ночь, в этот час случилось превеликое чудо во граде Вавилонском. Возрадуемся же, братья! Во что бы нам еще сыграть? Или поесть еще жаркого? А то в свинью сыграть? Или в сапожника? JUHANI. Noktoj estas multaj, sed kristnasko nur unu fojon en la jaro, kaj tial ni ĝoju nun. ĉoju, vi kristnaska ĉambro, ĝoju la tuta lando de Izrael! Ci tiun nokton, en ĉi tiu momento okazis granda miraklo en la urbo Babilono. Ni ĝoju! — Kian ludon ni elektu? Cu ni manĝu kristnaskan rostaĵon? ĉu ni piku porkon aŭ ĉu ni puŝadu botiston? 06192
Bottom
06193
Top
СИМЕОНИ: Еще что! Только и не хватало — барахтаться, как озорным ребятишкам. Угомонись! SIMEONI. Jen! Cu ni ankoraŭ petoladu ĉi tie kvazaŭ sen-bridaj idaĉoj? Iru for! 06193
Bottom
06194
Top
ЮХАНИ: Э, жизнь молодого да холостого — сплошная пляска! Не так ли, Тимо? JUHANl. La vivo de juna fraŭlo estas dancado. Cu ne tiel, Timo? 06194
Bottom
06195
Top
ТИМО: Хи-хи-хи! TIMO. Hi, hi, hi! 06195
Bottom
06196
Top
ЮХАНИ: Не так ли? JUHANI. Cu ne tiel? 06196
Bottom
06197
Top
ТИМО: Пожалуй, так. TIMO. Jes, tia ĝi estas. 06197
Bottom
06198
Top
ЭРО: Точно так, милый Юсси. EERO. ĉuste tiel, »Joĉjo-karulo». 06198
Bottom
06199
Top
ЮХАНИ: Сказала лисонька зайцу. Верно! Такая жизнь по мне. От нее кое-когда и развеселишься да притопнешь каблуком. Отпляшем-ка рипаску,[Трепак (русск., искаж.).] я на это мастер. Поглядите-ка! JUHANI. Diris la vulpo al Ia leporo. Prave! Ci tiu vivo taŭgas, iam ĝi estas eĉ gaja kaj levas iom la kalkanojn. Ni dancu laŭ rusa maniero; en tio mi estas majstro. Vidu! 06199
Bottom
06200
Top
ААПО: А пиво в голову ударяет? AAPO. Cu nia biero eble donus kapturniĝon? 06200
Bottom
06201
Top
ЮХАНИ: Опрокинь ковша три —авось и ударит. А ну, запевай, Эро, раз Юсси пляшет! Начинай! JUHANI. Verŝu en vian vizaĝon stofojn tri, jen, ĉu vi ne rimarkos ioman skuiĝon tie en la supra etaĝo? — Sed kantu, Eero, kiam Joĉjo-knabo dancas. Elbuŝigu! 06201
Bottom
06202
Top
ЭРО: Что ж тебе спеть? EERO. Kia speco estas dezirata? , 06202
Bottom
06203
Top
ЮХАНИ: Да что на ум придет, лишь бы гремело да звенело! Затягивай, парень. Гаркни так, чтоб изба задрожала! Пой, сукин сын, пой, коли я задумал плясать да прыгать козлом до потолка! Запевай! JUHANI. Kia ajn, ĝi nur sonegu kaj bruegu. Elbuŝigu, knabo, ekkriu tiel ke la traboj leviĝos! Kantu, vi filo de juna lutro, kantu ĉar mi dancas, saltadas kiel virŝafo, saltadas ĝis la plafono. Kantu! 06203
Bottom
06204
Top
ЭРО: Так и быть, постараюсь: EERO. Mi volas peni. 06204
Bottom
06205
Top
[Юсси-брат, дружок мешок,
Юхани из Юколы! Песенку спою-ка я:]
«Веселиться вам желаю —
Ведь на то и святки;
Пивом все полны до краю
Кружки, жбаны, кадки;
Там — чаны вина полны,
Тут — остатки сладки.

Шум на ярмарке и крик,
Выпито по чарке;
Черный бык там продан вмиг,
Куплены подарки,
И обновки ярки;
Продан, продан черный бык,
Куплены подарки».

Юсси-брат, дружок мешок, Юхани из Юколы!
[Попляши, спою-ка я.]
»Gaje ĝoju ĉiuj ni,
estas kristnaskfesto;
De biero kruĉoj plenaj,
same la barelo.
Kruĉoj plenaj, kruĉoj plenaj,
same la barelo.

En foir’ de Anjanpelto
oni drinkis brandon.
Per la prezo de virbovo
ringon ni aĉetis,
oran ringon;
per la prezo de virbovo
ringon la fianĉan.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06205
Bottom
06226
Top
ААПО: Замолчи, Эро, не зли его. AAPO. Silentu, Eero, kaj ne kolerigu lin. 06223
Bottom
06227
Top
ЮХАНИ: Пой дальше! Я не рассержусь. Пой, не плясать же мне без музыки! JUHANl. Kantu nurj mi ne koleriĝos; kantu nur, ke mi ne bezonu danci sen muziko. 06224
Bottom
06228
Top
ЭРО: EERO: 06225
Bottom
06229
Top
Юсси-брат, дружок мешок, Юхани из Юколы!
[Попляши, спою-ка я.] Ты мучная рожа, брат.
Чистильщик у поросят!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo ...
06226
Bottom
06234
Top
ТИМО: Хи-хи-хи! Ох, какую чушь ты поешь! TIMO. Hi, hi, hi! Ho kiajn malsaĝajojn vi kantas. 06231
Bottom
06235
Top
ЮХАНИ: Пой, пой дальше! Я не рассержусь. JUHANI. Kantu nur, kantu nur. Mi ne koleriĝos. 06232
Bottom
06236
Top
ЭРО: EERO. 06233
Bottom
06237
Top
Ты мучная рожа, брат...
«Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
06234
Bottom
06240
Top
Я спою, да еще пальцами прищелкну. Mi kantas kaj ankaŭ klaketas per miaj fingroj. 06237
Bottom
06241
Top
Чистильщик ты в хлеве, брат,
Истопник у поросят!
Юсси-брат, дружок мешок, Юхани из Юколы!
[Песенку спою-ка я:]

«Вышла девушка к реке,
Написала на песке
Имя милого,
Имя милого.

— Когда в первый раз, любимый,
Песню слышала твою,
Мне казалось — серафимы
Окружают нас в раю».
[Мне казалось — серафимы
Окружают нас в раю».]

Юсси-брат, дружок мешок, Юхани из Юколы!
[Песенку спою-ка я:]

«Помнишь, как мы ягоды
Рвали, дорогая.
Весело играя?
Тра-ля-ля-ля-ля!
Мы срывали ягоды
И не ждали пагубы.
Тра-ля-ля-ля-ля!»

Юсси-брат, дружок мешок, Юхани из Юколы!
[Песенку спою-ка я:]

«Слушай, брата не кляни ты,
Аапо бедный мой;
Юсси — парень знаменитый,
Кончит он тюрьмой,
Сядет Юсси с козьей ножкой
У тюремного окошка;
Нам туда одна дорожка.
Эх! За нас за всех
Не дадут рубля.
Тра-ля-ля-ля-ля!»

[»Vilukselan Vitka
Ja Viuvalan Pispa,
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!
Ralla ralla laa!
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!»
Ralla ralla laa!]


«Что я сделал, боже мой,
Ах я, непутевый!
Ждет меня мой дом родной,
А на мне оковы.
Ждет меня мой дом родной,
А на мне оковы».
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo.»

»Ida borden iris
Kaj sur sablon skribis
Nomon de karulo,
Nomon de karulo.»

»Car karulan mi voĉon aŭdis,
Ce renkonto unua,
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafojj
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafoj.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

«Manjo, memoru,
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala la!
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala Ia!»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

»Aato mizera, ne
Joĉjon riproĉu,-
Tamen vi scias, ke
Li estas forta.
Joĉjo en katenoj
Manĝas la kapron.
Ĉiuj ni estas nun
Interegalaj.»
Frala rala la!

«Viluksela Vitka
Kaj Viuvala Pispa
Syvänoja bovo
Kaj Sylvinä Jalli!
Rala rala la!
Syvan-oja bovo
Kaj Sylvina Jalli!»
Rala rala la!

»Ho mi senbridulo,
Kio mi fariĝis?
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem Iigita.
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem ligita.»
06238
Bottom
06300
Top
ЮХАНИ: Вот так, так! Никакие оковы меня не держат. Знай пой! JUHANI. Tiel nur! Tiel! Ci tie ja ne pezas Ia ĉenoj. Kantu nur! 06293
Bottom
06301
Top
ЭРО: EERO. 06294
Bottom
06302
Top
Юсси-брат, дружок мешок,
Юхани из Юколы!
Попляши, спою-ка я.
Ты мучная рожа, брат,
Чистильщик у поросят!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06295
Bottom
06309
Top
Не довольно ли? Cu ne jam sufiĉas? 06302
Bottom
06310
Top
ЮХАНИ: Давай еще! Сейчас отпляшем, как на свадьбе Матти Скотника. Еще! Еще! Как на свадьбе Матти Скотника! JUHANI. Pli! Oni dancas en edziĝofesto de Karja-Matti. Pli! Pli! — en edziĝofesto de Karja-Matti. 06303
Bottom
06311
Top
СИМЕОНИ: Даже петух со страху закукарекал от безбожного шума. SIMEONI. Eĉ la koko jam kolere ekkrias pro tiu malpia bruado kaj krakado. 06304
Bottom
06312
Top
ЮХАНИ: Заткни глотку, петенька! Ишь распелся! JUHANI. Fermu cian gorĝon, koko, kaj ne kriegu tie! 06305
Bottom
06313
Top
ТУОМАС: Полно уж, Юхани. TUOMAS. Estas jam sufiĉe da tio, Juhani. 06306
Bottom
06314
Top
ААПО: Ты ведь дух испустишь в этой басурманской пляске. AAPO. Prenas el vi la vivon tiu turka dancado. 06307
Bottom
06315
Top
ЮХАНИ: Я пляшу рипаску! Не так ли, Эро? JUHANI. Ci tio estas laŭ rusa maniero. Cu ne, Eero? 06308
Bottom
06316
Top
ЭРО: Это пляска Юсси. EERO. Ci tio estas laŭ joĉja maniero. 06309
Bottom
06317
Top
ЮХАНИ: Пускай так, да давай-ка еще пару десятков коленцев этой самой пляски Юсси! JUHANI. Estu tiel, kaj estu ankoraŭ unu fojon dudeko da saltoj laŭ joĉja maniero. 06310
Bottom
06318
Top
СИМЕОНИ: Эх ты, непутевый человек. SIMEONI. Vi sovaĝa viro! 06311
Bottom
06319
Top
ТИМО: Вот так! Вот так! Хи-хи-хи! Ах, черт тебя подери! TIMO. Jcn kiel, jen kiei! Hi, hi, hi! Nu, prenu vin diablo! 06312
Bottom
06320
Top
ЮХАНИ: Прочь с дороги! Не то я сомну тебя в лепешку, как казацкий конь пьяного ярмарочного гуляку. Ух! JUHANI. Flanken! En alia okazo mi piedpremos vin koto kicl kozaka ĉevalo ebrian foirvagulon. Hih! 06313
Bottom
06321
Top
ААПО: Поглядите-ка, что у него ремень выделывает! Мотается то вверх, то вниз да так и хлещет его по хребту и пониже. Ну и ну! AAPO. Lia zonrimeno estas en ŝvitbano tie malantaŭe. Ci vere saltadas; ĝi saltadas supren, malsupren batante jen Iian dorson jen Iiajn sidvangojn. Ho, vi! 06314
Bottom
06322
Top
ЮХАНИ: Лалла-ла-лаа! Вот это была встряска, хе-хе-хе! Я второй раз в жизни так пляшу. Первый раз это было на свадьбе Матти Скотника. Бабьего звания там было всего три старухи, а мужиков порядочно набралось. Но стоило Матти поднести нам по паре чашек крепкого пунша с кофе, как мы сами, без баб, пошли молотить половицы. Бабы, бедняжки, судьбу благодарили, что отделались от этой кутерьмы, не то мы закружили бы их до полусмерти. Ах, черт возьми! Ну, а теперь долой с себя всё до рубахи, и айда на полок. Нам же все равно не уснуть, а там, в тепле, за пивом будем при лучине рассказывать веселые сказки и предания. JUHANI. Lala, la la! Tio estas vera tumulto. Hehe! — Duan fojon en mia vivo mi dancis. La unua fojo okazis en Ia cdziĝofesto de Karja-Matti, kie ne estis virinoj pli ol tri mal-junaj inaĉoj, sed amaso da viroj. Sed jen, kiam Matti preparis por ni du tasojn da forta kafopunĉo, tiam estis nenio alia farebla ol komenci batadi Ia planktrabojn, ni uloj unu kun alia, kaj ĝemis sub ni la peka tero. La maljunulinoj dankis, ke ili ne bezonis partopreni en la »bakado», ni ja estus dancigintaj ilin |c ĉifonaĵoj. Ho, diablo prenu tamen! — Sed nun for Ia vestojn de sur ni ĝis ĉemizo, kaj supren sur la bretegon. Ni ja tamen ne ckdormos tuj, sed ĉe ŝaŭmanta biertincto kaj dum la rezina torĉosplito flamas, ni rakontos gajajn fabelojn kaj rakontojn tic en la varmo de la bretego. 06315
Bottom
06323
Top
Они разделись, еще раз наполнили жбан пивом и гурьбой забрались на полок. В одних рубахах они расселись на соломе. Было нестерпимо жарко. Братья усердно передавали по кругу пенящееся пиво. В щель стены была воткнута сосновая лучина, светившая золотым пламенем. И тут в голову Юхани забрела шальная мысль, которую он не замедлил высказать вслух. И следствием этого было большое несчастье. Ili senvestigis sin, plenigis la tineton per biero ankoraŭ unu fojon kaj iris ĉiuj sur la bretegon. Tie ili, en nuraj ĉemizoj, sidis sur pajlo en ŝvitiga varmo. Diligente ĉirkaŭiris de viro al viro la ŝaŭmanta tineto, kaj en fendo inter murtraboj lumis la ora flamo de pina torĉosplito. Sed en la kapo de Juhani ekaperis penso kaj el lia buŝo eliris diro, kies sekvo estis fine sortobato. 06316
Bottom
06324
Top
ЮХАНИ: Вот и полеживаем мы тут да жаримся, точно ливерные колбасы в печи на соломенной подстилке. И в каменке хватит еще жару. Плесни-ка, Эро, на нее ковш пива, — узнаем хоть, чем пахнет пар от ячменного пива. JUHANI. Ci tie ni vere nin rostas kvazaŭ ni estus kolbasoj sur forna pajlo kaj varmon donas al ni la varmegaj ŝtonoj de la fajrujo. Eero, verŝu kruĉon da biero sur la fornon, tiam ni scios, kiel gustas ŝvitvaporo el hordea fluidafo. 06317
Bottom
06325
Top
ТУОМАС: Это еще что за дурацкая затея? TUOMAS. Kia freneza ekpenso estas tio? 06318
Bottom
06326
Top
ЮХАНИ: Славная затея. Плесни-ка! JUHANI. Eleganta ekpenso. Verŝu. 06319
Bottom
06327
Top
ЭРО: Я хочу выказать послушание хозяину. EERO. Mi volas obei mian estron. 06320
Bottom
06328
Top
ЮХАНИ: Два ковша пива на каменку! JUHANI. Du kruĉojn da biero sur la fajrujajn ŝtonojn! 06321
Bottom
06329
Top
ТУОМАС: Ни капельки! Если я только услышу оттуда хоть маленькое шипение — горе тому, кто это сделал! TUOMAS. Ne eĉ guton! Se mi aŭdos eĉ mallaŭtan sibleton, malfeliĉa li, kiu ĝin kaŭzis. 06322
Bottom
06330
Top
ААПО: Не стоит тратить попусту отличный напиток. AAPO. Ni ne malŝparu bonan trinkaĵon. 06323
Bottom
06331
Top
ТИМО: Мы совсем не так богаты, чтобы жить в пивном пару, вовсе нет. TIMO. Ni ja ne havas rimedojn por vivi en biera ŝvitbano, neniel, neniel. 06324
Bottom
06332
Top
ЮХАНИ: А попробовать все-таки было бы не худо, JUHANI. Estus amuze tion gustumi. 06325
Bottom
06333
Top
ТУОМАС: Я строго-настрого запрещаю. TUOMAS. Mi tion malpermesas firme. 06326
Bottom
06334
Top
ЮХАНИ: А попробовать все-таки было бы не худо, Туомас, видишь ли, уже задирает нос. Стоило ему только одолеть меня в борьбе, как он вообразил, что волен делать в доме все по-своему. Но не забывай: коль у молодца разбушуется желчь, он семерым не уступит в силе. Как бы там ни было, но я еще не собираюсь во всем оглядываться на тебя. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. — La ĵusa venko en lukto forte altigis Ia nukharegojn de Tuomas, kaj Ii kredas, ke li regas en ĉi tiu ĉambro laŭ sia bontrovo. Sed memoru tamen, ke amara galo, kiam ĝi vere ŝvelas, donas al sia knabo en interbatiĝo forton de sep viroj. Tute egale, sed miaj okuloj ankoraŭ ne volas serĉi viajn ordonojn. 06327
Bottom
06335
Top
СИМЕОНИ: Вот они, плоды вашей борьбы! Всему она виной! SIMEONI. Fruktoj de lukto, fruktoj de lukto ĉio! 06328
Bottom
06336
Top
ЮХАНИ: А ну-ка, плесни, Эро! Я за все в ответе и в обиду тебя не дам. JUHANI. Nun lasu plaŭdi, Eero. Mi prirespondas la aferon kaj defendos la viron. 06329
Bottom
06337
Top
ЭРО: Раз хозяин приказывает, я должен слушаться, не то, чего доброго, получишь в руки волчий паспорт, да еще в рождественскую ночь. EERO. Tio estas ordono de !a estro, kaj mi devas obei; en alia okazo estos lepora pasporto en mia mano en la krist-naska nokto. 06330
Bottom
06338
Top
Лукаво ухмыляясь, Эро проворно встал, чтобы исполнить волю Юхани, и вскоре от каменки донесся всплеск, а затем сердитое шипение. Рассвирепевший Туомас вскочил на ноги и кинулся на Эро, но и Юхани уже спешил на выручку младшему брату. Поднялась суматоха, и в общей свалке на пол упала горящая лучина. Братья и не заметили, как от нее по соломе побежало юркое пламя. Словно круги на водной глади, увеличивался на полу огненный кружок. Пламя поднималось все выше и выше и облизывало уже полок, когда обитатели дома наконец заметили под собой опасность. Но слишком поздно. Спасти можно было только себя и животных. Широкими волнами расходились языки пламени, велик был переполох. Все бросились к выходу; как только распахнулась дверь, в нее со страшным шумом, чуть не разом, вывалились и люди, и собаки, и кот с петухом. Казалось, изба изрыгнула их из своей дымящейся пасти прямо на снег, на котором они теперь стояли, кашляя наперебой. Последним из избы вышел Лаури, ведя за повод Валко, которая, не будь Лаури, так и стала бы жертвой огня. Бушующее пламя вырвалось наружу из маленьких окон, потом через дверь и крышу. Вскоре ставная избушка у Импиваары была вся в огне, а ее беззащитные обитатели уныло стояли на снежной поляне. Угольную землянку, свое первое жилье, они успели сравнять с землей, а что до амбара, то в его стенах были такие щели, что он походил на сорочье гнездо. Единственной защитой от ветра и стужи у братьев были коротенькие посконные рубахи. Даже шапок, чтоб прикрыть голову, даже лаптей не успели они спасти из огня. От былого скарба уцелели только ружья да кошели, которые на праздник были спрятаны в амбаре. И вот братья топтались на снегу, подставляя пламени спины и отогревая то правую, то левую ногу. А ноги, горевшие и от снега и от огня, краснели, точно гусиные лапки. Tiam Eero, grincigante la dentojn kaj metante siajn lipojn en petolan rideton, plenumis rapide la volon de Juhani, kaj baldaŭ aŭdiĝis sur la fajrujo plaŭdo kaj tuj poste forta siblego. En la sama momento Tuomas ekstariĝis koiere kaj kuris kiel aglo al Eero, sed ankaŭ Juhani rapidis por defendi sian plej junan fraton. De tio naskiĝis nun ĝenerala tumuito, dum kiu la brulanta torĉosplito falis de la bretego malsupren sur la plankon. Tie ĝi baldaŭ, ne rimarkite de la fratoj, ekbruligis viglan fajron en Ia pajlo. Kiel ringondo sur akvo etendiĝas rapide en ĉiuj direktoj, same la brilanta rondo de la fajro pli kaj pli grandiĝis sur la planko. Ĝi suprenleviĝis kaj jam tuŝis la plankon de la bretego, antaŭ ol la loĝantoj de la ĉambro ekvidis la danĝeron sub si. Sed tro malfrue ili ĝin ekvidis por havi tempon savi ion krom sian vivon kaj tiun de la bestoj, kiuj estis en la domo. Vaste jam ondadis la flamoj kaj granda estis la danĝero kaj la tumulto. Ili ĉiuj rapidis al la pordo, ĉe kies malfermiĝo Ia viroj, hundoj, kato kaj la koko kun terura bruego kuris eksteren, ĉiuj preskaŭ samtempe. ŝajnis, kvazaŭ la domo ilin elvomus el sia fumanta faŭko sur Ia neĝokovritan teron, kie ili nun staris, tusante konkure. Sed kiel la lasta elvenis Lauri kondukante per kolbrido Blankon, kiu verŝajne en alia okazo estus restinta viktimo de la brulo. Eksteren elŝoviĝis jam la perfortema fajro tra la malgrandaj truoj de la fenestroj, fine tra la pordo kaj la tegmento. En la ĉirkaŭ-preno de flamoj flagris nun la solida domo de Impivaara. Sed sur la neĝokovrita tero staris la senŝirma anaro de la domo; la karbista kabano, ilia unua rifuĝejo ĉi tie, estis plene detruita kaj la provizejo estis konstruita maldensa kiel pignesto. Tie staris la fratoj, kaj ilia sola ŝirmo kontraŭ vento estis ilia krud-lina, mallonga ĉemizo. Nek la ĉapojn por kovri sian kapon nek la betulŝelajn ŝuojn ili havis tempon savi el la fajro. E1 la antaŭaj aĵoj de la domo postrestis nur la pafiloj kaj la betulŝelaj tomistroj, kiuj estis portitaj en la provizejon antaŭ la ŝvitbano. — Sed en la neĝo staris la fratoj, ĉiuj kun la dorsoj turnitaj al la zumeganta brulo, levante kaj varmigante jen la dekstran jen Ia maldekstran piedon; kaj ruĝe brilis tiuj piedoj pro neĝo kaj varmo, ruĝe brilis kiel la naĝmembranoj de anseroj. 06331
Bottom
06339
Top
Братья наслаждались последней услугой, которую еще могла оказать им изба, и жадно грелись у огня.» Страшен был этот костер. Пламя без удержу рвалось кверху, ярко освещая окрестности; мохнатые ели на вершине горы весело улыбались, словно освещенные заревом восхода. От груды смолистых пней валил черный, как деготь, дым и, клубясь, поднимался ввысь. А на поляне и вокруг нее было светло, средь зимней ночи здесь царил розовый день; и птицы, дивясь необыкновенному зрелищу, глядели с запорошенных снегом ветвей, как крепко срубленная изба Импиваары превращалась в угли и пепел. Почесывая от злости и горя затылки, братья стояли спиной к пожару и поочередно протягивали к жаркому огню ступни своих ног. Но вскоре славный костер стал мало-помалу гаснуть; наконец все рухнуло наземь грудой головешек, и тысячи сверкающих искр рассыпались в ночной тьме. И тут братья с ужасом заметили, что небо начало проясняться и южный ветер уступил место северному. Оттепель сменилась морозом. Ili ĝuis Ia lastan bonaĵon, kiun ilia domo al ili ankoraŭ donis, ĝuis la fajran varmon; kaj impona estis ilia fajro. Potence Icviĝis en alton la flamo, ĉic speguliĝis la rebrilo flagranta, kaj la barbaj piceoj sur la montdorso ridetis ĉarme kiel en aŭroro de sunleviĝo. El la amasoj de kenstumpoj leviĝis fumo, densa kaj fulge nigra, supren en la nubojn, kaj onde ĝi ruliĝissub la firmamento. Sed sur la deklivo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis lumo, regls ruĝeta tago en la koro de la vintra nokto, kaj mirante la fremdan lumon, la birdoj alrigardis fikse sur la neĝaj branĉoj de la arboj, dum la solide konstruita domo de Impivaara fariĝis karbo kaj cindro. Sed gratante siajn hararojn en kolero kaj malĝojo staris la fratoj tie ĉirkaŭe, staris ĉiuj kun la dorso kontraŭ la [ajro kaj levis laŭvice la piandojn de siaj piedoj al la varmiganta fajro. Tamen iom post iom malgrandiĝis Ia flamoj kaj disfal s ine je karbaĵo, kaj el miloj da disŝprucantaj fajreroj pien ĝis la nokta aero. Konsternitaj la fratoj rimarkis tiam, ke Ia ĉeo komencas sereniĝi kaj ke la vento turniĝis el sudo al nordo. La vetero komencis ŝanĝiĝi el degela stato en froston. 06332
Bottom
06340
Top
ААПО: Из огня-то мы спаслись, да прямо в лапы морозу. Поглядите, как проясняется небо и какой студеный ветер подул с севера. Ох, велика опасность, братья! AAPO. El fajro ni saviĝis, sed por esti viktimoj de frosto. Rigardu: la ĉielo sereniĝas kaj malvarme blovas jam el nordo. Fratoj, nia danĝero estas terura. 06333
Bottom
06341
Top
ЮХАНИ: Проклятье и смерть! А кто во всем виноват? JUHANI. Malbeno kaj morto! Kiu kaŭzis ĉi tion? 06334
Bottom
06342
Top
ТУОМАС: Кто! И ты еще спрашиваешь, жалкий червяк? Взять бы и посадить тебя сейчас на горящие угли! TUOMAS. Kiu! Vi, nutraĵo de fajro, ĉu vi ankoraŭ deman-das? Se mi nun agus juste, mi vin puŝus tien por rostiĝi en ardanta cindro. 06335
Bottom
06343
Top
ЮХАНИ: Уж какому-то Туомасу этого вовек не сделать! Будь проклят тот, кто свалил на наши головы эту дьявольскую ночь! JUHANI. Neniam tion farus unu Tuomas, neniam. Sed malbenita estu tiu viro, kiu kaŭzis ĉi tiun inferan nokton! 06336
Bottom
06344
Top
ТУОМАС: Сам себя проклинаешь. TUOMAS. Li malbenas sin mem. 06337
Bottom
06345
Top
ЮХАНИ: Будь проклят он, а именно — Туомас Юкола. JUHANI. Malbenita estu tiu viro, nome Tuomas Jukola. 06338
Bottom
06346
Top
ТУОМАС: Ну-ка, повтори еще раз. TUOMAS. Diru tion duan fojon. 06339
Bottom
06347
Top
ЮХАНИ: Всему виной Туомас, сын Юхани, Юкола! JUHANI. Tuomas filo de Juhani Jukola estas kulpa pri ĉi ĉio. 06340
Bottom
06348
Top
ААПО: Туомас! AAPO. Tuomas! 06341
Bottom
06349
Top
СИМЕОНИ: Юхани! SIMEONI. Juhani! 06342
Bottom
06350
Top
ЛАУРИ: Да тише вы! LAURI. Kviete! 06343
Bottom
06351
Top
ТИМО: Нет уж, теперь вы не сцепитесь, ни за что не сцепитесь, канальи! Да, да, будьте смиренны и грейтесь по-братски. TIMO. Nun vi ne povas kunpuŝiĝi, vi ne povas, vi sentaŭ-guloj. Jes, jes, ni kondutu nur dece kaj varmigu nin frate. 06344
Bottom
06352
Top
СИМЕОНИ: Антихристы! SIMEONI. Vi malpiuloj! 06345
Bottom
06353
Top
ААПО: Теперь не время буянить да спорить, когда нам смерть угрожает. AAPO. Malamon kaj malpacon for, kiam nin minacas la plej mizcra morto. 06346
Bottom
06354
Top
ТУОМАС: Но кто же виновник, кто виновник? TUOMAS. Kiu estas kulpa, kiu estas kulpa? 06347
Bottom
06355
Top
ЮХАНИ: Я не виноват. JUHANI. Senkulpa cstas mi. 06348
Bottom
06356
Top
ТУОМАС: Не виноват! О силы небесные! Да я тебя сейчас живьем съем! TUOMAS. Senkulpa! Brila fajro! Mi manĝos vin vivanta! 06349
Bottom
06357
Top
ААПО: Перестаньте, перестаньте! AAPO. Dece, dece! 06350
Bottom
06358
Top
СИМЕОНИ: Ради бога, перестаньте! SIMEONI. Pro Dio, dcce! 06351
Bottom
06359
Top
ААПО: Виноват не виноват — теперь нам не до этого. Спасти нас могут только собственные ноги. Изба сгорела дотла, и сами мы стоим на снегу чуть ли не нагишом. Какой толк от этакой рубашонки? Хорошо, хоть ружья с припасами уцелели. Оружие-то нам теперь в самый раз — от Тэримяки доносится волчий вой. AAPO. Senkulpa aŭ kulpa, tio restu nesolvita nun, ĉar forrapido estas nia sola savo. Nia domo estas cindro, kaj preskaŭ nudaj ni staras sur neĝokrusto. Kian valoron mi donas al ĉi tiu krudlina ĉemizoĉifonaĵo? Bone por ni, ke restis al ni la pafiloj kaj la municio tie en la provizejo; ĉar armilojn ni bezonas nun. De Tetromonto aŭdiĝas hurlado de lupoj. 06352
Bottom
06360
Top
ТУОМАС: Так что же нам делать? TUOMAS. Kion ni do faru? 06353
Bottom
06361
Top
ААПО: Ничего больше не придумать — только бежать в Юколу, чтоб не умереть страшной смертью! Двое пускай едут верхом на Валко, а остальные побегут за ними. Так мы и сделаем: по очереди будем бежать, по очереди ехать верхом. С лошадкой хоть не всю дорогу месить сугробы, и, глядишь, с божьей помощью, еще спасемся. AAPO. Mi ne scias alian rimedon ol rapidi al Jukola, rapidi pro la pala morto. Du ĉiam rajdu sur Blanko kaj la aliaj sekvu ilin kurante. Tiel okazu: alternc kurante, alternc rajdante. Pcr helpo de nia ĉevalo ni ne bezonos pistadi la neĝokruston per niaj piedoj la tutan vojon, kaj per helpo de Dio ni eblc saviĝos ankoraŭ. 06354
Bottom
06362
Top
ЮХАНИ: Ноги у нас будут вроде пареной репы, пока до Юколы доберемся и у огня отогреемся. JUHANI. Sed certc estos niaj piedoj kvazaŭ molaj rapoj, antaŭ ol ni staros en la ĉambrego de Jukola, ĉe varmo de ŝtipofajro. 06355
Bottom
06363
Top
СИМЕОНИ: Но больше надеяться не на что. А раз так — поспешим! Ветер крепчает, небо проясняется! Поспешим! SIMEONI. En tio estas tamen nia sola espero. Kaj tial ni rapidu. La vento jam plifortiĝas kaj la ĉiela volbo nudiĝas. Ni rapidu! 06356
Bottom
06364
Top
ЭРО: Эх, пришла смерть наша! EERO. Nia morto venis! 06357
Bottom
06365
Top
ЮХАНИ: Вот они, семеро сыночков Юколы! JUHANI. Jen la sorto de la sep filoj de Jukola! 06358
Bottom
06366
Top
СИМЕОНИ: Беда-то и впрямь велика, но господь всемогущ. Поспешим! SIMEONI. Nia danĝero estas tcrura, sed forta estas la Sin-joro en la alto. Ni rapidu! 06359
Bottom
06367
Top
ТУОМАС: Забирай из амбара ружья и кошели! TUOMAS. El la provizejo Ia pafilojn kaj ia tornistrojn! 06360
Bottom
06368
Top
ЮХАНИ: Страшная ночь! Тут нам грозит трескучий мороз, а там — голодные волки. JUHANI. Terura nokto! Ci tic nin minacas krcviga mal-varmo, tic malsataj, hurlantaj lupoj. 06361
Bottom
06369
Top
ТИМО: И сами мы в беде, и Валко тоже. TIMO. En danĝcro ni estas kaj Blanko kaj ni mem. 06362
Bottom
06370
Top
ЮХАНИ: Нам-го хуже. Я слыхал, голый человек зимой — самый лакомый кусочек для волков. JUHANI. Ni mem en ankoraŭ pli granda. Nuda homo, tiel mi aŭdis, estas al lupo favorata rostaĵo en vintro. 06363
Bottom
06371
Top
ТИМО: А я слышал, что человек и свинья одинаковы на вкус; а кто не знает, как волки зимой охочи до свининки? Да, угораздило нас, ничего не скажешь. TIMO. Kaj viro kaj porko, tiel ni aŭdis, gustas egale, kaj tion oni scias, ke porko estas en vintro preferata manĝajo de Vosto-Henriko. Severaj estas antaŭ ni la paragrafo kaj la ordono, tion oni ne povas nei. 06364
Bottom
06372
Top
ЮХАНИ: Так что же делать? JUHANI. Kion ni faros? 06365
Bottom
06373
Top
А а по. В Юколу, как стрелы из колдовского лука, пока мороз еще не разгулялся и не застудил кровь в наших жилах! В Юколу через волчью гору Тэримяки! От волков-то у нас есть ружья, а с седобородым морозом нам никак не сладить. AAPO. Al Jukola kvazaŭ sorĉistaj sagoj tra la nokto, antaŭ ol Ia frosto pliardiĝos kaj glaciigos nian sangon per brulanta malvarmego. En direkto al Jukola trans la kriegantan Tetro-monton! Kontraŭ lupoj ni havas armilojn, sed ne kontraŭ la glacibarba reĝo Frosto. 06366
Bottom
06374
Top
ТУОМАС: Вот ружья и кошели. Ружья на плечо, кошели за спину, двое пусть сядут верхом, а мы во всю прыть побежим следом. Да не мешкайте, ради наших собственных душ, не мешкайте! TUOMAS. Jen la pafiloj kaj la tornistroj. Nun la pafilon sur la ŝultron kaj la tornistron sur la dorson, ĉiu viro. Kaj du komencu rajdi, ni aliaj postkuros plenforte. Sed ni rapidu, ni rapidu pro niaj senmortaj animoj! 06367
Bottom
06375
Top
ЮХАНИ: Смотрите, как небо проясняется и звезды мерцают! Ну, помчались, ребята! JUHANI. La nordo sereniĝas kaj la steloj brilas! Hi, ha! Sed ni rapidu! 06368
Bottom
06376
Top
ААПО: Завтра заберем отсюда все, что уцелело от огня. Завтра возьмем также кота и петуха, одну ночь они просидят у пепелища. Килли и Кийски пускай идут с нами, как верные друзья. Но где они? AAPO. Morgaŭ ni forprenos de ĉi tie Ia aĵojn kaj ilojn, kiujn postlasis al ni la fajro; morgaŭ ni venos kaj forportos ankaŭ la katon kaj la kokon. Ci tiun nokton ili elportos mal-varmon ĉi tie ĉe la ardaĵo. Sed Killi kaj Kiiski iru kun ni kiel fidelaj kunuloj. — Kie ili estas? 06369
Bottom
06377
Top
ТУОМАС: Что-то не видно. Тише! Ну-ка, прислушайтесь! TUOMAS. Ili ne estas videblaj. — Silente! ni aŭskultu. 06370
Bottom
06378
Top
ЭРО: Э-э, они уже далеко. Лай раздается там, за горой. EERO. Malproksime de ĉi tie ili jam kuras. Tie ja estas aŭdebla ilia bojado, post la monto. 06371
Bottom
06379
Top
Т у о м ас. Они гонят рысь. Видать, она пробежала мимо избы и собаки напали на след. Но пускай себе гонятся, коль хотят, нам теперь не до них, надо торопиться в нелегкий путь. TUOMAS. Linkon ili pelas, kaj verŝajne tiu linko preter-pasis nian domon, postlasante siajn spurojn al Ia hundoj. Sed ili pelu laŭ sia volo; nun ni devas forgesi ilin kaj rapidigi nian severan ekveturon. 06372
Bottom
06380
Top
ЮХАНИ: Да будет так! Жизнь и смерть схватились сейчас, будто два медведя. JUHANI. Estu tiel! Ĉar la vivo kaj Ia morto alkroĉiĝis unu al la alia kiel du virursoj. 06373
Bottom
06381
Top
ААПО: Теперь уж сил не жалейте. AAPO. Nun elpremu el vi ĉiujn fortojn! 06374
Bottom
06382
Top
ЮХАНИ: Сил души и плоти! JUHANI. La fortojn de niaj animo kaj korpo ĝis osto-cerbo! 06375
Bottom
06383
Top
ТУОМАС: И не забывайте, что нас подстерегает жалкая смерть. TUOMAS. Memorante ke nin minacas la plej mizera morto. 06376
Bottom
06384
Top
ЮХАНИ: С двух сторон грозит нам черная смерть. Эх-хе-хе! Или околеем в стужу, иль кишки наружу, если не доберемся до огня и мягкой соломки. Что-нибудь из трех должно случиться — через часок-другой. Но воздыханиями горю не поможешь, нет, не поможешь. Вот стисну зубы — и ледяные горы сокрушу, будь они хоть того толще! JUHANI. EI du flankoj nin minacas la nigra morto. Hi, ha! nun la nazo en glacio aŭ la intestoj sur la tero, se ne staros tiu knabo post ioma tempo sur glata pajlo en lumo de fajro. Unu el ĉi tiuj tri plenumiĝos post unu horo. Sed ne helpas ĉi tie hezitado, tute ne, sed kunpremante la dentojn mi nun fendus eĉ glacimontojn, mejlojn dikajn. 06377
Bottom
06385
Top
СИМЕОНИ: Попытаемся во имя божье и с его помощью. SIMEONI. Ni penu en la nomo de la Sinjoro kaj per lia helpo. 06378
Bottom
06386
Top
ЮХАНИ: Вот, вот, с его помощью. Что ж тут может сделать своими силами простой смертный? Да хранит нас господь! JUHANI. Per lia helpo. Kion povas ĉi tie per sia propra forto homo naskita de virino? Sed ni kuraĝu. 06379
Bottom
06387
Top
ЭРО: Ну, быстрей в путь, без всякой задержки! EERO. Ni ekiru sen ia hezito plu! 06380
Bottom
06388
Top
ЮХАНИ: И без всякого страха! Идем! JUHANI. Kaj sen ia timo! Ni ekiru nun! 06381
Bottom
06389
Top
ТУОМАС: Стало быть, все готовы. Садитесь-ка на лошадь, Эро и Симеони, и скачите пря*мо в Юколу, но не слишком быстро, чтобы нам, босым, не отстать от вас. TUOMAS. Ciuj estas do pretaj. Eero kaj Simeoni, sidiĝu sur la dorson kaj ekrajdu en direkto al Jukola, sed tiel ke ni restos proksime ĉe la hufoj de nia ĉevalaĉo, ni, kiuj rapidas piede post vi en la neĝo. 06382
Bottom
06390
Top
И они тронулись в путь, голые, в одних посконных рубахах, с кошелями за спиной, с ружьями в руках или на плече. Спасаясь от мороза, напавшего на них со студеных болот холодного севера, они ушли в зимнюю ночь. Но мороз смилостивился над ними, погода снова смягчилась. Правда, временами край неба прояснялся, но потом опять затягивался тучами, и ветер с севера дул не слишком свирепо. К тому же братьям не впервые было встречаться со стужей, не один трескучий мороз закалил их кожу; бывало, еще озорными ребятишками они часами месили босыми ногами сугробы. Но все-таки их пугал, сильно пугал этот путь от Импива-ары в Юколу, и они бежали с замирающим сердцем. Впереди, верхом на Валко, скакали Эро и Симеони, а остальные мчались за ними, так что снег клубился. А возле пышущей жаром каменки на поляне Импи-ваары сидели кот и петух и уныло посматривали на тлеющие угли. Tiel ili ekiris: nudaj, vestitaj nur per krudlina ĉemizo kaj ĉiu portante sian tornistron sur Ia dorso kaj sian pafilon sur la ŝultro aQ en Ia mano. Tiel ili ekiris sur la vintran, noktan vojon, serĉante savon for de frosto, kiu sin ĵetis sur ilin el Ia marĉoj de Nordo. Sed ĝi tamen ne venis kun sia plej terura vizaĝo, ĉar la vetero ne fariĝis plej malmilda ĉi tiun fojon. Certe iam kaj tiam la frunto de la ĉielo malkovriĝis, sed vel-veturantaj nuboj ĝin ree kovris, kaj modere blovis el nordo. La fratoj estis ankaŭ konatuloj de la malvarmo, en multaj akraj frostoj ilia haŭto estis hardita, kaj antaŭe, kiel petolemaj knaboj, ofte ili pistadis neĝamasojn per nudaj piedoj, tutajn horojn. Sed terurega estis al ili tamen nun Ia ekskurso de Impivaara al Jukola. Ili kuris rapide antaŭen, kun teruro en la koro. Antaŭe, sur la dorso de Blanko, rajdis Eero kaj Si-meoni, la aliaj postsekvis kurante tute proksime, tretante la neĝon de la dezerto, kiu flugis ĉirkaŭen pro la kurado. Sed sur la deklivo de Impivaara ĉe la ardanta ŝtonfajrujo sidis la kato kaj la koko, malgaje rigardante la karbiĝantan fajron. 06383
Bottom
06391
Top
Братья неслись к деревне и, оставив позади болото Сомпиосуо, подходили уже к Тэримяки, откуда все еще доносился жуткий вой волков. В ельнике, между болотом и лугом, всадники сменились: Эро с Симеони слезли с лошади, а на место их сели двое других. Ни минуты не мешкая, они снова пустились в путь и, миновав песчаный склон и дорогу в Виэртолу, понеслись по шумевшему сосновому бору. Наконец они были у скалистой гсры Тэримяки; многоголосый волчий вой внезапно стих. Скоро братья стояли уже на вершине горы и дали лошади передохнуть. Здесь всадники опять соскочили с Валко, уступив место следующей паре. Задувал ветер, на миг небосвод опять прояснился, Большая Медвеч дица показывала уже за полночь. La fratoj rapidis en direkto al la vilaĝo, postlasis jam la marĉon Sompio kaj proksimiĝis al Tetromonto, de kie daŭre estis aŭdebla la terura hurlado de lupoj. Sed en arbetaĵo, inter la marĉo kaj la ekskulturejo de Seunala Jaakko okazis ŝanĝo de la rajdantoj: desaltis Eero kaj Simeoni kaj du el Ia fratoj ilin anstataŭis. Sen halto ili daŭrigis la vojon, kuris laŭ la dorso de la erikejo, trans la vojon de Viertola kaj poste tra la vasta, zumetanta pinaro. Sed fine la roka Tetromonto proksimiĝis kaj subite finiĝis la multbrua voĉo de la Iupoj. Baldaŭ la fratoj staris sur la dorso de Ia altajo kaj Iasis sian ĉevalon ripozhalti; la rajdantoj malsupreniris de sur la dorso kaj du aliaj okupis ilian lokon. Ankoraŭ ili staris sur la neĝo-kovrita roko; la nordvento blovis, Ia ĉiela kupolo klariĝis ree por momento, kaj la vosto de Granda Urso montris, ke jam pasis la meznokto. 06384
Bottom
06392
Top
Отдохнув, братья начали спускаться с горы и, когда дорога кончилась, вошли в темный, мрачный ельник. Сверху глядела бледная луна, кричали филины, из чащи леса перед братьями внезапно вырастали какие-то странные изваяния, похожие на огромных медведей: то были поросшие мхом корни сваленных бурей елей. Неподвижные, словно оледеневшие привидения, взирали эти глыбы на фантастические фигуры, мчавшиеся через лес. Они оставались недвижны, но вокруг, в высоком ельнике, скоро появились устрашающие признаки жизни. То голодные волки рыскали вокруг братьев, подходя к ним все ближе. Их быстрые тени мелькали то впереди, то сзади, то перебегали через дорогу. Свирепые и кровожадные, они упорно следовали за ночными беглецами из Импиваары, и звонко потрескивали от их бега сухие корни елей. Вздрагивая и храпя, бежала пугливая Валко, и седоки едва сдерживали ее. А звери все наглели. Жадно лязгая зубами, они подчас проносились совсем близко от братьев. И, чтобы отпугнуть хищников, братья время от времени палили из ружей, но волки отбегали недалеко. Sed ripozinte ili ree rapidis malsupren laŭ la glata mont-vojo, kaj kiam ĝi finiĝis, ili eniris en malluman picearon, kaj melankolia staris la naturo ĉirkaŭ ili. La luno rigardis pala malsupren, gufoj kriadis, kaj tie kaj ie en Ia sino de la arbarego staris stranga fantomo, simila al arbara urso, terure granda: la supren leviĝintaj, muskaj radikoj de falintaj piceoj. Sen-movaj kvazaŭ glaciiĝintaj fantomoj fikse rigardiŝ tiuj urs-bildoj la strangan karavanon, kiu rapide kuris preter ilin. Tiel ili rigardis senmove, sed inter ili, ĉirkaŭ ili en la densa picearo aperis baldaŭ timiga moviĝo. La malsataj lupoj ĉirkaŭiris la fratojn, proksimiĝis al ili pli kaj pli. Jen antaŭe, jen poste, saltante trans la vojon aŭ ambaŭflanke de la vojo, inter piceoj, ili estis vidataj en rapida kurado. Koleraj, sangon soifantaj ili sekvis la noktajn forkurintojn el Impivaara; kaj sekaj branĉoj de piceoj kraketis kaj bruetis rompiĝante. Tremante kaj spiregante kuris la timema Blanko; kaj Ia viro, kiu rajde sidis antaŭe, povis apenaŭ malhelpi ĝin kuri tro rapide. Sed pli kaj pli malrespekta fariĝis la kuraĝo de la rabobestoj. Spiregantaj pro sangosoifo ili ofte preterkuris la fratojn tute proksime; kaj por timigi ilin ekkrakegis iam kaj tiam la pafiloj de la fratoj, jen dekstren jen maldekstren. Sed malgraŭ tio ili tamen ne tro malproksimiĝis. 06385
Bottom
06393
Top
Наконец братья вышли на поляну Кильява, выжженную лесным пожаром; там и сям торчали стволы сухих сосен, приют ястребов и филинов. Здесь волки еще пуще разъярились. Опасность была велика. Верхом ехали Туомас и Тимо; остальные братья вдруг остановились и почти разом дали залп по своим преследователям, которые в испуге отступили. Братья опять помчались вперед, но скоро за ними уже снова гналась волчья стая. Опасность стала еще больше. И тогда Туомас, приостановив лошадь, громко крикнул: «У кого ружье не заряжено — зарядить сейчас же! И побыстрее!» Сам он соскочил с лошади и приказал Тимо крепко держать ее. Приостановившись, братья перезарядили ружья, и им было не до холода. Звери тоже остановились шагах в пятидесяти и, не сводя с них алчных взглядов, яростно били себя хвостами. Небо снова очистилось от туч, и на поляну выглянул светлый месяц. Renkonte venis Ia vasta, bruldifektita erikejo Kiljava, kie dise staris kelkaj sekiĝintaj pintrunkoj, sidlokoj por akcipitroj kaj gufoj. Ĉi tie la kolero de la lupoj jam fariĝis timiga kaj granda estis la danĝero al la viroj. Tuomas kaj Timo rajdis tiam, sed la aliaj, kiuj piede kuris poste, haltis subite kaj ek-pafis preskaŭ samtempe fortan salvon kontraŭ siaj persekutan-toj, kiuj ektiminte nun retiriĝis al ioma distanco de ili. La viroj ree kurrapidis antaŭen; sed ne daŭris longe antaŭ ol aŭdiĝis la kurado de la embuskanta Iuparo proksime al ili, kaj Ia danĝero estis pli granda ol iam antaŭe. Tiam Tuomas haltigis la ĉe-valon kaj diris pcr laŭta voĉo:»viro, kies pafilo estas malplena ŝargu ĝin tuj! Li rapidu kiel fajro kaj neĝoblovo!» Tiel li kriis kaj desaltis, ordonante al Timo firme bridi Blankon. La fratoj staris nun kaj ŝargis, kaj ili ne sentis malvarmon, nek en siaj piedoj nek en aliaj membroj de sia korpo. La rabobestoj ankaŭ haltis, kvindek paŝojn de la fratoj, senĉese fiksante siajn avi-dajn okulojn al ili, svingante la vostojn en ekscito. — Kaj malkovrita de nuboj estis la ĉiela kupolo, el kiu la brilanta luno nun rigardis la erikejon malsupre. 06386
Bottom
06394
Top
ТУОМАС: Перезарядили ружья? TUOMAS. Cu niaj pafiloj estas ŝargitaj? 06387
Bottom
06395
Top
ААПО: Готово! Что ты задумал? AAPO. Tio estas farita. Kio estas via intenco? 06388
Bottom
06396
Top
ЮХАНИ: Опять пальнем все разом! JUHANI. Ciuj samtempe denove! 06389
Bottom
06397
Top
ТУОМАС: Нет, если нам дорога жизнь. У одного ружье пусть всегда будет заряжено, помните это. Лаури, у тебя самая твердая рука и верный глаз, становись-ка рядом со мной. TUOMAS. Ne, se nia vivo estas al vi kara. Ciam estu ŝargita ies pafilo; tion vi memoru. Lauri, vi ja havas la plej firman brakon kaj plej akran okulon, paŝu ĉi tien apud min. 06390
Bottom
06398
Top
ЛАУРИ: Я тут. Что ты хочешь? LAURI. Ci tie mi staras. Kion vi volas? 06391
Bottom
06399
Top
ТУОМАС: Голодный волк даже раненого собрата пожирает. Удастся нам подстрелить одного — мы спасены. Попробуем. Выберем-ка того крайнего слева, Лаури, да пальнем вместе, а вы берегите заряды. Прицелься, Лаури, с меткостью ястреба и как только крикну: «Пли!» — сразу стреляй. TUOMAS. Malsata lupo manĝas eĉ sian sangantan fraton. Se ni povus kaŭzi tion, ĝi estus nia savo. — Ni penu, Lauri, tiun unuan maldekstre ni celu kaj malŝargu samtempe, sed ŝparu vian municion, vi aliaj. Lauri, celu nun precize kvazaŭ aglo kaj Iasu ekfulmi kiam mi diros: nun. 06392
Bottom
06400
Top
ЛАУРИ: Я готов. LAURI. Mi estas preta. 06393
Bottom
06401
Top
ТУОМАС: Пли! TUOMAS. Nun. 06394
Bottom
06402
Top
Тут они оба разом выстрелили, и волки отпрянули назад. Но один из них остался на снегу; он попытался встать и догнать остальных, однако снова упал. Братья опять помчались дальше. Теперь бежали шестеро, только Тимо скакал впереди на лошади. Так прошло несколько минут, волки снова вернулись, жадно следуя за ночными путниками. Заклубился снег и загудела ровная поляна, когда они стаей бросились в погоню. Вот они поравнялись со своим окровавленным собратом, пролетели мимо него, но, почуяв запах свежей крови, тотчас повернули назад. Только мелькнули хвосты, взлетело облако снежной пыли и сверкнули в ночной тьме алчные глаза. Со страшным рычанием кинулась стая на израненного волка, и на равнине началась свалка. Земля задрожала, снег превратился в сплошное месиво, когда бывшие друзья принялись рвать на куски серого сына лесов, подбитого меткими пулями Туомаса и Лаури. Потом на поляне снова стало тихо. Слышалось только негромкое чавканье да похрустыванье костей в зубах забрызганных кровью хищников, которые с горящими глазами пожирали добычу. Tiam ambaŭ malŝargis en la sama momento, kaj rapide forkuris la lupoj. Tamen unu el ili restis sur la kampo, penante rampe aliĝi al la aliaj, sed ne povis. La viroj rajdis ree antaŭen plenforte: ses fratoj kuris piede, Timo sola rajdis antaŭe. Kaj tiel pasis ioma tempo. Baldaŭ la forkuro de la Iupoj inter-rompiĝis, ili revenis rigardantc arde la noktan vojaĝantaron. La ĉirkaŭfluganta ncĝo muĝis kaj Ia vasta erikejo Kiljava re-sonis, kiam ili bande alkuregis. Kun fajra rapideco ili venis al sia en sango rampanta kamarado, kuris preter ĝin, sed revenis baldaŭ, kiam la alloga odoro de sango atingis iliajn naztruojn. Ili returniĝis: la vostoj svingiĝis, la neĝo ĉirkaŭflugis kaj fajrerojn eligis en la nokto Ia okuloj de pasio'kaj dezirego. Tiam terure grimacante ili amase sin ĵetis sur sian vunditan fraton, kaj sur la erikejo estiĝis tumulto kaj bruado terura, kvazaŭ la fostoj de la alto falus. La tero tremis kaj la neĝo fariĝis terura kaĉo, kiam la antaŭaj amikoj diskarnigis la arbaran filon, kies sangon elfluigis la precize celitaj kugloj de Tuomas kaj Lauri. Sed silento regis denove sur la nokta erikejo. Nur mallaŭta spirado kaj krakado de ostoj aŭdiĝis, kiam la rabobestoj, kun sangaj vizaĝoj kaj malice brilantaj okuloj, ŝirante manĝis sian viktimon. 06395
Bottom
06403
Top
А братья были уже далеко от своих врагов. И отрадно им было слышать звуки кровавой волчьей бойни на поляне Кильява — для них это была добрая весть о спасении. Они подошли к лугу Куттила, где дорога: делала большой крюк. Чтобы выиграть время, братья решили пойти напрямик, лугом. Они дружно,навалились на изгородь, которая тут же рухнула, и Валко с двумя седоками, ободряемая криками братьев, помчалась по ровному лугу. Через луг проходил санный путь в приходское село, и сейчас по нему проезжал обоз из трех саней. Ужас охватил и коней и путников, когда они заметили приближающихся к ним братьев. В лунном сиянии они увидели семерых мужчин в одних рубахах, с ружьями на плече, торопливо бегущих за лошадью. И путники решили, что это целая свора злых духов напала на них из пещер Импиваары. Все на лугу задвигалось и всполо-! шилось. Обезумевшие кони бросались из стороны в сто-* рону, обозники громко кричали, взывали к богу и метали проклятия. Но братья едва взглянули на этот переполох и что было мочи бежали к Юколе, и снег на лугу Куттила разлетался перед ними, словно дым. Встретилась еще одна изгородь, они опять собрались с силами и, с треском повалив ее, понеслись по холмистой дороге. Sed jam malproksime de siaj malamikoj la fratoj vagis, kaj ĉarme en iliaj oreloj sonis la lupa murdotumulto sur Ia erikejo Kiljava; tio estis por ili dolĉa kaj bona sciigo pri savo. Ili proksimiĝis al Ia vasta herbejo de Kuttila, ĉirkaŭ kiu alia vojo rondiris trans altaĵan regionon. Sed por gajni tempon ili decidis iri rekte trans tiun herbejon. Ili sin ĵetis kune kontraŭ barilon, ĝi rompiĝis, kaj Blanko, portante ree du el la fratoj, paŝis trans la renversitan barilon kaj ekkuris, vipata per la vergo de la viroj, laŭ la glata surfaco de la herbejo. Sed senprokraste rapidis poste tiuj el Ia fratoj, kies vico estis piedpremi la neĝon. Tra la herbejo iris vintra vojo al la preĝeja vilaĝo, kaj voja-ĝantoj kun tri ĉevaloj kaj tri sledoj iris ĝuste sur ĉi tiu vojo. Sed la viroj kaj ĉevaloj tre timiĝis vidante la fratojn proksi-miĝi el la nordo. En Ia lunbrilo ili vidis sep virojn en ĉemizoj kun pafiloj sur Ia ŝultro kaj kun sia ĉevalo aperi rapide. Kaj ili kredis, ke amaso da koleraj koboldaĉoj el la grotoj de Impi-vaara volas sin ĵeti sur ilin. Movado kaj bruo estis vigla sur la herbejo. Vivege rapidis Ia ĉevaloj de la vojaĝantoj, rapidis tien, rapidis ĉi tien kaj el la viroj jen iu kriis, jen alia benis, jen iu blasfemis laŭtvoĉe. Sed Ia fratoj apenaŭ rigardis ĉi tiun movadon, ili nur kuris rapide en direkto al Jukola trans la herbejon de Kuttila, kaj fume disŝprucis la neĝo antaŭ ili. Venis renkonte la alia barilo de Ia herbejo, iii sin ĵetis kune al ĝi, ĝi disrompiĝis kun krakego, kaj baldaŭ ili ree vagis sur la ait-aĵeta vojo. 06396
Bottom
06404
Top
Жуткой была для них эта ночь. Они бежали, тяжело дыша, а во взглядах, неизменно прикованных к Юколе, таились неуверенность и сомнение. Не обмениваясь ни словом, они мчались все вперед и вперед, и быстро убегала под ними покрытая снегом земля. Наконец, поднявшись на косогор Похьянпелто, они увидели при бледном свете луны родной дом, и почти одновременно вырвался из уст братьев возглас: «Юкола, Юкола!» Они сбежали с косогора, потом, точно крылатые духи, пронеслись по лугу Оянийтту и, снова поднявшись по склону, остановились у порога перед запертой дверью. Не время было стучать и ждать, когда их впустят в избу, и братья надавили на крепкую дверь. С треском распахнулась она, с шумом и топотом ввалились братья в избу и бросились к горячим углям очага, откуда веяло долгожданным теплом. А перепуганная семья кожевника спросонья решила, что не иначе, как напали разбойники. Sed ĉi tiu nokto estis por ili terurega. Ili kuris forte, kuris rapidege kaj spiregante, kaj malespero strabis el iliaj stangrigidaj rigardoj, kiujn ili senĉcse direktis al sia iama hejmo Jukola. Tiel ili plu rapidis antaŭen eĉ vorton ne dirante, kaj vigle forkuris sub iliaj piedoj la neĝa tero. Sed fine atinginte la kampaltaĵeton de Pohjanpelto, ili vidis en la pala lunlumo sur altaĵa rando la domon Jukola, kaj preskaŭ samtempe aŭdiĝis el iliaj buŝoj: »Jukola, Jukola!» Poste ili kuris laŭ la altaĵeto mal-supren, transpaŝis la Drenherbejon kvazaŭ flugilhavaj koboldoj, kaj kuris ree laŭ altajo supren kaj staris antaŭ la sojlo de la fermita dompordo. Ili ne havis tempon por frapi ĉe la pordo kaj atendi enirpermeson, sed ili sin ĵetis per sia tuta forto kontraŭ la vestiblan pordon, kiu krakante malfermiĝis. Kun bruo kaj piedfrapado ili rapidis el Ia vestiblo en la ĉambregon, kaj tie kiel ciklono al la karbaĵo de la fomo, kiu spiris al ili karan varmon. Sed tre ektimis ia duondormanta familio de la feltanisto, kredante ke rabistoj sin ĵetis sur ilin. 06397
Bottom
06405
Top
КОЖЕВНИК: Какой изверг врывается в дом почтенного человека, да еще в рождественскую ночь? Отвечай! Ружье у меня наготове! TANISTO. Kiu monstro tiel paŝas en Ia ĉambron de honesta viro ĝuste en kristnaska nokto? Diru; mia pafilo estas etendita! 06398
Bottom
06406
Top
ТУОМАС: Оставь ружье в покое. TUOMAS. Estu la pafilo en paco, viro. 06399
Bottom
06407
Top
ААПО: Не стреляй в своих! AAPO. Ne pafu anojn de la propra domo. 06400
Bottom
06408
Top
ЮХАНИ: Господи, да это же мы, из Импиваары! JUHANI. Ni estas, Dio induigu, el Impivaara. 06401
Bottom
06409
Top
ТИМО: Семеро сыновей Юколы! TIMO. La sep filoj de la antaŭa Jukoia! 06402
Bottom
06410
Top
СИМЕОНИ: Господи помилуй нас! Семь душ вот-вот перейдут в вечность в этот страшный миг. Господи, помилуй нас! SIMEONI. La Sinjoro nin indulgu! Sep animoj estas sur vojo al eterneco precize en Ia nuna terura momento. La Sin-joro nin indulgu! 06403
Bottom
06411
Top
ЮХАНИ: Наша славная избушка в лесу сгорела дотла вместе со всем добром, и мы, как зайцы, бежали сюда почти голые, в одних рубахах. В одних коротеньких рубахах! Шутка ли это! JUHANI. Fajro bruligis nian bonan domon en la arbaro kaj ĉiujn niajn aĵojn. Ci tien ni nun rapidis kiel leporoj sen ia alia kovrilo sur nia mizera korpo ol ĉemizoĉifonaĵo, malionga vira ĉemizoĉifonaĵo. Kaj tio estis severa ludo. 06404
Bottom
06412
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: Боже ты мой! MASTRINO de TANISTO. Dio gardu. 06405
Bottom
06413
Top
КОЖЕВНИК: Ах, бедняги! TANISTO. Ho vi, mizeruloj! 06406
Bottom
06414
Top
ЮХАНИ: Да, видали ли вы такое? И вот сидим тут, как сороки, взывая к божьей милости. Ах, я сейчас заплачу. JUHANI. Jes, ĉu ĉi tio vere estas tolerebla! Ci tie ni ja nun sidas kvazaŭ pigoj vokante la gracon de la Sinjoro. Ho, mi devas plori. 06407
Bottom
06415
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: Бедные детки! Скорей, старик, разводи огонь! MASTRINO. Vi mizeraj infanoj! Rapidu, edzo, kaj ek-bruligu fajron. 06408
Bottom
06416
Top
ЭРО: О, несчастная ночь! О, мы, несчастные! EERO. Ve, la malfeliĉa nokto, ve, ni malfeliĉuloj! 06409
Bottom
06417
Top
ААПО: О, кошмарная ночь.!, AAPO. Ho, la terura nokto, ho ve! 06410
Bottom
06418
Top
СИМЕОНИ: О-ох! SIMEONI. Ho ve! 06411
Bottom
06419
Top
ЮХАНИ: Не плачь, Эро, не плачь, Симеони, не стони, Аапо! Не плачь, не плачь, брат мой Эро. Теперь-то мы в тепле. Но это был настоящий турецкий поход! JUHANI. Ne ploru, Eero, ne ploru, Simeoni, ne plendu Aapo! Ne ploru, Eero, mia frato; ĉar nun ni estas sub ŝirmo. Sed estis tio vere turka marŝo! 06412
Bottom
06420
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: И как только не мается грешный человек! MASTRINO. Ho ve, la homido ĉi tie! ho ve! 06413
Bottom
06421
Top
ЮХАНИ: Милая хозяюшка, ваши слезы и жалость заставят меня снова заплакать. Но не плачьте, хозяйка, не плачьте! Ведь мы уже вырвались из волчьих когтей и, слава богу, опять сидим в тепле, среди ближних. И за это благодарение господу! JUHANI. Kara mastrino, via ploro kaj plendado kaŭzas al mi denove larmojn. Ho, sed ne ploru, mastrino, ne ploru! Ni ja jam saviĝis el la ungoj de rabobestoj kaj frosto ĉi tien al varmo de kristanaj proksimuloj. Kaj pro tio dankon al Dio. 06414
Bottom
06422
Top
ТУОМАС: Что и говорить, положение наше печальное. Разведите-ка нам жаркий огонь и принесите пару снопов соломки на пол, а Валко отведите в конюшню и дайте ей сена. TUOMAS. Mizera, tre mizera estis nia stato. Sed faru por ni flamantan fajron, alportu ankaŭ du tri garbojn da pajlo por kuŝejo al ni sur la planko, kaj konduku Blankon en la stalon kaj metu por ĝi fojnon. 06415
Bottom
06423
Top
ААПО: Простите, что ради спасения душ своих мы взываем к закону гостеприимства и вашей помощи. Ведь это ради спасения наших душ, наших душ! AAPO. Pardonu, ke ni en la nomo de la leĝo kaj pro nia vivo tiel malĝentile petas de vi helpon kaj zorgadon. Pro nia vivo, pro nia vivo. 06416
Bottom
06424
Top
ЮХАНИ: О, ангелы небесные! Да у меня душа дер-( жится уже на самом кончике носа, того и гляди улетит. Если в этом доме найдется мясо и пиво, то ставьте на стол. Да, славно мы попарились, вовек не забудем! Так принесите же мяса и подогретого пива ради спасе-! ник наших бесценных душ, и тела тоже. JUHANI. Ho, vi anĝeloj de la graca interligo! la vivo sidas ja ĝuste en mia nazpinto preskaŭ forironta, preskaŭ forironta. — Se en la domo estas viando kaj biero, do alportu. — Jen, tio estis vera ludo, ŝvitbano, kiun ni memoros. — Alportu viandon kaj varmigitan bieron pro niaj karaj vivo kaj animo. 06417
Bottom
06425
Top
КОЖЕВНИК: Чем можем, тем поможем, люди добрые, только вот огонь налажу. Ах, бедняжки! В одних рубашонках! TANISTO. Tiom, kiom ni povas, bonaj amikoj, kaj aranĝinte unue lumon en nia ĉambro. — Vi malfeliĉuloj! nur en ĉemizoj. 06418
Bottom
06426
Top
ЮХАНИ: Ни шапки на голове, ни обутки на ногах. Да вы только поглядите на эти ноги — все одно что гусиная лапка царицы Сибиллы. J U HA NI. Ne eĉ ĉifonaĵo sur la kapo nek ŝuaĉo sur la piedoj. Vidu tiujn piedojn de Sibila, vidu. 06419
Bottom
06427
Top
КОЖЕВНИК: Волосы дыбом встают! Поди-ка взгляни, баба, TANISTO. Harojn ĉi tio starigas. Venu por rigardi, edzino. 06420
Bottom
06428
Top
ТИМО: Посмотрите-ка и на мои. TIMO. Rigardu ankaŭ miajn krurojn. 06421
Bottom
06429
Top
ЮХАНИ: Что они рядом с моими? Вон какие! Погляди, брат, какая тушенка. JUHANI. Kio ili estas apud ĉi tiuj? Jen! Vidu, knabo, rostaĵon. 06422
Bottom
06430
Top
ТИМО: А эти! TIMO. Kaj ĉi tie! 06423
Bottom
06431
Top
ЮХАНИ: Да что твои ноги! JUHANI. Kio estas viaj kruraĉoj ĉi tie? 06424
Bottom
06432
Top
ТИМО: Это мои-то? Обожди-ка. Вот поглядите, разве это нога человека? TIMO. Cu miaj? Nezorgu. Vidu nun. Cu ĉi tio estas homa karno? 06425
Bottom
06433
Top
КОЖЕВНИК: Взгляни поскорей, баба. TANISTO. Rapidu, edzino, por rigardi. 06426
Bottom
06434
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: Ой, люди добрые, силы небесные! MASTRINO. Ho, bonaj homoj kaj ĉielaj fortoj! 06427
Bottom
06435
Top
ЮХАНИ: Где такое видано? Даже Туомас прослезился. Не плачь, Туомас. Разве это порядок, я спрашиваю? JUHANI. Jes, ĉu tio estas konvena? Eĉ la okuloj de Tuomas estas malsekaj. Ne ploru, Tuomas. — Kiel mi diras: ĉu estas konvene? 06428
Bottom
06436
Top
ТИМО: Так вот и швыряет судьба человека. TIMO. Tiel ja homido estas ĉi tie ĵetata. 06429
Bottom
06437
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: Как они горят да краснеют, краснеют да горят! Люди добрые! MASTRINO. Kiel ili nun ruĝe lumas kaj brilas, ruĝe lumas kaj brilas! Ho, bonaj homoj! 06430
Bottom
06438
Top
ТИМО: Будто железо в горне, точь-в-точь как железо! TIMO. Kvazaŭ fero en forĝforno, precipe la mola fero. Hi, hi! 06431
Bottom
06439
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: До чего ж они красные, до чего красные! Боже ты мой! MASTRINO. Tiel ruĝaj, tiel ruĝaj! La Sinjoro gardu! 06432
Bottom
06440
Top
ЮХАНИ: Все равно что медь расплавленная. «И ноги подобны халколивану», как сказано в библии. Помилуй нас господи, несчастных! JUHANI. Ili havas aspekton de »brulanta latuno», kiel staras en la Biblio. Dio helpu nin mizerajn! 06433
Bottom
06441
Top
ЖЕНА КОЖЕВНИКА: Ах, бедные детки! MASTRINO. Ho, vi infanoj! 06434
Bottom
06442
Top
ЛАУРИ: Исполните же нашу просьбу, как обещали. LAURI. Faru, kion ni petis kaj kion vi promesis. 06435
Bottom
06443
Top
ААПО: Умоляем вас, поторопитесь! Огонь мы сами разведем, тут и дрова есть в углу, славные березовые поленья. AAPO. Ni petegas: rapidu! Mem ni faros la fajron, ĉar ĉi tie en la angulo estas bruiŝtipoj, grandaj, betulaj brulŝtipoj. 06436
Bottom
06444
Top
ЮХАНИ: Вот мы опять посиживаем в старой Юколе, под знакомыми закоптелыми грядками, и, пожалуй, пробудем тут до мая. Пусть наш прежний дом приютит нас на зиму. JUHANI. Do en la malnova Jukola, sub la konataj, fulgaj plafontraboj ni sidas ree, kaj ĉi tie ni restos ĝis la unua de majo. La antaŭa ĉambrego estu ankoraŭ ĉi tiun vintron nia loĝejo. 06437
Bottom
06445
Top
ТУОМАС: Но пусть-ка только наступит лето. TUOMAS. Sed lasu la someron veni. 06438
Bottom
06446
Top
ЮХАНИ: Да, пусть-ка только наступит лето —* и на поляне Импиваара будет новая изба, получше прежней. JUHANI. Lasu la someron veni, kaj domo, pli pompa ol la unua, staros sur la deklivo de Impivaara denove. 06439
Bottom
06447
Top
ТУОМАС: Как только сойдет снег — и застучат топоры, и загрохочут лес и горы. Уж тогда братьям Юкола не придется проситься на ночлег к чужим людям. TUOMAS. Kiam la neĝo nur estos malaperinta, eĥos anko-raŭ pro hakilfrapoj la arbaroj kaj la montoj, kaj la fratoj de Jukola ne bezonos almozpeti ventŝirmon de aliaj. 06440
Bottom
06448
Top
ЮХАНИ: Верно сказано! Туомас, забудем-ка ту проклятую историю, что привела к пожару. Лучше подумаем о новой избе, которую мы скоро срубим» JUHANI. Bonege dirite. Tuomas, ni forgesu la malbenitan agon, kiu kaŭzis la bruladon de nia domo, kaj ni imagu en niaj animoj la novan domon, kiun ni konstruos ree. 06441
Bottom
06449
Top
ТУОМАС: Да у меня вся злость прошла, как только мы пустились в этот страшный путь. И когда ты бежал за мной и пыхтел мне прямо в затылок, точно загнанный жеребец, у меня даже сердце заныло. TUOMAS. Sciu, ke jam ĉe ekiro al nia timinda veturo el mia brusto malaperis ĉiu kolero; kaj sciu, kiam vi sur la vojo, kurante post mi, spiris sur mian nukon kvazaŭ naĝanta virĉevalo, tio distranĉis mian koron. 06442
Bottom
06450
Top
ЮХАНИ: А коли так, будем радоваться, что поход окончен и мы опять в теплой избе. Вон уже и есть-пить нам несут, а вот и два отменных снопа соломки. Возблагодарим бога, дорогие братья! JUHANI. Tial ni ĝoju, ke tiu ekskurso estas finitakaj keni staras en varma domo ree. — Jen, oni portas al ni manĝaĵon kaj trinkaĵon kaj jen, du grandajn garbojn da brila pajlo. Ni danku Dion, karaj fratoj! 06443
Bottom
06451
Top
Весело пылали в очаге березовые дрова. Выстроившись в ряд у славного огонька, братья с наслаждением отогревались. Потом подошли к столу отведать мяса, хлеба, колбас и подогретого пива — всего, что нанесла им жена кожевника, женщина с добрым сердцем. О Валко позаботился сам хозяин, отвел ее в конюшню и наполнил ясли сеном. Скоро по следам братьев при-, бежали и собаки, высунув языки, виляя хвостами и радостно поблескивая глазами. Братья встретили их с бурным ликованием и начали кормить и ласкать. Sed gaje flamis betula fajro, en kies ĉarma brilo la fratoj sin agrable varmigis. Starinte tie momenton, sep viroj en vico, ili altabliĝis por konsumi viandon, panon, kolbasojn kaj var-migitan bieron, kion ĉion la mastrino de la tanisto, kompatema virino, preparis ai ili. La mastro mem zorgis pri Blanko, kon-dukis ĝin en la stalon kaj plenigis per fojno la furaĝujon antaŭ ĝi. Fine, sekvante la postsignojn de la viroj, venis ankaŭ la hundoj de sia malgaja ekskurso, venis spiregante, svingante Ia vostojn, kaj pro ĝojo brilis iliaj okuloj. Kun granda ĝojo akceptis la fratoj ilin: kompatis kaj nutris ilin kaj karesis ilin ĉiumaniere. 06444
Bottom
06452
Top
А покончив с ужином, братья улеглись на солому и вскоре, убаюканные сладким сном, забыли все житейские бури. Крепок был их сон. И долго еще пригревало спящих пылающее пламя, но потом погасло, и в очаге остались одни угли. Тогда хозяйка закрыла трубу, и от печи повеяло уютным теплом. Но вот улеглась и сама хозяйка, и дом снова погрузился в тишину. А на дворе по изгородям с треском разгуливал мороз; под небом, усыпанным мириадами звезд, свирепо носился северный ветер, и с высоты улыбался светлый месяц. Sed kiam la fratoj estis manĝintaj, ili kuŝiĝis sur sia pajla kuŝejo, kaj baldaŭ, volvitaj en la delikata vualo de dormo, iii forgesis la vivbatalon. Dolĉe ili dormis, kaj longe ankoraŭ ilin varmigis la flamanta fajro, ĝis fine ĝi malgrandiĝis kaj karbiĝis. Tiam la mastrino fermis la fornoklapon, kaj en la ĉambregon fluis el la forno dolĉa varmo; kaj poste la mastrino mem enlitiĝis, kaj ĝenerala silento regis en la ĉambro. Sed ekstere la frosto saltetadis igante la barilojn krakbrui, la nord-vento blovis forte sub la stelbrilanta ĉielo, de kie ia pala luno ridetante rigardis malsupren. 06445
Bottom

глава 07 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus|-est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (ru-eo) :
глава: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
скачать Семеро братев o Sep fratoj descargar
07001
Top
Ранней весной, еще до прилета журавлей, братья покинули Юколу и, опятьл вернувшись на поляну Импиваара, принялись рубить новую избу. Скоро на угловых камнях уже лежали мощные бревна и венец за венцом стали подниматься стены. Много дней подряд от зари до вечерних сумерек звенели топоры и ухал тяжелый деревянный молот. По углам на срубе сидели Юхани, Аапо, Туомас и Симеони, а остальные тесали бревна и подкатывали их по жердям наверх. В поте лица трудились братья, но на душе у них было радостно — строение все росло и росло, наполняя воздух смолистым запахом. Выдавались, однако, и такие дни, когда братья совсем не брали в руки топоров и целыми сутками, от вечера до вечера, а порой прихватывая еще и следующее утро, спали крепким сном. En frua printempo, jam antaŭ la alveno de la gruoj, la fratoj forlasis la domon Jukola, fuĝis al la deklivo de Impivaara ree kaj komencis tuj per ĉiuj fortoj konstrui al si novan domon. Baldaŭ kuŝis sur la angulŝtonoj dikaj traboj, kaj trabotavolo aliĝis sur trabotavolo. Tiam dum multaj tagoj de sunleviĝo ĝis vespera krepusko la hakiloj klakis kaj Ia peza martelego krakis. Tie Juhani, Aapo, Tuomas kaj Simeoni sidis ĉiu sur sia angulo, sed la aliaj ĉirkaŭhakis kaj rulis sur oblikvaj dikaj stangoj la trabojn supren al la konstruloko. Ŝvitante sed gajanimaj ili ĉiam estis okupitaj, kaj konstante leviĝis la domo, kaj ĉirkaŭe estis sentebla freŝa rezinodoro. Sed pasis ankaŭ tagoj, kiam la fratoj ne eĉ movetis siajn hakilojn, sed ronkante en profunda dormo, pasigis sian tagnokton de vespero ĝis vespero kaj ankoraŭ ĝis la tria mateno. 07001
Bottom
07002
Top
И все-таки, не успели еще пожелтеть нивы, как на поляне Импиваара, на том же самом месте, что и прежде, стояла готовая изба; даже видом своим она походила на первую избу, разве только была покрепче и покрасивей. Покончив со стройкой, братья опять могли с головой уйти в охотничьи затеи. Они приготовились и к охоте и к рыбной ловле на Ильвесъярви и, захватив ружья и снасти, отправились в путь; собаки с блестящими от возбуждения глазами бежали следом. Братья без устали рыскали по таежным сопкам, болотам и полянам, избороздили вдоль и поперек светлую гладь Ильвесъярви, добывая себе пропитание и делая запасы на суровую зиму. Немало обитателей Ахтолы и Тапиолы простилось тогда с жизнью. Tamen, jam antaŭ ol la grenkampoj en la vilaĝo flaviĝis, staris la domo preta sur la deklivo de Impivaara, staris sur la sama loko, en la sama formo kaj stato kiel la unua; eĉ pli impona ĝi staris. Kaj nun la fratoj, kiam ilia firma domo estis preta, povis iri plenforte al siaj kaptekskursoj ree. Kaj por ĉasado kaj por fiŝkaptado en Linkolago ili sin ekipis, ekiris kun siaj armiloj, kaptiloj, kaj ankaŭ la hundoj sekvis ilin kun fajre brilantaj okuloj. Sen laciĝo ili travagadis arbarajn montojn, marĉojn kaj terojn kaj veturis ĉien sur Ia klara surfaco de la lago, akirante al si nutraĵon kaj por momento kaj por venonta severa vintro. Kaj tiam multaj loĝantoj de Ahtola kaj Tapiola perdis sian vivon. 07002
Bottom
07003
Top
А теперь я хочу рассказать о старом Матти Труте, единственном друге братьев в этих лесах. Он жил один-одинешенек в маленькой избушке на поросшей кустарником горе, в нескольких тысячах шагов от Импиваары. Матти Трут делал самый мягкий во всем Хяме трут, чему обязан был и данным ему именем, да плел добротные берестовые лапти, и этот промысел вполне обеспечивал его хлебом насущным. Когда-то в молодости он был лихим ямщиком и побывал даже в Похьянмаа, а потом последовал за приходским пастором, переселившимся к самым границам Лапландии. Там Матти провел лето, охотясь на медведей, росомах и журавлей на бескрайних северных болотах. Об этих странствиях ему было что порассказать. Обладая замечательной памятью, он никогда не забывал того, что хоть раз видел или слышал. Он отличался также наблюдательностью и верным глазом. Матти исходил самые глухие леса, и не было еще случая, чтобы он заблудился. Стоило ему хоть раз побывать в каком-нибудь местечке, хотя бы самом отдаленном, и он мог сразу же указать туда дорогу, ни на волосок не ошибившись. Матти обычно вытягивал в нужном направлении свой большой палец, и спорить с ним было тогда бессмысленно, ибо он был непоколебим в своем знании местности. Когда у него спрашивали, например: «Где Вуокатти?» — Матти, ни минуты не мешкая, указывал пальцем на край небо-' склона и отвечал: «Там, гляди на палец. Как раз там, хоть стреляй. Вот за тем пригорочком церковь Куусамо, а на петушиный шаг вправо проходит просека в Вуокатти». Точно так же, если его спрашивали: «Где бран= ное поле Поррассалми?» — он опять-таки вытягивал па-лец и незамедлительно отвечал: «Вон где, гляди на палец. Как раз там, хоть стреляй». Вот какой точный был у старика глаз, и он отлично знал все леса на десятки километров вокруг своего жилища. Он исходил их вдоль и поперек, собирая то наросты на деревьях, то бересту или проверяя силки и ловушки. Порой во время своих странствий он наведывался в избу Импи-ваара к братьям, для которых это было великой радостью. Разинув рты и навострив уши, они слушали рассказы старика. И вот однажды августовским вечером Матти опять сидел у братьев и рассказывал им о своих охотничьих приключениях в северных краях. Sed nun mi emas rakonti pri la maljuna Tindro-Matti, la sola amiko de la fratoj ĉi tie en la arbarego. — Estis maljunulo nomata Tindro-Matti; li loĝis sur densbetula altaĵeto, sola li loĝis en sia malgranda kabano en distanco de kelkaj miloj da paŝoj de la monto Impivaara. Tindron li faris la plej molan en Name kaj tre solidajn betulŝelajn ŝuojn, kaj tiu lia okupo alportis al li senmanke ĉiutagan panon. Pli junaĝa li estis vojaĝinta en Ostrobotnio, kien li kiel bona veturiĝisto sekvis la antaŭan paroĥan preposton, kiu translokiĝis ĝis la limoj de Laponio. Tie li estis restinta la sekvintan someron ĉasante ursojn, gulojn kaj gruojn sur la senlimaj marĉegoj de la Nordo. De tiuj ĉasekskursoj li havis multon rakontindan; kaj la memor-kapablo estis ĉe li tre preciza; li ne forgesis, kion li iam vidis aŭ aŭdis. Akraj estis lia observado kaj lia okulo; tra vastaj arbar-egoj li migris neniam erariĝante. Se li nur unu fojon vizitis iun lokon, kiom ajn malproksiman, li kredis sin kapabla montri la direkton al ĝi, sen eraro eĉ harmaidika. Li montris ĝin tuj per sia dika fingro; kaj vane oni disputus kun li, tiel firmega li estis pri sia scio. Se ekzemple oni demandis al li: »kie estas Vuokatti», li respondis, montrante per la dika fingro al la horizonto: »tie; rigardu Iaŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus. La preĝejo de Kuusamo estas en direkto Iaŭ tiu malgranda konkavaĵo, sed etan kokpaŝon dekstren iras Ia linio al Vuo-katti». Same, se vi demandis lin: »kie estas la batalkampo de Porrassalmi», li respondis senprokraste kaj montrante per sia dika fingro la horizonton: »tie; rigardu laŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus». Tiel estis la maljunulo preciza, kaj tre bone li konis ankaŭ Ia arbarojn en multmejla ĉirkaŭaĵo de sia kabano. Ciudirekte li estis irinta tie serĉante jen tindrofungojn, jen be-tulŝelon por ŝuoj, jen irante al siaj kaptiloj. Kelkfoje okazis ankaŭ ke li, ĉirkaŭvagante tiel, devojiĝis al Ia domo de Impi-vaara por viziti la fratojn. Kaj tiam la fratoj havis gajan mo-menton: kun malfermitaj buŝoj ili aŭskultis la rakontojn de la maljunulo, kun malfermitaj buŝoj kaj kun elstarantaj oreloj kiel la oreloj de vesperto. — lam denove, iun vesperon de aŭ-gusto li sidas ĉe la fratoj, rakontante pri siaj ĉasekskursoj en la nordaj landoj. 07003
Bottom
07004
Top
ЮХАНИ: Вот как! Ну, а потом что? JUHANI. Ĉu tiel. Sed kio okazis poste? 07004
Bottom
07005
Top
МАТТИ ТРУТ: Что потом? Забрели мы в одно пустынное место, на этакое топкое болото, и стали про < бираться по нему на лыжах. Нашли уйму теплых журавлиных гнезд, перестреляли немало крикливых журавлей, Кошели набили яйцами и пухом, а на плечи взвалили по ноше. А потом мы выпили. Оттуда пошли дальше по топкой илистой трясине, таща на себе журавлей и собак. И не раз случалось, что охотник с повизгивавшей собакой на шее вот-вот был готов провалиться в бездонный омут. Но мы все-таки выбрались снова на сухой пригорок, мокрые как мыши. Устроили .ночлег, разожгли большущий костер и сбросили с себя промокшую одежду. Делать нечего — снимай штаны да рубаху, все равно что шкуру с угря, и вешай на веточку, Скоро от одежды повалил пар, в золе зашипели журавлиные яйца, а сами мы, нагишом, закрутились, точно бесы-полуночники, подставляя огню то один бок, та другой. А потом мы выпили. Но как же время проходило? Как ировели мы эту майскую ночь? Собаки почему-то раздували ноздри и поглядывали на макушки деревьев. Потом и мы стали посматривать наверх — и что же увидели? TlNDRO-MATTI. Jes, kio okazis? Ni venis al granda mal-densejo, al ŝanceliĝanta marĉo, kaj per skioj ni transiris tiun senfundaĵon. Ni trovis muitajn varmajn grunestojn, pafis multajn kriantajn gruojn, plenigis la saketojn per ovoj kaj plumoj, kaj la gruojn en granda amaso levis la viro sur sian ŝultron. Kaj poste ni tostis. — De tie ni foriris ree, kun Ia hundoj kaj gruoj sur la nukoj, trans ŝanceliĝantan, balanciĝantan, kirlantan kaj lirlantan marĉegon; kaj ofte heroo estis drononta por ĉiam en la eterna profundaĵo, kun grumblanta hundo sur la nuko. Sed fine ni tamen venis sur firman altaĵon ree, sur malmolan teron, kvankam malsekaj kiel naĝintaj musoj. Tie ni preparis bivakon, faris flamantan fajron kaj demetis la malsekajn jakojn. Kai nenion alian vi povis fari tie ol fortiri la pantalonon kaj la ĉemizon, tube kiel haŭton de angilo. Baldaŭ la vestoj sur branĉoj eligis vaporon, gruovoj siblis en ardanta cindro kaj ni mem nin turnadis kaj tordadis en la dolĉa varmo de la fajro, tute nudaj kiel noktaj koboldoj. Kaj poste ni tostis. — Sed kiel pasis la tempo? Kiel forpasis al ni la printempa nokto? Ciam ja la hundoj movis siajn malsek-etajn naztruojn kaj okulumis supren al arbopintoj. Fine ankaŭ ni komencis rigardi supren, kaj kion ni vidis tie? 07005
Bottom
07006
Top
ЮХАНИ: Скажите-ка! Пожалуй, маленького медвежонка? JUHANI. Diru. Supozeble malgrandan mallarĝokulan urs-idon. 07006
Bottom
07007
Top
ТИМО: Или самого беса и лешего, я думаю. TIMO. Aŭ fantomon kaj koboldaĉon, mi divenas. 07007
Bottom
07008
Top
МАТТИ ТРУТ: Ни того, ни другого. На суку бородатой сухой сосны сидела большущая росомаха. Хейска-нен выстрелил по ней, но мимо; Юсси Коротышка выстрелил, но тоже мимо; наконец и я пальнул, да не тут-то было. Росомаха только чуть покачнулась, сердито зарычала и осталась сидеть на суку. Тогда Хейсканен закричал: «Это колдовские козни! Колдовские козни!»— и, вытащив из кармана зуб мертвеца, покусал его немножко, поплевал на пулю и опять загнал ее в ружье. Потом помахал рукой, страшно ворочая глазами, сказал каких-то два-три ужасных слова, бесов сын, и выстрелил. Росомаха свалилась с сосны. Но до смерти ей, чертовке, было еще далеко, и тут-то и началась потеха. Ведь сами мы, совсем голые, даже близко не смели подойти к этой злючке; да и собаки не хотели с ней сходиться и тявкали в сажени от зверя, а он все рычал на них из куста. Ему, видишь ли, все еще помогала нечистая сила. Но Хейсканен снова начал произносить страшные слова да замахал рукой и заворочал глазами. И гляди, как собака теперь бросилась на зверя! Прыгнула, как ракета, и то-то поднялась возня! Боже мой, чего она только не выделывала с бедной росомахой! И так ее и этак, и так и этак! Нет, черт побери, вам еще наверняка никогда не приходилось видеть такой схватки, никогда! TINDRO-MATTI. Nek tiel nek ĉi tiel, sed tie sidis bruna manĝegulo— gulo sur branĉo desekiĝinta barba pino. Heiskanen pafis, sed vane; Malgranda-Joĉjo pafis, sed vane; fine ankaŭ mi pafis sed preskaŭ kun la sama rezulto. Nur foje la gulo ŝanceliĝis kaj ekvoĉis vere tre kolera, sed sidis bele sur la branĉo. Tiam kriis Heiskanen: »sorĉartifikoj, sorĉartifikoj!» prenis el sia poŝo denton de mortinto, mordis ĝin kelkajn fojojn kaj kraĉis sur Ia kuglon, kiun !i tordis denove en sian pafilon. Poste li svingis siajn manojn en la aero kaj, turnante !a okulojn timige, diris, Ia diabla knabo, kelkajn strangajn, terurajn vortojn, pafis, kaj la gulo falaĉis malsupren de Ia pino. Sed la diableto estis ankoraŭ malproksime de morto kaj la ludo re-komenciĝis. Ni mem, estante tute nudaj, ne povis ja paŝi tro proksimen a! la maliculo; ankaŭ Ia hundoj ne volis proksi-miĝi al ĝi, sed tie ili saltetadis kaj bojetadis en distanco de unu klafto, ĉar la gulo siblegis, siblegis al ili el la arbustaro. La sorĉfortoj, vidu, efikis ankoraŭ. Sed Heiskanen rekomencis eligi el sia buŝo terurajn vortojn, svingante la manojn kaj tur-nante la okulojn. Kaj jen, kiam hundo fine sin ĵetis sur la ruĝgorĝan bestaĉon, ĵetis sin kvazaŭ fajreranta raketo, el tio fariĝis vera taŭzado. Ho, Dio, kiel Ia hundo nun turnadis la gulon-mizerulon tiel, tiel, tiel nur! Vi certe, diablo min prenu, ne vidis tian ŝvitvaporon kaj prembatadon ankoraŭ, vere ne. 07008
Bottom
07009
Top
ЮХАНИ: Тысяча чертей! JUHANl. Mil diabloj! 07009
Bottom
07010
Top
ТИМО: Вот где было бы на что поглядеть! TIMO. Estus gaje ĉeesti tie! 07010
Bottom
07011
Top
МАТТИ ТРУТ: Да, это была возня, ей-ей! TlNDRO-MATTI. Tio estis vere gaja kaj amuza ludado, estis vere! 07011
Bottom
07012
Top
ТИМО: А потом вы запихали росомаху в мешок? TIMO. Kaj poste vi metis la gulon en vian sakon? 07012
Bottom
07013
Top
МАТТИ ТРУТ: Да, добыча была немалая. Этакий жирный кусочек. Да. А потом мы выпили. Немного погодя натянули на себя одежду, сухую как порох, и легли спать возле жаркого огня. Но спать нам почти не пришлось, потому что над головой, будто огненные амеи, без конца летали туда-сюда колдовские стрелы. Хейсканен, правда, не раз вскакивал на ноги и вопил что было мочи: «Потухни, колдовская стрела! Потухни, колдовская стрела!» — и их в самом деле немало попадало в лес и на болото, но еще больше летело своей дорогой, несмотря на все заклинания. А тут с севера на юг пронесся пронзительный свист нечистого, и долго доносился еще слабый шум. «Что за чертовщина пронеслась мимо нас?» — спросил я Хейсканена, а он пробормотал мне в ответ: «Это промчался сам старик Хийси». Прошел еще час, другой, а в теплом, сумрачном воздухе так и мелькали огни. Вдруг с восточного края болота донесся шум, будто вздох бородатых елей, а с западного края послышался ответный звук, похожий на шелест молодого березняка. «Что это за шум и шелест?» — спросил я опять, и Хейсканен пробормотал мне в ответ: «Это хозяин ельника переговаривается со своей дочкой». Но наконец ночь прошла, настало утро, и мы снова пустились в путь. И тут, у самой опушки леса, мы заметили дьявольски большого волка, но он заметался, будто гороховое поле на ветру. Уже виднелась только левая задняя лапа; и тут я вскинул ружье и перебил ему лапу, только хруст раздался. Но шкуру-то свою серый все-таки спас. Да, перебил я лапу старику. TlNDRO-MATTI. Vere ĝi estis pompa ulo por meti en la sakon; grasa bulego. Jes, kaj poste ni tostis. — Poste ni sur-metis ree la vestojn, pulvosekajn, kaj bele ni kuŝiĝis en la varmo de la flamanta fajro. Sed malmulte ni tie dormis, ĉar sorĉosagoj flugadis senĉese kiel fajraj serpentoj ĉiudirekte en la aero super niaj kapoj. Ofte Heiskanen eksaltis, kriante per laŭta voĉo: »cstingiĝu, sorĉosago, estingiĝu, sorĉosago!» kaj subite estin-giĝe falis multaj el ili, kelkaj en arbaron, kelkaj en marĉon grizan, sed pli multaj ankoraŭ daurigis la iradon rapidan sur sia glata vojo, ne atentantc liajn kriojn. Unu fojon aŭdiĝis, en direkto de nordo al sudo, forte kolera kaj rapida spircgo, post kiu sekvis ankoraŭ sibletado dum longa tempo. Kiu ko-boldaĉo tie preterkuris? mi demande diris al Heiskanen, kiu post momento diris al mi murmure: »tie ja iris la maljuna Arbarkoboldo mem». Unu horo pasis ree, pasis du, kaj fajron disŝprucis la nebula aero. Sed el oricnto, de la marĉa rando aŭdiĝis subite sono kvazaŭ murmuro de muskaj piceoj, kaj baldaŭ ree alia sono respondis de la okcidenta rando de Ia marĉo, sed mallaŭta kvazaŭ sibletado el malgranda betularo. Kia murmuro tie, kaj kia sibletado ĉi tie? mi demandis ree, kaj Heiskanen respondis fine murmure: «parolas la maljunulo de picearo kun sia filino». — Sed finc la nokto forpasis kaj tagiĝis kaj ni rekomencis nian vagadon. Jen, ĝuste ĉe arbara rando ni vidis grizan, diable grandan lupon, sed ĝi forkuris kiel stako da pizopajlo en ventpuŝcgo. Finc estis videbla nur ĝia maldekstra posta piedo, mi levis la pafilon kaj pafis tiel ke disrompiĝis la picdo, disrompiĝis kvazaŭ kartilago, sed la lupo tamen savis sian felon. Mi nur pafrompis Ia piedon de la mizera maljunulo. 07013
Bottom
07014
Top
ТИМО: Ах, дьявол! Лапу пополам, будто ледяную сосульку! И она валялась перед вами, как пасхальный окорок на блюде? TIMO. Diablo! La piedaĉo rompita kvazaŭ pendglacio, kaj ĝi kuŝis sur la tcro antaŭ vi, kiel porka ŝinko sur tablo en kar. navala tago? 07014
Bottom
07015
Top
МАТТИ ТРУТ: Нет, не совсем так. TlNDRO-MATTI. Tamen ne ĝuste tiel. 07015
Bottom
07016
Top
ТУОМАС: Но откуда же вы узнали, что лапа была перебита? TUOMAS. Sed kiel vi rimarkis, ke la piedo disrompiĝis? 07016
Bottom
07017
Top
МАТТИ ТРУТ: Да мы ведь еще долго гнались за волком и тут-то и увидели, как болтается перебитая лапа и выводит на песке десятки. TlNDRO-MATTI. Ni kuris post ĝi longan vojon kaj vidis ofte, kiam la lupo-knabo paŝadis, kiel la treniĝanta, ŝanceli-ĝanta piedo faris en sablo tiajn dek-ciferojn. 07017
Bottom
07018
Top
ТИМО: Ох, черт побери! Десятки на песке? Хи-хи-хи! TIMO. Nu, diablo min prenu. Dek-ciferojn en la sablo? Hi, hi, hi! 07018
Bottom
07019
Top
МАТТИ ТРУТ: Самые настоящие десятки. TlNDRO-MATTI. Verajn dek-ciferojn. 07019
Bottom
07020
Top
ЮХАНИ: Волку-то, верно, нелегко пришлось. JUHANI. La lupo havis varmegan tagon. 07020
Bottom
07021
Top
МАТТИ ТРУТ: Волку нелегко, да и охотникам тоже. Но собаки проклятые ни на шаг не отходили от нас и плелись с понурыми головами и поджатыми хвостами— это наши-то собаки, всегда такие смелые! TINDRO-MATTI. La lupo havis varmegan tagon, sed ankaŭ la viroj. Sed la hundoj, malbenitoj, ne foriris de niaj piedoj, ne eĉ klafton, sed paŝadis afliktitaj, kun vostoj pendantaj, la ĉiam bravaj hundoj. 07021
Bottom
07022
Top
ААПО: Что же их так напугало? AAPO. Kio subpremis ilian fervoron? 07022
Bottom
07023
Top
МАТТИ ТРУТ: Все те же колдовские козни и волшебный туман — он носился в воздухе, точно пороховой дым на поле брани. Хейсканен, правда, старался изо всех сил: и заклинал, и проклинал, и рукой махал, но все попусту. А Юсси Коротышка катился за волком, как клубок, подымая пыль и обливаясь потом. Ноги-то у парня были длиной не больше трех четвертей, зато спина, как у выдры, длинная и крепкая. Да и сам он был чертовски крепкий, сильный и цепкий, будто сама выдра. Он долго гнался за волком, а тот, прихрамывая, ковылял вперед. Но делать было нечего, пришлось Юсси оставить погоню, и серый убежал в лес. Да. А потом мы выпили. И когда с этим было покончено, с богатой добычей зашагали домой. Так вот и шли, с кошелями под мышкой, а в них яйца, пух да разная мелкая дичь; лыжи и журавлей тащили на спине, ружья в руках, а росомаху несли по очереди. Так и шли. Под самыми облаками пролетел маленький бекас — я подстрелил его и положил в кошель. Прошли еще немного, и я заметил на вершине сосны плоскую большеглазую белку-летягу. Я подстрелил ее и положил в кошель. TINDRO-MATTI. La sorĉagoj, la ensorĉaj gasoj, de kiuj la aero estis plena kiel de pulvogaso Ia milita aero. Certe Heiskanen penis fari sian plejbonon, li sorĉis kaj malbenis svingante la manon, sed tute vane. Kaj la petolulo, Malgranda Joĉjo, li kuris kiel pigmeo, brufrapante Ia teron, ŝvitante ege. Car la knabo ja ne havis krurojn pli longajn ol tri kvaronoj de ulno pleje; sed li havis vere dorson de Iutro, longan kaj persiste-man. Persistema estis la tuta viro, persistema kaj solida kiel la lutro mem. Longan tempon li kuris post la lupo, kiu lamante paŝadis antaŭe; sed tamen nenio fine helpis, li devis lasi la Vosto-Henĉjon sub gardo de arbaroj. Jes; kaj poste ni tostis. Kaj kiam tio estis farita, ni komencis iri hejmen ree, portante nian abundan kaptaĵon. Tiel ni iris, kun la sakoj sub la brakoj, en la sakoj la ovoj kaj la plumoj kaj diversaj aliaj akiraĵoj arbaraj; la skioj kaj la gruoj sur la dorso, la pafiloj en la mano; kaj alterne balanciĝadis la harkovrita gulo sur ĉies ŝultro. Tiel ni iris. Sed malgranda blekanta bekaso flugis ĉe la limo de nuboj; mi pafis ĝin kaj metis ĝin en mian sakon. Poste, mal-longan tempon irinte, mi vidis sur pinpinto flugsciuron, platan kaj grandokulan, mi pafis ĝin kaj metis en mian sakon. 07023
Bottom
07024
Top
Наконец вышли на широкую поляну и уже увидели на юге усадьбу Турккила, откуда мы отправились в этот трудный поход. И подошли мы к залитому кровью месту, где несколько дней назад медведь задрал жеребца. Хозяин Турккила показал нам его еще до охоты. Глядим мы на следы медвежьего пира, и я скоро приметил, что медведь еще совсем недавно, пожалуй накануне вечером, на заходе солнца, заглядывал сюда, чтобы полакомиться остатками добычи. Я смекнул, что он и сегодня на закате наведается сюда, и решил остаться, чтобы подкараулить его. А остальные пошли в Турк-килу готовить ужин. Вот стою я и думаю, голову ломаю, как мне встретить гостя, если на ровной поляне нет ни единого дерева, чтобы залезть на него. Но хитрости нам не занимать, и я нашел-таки способ, да еще какой! Поблизости я увидел смолистый пень, огромный и черный. Корни у него были подмыты вешними водами, на целый аршин приподнялись над землей. Я перерубил топором средний корень, тот, что идет прямо в землю, вытащил его и немного расширил ямку. Вполз я в нее, высунул ружье в сторону кровавой поляны и, прикрытый падежной крепостью, стал поджидать лесного гостя. Вот он вышел из чащобы и впился зубами в разодранную лопатку жеребца. Тут я решил осторожненько всыпать ему свинца в лоб. Но черт побери! Медный затыльник на ружейном прикладе чуть-чуть звякнул об оловянную пуговицу моей куртки, а у медведя слух острый, он сразу поймал этот звук. Как одержимый, бросился он на меня, но я встретил его выстрелом. А медведь знай себе бежит вперед со страшным ревом. Какой треск начался тут над моей головой!! Корни заскрипели, земля ходуном заходила, когда он сбросил с меня рогатый пень. Я уж подумал — настал мой последний час, и с ружьем в руке жду, когда передо мной покажется медвежья пасть. Но вдруг возня кончилась, и стало совсем тихо, будто в могиле. Так мне и не пришлось схватиться с медведем. Я подождал еще немножко, а потом сквозь торчавшие корни оглянулся назад. Там лежал мертвый медведь, с вывороченным пнем в лапах, а из груди кровь хлещет. «Вот так штука!» — подумал я, когда опять стоял вольным молодцом под вольным небом. Ведь пень-то с меня слетел чертовски быстро! Ni venis fine al vastaj, altaj deklivoj kaj ankoraŭ fojetie en sudo estis videbla la domo Turkkila, de kie ni ekiris al nia mal-facila ekskurso. Ni venis al la sanga loko, kiun la mastro de Turkkila estis al ni montrinta, kiam ni iris al ĉaskaptado, kaj kie urso antaŭ du tagoj estis mortiginta bravan virĉevalon. Tie ni rigardis dum momento la makulitan tablon de Ia urso, kaj mi vidis tuj, ke li antaŭ nelonge, verŝajne la pasintan ves-peron ĉe sunsubiro, estis vizitinta la lokon por manĝi el la restoj de sia rostaĵo. Mi supozis, ke li revenos al la sama loko, kiam ĉi tiu tago estingiĝus, kaj tial mi decidis resti por atendi ĝin; sed la aliaj ekiris antaŭe al Turkkila por prepari gajigan ves-permanĝon. Tie mi nun staris kaj pensadis, pensadis kaj cerbumis, kiel mi atendu mian gaston sur la glata deklivo, kie ne staris eĉ unu arbo por suprenrampi. Sed »la sagaca venkas la viglan», mi fine eltrovis rimedon, bonan, bonegan maŝinon. Mi vidis tie proksime kenstumpon, nigran kaj terure grandan, kies radikojn la printempaj degeloj suprenigis, almenaŭ en altecon de unu ulno. De ĝi mi per mia hakilo forhakis la mezan radikon, kiu penetris rekte malsupren, fortiris ĝin kaj pligrandigis la kavaĵon ankoraŭ iomete. Tien mi nun enrampis, direktis mian pafiltubon kontraŭ la sanga kampo, kaj komencis en la bona ŝirmo atendi la ursoknabon, kun firma kastelo super mi. Ĝi venis, proksimiĝis treniĝe el la ebenaĵo, kaptis per siaj dentoj la disŝiritan skapolon de la virĉevalo, kaj mi decidis nun sen fuŝo doni al li plumbon en la frunton. Sed diablo tamenl tiam tute mallaŭte klaketis iomete la latuna plato en la postajo de mia pafilo kontraŭ la stana butono de mia jako, kaj la klaketon aŭdis tuj la atentema orelo de la urso. Sovaĝe ĝi sin ĵetis laŭ direkto al mi, sed tuj pafkrakegis kontraŭ ĝi. Tion ne atentante, ĝi kuris al mi kriegante per timiga voĉo. Aŭdiĝis nun krakado super mia kapo: la radikoj bruegis kaj la tero tremegis, kiam la multkorna stumpo estis forlevata de super mia kapo. Kaj mi, knabo kompatinda, pensis ke jam venis tago de mia pereo, kaj mi nur atendis, kun la pafilo en la mano, ke ekmontriĝos la terura, malfermita faŭko. Sed subite finiĝis la tumulto kaj ĉio estis silenta, senvoĉa kvazaŭ en tombo, kaj ne okazis, kiel mi pensis, tie kunpuŝiĝo. Mi atendis ankoraŭ iomete, sed fine mi rigardetis inter la supren elstarantaj radikoj al la kontraŭa flanko, kaj tie ja kuŝis la urso tute senviva, kun renversita stumpo sur la korpo, kaj verŝante sian sangon el la larĝa brusto en la humon. Sed heleja! mi pensis, starante kiel libera knabo ree sub la libera ĉielo. La kenstumpo ja estis vigle formovita de super mi. 07024
Bottom
07025
Top
ЮХАНИ: «Вот так-то!» — сказал Яакко Хэску. JUHANl. «Infero, diris Hesku Jaakko.» 07025
Bottom
07026
Top
ТИМО: Эх, забери тебя семь кузнецов! TIMO. Prenu min sep forĝistoj! 07026
Bottom
07027
Top
ЮХАНИ: Самая ловкая проделка на всем белом свете! JUHANI. La plej sagaca ago sur la tero! 07027
Bottom
07028
Top
ТУОМАС: Славная проделка. Медведь был матерый, но и вы не дали маху! TUOMAS. Brava ago, vira ago kaj de vi kaj de la urso! 07028
Bottom
07029
Top
ЮХАНИ: Ах ты, черный бык! JUHANI. Ho vi nigra bovo! 07029
Bottom
07030
Top
ТИМО: Дьявол! Больше тут ничего не скажешь. Ну, а потом что? TIMO. Diablo! mi ne plu povas diri ion alian. Sed kio poste? 07030
Bottom
07031
Top
МАТТИ ТРУТ: Что потом — ты и сам можешь догадаться. Выстрел донесся до Турккила, будто стрелял я на дне пустой бочки, и скоро люди облепили поляну, словно комары. А когда медведя притащили домой на длинном шесте, поднялся шум и гам. Здоровенный был зверюга! Когда его подвесили на жердь, в избе стало темно, точно от грозовой тучи на небе. На том и кончился этот день да и вся наша охота. А потом мы выпили. TlNDRO-MATTI. Jes, vi divenas kio poste okazis, vi di-venas, ke la pafbruo aŭdiĝis en Turkkila kvazaŭ el fundo de tino Kaj alvokis baldaŭ virojn Kicl Kulojn al la hcrbdcKlivo. Kaj bruado Kaj petolado nasKiĝis, Kiam pcndante de fleKsi-ĝanta stango, la urso estis portata al la domo. Vere tio estis maljunulo: pendantc sur la senfeliga pendigilo ĝi mallumigis la tutan ĉambregon de TurKKila Kiel sur la ĉielo densa, ful-motondra nubo. Jen estis la oKupoj de tiu tago, de tiu tago Kaj de tiu eKsKurso. Kaj poste ni tostis. 07031
Bottom
07032
Top
ЮХАНИ: И обмыли богатую добычу? JUHANI. Kaj aranĝis gajan funebrofeston. 07032
Bottom
07033
Top
МАТТИ ТРУТ: Вот, вот. В Турккила начали, а у пастора кончили, с пьяными рожамц и осоловевшими глазами. Вот как было! Но те дни давным-давно миновали. И я, старик, всегда охотно вспоминаю лучшую пору своей жизни и охотно о ней рассказываю, TlNDRO-MATTI. Gin ni Komencis en TurKKila Kaj finis en la pastrcjo, finis Kun supmaKulitaj vizaĝoj Kaj senbrilaj oKuloj. Tiel estis, Kaj tiuj tagoj estis Kaj pasis. Sed Kun plezuro maljunulo rememoras Ia eKsKursojn dum la plej bonaj tagoj de sia vivo Kaj plezure raKontas pri ili. 07033
Bottom
07034
Top
ААПО: А мы охотно слушаем. AAPO. Kaj plezure ni aŭsKultas. 07034
Bottom
07035
Top
ЮХАНИ: Рассказывайте хоть до рассвета — мы и про сон забудем. JUHANI. RaKontu tiel ĝis mateno, Kaj ni ne memoras, Ke eĉ eKzistas dormo en la mondo. 07035
Bottom
07036
Top
МАТТИ ТРУТ: Нет, нет. Мне в свою развалюху ковылять пора, да, да, пора. Оставайтесь с богом, братья! TINDRO-MATTI. Estas jam tempo eKiri por paŝaĉi al sia Kabano ree, estas tempo, estas. Dio Kun vi, fratoj! 07036
Bottom
07037
Top
ЮХАНИ: С богом, уважаемый Матти! JUHANI. Adiaŭ, honorinda Matti! 07037
Bottom
07038
Top
ААПО: Будьте здоровы да почаще заглядывайте к нам! AAPO. Fartu bone, Kaj bonvenon al nia domo ĉiam! 07038
Bottom
07039
Top
И Матти, с топором на плече, отправился в свою избушку на заросшем кустарником косогоре, поодаль ст деревни. А братья улеглись: надвигалась уже темнота, и в маленькие окошки едва пробивался слабый вечерний свет. Но долго еще в их головах витали горячие думы, отгонявшие бодрящий сон. Братья вспоминали рассказы Матти Трута о полярной тундре, о волшебном тумане и колдовских стрелах, которые с шипением рассекают ночную тьму. И, подобно этим огненным стрелам и вспышкам ружейных выстрелов, в сердцах их вспыхнули Необычные думы и желания. Больше всего их прельщал журавль, птица с умным взглядом, чей крик раздается на безбрежных северных топях. Братьям казалось, что они уже ощущают нежное тепло устланных пухом гнезд с яйцами, укрытых под кустиками голубики. Быть там, стрелять в этих красавцев с длинными шеями и опустошать их гнезда — вот чего жаждали теперь они. Торжественная суровость северных болот совсем заворожила их. Matti eKiris, Kun la hakilo sur la ŝultro, al sia Kabano sur Ia betula, densa altaĵeto malproKsime de la vilaĝo. Sed anRaŭ la fratoj iris al la noKta ripozo, ĉar jam la mallumo venKis, Kaj la malpliiĝanta vespera lumo brilis ŝpareme tra la malvastaj fencstrotruoj de ilia domo. Sed longe la pensoj flugadis fajre en iliaj cerboj forigante la refreŝigan dormon. Ili memoris la raRontojn de Tindro-Matti pri la dezertoj en la Nordo, pri sorĉita aero tie Raj pri Ia sorĉosagoj, Riuj sible flugadis ĉiu-direKte tra la malhela noKto. Samc Kiel la sagoj tie fajreris Kaj la pafiloj cRflamis, tiel flamis ilia brusto pro stranga deziro Kaj fervoro. Plej multe interesis ilin la gruo, tiu saĝe, atente rigardanta birdo, Ries sovaĝa Rriado sonegas ĉirKaŭe sur la marĉoj de Ia Nordo; Kaj al ilia penso brilis la dolĉa varmo de la plumaj nestoj de gruoj, vidiĝis Kun siaj brilaj ovoj en ar-bustoj de marĉmirteloj. Tie ĉasi la longKoIuIojn Kaj rabi iliajn nestojn, tio nun estis la pasio de la fratoj. Forte ilian ani-mon ravis Ia solena malsereno de la marĉoj en la Nordo. 07039
Bottom
07040
Top
Дольше всех бодрствовал на своей постели Юхани, все размышлявший о том, как бы в родных местах устроить что-либо подобное только что рассказанной охоте на болотах Пиментолы. Он вспомнил о болоте Коурусуо, где, правда, не водилось журавлей, но зато было множество пестрых уток. Особенно его воображение возбуждали частые выпивки охотников-северян, и Юхани вспомнил, что водку можно раздобыть в имении Виэртола. Так в его голове и родилось некое подобие славной охоты северян, и, решив завтра же осуществить все на деле, он наконец заснул. Однако во сне он долго еще бродил по следам Матти Трута и раз даже вскочил с постели со страшным криком: «Росомаха, росомаха! Держите ее, чертовку!» Разбуженные криком братья сердито заворчали из своих углов, но скоро опять уснули. А Юхани долго озирался, прежде чем сообразил, что стоит вовсе не в лапландской тундре, не на узком косогоре среди болот, а на черном полке родной избы. Мало-помалу он пришел в себя и, снова опустившись на постель, крепко уснул. Однако, поднявшись утром, он вспомнил о ночном решении и принялся растолковывать его братьям. Sed plej longe el ĉiuj maldormis Juhani sur sia lito. Li pensis, per kiuj rimedoj oni povus en ĉi tiuj regionoj de la hejma paroĥo aranĝi ĉasadon, kiu egalus tiun ĵus rakontitan sur la marĉoj de la Mallumejo. Li memoris la marĉon Kourusuo, kie ne ekzistis gruoj, sed multege da makulflankaj anasoj. Kaj ĉar la intertempaj tostoj de la viroj nordlandaj incitis lian animon per stranga forto, li memoris, ke brando estas havebla en la bieno Viertola. Kaj tiel formiĝis en liaj pensoj iaspeca kopiaĵo de la nobla ĉasado en Ia Nordo, kaj decidinte efektivigi ĝin morgaŭ, li fine ekdormis; sed en sonĝo Ii longe okupiĝis pri la imponaj ekskursoj de Tindro-Matti. Unu fojon li son-ĝante saltis el sia lito kriante per terura voĉo: »Gulido, gulido! Kaptu la mizerkolulon!» A1 tiu krio Ia aliaj, duone vekiĝinte, ekmurmuris kolere el siaj kavaĵoj; ekdormis ili tamen baldaŭ denove. Sed Ionge Juhani rigardis ĉirkaŭen, antaŭ ol li ri-markis, ke li ne staras en la mallumaj regionoj de Laponio, inter marĉoj sur griza vojo, sed sur la paca bretego de la hejma domo. lom post iom lia animo malkonfuziĝis, li sin klinis sur sian liton ree kaj ekdormis profunde. — Sed matene, ellitiĝinte, li memoris sian noktan decidon kaj komencis tuj prezenti ĝin a! la aliaj. 07040
Bottom
07041
Top
ЮХАНИ: Послушайте, братцы, что я вам скажу и к чему хочу склонить ваши думы. Я вспомнил о славном местечке для охоты. Просто удивительно, что мы совсем забыли о болоте Коурусуо. Ведь там в зарослях и на светлых лесных озерках водится уйма болотной дичи. Махнем-ка туда на охоту — и уток у нас будет больше, чем щепок. JUHANI. Fratoj, aŭdu kion mi diros kaj al kio mi volas tiri vian atenton. Mi memoras ĉasriĉan regionon, mi miras multe, ke ĝis ĉi tiu tago ni forgesis la marĉon Kourusuo, en kies herbaj tapiŝoj kaj klarakvaj lagetoj estas sennombre da akvobirdoj. Tien ni nun ekiru por ĉaskapti kaj certe ni kunportos de tie plensakojn da anasoj. 07041
Bottom
07042
Top
ТУОМАС: Я согласен с твоей затеей. TUOMAS. Mi akceptas vian proponon. 07042
Bottom
07043
Top
ТИМО: И я. TIMO. Kaj ankaŭ mi volonte. 07043
Bottom
07044
Top
ЭРО: Я тоже. Дай только добраться до Коурусуо, и я сразу стану Юсси Коротышкой на лапландских болотах. Пусть будет так! EERO. Mi ankaŭ; kaj kiam mi migrados en la marĉo Kouru-suo, mi imagos, ke mi estas Malgranda-Joĉjo en marĉlandoj de Laponio. Mi konsentas! 07044
Bottom
07045
Top
ААПО: Перечить и я не стану, раз предвидится добыча на многие дни. AAPO. Ankaŭ mi ne kontraŭstaras la projekton, kiu povas doni al ni nutraĵon por multaj tagoj. 07045
Bottom
07046
Top
ЮХАНИ: Стало быть, решено. Но до Коурусуо путь далек, туда —• поистине волчья верста, и нам придется отправляться с ночевкой. А раз так, то, по-моему, было бы не худо там выпить, чтобы скоротать ночь под открытым небом. JUHANI. Ni do decidas fari la ekskurson. Sed la vojo al Kourusuo estas longa, grandegan lupan verston longa, kaj ni restos tie almenaŭ unu nokton. Tial, laŭ mia opinio, ne mal-utilus tosto dum ni loĝas sub la nuda ĉielo. 07046
Bottom
07047
Top
ТУОМАС: В Виэртоле есть водка. TUOMAS. En Viertola estas ricevebla brando. 07047
Bottom
07048
Top
ЮХАНИ: И еще какая! JUHANI. Brando, kaj bona brando. 07048
Bottom
07049
Top
ТУОМАС: Семь кварт, ребята! TUOMAS. Sep kvartojn, knaboj! 07049
Bottom
07050
Top
ЮХАНИ: Верно! По кварте на брата. JUHANI. Guste, po unu kvarto al ĉiu. 07050
Bottom
07051
Top
ААПО: А, может, отставим водку, благо мы к ней еще не привыкли. AAPO. Eble ni forlasas la brandon, al kiu ni feliĉe ne kuti-miĝis ankoraŭ. 07051
Bottom
07052
Top
ЮХАНИ: Да ведь ты, так же как и я, кое-когда выпивал глоток-другой. JUHANI. Vi ja prenis iam kaj tiam glaseton da brando, vi kiel ankaŭ mi. 07052
Bottom
07053
Top
ЭРО: Неужели ты, Аапо, не можешь понять его желания — ведь это все равно что детский кашель у взрослого мужчины! Ему хочется, чтобы и мы, когда седыми старичками будем рассказывать юнцам о своих славных делах, могли хоть разок сказать: «А потом мы выпили». Дай же и нам вообразить, будто мы заживо хватаем росомах на Севере. EERO. Komprenu, Aapo, la infanecan tuson de viro. Permesu, ke ankaŭ ni iam povu diri: »kaj poste ni tostis», kiam ni kiel grizkapaj maljunuloj rakontosniajn pasintajnheroaĵojn.Permesu ke ni en Ia vera vivo kredu, ke ni kaptas gulidojn en la Nordo. 07053
Bottom
07054
Top
ЮХАНИ: Опять ехидничаешь? Разве человеку не положено о себе заботиться? Нам придется бродить по топям и трясинам, проспать ночь на мху, когда даже сухой ниточки на нас не будет. И, по-моему, в таком случае один глоточек из фляжки только на пользу. Так что не стоит отправляться без этого зелья в кошеле. Пусть-ка Лаури сходит в Виэртолу с лучшей лисьей шкурой — небось сразу найдется водка. JUHANI. Cu stultaĵojn der.ove? Estas ja rajto kaj devo, ke la homo zorgu pri sia korpo. Dum tiu ĉasekskurso ni certe migros en marĉoj kaj sur balanciĝantaj molaĵoj kaj pasigos tutmalsekaj nian nokton sur ursomuska kuŝejo. Tiam certc unu glutaĵo el poŝboteleto faros bonan efikon, mi kredas. — Ni do trovas plej bone, ke dum ekskurso ni ne estu sen medika-menta glutaĵo en la tornistro. Kaj Lauri-knabo iru nun al Viertola kun la plej bona vulpfelo en sako; kaj brandon ni certe ricevos. 07054
Bottom
07055
Top
И Лаури отправился в Виэртолу за укрепляющим напитком для утиной охоты на Коурусуо. Это огромное, окруженное дремучими лесами болото лежит примерно в пяти тысячах шагов от Импиваары, на земле Виэртолы. Светлые лесные озерки там чередуются с высокими зарослями и кочковатыми островками, на которых растут чахлые сосны. Это излюбленные места уток. Вот сюда-то и задумали пойти братья в надежде на богатую добычу. Lauri iris por alporti brandon el Viertola, fortigan trinkaĵon dum la anasĉasado en Kourusuo. — En distanco de ĉirkaŭ kvin mil paŝoj de Impivaara, apartenanta al Viertola, estas tiu marĉo, vasta, ĉirkaŭata de densaj arbaroj. Sur ĝia surfaco, kiu estas loĝloko amata de la anasoj, alternas klaraj Iagetoj kun altaj kanaroj kaj muskobulaj insuletoj kun siaj velkantaj pinoj. Tien la fratoj estis decidintaj ekiri por ĉasi knarantajn anasojn, esperante abundan kaptaĵon. 07055
Bottom
07056
Top
Лаури вернулся из Виэртолы и принес в отцовской охотничьей фляге водки, прозрачной как хрусталь. Но, кроме водки, он принес из Метсолы важную весть, которая еще больше подзадорила братьев: Лаури рассказал, что медведь задрал лучшего в имении быка; он знал даже место, где это случилось, — к северу от Импиваары, в угодьях Виэртолы, недалеко от лесной межи Юколы. Братья решили пойти к Коурусуо мимо этого места и выйти из дому только вечером. Может быть, им повстречается медведь, который обычно на вечерней заре приходит лакомиться остатками добычи. На это они очень надеялись. Плотно пообедав, братья под вечер отправились в путь. Они были во всеоружии: за спиной у каждого кошель, а в ружьях крепкие заряды. Последним шел Лаури, с семыо квартами водки в кошеле, и вел на поводу собак. Он должен был остановиться с собаками в трехстах шагах от места медвежьего пиршества и, как только раздастся крик или выстрел, выпустить Килли и Кийски. Он так и сделал и, примостившись у ели, стал ждать. Остальные братья пошли туда, где был задран бык, и нашли на окровавленной земле, среди елей, наполовину съеденную тушу. Братья укрылись на расстоянии выстрела в низком, густом ельнике и стали караулить. Lauri venis el Viertola, alportante perlantan brandon, ver-ŝitan en stanan botelon, la iama ĉasbotelo de ilia patro. Sed krom brando li alportis el la dezerto gravan novaĵon, kiu in-stigis la animojn de la fratoj al ankoraŭ pli granda fervoro. Li rakontis, ke urso mortigis unu el la plej bonaj bovoj el la bovaro de Viertola, kaj li sciis ankaŭ la murdlokon, kiu estis norde de Impivaara sur kampo de Viertola sed proksime al Ia arbarlimo de Jukola. La fratoj decidis nun preterpasi tiun Iokon irante al Kourusuo, kaj ekiri ne pli frue ol ĉe vesperiĝo. Eble ili ren-kontos la urson.kiu kutimas ĉe sunsubiro veni porĝuiellarestaĵo de sia mortigita akiraĵo. Tiel ili esperis. Kaj kiam abunda tagmanĝo estis manĝita kaj la vespero proksimiĝis, ili ekiris al sia ĉasekskurso bone ekipitaj: kun la betulŝelaj tornistroj sur la dorso kaj kun fortaj ŝargaĵoj en la pafiloj. La lasta iris Lauri, kondukante per ŝnuro la hundojn kaj portante en sia tornistro sep kvartojn da brando. Li estis destinita por restikune kun la hundoj en distanco de ĉirkaŭ tricent paŝoj de la mort-kampo, kaj li devis liberigi la hundojn Killi kaj Kiiski aŭdinte krion aŭ pafon. Tiel li faris; li haltis ĉe picea radiko sufiĉe frue por atendi, kio okazos. La aliaj iris pli proksimen al la loko, kie la bovo estis disŝirita, kaj trovis duone manĝitan korpon de la besto sur sanga tero en mallumeta picearo. Ili nun kaŝis sin en konvena pafdistanco en ŝirmo de malalta sed densa arbetaĵo, decidante atendi. 07056
Bottom
07057
Top
Время тянулось медленно. Наконец со стороны поляны послышались тихий топот и хруст сучьев, и братья поняли, что это гость идет на ужин. Так и оказалось. Осторожно и тихо из-за деревьев выходил необыкновенно большой медведь. Но он, видно, почуял опасность: кряхтя и ворочая мордой, он остановился далеко от своей жертвы. Долго топтался он на месте и* казалось вот-вот повернет обратно, так и не приблизившись к охотникам на ружейный выстрел. Братья сидели в ельнике, затаив дыхание. Но Тимо наконец не выдержал и, несмотря на знаки братьев, стал в обход подкрадываться к осторожному гостю. И вот, решив, что он уже достаточно приблизился к нему, Тимо выстрелил; порох, однако, вспыхнул только на полке, а заряд не воспламенился. Разъяренный медведь, словно огромный, обросший мхом камень, покатился на охотника, который-тотчас упал ничком на землю и лежал недвижно. Зверь с урчанием начал обнюхивать его, толкать и дергать за волосы. Не бывать бы Тимо в живых, если б на помощь не поспешил Юхани и не выстрелил медведю в спину. Иначе стрелять он не отважился, помня, что под хищником лежит брат. Но пуля, видно, не угодила в медведя или не причинила ему большого вреда: оставив Тимо валяться на земле, он с еще большей яростью бросился на Юхани. Тогда старший брат, защищая свою жизнь, размахнулся ружейным прикладом перед раскрытой пастью зверя, и готова была разразиться страшная схватка. Но теперь выстрелил Туомас и угодил в медвежью лапу. Он тоже боялся за брата и не посмел стрелять в голову или грудь, хотя зверь наверняка повалился бы замертво. Все же медведь почувствовал в себе свинец, и по его мясистому мохнатому боку потекла кровь. Рассвирепев, он с устрашающим ревом бросился на Туомаса, но получил от него такой удар в лоб ружейным прикладом, что замотал головой и остановился. С минуту враги, грозно поглядывая, стояли вплотную друг к другу. Iom longa tempo pasis. Sed fine estis aŭdata el la kampo mallaŭta molpaŝado kaj ekknaroj de disrompiĝantaj branĉetoj, kaj nun oni divenis, ke la manĝogasto proksimiĝas al la nutraĵo. Tiel ankaŭ okazis. El inter la arboj proksimiĝis singarde kaj mallaŭte tre granda urso. Sed vidiĝis, ke ĝi suspektas ion, ĉar spiregante kaj turnante sian nazegon ĝi haltis jam malproksime de sia viktimo. Longan tempon ĝi hezitis kaj ŝajnis fine, ke ĝi volas iri returne, sen proksimiĝo al pafdistanco de la viroj. En la plej profunda silento Ia fratoj atendis en la arbetaĵo, ĝis fine Timo, malgraŭ malpermesantaj signoj de la aliaj, ekpaŝis irante ronde kaj ŝtele kontraŭ la koleran malamikon. Kaj nun, kredante esti jam sufiĉe proksime al la urso, li ek-pafis; sed nur en la trueto Ia pulvo flame eksplodis, sed ne ekbruligis la ŝargaĵon en la pafiltubo. Kolere ĵetis sin nun la urso kvazaŭ granda muska ŝtono kontraŭ la viron, kiu sen-prokraste sin renversis kun la vizaĝo al tero, kaj tie li kuŝis senmova. La rabobesto lin flaris kaj puŝetis, grumblante kaj spiregante forte. Verŝajne la morto de Timo estus veninta nun, se Juhani ne estus kurinta por helpi al li pafante kontraŭ la vertebraro de la urso. Li ne kuraĝis ceii pli malalten, timante pri la frato, kiu kuŝis sub la monstro. Sed la kuglo ne trafis, almenaŭ ne sufiĉe efike, ĉar la princo de Ia picearo ĵetis sin kontraŭ Juhani eĉ pli sovaĝe, lasante Timon fosaĉi la teron. Tiam Juhani, defendante sian vivon, turnis la tenilon de sia pafilo al la malfermita gorĝo de la besto, kaj timiga batalo ŝajnis estiĝi. Sed nun pafis Tuomas, sendante en la kruron de Ia besto ardantan kuglon. Evitante sian fraton, ankaŭ li ne povis celi al la kapo aŭ al la brusto, kies vundado pli certe kaŭzas morton. Tamen la urso nun sentis plumbon en sia korpo, kaj sango fluis malsupren laŭ ĝia grasa, ronda krurego. Koleri-ĝinte, kun terura kriego, ĝi nun ĵetis sin kontraŭ Tuomas, sed ricevis tiel fortan frapon al la frunto per la pafilo de la viro, ke ĝi, skuante la kapon, subite haltis en sia kuro. Kaj ĉi tie la malamikoj staris nun momenton, minace rigardante unu la alian. 07057
Bottom
07058
Top
Тут примчались собаки, быстро и неслышно, точно две молнии. Когда они подбежали.к хищнику, началась яростная возня. Килли заливался лаем у самой медвежьей морды, но все же держался на расстоянии нескольких шагов, А сзади наскакивал Кийски и иногда отваживался даже выхватить зубами клок медвежьей шерсти. Однако, как только медведь поворачивался к нему, Кийски быстро отскакивал в сторону. Наконец, после нескольких неудачных бросков, медведь пустился наутек, преследуемый собаками. Tiam aperis kure la hundoj, proksimiĝis rapide kvazaŭ du fulmoj, kaj kiam ili atingis la krudharan urson, estiĝis kolera batalo. Killi incitis la urson de antaŭe, ĉiam tamen restante de ĝi kelkajn paŝojn flanke. Sed post la urso bruludadis Kiiski, kuraĝante eĉ tiam kaj iam tiri ĝin je la krurharoj. Tamen Kiiski ruliĝis vigle flanken ĉiam, kiam la arbara mielamanto kvazaŭ nigregriza, granda volvaĵego sin turnadis inter ili. Fine, farinte kelkajn sensukcesajn atakojn al siaj turmentantoj, la urso for-kuris, kun la brukurantaj hundoj post si. 07058
Bottom
07059
Top
Все это случилось так быстро, что остальные братья даже не подоспели к месту схватки. Юхани и Туомас немедля перезарядили ружья в надежде настигнуть медведя. Тимо тоже поднялся на ноги и с минуту недоуменно озирался вокруг, словно не понимая, где север и откуда дует ветер. Братья отчитали его за глупую отвагу, из-за