Ajk kotisivu TwinBook o MainMenu

Aleksis Kivi: A hét testvér
Aleksis Kivi: Sep fratoj

Fejezet 01 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
01001
Top
A Jukola-tanya Háme-tartomány déli részében, egy domb északi lejtőjén fekszik, közel Toukola falvához. A házat köves térség veszi körül, de valamivel lejjebb jó szántóföld kezdődik, amelyen hajdanán, mielőtt a tanya romlásnak indult volna, acélos gabona hullámzott. A szántók alatt a lóherés rétet kanyargó árok szeli át; bőven termett rajta a széna, mielőtt a falu tehénlegelője lett volna belőle. Eze.nfelül hatalmas erdők, lápok és pusztaságok tartoztak a tanyához, melyet alapítója még hajdan, a nagy földosztás idején szerzett bölcs cselekedetével. Jukola első gazdája ugyanis inkább utódainak, mint saját magának érdekét tartva szem előtt, egy tűzvész által letarolt erdőt választott osztályrészéül, és így hétszer akkora területet kapott, mint szomszédai. Azóta a tűzvész nyoma régen elenyészett, és sűrű erdő nőtt a helyébe. Ez lenne hát annak a hét testvérnek otthona, akiknek élettörténetét, ím, elmondani készülök. La kampara domo Jukola, en la suda Häme, staras sur norda deklivo de altaĵo ĉe la vilaĝo Toukola. Cia plej proksima ĉirkaŭafo estas ŝtonhava tero, sed pli malsupre komenciĝas la kulturitaj kampoj, sur kiuj, antaŭ ol la bieno ruiniĝis, ondadis dikspika greno. Post la kampoj kuŝas herbejo, trifoliborderita, kiun tranĉas serpentumanta defluejo; kaj abunde ĝi donis herbon antaŭ ol ĝi fariĝis paŝtejo por la vilaĝa brutaro. Cetere Ia domo havas vastajn arbarojn, marĉojn kaj ĉasejojn, kiuj, pro la bonega agado de la unua posedanto de ĉi tiu bieno, fariĝis ĝia disponaĵo en la granda terdivido en pli fruaj tempoj. Tiam la mastro de Jukola, pli zorgante pri la utilo de la posteuloj ol pri sia propra profito, akceptis kiel sian parton forbru-lintan arbaron kaj ricevis tiamaniere sep foje pli ol liaj najbaroj. Sed ĉiuj postsignoj de brulo jam malaperis el lia regiono, kaj densa arbaro kreskis sur ĝi. — Kaj ĉi tiu estas la hejmo de tiuj sep fratoj, kies vivsorton mi nun intencas ĉi tie rakonti. 01001
Bottom
01002
Top
A testvérek neve kor szerinti sorrendben a következő: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri és Eero. Köztük Tuomas és Aapo, valamint Timo és Lauri ikertestvérek. Juhani, a legidősebb, huszonöt éves, Eero azonban, a legfiatalabb, még nem látott tizennyolc tavaszt. Termetre zömök és vállas, középmagas legények, kivéve Eerót, aki még nagyon kurta gyerek. Aapo köztük a legszálasabb, ha mindjárt nem is a legvállasabb. Ez utóbbi előny és dicsőség Tuomasnak jutott osztályrészül, akinek széles válla messze földön híres. Mindnyájukra egyformán jellemző bőrük barna színe és durva, kenderkócszerű hajuk, melynek sörteszerű merevsége különösen Juhani kobakján szembetűnő. La nomoj de la fratoj estas de la plej maljuna ĝis la plej juna: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero. EI ili estas Tuomas kaj Aapo dunaskitoj kaj same Timo kaj Lauri. La aĝo de Juhani, la plej maljuna frato, estas dudek kvin jaroj, sed Eero, la plej juna el ili, apenaŭ vidis dek ok sunciklojn. La talio de ilia korpo estas densa kaj ŝultrolarĝa, mezkreska, krom ĉe Eero, kiu ankoraŭ estas tre malalta. La plej altkreska el ili estas Aapo, sed ne la plej ŝultrolarĝa. Ci tiun lastecititan meriton kaj honoron havas Tuomas, kiu estas tre fama pro la larĝeco de siaj ŝultroj. Kio ilin ĉiujn komune karakterizas, estas ilia brunkolora haŭto kaj la rigidaj kanabkoloraj haroj, kies krudeco estas precipe okulfrapa ĉe Juhani. 01002
Bottom
01003
Top
Apjuk, ki szenvedélyes vadászember volt, élete virágján lelte hirtelen halálát, egy bősz medvével viaskodván. Úgy találták őket holtan: az erdő fenevadja s az ember halálos ölelésben hevertek a vérrel áztatott terepen. Csúnya seb éktelenkedett az emberen, de az állat nyakát és oldalát is alaposan megszabdalta a görbe finn kés, szü-gyét átfúrta a gyors puskagolyó. így múlt ki a világból ez a nagy erejű ember, aki éltében ötvennél több medvét ejtett el. Ám buzgó vadászgatásai folytán egészen elhanyagolta otthoni munkáját-dolgát, s a tanya, igazi gazda híján, egyre inkább züllésnek indult. Fiai sem törődtek a szántással-vetéssel, mert örökölték atyjuk heves vadászszenvedélyét. Hurkot feszítettek, csapdát, lépet állítottak nyúlnak, madárnak, s így töltötték gyermekkoruk esztendeit, míg csak meg nem tanultak bánni a tűzfegyverrel, hogy aztán a medvét is fölkeressék a rengeteg mélyén. Ilian patron, kiu estis fervorega ĉasisto, trafis en la plej bona aĝo subita morto, kiam li batalis kun kolera urso. Tiam ili ambaŭ, la arbara urso kaj la viro, estis trovataj malvivaj, unu apud la alia kuŝantaj sur sanga tero. La viro estis grave vun-dita, sed ankaŭ la gorĝo kaj la flanko de la besto estis disŝiritaj per tranĉilo kaj la brusto traborita per fajra kuglo de pafilo. Tiel finis sian vivon la malkaduka viro, kiu faligis pli ol kvindek ursojn. — Sed per ĉi tiuj ĉasiradoj li malzorgis la laboron kaj kulturadon de sia bieno, kiu, iom post iom, sen gvidado de mastro, ruiniĝis. Ankaŭ liaj filoj ne estis kapablaj al plugado kaj semado, ĉar ili heredis de sia patro la saman ardan fervoron al ĉasado. Ili konstruadis kaptilojn, enfalejojn, maŝojn kaj funelbaraĵojn por morto de birdoj kaj leporoj. Tiel ili pasigis sian tempon de knabeco, ĝis ili komencis manuzi pafilojn kaj kuraĝis proksimiĝi al urso en arbarego. 01003
Bottom
01004
Top
Anyjuk ugyan igyekezett szidással, fenyítéssel serény munkára szorítani őket, de minden igyekezete megtörött a testvérek nyakasságán. Pedig derék asszony volt; becsületes, szilárd, talán kissé túlságosan szigorú jellemét mindenki tisztelte. Jóravaló ember volt a testvére is, a fiúk jámbor nagybátyja, aki ifjabb korában bátor tengerészként messzi tengereken hajózott, és sokféle népet, sok várost megismert. Később azonban elvesztette szeme világát, és öregségének sötét napjait ott töltötte a Jukola-tanyán. Gyakran, miközben ujjainak tapintásától vezettetve kanalat, kupát, baltanyelet, sulykolót s egyéb, a háztartásban hasznos szerszámot faragott, mindenféle regét s különös eseteket mesélt unokaöccseinek a közelibb vagy távolibb világból, máskor meg a Biblia csodáit és történeteit beszélte el. A fiúk nagy áhítattal hallgatták az öreg históriáit, és minden szavát jól eszükbe vésték. Anyjuk parancsait és dorgálásait azonban már korántsem hallgatták ilyen szíves örömest; bizony szörnyen süketek voltak a jó asszony minden szavára, és ezen semmiféle verés, fenyítés nem segített. Nemegyszer, sejtve, hogy verés közeleg, uccu, megszökött az egész testvérhad, noha ezzel bajt s bosz-szúságot okozva anyjuknak meg másoknak is, csak rontottak saját ügyükön. La patrino penis pcr riproĉoj kaj punoj konduki ilin al la-boro kaj diligenteco, sed ilia obstineco estis nefleksebla rezisto antad ĉiuj ŝiaj provoj. ŝi estis cetere bona virino; konata estis ŝia senartifika kaj sincera, eble iom malmola menso. Brava viro estis ankaŭ ŝia frato, la bona onklo de la knaboj, kiu en sia junaĝo kiel sentima maristo velis sur malproksimaj maroj kaj vidis multajn popolojn kaj urbojn; sed li perdis fine sian vidkapablon, fariĝante tute blinda, kaj li pasigis siajn mal-lumajn tagojn en la domo Jukola. ĉarpentante laŭ sia palpsento lignajn kulerojn, hakiltenilojn, lavbatilojn kaj aliajn ajojn be-zonatajn por la mastrumado, li tiam ofte rakontis al siaj nevoj fabelojn kaj mirindajn aferojn el la propra lando kaj el fremdaj ŝtatoj, rakontis miraklojn kaj okazintaĵojn el la Biblio. Tiujn liajn rakontojn la knaboj aŭskultis sindone, ĉion konservante en profunda memoro. Sed egale volonte ili ne aŭskultis la ord-onojn kaj admonojn de la patrino; kontraŭe, ili estis malobe-emaj, malgraŭ multaj bastonadoj. Ofte la frataro, vidante ke punbatado proksimiĝas, ekkuregis fuĝante, kaj kaŭzis tia-maniere al la patrino kaj al aliaj zorgojn kaj ĉagrenon, kaj malbonigis tiel ankaŭ sian propran aferon. 01004
Bottom
01005
Top
De hadd mondjak el egy esetet a testvérek gyermekkorának idejéből. Valahogy megtudták, hogy otthon a csűr alatt egy tyúk fészkel, melynek tulajdonosa Mán-nistö anyó, a közeli fenyves tövénél lapuló kis kunyhó gazdasszonya volt. Egyszer a testvérek kedvet kaptak forró hamuban sült tojásra, s elhatározták, hogy kifosztják a fészket, és elmennek az erdőbe, kiélvezni a zsákmányt. Az elhatározást tett követte: a fészekből kilopták a tojásokat, s aztán együtt kivonultak az erdőbe, mind a hatan; Eero akkor még az anyja szoknyája mellett lábatlankodott. Midőn a sötét erdő mélyén egy csörgedező patakhoz értek, a parton pompás tüzet raktak, a tojásokat rongyba csavarva vízbe mártották, s bekaparták a sistergő hamuba. Mikor a tojások megsültek, ízes lakomát csaptak, s aztán elégedetten hazafelé indultak. De az otthoni domb lábához érve szörnyű égzengés fogadta őket: időközben ugyanis napfényre került csínytevésük. Mánnistö anyó sírt-rítt, szitkozódott, anyjuk pedig baljós tekintettel, kezében suhogó vesszővel sietett a testvérek felé. A fiúknak nem volt merszük szembeszállni a viharral, hanem hátat fordítva újból az erdőbe szöktek, ügyet sem vetve anyjuk kiáltozásaira. Ci tie estu rakontata okazaĵo el la infanaĝo de la fratoj. Ili sciis, ke sub la draŝejo de ilia hejmo estis kokinnesto, kies posedanto estis maljunulino nomata »Avino de Pindometo», ĉar ŝia kabano staris en pinaro proksime de Jukola. Foje la fratoj ekmemoris pri bakitaj ovoj, kaj finc ili decidis prirabi la neston kaj iri en arbaron por frandi la rabaĵon. Ili ankaŭ ple-numis sian decidon, ili malplenigis la neston kaj iris unuanime en arbaron, ses el la fratoj; Eero tiam ankoraŭ rampadis ĉirkaŭ la patrinaj piedoj. Venintc al lirlanta rivereto en malluma picearo, ili faris fajron sur la bordo, volvis la ovojn per ĉifon-aĵo, trempis en akvo kaj metis ilin por bakiĝi en la siblanta cindro. Kaj kiam la frandaĵo estis preta ili ĝuis la bon-gustan manĝon kaj poste paŝis kontentaj al sia hejmo returne. Sed kiam ili venis al la hejmaltaĵo, ilin renkontis uragano; ĉar jam malkaŝiĝis ilia faro. La avino de Pindometo koleris kaj furiozis, kaj severrigarde iris renkonte al la fratoj ilia patrino kun fajfanta vergo. Sed la fratoj ne havis emon iri renkonte al tiu uragano, sed returniĝis kaj forkuris denove en la ŝlrmon de la arbaro, ne aŭskultante la vokojn de la patrino. 01005
Bottom
01006
Top
Eltelt egy nap, eltelt kettő is, ám a szökevényeknek se híre, se hamva. Anyjuk végül is nyugtalankodni kezdett, és heves haragja gonddá, szánakozó könnyekké változott. Keresésükre indult, keresztül-kasul kóborolta az erdőt, de csak nem találta mihaszna csemetéit. A dolog egyre aggasztóbbá vált, s végül is hatósági emberekhez kellett fordulnia segítségért. Hírül vitték a dolgot a vadászmesternek, aki haladéktalanul össze-csődítette az egész Toukola falut s környékét. És megindult a vadászmester vezetésével a sereg: ifjak és öregek, asszonyok és férfiak hosszú láncba széledve felverték az erdőt. Első nap a közelebbi vidéket kutatták át, azonban a remélt eredmény nélkül; másnap messzebb merészkedtek, s midőn fölhágtak egy magas domb tetejére, a távolból, egy láp partjáról, kékes füstoszlopot láttak kanyarogni az ég felé. Jól megjegyezték maguknak, mely irányból szállt fel a füst, és megindultak arrafelé. Végül, közelebb jutva, énekszót hallottak: Pasis nun unu tago, pasis ankoraŭ la dua, sed la forkurintoj ne reaperis; kaj ĉi tiu forrestado finc maltrankviligis ilian patri-non; kaj ŝia kolero ŝanĝiĝis baldaŭ en timzorgadon kaj en larmojn de kompato. ŝi iris por serĉi ilin, ŝi traserĉis la arbaron en ĉiuj direktoj, sed ne trovis siajn infanojn. La afero aspektis pli kaj pli terura, kaj fine la provincaj policistoj devis alpreni la aferon. Oni sendis sciigon ai la ĉasvokto, kiu senprokaste kun-vokis la tutan vilaĝon Toukola kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Kaj nun ekiris aro da junuloj kaj maljunuloj, aro da virinoj kaj viroj sub gvido de la ĉasvokto, en longa vico, por scrĉi ĉirkaŭc en la arbaro. La unuan tagon ili traserĉis la proksimaĵon, sed sen rezulto; la duan tagon ili iris pli malproksimen kaj kiam ili venis sur altan monton, ili vidis malproksime, ĉe rando de marĉo bluan fumkolonon scrpentumi supren en la aero. Ui notis precize la direkton, kie leviĝis Ia fumo, kaj al tiu loko ili daŭrigis sian iradon. Finc veninte pli proksimen ili aŭdis voĉon, kiu kantis sekvantmaniere: 01006
Bottom
01007
Top
Régente is vígan voltak
patak partján, kék ég alatt:
erdő adott jó tűzifát,
tiszta sört a cserge patak.
Ĉiam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.
01007
Bottom
01013
Top
Jukola gazdasszonya, hallva az éneket, nagyon megörült, mert megismerte fiának, Juhaninak a hangját. És mivel a sűrűből szapora durranások hallatszottak, a hajtók megértették, hogy már közel járnak a szökevények táborához. Ezért a vadászmester parancsot adott, hogy kerítsék be a fiúkat, s aztán halkan közelítsék meg őket, de a táborhelyük előtt álljanak meg. Tiam la mastrino de Jukola, aŭdintc la kanton, tre ĝojiĝis, ĉar ŝi ekkonis la voĉon de sia filo Juhani. Kaj eksonegis ofte la arbaro pro bruego de»fajromartelo»; de kio la scrĉantoj nun certe rimarkis, ke ili proksimiĝas al la bivako de la forkurintoj. La ĉasvokto donis tiam ordonon ĉirkaŭi la knabojn kaj poste silente proksimiĝi al ili, sed halti je ioma distanco de ilia kampejo. 01013
Bottom
01014
Top
Úgy is történt, amint meghagyta. Midőn a sereg, mindenfelől bekerítve a testvéreket, mintegy ötvenlé-pésnyire közel került hozzájuk, a hajtok megálltak, s szemük elé a következő látvány tárult: egy szikla tövében fenyőágakból összetákolt kis kunyhó állt, melynek bejáratánál lágy mohakereveten hevert Juhani, bámulta a felhőket, és énekelt. Két-három ölnyire a kunyhótól vidám tábortűz lobogott, melynek parazsánál Simeoni egy léppel fogott nyírfajdot pirított a nyárson ebédre. Aapo és Timo kormos képpel - az imént ugyanis ördö-gösdit játszottak - répát sütöttek a forró hamuban. Egy kis iszapos kátyú mellett pedig Lauri üldögélt szótlanul, és a sárból kakasokat, teheneket s büszke paripákat formált; már egész sereg száradt belőlük egy mohos fatörzs oldalára kirakva. A durranások viszont Tuomastól eredtek: egy csupasz kőre habosat köpött, izzó parazsat dobott a köpés hegyibe, s aztán egy másik kővel nagyot csapott a parázsra: mint a puskalövés, akkora durranás hallatszott, s a kövek közül fekete füst kanyargott a levegőbe. Okazis kiel li ordonis. Kaj kiam la aro, ĉirkaŭinte la fratojn de ĉiuj flankoj, estis veninta al distanco de kvindek paŝoj de ili, ĝi haltis; kaj apcris nun sekvanta vidaĵo: Ce flanko de ŝtono estis konstruita malgranda kabano el piceaj branĉoj, ĉe kics pordo kuŝis Juhani sur muska kulcjo rigardante supren al la nuboj kaj kantante. Du-tri klaftojn for de la kabano flamis gaja fajro kaj en ties karbaĵo Simeoni rostis por tag-manĝo tetron akiritan per kaptilo. Aapo kaj Timo kun fulgitaj vizaĝoj — dar ili ĵus ludis koboldojn — rostis rapojn en la varmega cindro. Ce la rando de malgranda argilŝlimejo sidis senvorte Lauri farante argilkoketojn, bovojn kaj bravajn ĉevalidojn; li havis jam grandan vicon da ili, metitaj por sekiĝi sur muska arbotrunko. Sed la «fajromartelon» svingis Tuomas: li kraĉis sur ŝtonon ŝaŭman kraĉaĵon, metis sur ĝin ardantan karbon kaj ĵetis sur tiun per tuta sia forto alian ŝtonon, kaj bruego, ofte forta kiel krako el ordinara pafilo, sonegis ĉirkade, kaj fulga fumo leviĝis el inter la ŝtonoj en la aeron. 01014
Bottom
01015
Top
JUHANI:
Régente is vígan voltak
patak partján, kék ég alatt...
Hanem végül mégis az ördög visz el bennünket. Ez már egyszer szent, ebadta kölykei!
JUHANI.
Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero ...
Sed diablo nin tamen fine prenos. Li jam preskaŭ havas nin, vi idoj de lutraĉo.
01015
Bottom
01022
Top
AAPO: Mondtam én ezt rögtön, amikor felkötöttük az útilaput. Haj, de bolondok voltunk! Csak a rablók és cigányok kóborolnak így a csupasz ég alatt. AAPO. Mi ja tuj diris tion, kiam ni ekuzis la »leporan pas-porton». Ve al ni malsaĝuloj! Rabistoj kaj ciganoj ĉi-tiamaniere vivaĉu sub la nuda ĉielo. 01021
Bottom
01023
Top
TIMO: Isten ege ez mégis. TIMO. La ĉielo de Dio tamen. 01022
Bottom
01024
Top
AAPO: Itt élni a farkasokkal és medvékkel! AAPO. Vivi ĉi tie kun lupoj kaj ursoj.' 01023
Bottom
01025
Top
TUOMAS: Meg a Jóistennel! TUOMAS. Kaj kun Dio. 01024
Bottom
01026
Top
JUHANI: Igazad van, Tuomas! A Jóistennel és az ő angyalaival. Hej, ha képesek volnánk arra, hogy mint az üdvözültek, lelki szemekkel tekintsünk magunk körül, bizonnyal látnánk, hogy egész sereg védangyal vett körül bennünket, és ősz hajú öreg képében, mint jóságos atya, maga az Isten is itt ül közöttünk. JUHANI. Prave, Tuomas! Kun Dio kaj liajTanĝeloj.* Ho, se ni povus vidi nun per okuloj de beataj animo kaj korpo, ni klare vidus, kiel tuta aro da protektantaj flugilanĝeloj postenas cirkaŭ ni, kaj kiel Dio mem en aspekto de maljuna grizulo sidas inter ni ĉi tie kiel kara patro. 01025
Bottom
01027
Top
SIMEONI: De vajon mit gondol most szegény anyánk? SIMEONI. Sed kion pensas nun nia patrino kompatinda? 01026
Bottom
01028
Top
TUOMAS: Biztosan kicserezné a bőrünket, ha a körme közé kaphatna. TUOMAS. ŝi volus bastonadi nin ĝis ni estos rostitaj napoj, se ŝiaj ungoj nur kaptus nin. 01027
Bottom
01029
Top
JUHANI: Haj, fiúk, lenne ám nemulass! JUHANI. Vere, knabo, ŝvitbanon ni ricevus! 01028
Bottom
01030
Top
TUOMAS: Hasábfával kenegetnék a hátunkat! TUOMAS. ŝvitbanon, ŝvitbanon! 01029
Bottom
01031
Top
JUHANI: Jóféle nyírfa virgáccsal, annyi szent! JUHANI. Fajrerantan ŝvitbanon! Jes, certe vi tion scias. 01030
Bottom
01032
Top
AAPO: Ezt már el nem kerülhetjük. AAPO. Fine ni tamen ĝin ricevos. 01031
Bottom
01033
Top
SIMEONI: Bizony nem. S ezért legokosabb szépen elszenvedni azt a verést, és felhagyni ezzel a kivert bikának való élettel. SIMEONI. Tutc certe. Tial estus plej bone iri por akcepti tiun Svitbanon kaj liberiĝi el ĉi tiuj bovlaboraj tagoj. 01032
Bottom
01034
Top
JUHANI: De a bika nem szokott önként ballagni a vágóhídra, öcskös! JUHANI. Bovo ja ne libervole ekiras al buĉobenko, mia frateto. 01033
Bottom
01035
Top
AAPO: Ugyan mit fecsegsz, fiú? Közeledik a tél, s mi nem vastag bundával a nyakunkon születtünk a világra. AAPO. Kion vi babilas, knabo? La vintro proksimiĝas kaj ne estas ĉe naskiĝo donita al ni pelto sur la nuko. 01034
Bottom
01036
Top
SIMEONI: Nincs más hátra, mint mars hazafelé! És aztán jöjjön az a verés, hiszen nem jön ok nélkül. SIMEONI. Do, nenio alia ol hejmen marŝi, kaj esti bastonata, kaj vere laŭ meritoj, laŭ meritoj. 01035
Bottom
01037
Top
JUHANI: Kegyelmezzetek a hátunknak, testvérek, kegyelmezzetek még néhány napig. Hiszen nem tudhatjuk, holnap-holnapután nem talál-é a Jóisten valami menekvést számunkra. Heverjünk még itt: nappal a tábortűz körül, éjjel pedig benn, a lombsátorban, sorban egymáshoz lapulva, mint a koca malacai az almon. De mint vélekedik Lauri úrfi ott a pocsolya mellett? Hogyan? Hogy menjünk szépen a virgács alá? JUHANI. Estu ŝparataj, fratoj, estu ŝparataj niaj dorsoj tamen ankoraŭ dum kelkaj tagoj. Ni ja ne scias, kian sav-rimedon Dio por ni ankoraŭ eltrovos dum du tri tagoj. Jes, ĉi tie, ĉi tie ni ankoraŭ pasigu tempon: tie niajn tagojn, ĉe tiu kenligna fajro, kaj niajn noktojn en la branĉokabano, kuŝ-aĉante flankon ĉe flanko en vico kiel idoj de porkino sur pajlaĵo. — Sed kion diras vi, Lauri-kamarado, tieen argilŝlimejo? Kion? Ĉu ni humile iru al bastonada ŝvitbano? 01036
Bottom
01038
Top
LAURI: Elvagyunk mi itt is. LAURI. Ni restu ĉi tie ankoraŭ. 01037
Bottom
01039
Top
JUHANI: Mert én is úgy gondolom. Úgy bizony!... Hanem van ott néked már egész sereg tehened. » JUHANI. Ankaŭ mi tion opinias plej bona. ĉuste tiel! — Sed Lauri, vi vere havas brutojn en granda kvanto. 01038
Bottom
01040
Top
TUOMAS: Tehén is meg baromfi is bőven. TUOMAS. Li havas kaj brutojn kaj birdojn, la knabo. 01039
Bottom
01041
Top
JUHANI: Hatalmas egy csorda! Belőled jó kakasgyártó lenne!... JUHANI. Amasegon. Vi povus fariĝi vera kokfaristo. 01040
Bottom
01042
Top
[TUOMAS: Oikein fläätälä.>missing] TUOMAS. Vera modlisto. 01041
Bottom
01043
Top
JUHANI: [Oivallinen fläätälä. >missing]-- Hanem miféle ördög csudája az, amit most kiformáztál? JUHANI. Majstra modlisto. — Kia ruspupo nun venas el viaj ungoj? 01042
Bottom
01044
Top
LAURI: Ez csak olyan kicsike gyerek. LAURI. Ci tiu estas nur eta knabo. 01043
Bottom
01045
Top
JUHANI: Nézd csak, nézd a fickót! JUHANI. Vidu, kia knabaĉo! 01044
Bottom
01046
Top
TUOMAS: Gyereket csinál, mintha férfi lenne. TUOMAS. Faras knabetojn kiel viro. 01045
Bottom
01047
Top
JUHANI: Csuda fafejű gyereket! S aztán férfi módra enni ad a gyereknek meg a baromnak is. Hanem hé, fiúk, édes testvéreim, hozzátok már azt az ebédet, mert korog a gyomrom. Rakj még egy kis parazsat, jó forró parazsat annak a répának a hegyibe, hallod-e! Kimost a soros, hogy répát lopni menjen? JUHANI. Knabojn kiel splitojn de kenstumpoj; kaj li nutras kiel vera viro kaj la knabojn kaj la brutojn. — Sed fratoj, fratoj, rapidigu la tagmanĝon sur la tablon; ĉar mia stomako komencas grumbli. Metu cir.dron, bolantan cindron sur la brilan flankon de la rapo tie. — Kies vico estas iri por ŝteli rapojn? 01046
Bottom
01048
Top
SIMEONI: Rajtam a sor, hogy bűnös munkára induljak. SIMEONI. Mi ja denove devas iri al la peka laboro. 01047
Bottom
01049
Top
JUHANI: Életünk tengetésére néha a máséból kell csipegetnünk. Ha ez bűn, akkor is a legenyhébbek közül való, amit ezen a romlott világon elkövetnek. És ha úgy halok meg, hogy nem lesz más a rovásomon, ez a kis macskakaparás még nem fogja meggátolni, hogy boldogabb életre jussak. Az igazi menyegzői teremből ugyan hamar kiebrudalnak, azt hiszem, de azért valami ajtónálló tisztet ilyen magamfajta gyereknek is adnak talán, és már ez is pompás dolog lenne. Higy-gyünk hát benne, hogy így lesz, és csenjünk el bátran mindent, ami csak a bendőnkbe fér. JUHANI. Por nin satigi ni devas iom pinĉadi el propraĵo de aliaj. Se ĉi tio estas peko, ĝi estas unu el la plej malgrandaj pckoj sur ĉi tiu vermplena tcro. Kaj vidu, se mi mortos sen ia alia pcksigno en mia pasporto, tiu kornika piedeto ne mal-helpos min veni al iom pli bona vivo. Ei la vera edziĝosalono oni min verlajne eiĵetus, tion mi kredas, sed certe oni donus ĉe la sojlo tie ian oficon de pordisto al ĉi tiu knabo, kaj eĉ tio estus treege gajiga. — Jes, tiel ni kredu kaj ni prenu senzorge ĉiufoje tiom, kiom nia korpo povas akcepti. 01048
Bottom
01050
Top
AAPO: De jobbnak tartanám, ha már békén hagynánk Kuokkala répaföldjét, s másikat keresnénk. Mert ha napról napra fogy a répa, a gazda majd éjjel-nappal őrzi a földjét. AAPO. Sed laŭ mia opinio estus plej bone jam lasi la rap-kampon de Kuokkala kaj serĉi por ni alian. La ĉiutaga perdo povas kaŭzi, ke la posedanto gardos sian kampon tage kaj nokte. 01049
Bottom
01051
Top
A VADÁSZMESTER: Erre többé ne legyen gondotok, fiaim, halljátok-e! Nono, miért riadtatok meg úgy? Nézzétek csak: egész sereg védangyal vett körül ben-v neteket egyszeriben. ĈASVOKTO. Neniu zorgo plu pri tiu plano, knabetoj, tute ne. Nu nu, kien vi rapidas? Rigardu: aro da gardantaj anĝeloj ekpostenis ĉirkaŭ vi tre lerte. 01050
Bottom
01052
Top
Így szólt a vadászmester a testvérekhez, akik szörnyen megriadva talpra ugrottak, és igyekeztek elfutni, ki merre látott, de csakhamar rémülten vették észre, hogy útjukat mindenfelől elállták. Ekkor a vadászmester megint megszólalt: „Csapdába jutottatok, fickók, csapdába bizony, ahonnan nem szabadultok előbb, míg ki nem cserzik a bőrötöket emlékeztetőül arra, hogy mennyi lótás-futást okoztatok nekünk, ebadta csibészei! Ide, ide, anyó, azzal a nyírfa vesszővel, húzza csak el a nótájukat alaposan! Ha talán ellenkezni próbálnának, hát van itt segítség bőven.” Suhogott a pálca az anyó kezében, és alaposan végighegedült vele a testvérsereg minden egyes tagjának a hátán; nagy volt a sírás-rívás a kuokkalai erdőben. Kegyedenül táncoltatta az anya a virgácsot, de a vadászmester mégis azt erősít-gette, hogy nagyon enyhe huszonötöt kaptak a fiúk. Tiel diris la ĉasvokto al la fratoj, kiuj time stariĝis kaj ekkuris en ĉiuj direktoj, sed ili trovis baldaŭ kun konster-niĝo, ke la vojoj estas baritaj ĉiudirekte. Tiam diris ree la ĉasvokto:»en trenreto vi estas, vi aĉaj forkurintoj, bele en reto, el kiu vi ne liberiĝos antaŭ ol vi estos iom senskvamigitaj por rememoro, por eta rememoro al vi pri la piedlaboro, kiun vi kaŭzis al ni, vi aĉaj forkurintoj. Ci tien, mastrino, kun via betulvergo, kaj donu al ili el vere varma mano. Se vi eble trovos reziston, estas ja ĉi tie helpantinoj.» Sekvis nun punado ei patrina mano, trafante unu post la alia tra la tuta knabaro; kaj forta estis la bruego en la arbarego de Kuokkala. Severe uzis certe la patrino sian vergon, sed la ĉasvokto certigis, ke ili ricevis tro mildan ŝvitbanon. 01051
Bottom
01053
Top
Midőn vége volt a ceremóniának, mindenki szerte-széledt, s az anya is hazafelé indult fiaival együtt. Egész úton szidta, korholta a szökevényeket, s a vihar még ott hon sem ült el; míg ételt rakott gyermekei elébe, egyre csak lármázott, sőt újabb veréssel fenyegette őket. De midőn látta, hogy milyen mohó éhséggel harapnak a kenyérbe és a sózott halba, elfordult, és titokban egy könnyet törült le napégette, ráncos orcájáról. Sed kiam ĉi tiu lasta ago estis plenumita, ili ĉiuj ekiris hejmen, tiel ankaŭ la patrino kun siaj filoj. Dum la tuta vojo ŝi tondradis kaj riproĉadis la forkurintojn; kaj la uragano ne kvietiĝis eĉ kiam ili venis hejmen. Ankoraŭ dum ŝi aranĝis por siaj filoj manĝaĵon sur la truseĝon la virino bruadis, minacante ilin per nova bastonada ŝvitbano. Sed vidinte kun kia avido de malsato ili per la dentoj ekkaptis panon kaj salitan haringon ŝi forturnis sian vizaĝon de ili, viŝante sekrete larmon de la bruna malglata vango. 01052
Bottom
01054
Top
Így végződött a fiúk szökése. Ez a kaland, melyet most elbeszéltem, még gyermekkorukban történt. Tiel finiĝis la forkura ekskurso de la knaboj. Kaj ĉi tiu estis la okazaĵo el ilia infaneco, al kiu mi deflankiĝis en mia rakonto. 01053
Bottom
01055
Top
Kedves mulatsága volt a testvéreknek a korongdobálás - még meglett korukban is szívesen játszották. Ilyenkor két csapatra oszolva keményen küzdöttek, és igyekeztek elérni a kitűzött métát. Nagy volt a lárma, futkosás, dulakodás, és arcukról patakokban ömlött a verejték. Zúgva pörgött a korong az úton végig, s az ütőről néha valamelyik fiú képére pattant, úgyhogy hazatérve a játékból, nem egy homlokot ékes szarv díszített, nem egy orca dagadt meg cipónyira. így töltötték ifjúságuk napjait: nyáron az erdőben vagy az országúton, korongot hajigálva, télen otthon, a forró kemencén heverészve. Unu el ia plej ŝatataj amuzaĵoj de la fratoj estis la disko-batado, kiun iudon ili amis ekzerci eĉ en sia vira aĝo. Ili tiam, dividitaj en du bandojn, konkuris fervore, ambaŭ partioj klopodante alveni al difinita celo. Fortaj estis tiam la kriado, kurado kaj la tumulto, kaj torente fluis ŝvito de iliaj vizaĝoj. Zumante saltetadis la disko laŭ la vojo kaj eksaitis ofte de la tero kontraŭ vizaĝon de viro tiel ke, kiam ili revenis el la ludo, ĉe unu kaj alia estis la frunto ekipita per korno aŭ la vango ŝvelinta kiel buiko. Tiel pasis iliaj tagoj de juneco: somere en arbaroj aŭ sur vojoj en diskobatado, vintre sur la hejma forno en ŝvitiga varmego. 01054
Bottom
01056
Top
De előbb-utóbb a testvérek is észrevették, hogy változnak az idők. Olyan dolgok történtek, melyek arra kényszerítették őket, hogy többet gondoljanak a holnapi nappal, s változtassanak eddigi életmódjukon. Anyjuk meghalt, s így egyiküknek vállalnia kellett, hogy gazda lesz a tanyán, s megmenti a házat a romlástól, meg törődni fog azzal is, hogy az adót, ami ugyan Jukola nagy erdőségeihez és szántóihoz képest éppen nem volt sok, megfizessék. Az ilyen elhanyagolt tanyán akad munka s tennivaló bőven. Mindennek tetejébe aztán új papot kapott a falu, aki szent hivatalának minden ágában igen szigorú férfiúnak mutatkozott. Különösen az olvasásban járatlanokkal volt könyörtelen, és minden módon szorongatta, sőt még kalodába is záratta őket. Többek között erősen szemre vette a Jukola-tanya legényeit is. Az esküdt útján keményen megparancsolta nekik: a szokottnál serényebben jelenjenek meg a kántornál, hogy megtanulják a betűvetés mesterségét. A testvérek egy nyár végi estén a tanyaház nagyszobájában üldögélve ezekről a dolgokról elmélkedtek, s meghányták-vetették a dolgot ekképpen. Sed la fratoj rimarkis, ke ŝanĝiĝis la tempoj. Okazis aferoj, kiuj igis ilin pli ol antaŭe pensi pri la morgaŭa tago kaj iom flanken iri el la antaŭa vivado. — llia patrino mortis, kaj unu el ili devis paŝi al mastreco, maihelpi ke la domo tute ruiniĝos kaj zorgi pri la pago de la ŝtata imposto, kiu tamen ne estis granda kompare kun la vastaj kampoj kaj arbaroj de Jukola. Sed ĉiam cstas laboro kaj klopodo en malbonstata domo. Kiel surŝarĝo venis ankoraŭ la fakto, ke la nova preposto de la paroĥo estis en ĉiu sia oficokupo timige severa viro. Precipe al mal-diligentaj legantoj li estis senkompata, uzante kontraŭ ili ĉiujn rimedojn, ankaŭ la piedtraban punon. A1 la knaboj de Jukola li jam direktis sian severan okulon. Pere de juĝeja vokisto li donis urĝan ordonon ke ili rapidege venigu sin al ia kantoro por Ierni la legadon. — Memorante ĉi tiujn aferojn ili, sidante en la vasta ĉambrego de sia hejmo iun aŭtunsomeran vesperon, parolis intcr si jcne: 01055
Bottom
01057
Top
AAPO: Azt mondom: ez a bitang élet nem visz jóra, lument áll íts és logak csikorgatása lesz a vége. Testvénél Mrtskfpp kell élnünk, másképp kell tennünk, ha békét s boldogságot akarunk. AAPO. Mi diras: ĉi tiu senbrida vivo ne povas dadri, ĉar estos ĝia fino ruiniĝo kaj pereo. Fratoj! aliaj moroj kaj agoj, se ni deziras feliĉon kaj pacon. 01056
Bottom
01058
Top
JUHANI: Okosan szóltál, tagadhatatlan. JUHANI. Veron vi diras, tion oni ne povas nei. 01057
Bottom
01059
Top
SIMEONI: Isten irgalmazzon! Mind a mai napig féktelenül, elvadulian éltünk. SIMEONl. Dio helpu, senbrida, sovaĝa estis nia vivo ĝis la nuna tago. 01058
Bottom
01060
Top
TIMO: Ugyan, ugyan! Élet a mi életünk, világ a mi világunk in! Ki liogy veti ágyát, úgy alussza álmát. Úgy bizony! TIMO. Estas ja vivo en ĉi tiu vivo kaj mondo en la mondo. Estas favoro kaj estas doloro. Hoho! 01059
Bottom
01061
Top
JUHANI: Nagyon betyárosan, vagy helyesebben szólva: nagyon gondtalanul éltünk, ez tagadhatatlan. Azonban ne feledjük: „Ifjúság: bolondság, öregség: bölcsesség.” JUHANI. Tro sovaĝe, au pli ĝuste dirite, tro senzorge ni vivis, tion oni ne povas nei. Ni memoru: »juneco kaj stulteco, aĝo kaj saĝo». 01060
Bottom
01062
Top
AAPO: Ideje már, hogy benőjön a fejünk lágya, s kedvünket, szenvedélyünket az ész uralma alá vetve mindig azt tegyük, ami hasznos, nem pedig ami jobban ízle-nék. Haladéktalanul hozzá kell látnunk, hogy házunkat újból becsülettel rendbe szedjük. AAPO. Sed jam estas tempo plisaĝiĝi, tempo meti ĉiujn dezirojn kaj pasiojn sub la jugon de prudento, kaj unue fari tion, kio alportas profiton, sed ne tion, kio gus-tas pli dolĉe. Nun senprokraste ni komencu rekonstrui la domon al honesta stato! 01061
Bottom
01063
Top
JUHANI: Helyes beszéd! Először is hát, mint a ganajtúró féreg, essünk neki a trágyadombnak, és reggeltől estig aprítsuk az almot* Jukola minden zege-zugában: teltén, pompás tehén tetézze trágyájával a halmot, és emelkedjenek u karámban magas kupacok, mint a királyi vár aranyos falai. így teszünk. Jövő hétfőn munkához látunk, mégpedig amúgy istenigazában. JUHANI. Custe dirite! Unue ni ataku la sterkamason kiel fekskaraboj, kaj de mateno ĝis vespero krakadu la ŝtipo sur kiu ni dispecigos koniferbranĉetojn en la korto de Jukola; la brutaro, la pompa brutaro donu ankau siaflanke aĉaĵon por plialtigo de la sterkamasoj; kaj leviĝu en nia brutareja korto amasoj altaj kiel oraj muregoj de rcĝa kastelo. Tiel ni faru. Vcnontan lundon ni komencu, kaj el-funde. 01062
Bottom
01064
Top
AAPO: Miért nem rögtön holnap? AAPO. Kial ne jam morgaŭ? 01063
Bottom
01065
Top
JUHANI: Majd csak jövő hétfőn. Hiszen nem árt, ha ala-|H)sabban fontolóra vesszük a dolgot. így hát, mint mondtam: jövő hétfőn! JUHANI. Ne pli frue ol lundon. Ne estas malutile konsideri la aferon, kc ĝi fariĝu pli matura. Jes, estu dirite: venontan lundon. 01064
Bottom
01066
Top
AAPO: Egy dolgot azonban rögtön tisztáznunk kell. Éspedig ezt: ha rendet és mértéket akarunk tartani gazdálkodásunkban, legyen egyikünk a tanya feje és gazdája. Tudjuk, hogy ez a tiszt és kötelesség Juhanit illeti elsőszülöttségénél és anyánk rendelésénél fogva. AAPO. Sed unu paragrafon ni dcvas plenumi tuj. Tia estas la afero: Se ni esperas havi ordon kaj firmecon en nia mastru-mado, unu estu la estro kaj mastro. Ni scias, ke ĉi tiu rajto kaj devo apartenas al Juhani pro lia unuenaskiteco kaj pro la destino de nia patrino. 01065
Bottom
01067
Top
JUHANI: Igen, igen, ez a jog, hatalom és erő engem illet! JUHANl. Jes, jes, ĉi tiu rajto, potenco kaj forto apartenas al mi! 01066
Bottom
01068
Top
AAPO: Hanem aztán vigyázz, hogy illendően és a köz javára éljél vele. AAPO. Sed zorgu, ke vi uzos ĝin paceme kaj por la‘ komuna profito. 01067
Bottom
01069
Top
JUHANI: Hát majd megteszem, ami tőlem telik. Bárcsak ti is engedelmeskednétek verés és korbács nélkül! Hanem majd igyekszem, igyekszem. JUHANl. Mian plejbonon mi volas fari. Sed ke vi nur: obeu sen kverelo kaj skurĝo! Sed mian plejbonon mi volas klopodi. 01068
Bottom
01070
Top
AAPO: Korbács? AAPO. Skurĝo? 01069
Bottom
01071
Top
JUHANI: Bizony, korbács, ha szükség lesz rá! JUHANl. Se estos bezone, vidu. 01070
Bottom
01072
Top
TUOMAS: Fenyegesd korbáccsal a kutyádat! TUOMAS. Parolu al viaj hundoj pri skurĝo. 01071
Bottom
01073
Top
TIMO: Te nem fogod kiporolni a bundámat, de nem ám! Ezt legfeljebb a törvény mogyorófa pálcája teheti meg, ha okkal viszket a hátam. TIMO. Vi ne plimoligos mian terenon, vi, neniam; tion faru la vipo de leĝo kaj juĝejo, se mia dorso jukos pro kulpo. > 01072
Bottom
01074
Top
JUHANI: Mit akaszkodtok egy röpke szóba? Békén megférhetünk egymással, ha egyetértés uralkodik, és elkerüljük a torzsalkodást. JUHANI. Kial vi kroĉiĝas al aparta vorto? Ni ja havas ĉi tie lokon por nia feliĉo, se nur interkonsento regas kaj la kornoj estas flanken metitaj. 01073
Bottom
01075
Top
EERO: Mégis pontosan meg kell határozni, hogyan is éljünk együtt. EERO. Tamen precize estu difinitaj niaj interrilatoj. 01074
Bottom
01076
Top
AAPO: És hallgassuk meg mindenki véleményét. AAPO. Kaj ni aŭdu ĉies opinion. 01075
Bottom
01077
Top
JUHANI: Mit szól ehhez a szűkszavú Lauri? JUHANl. Kion diras vi, Lauri, ĉiam silentema? 01076
Bottom
01078
Top
LAURI: Hát én is mondanék valamit. Költözzünk ki az erdőbe, és hagyjuk a pokolba e világnak gondját-baját. LAURI. Mi volas ion diri. Ni translokiĝu en arbaron kaj ĵetu al diablo la bruadon de ĉi tiu mondo. 01077
Bottom
01079
Top
JUHANI: Hogyan? JUHANI. Kion? 01078
Bottom
01080
Top
AAPO: Ez itt már megint félrebeszél! AAPO. La viro deliras denove. 01079
Bottom
01081
Top
JUHANI: Hogy költözzünk ki az erdőbe? Micsoda bolondság! JUHANI. Cu ni translokiĝu en arbaron? Kiaj malsaĝaĵoj! 01080
Bottom
01082
Top
AAPO: Ne törődj vele. Nézd, így gondolom a dolgot. Neked, Juhani, elsőbbséged van, hogy te légy a gazda a tanyán, ha úgy akarod. AAPO. Ne atentu. — Vidu kiel mi pensis. Vi, Juhani, havas unuan rajton paŝi al la mastreco, se vi tiel volas. 01081
Bottom
01083
Top
JUHANI: Persze hogy akarom. JUHANI. Mi ja volas. 01082
Bottom
01084
Top
AAPO: Mi többiek, amíg legényemberként élünk szülőházunk kedves falai közt, elvégezzük a tanya minden munkáját, esszük a tanya kenyerét, és a tanya ad gúnyát is reánk. Minden hónap első hétfője, kivéve a vetés és aratás idejét, legyen mindig szabadnapunk, de adjon a ház ilyenkor is ennünk. Évente adjon a tanya mindegyikünknek fél köböl zabot vetőmagnak, és legyen jogunk évente legalább háromköblös irtásföld megművelésére. így gondolom hát legénységünk idejére a dolgot. Mert tudom én azt jól, hogy egyikünk sem költöznék el szívesen Jukola fedele alól, s erre helyszűke sem kényszeríti, hiszen van itt tér hét testvérnek is. Ha aztán idő múltán valamelyikünknek kedve támad saját otthont és családot alapítani, nem kell azért mindjárt a törvény erejével és földmérők drága munkájával darabokra szabdalni a birtokot, hanem talán megelégszik majd a következő engedménnyel is: kapjon a birtokból egy darab földet, ahová házat építhet, s köréje elegendő szántót. Jusson osztályrészéül egy darab rét is, és legyen joga arra, hogy az erdőből kaszálót irtson magának egy pár ló és négy-öt tehén tartásához. Művelje földjét minden adótól és szolgáltatmánytól mentesen, élvezze annak gyümölcsét gyermekeivel együtt. Éldegéljenek békén saját fedelük alatt. Én így gondoltam a dolgot. Mit szóltok hozzá? AAPO. Ni aliaj, tiel longe kiel ni restos en nia kara hejmo kaj estos senedzinaj viroj, ni laboros por la domo, manĝos ia manĝaĵon de la domo kaj ricevos de la domo niajn vestojn. La unua lundo en ĉiu monato, escepte dum tempo de semado kaj rikolto, estu ĉiam nia propra tago, sed manĝaĵon ni ricevu eĉ tiam de la domo. Ciujare la domo donu al ĉiu el ni duon-barelon da avcno por semado kaj ĉiujare ni havu rajton fari brulsarkejon komunan, kies areo sufiĉas por minimume tri bareloj da semo. Tiaj estas miaj pensoj el vidpunkto de nia hejmo kaj senedzineco. Sed mi scias ke neniu el ni volonte irus for el la amataj regionoj de Jukola, kaj al tio ne devigas manko de spaco, kontraŭe estas ja vasto por sep fratoj en ĉi tiuj regionoj. Sed tiu, kru eble iam sentus mon fondi al ĥi propran loĝejon kaj familion, kaj tamen volus nek per leĝa potenco nek per kostoj de termezuristo disdividi la domon, ĉu li ne povus esti kontenta je sekvantaj avantaĝoj? Li heredu el la domo pecon da tero, sur kiu li konstruos sian domon kaj kampojn ĉirkaŭ ĝi. Li ricevu ankaŭ siaparte ian pecon da herbejo kaj li havu rajton pretigi el arbaro por si herban kampon aldone, por ke li povu nutri paron da ĉevaloj kaj kvar, kvin bovinojn. Kaj sen impostoj kaj depagoj li kulturu sian parcelon kaj ĝuu el ĝiaj donaĵoj, li kaj liaj infanoj, vivante en paco sur sia grundo. — Tiei mi pripensis la aferon. Kion vi diras? 01083
Bottom
01085
Top
JUHANI: Bölcsen kifundáltad. Fontoljuk meg hát e pontokat. JUHANI. Sufiĉe saĝe pripensita. Ni konsideru tiujn para-grafojn. 01084
Bottom
01086
Top
LAURI: De ha másképp cselekszünk, még bölcsebben teszünk. Költözzünk az erdő ölére, és adjuk el ezt a nyomorúságos Jukolát, vagy adjuk bérbe Rajaportti bőrcserző vargának. Ő már kijelentette, hogy kedve lenne erre a vásárra; de legalább tíz évre bérbe akar-iu venni a tanyát. Tegyünk úgy, amint mondom, és költözzünk ki lovainkkal, kutyáinkkal, puskáinkkal ii meredek Impivaara-hegy tövébe. Ott egy napsütötte, derűs irtáson barátságos kunyhót építünk magunknak, és aztán tőrt állítva az erdő vadjainak, békében élhetünk távol a világ zajától s a gonosz emberektől. Egy év óta éjjel-nappal ezen gondolkozom. LAURI. Sed alimaniere farite ankoraŭ pli saĝe farite. Ni translokiĝu en Ia internon de la arbaroj kaj forvendu Ia kadukan jukola, aŭ ni donu ĝin lue al la feltanisto de Limpordego. Li al ni sciigis sian emon al tiu negoco; sed por dek jaroj mini-mume ii volus havi la domon. Ni faru kiel mi diras kaj trans-lokiĝu kun niaj ĉevaloj, niaj hundoj kaj niaj pafiloj al la de-klivo sub ia kruta monto Impivaara. Tie ni konstruu por ni gajan kabanon sur gaja deklivo sunflanka, kaj tie, ĉasante arbarajn bestojn, ni vivos en paco malproksime de la monda bruado kaj koleraj homoj. — Jen kiel mi meditadis nokte kaj tage dum paso de jaroj. 01085
Bottom
01087
Top
JUHANI: Talán az ördög zavarta meg az eszedet, fiú? JUHANI. Ĉu diablo ensorĉis vian cerbon, knabo? 01086
Bottom
01088
Top
EERO: Ha nem az ördög, hát akkor az erdei tündér. EERO. Se ne diablo, do arbara feino. 01087
Bottom
01089
Top
LAURI: Így tervezem, s egyszer így is teszek. Csak ott élhetnénk igazán úriasan, vadászgatva madárra, mókusra, nyúlra, farkasra, borzra és lompos bundás mackóra. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. Tie ni vivus sinjore, ĉasante birdojn, sciurojn, leporojn, vulpojn, lupojn, melojn kaj hirtharajn ursojn. 01088
Bottom
01090
Top
JUHANI: No, a manóba is, sorold fel Noé bárkájának minden lakóját az egértől a szarvasig! JUHANI. Nu diablo! iasu preterpasi la tutan arkeon de Noa, de muso ĝis aiko. 01089
Bottom
01091
Top
EERO: Ez aztán a bölcs tanács: mondjunk istenhozzádot Nónak, kenyérnek, és igyunk vért, zabáljunk húst, mint a szúnyogok és a lappföldi boszorkányok. És még talán rókát és farkast is ennénk ott, az Impivaara barlangjában, mint a szőrös hegyimanók? EERO. Jen vere konsilo: diri adiaŭon al salo kaj pano kaj suĉi sangon, manĝi viandon kiel kuloj kaj la laponaj sorĉistoj. Kaj ĉu ni manĝus ankaŭ viandon de vulpo kaj eĉ de lupo en la kavernoj de Impivaara, kiel harhaŭtaj montaj koboldoj? 01090
Bottom
01092
Top
LAURI: A rókától és farkastól prémet, a prémért pénzt, u pénzért sót és kenyeret kapnánk, LAURl. De vulpoj kaj iupoj ni ricevos feiojn, por feioj monon, per mono salon kaj panon. 01091
Bottom
01093
Top
EERO: A róka bőre jó lenne ruhának, de csupáncsak hús, gőzölgő, véres hús legyen egyetlen eledelünk; az erdei majmoknak és páviánoknak semmi szükségük sóra és kenyérre. EERO. EI la feloj ni ricevos vestojn, sed viando, sanga vapor-anta viando estos nia sola manĝajo; simioj kaj papianoj en arbaro ne bezonas salon kaj panon. 01092
Bottom
01094
Top
LAURI: így tervezem, s így is teszek. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. 01093
Bottom
01095
Top
TIMO: Vizsgáljuk meg töviről hegyire a dolgot. Ugyan miért ne ehetnénk az erdőben is sót meg kenyeret? Miért ne? De Eero mindent kiforgat, mindenből csúfot űz, s még a kákán is csomót keres. Ugyan ki tilthatná meg az erdő lakóinak, hogy egyszer-másszor, ha a szükség úgy kívánja, le ne látogassanak a faluba? Vagy te talán fütykössel fogadnál engem, Eero? TIMO. Ni konsideru la aferon elfunde. Kial ni ne povus maĉi eĉ en arbaro salon kaj panon? Kial ne? Sed Eero estas mokulo, ĉiam li ĝenas nin, ĉiam li estas kiel alta stumpo en nia brulkulturejo. Kiu povus malpermesi la loĝanton de arbaro iam proksimiĝi ankaŭ al vilaĝaj kortoj, iam kaj tiam, se estos bezone? Aŭ ĉu vi, Eero, tiam frapos mian kapon per lignafo? 01094
Bottom
01096
Top
EERO: Dehogy, édes testvér, dehogy! Bizony még „sót is kapsz, ha szedret adsz”. Költözzetek el, fiúk, költözzetek csak! Én nemhogy ellenezném, de még ki is fuvarozlak benneteket, igazi farkasgaloppban hajtok ki veletek az erdőre. EERO. Ne, mia frato, sed eĉ »sa!on vi ricevos se vi berojn alportos». — Translokiĝu, knaboj, translokiĝu, mi ne mal-permesas, mi eĉ veturigos vin, kaj trote laŭ lupa rapido. 01095
Bottom
01097
Top
JUHANI: Hanem aztán az erdei szellemek csakhamar hazafuvaroznának benneteket, fogadom. JUHANI. Sed baldaŭ la arbarkoboldoj ilin reveturigus, mi garantias tion. 01096
Bottom
01098
Top
LAURI: Tudom én jól, hogy „kívül tágasabb”, ha ismét visszakéredzkednék a szülői házba; de ne félj, ha egyszer becsaptam magam mögött az ajtót, nem fogok többé zörgetni rajta. Május elsején költözöm. LAURI. »Ce reveno — vojo longa, hejma sojlo estas alta», mi tion scias, sed ne kredu, ke mi frapos vian pordon plu, se mi ĝin foje lasis. — Venontan unuan de majo mi translokiĝos. 01097
Bottom
01099
Top
TIMO: Ki tudja, talán én is veled megyek. TIMO. Eble mi iros kun vi. 01098
Bottom
01100
Top
LAURI: Én nem hívlak, de nem is marasztallak; tégy úgy, ahogy a szíved diktálja. Jövő május elsején kiköltözöm Impivaara lankáira. Mindaddig, míg kicsi, meleg házam el nem készül, nagyatyánk bemohosodott szénégetőkunyhójában fogok lakni. De aztán, ha elvégeztem napi munkámat, békén heverek majd kis tanyámban, és hallgatom, hogyan fütyül a medve a vadonban, hogyan dürrög a fájd a sompiói lápon. LAURI. Mi ne dekonsilas nek admonas; faru kiel via koro trovas plej bone. — Mi translokiĝos venontan unuan de majo al deklivo de Impivaara. Komence mi tie, ĝis kiam mia mal-granda, varma kabano estos preta, vivos en la herbaĵkovrita karbokabano de nia avo. Kaj tiam, plenuminte mian propran taglaboron, mi ripozos en la paca kabano aŭskultante, kiel urso fajfas en arbaro kaj tetro blove vokas sur la marĉo Sompio. 01099
Bottom
01101
Top
TIMO: Én is jövök, Lauri; szavam rá, Lauri. TIMO. Mi venos, Lauri; estu dirite, Lauri. 01100
Bottom
01102
Top
TUOMAS: Ha közben nem jönnek jobb idők, én is veletek tartok. TUOMAS. Se ĉi tie la tempoj ne pliboniĝos, mi venos kun vi. 01101
Bottom
01103
Top
JUHANI: Tuomas is! Te is kiköltözöl? JUHANI. Eĉ Tuomas! Cu ankaŭ vi translokiĝus? 01102
Bottom
01104
Top
TUOMAS: Ha nem jönnek jobb idők. TUOMAS. Se la tempoj ne pliboniĝos. 01103
Bottom
01105
Top
LAURI: Én május elsején még akkor is elmegyek, ha Jukolára az édes kalács napjai virradnának. LAURI. Mi translokiĝos la unuan de majo, eĉ se estus festo de dolĉaj macoj en la domo Jukola. 01104
Bottom
01106
Top
TIMO: Te meg én, mi ketten, mi kiköltözünk innen a sompiói lápra, mint a tavaszi darvak; csak zúgjon a tavaszi szél! TIMO. Vi kaj mi, ni du, ni translokiĝos al marĉo Sompio kiei printempaj gruoj; kaj aero kaj ventoj tonos! 01105
Bottom
01107
Top
JUHANI: Hajhaj! Ha őszintén szólok, be kell vallanom, hogy Lauri tervének titkos varázsa van. Csábít az erdő engem is. A manóba! Mintha magam előtt látnám az erdőt s fölötte az ég gyönyörű boltozatját! JUHANI. Aj-aj! Sed se mi konfesas la veron, estas en la intenco de Lauri sekreta altiro. La arbaro allogas. Diablo! mi sentas kvazaŭ mi post tiu arbaro vidus la ĉarman vastejon de aero. 01106
Bottom
01108
Top
AAPO: Bolondok, ugyan mit terveztek? Kiköltözni az erdőbe! Ugyan miért? Hiszen van tanyánk, otthonunk; a szülőház drága födele borul fejünk fölé! AAPO. Vi frenezuloj, kion vi pensas? Translokiĝi en ar-baron! Kial? Ni ja havas domon kaj ĉambrojn; tegmenton oran super niaj kapoj. 01107
Bottom
01109
Top
JUHANI: Igaz, van otthonunk, melyhez foggal-körömmel ragaszkodunk mindaddig, amíg csak kásaillat leng a tűzhelyéről. De nézzétek csak, ha a balsors legjobb szándékunk ellenére is mindent a feje tetejére lordít, legyen az erdő menhelyünk, s bizony az erdőre Nzököm, mihelyt az utolsó magot is felöntöttem a garatra. Most azonban félelmetes lendülettel nekilá-i unk a házi munkának és a robotnak! Térjünk vissza hát ahhoz a kérdéshez, amiről tulajdonképp szó volt. Az én tökkelütött kobakom úgy véli, hogy Aapo egész okosan gondolta ki e dolgot. Semmi baj sem lesz, ha egyetértésre és békességre törekszünk. De ha a pört keressük, mindig találunk rá okot, hogy összeakasz-szuk a tengelyt, JUHANI. Vero, ni havas domon, al kiu ni kroĉiĝas per ungoj kaj dentoj, tiel longe kiel ĝi odoras je manĝaĵo. Sed vidu, se malbona sorto ĉion renversus ĉi tie, maigraŭ la plej bonaj pensoj de viro, tiuokaze estu la arbaro mia rifuĝejo, kien mi baldaŭ de ĉi tie rapidos.se la lastaj grajnoj bruos en muelilo. — Jes, al okupo kaj laboro por ia domo ni nun ĵetiĝos kun timiga rapido; kaj ni revenu al la paragrafo, pri kiu esence jam estis ĉi tie diskuto. — Laŭ mia malsaĝa kranio Aapo ĝenerale kon-sideris la aferojn sufiĉe saĝe; kaj ĉio bone prosperos, se nur ĉiu el ni siaparte interesiĝos pri unueco kaj konkordo. Sed jen, se ni serĉos kverelon, ni certe trovos kaŭzojn por ke niaj nukharoj leviĝu. 01108
Bottom
01110
Top
SIMEONI: Hogyan is ne találnánk okot a veszekedésre, mikor Adám apánk ott irizgál-birizgál a bőrünk alatt? SIMEONI. Kial ni ne trovus tion tiel longe kiel la malnova Adamo tiklas kaj jukas en ni ĉi tie inter osto kaj haŭto? 01109
Bottom
01111
Top
TIMO: Én Ádám apánkat mindig ősz hajú, tisztes aggastyánnak képzeltem. Széles nemezkalapban, térdig érő fekete kaftánban, piros mellényben és buggyos nadrágban elgondolkozva ballag, és szelíd pár ökröt terelget maga előtt. TIMO. La malnova Adamo, mi ĉiam pensis, estas maljuna serioza patro en feltoĉapelo, en nigra longa surtuto, en genu-pantalono kaj en ruĝa veŝto, kies rando etendiĝas ĝis sub la vira umbiliko. Kiel tia maljunulo li paŝadas enpensiĝinta kaj kondukas bovoparon. 01110
Bottom
01112
Top
SIMEONI: Ádám apánk alatt a bűn gyökerét, az eredendő bűnt értjük. SIMEONI. La malnova Adamo signifas la radikon de peko, la heredan pekon. 01111
Bottom
01113
Top
TIMO: Tudom én jól, hogy ő az eredendő bűn jele és megtestesítője, maga a pokolbeli sátán. De képzeletemben mégis ilyen öregapóként jár előttem, és ökreit terelgeti. Erről nem tehetek. TIMO. Mi scias, ke li estas signo kaj simbolo de la hereda peko, tiu kornokapa satano, el infero, sed kiel tia pompulo, kiel mi diris, li paŝadas antaŭ mia imago, kondukante bovoparon. Tion mi ne povas malhelpi. 01112
Bottom
01114
Top
JUHANI: Hagyjuk ezt a vallási vitát, és maradjunk a tárgynál. Aapo, mitévők legyünk két zsellértelkünkkel, a Vuohenkalma- és a Kekkuri-házzal? JUHANI. Ĉi tiun religian paragrafon ni lasu kaj revenu al la afero. — Aapo, kion diri pri tiuj du niaj farmbienetoj: Vuohenkalma kaj Kekkuri? 01113
Bottom
01115
Top
AAPO: Ne feledjük, hogy e két telek zsellérei szántóikat sivár, vadon irtásföldből törték eke alá, s így nem lehet - de nem is lenne igazságos - elűzni őket a rögről mindaddig, amíg rendesen meg tudják művelni. Sőt még azután is, úgy rendeli a törvény, biztosítani kell öregségüket. Ez a dolog hát így állana. Hanem vegyünk szemre egy másik körülményt, ami már sokkal kényesebb. Egy igen fontos lépés áll előttünk! Vagy idő előtt beleőszülünk, vagy pedig az élet napfényes ragyogást s végül aranyos alkonyatot hoz majd reánk. És ez legelsősorban téged illet, Juhani. Figyelj jól ide, mit mondok: gazdasszony nélkül sánta, félember a gazda; az olyan tanya, ahol a magtárba vivő úton nem járkál gazdasszony... AAPO. Oni devas memori, ke la farmantoj de ambaŭ tiuj bienetoj penlaboris siajn kampojn el kruda dezerta arbaro, kaj oni ne povas forpeli ilin de iliaj terpecoj - tio ja estus maljustaĵo — tiel longe kiel ili havas kapablon teni siajn kampojn en bona stato, kaj eĉ post tio ordonas la leĝo por ili el la domo subtenon de maljuneco. Tiel estas la afero en ĉi tiu punkto. — Sed ni atentu alian cirkonstancon, kiu estas laŭ mia opinio iom kriza. Ĉar ĝi estas ĉi tie nia plej grava paŝo, kiu grizigas la kapon tro frue aŭ alportas al ni serenon de la vivo kaj finas niajn tagojn en vespera ĉielruĝo. Kaj vin, Juhani, ĝi nun unue koncernas. Atentu do, kion mi diras,- la mastreco sen mastrino estas neper-fekta kaj lamanta; domo sen mastrino, kiu iras sur la vojeto al la provizejo... 01114
Bottom
01116
Top
TIMO: ...olyan, mint a farkas vacka nőstény farkas nélkül vagy mint a csizma párja nélkül; sántaság ez bizony, igazat szólt Aapo. TIMO. Estas kiel lupa nesto sen lupino, aŭ kiel boto sen la alia boto; vere ĝi lamas, kiel Aapo diris. 01115
Bottom
01117
Top
AAPO: A magtárban-kamrában serénykedő gazdasszony nélkül olyan a tanya, mint a borús nap, s az ilyen ház asztalánál úgy terpeszkedik az unalom, mint a haldokló őszi este. De a jó gazdasszony olyan, mint a világító, melegítő, derűs napfény. Nézzétek csak: reggel elsőnek kél fel az ágyból, elkeveri a kenyértésztát férjének reggelit készít az asztalára, útravalót az i nlobé, s aztán sajtárjával siet a karámba, megfejni i nrk ii tehenét. Most kenyeret dagaszt, sürög-forog; n inti) az asztal mellett tesz-vesz, most a pad végében liM|liidozik, kezében a kenyérrel, majd meg mint a vilim éleszti a tüzet, hogy a kemence forró szájából • jI< úgy dől a füst meg a láng. És csak most, míg kel a kenyere, csak most eszik végre. Gyermekével a mellén, darab kenyeret, sült heringet harap, és aludttejet liörpint rá a köcsögből. De nem feledkezik meg a kutyáról, a ház hűséges őréről sem, nem felejti el a macskát, mely a kemence tetején álmosan hunyorogva pislog. És most megint sürög-forog, izeg-mozog, újabb tésztát dagaszt a tekenőben, kenyérré szaggatja, kisüti, és patakban ömlik homlokáról a verejték. De lám: a nap szálltával kenyérrel telve a ház mennyezete,* rúd sorakozik rúd mellett, és frissen sült cipók jó illata terjeng. És mikor a férfiak megérkeznek az erdőről, párolgó vacsora várja őket a tisztára sikált asztalon. De hol van maga a gazdasz-szony? Künn az udvaron feji görbe szarvú teheneit, és habosan ring a sajtárban a sistergő, friss tej. így sürög-forog, így tesz-vesz naphosszat, s csak midőn a többiek már mély álomban hortyognak, hanyatlik le ágyára imádságot rebegve. De még ezzel sincs vége minden munkájának. Az éj folyamán bármely percben, bármely órában zokszó nélkül fölkel, hogy elcsi-títsa a bölcsőben síró-rívó gyermekét. Hát látjátok, testvérek, ez az igazi gazdasszony! AAPO. Domo sen mastrino, kiu paŝas sur la vojeto al la provizejo, estas kvazaŭ nuba tago, kaj ĉe ĝia familia tablo loĝas enuo simila al velkanta aŭtuna vespero. Sed bona mastrino estas la brila doma suno, kiu lumas kaj varmigas. — Vidu: unua ŝi ellitiĝas, knedas la paston, preparas matenmanĝon por sia edzo, provizas la virojn por iro al arbaro, kaj poste rapidas kun kuveto en brutarejon por melki sian multkoloran bovinaron. Nun ŝi bakas, moviĝadas kaj kuradas; nun ŝi estas ĉe la tablo, jen ŝi rapidas al la benko kun pano sur la mano, jen ŝi incitas la brulaĵon en la forno, kiu el sia ardanta faŭko sendas fajron kaj fumon. Nun ŝi, dum la pano fermentas, fine mem, kun infano ĉe la brusto, matenmanĝas, prenas pecon da pano, frititan haringon kaj trinkas el kruĉo acidan lakton. Sed ankaŭ la hundon ŝi ne forgesas, la fidelan domgardanton sur la ŝtuparo, eĉ ne la katon, kiu dormema rigardas de sur la forno. — Kaj jen ŝi denove movas sin, kuras, turniĝas kaj balanciĝas, knedas ankoraŭ duan paston en sia knedujo por fermenti, formas ĝin je pano kaj bakas ĝin, kaj rivere fluas ŝvito de ŝia frunto. Sed vidu, kiam la suno subiras estas ŝia pano sub la plafono, panstango apud panstango, de kiuj freŝa vivo odoras malsupren. Kaj tiam, ĉe la reveno de la viroj el la arbaro, ilin atendas vaporanta vespermanĝo sur lavita tablo. Sed kie estas la mastrino mem? Tie en la korto ŝi ree melkas siajn kurbokornajn bovinojn, kaj en la kuveto ondadas zu-manta, ŝaŭmanta laktosupraĵo. — Tiel ŝi moviĝas kaj turniĝas, tiel ŝi balanciĝas kaj ruliĝas; kaj nur kiam la aliaj jam ronkas en la plej profunda dormo, ŝi kuŝiĝas kun beno. Sed eĉ ankoraŭ ne finiĝis tute ŝiaj laboro kaj agado. Sen malpacienco ŝi dum la nokto ellitiĝas ofte, eĉ ĉiuhore, ellitiĝas por kvietigi sian infan-eton, kiu ploretas en la lulilo. — Tia, fratoj, estas la bonega mastrino. 01116
Bottom
01118
Top
JUHANI: Jól beszéltél, Aapo, és értem is beszéded célját. Rá akarsz venni engem a házasságra. Hát értem, értem. Az asszony szükséges bútor a házban, mondód. Igazad van. De egyet se búsulj! Kívánságod, úgy hiszem, hamar teljesedik. No, no! Bevallom, hogy belebolondultam egy leányba, akit feleségnek, jó életpáromnak remélek, ha ugyan a régi jelek meg nem csalnak. Igen, igen, testvérek, más napok és más élet következik reánk. A gazdának reám váró tisztsége nagy gonddal tölt el. Mert a gazda vállát szörnyű teher nyomja, és szigorúan számot kell adnia az ítélet napján. Egytől egyig mindnyájatokért én tartozom felelősséggel; ezt ne feledjétek! JUHANI. Bone vi parolis, Aapo, kaj mi komprenas la celon de via parolo. Ĝi, nome, penas konsentigi min al edziĝo. Jes, mi komprenas. La edzino, vi diris, estas necesa afo en la ma-strumado. Vero! Sed ne zorgu pri tio! Via espero kredeble eĉ baldaŭ plenumiĝos. Nu, nu, jes! Mi konfesas, ke mia animo jam serioze kroĉiĝis al knabino, kiun mi esperas ricevi kiei edzinon, kaj bonan, se malnovaj signoj ne trompas. — Jes, fratoj, aliaj tagoj kaj aliaj taskoj proksimiĝas al ni, kaj la mastreco, kiun mi devas preni, min treege maltrankviligas. La ŝultrojn de la mastro premas ĉi tie terura ŝarĝo, kaj granda estas lia konto ĉe la lasta juĝo. En mia respondeco vi ja nun estas ĉiuj; tion memoru. 01117
Bottom
01119
Top
TUOMAS: Te? Miért te? TUOMAS. En via? Kial? 01118
Bottom
01120
Top
JUHANI: Én vagyok a gazdátok; ha úgy adódik, az én véremet csapolják meg miattatok. JUHANI. Mi estas via mastro; el mia mano estos iam repostulata via sango. 01119
Bottom
01121
Top
TUOMAS: Felelek én magam testemért is, lelkemért is. TUOMAS. Mem mi respondas pri mia korpo kaj mia animo. 01120
Bottom
01122
Top
TIMO: En is felelek magamért, heh! TIMO. Mem ankaŭ mi prirespondas; ha! 01121
Bottom
01123
Top
AAPO: Juhani testvér, lásd be, rossz vért szülnek az ilyen szavak. AAPO. Frato Juhani, rimarku, ke tiaj frazoj boligas la sangon. 01122
Bottom
01124
Top
JUHANI: Nem akartam én sem rossz vért, sem rossz húst. De ti, mint a szurok, vagy mint a bogáncs forró nyárban, minden hiábavaló, jelentéktelen szóba bele-akaszkodtok, noha ismerhetnétek szívem minden zegét-zugát. Ez mérgesít! JUHANI. Mi celis nek sangon nek karnon, sed kvazaŭ gudro, kvazaŭ kardofrukto en varmega somero vi kroĉiĝas furioze al negrava, sensignifa vorto, kvankam vi konas mian koron ĝisfunde. Mi indignas! 01123
Bottom
01125
Top
AAPO: Hagyjuk ezt! Mondd meg inkább, ha akarod, ki az a lány, aki megejtette a szívedet. AAPO. ĉi tio restu, kaj diru al ni nun, se vi volas, kiu estas la knabino, kiu altiris vian koron al si. 01124
Bottom
01126
Top
JUHANI: Meg is mondom kertelés nélkül. A lány, akit kegyetlenül szeretek, nem más, mint Mánnistö anyó leánya, Venla. JUHANI. Tion mi volas diri malkaŝe. La knabino, kiun mi multege amas, estas Venla, filino de la avino de Pindometo. 01125
Bottom
01127
Top
AAPO: Hm. AAPO. Hm. 01126
Bottom
01128
Top
JUHANI: Mit mondtál? JUHANI. Kion vi diras? 01127
Bottom
01129
Top
AAPO: Csak azt mondom, hm. AAPO. Hm, mi nur diras. 01128
Bottom
01130
Top
TUOMAS: Kínos história! TUOMAS. Cagrena afero. 01129
Bottom
01131
Top
SIMEONI: Venla. Lám csak, lám! De legyen meg mindenben az Isten akarata. SIMEONI. Venla. Jen, jen! Sed ĉio estu en la mano de la ĉiela patro. 01130
Bottom
01132
Top
AAPO: Hm, még hogy Venla! AAPO. Hm, do Venla. 01131
Bottom
01133
Top
JUHANI: Mit susmorogtok? Hej, sejtek valamit! Az Ur Jézus irgalmazzon nékünk! Hogyan? Mondjátok ki hát, ami a begyetekben van! JUHANI. Kion vi murmuraĉas? Sed ho ve! mi suspektas ion; kaj nin gardu la Filo de nia Sinjoro! Kion? Nun parolu kaj malpienigu viajn buŝojn! 01132
Bottom
01134
Top
AAPO: Halljad hát! Évek óta minden gondolatom e körül a lány körül forog. AAPO. Aŭdu: jam dum jaroj miaj pensoj okupiĝis pri la knabino. 01133
Bottom
01135
Top
SIMEONI: Ha a Teremtő nékem szánta őt, miért is szo-morkodnék? SIMEONI. Se la Kreinto ŝin destinis por mi, kial mi ĉagre-niĝus? 01134
Bottom
01136
Top
EERO: Ne is búsulj! Neked szánták, de én fogom elvenni. EERO. Eĉ neniom. Ŝi estas destinita por vi kaj mi prenos ŝin. 01135
Bottom
01137
Top
JUHANI: Mit szól ehhez Tuomas? JUHANI. Kion diras Tuomas? 01136
Bottom
01138
Top
TUOMAS: Kínos história; bevallom, a lány nagyon tetszik nekem. TUOMAS. Cagrena afero; la knabino plaĉas al mi multe, tion mi konfesas. 01137
Bottom
01139
Top
JUHANI: Vagy úgy? Jól van! No és Timo? JUHANI. Efektive, jes. Bone! Kaj Timo? 01138
Bottom
01140
Top
TIMO: Ugyanezt a vallomást tehetem én is. TIMO. Mi faras la saman konfeson. 01139
Bottom
01141
Top
JUHANI: Hű, a kutya teremtettét! Hát Eero? JUHANI.»La Filo de nia Sinjoro kaj Kusta de Kaitaranta!» Sed Eero? 01140
Bottom
01142
Top
EERO: En is ezt vallhatom, én is ezt vallhatom őszintén. EERO. Mi faras la saman sinceran konfeson, la saman sin-ceran konfeson. 01141
Bottom
01143
Top
JUHANI: Jól van, nagyon jól van! Haha! És Timo is, Timo is! JUHAMI. Bone, tre bone! Haha! — Kaj ankaŭ Timo, eĉ Timo! 01142
Bottom
01144
Top
TIMO: A lány nagyon kedves szívemnek, ezt bevallhatom. Igaz, egyszer alaposan ellazsnakolt, még apró gyerkőc koromban tisztességgel eldöngetett. Erre a csihipuhira még most is jól emlékszem ám! TIMO. La knabino estas al mi tre kara, tion mi konfesas. Estas vero, ke ŝi bastonadis min, birdeton, foje tre multe, batis min tiam forte, kaj vere mi memoras tiun bastonadon; nu, nu! ^JJUHANI. Silentu, silentu! ĉar nun estas la demando, ĉu vi ŝin amas. 01143
Bottom
01145
Top
JUHANI: Hallgass, hallgass! Mert most az a kérdés, hogy szereted-e őt. TIMO. Jes, jes, tion mi faras, kaj forte, se nome ankaŭ ŝi amas min. 01144
Bottom
01146
Top
TIMO: Igen, igen, szeretem, éspedig nagyon szeretem, már tudniillik ha ő is viszontszeret engem. JUHANI. Tiel, tiel! Ankaŭ vi baras mian vojon? 01145
Bottom
01147
Top
JUHANI: Szóval te is utamba állasz? TIMO. Tute ne, tute ne, se vi vere ne povas bridi vian 01146
Bottom
01148
Top
TIMO: Dehogy, dehogy! Csak ha valóban nem tudod megfékezni indulatodat és nyelvedet. Mindamellett nagyon szeretem azt a kis lotyót, és minden tőlem telhetőt megteszek, hogy feleségül vegyem. prudenton, vian prudenton kaj vian langon. Tamen mi amas la ulinon multe kaj mi volas peni laŭ miaj fortoj akiri ŝin kiel edzinon al mi. 01147
Bottom
01149
Top
JUHANI: Jól van, jól van! De mit szól hozzá Lauri? JUHANI. Bone, bone! Sed kion diras Lauri? 01148
Bottom
01150
Top
LAURI: Ugyan mi közöm ahhoz a lányhoz? LAURI. Kion komunan mi havas kun la knabino? 01149
Bottom
01151
Top
JUHANI: Kinek fogod a pártját? JUHANI. Ĉe kies flanko vi staras? 01150
Bottom
01152
Top
LAURI: Nem avatkozom a dologba, sem ezen, sem más oldalon. LAURI. Mi ne miksas min en la aferon, nek por tiu, nek por ĉi tiu partio. 01151
Bottom
01153
Top
JUHANI: Ezt a levest jól kifőztük! JUHANI. Fariĝos el ĉi tio vera kaĉo. 01152
Bottom
01154
Top
LAURI: Én azonban nem kérek belőle. LAURI. En tiun mi ne ŝovos mian kuleron. 01153
Bottom
01155
Top
JUHANI: Tehát Lauri kivételével mindnyájan. Fiúk, fiúk, Jukola magzatai, édes egy testvéreim! Ökölre hát, hogy ég és föld megrendüljön bele! Fogjatok fütyköst, fejszét, bicskát, kedves atyámfiai, és aztán, mint hét bika, egy mindenki ellen, s mindenki egy ellen! Legyen hát! Husáng a fegyverem, ezt a görcsös bunkót választom magamnak, és magát okolja, akinek kobakján szilánkká hasogatom. Fogjatok fütyköst, fiúk, és lépjetek elő, ha van merszetek! JUHANI. Ciuj do, krom Lauri. Knaboj, knaboj, la frataro de Jukola kaj mia parencaro granda! Nun ni frapegos kaj la tero kaj la ĉielo tremegos! Nun, karaj fratoj, prenu tranĉilon, hakilon aŭ lignoŝtipon kaj unu kontraŭ ĉiuj kaj ĉiuj kontraŭ unu kiel sep bovoj! Estu tiel! Lignoŝtipo estos mia armilo; tiun ondvejnan mi kaptas, kaj se ies kapkrusto ricevos de ĝi spliton, li kulpigu sin mem. — Prenu viajn ŝtipojn, knaboj, kaj venu ĉi tien, se troviĝas en vi rezisto al viro. 01154
Bottom
01156
Top
EERO: Itt állok fegyverben, még ha kurtább is vagyok a többinél. EERO. Ĉi tie mi staras armita, kvankam iom pli malalta ol vi aliaj. 01155
Bottom
01157
Top
JUHANI: Eriggy, te tökmag! De lám, képeden már megint gúnyos, szemtelen vigyor ül, mintha tréfát űznél az egész dologból. Hanem majd móresre tanítunk! JUHANI. Vi, eta stumpaĉo! Sed jen mi ree ekvidas tiun sarkasmon, tiun kaŝitan, tiun malbenitan grimacon en via vizaĝo, kaj ŝajnas, ke vi nur vidas ludon en la tuta afero. Sed mi vin instruos. 01156
Bottom
01158
Top
EERO: Mi gondod rá? A fütykösöm, az komolyan fog ütni! EERO. Ne zorgu pri tio, se nur mia ŝtipo agos serioze. 01157
Bottom
01159
Top
JUHANI: Várj csak, várj, majd móresre tanítunk. Karóra, karóra, fiúk! JUHANI. Jes, vere mi vin instruos baldaŭ. Prenu viajn ŝtipojn, prenu viajn ŝtipojn, knaboj! 01158
Bottom
01160
Top
TIMO: Itt vagyok, itt a husángom, ha kell. Én nem akarok sem viszályt, sem verekedést; de ha egyszer muszáj... TIMO. Ĉi tie estas mi kaj mia ŝtipo, se estas bezone. Mi ne volas havi malpacon kaj kverelon, sed se estas bezone. 01159
Bottom
01161
Top
JUHANI: Karóra, Tuomas! JUHANI. Vian ŝtipon, Tuomas! 01160
Bottom
01162
Top
TUOMAS: Eriggy a pokolba a karóddal, tökfilkó! TUOMAS. Iru al diablo kun via ŝtipo, strigo! 01161
Bottom
01163
Top
JUHANI: Lódulj hát innen! JUHANI. Sidu kaj brulu! 01162
Bottom
01164
Top
SIMEONI: Szörnyűséges és ördögi ez a pogány testvérharc; én azonban kiállók a játékból, s házasságom ügyét az Úr gondjaira bízom. SIMEONI. Terura, pagana kaj turka estas ĉi tiu bruego; sed mi cedas kaj fortiriĝas el la ludo kaj transdonas miajn edziĝ. aferojn al la Sinjoro. 01163
Bottom
01165
Top
LAURI: Kiállók én is. LAURI. Ankaŭ mi rezignas. 01164
Bottom
01166
Top
JUHANI: Félre hát az útból, félre innen! Ragadj karót, Aapo, és beszakadó koponyák recsegésétől visszhangozzanak Jukola falai. Ördög és pokol! JUHANI. Tial vi ambaŭ fortiriĝu flanken, tiriĝu flanken for de niaj piedoj! — Prenu vian ŝtipon, Aapo, kaj eksonu la muroj en Jukola, kiam kranioj krevos. Fajro kaj kornuloj! 01165
Bottom
01167
Top
AAPO: Nyomorult féreg az ember. Iszonyodom, ha rád tekintek, Juhani, s látom, hogy szemed vérben forog, üstököd, mint sörte, égnek mered. AAPO. Mizera estas la homido. Mi konsterniĝas, Juhani, rigardante vian aspekton nun, vidante, kiel viaj okuloj turni-ĝadas kaj via hararo staras rekte kvazaŭ hirta herbo. 01166
Bottom
01168
Top
JUHANI: Hadd meredjen, hadd meredjen; ez az igazi Jussi-üstök! JUHANI. Lasu stari, lasu stari; ĝi estas ĝuste la ordinara kaj nefalsa johana hararo. 01167
Bottom
01169
Top
EERO: Kedvem volna kissé megcibálni. EERO. Mi havus emon ĝin iom taŭzi. 01168
Bottom
01170
Top
JUHANI: Te Hüvelyk Matyi! Jobb, ha szépen elbújsz a sarokba. Félre innen! Hisz megsajnállak. JUHANl. Vi dikfingro! Plej bone por vi resti kviete en angulo. For, mi ekkompatas vin. 01169
Bottom
01171
Top
EERO: Bújj még idejében a sarokba azzal a rettenetes képeddel! Megsajnállak, mert úgy reszket-vacog az állad, mint a koldus télen. EERO. Portu rapide en angulon tiun vian teruran mentonon. Ĝin mi kompatas, ĉar ĝi jam tremas kaj vibras kiel almozulo. 01170
Bottom
01172
Top
JUHANI: Nézd csak ezt a fütyköst, hogy remeg, nézd csak! JUHANI. Vidu, kiel ĉi tiu ŝtipo tremas, vidu. 01171
Bottom
01173
Top
AAPO: Juhani! AAPO. Juhani! 01172
Bottom
01174
Top
EERO: Üss hát! De azt hiszem, az én fütykösömről is záporozni fognak az ütések, igazi jégenkopogós zivatar fog záporozni róla. Üss ide hát! EERO. Ekfrapu! Mi kredas, ke repluvos de ĉi tie kaj eble pluvos hajloj grandaj kiel ŝtipoj. Frapu ĉi tien! 01173
Bottom
01175
Top
JUHANI: Nesze! JUHANI. Jes. 01174
Bottom
01176
Top
AAPO: Ne üss, Juhani! AAPO. Vi ne frapos, Juhani! 01175
Bottom
01177
Top
JUHANI: Hordd el magad, vagy kapj karóra, és védekezz, mert különben puhára verem a kobakod! Fogd azt a fütyköst! JUHANI. Iru sur sterkamason vi, aŭ prenu vian ŝtipon kaj defendu vin, en alia okazo mi moligos vian kapon. Prenu vian ŝtipon! 01176
Bottom
01178
Top
AAPO: Hol az eszed, Juhani? AAPO. Kie estas via prudento? 01177
Bottom
01179
Top
JUHANI: Ebben a görcsös bunkóban; halld csak, mindjárt megszólal. JUHANI. En ĉi tiu malmolkapa ŝtipo; vidu, nun ĝi fiustros vorteton. 01178
Bottom
01180
Top
AAPO: Várj csak, testvér, várj, amíg én is bunkót ragadok. így ni, itt állok én is, vastag fütykössel a kezemben. De előbb néhány szót még, keresztény testvéreim, aztán marakodhatunk, mint a veszett farkasok! Nézzétek csak, a haragjában elvakult ember olyan, mint a vérszomjas fenevad: nem tudja megkülönböztetni, mi a jó és mi a helyes. De különösen képtelen arra, hogy a szerelem dolgában ítélkezzék. Ha mégis megpróbálnánk az ész világánál megvizsgálni, hogy miért kaptak karóra a testvérek, a dolog valahogy ekképp állna: az a leány nem szerethet mindnyájunkat. Csak egyet szeret, ha ugyan tényleg vállalja, hogy egyikünkkel kéz a kézben járja végig az élet tövises ösvényeit. Ezért legokosabbnak tartanám, ha mindnyájan személy szerint s egyszerre megjelenvén nála, elmondanánk néki szándékunkat, és komoly szívvel, komoly szóval megkérdeznénk, od’adja-e szívét valamelyikünknek. Ha a lány igent mond, a boldog nyertes köszönje szerencséjét, a többiek pedig zúgolódás nélkül törődjenek bele sorsukba. Akik kosarat kaptak, nyeljék le bosszúságukat, és reméljék, hogy egyszer még ők is megtalálják életpárjukat. Ha így teszünk, férfiakhoz és igazi testvérekhez illően cselekszünk. Akkor apánk s anyánk megdicsőült árnya ki fog lépni az ég ragyogó kapuján, s megállva egy fényes felhő szélén, letekintenek ránk, és fennszóval lekiáltanak: „Jól van, Juhani, jól van, Tuomas és Aapo, jól van, Simeoni, Timo és Lauri, jól van, kis Eeróm! Derék fiúk vagytok, kikben igaz kedvünk telik!” AAPO. Atendu, frato, atendu, ĝis mi kaptos armilon en mian manon. — Jen;ĉi tie mi nun staras kun ronda ŝtipo en la mano. Sed unue kelkajn vortojn, vi kristana frataro de Jukola, kaj poste ni batalu kvazaŭ frenezaj lupoj. — Rimarku: viro en kolerego estas sangon soifanta raba besto, sed ne homo; li estas blinda por vidi, kio estas justeco kaj modereco; kaj plej malmulte Ii povas sub potenco de sia kolero plenumi amaferojn. Sed se ni nun tamen penus laŭ vidpunkto de prudento rigardi la afcron, kiu kaŭzis la ŝtipkverelon, mi kredas ke la afero estus jena. La knabino ne povas ami nin ĉiujn, nur unu solan, se ŝi volas havi el ni iun, kun kiu ŝi manon en mano volus transpasi Ia kardan altaĵon de la vivo. Laŭ mia juĝo estas plej bone, ke ni ĉiuj kune kaj samtempe iru al ŝi por sciigi serioze nian aferon demandante kun fervoraj animo kaj lango, ĉu ŝi povus al iu el ni donaci sian koron. Se la knabino konsentos, tiam tiu el ni, kiu gajnis la sopiritan loton, laŭdu sian tagon de feliĉo, sed la aliaj estu kontentaj je sia sorto sengrumble. Li, kiu ne ricevis, englutu sian ĉagrenon esperante, ke ankaŭ li renkontos surtere la kunulinon al si destinitan. Se ni agos tiel, ni agos kiel viroj kaj veraj fratoj. Kaj tiam la lumigitaj ali-formaĵoj de niaj gepatroj eliros tra la ora pordo de la ĉielo kaj, starante sur rando de brilanta nubo, ili rigardos malsupren al ni kriante per laŭta voĉo: »Jes, tiel Juhani, tiel Tuomas kaj Aapo, jen tiel, Simeoni, Timo kaj Lauri, ĝuste tiel, mia Eero-etulo! Vi estas niaj filoj, la amataj, en kiuj ni havas plezuron.» 01179
Bottom
01181
Top
JUHANI: Testvér, úgy beszélsz, istenuccse, mint az égi angyalok, és kevésbe múlt, hogy meg nem ríkattál. JUHANl. Viro, vi parolas, diablo prenu, kiel ĉiela anĝelo, kaj ne mankas multe, ke vi kaŭzas al mi ploron. 01180
Bottom
01182
Top
SIMEONI: Köszönjük néked, Aapo. SIMEONI. Ni dankas vin, Aapo. 01181
Bottom
01183
Top
JUHANI: Hálás köszönet. Sarokba vetem hát fütykösömet. JUHANI. Dankon. Tien mi fetas mian ŝtipon. 01182
Bottom
01184
Top
TIMO: Eldobom én is. És ezzel úgy lett vége a veszekedésünknek, ahogy kezdettől fogva kívántam. TIMO. Tien ankaŭ mi. Kaj ĉi tiu kverelo finiĝis kiel mi jam komence volis. 01183
Bottom
01185
Top
SIMEONI: Aapo tükröt tartott elénk, mondjunk hát köszönetét érte. SIMEONI. Aapo tenas spegulon antaŭ ni, kaj ni danku lin pro tio. 01184
Bottom
01186
Top
EERO: Mondjunk köszönetét, énekeljük el „Simeon hálaadó éneké”-t. EERO. Lin ni danku, ni kantu veran »benon de Simeono». 01185
Bottom
01187
Top
SIMEONI: Gúny és csúfolódás már megint! SIMEONI. Moko, moko kaj rikano ree! 01186
Bottom
01188
Top
TIMO: Eero, Eero, ne űzz gúnyt Isten szavából, Simeon hálaénekéből. TIMO. Ne moku, Eero, vortojn de Dio, benon de Simeono. 01187
Bottom
01189
Top
AAPO: Ilyen fiatal, és ilyen romlott máris! AAPO. Ho, tiel juna kaj tiel obstina! 01188
Bottom
01190
Top
SIMEONI: Ilyen fiatal, és ilyen romlott máris! Eero, Eero! Nem szólok többet, csak szomorúan sóhajtok miattad. SIMEONI. Tiel juna kaj tiel obstina! Eero, Eero! Jes, nun mi nenion plu diros, mi ĝemas pro vi. 01189
Bottom
01191
Top
JUHANI: Megjósolom, Eero, hogy egyszer-kétszer kénytelenek leszünk téged atyailag ellazsnakolni. Mert anyánk nagyon elkényeztetett. JUHANI. Mi profetas, Eero, ke ni devos unu du fojojn doni al vi vere »el patra mano». ĉar nia patrino edukis vin tro milde. 01190
Bottom
01192
Top
SIMEONI: Addig kell őt fenyegetnünk, amíg fiatal, és szíve hajlamos a jóra. De fenyítsük szerető kézzel, nem pedig haraggal. Mert a harag fenyítése nem kiűzi, de belehajtja az ördögöt. SIMEONI. Ni devos lin puni dum lia koro ankoraŭ estas mola kaj fleksebla pro juneco; sed ni faru tion per ama mano kaj ne en kolero de malamo. Punado malama pelas diablojn internen, ne eksteren. 01191
Bottom
01193
Top
EERO: Nesze neked! Szerető kézzel adtam! EERO. Jen tie, kaj vere el ama mano. 01192
Bottom
01194
Top
SIMEONI: Hű az áldóját, hát nem megütött? SIMEONI. Vidu la malpiulon, li min batis! 01193
Bottom
01195
Top
EERO: S hozzá jól képen törültelek. Hát aztán ne öntse el az embert az epe? EERO. Kaj rekte sur la buŝegon. Jam pro malpli la gal-veziko krevis. 01194
Bottom
01196
Top
JUHANI: Gyere csak ide, fiacskám! Timo, add csak ide a sarokból azt a botot. JUHANI. Venu ĉi tien, knabeto. Timo, donu la bastonon, kiu estas en angulo tie. 01195
Bottom
01197
Top
SIMEONI: Jól van, Juhani, fektesd csak szépen a térdedre, én meg leeresztem a nadrágját. SIMEONI. Jen, Juhani, tenu lin bone sur viaj genuoj, mi tiros malsupren lian pantalonon. 01196
Bottom
01198
Top
EERO: Hozzám ne nyúljatok, az ördögbe is! EERO. Ne, ne pro infero! 01197
Bottom
01199
Top
JUHANI: Hiába kapálózol, bikfic! JUHANl. Vane vi baraktas, aĉulo. 01198
Bottom
01200
Top
SIMEONI: Nehogy elengedd! SIMEONI. Ne liberigu lin. 01199
Bottom
01201
Top
JUHANI: Nézd csak ezt a csikót! De nem szabadulsz, némám! JUHANI. Jen, vidu la perĉon. Sed vi ne liberiĝos, ne.] 01200
Bottom
01202
Top
EERO: Üssetek hát, átkozottak, de fogadom, hogy rátok gyújtom a házat! Rátok gyújtom én, istenuccse! EERO. Se vi batos, vi sentaŭguloj, mi metos fajron sub la domangulon. Vere mi faros fajron kaj fumon, fajron kaj fumon mi faros! 01201
Bottom
01203
Top
JUHANI: Ni, a méregzsák! Ránk gyújtod a házat? Haj, ezt a méregzsákot! JUHANI. Kia galo! Ĉu fajron vi metos sub la domangulon? Ho, kia galo! 01202
Bottom
01204
Top
SIMEONI: Isten irgalmazzon ennek a méregzsáknak! SIMEONI. Dio gardu, kia galo! 01203
Bottom
01205
Top
JUHANI: Ide azt a botot, Timo! JUHANI. La bastonon ĉi tien, Timo! 01204
Bottom
01206
Top
TIMO: Hol van? Nem találom. TIMO. Mi ne trovas ĝin. 01205
Bottom
01207
Top
JUHANI: Te vaksi, hát nem látod ott a sarokban? JUHANI. Vi blindulo, ĉu vi ne vidas ĝin en la angulo tie? 01206
Bottom
01208
Top
TIMO: Ezt gondolod? Ezt a nyírfavesszőt? TIMO. Cu ĉi tiu? betula? 01207
Bottom
01209
Top
JUHANI: Azt, azt; add csak ide. JUHANI. ĉuste tiu; alportu ĝin. 01208
Bottom
01210
Top
SIMEONI: Hanem csak mértékkel! Ne teljes erődből üss! SIMEONI. Batu, sed saĝe kaj ne per tro multa forto. 01209
Bottom
01211
Top
JUHANI: Bízd csak rám! JUHANI. Jes, mi scias. 01210
Bottom
01212
Top
LAURI: Egyetlen ütést se, azt mondom! LAURI. Eĉ ne unu baton, mi diras! 01211
Bottom
01213
Top
TUOMAS: Hagyjátok békén azt a gyereket! TUOMAS. Lasu la knabon en paco! 01212
Bottom
01214
Top
JUHANI: Ej, nem árt ez az ülepének. JUHANI. Li bezonas iom sur sian voston. 01213
Bottom
01215
Top
LAURI: Ujjal se nyúlj hozzá, hallod! LAURI. Nun vi eĉ per via fingro ne tuŝu lin. 01214
Bottom
01216
Top
TUOMAS: Ereszd el azt a gyereket! Izibe! TUOMAS. Delasu la knabon! Tuj! 01215
Bottom
01217
Top
TIMO: Még ez egyszer bocsássatok meg ennek az Eero gyereknek. TIMO. Li havu pardonon, la Eero-knabo, ĉi tiun fojon an-koraŭ. 01216
Bottom
01218
Top
SIMEONI: Bocsánat, bocsánat! Addig fogtok néki megbocsátani, míg végül is a gyom meg a gaz felveri a vetést. SIMEONI. Pardonon, pardonon, ĝis kardo kaj dornoj sufokos la tritikon. 01217
Bottom
01219
Top
LAURI: Hozzá ne nyúlj! LAURI. Ne tuŝu lin. 01218
Bottom
01220
Top
AAPO: Bocsássunk meg neki, és gyűjtsünk ezzel égő szenet a fejére. AAPO. (J.Ni pardonu al li; kaj tiel ni penos amasigi fajrajn karbojn sur lian kapon. 01219
Bottom
01221
Top
JUHANI: No, eredj hát, és dicsérd szerencsédet. JUHANI. Iru nun kaj danku vian sorton. 01220
Bottom
01222
Top
SIMEONI: És kérd az Istent, hogy adjon neked új szívet, eszet és nyelvet. SIMEONI. Kaj petegu Dion, ke li donacu al vi novajn koron, animon kaj langon. 01221
Bottom
01223
Top
TIMO: Most pedig aludni megyek. TIMO. Sed mi kuŝiĝos. 01222
Bottom
01224
Top
AAPO: Egy dolgot azonban még meg kell beszélnünk. AAPO. Ni traktu ankoraŭ unu paragrafon. 01223
Bottom
01225
Top
TIMO: Én megyek aludni. Gyere, Eero, menjünk aludni, és feledjük el ezt a gonosz világot, mely nyüzsög s gőzölög, mint hangyaboly az esőben. Gyere, Eero! TIMO. Mi kuliĝos. venu kun mi, Eero; ni kuŝiĝu kaj for-gesu ĉi tiun formikneston de Ia mondo, la mizeran formikejon, kiu en pluvo vaporas kaj eligas fumon. Venu, Eero! 01224
Bottom
01226
Top
JUHANI: És mi lenne az a még megbeszélendő kérdés? JUHANI. Sed kia estas la paragrafo, kies plenumon vi volas? 01225
Bottom
01227
Top
AAPO: Az isten szerelmére! Hiszen úgy áll a dolgunk, hogy még az A-t, az ábécé első betűjét sem ismerjük. Márpedig minden keresztény polgárnak mellőzhetetlen kötelessége, hogy olvasni tudjon. És erre a törvénynek erejével, az egyházi törvény erejével is kény-szeríthetnek minket. Ti is tudjátok, hogy a császárnak milyen masinája vár bennünket és feni ránk fogait, ha nem tanulunk meg szépszerével olvasni. A kaloda vár ránk, testvérek, a fekete kaloda. Kerek nyílásaival, mint valami kormos kan disznó, félelmesen tátogva hever a templom pitvarában. Ezzel a pokolbéli szerszámmal fenyegetett meg bennünket a papunk, és bizony valóra váltja fenyegetését, ha nem tapasztal bennünk mindennapos szorgalmat és igyekezetet, annyi szent. AAPO. Dio gardu! estas ja tiel, ke ni ne konas eĉ la unuan literon en la abocolibro, A, kaj tamen estas legoscio nepra devo de kristana civitano. Sed al tio oni povas devigi nin per leĝa potenco, per potenco de la eklezia leĝo. Kaj vi scias, kia ŝtata maŝino nin atendas kaj volas nin kapti per siaj dentoj, se ni ne dece lernos legi. Piedtrabo ja nin atendas, fratoj, nigra piedtrabo, kiu kun siaj rondetaj truoj kuŝaĉas tie en la preĝeja vestiblo kiel nigra virporko. Custe per ĉi tiu infera prenilo nia preposto nin minacis, kaj li plenumos sian minacon, se li ne vidos ĉe ni ĉiutagan diligenton kaj ekzercadon, tio estas certa afero. 01226
Bottom
01228
Top
JUHANI: Lehetetlen az olvasást megtanulni. JUHANI. Estas neeble Ierni legi. 01227
Bottom
01229
Top
AAPO: Mégis mindenki megtanulta. AAPO. Homoj faris tiun lertaĵon ankaŭ pli frue. 01228
Bottom
01230
Top
TUOMAS: De bele is izzadt mindenki. TUOMAS. Vere ĉe tio viro ŝvitadus. 01229
Bottom
01231
Top
JUHANI: És lihegett tőle. Nekem olyan kemény fejem van! JUHANI. Kaj spiregadus. Mi havas tiom malmolan kapon! 01230
Bottom
01232
Top
AAPO: De a vasakarat a sziklán is keresztülviszi az embert. Lássunk hát neki! Hozzunk magunknak ábécéskönyvet Hámeenünnából, és menjünk el iskolába a kántorhoz, mint ahogy a papunk meghagyta. Tegyünk így, még mielőtt a törvény fogatán vinnének oda. AAPO. Tamen forta volo kondukas viron eĉ tra griza ŝtono. Ni ekkaptu la aferon, ni venigu por ni abocolibrojn el Hameen-linna kaj ni iru al la kantoro por lerni Iegi, kiel estas ordono de nia preposto. Tion ni faru antaŭ ol oni nin alkondukos per ŝtata devigo. 01231
Bottom
01233
Top
JUHANI: Félek, hogy így kell tennünk, nagyon félek. Isten irgalmazzon nekünk! De hagyjuk ezt a kérdést holnapra, most pedig térjünk nyugovóra. JUHANI. Mi timas, ke tio devas esti farata, mi timas. Dio indulgu nin. Sed restu por morgaŭ ĉi tiu ideo, kaj ni kuŝiĝu. 01232
Bottom

Fejezet 02 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
02001
Top
Békés szeptemberi reggel. Harmat csillog a réteken, könnyű köd kering a sárguló fák koronája fölött, s végül fölszáll a magasba, elenyészik. Ezen a reggelen a testvérek nagyon kedvetlenül, szótlanul cihelődtek fel, megmosták arcukat, megkefélték üstöküket, s ünneplőbe öltöztek. Mert úgy döntöttek, hogy ezen a napon mennek a kántorhoz iskolába. Estas kvieta matcno de septembro. Roso brilas sur herbejo, nebulo turniĝadas ĉirkaŭ flaviĝintaj folioj kaj fine malaperas en la alto. Ci tiun matenon la fratoj ellitiĝis tre koleraj kaj senvortaj, lavis siajn vizaĝojn, brosis siajn harojn kaj vestis sin per festvestoj. Ĉar hodiaŭ ili decidis ekiri al la kantoro por lcrni legadon. 02001
Bottom
02002
Top
A jukolai hosszú fenyőasztal mellett reggelijüket fogyasztották, s látszott, hogy ízlik nekik a sárgaborsóleves, noha arcukon nem vidámság, hanem gondterhelt komorság ült; a közeli iskolába járás gondolata búsította el őket. De reggeli után mégsem indultak rögtön útnak, hanem egy ideig csak ültek, pihentek. Hallgatagon üldögéltek, egyikük nagy komoran a padlót bámulta, másikuk a vörös fedelű ábécéskönyvet nézegette, és forgatta a könyv vastag lapjait. A szoba déli ablaka mellett Juhani gubbasztott, és elmélázva tekintett ki a sziklás domboldalra, a domb mögötti sűrű fenyőerdőre, melynek tövénél Mánnistö anyó piros ajtós kis kunyhója lapult. Ili manĝas nun sian matenmanĝon ĉe la longa, pinligna tablo de Jukola, kaj ŝajnas, ke la brunaj pizoj gustas bone al ili, kvankam iliaj vizaĝoj ne estas ĝojaspektaj, sed ĉagrena kolereto ŝvebas sur iliaj brovoj; penso pri la lernejvizito, kiun ili tuj devos cntrepreni, kaŭzis ĉi tion. Post la manĝo ili tamcn ne tuj ekiris, sed ili sidiĝis por ripozi ankoraŭ momenton. Silente ili sidis, kaj iu fikse rigardis malgajc la plankon, alia rigardis la ruĝkovrilan abocolibron, turnante ĝiajn dikajn foliojn. Ce la suda fenestro de Ia ĉambro sidas Juhani rigardante supren al la ŝtona altaĵo kaj al la densa pinaro, kie estas videbla la ka-bano de la avino, kabano kun ruĝafosta pordo. 02002
Bottom
02003
Top
JUHANI: Ott az ösvényen Venla lépked. Ugyancsak szaporán szedi a lábát... JUHANI. Vcnla tie paŝas sur la vojeto, kaj estas ŝia irado rapida. 02003
Bottom
02004
Top
AAPO: Már tegnap a lánynak is meg az anyjának is Tikkalába kellett volna menni, répát szedni, áfonyát gyűjteni; késő őszig ott is maradnak. AAPO. Kaj hieraŭ devis la patrino kaj la filino iri al parencoj en Tikkala por senfoliigi rapojn kaj kolekti vakciniojn, restantc tie ĝis malfrua aŭtuno. 02004
Bottom
02005
Top
JUHANI: Késő őszig? Szörnyű nyugtalanság fog el! Hiszen bizonyos, hogy el is mennek; Tikkalába viszont idén új béres szegődött, aki szemrevaló legény és nagy betyár. Könnyen megeshetik, hogy hamar odavész mindnyájunk reménysége. Ezért legokosabb lenne azon nyomban föltenni azt a bizonyos kérdést, minden kérdések kérdését. Menjünk hát el a lányhoz, és kérdezzük meg, hozzánk hajlik-é a lelke, lángot fog-é a szíve. JUHANI. Ĉu ĝis malfrua aŭtuno? Mi tre maltrankviliĝas. Certc ili iros; sed en Tikkala estas ĉi tiun jaron servisto, kiu estas belaspekta knabo kaj granda petolulo, kaj malaperus tie la espero de ni ĉiuj. plej bonc cstas do fari senprokraste la stran-gan manovron, prezenti demandon, la demandon de ĉiuj de-mandoj. Ni iru por demandi la knabinon, ĉu ŝia animo volus subiĝi kaj ŝia koro ekflami. 02005
Bottom
02006
Top
TUOMAS: Ezt tartom én is a legokosabbnak. TUOMAS. Ankaŭ mi opinias, ke tio estus plej bona. 02006
Bottom
02007
Top
TIMO: Én is nemkülönben. TIMO. Ankaŭ mi. 02007
Bottom
02008
Top
JUHANI: Úgy, úgy! Nincs itt más, mint lánykérőbe menni egyszerre mind. Igen, igen! Az Úr legyen velünk! Más nem segít: menjünk leánykérőbe, ház-tűznézni! Most épp ünneplő gúnyában vagyunk, megmosdottunk, megfésülködtünk; egész külső formánk keresztény emberhez méltó: tiszták vagyunk, mintha újjászülettünk volna... Szörnyű nyugtalanság fog el!... Hanem föl, Venlához! Ez épp alkalmas idő. JUHANI. Jes, jes! nenion alian ĉi tiun fojon, nur ĉiuj al svato kaj samtempe kiel bravuloj. Jes, jes! la Sinjoro nin gardu! sed nenio helpas, nur al svato, al svato. Nun ni estas en vestoj plej bonaj, lavitaj kaj brositaj; tuta nia eksteraĵo similas krista-nan homon: pura kaj kvazaŭ denovc naskiĝinta. — Mi tre maltrankviliĝas. — Sed al Venla! Nun estas akcepta tcmpo. 02008
Bottom
02009
Top
EERO: Legyen ez a nap a boldogság napja. EERO. Kaj estu ĝi la tago de savado. 02009
Bottom
02010
Top
JUHANI: Melyikünk boldogságáé, melyikünké? Hogyan gondoltad, fiú? JUHANI. Kies tago de savado, kies? Ho! kion vi kredas, knabo? 02010
Bottom
02011
Top
EERO: Hát akár mindannyiunké is. EERO. Prcfere por ni ĉiuj. 02011
Bottom
02012
Top
JUHANI: Azaz más szóval, hogy Venla mindnyájunk feleségévé legyen? JUHANI. Alie dirite, ke ŝi fariĝu edzino de ni ĉiuj. 02012
Bottom
02013
Top
EERO: Miért ne? EERO. Estu tiel. 02013
Bottom
02014
Top
JUHANI: Nono! JUHANI. Ĉu vcre! 02014
Bottom
02015
Top
SIMEONI: Az isten szerelmére, hogyan lenne ez lehetséges? SIMEONI. Pro Dio, kiel tio estus ebla? 02015
Bottom
02016
Top
EERO: Isten előtt semmi sem lehetetlen. Higgyünk, reméljünk, és szeressünk mindnyájan egy akarattal. EERO. Nenio por Dio estas nepovebla. Ni fidu, esperu, kaj amu ĉiuj unuanime. 02016
Bottom
02017
Top
JUHANI: Hallgass, Eero! Mert most lánykérőbe megyünk, s egyúttal iskolába is, tarisznyával a vállun-kon. JUHANI. Silentu, Eero! ĉar nun ni iros por svati kaj tuj poste al lerncjo kun dupoŝa manĝaĵosako sur la ŝultro. 02017
Bottom
02018
Top
AAPO: Hanem hogy illendően végezzük dolgunkat, egyikünk legyen a szószólónk ott a kunyhóban. AAPO. Sed por agi saĝe, unu el ni estu kvazaŭ pledanto tie en la kabano. 02018
Bottom
02019
Top
JUHANI: Fontos javaslat! És te mintha épp erre a tisztségre születtél volna! Benned nagy tehetség rejtőzik; beszéded tüzet és lángot gerjeszt az emberek szívében. Igazán! Te papnak születtél. JUHANI. Grava paragrafo. sed vi ja estas kvazaŭ fandita por tiu okupo. Vi havas bonajn talentojn; via parolo ĉiam vekas fajron kaj fulmon en vira koro. Vere vi estas naskiĝinta por esti pastro. 02019
Bottom
02020
Top
AAPO: Mit tudok én? És minek is beszélnénk tehetségről? Itt az erdőben a legszebb tehetség is a tudatlanság ködébe fullad, s elenyészik, mint a csörgedező patak a sivatag homokjában. AAPO. Kion scias mi? kaj kial ni parolas pri talentoj? Ci tie en la arbaroj ili malapcras en nekonata nebulo, malaperas kiel lirlanta rivereto en sablo. 02020
Bottom
02021
Top
JUHANI: Nagy kár, hogy nem jártál iskolába. JUHANI. Malmilda sorto ne lasis vin iri lernejon. 02021
Bottom
02022
Top
AAPO: Ugyan honnan lett volna módja a házunknak az én iskoláztatásomra? Ne feledjétek: sokáig jár a tarisznya ide-oda az otthontól az iskoláig, míg a fiú feljuthat a szószékbe. - De térjünk vissza a tárgyhoz, a lánykéréshez. Legyen, ahogy akarjátok. Majd mint közös szószóló előlépek, s igyekszem bölcs ember módjára beszélni. AAPO. Kie nia bieno estus ricevinta monrimedojn por min lernigi? Memoru: longe^devas la manĝosako pendoladi inter hejmo kaj lernejo, antaŭ ol knabo estos en lignosako. — Sed ree al la afero, Ia edziĝafero. Estu laŭ via volo. Mi ekpaŝos antaŭ vi kiel komuna parolgvidanto kaj penos vortumi kiel saĝa viro. 02022
Bottom
02023
Top
JUHANI: Rajta hát! Uram Jézus! Hiába minden, induljunk útnak bátorsággal. A tarisznyákat majd kinn hagyjuk Mánnistö anyó viskója előtt, és Lauri, akinek nincs benn dolga, vigyázzon rájuk, és védje meg a disznóktól. Menjünk hát! Belépve a menyasszonyi házba, tartsuk kezünkben az ábécéskönyvet: ettől oly ünnepélyesek leszünk! JUHANI. De parolo al ago! Dio gardu! Sed nenio helpas, ni tuj transiru de parolo al ago. Niajn sakojn ni lasos ekster la kabano de la avino, kaj Lauri, kiu havas neniun bruton ĉe tiu fonto, ilin gardu de porkoj. Ni ekiru nun! kaj ni eniru en la domon de la fianĉino kun la abocolibro en la mano; tio donos al ni kvazaŭ iom da solencco. 02023
Bottom
02024
Top
EERO: Főképp ha úgy fordítjuk, hogy az utolsó oldala legyen kifelé a kakassal.* EERO. Precipe, se ni tenos ĝin tiel, ke la kokfolio estos videbla. 02024
Bottom
02025
Top
JUHANI: Már megint? De a kakasról jut eszembe az a szörnyű álom, ami a múlt éjjel gyötört. JUHANI. Ĉu ree? Sed parolante pri koko mi memoras Ia teruran sonĝon, kiu turmentis min la lastan nokton. 02025
Bottom
02026
Top
SIMEONI: Meséld el, hátha hasznos intés van benne számunkra. SIMEONI. Rakontu ĝin; eble ĝi cstas por ni utila averto. 02026
Bottom
02027
Top
JUHANI: Azt álmodtam, hogy ott a kemence tetején fészek s a fészekben hét tojás lapult. JUHANI. Mi sonĝis, ke tie supre sur la forno estis kokin-nesto kaj en ĝi sep ovoj. 02027
Bottom
02028
Top
SIMEONI: A jukolai hét testvér! SIMEONI. La sep filoj de Jukola! 02028
Bottom
02029
Top
JUHANI: Az egyik tojás azonban nevetségesen kicsi volt. JUHANI. Sed unu ovo estis mirinde malgranda. 02029
Bottom
02030
Top
SIMEONI: Eero! SIMEONI. Eero! 02030
Bottom
02031
Top
JUHANI: A kakas megdöglött. JUHANI. La koko mortis. 02031
Bottom
02032
Top
SIMEONI: Apánk! SIMEONI. Nia patro! 02032
Bottom
02033
Top
JUHANI: A tyúk is megdöglött. JUHANI. La kokino mortis! 02033
Bottom
02034
Top
SIMEONI: Anyánk! SIMEONI. Nia patrino! 02034
Bottom
02035
Top
JUHANI: Erre aztán a világ minden egere, patkánya és menyétje a fészekre támadt. Mit jelentsenek ezek az állatok? JUHANI. Postc ĉiuj musoj, ratoj kaj ermenoj de la mondo atakis la neston. — Kion signifas tiuj bestoj? 02035
Bottom
02036
Top
SIMEONI: Bűnös vágyainkat s a világ gyönyöreit. SIMEONI. Niajn pekajn deziregojn kaj la mondan volupton. 02036
Bottom
02037
Top
JUHANI: Biz az úgy lehet. Odajöttek a patkányok, pockok, egerek, és addig zörgették, forgatták, kopogtatták, kocogtatták a tojásokat, míg valamennyi össze nem törött; abból a kis tojásból pedig orrfacsaró bűz szállt fel. JUHANI. Verŝajnc tiel. — La ermenoj, Ia ratoj kaj la musoj venis kaj bruante kaj klakante rulis kaj turnis la ovojn, kiuj baldaŭ disrompiĝis, kaj el tiu malgranda ovo venis tre mal-bona odoro. 02037
Bottom
02038
Top
SIMEONI: Hallod, Eero? SIMEONI. Rimarku tion, Eero. 02038
Bottom
02039
Top
JUHANI: A tojások mind összetörtek, és a kemence felől, mint száz vízesés robajlása, rettentő hang hallatszott: „Minden összetört, és bizony nagy volt a romlás!” így szólt a hang, mi azonban végül nekiláttunk, hogy összekaparjuk és megsüssük ezt az egész kotyvalékot. Utoljára is pompás rántottát készítettünk belőle. Jó étvággyal megettük, sőt még a szomszédoknak is adtunk belőle. JUHANI. La ovoj estis disrompitaj, kaj terura voĉo kiel bruego de multaj akvoj nun kriis en mian orelon de sur la forno: »ĉio estas disrompita, kaj granda estis la disrompado!» Tiel oni kriis, sed ni komencis fine kolekti kaj kuiri Ia disrom-pajon kaj ni ricevis el ĝi fine tiel nomatan kirlovaĵon; kaj ni manĝis ĝin kun plezuro kaj donis ankaŭ al niaj najbaroj. 02039
Bottom
02040
Top
EERO: Nagyon jó álom. EERO. Bona sonĝo. 02040
Bottom
02041
Top
JUHANI: Szomorú, nagyon szomorú álom; te úgy bűzlöt-tél, mint a pokol. Nagyon szomorú álmot láttam felőled, fiú. _ JUHANI. Amara, amara: vi odoraĉis kiel infero. Treamaran sonĝon mi havis pri vi, knabo. 02041
Bottom
02042
Top
EERO: Én azonban igen édes álmot láttam rólad. Azt álmodtam, hogy az ábécé-kakas szorgalmad és bölcsességed jutalmául egész halom cukrot és édességet tojt neked. Te nagyon megörültél, és vidáman szopogattad cukorkáidat, sőt még nekem is adtál belőle. EERO. Sed mi havis pri vi tre dolĉan sonĝon; mi sonĝis, ke la koko de abocolibro, por rekompenci vian diligenton kaj saĝon, demetis sufiĉe grandan amason da karameloj kaj suker-pecoj. Vi ĝojis multe kaj maĉis viajn dolĉaĵojn; vi donis eĉ al mi. 02042
Bottom
02043
Top
JUHANI: Neked is adtam? Nos, akkor biztosan jól tettem. JUHANI. Mi donis eĉ al vi. Tio ja estis bone farita. 02043
Bottom
02044
Top
EERO: „Mikor is árt az ajándék?” EERO. »Cia dono estas bono.» 02044
Bottom
02045
Top
JUHANI: Soha, soha; különösen ha bottal mérnék ki rád egy kis ajándékot. JUHANI. Certe; precipe se mi donus iom per bastono. 02045
Bottom
02046
Top
EERO: Miért csak kicsit? EERO. Kial nur iom? 02046
Bottom
02047
Top
JUHANI: Fogd be a szád, kölyök! JUHANI. Fermu vian faŭkon, bovidaĉol 02047
Bottom
02048
Top
TUOMAS: Hallgassatok el már mind a ketten, és induljunk. TUOMAS. Faru tiel ambaŭ kaj ni ekiru. 02048
Bottom
02049
Top
AAPO: Fogja mindenki a tarisznyáját és ábécéjét. AAPO. Ciu kunprenu sian sakon kaj sian abocolibron. 02049
Bottom
02050
Top
Így indult útnak a hét testvér, lánykérőbe a szomszé-dékhoz. Némán, libasorban kocogtak el a burgonyavermek mellett, fölkapaszkodtak a köves domboldalon, és máris ott álltak Mánnistö anyó kunyhója előtt. Tiel ili ekiris por svati la filinon de la najbaro. Unu post alia, silentaj ili preterpasis la deklivon kun terpomkeloj, iris laŭ la ŝtona altaĵeto supren kaj staris fine antaŭ la kabano de la avino de Pindometo. 02050
Bottom
02051
Top
JUHANI: Itt lennénk hát; tegyük le a tarisznyákat, és te, Lauri, vigyázz rájuk hűségesen, míg vissza nem térünk a menyasszony házából. JUHANI. Ci tie ni estas, ĉi tien ni metos la saketojn; kaj vi, Lauri, sidu kiel fidela gardisto, ĝis ni revenos el la ĉambro de la fianĉino. 02051
Bottom
02052
Top
LAURI: Sokáig maradtok? LAURI. Ĉu vi restos tie longe? 02052
Bottom
02053
Top
JUHANI: Csak addig, amíg ügyünket szerencsésen nyélbe nem ütjük. Van valakinek gyűrűje? JUHANI. Tiom Ionge, kiom postulas la sukceso de nia afero. — Cu iu havas ringon? 02053
Bottom
02054
Top
EERO: Arra semmi szükség. EERO. Ci ne estas bezonata. 02054
Bottom
02055
Top
JUHANI: Van valakinek gyűrű a zsebében? JUHANI. ĉu iu havas ringon en la poŝo? 02055
Bottom
02056
Top
TIMO: Nekem nincs, de tudtommal másnak sem. Ejnye, ejnye! Pedig a legényembernek mindig fényes gyűrű kellene hogy legyen a zsebében. TIMO. Ne mi kaj, laŭ mia scio, ankaŭ ne la aliaj. Tiel estas: juna viro devus ĉiam iri kun brilanta ringo en sia poŝo. 02056
Bottom
02057
Top
JUHANI: Hű, a kutyafáját! Most aztán itt állunk szégyenszemre. Pedig épp tegnap járt nálunk a bátyus Izsák, akitől gyűrűt is, kendőt is vásárolhattunk volna, de én, ökör, nem gondoltam rá. JUHANl. Diablo! Ĉi tic ni staras nun. Kaj hieraŭ estis ĉe ni la rusa kolportisto Isaako, de kiu mi estus povinta aĉeti kaj ringon kaj koltukon, sed mi, porko, pri tio ne ekpensis. 02057
Bottom
02058
Top
AAPO: Ezeket a holmikat később is megvehetjük. Most azonban először azt kell megtudnunk, hogy ki lesz közülünk, aki majd megkötheti ezt a vidám vásárt. AAPO. Tiujn aĵojn ni povos aĉeti al ni poste. Kaj plej bonc estas unue por ni sciiĝi certe, ĉu iu el ni kaj kiu faros tiun ĝojigan aĉeton. 02058
Bottom
02059
Top
JUHANI: Ki nyitott ajtót? Venla? JUHANI. Kiu malfermctis Ia pordon? Cu Venla? 02059
Bottom
02060
Top
TIMO: Dehogy, csak az öreg, az a vasorrú bába. TIMO. La maljunulinaĉo ja estis, la kurbmentona. 02060
Bottom
02061
Top
JUHANI: Venla rokkája úgy surrog odabenn, mint nyári estén a ganajtúró bogár, ha szép időt jósol. Menjünk hát! Hol a könyvem? JUHANI. La ŝpinilo de Venla zumas kvazaŭ fekskarabo somervcspere antaŭdirante serenan veteron. Ni iru nun! Kie estas mia abocolibro? 02061
Bottom
02062
Top
AAPO: A kezedben, testvér. Mintha kissé kótyagos lennél, jóember. AAPO. En via mano, mia frato. Vi, kreaĵo de Dio, ŝajne estas iom konfuzita. 02062
Bottom
02063
Top
JUHANI: Semmi bajom, testvérek. De nem kormos a képem? JUHANI. Neniaj zorgoj, mia frato. Sed mi ja ne estas fulga en mia vizaĝo, aŭ kicl? 02063
Bottom
02064
Top
EERO: Dehogy, dehogy! Olyan tiszta és meleg vagy, mint a frissen tojt tojás. EERO. Tute ne, vi estas pura kaj varma kiei ĵus demetita ovo. 02064
Bottom
02065
Top
JUHANI: Menjünk hát! JUHANI. Ni iru nun! 02065
Bottom
02066
Top
EERO: Várjatok! Én volnék a legfiatalabb, s ezért úgy illik, hogy én nyissak néktek ajtót, s aztán én menjek be utoljára. No, kerüljetek hát beljebb. EERO. Atendu! Mi estas la plej juna kaj mia devo estas malfcrmi por vi la pordon kaj veni mem kiel la lasta. Eniru! 02066
Bottom
02067
Top
Sorra beléptek az anyó alacsony kunyhójába, legelöl Juhani kimeresztett szemmel, és mint a tüskésdisznó, égnek meredő üstökkel, mögötte pedig komoly képpel, hűségesen a többiek. Eero azonban becsapva mögöttük az ajtót, kinn maradt az udvaron, és ajkán ravasz mosollyal leült a földre. Ili eniris en la malaltan kabanon de la avino, Juhani unue, kun fiksrondaj okuloj kaj kun starantaj haroj kiel la haregoj de histriko, kaj la aliaj lin sekvis fidele kaj serioze tuj poste. Tiel ili eniris kaj Eero fermis Ia pordon post ili, sed restis mem ekstere, sidiĝis sur la herbejo kun ironia rideto sur la lipoj. 02067
Bottom
02068
Top
Az öreganyó, kinek kunyhójába az öt testvér kérőként beállított, még fürge és jó erőben levő asszonyság; kenyerét tyúktenyésztéssel és bogyószedéssel keresi. Nyáron meg ősszel szorgalmasan járja az erdei tisztásokat, és lányával, Venlával együtt, verejtékes arccal szedik a szamócát és áfonyát. Azt mondják, a lánya igen csinos. A haja rozsdavörös, a szeme huncutul csillog, a szája szép, ha talán kissé széles is. Termetre tömzsi, de vállas és hegyes; erős, munkabíró lánynak tartják. Ilyen volt a testvérek szíve választottja, szerelmetes galambja ott a fenyves ölében. Sed la maljunulino, en kies ĉambro la kvin fratoj nun staras kiel svatantoj, estas vigla kaj vivema virino; por sin vivteni ŝi bredas kokinojn kaj kolektas berojn. Somere kaj aŭtune ŝi diligentc vagadas sur stumphavaj herbdeklivoj, sur fragaj kaj vakciniaj altaĵetoj, okupas sin kaj ŝvitadas kun sia filino Venla. Bela laŭ diroj estis la junulino. Ŝia hararo havis koloron de rusto, la rigardo estis ruza kaj akra, la buŝo belforma, eble iom tro larĝa. ŝi estis malaltkreska, sed larĝaŝultra kaj ron-deta, kaj ke ŝi estas forta, oni diris. Ĉi tia estis la favorato de la fratoj en ŝirmo de la pinaro. 02068
Bottom
02069
Top
Nemsokára azonban felpattant a kunyhó ajtaja, és nagy hévvel kilépett rajta Juhani, majd haragosan viszszaszólt a többieknek, akik még benn időztek: „Gyertek, fiúk!” Csalódottan-mérgesen jöttek elő a többiek is, és nyomban megindultak a falu felé. Midőn azonban úgy ötven lépésre értek a kunyhótól, Juhani egy öklöm-nyi követ kapott fel a földről, és dúlva-fúlva haragjában, a kunyhó ajtajához vágta. Nagyot zörrent a kunyhó, és ijedten felsikoltott az anyó, kinyitotta az ajtót, átkozó-dott, szitkozódott, és öklét rázta a menekülő testvérsereg után. Ábécével a markukban, tarisznyával a vállukon, libasorban, szótlanul lépkedtek a testvérek a templom felé. Vad haraggal vágtattak előre: lábuk alatt porzott az út, vállukon lengett-lógott a tarisznya, nem láttak, nem hallottak. Szótlanul, némán haladtak sokáig, míg végül Eero már nem állhatta s megkérdezte: Scd subite la kabana pordo malfermiĝis, kaj Juhani venis kun rapido eksteren, kolere dirante al la aiiaj, kiuj ankoraŭ restis interne: »venu for, knaboj!». Fine i!i ĉiuj eliris kun indignitaj vizaĝesprimoj kaj ekiris laŭ direkto ai la preĝeja vilaĝo. Sed kiam ili estis irintaj proksimume kvindek paŝojn de la domo, Juhani kaptis de sur ia tero ŝtonon pugnograndan kaj spiregante pro kolero, li jetis ĝin kontraŭ la doman pordon; krakis la kabano kaj ekkriis en la kabano la maljunuiino, mal-fermis la pordon, blasfemis kaj pugne minacis la forkurantajn fratojn. Kun la abocolibro en la mano kaj Ia manĝosaketo sur la ŝultro la fratoj paŝis unu post la alia laŭ ia preĝeja vojo, eĉ ne vorton parolante. Rapide kaj kolere ili iris: sablo sibladis kaj Ia saketoj saltadis; kaj ili ne rimarkis, kiel rapide la vojo pasis. Longe ili iris silente, ĝis Eero fine malfermis sian buŝon kaj diris: 02069
Bottom
02070
Top
EERO: No, hogyan sikerült a dolog? EERO. Kiel sukcesis la afero? 02070
Bottom
02071
Top
JUHANI: Mit? Hogy hogyan sikerült? Hát miért nem jöttél be velünk együtt, te szarka, te varjú? Persze nem mertél, megijedtél! Mit is keresett volna ott egy ilyen varjúfióka? Venla még talán a kendője alá dugta volna. De lám, lám, mi mindent nem álmodtam rólad! Most jut eszembe, hogy a múlt éjjel még egy álmot láttam rólad. Különös história! Ott ültél a fenyvesben Venla mellett, és szerelmesen cicáztatok, midőn én halkan-csöndben odalopóztam hozzátok. És ugyan mit csinált Venla, mikor észrevettetek engem? Elrejtett téged a szoknyája ráncaiba! „Mit dugtál a szoknyád alá?” - kérdeztem. „Csak egy kis varjúfiókát” - felelte a huncut leány. Hahaha! És ezt, vigye el a kánya, nem is álmodtam, hanem magam találtam ki. Úgy bizony! A Juhani gyerek saját magától találta ki ezt a históriát! Mert nem olyan tökfilkó ő, mint ahogy hiszik. JUIiANI. Je-es! kiel ĝi sukcesis? Ĉu vi envenis kun ni, vi pigo, vi kornikido? Sed vi ne kuraĝis, vere vi ne kuraĝis. Por kio taŭgas tia kornikido? Lin Venla facile kaŝus sub sia jupo. Sed jen, jen, kiom multe mi sonĝis pri vi. Mi ja havis, kiel mi nun memoras, la lastan nokton ankoraŭ alian sonĝon pri vi. Strange! Tie vi sidis en la pinaro apud Venla en ama ĉirkaŭ-preno, kiam mi proksimiĝis al vi mallaŭte ŝtelirante. Sed jen, vidinte min, kion faris tiam Venla? La diablino kaŝis vin sub la baskoj de sia jupo. »Kion vi volvis en vian jupon», mi de-mandis. »Nur etan kornikidon» la petolulino respondis. Hi,hihi! Kaj tio ne estis sonĝo, hundaĉo prenu, ne estis! sed mem, e! sia propra kapo ĉi tion kunforĝis la Juhani-knabo. Je-es! li ne estas tiel malsaĝa kiel oni kredas. 02071
Bottom
02072
Top
EERO: Különös, hogy miket álmodtunk ma egymásról! Mert én meg azt álmodtam rólad: ott a fenyvesben álldogáltatok te meg Venla, és szerelmesen átölelve egymást, bámultatok föl az égre. Onnan, a magasságos mennyből, vártatok valami jelet, szerelmeteknek jóváhagyását. Hallgatott az ég, hallgatott a föld, még az erdő s a kismadarak is hallgattak, ti pedig mély csöndben vártátok, hogy mi fog következni. Végezetül egy öreg varjú lassan átszelte a csöndes levegőeget, és midőn épp felétek ért, először sandán lepislantott, majd újból föltekintve széttárta a lábát, és valami fehéret pottyantott le rátok, ami pontosan oda esett a fiú és a lány homlokára, pontosan oda cuppant az orrotok hegyére. És nehogy megneheztelj rám, mert ezt valóban így álmodtam, és saját fejemből semmit sem költöttem hozzá. EERO. Strange, kiom ni sonĝis unu pri la alia. Mi sonĝis miaparte pri vi ĉi tion: Tie en la pinaro staris vi kaj Venla, en ama ĉirkaŭpreno kaj serioze rigardante supren al nuboj. De tie, el la supera alto, vi ja petegis iajn signojn, kvazaŭ pruvon pri plaĉo de via amo. La ĉielo aŭskultis, aŭskultis arbaro, la tero kaj eĉ birdetoj, kaj vi mem en plej profunda si-lento atendis, kio de tie venus. Fine venis maijuna korniko, trene flugante tra la kvieta aero, kaj veninte tute proksime al vi, ĝi fetis rigardon malsupren sur vin ambaŭ, sed forturnis baldaŭ sian rigardon, disigis siajn piedojn kaj eligis ion blankan, kio falis maisuprer. kaj trafis ia frunton de la knabo kaj knab-ino, ŝmacis precize kontraŭ la vizaĝo. — Ĉi tio ne ĉagrenu vin, ĉar mi nur sonĝis tiel, kaj mi nenion kunforĝis el mia propra kapo. 02072
Bottom
02073
Top
JUHANI: Majd adok én a te átkozott... JUHANI. Mi montros al vi, sentaŭgulo ... 02073
Bottom
02074
Top
És ezzel vadul nekirontott Eerónak, ő azonban fürgén megugrott haragos bátyja elől. Letért az útról, és mint a nyúl, futott árkon-bokron át, Juhani azonban megvadult medveként robogott utána. Röpült vállukon a tarisznya, lábuk alatt döngött a szikkadt föld, és visszhangzott az erdő a testvérek kiáltásaitól, akik békére, mérsékletre intették a két nekivadultat. Eero újból visz-szakanyarodott az útra, s a többiek elébe futottak, hogy megmentsék a felbőszült Juhani haragjától, aki már szorosan öccse sarkában nyargalt. Tiam li sin ĵetis ekscitita kontraŭ Eero, kiu rapide forkuris de sia kolera frato. Saltante Eero lasis la vojon, lepore kuregis laŭ herbejo, sed Juhani kuris kvazaŭ sovaĝa urso post li. La saketoj saltadis, la tero seka krakadis sub iliaj piedoj; kaj aŭdiĝis la kriado de la aliaj fratoj, admonantaj la kverelantojn al pacienco kaj konkordo. Sed al la vojo Eero ree rapidis, kaj la aliaj iris por Iin savi el la ungoj de la terura Juhani, kiu kuris jam ĉe la kalkanoj de sia plej juna frato. 02074
Bottom
02075
Top
TUOMAS: Állj csak meg szépen, Juhani! TUOMAS. Haltu bele, Juhani. 02075
Bottom
02076
Top
JUHANI: Eltiprom azt az átkozottat! JUHANI. Mi lin piedpremos! 02076
Bottom
02077
Top
TUOMAS: No, csak szépen, fiacskám. TUOMAS. Dece, mia knabo. 02077
Bottom
02078
Top
JUHANI: Pusztulj innen! JUHANI. Sidu kaj brulu! 02078
Bottom
02079
Top
AAPO: Hiszen csak szeget szeggel fizetett. AAPO. Li pagis nur honoron per honoro. 02079
Bottom
02080
Top
JUHANI: Átkozott legyen Eero nyelve, átkozott legyen ez a nap! Az istenfáját! Kosarat kaptunk Venlától. Görbe szarvú ördögök és égiek serege! Egyölnyire sem látok, olyan sötét előttem az ég és a föld, olyan fekete minden a szívem miatt. A hétszentségit! JUHANI. Malbenita estu Iia lango, malbenita ĉi tiu tago! Ni ja ricevis, Dio helpu! de Venla rifuzon al nia svato. Kurbo-kornaj monstroj kaj granda militistaro ĉiela! Miaj okuloj ne vidas eĉ klafton antaŭen, tiel nigra estas la tero kaj la ĉielo, nigra pro mia koro. Sidu kaj brulu! 02080
Bottom
02081
Top
SIMEONI: Ne káromkodj, ember! SIMEONI. Ne blasfemu, viro. 02081
Bottom
02082
Top
JUHANI: De biz káromkodok, hogy felfordul és darabokra hull az egész keserves világ! JUHANI. Mi blasfemas tiel, ke turniĝu la mondo, disrompiĝu kiel sledaĉo sub mastotrunko! 02082
Bottom
02083
Top
SIMEONI: Mitévők legyünk? SIMEONI. Kion ni povas fari? 02083
Bottom
02084
Top
JUHANI: Tenni? Ha ez az ábécéskönyv nem Isten szava, nem Isten saját könyve lenne, úgy rögtön ízzé-porrá tépném! De nézzetek ide: ezen a sziklán rögtön rapi-tyára verem a kenyerestarisznyám! Akarjátok látni? JUHANI. Fari? Se ĉi tiu abocolibro ne estus vortoj de Dio, la propra libro de Dio, mi ĝin disŝirus, disŝirus tuj ĉi tiun libron. Sed jen: mian manĝaĵosaketon mi batos ĝis kaĉo! ĉu vi volas vidi? 02084
Bottom
02085
Top
SIMEONI: Az istenért, hogy bánsz az ég ajándékával?! Emlékezz a paimiói lányra!* SIMEONI. Pro Dio ne la donacon de la Sinjoro. Memoru »Ia virineton de Paimio». 02085
Bottom
02086
Top
JUHANI: Szívem telve gyötrelemmel. JUHANI. En doloro mia koro! 02086
Bottom
02087
Top
SIMEONI: „Türelem a gyötrelemben: vigadozás a meny-nyekben.” SIMEONI. «Pacienco en doloro, kaj post morto la honoro!» 02087
Bottom
02088
Top
JUHANI: Fütyülök arra az égi vigasságra, ha egyszer nem kaptam meg Mánnistö anyó Venláját. Jaj, testvéreim, édes atyámfiai! Bizonnyal megértenétek, ha tudnátok, hogy már tíz éve minden gondom-gondolatom e körül a fehércseléd körül forgott. Most azonban minden reményem odavan, füstbe ment minden tervem. JUHANI. Mi fajfas pri la postmorta honoro, ĉar mi ne ricevis Venlan de Pindometo. Ho, miaj fratoj kaj mia parencaro granda! Se vi scius, vi komprenus, kc miaj pcnsoj jam preskaŭ dck jarojn okupiĝis pri ĉi tiu inaĉo, ĝuste frenczetc. Sed mal-apcris mia espero nun, malaperis kiel cindro en vento. 02088
Bottom
02089
Top
TIMO: Bizony már kora reggel kosarat kaptunk. TIMO. Rifuzitaj estis ni en ĉi tiu matena momento. 02089
Bottom
02090
Top
JUHANI: Valamennyien! JUHANI. Jes, la tuta bando! 02090
Bottom
02091
Top
TIMO: Senkinek, még a legkisebbnek sem kegyelmeztek. Kosarat kaptunk mindnyájan. TIMO. Neniun oni indulgis, eĉ ne la plej malgrandan el ni. Rifuzon ricevis ĉiu el ni. 02091
Bottom
02092
Top
JUHANI: Mindenki, mindenki! De mégis jobb így, mintha egyikőtök feleségül kapta volna őt. Az ördög vigye, most kegyedenül ellazsnakolnám, ha valaki elkaparintotta volna előlem. El én! JUHANI. Ĉiu, ĉiu! Sed pli bone tiel ol ke iu el vi aliaj cstus ricevinta ŝin kiel edzinon. Mi punbatus, diablo prenu! tiun knabon, kiu estus sukcesinta, tion mi farus. 02092
Bottom
02093
Top
TUOMAS: Siralmasan viselkedtünk. Erre vall a lány gúnyos mosolygása is, mikor Aapo előadta közös dolgunkat. TUOMAS. Ni estis tutc maitaŭgaj. Tion montris la ironia grimaco de la knabino post kiam Aapo prezcntis nian komunan aferon. 02093
Bottom
02094
Top
JUHANI: Alapos verést érdemelne az a hitvány fehércseléd! így csúfot űzni belőlünk! Várj csak, ringyó! Hanem igaz, ami igaz: Aapo kivágta a rezet. Csakhogy itt még a kerubok ékesszólása sem használt volna. J U H A NI. Bastonadon ŝi meritus, la inaĉo. Moki nin! Atendu, virinaĉo. — Aapo penis fari sian plejbonon, tion oni ne povas kontesti, sed eĉ parolo de kerubo ne estus helpinta ĉi-okaze. 02094
Bottom
02095
Top
TIMO: Bezzeg ha fekete posztókabátban álltunk volna a lány elé, és mellényünk zsebében, mint ökölnyi répa, aranyóra domborodott, óraláncunkon kulcs fityegett, agyarunkban ezüstkupakos pipa füstölgőn volna, hej, a kutyafáját! nem zápult volna meg a dolgunk. TIMO. Sed se ni estus paŝintaj antaŭ la knabinon en nigra drapjako kaj se horloĝo kvazaŭ impona rapo estus ŝveiiginta la poŝon de nia veŝto, se ŝlosilo estus tintinta ĉe la ĉeno kaj pipo kun arĝenta garnaĵo fumaĉinta inter niaj dentoj, tiani ni estus, hundo prenu! riccvintaj el la afcro ovojn kaj idojn. 02095
Bottom
02096
Top
JUHANI: Lánynak és szarkának egyformán csak a fényes csecsebecse tetszik. Hanem Aapo hallgat, mint a befagyott tó. JUHANI. Virino kaj pigo, ambaŭ havas egale pasian emon al brilantaj aĵoj. — Sed Aapo silentas kvazaŭ glaciiĝinta lago. 02096
Bottom
02097
Top
AAPO: A szavam úgyis elveszne a viharban. Vagy talán haragod vad forgószele már csillapodik kebledben? AAPO. Nia voĉo ne eĥas en uragano. Aŭ ĉu la sovaĝaj kirloventoj de via animo jam komencis kvietiĝi en la brusto? 02097
Bottom
02098
Top
JUHANI: Szívem véres tava még soká háborog. De mondjad mégis azt a szót. JUHANI. La sanga lagcto de mia koro ankoraŭ ondadas, ondados longe. Sed diru tamcn vorton. 02098
Bottom
02099
Top
AAPO: Akár kettőt is. Halljad hát! Fogd kezedbe a szívedet, és súgd a fülébe az ész szavát: Venla kikosarazott, mert nem szeret. És hogy nem szeret, az ne keserítsen; mert a szerelem tüzét nem emberi szándék, hanem az ég gyújtja lángra. A kolduslány a királyba lesz szerelmes, a hercegnő pedig majd eleped a kéményseprő fiú után. így száll erre-arra a szerelem szele, és sohasem tudod, mely irányból jő. AAPO. Eĉ du. Do aŭdu nun. Prenu vian koron en vian manon kaj flustru en ĝian orelon la lingvon de prudento tiels Venla ne volis havi vin, ĉar ŝi ne amas vin, kaj ke ŝi ne amas vin, tio ne indignigu vin; la amflamon ckbruligas la ĉielo, sed ne la homaj pensoj. Almozulino enamiĝas je rcĝo, princino enamiĝas je kamenskrapisto tute freneze. Tiel flugas tien rcen la spirito de amo, kaj vi ne scias, de kic ĝi venas. 02099
Bottom
02100
Top
TIMO: A szeretet onnan fúj, ahonnan akar, s te csak a zúgását hallod, de nem tudod, honnan jő, és hová megy. így mondogatta ezt hajdan a falu-szegénye öregasszony is. De úgy hiszem, ő az Isten szeretetére gondolt. TIMO. Amo blovas kie ĝi volas, kaj ĝian voĉon vi aŭdas, sed vi ne scias de kie ĝi venas kaj kien ĝi iras. Tiel mi ofte aŭdis la iaman almozulinon paroli. Sed ŝi aludis la Dian amon pcr tio, mi kredas. 02100
Bottom
02101
Top
AAPO: És szólj szívedhez, Juhani, még ekképpen: Ne kapálózz! Venla okosan tette, hogy nemet mondott. Mert házasságra lépni szerelem nélkül, ez sohasem vezet jóra, hanem csak bajt és örök perpatvart okoz, mint ahogy azt manapság sokszor láthatjuk. Igen, testvérek, Venla is válassza azt, akit a sors néki rendelt, és mi is így teszünk majd. AAPO. Diru ankoraŭ, Juhani, al via koro tiel: ne baraktu! Venla ĝuste faris donantc al vi ncan vorton; ĉar cdziĝo sen impulso de amo ne volas sukcesi, sed ĝi zigzagas kaj kaŭzas eternajn turmentojn, kiel, bedaŭrindc, estas ofte vidate kaj aŭdate nuntempe. Jes, fratoj, Venla prenu tiun, kiu estas al ŝi destinita, ni faros same. 02101
Bottom
02102
Top
TIMO: Azt a lányt, akit az én oldalbordámból faragtak, megszerzem, ha a fene fenét eszik is. Hanem tudok még valamit: a férfiembernek bal oldalán ül a szíve, az asszonynak jobboldalt. TIMO. La knabinon, kiu estas farita el mia ripo, mi fine ricevos cĉ se la diablo krius. Mi scias ankoraŭ unu aferon: la koro de viro sidas en la maldekstra, sed la koro de virino en la dekstra flanko de la brusto. 02102
Bottom
02103
Top
JUHANI: Csakhogy az én szívem nem ül, hanem ugrál és táncol, mint valami pogány. Ah, te bolond, te cigánylány! Miért vetsz meg engem, a parasztot, a gazdag tanya legidősebb fiát? JUHANI. Sed mia koro ne sidas, sed saltadas kaj furiozas kvazaŭ pagano. — Ho, vi klaĉulino, vi cigana inaĉo! Kial vi rifuzis min, kamparanon, filon de vera argilkampa domo, la plej aĝan filon? 02103
Bottom
02104
Top
AAPO: No, ezen aztán nincs mit csodálkoznunk. A házunk siralmasnál is siralmasabb állapotban van, és Venla azt reméli, bár hiába, hogy sokkal módosabb házba viszik majd gazdasszonynak. Hiszen úgy hallottam, az a jóféle Sorvari Juhani teszi neki a szépet. AAPO. En tio estas nenio mirinda. Nia domo estas sur vojo al pereo, kaj tiu fraŭlino esperas, kvankam laŭ mia kredo vane, fariĝi mastrino en multe pli bona domo. Mi aŭdis ke ŝin amin-dumas tiu memama Johano Tornisto. 02104
Bottom
02105
Top
JUHANI: Hejh, te sörteállú Jussi! Ha most a körmeim közé kerülnél, ugyan megsimogatnálak! Elbolondí-tani, örökös szégyenbe keverni azt a lányt! JUHANI. Vi pintmentona Joĉjo! se vi estus inter miaj gantoj, mi iom karesaĉus vin. Logi knabinon en eternan honton! 02105
Bottom
02106
Top
AAPO: Bizony, bizony, bolond és hamis a világ. Venla nagyon csinos, Jussi nagyon csalfa. A Sorvari-tanya rendes-módos ház, és ez csábítja őt. Jukola azonban, ez a nyomorult fészek, nagyon hitvány állapotban van, mi pedig, a ház hét örököse, még nagyobb nyomorúságban. A világ legalábbis így ítél rólunk. Az emberek, emlékezve ifjúságunkra és lusta, eszeveszett életünkre, többé semmi tisztességes tettet nem várnak tőlünk. Jól tudom, talán tízévnyi rendes és minden tekintetben becsületes viselkedéssel is csak nehezen szerezhetnénk vissza teljes emberi méltóságunkat honfitársaink szemében. Bizony bajos megszabadulni a rossz hír szennyétől, ha egyszer ránk ragadt. De mégis jobb talpra állni végre, mint örökösen elsüllyedni nyomorúságunk mocsorába. Ezért hát rajta, rajta, lépjünk minden erőnkkel a javulás útjára! AAPO. Jes, jes, la mondo estas samtempc freneza kaj trompema. Al Venla ne mankas aspekto kaj al Joĉjo ne in-trigoj. La Tornistejo estas pompa domo, ĝi altiras, sed Jukola, ĉi tiu nesto de mizeruloj, estas en tre malbona stato, kaj ni mem, la sep heredintoj de la domo eĉ en pli malbona stato, tiel almenaŭ antaŭ la okuloj de la mondo. La homoj, memor-ante la maldiligenton kaj oftc senbridan vivon de nia junaĝo, ne povas atendi de ni ion taŭgan. Kaj mi scias, ke apenaŭ dekjara deca kaj ĉiel honesta konduto povus altigi nin al homa indeco en la okuloj de niaj samcivitanoj. tiel malfacila estas eliro el kotaĵo de malbona nomo, kiam ĝi foje alkroĉiĝis al viro. sed pli bonc tamen fine leviĝi ol eterne konsumiĝi en kotkavaĵo de nia mizcro. Tial, pliboniĝon, pliboniĝon ni entreprenu ĉiuforte! 02106
Bottom
02107
Top
JUHANI: A javulás útján járunk most is! De ez a szerencsétlen leánykérés olyan ütést mért a szívemre, hogy napokig, sőt hetekig szenvedek majd tőle. Kegyetlen sebet kaptam. JUHANI. Ni ja estas sur vojo al pliboniĝo nun. Sed ĉi tiu maifeliĉa svatekskurso donis al mia koro baton, pro kiu ĝi doloros terure tagojn kaj semajnojn; ĝi donis vundon. 02107
Bottom
02108
Top
AAPO: Sebet hát, az igaz. De az idő, jól tudom, majd begyógyítja ezt is a feledés balzsamával. Hanem micsoda menet az ott, az úton? AAPO. Vundon, vundon, vere; sed tempo, mi scias, tiun vundon kovros per krusto kaj haŭto de forgeso. — Kia bruado tie sur la vojo? 02108
Bottom
02109
Top
TIMO: A toukolai legények vidám serege. TIMO. Gaja amaso da knaboj el Toukola. 02109
Bottom
02110
Top
AAPO: A bitangok! Szent Heverdel napját ünnepük ilyen féktelen dőzsöléssel. AAPO. Ili ŝajne pasigas senlaboran lundon eo petolema diboĉado, la grandaj friponoj. 02110
Bottom
02111
Top
TIMO: És nagyon szeretnék, ha mi is velük tartanánk. TIMO. Kaj tre volas ankaŭ nin al sia societo. 02111
Bottom
02112
Top
JUHANI: Közeleg a kísértés. JUHANI. Tento alproksimiĝas. 02112
Bottom
02113
Top
TIMO: De jól megy a dolguk! TIMO. Ili havas amuzan estadon. 02113
Bottom
02114
Top
JUHANI: Bezzeg nekünk! Ugyan mi vár ránk? Ezer szarvas ördög! Bennünket, szegényeket, siralmas csi-hipuhi-ünnep vár. JUHANI. Sed ni? Kio estas antaŭ ni? Mil diabloj! nin mizerajn ja atendas fajra festeno de taŭzado. 02114
Bottom
02115
Top
EERO: Micsoda különbség! A kántor pitvarában az ábécét biflázni, vagy vidám cimborákkal énekelve-kur-jongatva Szent Heverdel napját ünnepelni. EERO. Kia diferenco: silabaĉi abocon en pordangulo ĉe la kantoro, aŭ vivuante kaj kantante pasigi gajan senlaboran lundon en societo de gajaj kamaradoj. 02115
Bottom
02116
Top
JUHANI: Nagy különbség, olyan nagy különbség, mint a mély kút s a magasságos ég között. Testvérek, merre menjünk? JUHANI. La diferenco estas granda, granda kiel diferenco inter puto de la abismo kaj la ĉielo. Fratoj, kien ni paŝos? 02116
Bottom
02117
Top
EERO: Gyerünk az égbe, azt mondom! EERO. Ni paŝu en Ia ĉielon nur. 02117
Bottom
02118
Top
AAPO: A kútba, a kútba! Szürcsölni az élet vizét! A tudás, művészet és bölcsesség mélységébe akarunk le-szállni. AAPO. En puton, en puton! por sufiĉege ensorbi la vivan akvon. Ni volas profundiĝi en la trezorojn descio, kono kaj saĝo. 02118
Bottom
02119
Top
TUOMAS: A kántorhoz, a kántorhoz! TUOMAS. AI la kantoro, al la kantoro! 02119
Bottom
02120
Top
JUHANI: Kocogjatok hát! JUHANI. Nu, ni iru! 02120
Bottom
02121
Top
EERO: Hallgassátok csak Kissala Aapeli flótáját. EERO. Aŭdu la klarneton de Kissala Aapeli. 02121
Bottom
02122
Top
JUHANI: Gyönyörű! JUHANI. Belege! 02122
Bottom
02123
Top
TIMO: Úgy szól, mint az arkangyalok trombitája. TIMO. Sonas kvazaŭ trombono de la ĉefanĝelo. 02123
Bottom
02124
Top
JUHANI: Mikor az égiek serege egzecíroz és masírozik, hogy csak úgy száll a por. Gyönyörű! JUHANI. Kiam la militistaro de la ĉielo ekzercas kaj marŝas ke la koto disŝprucas. Belege! 02124
Bottom
02125
Top
TIMO: Nagyon szeretnék, ha velük tartanánk. TIMO. Ili certe volas, ke ni iru kun ili. 02125
Bottom
02126
Top
JUHANI: Tudjuk jól. Közeledik a kísértés, közeledik bizony. JUHANI. Nature. Tento proksimiĝasal ni, vere proksimiĝas. 02126
Bottom
02127
Top
Míg a testvérek így beszélgettek, egy csapat toukolai legény közeledett feléjük, de éppenséggel nem olyan barátságos jóindulattal, mint ahogy a jukolaiak hitték. A legények alaposan beszeszeltek, és most kedvük támadt, hogy borsot törjenek a testvérek orra alá. Ezért rágyújtottak arra az imént költött nótára, melynek a „Hét ember ereje” címet adták. Kissala Aapeli csak fújta a flótát, ők pedig ekképp énekeltek: Dum la fratoj tiel parolis, proksimiĝis al ili amaso da knaboj de Toukola, sed ne tiel ĝentile kaj kompleze kiel atendis la Jukolanoj. La proksimiĝantoj estis sufiĉe ebriaj, kaj plaĉis al ili nun iom petolŝerci kun la fratoj, kaj ili kantis antaŭ tiuj }us verkitan kanton, kiun ili nomis: »La forto de sep viroj». Tiel ili, akompanataj per klarneto de Kissala Aapeli, proksimiĝis al la lernontoj kantante sekvantmaniere: 02127
Bottom
02128
Top
Gége, sivíts, harsogj, ének:
dicsérjétek, ifjak, vének,
a hét ember erejét.

Hét csillagból van a Göncöl:
hét fajankó lót-fut, bömböl
Jukolának udvarán.

Juho dühöng, döng a pajta,
elsőszülött, látni rajta:
minden öccse rettegi.

Tuomas, mint egy tölgyfa, megáll.
Mint Salamon, úgy prédikál
Aapo, a bölcs férfiú.

Simeonnak leng szakálla,
siránkozik szegény pára,
hogy az ember bűnben él.

Borsót kotyvaszt Simeonka,
a zsírt belé Timo dobja,
ráadásul belé köp.

Lauri csak az erdőt járja,
felsandít a ferde fákra,
szaglász, turkál, mint a borz.

Végül jő a farok bojtja,
Jukola pimasz porontya:
Eero makacs, morcos eb.

Előszedtem mindet sorba,
büszkék, mint egy bikacsorda,
marha erős hét legény.
Nun kriadu ĉics kolo,
ĉar jam estas mia rolo,
Kanti pri forto sep-vira.

Steloj en Grandurs’ sep estas,
Same en Jukola nestas
Sepopo maldiligcnta.

Joĉjo bruas, krakas domo,
Li ja estas brava homo,
Knabo severa, Johano,

Kiel kverk’ Tomaso staras,
Dum predikon Aapo faras,
La Salomon’ en Jukola.

Simeono, pintbarbulo
Plendas ĉiam: »mizcrulo,
Aĉa pckulo, satano».

Simeono supon movas,
Sebon Timotc’ enŝovas,
Poton bolantan enkraĉas.

Lauri el arbaro venas,
Kurbajn branĉojn li kunprenas,
Talpe la teron fosaĉas.

Fine venas vosta pinto,
Eero kun bruanta tinto,
Kiel kolera hundaĉo.

Tia estas la frataro,
Nobla kiel kornbovaro
Pere de forto sep-vira.
02128
Bottom
02165
Top
Fogcsikorgatva, szótlanul hallgatták a testvérek a nótát. De kínzóik csúfolódása ezzel még korántsem ért véget, hanem csak úgy záporozott a sok gúnyszó feléjük; különösen az ábécé-kakassal és annak tojásaival bosszantották a testvéreket. A Jukola fiúk epéje forrni kezdett, és szemük szúrósan összeszűkült, mint a nyérc szeme, ha a sötét rengetegben egy fatörzs alól föltekint a napsütötte égre. Ekkor az egyik toukolai betyár, elhaladva Juhani mellett, hirtelen kikapta kezéből az ábécét, és minden erejével futásnak eredt. Juhani vad haraggal iramodott utána, de ugyanekkor a többi testvér is reárontott a csúfolkodókra, és szörnyű verekedés kerekedett. Először csak pofonok csattantak itt is, ott is, de aztán egymás torkának estek, és - vakon, lihegve - ütni, vágni, csépelni kezdték egymást. Keményen vagdal-koztak a toukolaiak, de még keményebben hadakoztak a jukolaiak, és mint a pöröly, úgy döngött az öklük ellenfelük koponyáján. Ott henteregtek a piszokban, porban, mely nemsokára vastag felhőkben szállt az ég felé, és csak úgy záporozott a homok meg a kavics a közeli bokrok levelére, így dúlt, zajlott a csata egy ideig, s a testvérek, már-már győztesen, hangosan üvöltötték: „Kéritek-é már, ti átkozottak, a kegyelmet?”, mire a felhőkből felelt a visszhang: „Kegyelmet!” De még soká eltartott, míg végre megtörött a toukolaiak ellenállása, s a legények legyőzve, erőtlenül a földre hanyatlottak. Széttépett gúnyában, dagadtra vert képpel hevertek a porban, és mohón szítták magukba a hűsítő, friss levegőt. Büszke győztesként álltak fölöttük a testvérek, azonban rajtuk is meglátszott, hogy elegük van a harcból, és jólesik egy kis pihenés. Különösen Eeróval bántak el csúnyán, mivel kurta termete nagy előnyt adott ellenfelének. Verekedés közben nemegyszer mint valami kis dakszlikutya hempergett a többiek lábánál, és csak testvéreinek szapora segítsége mentette meg a széttaposástól. Felborzolt hajjal, szuszogva-lihegve ült az árokparton, és új erőt gyűjtött magának. Senvoĉe, kvankam grincigante la dentojn, la fratoj aŭskultis ĉi tiun kanton. Sed ĉar la mokoj de la incitantoj ne finiĝis per tio, sed sarkasmoj flugadis senĉese, precipe pri la abocokoko kaj pri ĝia ovmetado, komencis la galo de la fratoj ŝveli, kaj iliaj okuloj akriĝis, malgrandiĝis kiel okuloj de lutreolo, kiam ĝi rigardas la tagan lumon de sub arbotrunko en nigra arbaro. Sed okazis, ke unu el la Toukolanoj, viraĉo, irante preter Juhani, kaptis subite la abocolibron el lia mano kaj forkuris ĉiuforte. Kun kolero Juhani rapidis post li. Tiam ĵetis sin ankaŭ la aliaj fratoj kun fulma rapideco sur siajn mokantojn, kaj la inter-batiĝo fariĝis ĝenerala. Unue klakadis vangofrapoj, ambaŭ-flanke, sed baldaŭ ili kaptis la gorĝojn unu de la aliaj kaj komencis — blinde, ĝemegante — disŝiri, tiri kaj uzi svingante siajn pugnojn. Forte rebatis la Toukolanoj, sed ankoraŭ pli forte frapis la viroj de Jukola; kaj peze kvazaŭ martelegoj falis la pugnoj de la fratoj sur la kapojn de iliaj malamikoj. Oni ruliĝis en polvo, kiu el la seka vojo leviĝis ŝvebante en la aero, kaj sablo kaj gruzo susuris ĉirkaŭ ili en la arbetaĵo. Ci tiel daŭris momenton la bruanta batalo, kaj Ia fratoj, jam preskaŭ venkintoj, kriis per laŭta voĉo: »ĉu vi, sentaŭguloj, petos indulgon?»; kaj la eĥo respondis el la nuboj: «indulgon!» Sed longe kontraŭ-staris la Toukolanoj, ĝis ili fine senfortaj falis sur la teron. Tie ili kuŝis kun disŝiritaj jakbaskoj kaj kun ŝvelintaj vizaĝoj, spiregante freŝan aeron en sian varmegan, bolantan internon. Kiel venkintoj staris la fratoj, sed ankaŭ ilia aspekto montris ke ili ricevis sufiĉe en la batalo, kaj bonvena estis ankaŭ por ili nun momenta ripozo. Precipe malbone oni agis kontraŭ Eero en la tumulto; ĉar la malalteco de lia talio donis al lia kontraŭulo grandan avantaĝon. Ofte li dum la batalo ruliĝis kvazaŭ hundeto sub la piedoj de la aliaj, kaj nur rapida helpo de la flanko de liaj fratoj savis lin de plena frakasiĝo. Kun taŭzita hararo li sidis ĉe kampa defluejo kaj spiregante kolektis novajn fortojn. 02165
Bottom
02166
Top
Midőn a többiek már épp abbahagyták a verekedést, Juhani is megérkezett egy toukolai legénnyel, akit gallérjánál fogva vonszolt maga után, s közben meg-meg-szorongatta a szerencsétlen torkát. Félelmetes és borzalmas volt a legidősebb Jukola testvér ábrázata. Apró szemeiben, melyek vérrel befutva vadul forogtak gödrükben, tüzes harag lángolt, arcáról maró verejték csörgött alá, és mint a csatamén fújt és lihegett. Sed kiam la aliaj estis finantaj la batalon, Juhani proksimiĝis kun sia viro, trenante lin je la kolumo kaj premante lian gorĝon. Timiga, terura estis la mieno de la plej aĝa frato de Jukola. Kolero ĵetiĝis fajre el liaj ĉiam iom malgrandaj okuloj, kiuj nun de kolerego sangruĝaj turniĝis furioze en lia kapo; maldolĉa ŝvito fluis malsupren laŭ liaj vangoj, kaj kvazaŭ militĉevalo li spiregis kaj blovadis. 02166
Bottom
02167
Top
JUHANI: Keresd meg az ábécémet, add elő a könyvemet, de nyomban! Különben úgy megszorongatlak, hogy kimegy belőled a szusz, hallod-e? Az isten szent szerelmére, add ide a piros táblás könyvemet, te csibész, mert különben adok neked, így e! JUHANI. Serĉu mian abocolibron, serĉu mian a-bo-co-libron, tuj! Vidu, en alia okazo mi premos vin tiel, ke via feko elflugos. Serĉu, pro Dio, tiun mian ruĝkovrilan abocolibron, vi fripono. Jen, ĉi tiel mi donas al vi, jen kiel! 02167
Bottom
02168
Top
A LEGÉNY: Ne Üss! TOUKOLANO. Ne batu! 02168
Bottom
02169
Top
JUHANI: Az ábécéskönyvemet! JUHANI. Mian abocolibron! 02169
Bottom
02170
Top
A LEGÉNY: Odadobtam a bokorba! TOUKOLANO. Tien en arbuston mi ĵetis ĝin. 02170
Bottom
02171
Top
JUHANI: Add ide szépen, engedelmesen a kezembe, te csirkefogó. Azt hiszed talán, te betyár, hogy itt csak úgy táncolhatsz kedved szerint? Hát nem adod rögtön a kezembe azt a piros táblás ábécét? JUHANI. Donu ĝin a! mi per servema mano, per bela man-eto, vi fripono. Ĉu vi kredas, ke vi nur dancas, fripono? Cu vi furiozulo ne donas Ia ruĝkovrilan abocoiibron en mian manon? 02171
Bottom
02172
Top
A LEGÉNY: A gégém, hé! Összelapítod a gégémet! TOUKOLANO. Vi disrompas mian gorĝon, mian gorĝon! 02172
Bottom
02173
Top
JUHANI: Az ábécéskönyvem! Az Úr óvjon bennünket! Az ábécémet! JUHANI. Abocolibron! Dio min gardu! Abocolibron! 02173
Bottom
02174
Top
A LEGÉNY: Itt van, te szörnyeteg. TOUKOLANO. Jen, vi terura viro. 02174
Bottom
02175
Top
JUHANI: Csókold meg szépen. Igen, igen, csókold csak meg. JUHANI. Donu al ĝi kiseton. Jes, kisu ĝin bele. 02175
Bottom
02176
Top
A LEGÉNY: Mit? Megcsókoljam? TOUKOLANO. Kion? Kisi? 02176
Bottom
02177
Top
JUHANI: Igen, igen, csókold meg szépen. Az Úr szerelmére, csókold meg hamar, ha nem viszket a hátad, és ha kedves az életed. Tedd meg hamar, mert különben véred ebben a minutumban bosszúért kiált fel az égre, mint hajdan a jámbor Ábelé. Hiszen láthatod, hogy képem a haragtól oly fekete, mint a szaunabéli manóké. Ezért hát csókold meg csak azt az ábécét. Kérlek szépen mindkettőnk érdekében. így ni! JUHANI. Tre bele. Kaj faru tion pro Dio, mia frato, se via dorso jukas kaj via vivo estas al vi kara. Faru tion, faru tion, en alia okazo krios jam nun en ĉi tiu momento via sango venĝon sur min, kiel iam Ia sango de la pia Habelo. Car vi vidas, ke mi estas pro kolero vizaĝe nigra kvazaŭ ŝvitbaneja koboldo. Tial kisu mian abocolibron. Mi petegas vin pro ni ambaŭ! — Jen. 02177
Bottom
02178
Top
A LEGÉNY: No, meg vagy elégedve? TOUKOLANO. Cu vi estas kontenta? 02178
Bottom
02179
Top
JUHANI: Most már igen. Menj hát, és köszönd Teremtődnek, hogy ily könnyen megúsztad. És ha ott a vállad és kobakod között némi kellemetlen nyomokra lelnél, mintha satuba szorítottak volna, vagy ha holnap golyvád akar nőni, hát ne nagyon csodálkozz. Menj hát, menj. De még egy szót, öcskös. Ki költötte azt a nótát, amit az imént hallottunk tőletek? JUHANI. Tute kontenta. Foriru nun kaj danku vian Dion, ke vi sukcesis liberiĝi. Kaj se vi en la spaco inter viaj ŝultroj kaj via kapo observos iajn postsignojn kvazaŭ de ŝraŭbtenilaj dentoj, kaj precipe se vi morgaŭ sentos tie rigidecon kvazaŭ pro ŝvelmalsano, tiam ne multe miru pro tio. Jes, nun foriru. Sed ankoraŭ unu vorton, unu vorton, mia frateto. Kiu verkis la kantaĉon, kiun ni ĵus devis aŭskulti kun elstarantaj oreloj? 02179
Bottom
02180
Top
A LEGÉNY: Nem tudom. TOUKOLANO. Tion mi ne scias. 02180
Bottom
02181
Top
JUHANI: Valid meg szépen! JUHANI. Eligu tion el via faŭko. 02181
Bottom
02182
Top
A LEGÉNY: Nem tudom. TOUKOLANO. Mi ne scias. 02182
Bottom
02183
Top
JUHANI: No, majd megtudom én. Hanem add át üdvözletemet Kissala Aapelinek, és mondd meg neki, hogy ha egyszer utamba kerül, hát fogadom, hogy a torka még élesebb hangokat fog adni, mint imént a flótája. Eredj, no, eredj, mert az én jelenlétem nem válik épp egészségedre. És ne dörmögj nekem bosszúról. Vigyázz, nehogy még egyszer utánad eredjek, és kiadjam neked a ráadást. JUHANI. Nu, nu, Certe mi pri tio sciiĝos. Sed portu salutojn de mi al Kissala Aapeli kaj diru al li ke, kiam mi lin renkontos, lia gorĝo sonos eĉ pli ŝirante ol ĵus lia klarneto. Nun foriru, ĉar mia ĉeesto ne estas saniga al vi. — Ne murmuru pri venĝo. Gardu vin, ke mi ne ekhavu la kapricon en mia kapo kuri post vi por doni ankoraŭ negocan donaceton al vi. 02183
Bottom
02184
Top
TUOMAS: Hagyd már békén a nyomorultat. TUOMAS. Li estu jam en paco, mizerulo. 02184
Bottom
02185
Top
JUHANI: Ez magkapta a magáét, állítom. De hagyjuk itt ezt a felszántott, ezerszer keresztül-kasul feltúrt országutat. Nem tanácsos sokáig itt időznünk, mert a törvény szigorúan elítéli a verekedést az országúton, és bizony könnyen hűvösre kerülhetünk. JUHANI. Li ricevis sufiĉc, mi tion garantias. — Sed ni forlasu ĉi tiun tcrure plugitan, milfoje ĉiudirekte tranĉitan tercnon. ne estas bone resti ĉi tie: ĉar interbatiĝo sur publika vojo estas, laŭ vidpunkto de Ia leĝo, tre grava afero kaj povas kaŭzi al la kulpuloj grandan embarason. 02185
Bottom
02186
Top
AAPO: Iszkoljunk hát! Hanem ez volt aztán a haddel-hadd! Csúnyán megtépáztak volna, ha Simeoni nem segít; ő azonban leszórta rólam a csibészeket. AAPO. Ni rapidu! Sed estis vera bakado; kaj certc mi estus nun senplumigita scn Simeoni; li iom malpliigis Ia amason sur mi. 02186
Bottom
02187
Top
SIMEONI: Ugyan miért is nyúltunk hozzájuk? Lám, esendő az ember, és haragját meg a bűn erejét nehezen tudja féken tartani. Ó, látva, hogy csépeli Tuomas ökle a legényeket, azt gondoltam: ebből emberhalál lesz! SIMEONI. Kial ni tuŝis ilin? Sed homo estas malforta, kaj ne povas bridi sian koleron kaj la tenton de pcko. Ha! rigard-ante kiel la pugno de Tuomas renversis virojn, mi pensis: nun mortigo ne estas malproksima. 02187
Bottom
02188
Top
TUOMAS: Talán nagyon vigyázatlanul vertem őket, de verekedtek már kisebb okból is. Hanem igyekezzünk serényebben; múlik az idő. TUOMAS. Mi eble batis tro senpripense, sed okazas, ke oni frapas jam pro pli-malmulto. — Ni paŝu pli rapide; la tago forpasas. 02188
Bottom
02189
Top
Sebesen lépkedtek a testvérek, azonban a düh és bosszúság csak nem akart eltűnni a képükről, és mindig élesen a szívükbe nyilallt, valahányszor eszükbe jutott a toukolai legények gúnyverse. Legelöl Juhani lépkedett komor szótlansággal; haragtól fűtve sebesen kocogott előre, közben ki-kiköpött maga elé, és fejét rázo-gatta. Végül odafordult a többiekhez, és megkérdezte: Rapide ili iris, sed la kolero kaj indigno ne volis malaperi el iliaj vizaĝoj, kaj dolore pikadis ilian koron la memoro pri la insulta kanto de la knaboj el Toukola. Senvorta paŝis Juhani kiel la unua, paŝis kun rapido de kolero, kraĉante kaj ofte sku-ante sian kapon.. Finc tamen, sin turnante al la aliaj, li mal-fcrmis la buŝon. 02189
Bottom
02190
Top
JUHANI: Ugyan melyik átkozott találhatta ki ezt a verset? JUHANI. Kiu fripono verkis ĉi tiun kanton? 02190
Bottom
02191
Top
EERO: Kissala Aapeli. EERO. Kissala Aapeli. 02191
Bottom
02192
Top
JUHANI: Én is azt gyanítom, mert Aapeli csúfondáros fickó. Ő költötte azt a gonosz gúnyverset öreg káplánunkról is, aki - isten bocsá’! - a katekizmusvizsgán kissé beszennyezte az orrát. AAPO. Ankaŭ mia suspekto dircktiĝas tien; ĉar li estas kolerema mokulo. Li ja verkis malicaniman mokkanton pri nia pastro-maljunulo, kiu — Dio helpu — okaze iom mal-purigis sian nazon ĉe ekzameno de legoscio. 02192
Bottom
02193
Top
TIMO: Ha lenne egy fél messzely pálinkám, súgnék néhány szót Nikula Ananias fülébe, és csakhamar ölnyi hosszú verset hallhatnánk arról, hogy miféle ember ez az Aapeli. Nagy lókötő, vén bitang. Flótával a kezében folyton a falut járja, gyereket csinál a béreslányoknak, és öreg anyja nyakán élősködik. Piszkos csirkefogó! TIMO. Sed se mi havus kvarton da brando kaj paron da vortoj por flustri en la orelon de Nikula Ananias, ni baldaŭ aŭdus kanton, tutan klafton longan, en kiu estus montrate, kia fripono li estas, ĉi tiu Aapeli. Granrfa kanajlo kaj fripono li estas; li iradas tra vilaĝoj kun sia klarneto en la mano, faras idojn al servistinoj kaj vivas subtenata de sia maljuna patrino. Maliculo ĝis la ostoj. 02193
Bottom
02194
Top
JUHANI: Ha ez a „Hét ember ereje”-nóta tényleg az ő kobakjában született, hát akkor, ahol először utamba kerül, és ha mindjárt a templom pitvarában is, ott fogom lenyúzni a bőrt a kobakjáról, a tarkójától a szemöldökéig. Le én! De vajon nem csaphatnánk-é le erre a csibészre a törvény erejével? JUHANI. Se la kantaĉo, kiun ili nomis forto de sep viroj, devenas el lia kranio, tiam, vidu, kiam mi lin venonte renkontos, eĉ se estos sur la preĝeja altaĵo, lian kaphaŭton mi skalpos de la nuko ĝis la brovoj, tiel estu dirite. — Sed ĉu ni ne povus ataki la viron per leĝa potenco? 02194
Bottom
02195
Top
AAPO: A törvény senkit sem ítél el szavahihető tanúk nélkül. AAPO. La leĝo neniun kondamnas sen fidindaj atestantoj. 02195
Bottom
02196
Top
JUHANI: Tegyen hát esküt, hogy ártatlan a dologban, és azt hiszem, kétszer is meggondolja, amíg lelkét az örök kárhozatra adja. Ha azonban mégis megtenné, hát akkor jó éjszakát, szomszéd, aludj békén felőlem. JUHANI. Li do paŝu kaj faru ĵuron de senkulpeco; kaj mi kredas ke li unue iom pripensos, antaŭ ol li ĵetos sian animon en la valon de mallumo. Sed se li farus tiun mizeran agon — tiam, bonan nokton, mia najbaro, dormu en paco, tio ne kon-cernas min. 02196
Bottom
02197
Top
AAPO: Igen ám, de a törvény ilyen esetben nem idézi eskütételre a vádlottat. AAPO. Sed mi kredas, ke la leĝo en tia okazo ne permesas la akuziton fari la ĵuron de senkulpeco. 02197
Bottom
02198
Top
JUHANI: Akkor hát majd a saját mancsommal látom el a baját. Azt hiszem, ennek is meglesz ugyanaz a jótékony hatása, mintha a törvény és a bíróság sózna oda neki. JUHANI. Li tiuokaze ricevu de mia propra pugno, kaj li havos, mi opinias, same sanigan amaron kiel el salo de leĝo kaj juĝo. 02198
Bottom
02199
Top
SIMEONI: Hanem hagyjuk már ezt a gúnydalt meg az iménti állati marakodást. Nézzétek, ott van az a fatörzs, melynek tövénél egyszer, teheneket legeltetve, csodálatos álmot láttam, noha gyomrom ugyancsak korgott az éhségtől. Almomban mintha az égben lettem volna, lágy, ringó kereveten ültem, s előttem étellel-itallal roskadásig rakott asztal párolgott. Ize-sebbnél ízesebb, zsírosabbnál zsírosabb ételeket tettek elém, én pedig ettem, ittam kedvem szerint, és mintha valami méltóságos személy lennék, kis kerub-gyerekek szolgáltak nekem. Minden csodálatosan szép és ünnepélyes volt: közel hozzám, az aranyteremben, az angyalok kara zengedezett, s hallottam, hogy azt az új és hatalmas zsoltárt éneklik. Ezt álmodtam, s ekkor gyúlt ki a hit szikrája a keblemben, hogy soha többé ki ne aludjék! SIMEONI. Sed ni jam ĉi tiun fojon forlasu kaj la kanton kaj la brutan kverelon sur la vojo. — Tie estas la kenstumpo, ĉe kiu mi iam, paŝtante brutaron, dormis kun stranga sonĝo, kvankam malsato grumblis en mia stomako. Mi sonĝis, ke mi estas en la ĉielo, sidas sur mola, risorta sofo kaj antaŭ mi vaporas plena manĝotablo. Bongustaj, tre bongustaj estis vere la manĝaĵoj kaj tre grasaj. Mi manĝis kaj trinkis, kaj malgrandaj keruboknaboj min servis kiel potencan personon. Ĉio estis senkompare bela kaj solena: tie en proksimo, en ora salono sonis la ĥoro de anĝeloj, kaj mi aŭdis, kiel oni kantas la novan kaj grandan psalmon. Tiel mi sonĝis, kaj tiam mi ricevis en mia brusto ĉi tiun fajreron, kiu neniam estingiĝu! 02199
Bottom
02200
Top
JUHANI: Az a hétszerbölcs Tervakoski Tuomas, az a veres szemű, kecskeszakállú öreg atyus, akkori pásztortársad, bizonnyal megkótyagosított kissé: innen van az a szikra. JUHANI. Tiu grandlegisto, paŝtisto-maljunulo, la ruĝokula, pintbarba Tervakoski Tuomas, via tiama kamarado en paŝtado, faris vin iom ventkapa; kaj jen la fajrero. 02200
Bottom
02201
Top
SIMEONI: Jó, jó, majd elválik a végítélet napján. SIMEONI. Nu, nu, certe ni vidos en la lasta tago! 02201
Bottom
02202
Top
TUOMAS: Hanem ott van az a fenyő, amelyről apánk egyszer egy pompás hiúzt lőtt le; ez volt az öreg utolsó hiúza. TUOMAS. Sed jen estas la piceo, de kiu nia patro iam faligis grandan linkon; kaj estis tiu lia lasta linko. 02202
Bottom
02203
Top
TIMO: Igen, igen, ezután többé nem tért haza, hanem úgy hozták meg az erdőből, vérbe fagyva. TIMO. Vere, post tiu okazo li ne repaŝis al sia hejmo, sed malvarman oni lin trenis el la arbaro. 02203
Bottom
02204
Top
JUHANI: Pompás, derék ember volt, de gyermekeivel szemben kemény és rideg, akár a szikla. Túl keveset taposta Jukola udvarát; mindig az erdőt járta, otthon pedig táncoltak az egerek. JUHANI. Brava kaj sentima viro, sed malmilda kaj malmola kvazaŭ ŝtonego kontraŭ siaj filoj. Malofte li tamen paŝadis en la kortoj de Jukola, sed en arbaroj li loĝis kaj hejme povis la musoj bone vivi. 02204
Bottom
02205
Top
AAPO: Valóban, megigézte a vadászszenvedély, és nagyon elhanyagolta otthonát. De mégis derék apa volt, és becsületes emberként halt meg. Nyugodjék békében! AAPO. Estas vero, ke li multe malzorgis sian hejmon, eble pro sia sorĉita ĉaspasio, sed tamen li estis bona patro, kaj kiel honora viro li mortis. Li ripozu en paco! 02205
Bottom
02206
Top
TIMO: És kétszeresen az anyánk. TIMO. Kaj duoble nia patrino. 02206
Bottom
02207
Top
JUHANI: Kitűnő gazdasszony és jámbor lélek volt ő, noha olvasni sem tudott. JUHANI. §i estis honesta mastrino kaj pia homo, kvankam ŝi ne sciis eĉ legi. 02207
Bottom
02208
Top
SIMEONI: Mégis minden reggel és este térdre borulva imádkozott. SIMEONI. Tamen ŝi preĝis surgenue vespere kaj matene. 02208
Bottom
02209
Top
JUHANI: Úgy bizony! Páratlan anya és gazdasszony. Még most is magam előtt látom, ahogy az eke szarvánál lépkedett, mint valami ormótlan óriásasszony. JUHANi. Tion ŝi faris. Senkompara patrino kaj mastrino! Mi ĉiam memoras ŝin, kiam ŝi iris tenante la plugiltenilon, solida kiel giganta maljunulino. 02209
Bottom
02210
Top
EERO: Kitűnő anya volt ő, de mi miért nem voltunk engedelmes gyermekei, miért nem túrtuk a földet, mint hét fene medve? Akkor bizony Jukola sem került volna ebek harmincadjára. De mit tudtam én ezt akkor, apró, pendelyes gyerek? EERO. Si estis bonega patrino, sed kial ni ne estis obeemaj infanoj, ni, kial ni ne laboregis sur la kampo kiel sep ursoj? Jukola estus nun aliaspekta. Sed kion komprenis mi tiam, ĉemizuleto? 02210
Bottom
02211
Top
JUHANI: Hallgass, csak hallgass! Emlékszem még, milyen szemtelenül és makrancosan viselkedtél szegény anyánkkal szemben. O azonban mindig dédelgetett, mint ahogy az apák és anyák rendszerint legkisebb gyermeküket kényeztetik. De lám, a legidősebb bundáját minduntalan kiporolják; ezt magam tudom a legjobban. Engem, a manóba is, mindig úgy vertek, mint a kétfenekű dobot; de remélem, hogy Isten segítségével mindez javamra vált. JUHANI. Fermu vian gorĝon tie! Mi memoras ankoraŭ vian malican kaj malafablan konduton kontraŭ nia kompatinda patrino. Sed ĉiam ŝi pardonis vin, kiel kutime gepatroj sian plej junan infanon; sed vidu, la haŭto de la plej aĝa estas ĉiam taŭzata, kiel mi tion scias de propra sperto. Mi ja estis, diablo prenu, siatempe batata kvazaŭ hundo, sed mi esperas, ke ĉio estis por bono per Dia helpo. 02211
Bottom
02212
Top
SIMEONI: A fenyítés valóban jót tesz, különösen ha megáldod a virgácsot, és Isten nevében fenyítesz vele. SIMEONI. Vere punado kaŭzas bonon, precipe se vi benas la skurĝon kaj punas en nomo de Dio. 02212
Bottom
02213
Top
EERO: De még inkább, ha előbb sós vízbe áztatod a virgácsot. EERO. Precipe se vi varmigas la skurĝon. 02213
Bottom
02214
Top
SIMEONI: Nem akarom meghallani hitvány gúnyolódásaidat, te elvakult, elkényeztetett gyerek! SIMEONI. Mi ne aŭskultas viajn aĉajn mokvortojn, vi tut-blinda, vi milde punita infano. 02214
Bottom
02215
Top
TIMO: „A jó gyermek önmagát fenyíti”; de szeretném látni azt, aki megteszi. TIMO. »Bona infano punas sin mem», sed tian agon mi volus vidi. 02215
Bottom
02216
Top
SIMEONI: Itt van a Sonnimáki keresztút; a temetőtől idáig kergette egy kísértet azt a gonosz Kiikkala üvegesmestert, aki éjjel elhaladva a templom előtt istentelenül káromkodott. Legyen ez intő példa számotokra is, hogy kerüljétek a káromkodás bűnét. SIMEONI. Ĉi tie estas la vojkruciĝo de Sonnimaki, ĝis ĉi tie, komencante de la tombejo, la fantomo de mortinto perse-kutis la malican vitriston el Kiikala, kiam li iris nokte preter la preĝejo kaj, la malpiulo, eligis laŭtan blasfemon. Ĉi tio estu al vi averto, ke vi evitu la pekon de blasfemado. 02216
Bottom
02217
Top
JUHANI: Itt állunk a Sonnimáki dombtetőn, már a templom is idelátszik, s ott piroslik a kántor lakóháza is, mint az ördög lángoló fészke! Hűha! Ott van hát az a pokolbéli uralom, ott van az ijesztő bölcsesség és a félelmetes dicsőség. Minden tagom elzsibbad, s a lábam kegyetlenül ellenszegül. Jaj, mit tegyek most, e pokoli percben, mitévő legyen a ti szánandó legidősebb testvéretek? JUHANI. Sed ni staras sur la altajo de Sonnimaki, la preĝejo estas videbla kaj tie brilas la ruĝkolora domo de Ia kantoro kvazaŭ flamanta nesto de diabloj! He! tie estas la superregado de infero, tie la timiga saĝo kaj Ia terura honoro. Nun ĉiuj miaj membroj rigidiĝas kaj miaj piedoj senkompate ribelas. Ho! kion mi faru en ĉi tiu tortura momento, kion mi faru, mi via mizera plej aĝa frato? 02217
Bottom
02218
Top
EERO: Mivel te vagy legidősebb bátyánk, járj előttünk jó példával, és fordulj vissza a pokol útjáról. Én kész vagyok követni téged. EERO. Car vi estas nia plej aĝa frato, paŝu antaŭe kun bo-naj ekzemploj kaj revenu de la vojo al infero. Mi estas preta sekvi vin. 02218
Bottom
02219
Top
TUOMAS: Hallgass, Eero! Egyetlen lépést sem vissza! TUOMAS. Silentu, Eero! Nun ne eĉ paŝon returne. 02219
Bottom
02220
Top
JUHANI: Ó, ezer szarvas ördög! A kántor ajtaja mintha a halál torka lenne. JUHANI. Ho kornkapuloj! La pordo de la kantoro estas kvazaŭ mortfaŭko. 02220
Bottom
02221
Top
AAPO: Pedig ott kezdődik emberségünk és becsületünk. AAPO. ĉuste en ĝi estas la komenco de nia homa indeco kaj honoro. 02221
Bottom
02222
Top
JUHANI: Keserves becsület, keserves becsület, mondhatom! Jaj nekünk! Ott látom a kántorház egész ékességét, a papiak félelmetes pompáját, és minden porci-kám irtózik, egész lényem borsózik tőle. Te mit mondasz, Timo? JUHANI. Varmega honoro, varmega honoro! Ve al ni! Tie mi vidas la tutan pompon de la kantoro, la timigan Iukson de la pastrejo, kaj mia animo kontraŭbatalas — Dio nin helpu! — kontraŭbatalas. Kion diras vi, Timo? 02222
Bottom
02223
Top
TIMO: Szörnyen irtózom én is. TIMO. Forte ĝi kontraŭbatalas. 02223
Bottom
02224
Top
AAPO: Meghiszem. De nem táncolhatunk mindig rózsákon és virágokon. AAPO. Tion mi kredas, sed ĉi tie oni ne ĉiain dancas sur rozoj kaj floroj. 02224
Bottom
02225
Top
JUHANI: Rózsákon és virágokon? Hát talán eddig rózsákon táncoltunk! JUHANI. Sur rozoj kaj floroj? Ĉu ni dancas sur rozoj kaj floroj? 02225
Bottom
02226
Top
AAPO: Sok keserű bogyót nyelünk itt még, cimbora! AAPO. Ni devos ankoraŭ engluti muitajn amarajn berojn, mia frateto. 02226
Bottom
02227
Top
JUHANI: Keserű bogyót? Hát nem nyeltünk-e eddig is elég keserű bogyót? Jaj, szegény Aapo! Sokféle pácban főztek már bennünket, sokféle szél cibálta már az üstökűnk. És ugyan miért? Mi hasznunk volt belőle? Ronda szemétdomb a világ, nem egyéb. Pokolba a kántorokkal és papokkal, vizsgákkal, könyvekkel és a sokiratú szölgabírákkal! Egytől egyig a világ rossz szellemei! Könyvet mondtam, de sem a Bibliát, a zsoltároskönyvet, katekizmust, ábécét, sem pedig a rettenetes „Pusztában kiáltó szó”-t nem gondoltam. Jaj, miért is születtem e világra? JUHANI. Amarajn berojn? Cu ni ne jam englutis sufiĉe da amaraj beroj? Ho, kompatinda Aapo! en multaj supoj oni jam nin kuiris, en multaj ventoj niaj hararoj flirtis. Kaj kial? Kie estas nia venko? Ci tiu mondo estas granda sterkamaso kaj nenio alia. Al diablo la kantoroj kaj la pastroj, la legekzamenoj kaj la libroj kaj la komisaroj kun siaj paperamasoj! Turment-istoj de la mondo ili estas ĉiuj! Mi menciis la librojn, sed mi tiam enkalkulis ne la Biblion, la psalmaron, la katekismon nck la abocolibron, ankaŭ ne la »Voĉon de krianto en la dezcrto» — la terura libro — ilin mi ne aludis nun. Sed kial mi naskiĝis ĉi tien? 02227
Bottom
02228
Top
SIMEONI: Ne átkozd el napjaid, kegyelmi időd napjait! SIMEONI. Ne malbcnu viajn tagojn, la tagojn de via gracotempo. 02228
Bottom
02229
Top
JUHANI: Miért születtem, miért születtem? JUHANI. Kial mi naskiĝis ĉi tien, kial mi naskiĝis? 02229
Bottom
02230
Top
TIMO: Nyomorult vándornak jöttem e világra. Miért nem születtem inkább vágott szájú kis nyuszinak ott a bokor alatt? Miért? TIMO. Ci tien mi naskiĝis por esti mizera vagulo. Kial mi ne prcfere malfermis miajn okulojn kiel ido de fendlipa leporo sub la arbetaĵo tie? 02230
Bottom
02231
Top
JUHANI: Én pedig annak a mókusnak, aki ott a fenyő ágán feltartott farokkal ugrabugrál? Fenyőtoboz lenne gondtalan kenyerem, a fenyő mohája meleg takaróm puha fészkemben. JUHANl. Kaj mi kiel tiu sciuro, kiu sur pina branĉo salte-tadas kun vosto etendita supren? Konifera konuso estas ĝia senzorga pano kaj picea barbo ĝia varma kovrilo en muska ĉambro. 02231
Bottom
02232
Top
TIMO: Neki nem kell olvasnia. TIMO. Kaj ĝi ne bezonas legi. 02232
Bottom
02233
Top
JUHANI: Neki nem kell olvasnia! JUHANI. Ci ne bezonas legi! 02233
Bottom
02234
Top
AAPO: Mindenkinek a maga keresztje, és aztán: „Amilyen a katona, olyan a kardja.” Itt nem használ a sírás és panaszkodás, hanem csak a tett és a munka. Előre hát, testvéreim! AAPO. Al ĉiu estas donita lia parto, kaj »ĉiam rapiro laŭ la viro». Kaj ne helpas ĉi tie plendado kaj malĝojo, sed laboro kaj agado. Antaŭen nur, miaj fratoj. 02234
Bottom
02235
Top
TUOMAS: Előre a kántorhoz, akár a tenger örvénylő árján át! TUOMAS. Antaŭcn, al la kantoro, cĉ trans ŝaŭmantan mar-gorĝon! 02235
Bottom
02236
Top
JUHANI: Te min töprengsz, Eero gyerek? JUHANI. Kion vi pcnsas, Eero-etulo? 02236
Bottom
02237
Top
EERO: Azt gondolom, menjünk hát a kántorhoz, iskolába. EERO. Mi intencas iri al la kantoro, al lerncjo. 02237
Bottom
02238
Top
JUHANI: Hm! Menjünk, menjünk, induljunk hát! Uram Jézus! Hanem énekelj valamit, Timo testvér, énekelj! JUHANI. Hm! Nu, ni iru, ni paŝu do. Ho, Filo de Sinjoro! Sed kantu, Timo, mia frato, kantu! 02238
Bottom
02239
Top
TIMO: Énekeljek a mohafészkű kis mókusról? TIMO. Mi kantos pri sciuro en ĝia muska ĉambreto. 02239
Bottom
02240
Top
JUHANI: Igen, igen! JUHANI. Jes, jes! 02240
Bottom
02242
Top
TIMO: TIMO. 02241
Bottom
02243
Top
Elpihent a fürge mókus,
Fellegek közt ing a fészke:
Csapda foga meg nem fogja,
Kutya nem jut közelébe -
O rájuk se hederít.

Égbe nyúló őrtoronyból
Bámul szét a nagyvilágba:
Lent öldöklő küzdelem dúl -
Feje fölött fenyő ága
Leng: a béke zászlaja.

Bólogat a kis bolondos,
Lágy, meleg mohába bújva;
Himbál, hintáz, ring a vára -
Erdő kanteléje búg, ha
A szél ujja belekap.

Bóbiskál a borzasfarkú,
Kis ablak mögött lapulva -
Víg madárdal zsong fülébe:
Pillanat! s már messze túl van
Álomerdő fái közt.
Dolĉe kuŝas sciureto
En ĉambrcto muska sia;
Ne atingas lin la hundo,
Kaj kaptilo eĉ nenia
Povas lin ĝeni tie.

Li el sia loko alta
Vidas mondan rondon vaste;
Sube estas kamp’ batala.
Branĉo flirtas tre elaste
Kiel pacflago supre.

Tie vivo trc feliĉa
En la ĉarma arblulilo!
Kuŝas nia sciureto
Kiel de patrin’ pupilo:
Sonas la ventoharpo!

Tie dormas la vostulo
Ĉe fenestro sia muska;
Birdoj kantas^sub ĉielo
En vespero jam krepuska,
Sekvas lin al la sonĝo.
02242
Bottom

Fejezet 03 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
03001
Top
Két nap múlt el. A kántor cselédszobájában az asztal körül ülnek a testvérek, és magolják az ábécét, ahogy azt nékik hol maga a kántor, hol pedig nyolcéves kislánya diktálja. így tanulják hát a testvérek, nyitott könyvvel a kezükben, az olvasás nehéz tudományát, s orcájukról csorog a verejték. Azonban csupán öt Jukola testvért látunk az asztal mögött a pádon ülni. Hát Juhani és Timo hol vannak? Ott állnak az ajtó mellett a szégyensarokban, és a hajuk, melyet csak az imént cibált meg a kántor kemény ökle, kócosán, borzasan mered felfelé. Du tagoj pasis. En la ĉambrego de la kantoro ĉirkaŭ tablo sidas la fratoj, ripete eldirante la Iiterojn de la abocolibro laŭ diktado de la kantoro aŭ lia okjara filino. Tiel ili, kun mal-fermitaj abocolibroj en la mano, ekzercas fervore la legadon, kun ŝvitantaj fruntoj. Sed nur kvin el la filoj de Jukola estas videblaj sidantaj sur la benko maiantaŭ la tablo. Kie estas Juhani kaj Timo? Jen en la hontangulo ĉe la pordo ili staras, kaj iliaj hararoj, kiujn la severa mano de la kantoro ĵus vizitis, ankoraŭ staras en alta hirto. 03001
Bottom
03002
Top
Bizony szörnyen lassan haladtak a testvérek a tudományban, és tanítójuk félelmetes szigora nemhogy serkentette volna, hanem épp ellenkezőleg, egyre inkább megbénította kedvüket és eszük járását. Juhani és Timo még mindig csak az A-t ismerték; a többiek tudása már néhány betűvel előbbre járt. Közülük csupán Eero volt elképesztő kivétel, aki már maga mögött hagyta az ábécét, és pergő nyelvvel a silabizálást gyakorolta. Tre malrapide progresis la lernado de la fratoj, kaj ĝin ne rapidigis la timiga severeco de ilia instruisto, sed kontraŭe obstinigis ĉiam pli kaj pli iliajn volon kaj animon. Juhani kaj Timo konis apenaŭ pli ol la literon A; la kono de Ia aliaj jam paŝis kelkajn literojn pli. Sed grandan escepton el ili faris Ia frato Eero, kiu jam postlasis la literaron kaj ekzercis sila-badon, eĉ vigle. 03002
Bottom
03003
Top
Közeledett az este, azonban a testvérek ezen a napon még egyetlen falatot sem ettek. A kántor ugyanis elkobozta tarisznyáikat, és az éhség fegyverével is fokozni próbálta buzgalmukat a tanulásban. Kínzó éhségtől gyötörve állott Juhani a sarokban, meg-megrázta kerek kobakját, hébe-hóba dühösen kiköpött, és mint a bika, vad pillantásokat vetett tanítója felé. Timo azonban, mit sem törődve a világ folyásával, elbóbiskolt mellette. A kántor végül mégiscsak félbeszakította az olvasást, és kijelentette: „Hagyjátok már abba, fafejűek, és egyetek; zabáljatok, mint a kérődző kosok a karámban. De jegyezzétek meg: ez után a vacsora után egyetlen morzsát sem kaptok mindaddig, míg a fejetekben nincs az egész ábécé, ti tuskófejű ökrök. Egy órát adok nektek az evésre, de az ajtón túl egyetlen lépést sem tehettek. Üdvösnek, nagyon is üdvösnek tartom, ha egész estig áristomban maradtok. No, tátsátok ki a szátokat, mert rögtön megkapjátok a kenyeres tarisznyát.” így szólt A kántor, eltávozott, s aztán a cselédlánnyal beküldte a testvérek elemózsiáját, az ajtót azonban szigorúan rájuk záratta. Vespero proksimiĝis, sed ĝis nun dum ĉi tiu tago la fratoj ne manĝis eĉ peceton. Car la kantoro, kiu forŝlosis Uian manĝaĵon, penis per turmento de malsato instigi ilian emon al le-gado. Premita de kolera malsato staris Juhani en sia angulo, skuante la rondan kapon, kraĉante kaj okulumante bovokule sian instruiston. Sed duone dormante staris apud li Timo, ne zorgante pri la ĉirkaŭa mondo.— Fine tamen la kantoro ĉesigis la Iegadon kaj diris: »Cesu nun kaj manĝu, vi lignaj ĉevaloj, manĝaĉu kiel remaĉantaj virkaproj en la brutarejo. Sed memoru, post ĉi tiu manĝo ne venos eĉ ero da manĝaĵo al viaj lipoj antaŭ ol la alfabeto estos en via kapo, vi malmol-kapaj bovoj. Unu horon mi donas al vi por manĝotempo, sed tra la pordo vi ne faros eĉ unu paŝon eksteren. Mi opinias, ke estas sanige plilongigi vian karcerpunon ĝis la vespero, tre sa-nige. Sed nun malfermu viajn faŭkojn, ĉar tuj vi ricevos viajn manĝaĵosakojn en viajn manojn.» Tiel li parolis, foriris kaj pere de servistino sendis iliajn manĝaĵojn, sed la pordon oni riglis firme. 03003
Bottom
03004
Top
TIMO: Hol a tarisznyám? TIMO. Kic estas mia saketo? 03004
Bottom
03005
Top
LAURI: Ott a tied, ehol az enyém. Most akár az apró követ is megenném. LAURI. Jen la via, ĉi tie estas la mia. Mi povus manĝi cĉ ŝtonetojn nun. 03005
Bottom
03006
Top
JUHANI: Nem eszünk egy falatot sem! JUHANI. Nun ni ne manĝu eĉ unu solan pecon da man-ĝaĵo! 03006
Bottom
03007
Top
LAURI: Mit? Hogy nem eszünk? LAURI. Kion? Ĉu ni ne manĝu nun? 03007
Bottom
03008
Top
JUHANI: Egyetlen falatot sem! JUHANI. Ne eĉ peceton! 03008
Bottom
03009
Top
LAURI: Könnyebben elzárod tenyérrel a tengert! LAURI. Pli volonte vi fermu per via mano maran gorĝon. 03009
Bottom
03010
Top
JUHANI: Hagyjátok békén a tarisznyákat! JUHANI. La saketoj restu bele netuŝataj. 03010
Bottom
03011
Top
AAPO: Mit akarsz már megint? AAPO. Kion vi celas? 03011
Bottom
03012
Top
JUHANI: Megbosszantani a kántort. Holnap napkeltéig nem eszünk semmit sem. Forr a vérem, gyerekek, és forog a fejem, mint Keitula szélmalma. De bosszantás bosszantás ellen! JUHANI. Inciti la kantoron. Nun ni ne manĝos antaŭ ol aperis la morgaŭa tago. Mia sango bolas, knaboj, kaj kiel vent-muelilo de Keitula turniĝas mia kapo. Sed inciton kontraŭ incito! 03012
Bottom
03013
Top
AAPO: No, ezen a bosszantáson csak nevetne az öreg. AAPO. Al tiu incito nia maljunulo ridus trc dolĉe. 03013
Bottom
03014
Top
JUHANI: Hadd nevessen. Én nem eszem. Eero már sila-bizál, lám, lám! Én nem eszem. JUHANI. Lasu lin ridi! Mi ne manĝos. — Eero jam silabas, jen, jen. — Mi ne manĝos. 03014
Bottom
03015
Top
TUOMAS: Itt én sem eszem, hanem majd ott, a Sonnimáki pázsitján. Ott ülök én nemsokára, puha pázsit-párnán. TUOMAS. Ankaŭ mi ne ĉi tic, sed sur la erikejo Sonnimaki. Tie mi baldaŭ sidos sur erika matraco. 03015
Bottom
03016
Top
JUHANI: Úgy van! Ott hentergünk nemsokára, ott bizony! JUHANI. Ĝuste! Tie, tie ni baldaŭ kuŝados. 03016
Bottom
03017
Top
EERO: Helyeslem a tervet, fiúk! EERO. Mi konsentas kun vi, knaboj. 03017
Bottom
03018
Top
AAPO: Hát ez már miféle ostobaság megint? AAPO. Kiaj malsaĝaĵoj ree? 03018
Bottom
03019
Top
JUHANI: Ki a börtönből! JUHANI. For el aresto! 03019
Bottom
03020
Top
AAPO: Hahó, józan ész! AAPO. Prudento hoj! 03020
Bottom
03021
Top
JUHANI: Hahó, Sonnimáki fenyvese! •' JUHANI. La pinaro de Sonnimaki, hoj! 03021
Bottom
03022
Top
EERO: Úgy hát! S a józan ész azt feleli: hahó! EERO. Guste tiel! Kaj la prudento respondis: hoj! 03022
Bottom
03023
Top
JUHANI: Emberül felel. JUHANI. Respondis kiel bravulo. 03023
Bottom
03024
Top
AAPO: Simeoni, beszélj a fejükkel. AAPO. Simeoni, penu fari la plejbonon. 03024
Bottom
03025
Top
SIMEONI: Csöndesebben, testvérek! De én is csak azt mondom, hogy nem születtünk írástudóknak. Mondjunk hát búcsút minden ilyesfajta fáradozásnak. Hanem azért éljünk tisztességgel, becsülettel; hiszen jó keresztények lehetünk a betű ismerete nélkül is, ha igaz hittel hiszünk. SIMEONI. Dece kondutu, fratoj. Sed mi diras, ke ni ne taŭgas kiel legantoj, kaj tial adiaŭ al ĉiuj penoj en tiu rilato. Nia vivo tamen estu deca kaj senriproĉa; ĉar ni povas vivi kiel kristanoj eĉ sen Iegoscio, se ni nur kredas. 03025
Bottom
03026
Top
AAPO: Te átkozott, hiszen te mindent lerontasz, ahelyett, hogy fölépítenél! AAPO. Vi ja renversas, vi demonhavanta, sed ne levas. 03026
Bottom
03027
Top
JUHANI: Simeoni az igazság és méltányosság szaván szólott. El innen, fiúk; türelmem nem bírja tovább. JUHANI. Simeoni parolas lingvon de justeco kaj modereco. For, knaboj; mia naturo ne plu eltenas. 03027
Bottom
03028
Top
TUOMAS: Szívem szakad meg, ha látom, hogy csépelik Juhanit. El innen, fiúk! TUOMAS. Mia koro premiĝas ĉe vido kiel Juhani estas muelata. For, knaboj! 03028
Bottom
03029
Top
JUHANI: Határoztunk! Hanem azért, Tuomas, ne sajnálj engem, mert enyém a bosszú. Igaz, alaposan megtépáztak, megcibáltak, mint rákok a férget. És a zsebemben egész kóccsomó van, a kántor által kitépett hajcsomó. Ha ez a szőrgombóc nem tömi el egyszer a kántor torkát, akkor csak azért nem, mert a kócból valami fura masinát csinálok. A kántornak szép kövér nyaka van, úgy ám! Hanem többet egy hangot sem mondok! JUHANI. Decidita afero. Sed ne bedaŭru min, Tuomas; ĉar venĝo estas en mia mano. Oni min vere premadis, disŝiris kiel logaĵon por kankroj, vere! Kaj en mia poŝo estas sufiĉe granda kanabofasko, kiun la kantoro deŝiris. Se tiu fasko iam ne ŝtopos la faŭkon de la kantoro, tio okazas ĉar mi faros el mia aĵo ian maŝinon aŭ ilon. La kantoro havas kolon, jes li havas kolon; sed nun mi ne malkaŝos pli. 03029
Bottom
03030
Top
EERO: Én valami mást, okosabbat tanácsolnék. Fonjunk a zsebedben levő hajcsomóból finom halászzsineget, és ajándékozzuk a kántornak hálából a jó tanításért. De miért uszítlak bűnre titeket, mikor tudom, és mindnyájan egységesen elismerjük, hogy a fenyítés kimondhatatlanul használ. Mint ahogy azt útközben testvériesen megbeszéltük. EERO. Mi eble scias alian kaj pli bonan konsilon. E1 la harringo, kiun vi havas en via poŝo, ni ŝpinos bonan fiŝfadenon por la kantoro kiel donacon pro la bona instruo. Sed kial mi instigas al peko, ĉar mi scias kaj ni ĉiuj konfesas, ke punado bonege utilas, kiel ni frate priparolis sur la vojo. 03030
Bottom
03031
Top
JUHANI: Eero már silabizál. Lám, lám, milyen derék fiú! JUHANI. Eero jam silabas. Vidu la bonkondutan knabon. 03031
Bottom
03032
Top
EERO: Bizony szégyellem, hogy ilyen öreg fejjel még mindig a silabizálást kell gyakorolnom. EERO. Honto vere por mi, tiel aĝa, ankoraŭ ekzerci sila-badon. 03032
Bottom
03033
Top
JUHANI: Öreg? És mi, többiek? JUHANI. Aĝa? Kaj la aĝo de ni aiiaj! 03033
Bottom
03034
Top
SIMEONI: Már megint csipkelődik. SIMEONI. Li pikas. 03034
Bottom
03035
Top
JUHANI: Igen, már megint csipkelődsz, te bogáncskóró szép búzamezőnkben, te csípős savanyúság Jukola keresztény testvér- tésztájában, te sündisznó, te sünmalac, te varangyos béka! JUHANI. Jes, vi ree pikas, vi loio en nia tritika kampo, vi fermentaĵo de malico en Ia kristana fratpasto de Jukola, vi histriko, erinaco, vi rano! 03035
Bottom
03036
Top
SIMEONI: Halkabban, hé, meghallja a kántor! SIMEONI. Silentu, pro la kantoro silentu! 03036
Bottom
03037
Top
JUHANI: Most pedig ki ebből a putriból mindannyian! Aki ellenkezik, annak ellátom a baját. JUHANI. El arestejo eksteren ĉiuj unuanime! Kiu nun kontraŭstaros, ricevos bastonadon. 03037
Bottom
03038
Top
TUOMAS: Uccu, kifelé mind! TUOMAS. ĉiuj foren, ĉiuj! 03038
Bottom
03039
Top
AAPO: Timo, állhatatos, jó testvérem, mit szólsz ehhez? AAPO. Timo, mia firmanima frato, kion vi diras? 03039
Bottom
03040
Top
TIMO: „Kéregből nem lesz kabát, parasztból nem lesz püspök”, ezért hát szedd a sátorfád, és gyerünk. De még azt is hozzátehetem: „Két oldalán fenik a fejszét.” TIMO. »Ke ne fariĝos jako el betulŝelo, nek pastro el maljunulo», tial »la fajfilojn en sakon kaj for», kaj ĉiuj unuanime. Mi povas plifirmigi mian aferon per ankoraŭ unu vorto: »duflanke oni akrigas hakilon». 03040
Bottom
03041
Top
AAPO: Lauri, te mit teszel? AAPO. Lauri, kiel vi faros? 03041
Bottom
03042
Top
LAURI: Megyek a Sonnimákire. LAURI. Mi iros al Sonnimaki. 03042
Bottom
03043
Top
AAPO: Ah, akár a halottak is kiálthatnák nektek sírjukból: ti csökönyös bolondok, ti! AAPO. Ho! Kvankam mortintoj krius el siaj tomboj: vi neflekseblaj je kolo, vi frenezaj viroj! 03043
Bottom
03044
Top
JUHANI: Bizony az sem használna, hanem csak mars kifelé, fiú! Jössz-e hát? Mert ha nem- Jézus uccse! -, rögtön villámlani és mennydörögni fog. Jössz-e? JUHANI. Eĉ tio ne helpus, sed marŝu, knabo! Cu vi venos? En alia okazo — Sinjoro Kjesuo — de ĉi tie klakos kaj krakos. Cu vi venos? 03044
Bottom
03045
Top
AAPO: Jövök, jövök. Hanem még egy szót! AAPO. Mi venos. Sed ankoraŭ unu vorton. 03045
Bottom
03046
Top
TUOMAS: Ezer szó sem használ itt többé. TUOMAS. Ne helpus nun ĉi tie eĉ mil vortoj. 03046
Bottom
03047
Top
JUHANI: Nem, még ha minden szónak ezer kardja is lenne. JUHANI. Eĉ ne, se ĉiu vorto havus mil glavojn. 03047
Bottom
03048
Top
EERO: És minden kardnak ezer éle. EERO. Kaj ĉiu glavo mil klingojn. 03048
Bottom
03049
Top
JUHANI: Ezer tüzet szikrázó éle. Úgy bizony, az sem használna. Kifelé hát ebből a börtönből, kifelé Szibériából, ki ebből a borzalmas rengetegből, mint hét golyó az ágyú torkából. Itt van a golyó is, meg az ágyú is, élesre töltött ágyú, mely percről percre forróbb lesz, már-már vörösen izzik, és rögtön eldördül. Haj, drága testvéreim, édes atyámfiai, egyazon anyánk kedves magzatai! Ti is láttátok, hogyan csavarta a kántor ujjai köré ezt a hajtincsemet, s aztán marokra fogva hogyan tépte-cibálta, hogy még a fogam is csattogott tőle. Hah! JUHANI. Mil fajre frapantajn klingojn. Jes, ĝuste tiel; eĉ tio ne helpus. For el Marstrando, for el Siberio, for el la terura kaverno kiel sep kugloj el kanono! Ci tie estas kaj kuglo kaj kanono, ŝargita kanono, kiu varmiĝas pli kaj pli, nun ĝi estas fajroruĝa. Kaj baldaŭ ektondros. Ho, karaj fratoj kaj parencoj kaj naskitoj de la sama patrino! vi vidis kiel II volvis ĉi tiun mian fruntfaskon ĉirkaŭ sian montran fingron, kaptis poste per tuta sia mano ĉi tiel, jen tiamaniere, kaj poste li skuis, ke miaj dentoj ektintis. Hm! 03049
Bottom
03050
Top
TUOMAS: Láttam jól, és az arcom dagadozott a dühtől. TUOMAS. Mi vidis tion kaj miaj vangomuskoloj ŝvelis pro kolero. 03050
Bottom
03051
Top
EERO: Én is hallottam, hogyan csattogott Juhani foga, láttam, hogyan dagadozott Tuomas arca, és elborzadtam. De mégis hálát adtam nevetekben Istennek, eszembe idézve, hogy milyen hasznos a fenyítés. EERO. Mi aŭdis kiel la dentoj de Juhani ektintis, mi vidis kiel la vangomuskoloj de Tuomas ŝvelis, kaj mi konsterniĝis, sed mi tamen dankis Dion en via nomo, memorante kian bonon alportas la punado. 03051
Bottom
03052
Top
JUHANI: Hallod-e, édes testvér, ne babrálj égő kanóccal az ágyú lőporos serpenyőjénél, mármint a két fülem körül, ne, az istenért! JUHANI. Ne, kara frato, ne metu la fajrotorĉon al la pul-vokanaletoj de la kanono, nome al ĉi tiuj miaj du oreloj, tion ne faru. 03052
Bottom
03053
Top
TUOMAS: Miért dühösíted még jobban, Eero? TUOMAS. Kial vi lin ineitas, Eero? 03053
Bottom
03054
Top
JUHANI: Eero volt különben is a kántor kedvence. No, jól van hát, jól van. De mit vétettem én, hogy a kántor így megkínzott? Az én hibám, hogy ilyen nehéz a fejem? Kevés híja, hogy sírva nem fakadok. JUHANI. Eero estas ja dorlotato de la kantoro. Nu bone ankaŭ tio, tute bone. Sed kion malbonan mi faris, ĉar la kantoro tiamanierc turmentas min. Ĉu estas krimo, ke mi havas tiel malmolan kapon? Mankas nemulte ke mi ploru. 03054
Bottom
03055
Top
TIMO: Mit vétettem én, hogy ily gonoszul cibálják az üstökömet? Vagy azért büntetnek, mert nincs több eszem, mint amennyit az Úr az ő bölcsességében adott? TIMO. Kion mi faris, ĉar oni tiel furioze taŭzas mian hara-ron? Cu pro tio, kc mi havas tiun prudcnton, kiun Dio en sia saĝeco iam donis al mi? 03055
Bottom
03056
Top
LAURI: Három kemény barackot kaptam én is. LAURI. Trifoje mi estis taŭzata. 03056
Bottom
03057
Top
JUHANI: Mindnyájan édes emlékeket kaptunk innen. Nyiss ajtót! JUHANI. ĉiu el ni havas dolĉajn memoraĵojn de ĉi tic. — Malfermu la pordon! 03057
Bottom
03058
Top
AAPO: Ne feledd: lakat mögött vagyunk. AAPO. Atcntu, kc ni estas malantaŭ rigliloj. 03058
Bottom
03059
Top
TIMO: Retesz van az ajtón, erős retesz. TIMO. A1 la pordo estas metita barstango, forta barstango. 03059
Bottom
03060
Top
JUHANI: Eltörik az, mint a nádszál! Hanem igaz: itt az ablak. Egyetlen ütés a tarisznyámmal, és mindjárt vidám csörrenést-csilingelést hallunk. JUHANI. ĉi rompiĝos kvazaŭ pajlero; sed cetcrc: tie estas ja fenestro. Unu frapo pcr mia saketo, kaj aŭdiĝos bela tintado kaj sonado. 03060
Bottom
03061
Top
AAPO: Egész meg vagy szédülve! AAPO. Via kapo estas jam tute konfuza. 03061
Bottom
03062
Top
JUHANI: Kétnapos szédítéstől, kétnapos cibálástól, öcskös! JUHANI. Pro dutaga turnado, pro dutaga turnado, mia frateto! 03062
Bottom
03063
Top
SIMEONI: Be ne törd azért az ablakot; beszéljünk inkább szépen a kántorral. SIMEONI. Oni ne tamcn disrompu fenestron, sed ni diskutu bonkondutc kun la kantoro. 03063
Bottom
03064
Top
JUHANI: Eredj a pokolba, és beszélj az ördöggel! Misz-likbe az ablakot, és ki ebből a börtönből! „Kifelé az egész század!” - üvöltötte haragjában a kapitány. JUHANI. Iru en inferon por diskuti kun diablo! Fenestron en pecetojn kaj for el arcsto!»Eksteren la tuta bataliono!» la kapitano kriis en kolero. 03064
Bottom
03065
Top
TUOMAS: Kulcsra az ajtót, Eero! TUOMAS. Riglu per la hoko la pordon, Eero! 03065
Bottom
03066
Top
EERO: így, ni! Szépen bezárjuk a vár főkapuját, közben pedig a század kiszökik az erőd hátsó ajtaján. Zárva van az ajtó. EERO. ĉuste tiel; fermu la ĉefpordegon de la kastelo dum la bataliono formarŝas tra la malantaŭa pordego de la fortik-aĵo. — Riglita pcr hoko estas la pordo. 03066
Bottom
03067
Top
AAPO: Utoljára figyelmeztetlek benneteket! AAPO. Mi avertas vin! 03067
Bottom
03068
Top
JUHANI: Ami történt, megtörtént. Ide nézz! JUHANI. Faritc estas farite. Jen vidu! 03068
Bottom
03069
Top
AAPO: Te szörnyű, istentelen ember! AAPO. Vi terura, granda malpiulo! 03069
Bottom
03070
Top
SIMEONI: így ni! Ez is megtörtént! Betörött az ablak. SIMEONI. Jen! Tio estas farita! Tie la fenestro tintegis! 03070
Bottom
03071
Top
JUHANI: Az ablak beszakadt, az égbolt meghasadt, Jussi tarisznyája hatalmasat pufifant! Ez volt aztán az ütés! JUHANI. La fenestro tintegis kaj la ĉielo fulmegis, kiam unu fojon svingiĝis la saketo de Joĉjo! Tio estis la eksplodo de la Malrapidema Jakobo. 03071
Bottom
03072
Top
SIMEONI: O, mi szerencsétlenek! SIMEONI. Ni mizeruloj! 03072
Bottom
03073
Top
JUHANI: Nyitva az út, jössz-e? JUHANI. La vojo estas malfcrmita, ĉu vi ekiros? 03073
Bottom
03074
Top
SIMEONI: Veletek tartok, édes testvér! SIMEONI. Mi sekvos, kara frato! 03074
Bottom
03075
Top
JUHANI: Nyitva az út, Aapo, jössz-e? JUHANI. Aapo, la vojo estas malfermita, ĉu vi ekiros? 03075
Bottom
03076
Top
AAPO: Mit hadonászol az öklöddel, te bolond? Megyek én is, persze hogy megyek. Ugyan mit tehetnék mást? A kocka el van vetve. AAPO. Kial kun supren levita pugno, vi frenezulo? Mi sekvos, sekvos! Kion alian oni povus fari, ĉar estas jam la diablo en nia sledo. 03076
Bottom
03077
Top
JUHANI: Pukkadj meg! JUHANI. Sidu kaj brulu! 03077
Bottom
03078
Top
TUOMAS: Vállra a tarisznyát, és ki az ablakon! Zörögnek a pitvarban. TUOMAS. Ciuj saketoj sur la dorson kaj tra la fenestro eksteren! En Ia vestiblo aŭdiĝas piedbruado. 03078
Bottom
03079
Top
JUHANI: Talán a kántor? No, annak még lekenek egyet! JUHANI. Cu estas la kantoro? Mi tuŝos lin. 03079
Bottom
03080
Top
TUOMAS: Gyere! TUOMAS. Venu! 03080
Bottom
03081
Top
JUHANI: Ez a kántor! Ezt még megsimogatom egy kicsit! JUHANI. Estas la kantoro. Mi tuŝos lin iom. 03081
Bottom
03082
Top
TUOMAS: Kifelé, ha mondom! TUOMAS. For! diras mi. 03082
Bottom
03083
Top
JUHANI: Ne állj az utamba! Nagyon szeretlek, Tuomas testvér. JUHANI. Ne malhelpu min nun. Mi amas vin, Tuomas, mia frato. 03083
Bottom
03084
Top
TUOMAS: Nem engedem, hogy őrültséget csinálj. Ugorjunk ki gyorsan az ablakon; a többiek már ott rohannak a mezőn át. Gyere! TUOMAS. Mi ne permesas, ke vi faru krimegon. Rapidu nur kun mi tra la fenestro eksteren; tie sur la kampo Ia aliaj jam kuras. Venu! 03084
Bottom
03085
Top
JUHANI: Hagyj békén! Miért félsz, hogy őrültséget csinálok? Nem én, csak éppen idefektetem szépen a térdemre, fölhajtóm a kabátja szárnyát, és puszta kézzel elfenekelem. Jó munkát végzek én puszta kézzel is. Hagyj engem, kedves testvér, mert különben meghasad a szívem, mint Korkki bőrdudája. Eressz! Nem látod, hogy gőzöl a fejem? JUHANI. Delasu min! Kiajn krimegojn vi timas? Lin mi prenos nur bele sur miajn genuojn, levos liajn longajn baskojn kaj batetos lin per nura mano, kaj pravon faros ĉi tiu mano. Delasu, mia kara frato, en alia okazo mia koro krevos kiel la sakfluto de Korkki, la estono. Delasu! vi vidas kiel mia kapo vaporas. 03085
Bottom
03086
Top
TUOMAS: Örök harag, ha most nem engedelmeskedsz. Komolyan mondom! TUOMAS. Ni estos ĉiamaj malamikoj, se vi ne obeas min nun. Rimarku, kion mi diras. 03086
Bottom
03087
Top
JUHANI: Menjünk hát. De csak azért engedek neked, mert igaz szívből szeretlek. JUHANI. Nu, ni iru do. Sed mi ne konsentus, se mi ne tutkore amus vin. 03087
Bottom
03088
Top
Szótlanul kiugrottak az ablakon át a dombra, és gyorsan keresztülfutottak a kántor krumpliföldjén. Lábuk alatt kavicsok csörrentek, sarkuk nyomán magasra röppentek a göröngyök, s nemsokára ők is eltűntek az erdő sűrűjében a többiek után. A kántor pedig haragtól feldúlt arccal, kezében kemény nádpálcát suhogtatva, berontott a szobába. Hangos szóval kiáltott a szökevények után, de hiába: azok már túl jártak a kis nyárfaerdőn is, átfutottak egy köves-sziklás lankán, át a sűrű borókáson, majd pedig a parókia széles, sással szegett rétjét, a Neulaniemit szelték át. Végül átügettek egy tompán döngő, lapos tisztáson, és máris ott álltak a fö-venyes úton, a Sonnimáki ligetes lejtőjének lábánál. Fölkapaszkodtak a kavicsos domboldalon, és fölérve a tetőre, úgy határoztak, hogy ott, a fenyők tövénél, a hangás pázsiton letelepednek; nemsokára már kéken kanyargott tábortüzük füstje a fák lombja között. Ili silentiĝis, sin jetis tra la fenestro eksteren kaj kuris rapide trans la terpomkampon de la kantoro. Sur la kampostrio ŝtonetoj tintis, terbuletoj flugis alten en la aero, kaj baldaŭ ili malaperis unu post alia en densa alnaro. Tiam la kantoro kun aspekto de kolerego kure eniris, svingante en sia mano dikan kanbastonon. Per alta, krieganta voĉo li vokis la for-kurintojn, sed vane. La fratoj rapidis for el la alnaro kaj kuris trans ŝtonan regionon, poste tra densa juniperaro, poste trans la vastan, kanbordan herbejon Neulaniemi de la pastrejo, fine trans ebenan, resonantan maldensejon, kaj staris sur la sabla vojo ĉe la klina erikejo Sonnimaki. Supren laŭ la rondŝtona deklivo ili paŝis kaj atinginte la dorson de la erikejo, ili decidis konstrui bivakon sub la pinoj; kaj baldaŭ ŝvebis fumo de ilia fajro supren al la arbopintoj. 03088
Bottom
03089
Top
Magas volt a hely, ahol a testvérek tanyáztak, és szép kilátás nyílt róla. A domb mögül odalátszott a papiak zsindelyteteje, odébb, a dombtetőn, a kántor piros háza, majd a nagy templomosfalu, és amott, a fenyők tövén, a méltóságos, pompás kőtemplom. Látszott a szirtekkel teleszórt tó is, melynek vizét enyhe északkeleti szél fodrozta; lágyan, szelíden lengett a szél a derült égbolt alatt, elszállt a tó fölött, el a réteken, ligeteken át, föl a Sonnimáki fenyői fölé, melyeknek tövénél a testvérek kényelmesen heverészve répát sütöttek a lobogó tábortűz mellett. Alta estis la regiono, kie la fratoj bivakis. De tie estis vi-debla malantaŭ altajo la mansarda tegmento de la pastrejo, sed sur Ia supro de altaĵo Ia ruĝa domo de la kantoro, la granda preĝeja vilaĝo, kaj tie inter piceoj la ŝtona preĝejo de la paroĥo, solena, impona. Ankaŭ vidiĝis multinsuleta lago, kiun trakuris vento nordorienta, blovante intense sub la klara ĉielo, blovante trans la lagon, trans herbejojn kaj arbaron, trans la pinaron de Sonnimaki, kie la fratoj nun ripozis kaj rostis rapojn ĉe flamanta fajro. 03089
Bottom
03090
Top
JUHANI: Hanem most aztán királyi lakomát csapunk. JUHANI. Nun ni manĝos vere reĝan manĝaĵon. 03090
Bottom
03091
Top
TIMO: Igazi vasárnapi ebédet. TIMO. Veran sinjoran tagmanĝon. 03091
Bottom
03092
Top
JUHANI: Borjúhús a tarisznyából és sült répa a hamuból. Ezek itt már rögtön puhák. JUHANI. Brutviandon el la saketo kaj rapojn el la cindro. Ili estos tuj pretaj. 03092
Bottom
03093
Top
Szél zúg az erdőn, lomb leng az ágon,
valahol messze dalol a párom...
Pintoj de arboj kurbiĝas dum vento ciklonas,
Fore la voĉ’ amatina nun sonas ...
03093
Bottom
03097
Top
Micsoda éktelen ostobaság is volt tőlünk két napon, két pokoli napon át könyvvel a kezünkben kuksolni a kántor szobájában! Kia obstina malsaĝo de ni, sidi sur Ia benko de la kantoro kun abocolibro en la mano, sidi du diablajn tagojn. 03097
Bottom
03098
Top
EERO: Hát még a szamársarokban állni, az volt csak az igazi! EERO. Sed stari en lia pordangulo, tio estas io alia. 03098
Bottom
03099
Top
JUHANI: Jól van, kis Eeróm, okos kis Eeróm, te tökmag, te Hüvelyk Matyi! Még hogy a szamársarokban! Majd becsületre tanítalak én! JUHANI. Bone, mia eta Eero, vi mia saĝa, eta Eero, mia sescola eta Eero, vi pigmeo. En la pordangulo de la kantoro! Mi vin, diablon, instruos. 03099
Bottom
03100
Top
AAPO: Csitt, csitt, ti pogányok! AAPO. Silentu, silentu, vi paganoj! 03100
Bottom
03101
Top
TUOMAS: Maradj békén, Juhani, ne törődj Eero fecsegésével! TUOMAS. Sidu trankvile, Juhani, kaj ne aŭskultu liajn dirojn. 03101
Bottom
03102
Top
JUHANI: Vedd le a sapkád, ha eszel, tökmag! JUHANI. Deprenu la ĉapon de via kapo dum vi manĝas, vi bulaĉo. 03102
Bottom
03103
Top
TUOMAS: Le a sapkával, hallod-e! TUOMAS. Deprenu la ĉapon de via kapo, diras ankaŭ mi. 03103
Bottom
03104
Top
JUHANI: így ni! Ha tetszik, ha nem, engedelmeskedned kell. JUHANI. Bone. Obei vi devas; senhezite. 03104
Bottom
03105
Top
SIMEONI: Megint civakodtok, mindig acsarkodtok. A Jóisten világosítsa meg elméteket és lelketeket! SIMEONI. Ciam nur kverelado, nur kverelado. Dio lumigu iam vian animon kaj spiriton! 03105
Bottom
03106
Top
JUHANI: Eero az örök bosszúságszerző. JUHANI. Ciam li estas incitanta lignero. 03106
Bottom
03107
Top
EERO: Átkozott nyelveteken mindig én vagyok „az a tökmag, az a bakarasz, az a hüvelykmatyi Eero”. Ezért aztán én sem hagyom magam. EERO, Ciam mi estas inter viaj malbenitaj dentoj »la gantaĉo Kaj dikfingreto, la eta butonulo Eero». Sed tial mi estas necedema. 03107
Bottom
03108
Top
JUHANI: Csahos pulikutya vagy, mint ahogy a „Hét ember erejé”-ben is megénekelték. JUHANI. Vi estas kolera hundaĉo, kiel oni aŭdis en la kan-taĉo: «forto de sep viroj». 03108
Bottom
03109
Top
EERO: Hát ha kell, harapni is tudok. EERO. Mi respondas morde kaj akre. 03109
Bottom
03110
Top
JUHANI: Ni csak, a méregzsák. JUHANI. Vi estas plena de amareco. 03110
Bottom
03111
Top
AAPO: Hadd szóljak én is egy szót. Úgy hiszem, Eero az imént fején találta a szöget. Mert nézzétek: azt a mérget, amit olykor maga körül fröcsköl, talán éppen mi magunk főztük. Ne feledjük azonban: mindnyájan ugyanegy Alkotó teremtményei vagyunk. AAPO. Permesu ankaŭ al mi diri vorton. Eero diris ion, en kio laŭ mia opinio estas iom da vero. Vidu.- Ia amarecon, kiun li ofte disdonas ĉirkaŭ si, ni eble mem multekuiris. Ni memoru: ni estas ĉiuj kreitajoj de la sama Kreinto. 03111
Bottom
03112
Top
TIMO: Úgy van, úgy! Ha nekem két orrot adott az Isten, „az egyik, mint a kaptafa, másik, mint az uborka”, ugyan kinek mi köze hozzá? Én viselem őket, nem más. De hagyjuk már az orrokat és farkokat, teremtőt és teremtményt a csudába. Nesze, Juhani, fogd ezt a pompás répát; porhanyó, mint a pöfeteggomba. Tömd a szádba, és egyet se törődj ennek a senkiházinak a fecsegésével. Eero még fiatal és éretlen. Egyél, testvérem, egyél! TIMO. ĉuste tiel. Se mi havas du «nazegojn, unu kiel ŝu-modelilo kaj alian kiel duonpano», ĉu tio koncernas aliajn? Mem mi ilin portas. Sed ni lasu jam al infero la nazojn kaj la na-zegojn, la Kreintojn kaj la kreitaĵojn. Jen, Juhani, ĉi tie vi ri-cevas rapon, molan kiel fungo. Kaptu ĝin je la nuko kaj ne atentu la dirojn de tiu sentaŭgulo. Li estas juna kaj senpru-denta. — Manĝu, mia frato. 03112
Bottom
03113
Top
JUHANI: Eszem én, ne félts. JUHANI. Certe mi manĝos. 03113
Bottom
03114
Top
TIMO: Mintha menyegzőn lennénk, olyan jól van dolgunk ezen a magas, visszhangos dombon. TIMO. Nun ni vivas kvazaŭ en edziĝofesto ĉi tie sur la alta resonanta erikejo. 03114
Bottom
03115
Top
JUHANI: Mint az égi lakodalomban. De nemrég még kegyedenül megkínoztak bennünket ott lenn a pokolban. JUHANI. Kvazaŭ en ĉiela edziĝofesto. Ni jus estis tur-mentataj terure en la infero tie malsupre. 03115
Bottom
03116
Top
TIMO: „Egyszer dínomdánom, egyszer szánom-bá-nom”: így van ez már ezen a világon. TIMO. »Alternas leviĝo kun malleviĝo» en ĉi tiu mondo. 03116
Bottom
03117
Top
JUHANI: így bizony. Mit szólsz ehhez, Aapo testvér? JUHANI. Tia estas la afero. Kion diras vi, frato Aapo? 03117
Bottom
03118
Top
AAPO: Megtettem, amit tehettem, de hiába. Most azonban dühös vagyok, és életünk sajkájának kormánylapátját a sors kezére adom. Itt ülök én is. AAPO. Mi penis fari mian plejbonon, sed vane. Nun mi ekkoleras kaj jetas Ia direktilon de nia vivŝipo en la manon de la sorto. ĉi tie mi sidas. 03118
Bottom
03119
Top
JUHANI: Itt ülünk mindnyájan, s ott terül el lábunk alatt az egész világ. Ott piroslik a kántor háza, mint valami veres kakas, amott meg az Úr házának tornya emelkedik a magasba. JUHANI. ĉi tie ni sidas kaj tie kuŝas sub niaj piedoj la tuta mondo. Tie ruĝas la domo de la kantoro kvazaŭ ruĝa koko, kaj tie leviĝas al la alto la turo de la templo de Dio. 03119
Bottom
03120
Top
AAPO: Annak a toronynak a tövénél fogunk ülni egyszer fekete kalodába zárva. Ott ülünk majd görnyedt háttal, mint hét varjú a kerítésen, és hallgatjuk, amint az emberek ujjal mutogatva felénk mondják: ott ülnek a lusta Jukola testvérek. AAPO. Ce tiu templo ni iam sidos en nigra piedtrabo, sidos kun kurbaj nukoj kiel sep kornikidoj sur barilo, kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldiligentaj fratoj de Jukola. 03120
Bottom
03121
Top
JUHANI: Én pedig azt mondom, hogy sohasem fog felvirradni az a nap, amikor a Jukola testvérek görnyedt háttal, mint a varjak, ülnének a gyalázat fekete kalodájában, és hallgatnák az emberek csúfolódását: ott ülnek a lusta Jukola testvérek! Ez a nap soha fel nem virrad. Inkább felkötöm magam, vagy elmasírozom a világ végére, a heinolai regiment fegyverét forgatni. „Víg az élet Heinolában”, nem igaz? Most pedig, testvérek, miután befaltunk, nótára gyújtunk, hogy az erdő is visszhangzik tőle. JUHANI. Neniam estos tiu tago, kiam la filoj de Jukola, kun kurbaj nukoj kiel kornikidoj, sidos en la nigra piedtrabo de honto kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldillgentaj fratoj de Jukoln. Tiu tago ne estos, pli volonte mi min pendigos, aŭ marŝos ĝis la mondfino, al la bata-liono de Heinola por svingi pafilon. »Kial mi zorgus, junpeto-lulo». Nun, fratoj, ĉar ni jam manĝis, ni kantu, sonigu ke tre-mos la erikejo. 03121
Bottom
03122
Top
SIMEONI: Kérjük az ég áldását, és aludjunk. SIMEONI. Ni nin benu kaj ekdormu. 03122
Bottom
03123
Top
JUHANI: Először énekelünk: „Víg az élet Heinolában.” Köszörüld meg a torkod, Timo. JUHANI. Unue ni kantos: »Kial mi zorgus». Sonorpretigu vian gorĝon, Timo. 03123
Bottom
03124
Top
TIMO: Én készen vagyok. TIMO. Mi estas preta. 03124
Bottom
03125
Top
JUHANI: Hát ez az Eero gyerek? Barátok volnánk megint? JUHANI. Kaj Eero-knabo? Ni ja estas amikoj ree? 03125
Bottom
03126
Top
EERO: Barátok és testvérek. EERO. Amikoj kaj fratoj. 03126
Bottom
03127
Top
JUHANI: No, akkor rendben. Hanem hangold csak fel a torkodat te is. JUNANI. Cio bone. Sed ŝraŭbregulu vian gorĝon. 03127
Bottom
03128
Top
EERO: Fel van az már hangolva. EERO. Ci estas jam en plena agordo. 03128
Bottom
03129
Top
JUHANI: Pompás. Ti, többiek meg hallgassátok, hogyan visszhangzik az erdő. Rajta, fiúk! JUHANI. Bone! Kaj aliaj aŭskultu nun kiel bruas la pinaro. — Nun, knaboj! 03129
Bottom
03130
Top
Víg az élet Heinolában,
éngemet vár a század.
Nem bolondít már a babám,
sej, haj!
bérukkolok bakának.

Ha mundérban masírozok
majd veletek, vitézek,
papolhat már akkor a pap,
sej, haj!
a püspöktől se félek.

Repülj, Ráró: ott az utad
virágokkal kirakják.
Kaszárnyában ropogtatom
sej, haj!
a császárom cibakját.

Víg az élet Heinolában,
éngemet vár a század.
Sírhatsz, ríhatsz barna babám:
sej, haj!
bérukkolok bakának.
Kial mi zorgus, junpetolulo,
kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!

A1 regimento mi min altiros,
Kaj de knabinoj, stultulo, foriros.
Fralarala ralarala ralaralala!

Min episkopo nek pastro timigos;
Baldaŭ mi jakon heroan alligos.
Fralarala ralarala ralaralala!

Rapidu, Brunulo, turniĝu la radoj;
Ni iros por manĝi el reĝaj orpladoj.
Fralarala ralarala ralaralala!

Kial mi zorgus, junpetolulo,
Kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!
03130
Bottom
03155
Top
JUHANI: Így ni! Itt igazán gyöngyéletünk van! JUHANI. ĉuste tiel! Jen, ĉi tie estas bone por ni restadi. 03151
Bottom
03156
Top
SIMEONI: Halkabban, halkabban! Úgy zajongtok, mint egy sereg manó. Csitt, csitt! Emberek közelednek. SIMEONI. Malpii da voĉo, malpli da voĉo! Vi ja bruadas kvazaŭ legio da koboldaĉoj. — Sed silenton, silenton! tie venas homoj. 03152
Bottom
03157
Top
JUHANI: Emberek? Nézd meg jobban: egy csapat cigányt látsz, a Rajamáki-regimentet. JUHANI. Homoj? Rigardu pli bone kaj vi vidos amason da ciganoj, vi vidos la «Regimenton de Rajamaki». 03153
Bottom
03158
Top
Az a kis karaván, mely a testvérek felé közeledett, egy vándorló család volt. A Rajamáki hegyhát egyik kis kunyhójában laktak, ezért ország-világ „Rajamáki-regi-ment”-nek nevezte őket. A család feje és főnöke a híresneves Mikko, tömzsi, de fürge ember, fekete nemezkalappal kobakján. Útközben szurokkal kereskedik, de az éles miskárolókést is ügyesen forgatja. Amellett a hegedűművész hivatását is betölti, és táncmulatságokon avagy vidám kalákaestéken kiválóan cincogtatja hegedűjét, és buzgón öntözgeti torkát mindennel, amivel megkínálják. Felesége pedig, a tubákorrú, mogorva Kaisa, kitűnő köpölyöző hírében áll. Ritkán akad útjuk mentén szauna, amit arra haladtában be ne fűtene köpölyöző szaunának a falu asszonyai számára. Ilyenkor aztán szaporán táncol Kaisa kisbaltája, szája cuppog, és tubákos képéről ömlik a verejték, azonban zacskójába is bőven gyűl az ajándék. Gyerekük is van egész sereg, s azokat is magukkal viszik az útra, faluból faluba, házról házra. Közülük ketten már a maguk lábán járnak, és vidáman ugrándoznak az úton szüleik körül, azonban a három fiatalabbat taligára rakva a szülők szállítják: a rúd mellett mindig Kaisa húzza, hátulról meg egy bottal Mikko tolja a kocsit. Nagy a zsivaj s a lárma, amerre a Rajamáki-karaván halad; valami huncut versfaragó hosszú gúnyverset is költött erről a seregről. Ez volt hát az a zajongó csapat, mely a Sonnimáki rétje alatt a falu felé vonult, mialatt a testvérek a dombtetőn épp szabadulásuk édes óráját ünnepelték. La karavano, kiu proksimiĝis, estis vaganta familio, loĝanta en kabano sur deklivo en Rajamaki, pro kio la mondo ĝin nomis la regimento de Rajamaki. Gia estro kaj mastro estas Mikko, de ĉiuj konata, malaltkreska sed vigla viro kun nigra feltĉapelo sur la kapo. Li vendas dum siaj migradoj peĉon kaj uzas lerte tranĉilon de kastristo. Li praktikadas ankaŭ metion de violonisto, ludaĉas ofte tiun nigreruĝan gajigilon ĉe dancoj kaj laborfestenoj, sensoifigante sian gorĝon ĉiam laŭ regaloj. — Sed bona kupistino estas lia ino Kaisa, flartabakvizaĝa, kolerema edzino. Ne estas multaj ŝvitbanejoj, kiuj dum ŝia ĉeesto ne estus fumigataj por esti kupbanejoj por la maljunuli-noj de la regiono. Tiam saltetadas la hakileto de Kaisa, ŝia buŝo ŝmacadas kaj ŝia flartabaka vizaĝo ŝvitas terure, sed ŝvelas ankaŭ la donacsaketo. Ili havas amason da infanoj, kiuj ilin akompanas dum iliaj migradoj el vilaĝo al vilaĝo, el domo al domo. Du el ili jam mem iras, saltadas gajanimaj proksime ĉe siaj gepatroj sur la vojo, iam antaŭe, iam malantaŭe, sed la tri pli junaj estas transportataj kiel ŝarĝo desiaj gepatroj, kaj Kaisa ĉiam tiras ĉe la timonoj, Mikko puŝas per sia bastono malantaŭe. Forta estas la bruado tie, kie ia karavano de Rajamaki migras; kaj iu petolulo verkis pri tiu familio longan mokkanton kun nomo de la regimento. Estis la bruaĉanta trupo, kiu nun iris sur la vojo laŭ la rando de la erikejo Sonnimaki en direkto al Ia preĝeja vilaĝo, kiam la fratoj, gajaj kiel vir-ŝafoj, pasigis liberan momenton sur la alta dorso de Ia erikejo. 03154
Bottom
03159
Top
JUHANI: Hóhahó! Adj isten, híres regiment, adj isten! JUHANI. Hej! saluton, vi konata regimento, saluton! 03155
Bottom
03160
Top
TIMO: „Hustote till" - mondta az egyszeri svéd. TIMO. «Hustote til» diris svedo. 03156
Bottom
03161
Top
EERO: „Kappusivai!” - mondta a muszka. EERO. «Kappusivaj» diris ruso. 03157
Bottom
03162
Top
KAISA: Mit akartok ti odafönn? KAISA. Kion vi volas, vi tie supre? 03158
Bottom
03163
Top
EERO: Hogy anyó jöjjön ide, és szívjon egy derekas köpölyöző szarvat Juhani bátyó barna fenekére.* EERO. Ke avino venu kaj suĉfiksu fortan kornon al la bruna femuro de ĉi tiu frato Juhani. 03159
Bottom
03164
Top
JUHANI: Anyó cuppog, csámcsog, apó hegedűje cincog: ez pompásan illik egymáshoz! JUHANI. Avino suĉas kaj frapadas dum avo ludas, tio ja bone harmonias. 03160
Bottom
03165
Top
MIKKO: Hogy a hóhér hegedülne rajtatok, ti jukolai latrok! MIKKO. Diablo vin prenu, vi rabistoj el Jukola! 03161
Bottom
03166
Top
EERO: Ha apó nem akar hegedülni, hát majd mi éneklünk neki egy vidám indulót. EERO. La maljunulo ne volas ludi. Nu, en tiu okazo ni kantu, kaj vere imponan marŝkanton. 03162
Bottom
03167
Top
JUHANI: Igazi katonaindulót, míg elléptet előttünk a Rajamáki-regiment. Rajta hát, Timo és Eero! JUHANI. Veran marŝkanton, kiam preterpasas nin la regi. mento de Rajamaki. Nu, knaboj Timo kaj Eero! 03163
Bottom
03168
Top
Ékes család ereszkedik
le a domb hátárul,
köpölyözget, kant herélget,
közbe szurkot árul.

Tubákképű Kaisa mamát
fogták az istrángba,
Mikko bottal ösztökéli,
rossz bagóját rágva.
Karavano al migrado
Vale, sur altajoj,
Por kastrado, por kupado,
Vendo de peĉaĵoj.

Kaisa forta ĉe timono,
Caron men tiraĉas,
Mikko puŝas per bastono
Kaj tabakon maĉas.
03164
Bottom
03179
Top
JUHANI: így ni! Mulatságos kis nóta, mi? JUHANI. Custe tiel! Vere ĉi tiu estas iom gaja kantaĉo. 03175
Bottom
03180
Top
KAISA: Tudjátok meg, ti átkozottak ott fenn a tetőn, hogy mi mindig a becsület útján járunk, de ti úgy kószáltok szerte az erdőn, mint a rablók és ragadozó fenevadak. Én köpölyözök, bizony, és gyógyítom az embereket; Mikko pedig miskárol, hogy kövér hízója, kezes ökre és olyan pompás paripája legyen a gazdának, amire a királyok királya is felülhet. Tudjátok meg, ti ördögök! KAISA. Sciu, vi malbenitoj tie, ke ni iras ĉiam kun honesto, sed vi vagadas ĉirkaŭe en arbaroj de aliaj kiel rabistoj kaj diskarnantaj bestoj. Mi kupas, mi, kaj faras sanon: Mikko kastras, li, kaj faras grasajn porkojn, imponajn bovojn kaj pompajn ĉevalojn, sur kiuj rajdas reĝoj de la reĝoj; tion sciu, vi diabloj. 03176
Bottom
03181
Top
JUHANI: No, énekeljünk néhány zsoltárt erre a prédikációra, fiúk! Timo és Eero, frissiben, rajta hát! JUHANI. Kdke da versoj sur tiun predikon, knaboj! Timo kaj Eero, bravaj knaboj! Samtempe! 03177
Bottom
03182
Top
Cuppogat a Kaisa szája,
jól elbánik véled:
Gréte néni! Kaisa mama
megtisztítja véred.

Hé, mi baj ott a kert alatt?
Dörömbölnek, nyírtak!
Emse, ártány összeröffen,
kismalacok rínak.

Emse, ártány mitől röfög?
Malac mitől vinnyog?
Mikko mester miskárol ott,
kése vadul villog.
Lipoj dikaj jam suĉadas,
Klakas hakileto;
Kaj virinoj babiladas
Sub la sangkorneto.

Sed en brutareja korto
Kia bru’ senbrida?
Diroj pri la porka sorto,
Pri la viv’porkida.

Kial bruas porkoj ĉie]
Kaj porkidoj kune?
Mikko la tranĉilon tie
Jam akrigas pune.
03178
Bottom
03198
Top
JUHANI: Ugye pompás kis nóta? Ne is tagadd, Mikko! JUHANI. Vere komika kanto; tion oni ne povas nei, Mikko? 03194
Bottom
03199
Top
MIKKO: Fogd be a kenyériesődet, de mindjárt! Tudd meg, hogy itt Mikko mester áll saját személyében, aki a kormányzó ménjét egy tiszta lepedő fölött úgy kiherélte, hogy egyetlen csepp vért sem ontott. Erről a mestermunkáról pecsétes levelet is kaptam, s ezt maga a római császár sem vehetné el tőlem. Ilyen legény vagyok én! MIKKO. Fermu vian pantruon kaj sciu, ke ĉi tie estas la majstro-Mikko mem, kiu kastris la virĉevalon de la guber-niestro sur pura littuko, ne verŝante eĉ guton da sango. Kaj okaze de tiu faro li ricevis rajtigleteron, kiun ne povas rompi eĉ Ia roma imperiestro. Tia Mikko mi estas. 03195
Bottom
03200
Top
EERO: Ó, te kétszeres Miskároló-Mikko, boszorkány banyáddal együtt! EERO. Ho vi duobla Kastristo-Mikko kun via sorĉistino. 03196
Bottom
03201
Top
KAISA: Vigyázzatok, nehogy farkascsordává varázsoljalak benneteket, mint hajdanán öregapám egy büszke nászmenetet. KAISA. Gardu vin, ke mi ne sorĉu vin luparo, kiel iam mal-junulaĉo tutan anaron de edziĝfesto. 03197
Bottom
03202
Top
JUHANI: Itt állok én, öreg Jukola Jussi, saját nadrágomban, és remélem, hogy Isten segítségével ezután is csak Jussi maradok. Ennek a mostani varázslásodnak sem lesz több foganatja, szegény asszony, mint a tavalyi jóslatodnak. Akkor a világ végét jövendölgetted, és minden vénhedt banyát rávettél, hogy kérjen bocsánatot férjétől hajdani házsártosságai miatt. JUHANI. ĉi tie mi|staras ankoraŭ kiel Jussi Jukola en mia propra pantalono, kaj per helpo de Dio, mi esperas stari ankaŭ en estonteco. Via sorĉartifiko, vi mizerulino, ne efikos pli, ol kiam*vi antaŭlastan jaron antaŭdiris por ni finon de la mondo’ kaj kaŭzis,- ke^multaj virinoj senutile' petis pardonon de la edzoj por sia ĝistiama malica konduto. 03198
Bottom
03203
Top
KAISA: Hallgasd meg hát, mit jövendölök. KAISA. JAŭdu, kion mi nun antaŭdiros. 03199
Bottom
03204
Top
EERO: No, biztosan jó meleg szaunát jósolsz nekünk, s azt kívánod, hogy te magad köpölyözd meg a nyakunk. EERO. Vi antaŭdiros kaj esperas por ni varman ŝvitbanon kaj vin mem por kupi niajn nukojn. 03200
Bottom
03205
Top
JUHANI: Ez azonban bolond jóslat és óhajtás lenne. Igaz ugyan, hogy hazatérve jól be akarom fűteni a szaunát, s aztán fölségesen megfürdünk. De semmi kedvem hozzá, hogy Adám-gúnyámnak gallérját kilyukasz-tassam. JUHANI. Sed tio estas malsaĝa antaŭdiro kaj espcro. Certe mi intencas hejti la ŝvitbanejon kaj baniĝi vere ĉarmc, sed la frakon de Adamo sur mia nuko mi tute ne volas difekti. 03201
Bottom
03206
Top
KAISA: Halljad, halljad! Tűz emészti el a szaunádat, és tűz pusztítja el a házadat is. Te pedig nagy nyomorban fogod bújni az erdőt, rétet, mocsarakat, hogy menedéket keress fázó tagjaidnak. Véres harcokat fogsz vívni az emberekkel és az erdő fenevadjaival, és kifulladva, mint a halálra hajszolt nyúl, hanyatlasz le a bokrok tövébe. Halljátok jóslatom, és emlékezzetek rá! KAISA. Aŭdu, aŭdu! En fajron ŝanĝiĝos via ŝvitbanejo kaj en fajron ankaŭ via domo, kaj en mizcra stato vi mem ekiros por vagi tra arbaroj, marĉegoj Raj ŝlimejoj, serĉante ŝirmon al vla frostiĝanta korpo. Ho, sange vi devos ankoraŭ batali kun homoj kaj arbaraj bestoj, kaj poste spiregante kvazaŭ mortonta Ieporo klini vian malbenitan kapon en arbetajon. Ci tion vi aŭdu kaj memoru. 03202
Bottom
03207
Top
JUHANI: Eredj a pokolba! JUHANI. Iru en inferon ... 03203
Bottom
03208
Top
TUOMAS: Hallgass már, hallgass! TUOMAS. Silentu jam, silentu! 03204
Bottom
03209
Top
SIMEONI: Te istentelen pogány! SIMEONl. Vi malpiulino, sovaĝulino! 03205
Bottom
03210
Top
JUHANI: Eredj a tűzpiros pokolba! Menj a kántorhoz, és varázsolj a nyakára örökös golyvát! JUHANI. Iru en fajroruĝan inferon! Iru al la kantoro kaj sorĉu en la gorĝon de la kantoro ctcrnan porkŝvelaĵon. 03206
Bottom
03211
Top
EERO: Hogy úgy énekeljen, mint Mikko körme közt az öreg, görbe agyarú kan disznó. EERO. Ke li kantu kvazaŭ maljuna, ŝirdenta virporko en la ungoj de Mikko. 03207
Bottom
03212
Top
JUHANI: A papunknak pedig, annak az álszent, képmutató, dúsgazdag háj- és hurkapapnak... No, mit kívánjunk neki? Mondd csak, Eero! JUHANI. Jes! kaj por la prcposto, por tiu hipokrita, fals-virta kaj riĉa graso- ja kolbaspreposto ... Kion ni decidu por li? Diru Eero. 03208
Bottom
03213
Top
EERO: Hogy járjon úgy dézsmaszedő kőrútján, mint a vámos Oulu kapujában: jóféle macskapirog kerüljön a zsákjába. EERO. Al li okazu ĉe rostaĵkolekta legekzameno kicl okazis iam al impostisto ĉe pordego de Oulu: venu en lian sakon granda katpasteĉo. 03209
Bottom
03214
Top
JUHANI: Igen, igen, paltamói halpástétom, amibe sző-röstül-bőröstül egy döglött macska van belesütve. JUHANI. Jes! Fiŝpasteĉo de Paltamo, ĉu vi komprenas, en kics intcrno estas kato, kato kun sia felo kicl cnmetaĵo. 03210
Bottom
03215
Top
EERO: Erről az esetről aztán tartson a következő vasárnap olyan mennydörgős-haragos prédikációt, hogy felháborodásában a pocakja is kirepedjen; repedjen ki nagy pukkanással! EERO. Kaj pro tio li verku postvenontan dimanĉon pun-predikon tiel koleran kaj fanatikan, kc disfendiĝos lia grasa ventro, ŝiriĝos nur unu fojon eksplodante. 03211
Bottom
03216
Top
JUHANI: És aztán vigye el az ördög! Kapja el a nyakát, és repítse a pokolba, ahogy az ördög szokta repíteni a papokat. JUHANI. Jes! kaj poste koboldaĉo Iin prenu sur sian nukon kaj svingu lin, kiel kutimas la diablo svingi pastron. 03212
Bottom
03217
Top
EERO: Vigye le a gazdagoknak cimborául ezt a hatalmas és gazdag papot is. EERO. Ĉii forportu la potencan kaj riĉan preposton por esti kamarado de la riĉa homo. 03213
Bottom
03218
Top
JUHANI: Add át, kérlek, ezeket az üdvözleteket a kántornak is, az esperesnek is. És ha megtetted, nem bánom, akár farkassá is változtathatsz, mint ahogy az imént fenyegettél. JUHANI. Jen estas salutoj, kiujn ni petas vin transdoni bele kaj al la kantoro kaj al la preposto. Kaj se vi ĉion tion faros, vi sorĉu min mem eĉ lupo, kiel vi minacis. 03214
Bottom
03219
Top
EERO: Változtasd olyan éhes farkassá, mely az egész Rajamáki-regimentet egyszerre lenyeli a bendőjébe. EERO. Lupo tiel manĝegema, kc ĝi per unu fojo englutos en sian faŭkon la tutan regimenton de Rajamaki. 03215
Bottom
03220
Top
JUHANI: Sőt ráadásul még a köpölyözőzacskódat is. JUHANI. Jes! kaj ankaŭ Ia kornsakon kiel aldonaĵon. 03216
Bottom
03221
Top
EERO: Csemegének meg a szurkos hordót. EERO. Ankaŭ la peĉsaketon kiel torton. 03217
Bottom
03222
Top
JUHANI: Úgy, úgy, te fattyú! JUHANI. Custe tiel, vi martclulo. 03218
Bottom
03223
Top
KAISA: Jól van, jól. A kántor is, az esperes is meg fogja kapni üdvözleteteket. De fogadom, hogy ezt a levest még egyszer megisszátok, ti átkozottak. Hajíts oda egy követ búcsúzóul, Mikko! Dobj oda nekik, hogy a koponyájuk hasadjon meg tőle. KAISA. Cio bone! la preposto kaj la kantoro ricevos de vi viajn salutojn, kaj tiu supo estos iun fojon en via taso, vi malbenitoj! Donu al ili forregalon el ŝtono, Mikko, donu ke la kranio malfermiĝos! 03219
Bottom
03224
Top
MIKKO: Ihol egy pompás, derék kis kő, éppen a markomba illő. Nesztek hát, ebadta! Mars, Kaisa, induljunk! MIKKO. Jen estas taŭga ŝtono, ĝuste kvazaŭ ordonite. Jen, vi, virkaproj de Pelttari! Marŝu, Kaisa! Nun ni ekiru. 03220
Bottom
03225
Top
JUHANI: Hű, az áldóját! Hát nem megdobott? Hajszálon múlt, hogy halántékon nem talált! JUHANI. Tiu sovaĝulo! Li jetis ŝtonon kaj ĝi preskaŭ frapis mian frunton. 03221
Bottom
03226
Top
EERO: Küldjük vissza a labdát. EERO. Ni resendu la pilkon. 03222
Bottom
03227
Top
JUHANI: Hajítsd vissza az öregnek, hogy koppanjon kobakján a kalap. JUHANI. Rejetu ĝin al la maljunulo, ke lia ĉapelo ekflugos. 03223
Bottom
03228
Top
TUOMAS: Nehogy megdobd, fiú, ha kedves az üstököd. TUOMAS. Ne jetu, knabo, se vi volas ŝpari vian kaphaŭton. 03224
Bottom
03229
Top
AAPO: Hát nem látod, te varangy, hogy ott gyermekek vannak? AAPO. Vi ja vidas, vi fripono, ke tie estas infanoj. 03225
Bottom
03230
Top
JUHANI: Hagyd azt a követ! Hiszen úgy rohannak már, hogy a föld is döng alattuk. JUHANI. Detenu vian ŝtonon, ili jam forrapidas, tiel ke la erikejo bruas. 03226
Bottom
03231
Top
SIMEONI: Ah, ti szörnyűséges kalmükök, ti kutyafejű tatárok! Hát már a tisztességes vándort sem hagyjátok békén elmenni mellettünk? Jaj, ti betyárok! SIMEONI. Ho ve, vi maliculoj, vi kalmukoj kaj hund-kapuloj! Eĉ paca vojaĝanto ne povas honeste preterpasi nin sur la vojo. Ho vi rabistoj! 03227
Bottom
03232
Top
JUHANI: Én nem hagyom-e, aki a haja szálát sem görbítem meg senkinek? De nézd csak, ha az embert elhagyja a béketűrés, és egész testét rázza az indulat, hát akkor... No, hiszen tudod te is. Két nap és két éjjel ültünk a börtönben. Most azonban kiöntöttem az epémet, és derekas üdvözletét küldtem a kántornak! JUHANI. ĉu mi, kiu ne kurbigus eĉ haron de ili? Sed vidu, kiam viro estas en vera kolero kaj teruraj ektremegoj iras tra lia bona korpo, tiam — jes vi tion scias. Du noktojn kaj tagojn sidis ĉi tiu knabo en arestejo. Sed mi sendis al la kantoro tute imponajn salutojn por kvietigi mian galon. 03228
Bottom
03233
Top
AAPO: És még komiszabbat az esperesnek. Félek, hogy még keservesen megbánjuk ezt az üdvözletküldést! AAPO. Kaj ankoraŭ pli malsaĝajn al ia preposto. Tiujn salutojn ni verŝajne iam ankoraŭ amare pentos. 03229
Bottom
03234
Top
JUHANI: „Ugyan mért búsulnék, fiatal legényke?” Az élet, a fiatalember élete olyan, mint a rengő-zúgó erdő. Ott, arra, kelet felé, az Impivaara mogorva csúcsa bámészkodik, amarra pedig a templomosfalu tava locsog. Messze, a láthatár peremén, szinte végtelen messzeségből más tavak is idecsillognak. Szemem jól felismeri Kolistin három tavát. JUHANI. »KiaI mi zorgus, junpetolulo?» La vivo, la vivo de juna viro estas ĝuste kiel ĉi tiu resonanta, susuranta erikejo. Kaj tie en la nordoriento vidiĝas la malafabla monto de Impi-vaara kaj tie en la nordokcidento ondas la lago de la preĝej-vilaĝo kaj eĉ aliaj lagoj estas tie malklare videblaj, tie ĉe la ĉielrando kvazaŭ en eterna malproksimo. La tri lagojn de Kolistin mia okulo tie vidas. 03230
Bottom
03235
Top
Bánatomban víznek megyek,
fogadjon be a tó;
haragszik rám a galambom,
sziszeg, mint a kígyó.
»Jam nenio min nun helpas,
lagon salti devas;
karulino tre koleras kaj
serpente siblas.»
03231
Bottom
03241
Top
Ott a tavon, ott szokott csónakázni öreg kántorunk is, horgászbottal a kezében! Ah, bárcsak most is ott gubbasztana, én pedig sebes forgószél, dühös szélvész lehetnék! Biz’ isten tudnám, hogy mire csapjak le nagy dérrel-dúrral, és fogadom, hamar felborulna a kántor tekenője. Sur tiu lago tie nia kantor-maljunulo ofte sidas kun fiŝkapta vergo en la mano. Ho! se li sidus nun tie kaj mi estus malmilda ventpuŝego, kolera uragano el sudoriento, mi scius, al kiu loko mi min jetus kun bruego, kaj baldaŭ renversiĝus la boato de la kantoro. 03237
Bottom
03242
Top
SIMEONI: Milyen bűnös kívánság! SIMEONI. Kia peka deziro! 03238
Bottom
03243
Top
JUHANI: Bizony úgy tennék! Úgy felborítanám a ladikot, hogy mint a leves, felforrna tőle a tó vize. JUHANI. Tiel mi farus, la boaton mi renversus tiel ke akvo bolus kiel laktosupo en la lago. 03239
Bottom
03244
Top
TIMO: Egye meg a farkas a kántort. TIMO. Iĝu rostaĵo por lupo, la tuta viro. 03240
Bottom
03245
Top
JUHANI: Belökném egy farkasverembe, én magam meg vidáman sétálgatnék a verem szélén. JUHANI. En lupan enfalujon mi lin puŝus kaj mem mi promenadus ĝojante sur la rando. 03241
Bottom
03246
Top
AAPO: Egyszer a róka, megharagudván a medvére, becsalta egy verembe a szegény mackót. Kárörvendve nevetett a róka, és gúnyolódva sétált a tátongó verem peremén, majd fölkapaszkodott a hiúz hátára, az meg fölvitte egy közeli fenyő tetejére. A róka nagy vidámán énekeim kezdett, egybecsődítette a négy világtáj minden szelét-viharát, és megparancsolta nekik, hogy zengessék a fenyők kanteléjét az ő énekének dallamára. Megjött a keleti, megjött a nyugati szél, fújni kezdett dél felől is, és zengett-zúgott a fenyő. De megérkezett a heves északi szél is, nagy zúgással-búgással átviharzott a bozontos, sötét erdő felett. Ekkor a fenyő nagyot reccsent, megremegett, mélyen meghajolt, és végül is, derékba törve, rádőlt a veremre, dőltében pedig belelökte a rókát a gödörbe, egyenesen a medve körme közé. AAPO. Vulpo, maliculo, foje tromplogis urson en enfalujon, urson kompatindan. Multe la vulpo tiam ridis kaj promenadis supre ĉirkaŭ la granda kavaĵo, parolante mokeme. Poste ĝi sidiĝis sur la dorson de linko, ia linko ĝin portis supren sur altan piceon, kiu staris tie proksime. La vulpo komencis en sia ĝojo kanti kaj inviti ventojn el ĉiuj kvar direktoj; li ordonis ilin ludi la picean liuton iaŭ lia kanto. Baldaŭ venis la oriento, okcidento kaj la sudo kaj forte siblegis la piceo. Venis ankaŭ la forta nordo, kuregis tra la barba, malluma arbarego, zume-gante kaj bruegante. Tiam la piceo krakis, tremis kaj kliniĝis profunden, rompiĝis fine kaj renversiĝis en la direkto al la kavaĵo, ĵetante ĉe sia renversiĝo el la pinto ia vulpon mal-supren al la genuoj de Ia urso en la profunda kavaĵo. 03242
Bottom
03247
Top
TIMO: Hű, a kutyafáját! És aztán? TIMO. Diablo prenu! Sed poste? 03243
Bottom
03248
Top
JUHANI: Magad is sejtheted, hogy mi történt aztán. A medve keményen megmarkolta a róka bundáját, és megrázta, hogy a foga is kocogott tőle; éppúgy, mint ahogy a kántor bánt velem. De értem én, értem Aapo célzását. Emlékeztetni akar arra, hogy aki másnak vermet ás, maga esik bele. Úgy van, úgy, én azonban mégis a farkasveremnek szánom zsákmányul a kántort. JUHANI. Certe vi tion divenas, kio nun okazis. Pro Maria, la urso kaptis malmilde la vulpon kaj skuis tiel ke la dentoj klakis, kiel faris ia bona kantoro al mi. — Sed mi komprenas, kion Aapo celas. Li volis memorigi al mi ke, kiu fosas sub ali-ulo, falos mem en la foson. Estu eĉ tiel, sed mi dezirus,ke la kan-toro fariĝu kaptaĵo de lupa enfalujo. 03244
Bottom
03249
Top
TIMO: Az én szívem sem bánkódnék épp, ha látnám a kántort belebukfencezni egy farkas verembe. De mégsem hagynám szegény öreget túl sokáig vergődni abban a dohos lyukban. Két óráig, csupán kettőig, nem tovább. De hagyjuk ezt. Éljen békén a kántor, és még bánatos szívem mély vermébe se pottyanjon bele. Hanem valamin nagyon csudálkozom. Hogyan hihettek ilyen ostoba mesékben, mint ez a medveróka história! Jaj, testvérek, hiszen a róka egyetlen értelmes szót sem tud szólni, nemhogy összecsődít-hetné a világ minden szelét! Ti mindezt elhiszitek, én azonban tiszta hazugságnak vélem. TIMO. Vidi la kantoron fali en kavaĵon, tion ankaŭ mia koro ne kontraŭstarus. Sed mi tamen ne Ionge turmentus la mal-junan mizeruion en la malluma ĉelo. Du horojn, du horojn nur. Kaj estu jam sufiĉe. Vivu la kantoro en paco, sen falo eĉ en la kavaĵon de mia kolera koro. Sed unu afero min mirigas. Kiel vi povas kredi tiajn sensencaĵojn kiel ĉi tion pri vulpo kaj urso. Ho fratetoj! vulpo ne povas babili eĉ malgravaĵojn, an-koraŭ malpli inviti al si la ventojn de la mondo. Vi kredas ĉi tion, sed laŭ mia opinio la afero estas pura mensogo. 03245
Bottom
03250
Top
JUHANI: Azt eddig is tudtuk, hogy Timo feje nem tartozik a legokosabbak közé ezen a világon. JUHANI. Oni scias, kc la kapo de Timo ne estas unu el la plej akraj en ĉi tiu mondo. 03246
Bottom
03251
Top
TIMO: És ha nem is? De ezzel a buta fejemmel mégis járom oly becsületesen a világot, mint akár te, akárki más, férfi vagy asszony. TIMO. Eble. Sed kun ĉi tiu kapo mi migras tra ĉi tiu mondo egale honeste kiel vi aŭ iu alia, viro aŭ virino. 03247
Bottom
03252
Top
AAPO: Timo nem érti a példázatot. AAPO. Timo ne komprcnas Ia alegorion. 03248
Bottom
03253
Top
JUHANI: Bizony, szegény nem értette el. Hanem várj, megmagyarázom neked. A róka és a medve története nyilván abból az időből származik, amikor minden teremtett lény, sőt még a fák is tudtak beszélni, mint ahogy az az Ótestámentumban meg vagyon írva; így hallottam ezt megboldogult vak nagybátyánktól. JUHANI. Tute neniom tiu mizera knabo nun komprenas. Sed vidu, se mi klarigos al vi la aferon. La rakonto pri vulpo kaj urso estas verŝajnc el tiuj tempoj, kiam ĉiuj bestoj kaj eĉ la arboj scipovis paroli, kicl estas rakontate en la malnova testamento; kaj tion mi aŭdis de nia mortinta blinda onklo. 03249
Bottom
03254
Top
AAPO: Nohát, akkor te sem érted a mesét és a mese célzatát. AAPO. Eĉ vi nun ne komprenas la fablon kaj ĝian sencon. 03250
Bottom
03255
Top
TIMO: Aha! Bagoly mondja verébnek, hogy nagy fejű. TIMO. Sed »poto riproĉas kaldronon kaj mem havas nigran mentonon». 03251
Bottom
03256
Top
JUHANI: Mi az, még neked áll feljebb? Hidd el, öcskös, hogy hálát adok az Istennek, amiért nem vagyok olyan ostoba, mint te, szegény Timo. JUHANI. Cu vi volas sofisti, viro? Sed kredu al mi, mi dankas Dion pro tio, ke mi ne estas tiel malsaĝa kiel vi, Timo mizerulo. 03252
Bottom
03257
Top
TIMO: Ha nem vagy, hát nem vagy! Baj az? TIMO. Nu, estu tiel; mi ne vidas ian danĝeron en tio. 03253
Bottom
03258
Top
EERO: Tégy úgy, Timo, mint a hajdani vámszedő: csak verd a melled, s majd meglátjuk, melyikőtök megy majd innen derekabb emberként haza. EERO. Faru vi, Timo, kiel impostisto iam: nur frapu sur via brusto kaj ni vidos, kiu el vi malsuprenirinte hejmen estos pravigita pli ol la alia. 03254
Bottom
03259
Top
JUHANI: Nézd csak, hát a kis Eero is megszólalt, a született publikánus? JUHANI. Aj! ĉu jam eĉ la etulo Eero estis trafita, vi impost-isto mem? 03255
Bottom
03260
Top
[EERO: Sattui oikein makeasti itse puplikaanien päämieheen, tuohon pikku-Zakeukseen. EERO. Trc dolĉc estis trafata la ĉefimpostisto mem, la mal-granda Zakĥeo. 03256
Bottom
03261
Top
[JUHANI:] Hanem engem nem érdekelnek a publikánusaid, én szépen aludni megyek. így ni, hátat fordítok nektek, és alszom, mint hangyaboly a hó alatt. De Isten óvjon bennünket! Ugyan szörnyű helyen telepedtünk le! JUHANI. Min ne interesas viaj Zakĥeoj kaj dolĉejoj, sed mi kuŝiĝos por dolĉe dormi. Dorse kontraŭ vi mi volas min turni kaj kuŝi kicl formikejo sub neĝo. Sed — Dio nin helpu! ni haltis en terura loko. 03257
Bottom
03262
Top
AAPO: Ugyan miért? AAPO. Kial? 03258
Bottom
03263
Top
JUHANI: Ott áll az a különös, ijesztő formájú szikla, mely mindig oly gyászos hangon veri vissza a harangok kongását. És nézzétek azokat a szemeket; szakadatlanul ránk merednek! Borzadály fog el. Menjünk innen, az ég szerelmére! JUHANI. Tie ja estas la stranga, teruraspekta ŝtono, kiu ĉiam donas funebran respondon al la muĝado de la preĝejaj sonorilegoj. Kaj vidu la okulojn, kiuj fikse nin rigardas de tie senĉese. Mi teruriĝas. Ni foriru en la nomo de la Sinjoro! 03259
Bottom
03264
Top
TUOMAS: Maradjunk békén. TUOMAS. Ni sidu trankvilaj. 03260
Bottom
03265
Top
JUHANI: Itt valami kegyetlen és haragos erdei szellem kísért. JUHANI. Sed la arbara spirito estas ĉi tie severa kaj ko-lerema. 03261
Bottom
03266
Top
AAPO: De csak azokra haragszik, akik káromkodnak, vagy más istentelenséget művelnek. Ezért vigyázz magadra. Hanem azokról a szikla oldalán levő képekről tudok egy régi-régi mesét. AAPO. Nur al tiuj, kiuj blastemas aŭ faras alian malpiaĵon. Tial gardu vin kontraŭ tio. Sed la rakonto pri la figuroj tic en la flanko de Ia ŝtono estas historio ci malproksimaj tcmpoj. 03262
Bottom
03267
Top
LAURI: Elmondanád? LAURI. Cu vi volas rakonti ĝin al ni? 03263
Bottom
03268
Top
AAPO: Jó, de előbb nézzétek meg alaposabban azt a követ. Mintha négy aranyos, tüzes pont sugározna róla felénk; két szerelmesnek, egy gyönyörű hajadon-nak és egy deli legénynek ragyogó szeme az; képüket ott láthatjátok a kőbe karcolva. Nézzétek meg őket, kissé összehunyorított szemmel. Ott ülnek gyöngéden összeölelkezve. Lejjebb pedig, a szerelmesek lábánál, meggömyedve s karddal átszúrva, egy öreg bajnok hever. AAPO. Sed rigardu unue pli atcntc la ŝtonon. Tic vi vidas kvazaŭ kvar orajn, brilantajn punktojn. Ili cstas la okuloj de geamantoj, de bela junulino kaj brava junulo; kaj ankaŭ iliajn bildojn vi vidas desegnitaj sur la ŝtono. Rigardu iiin pcr duonfermitaj okuloj. Tic ili sidas kunigitaj en ama ĉirkaŭ-preno. sed pli malsuprc, ĉe la piedoj de la gejunuloj kuŝas kurbiĝinta kaj per glavo trapikita maljuna viro. 03264
Bottom
03269
Top
TIMO: Úgy van, ahogy mondod. TIMO. Custe kiel vi diras. 03265
Bottom
03270
Top
LAURI: Mintha én is valami ilyet látnék. Hanem halljuk a mesét. LAURI. lon tian ankaŭ mi kredas vidi. Sed rakontu la afcron. 03266
Bottom
03271
Top
Aapo a következő mesét mondta el nékik: Aapo prezentis al ili la sekvantan rakonton. 03267
Bottom
03272
Top
Itt a közelben valamikor gyönyörű vár állott. A vár urának, egy gazdag és hatalmas embernek egyetlen gyermeke egy anyátlan árva leány volt, szépséges, mint a hasadó hajnal. Egy derék ifjú nagyon megszerette a lányt, ám a vár kegyetlen ura, akinek szívében soha gyökeret nem vert a szerelem, a lányt is, a legényt is gyűlölte. A lány azonban viszontszerette a délceg legényt, és gyakran kijöttek ide, erre a zúgó-zengő rétre; épp itt, a szikla tövében szoktak találkozni egymással. De a kegyetlen apa valahogyan neszét vette a fiatalok titkos frigyének, és a leány füle hallatára szörnyű esküt tett. „Leányom - mondotta -, jól vigyázz, nehogy titkos ölelkezésen érjelek benneteket az erdő sötétjében. Mert tudd meg, hogy kardom azon nyomban véres halálban fog egyesíteni titeket. Ezt ígérem, és szentül megfogadom.” így szólt, s a szép hajadon rettegve hallgatta a borzalmas esküt. Ám szíve választottját mégsem tudta elfeledni, sőt szerelme egyre hevesebben lángolt. Staris ĉi tie proksime iam impona kastelo, kaj la sinjoro de tiu kastclo estis riĉa kaj potenca viro. Li havis duonfilinon, senpatrinan, sed ĉarman kaj belan kicl matcno. La junulinon amis junulo, sed la junulon kaj la junulinon malamis la terura mastro de la kastelo, en kics koro ne estis loko por amo. Sed ankaŭ la filino amis la noblan junulon; kaj iii oftc rcn-kontiĝis sur ĉi tiu resonanta erikejo, kaj ĝuste ĉe tiu ŝtono estis ilia renkontejo. Sed la patro sciiĝis pri la sekreta ligo de la gejunuloj kaj li diris fojc en la orelon de la junulino teruran ĵuron. »Mia filino», li diris, «gardu vin, ke mi ne trovu vin en ĉirkaŭpreno en nokto de arbaro. Sciu, kc mia glavo tuj vin edzinigos al sanga morto. Tion mi promesas kaj sanktc ĵuras.» Tiel li diris, kaj la junulino teruriĝis aŭdintc la ĵuron. Tamcn ŝi ne forgesis la amikon de sia koro, kaj pii arda fariĝis ŝia amo. 03268
Bottom
03273
Top
Csöndes nyári éjszaka volt; a szűz valahogy megsejtette, hogy az ifjú ott bolyong a réten, és várja szerelmesét. Végre is, midőn úgy hitte, hogy a várban mindenki mély álomban nyugszik, szerelmi találkozóra indult a lány; széles, lágy leplébe burkolózva, mint az árnyék osont ki a vár kapuján, eltűnt az erdő sűrűjében, majd a harmatos bokrok között újból elő-előlebbent kék fátyla. Csakhogy a várban nem mindenki aludt ám: a vár ura ott állt az ablakban, és megleste a lányt, amint éji árnyként tovasuhant. Ekkor éles kardot kötött derekára, kezébe dárdát ragadott, és kirohant az erdőbe, a lány nyomában. Vérszomjas vad futott a szelíd szemű bárány után. Estis kvieta somernokto; venis en la bruston de la junulino antaŭscnto, ke Ia junulo iras sur la crikejo, atendante sian karul-inon. Finc, kiam ŝi krcdis, kc ĉiuj en la kastelo jam kuŝas en profunda dormo, ŝi ekiris, volvinte sin per vasta, maldika ŝalo, al sia amrcnkonto, kaŝiris kvazaŭ ombro eksteren, malaperis baldaŭ en la sino de la arbaro, kaj la blua ŝalo ekflirtis foje en la rosa densejo. Sed ne ĉiuj en la kastelo dormis, ĉar ĉe la fenestro de la kastelo staris la sinjoro mem, observante la junulinon, kiu foriris simiic ai nokta fantomo. Tiam li zonis al sia flanko la glavon, kaptis lancon per la mano kaj rapidis eksteren, mal-aperis en arbaro post la junulino. Sangon soifanta rabobesto tiam persekutis mildokulan ŝafidinon. 03269
Bottom
03274
Top
A lány pedig csak sietett föl lélekszakadva a dombtetőre, s ott, a szürke kőszikla alatt, ott találta szerelmesét. Ott álltak hát, gyöngéden átölelték egymást, és szerelmes szavakat suttogtak boldogan egymás fülébe. Már-már nem is e földön álltak: lelkűk fönn sétált az ég virágos mezőin. így telt el néhány pillanat, ekkor azonban hirtelen előrontott a vár kegyetlen ura, és dárdáját oly erővel vágta a lány bal oldalába, hogy az hegyével a legény jobb oldalán jött ki, és így egyesítette őket a halálban. A két szerelmes ráhanyatlott a sziklára, vérük pedig egybefolyva ömlött a földre, s vörösre festette a hangavirágok szirmait. A gyilkos acél által egymáshoz láncolva hevertek szódanul a sziklapadon, és gyöngéden átölelve tartották egymást, szemük pedig mint négy gyönyörű aranycsillag szegeződött a vár hatalmas urára, ki ámulva nézte a halál torkában ezt a csodálatos, szelíd képet. Hirtelen heves vihar kerekedett, dörgött és villogott az ég, azonban a fiatalok szeme a kéklő villámfényben is boldog elragadtatással sugárzott, mint négy ünnepi gyertya az ég szentséges termében. A gyilkos pedig csak nézte, nézte őket, mialatt feje körül dühösen tombolt az ég haragja. Hatalmas erővel szólt leikéhez a fiatalok csodálatos, elhaló tekintete, patakzó vére és a menny dörgése. Lelke, életében először, megrendült; szívében sötét és hideg megbánással tekintett a haldoklók szemébe, mely szüntelenül boldog mosolyt sugárzott felé. Szíve elszorult, megremegett: körülötte csapkodtak a villámok, zúgott a rengeteg, s a kárhozat szellemei minden oldalról feléje rohantak. Lelkében végtelen szenvedély viharzott. Sed supren sur la erikejon rapidis la spireganta knabino kaj rcnkontis sian amikon tie, ĉe la griza ŝtono. Tic ili staris ame ĉirkaŭprenante unu la alian, flustrante vortojn de amo en feliĉa momento. Ili ne plu staris sur la tera grundo ĉi tie, sed iliaj animoj migris sur florherbejoj de la ĉielo. — Pasis tiel kelkaj momentoj, kaj subite apcris la terura sinjoro de la kastelo, puŝis la akran lancon en la maldekstran flankon de la junulino tiel ke ĝia pinto eliĝis el la dekstra flanko de la junulo, kaj tiamanicre li kunligis ilin en morto. Ili falis kontraŭ la ŝtonon, kaj en unu rivereto fluis ilia sango sur la erikejo, ruĝigante la vangojn de la erikfloroj. Tie, kunligitaj per ŝtala ligilo ili sidis sur ŝtona sidejo, senvortaj, sed ĉiam amc ĉirkaŭprenante unu la alian. Kaj beiege, kvazaŭ kvar oraj steloj, brilis iliaj okuloj kontraŭ la potenca mastro de la kastelo, kiu konstcrnitc rigar-dis la mirindan, trankvilan scenon en la faŭko de ia morto. Subite estiĝis fulmotondra vetero, la ĉielo flagris kaj tondris, sed en la blua flamo de la ekbriloj la okuloj de la gejunuloj lumis feliĉcge, kicl kvar kandcloj en salono ĉiela, en sankta aero lumas. Ĉi tion rigardis la mortiginto, kiam la kolero de la supera alto furiozis sur kaj ĉirkaŭ li. Forte alparolis lian animon la belege estingiĝantaj okuloj de la gejunuloj, ilia to-rente fluanta sango, forte parolis la tondranta ĉielo. Li sentis emocion, unuafojan emocion, kiam li kun pento malvarma kaj nigra en la koro rigardis la mirindajn okuiojn de la mortantoj, okulojn kiuj ĉiam, senĉese kun ridcto direktiĝis al li. Lia koro teruriĝis kaj tremis, kiam la fulmoj eklumis kaj la universo bruegis, kaj de ĉiuj flankoj ĵetiĝis sur lin spiritoj de teruro. Senlima ekscito okupis lian animon. 03270
Bottom
03275
Top
Még egyszer rátekintett a fiatalokra: onnan azonban még mindig ugyanazok a sugárzó szemek mosolyogtak felé, noha ragyogásuk már hamvadni kezdett. Ekkor karját keresztbe fonva, jeges tekintettel hosszan bámult kelet felé, s így állt némán a komor éjszakában. Végül azonban mélyen föllélegzett, és hosszú, ijesztő kiáltás szakadt fel a melléből, mely dörögve keringett a táj felett. Egy pillanatig némán figyelt és hallgatózott, míg kiáltásának utolsó visszhangja is el nem csendesedett a távoli dombok ölén. Ekkor aztán, folyton kelet felé bámulva, újból rémesen elbődült. Hegytől hegynek futott a hang, s ő feszülten figyelte, hogyan kereng a visszhang a táj felett. Végül azonban a messzi, remegő hang is elhalt, elült a villámlás, kihunyt a fiatalok ragyogó szeme, már csak a súlyosan zuhogó zápor sóhajtozott az erdőben. Ekkor hirtelen, mintha álomból ébredt volna, kirántotta kardját hüvelyéből, átdöfte vele szívét, és holtan bukott a szerelmesek lábához. Még egyszer villámlott, még egyszer megdördült az ég, hogy aztán mélységes csönd boruljon a vidék fölé. Li rigardis ankoraŭ unu fojon la gejunulojn; sed tie ĉiam la samaj brilantaj okuloj, kvankam jam estingiĝantaj, rigardis ridetc al li. Tiam li mctis kruce siajn brakojn kaj komencis kvazaŭ per giaciiĝinta okulo fikse rigardi al la oriento, kaj tiel li staris longe muta en la malluma nokto. Sed fine li subite levis sian bruston alten kaj eligis longan krion, longan kaj timige fortan, kiu tondrante ruliĝis ĉirkaŭe en la regiono. Ree li staris muta momenton, dum kiu li aŭskultis zorge kaj longe, ĝis la eĥo de lia krio mallaŭtiĝis en la sino de la plej malprok-sima altaĵo. Kaj kiam ĉi tio estis okazinta, li ree, ankoraŭ fikse rigardante al Ia oriento, kriis terure, kaj Ionge ruliĝis la eĥo, kies kuradon de monto al monto li aŭskultis kun atento. Sed fine mortis la malproksima, tremanta voĉo, la fulmado ripozis kaj estingiĝintaj estis la brilantaj okuloj de la ge-junuloj; nur peza pluvo ĝemis en la arbaro. Tiam, kvazaŭ subite vekiĝinta el dormo, la sinjoro de la kastelo ektiris sian glavon el la ingo, trapikis sian bruston kaj falis al la piedoj de la gejunuloj. Kaj la ĉielo fulmis ankoraŭ, fulmis kaj tondris; sed baldaŭ regis ĉie silento. 03271
Bottom
03276
Top
Eljött a reggel, s a réten, a szürke szikla lábánál ott találták a halottakat; elvitték és egymás mellé temették őket. A sziklán azonban ott maradt a képük: két fiatal ember szerelmes ölelésben, lábuknál pedig egy mord, szakállas bajnok térdel. És négy csodálatos szögecs, négy aranycsillag ragyog a kőből éjjel-nappal, akár a szerelmesek gyönyörűen sugárzó szeme. A mese úgy beszéli, hogy ezeket a képeket egy villámcsapás véste bele a sziklába. És mint itt a képen, úgy ül a szűz, és a legény ott fenn, az ég trónusán, nagy boldogságban; a vár hajdani ura pedig úgy tekergőzik a büntetés tüzes ágyán, mint az a bajnok ott a kövön. Midőn megszólalnak a templom harangjai, mindig hegyezi a fülét, és hallgatja, milyen visszhangot ver a szikla; ám a hang mindig szomorúan zendül. Igaz, egyszer majd csodálatosan lágy és örömteljes hangot fog adni a kő, s ekkor ütött annak a kárhozottnak is a megbocsátás és az üdv órája, de akkor nincs már messze a világ vége sem. Ezért hallgatja a nép nyugtalan érdeklődéssel a visszhangot a szikla felől, ha megkondulnak a harangok. Szívből kívánják ugyan a halottnak a megbocsátás óráját, de borzalommal gondolnak a végítélet napjára. Mateno venis, kaj oni trovis la mortintojn sur la erikejo ĉe la griza ŝtono; oni forportis ilin kaj pretigis por ili lokon unu apud la alia en tombo. Sed en la ŝtono oni vidis poste iliajn bild-ojn; kaj videblaj tie estis du gejunuloj ĉirkaŭprenantaj unu Ia alian, kaj sub ili surgenue severa, barba viro. Kaj kvar mir-indaj butonoj, kvazaŭ kvar oraj steloj, en la flanko de la ŝtono brilas kaj nokte kaj tage, rememorigante pri la belege estingiĝintaj okuloj de la geamantoj. Kaj sago de fulmo, kiel rakonto diras, desegnis ĉesiaekbrilo, sur la ŝtono ĉi tiujn bildojn. Kaj kiel en ĉi tiu bildo, sidas la junulo kaj la junulino feliĉaj sur seĝoj en la supera alto; kaj kiel la viro tie rampas, la antaŭa sinjoro de la kastelo kuŝas en varmega aero sur la punlito. Kaj kiam sonas la sonorilegoj de la turo, li akrigas sian aŭdon, aŭskultante eĥon el la ŝtono. Iam tamen el Ia ŝtono aŭdiĝos mirinde milda kaj ĝoja voĉo, kaj tiam estos ven-inta al la viro momento de repaciĝo kaj savo, sed proksima estos tiam la momento de la tuta mondo. Kaj tial la popolo ĉiam aŭskultas kun granda maltrankvilo eĥon el la ŝtono, kiam Ia sonorilegoj sonas. Ili volus, ke la repaciĝa tago por la viro aperu, sed ili memoras kun teruro la juĝomomenton de la mondo. 03272
Bottom
03277
Top
Ezt a mesét mondotta el Aapo testvéreinek a Sonnimáki rétjén. Tio estis la historio, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj sur la erikejo Sonnimaki. 03273
Bottom
03278
Top
TIMO: Hanem ugyan izzadhat az öreg! Egész az ítélet napjáig! Ohó! TIMO. Sed vere la maljunulo devas ŝviti. ĉis la tago de juĝado! Hoho! 03274
Bottom
03279
Top
SIMEONI: Te fajankó! Vigyázz, nehogy ebben a pillanatban zendüljenek meg a végítélet harsonái. SIMEONI. Vi malsaĝulo, gardu vin, ke ne ĝuste en ĉi tiu momento muĝos la trumpeto de la juĝo. 03275
Bottom
03280
Top
EERO: Addig nem kell félni a világ végétől, amíg csak pogányok akadnak a földön. És íme, itt a kereszténység kellős közepén, itt is él hét elvadult pogány! De nincs olyan rossz, amiben valami jó is ne lenne. Hiszen így mi a világ oszlopai és támaszpillérei vagyunk! EERO. La pereon de la mondo oni ne bezonas timi tiel longe kiel ekzistas paganoj sur Ia tero. Nu, pro Dio! ĉi tie ja estas sep sovaĝaj paganoj tute meze de la kristanaro. Sed en ĉiu malbono estas iom da bono. Ni ja estas kolonoj de la mondo, ni. 03276
Bottom
03281
Top
JUHANI: Te a világ oszlopa? Te Hüvelyk Matyi! JUHANI. Cu vi estus kolono de la mondo? Sescola. 03277
Bottom
03282
Top
SIMEONI: Reszketni fogsz, Eero, reszketni fogsz, mint az ördög, ha majd közeledik az a nap, amit most kigúnyolsz. SIMEONI. Vi tremos, Eero, vi tremos kiel la satano, kiam alproksimiĝos la tago, kiun vi nun blasfemas. 03278
Bottom
03283
Top
TIMO: Dehogy fog reszkeaii, dehogy; kezeskedem érte! Hanem lesz akkor égszakadás-földindulás, hohó! Két földindulás már volt, a harmadik még eljövendő; akkor fog feltűnni az üdvösség nagy jele. A világ pedig, mint a száraz nyírfa bocskor, porrá és hamuvá válik. Akkor a tehenek bőgni fognak a réten, s a disznók visítanak a kertek alatt, már tudniillik ha a világ vége nyáron következik be. Ha azonban télidőben történne, akkor a tehenek az istállóban fognak tombolni, a szegény disznók meg az ólban, az almon visí-toznak. Nagy zenebona lesz akkor, fiúk! Két földindulás már volt, a harmadik még eljövendő, mint ahogy vak nagybátyánk mondogatta. TIMO. Tion li ne faros, tion mi garantias. Ho, ho! tiam estos tumulto kaj bruado. Du tumultoj jam estis, ia tria ankoraŭ ne venis; kaj tiam montriĝos tiu granda signo de feiiĉego; tiam la mondo fariĝos cindro kaj polvo kiel seka betulŝela ŝuaĉo. Tiam la brutaro en la paŝtejo blekegos kaj la porkoj sur la hejmvojo terure kriegos, se ĉi tiu pereo okazos en somero, sed se ĝi okazos en vintro, tiam la brutaro baraktos kaj blekegos en la stalo, kaj sur la pajlaĵo de la stalo la porkoj kriegos. Tiam estos bruegado, knaboj. Ho! Du tumultoj jam estis, la tria ankoraŭ ne venis, kiel diris nia blinda onklo. 03279
Bottom
03284
Top
SIMEONI: Igen, igen, csak emlékezzünk mindig erre a napra. SIMEONI. Jes, ni memoru tiun tagon. 03280
Bottom
03285
Top
JUHANI: Hallgassatok már, testvérek. Isten őrizz! Egész megzavarjátok az ember szívét. Aludjunk inkább, aludjunk. JUHANI. Jam silentu, fratoj. Dio gardu! Vi tute ren-versas ĉi tie la koron de viro. Ni ekdormu, ni ekdormu! 03281
Bottom
03286
Top
így beszélgettek a testvérek, de végül elhalt ajkukon a szó, és egymás után elnyomta őket az álom. Csak Simeoni virrasztott még egy ideig; hátát egy fenyő görcsös gyökerének vetve ült, és elmélkedett a világ végéről, a végítélet rettenetes napjáról. Pirosán, nedvesen parázslóit a szeme, és napégette arca vörösbarnán világolt. Végül azonban ő is elszunnyadt; így aludtak édes-deden a tűz körül, mely még lobogott egy ideig, aztán elhamvadt és kihunyt. Tiel ili babilis, sed la diskutoj fine silentiĝis kaj la dormo ilin kuŝigis unu post la alia. La lasta, kiu maldormis, estis Simeoni apogante sin al dikŝeia pina trunko. Li sidis kaj med-itis pie pri Ia lastaj tempoj de la mondo kaj pri Ia granda tago de ia juĝo. Kaj ruĝaj, malsekaj brilis liaj okuloj, sed bruna ruĝetaĵo sur liaj malglataj vangoj estis malproksime videbia. Fine ankaŭ li ekdormis; kaj tiel ili ĉiuj dolĉe sonĝis ĉe la bivakfajro, kiu ankoraŭ flagris momenton, sed iom post iom malpliiĝis kaj estingiĝis. 03282
Bottom
03287
Top
Bealkonyodott, s nemsokára leszállt az éj. Meleg és fülledt volt a levegő, északkelet felől, az ég peremén fel-fellobbant a villám, és sötét zivatarfelhők gomolyogtak elő. Sebesen, mint a sas, repült a vihar a falu fölé, elszórta mennyköveit, s egy villám felgyújtotta a papiak csűrét, mely telve száraz szalmával, csakhamar lobogó lángba borult. Megkondultak a harangok, és megzaj-dult a falu, mindenfelől emberek rohantak a dühöngő tűz felé, özönlöttek a férfiak és a nők, de hiába. Ijesztően égett-ropogott a pajta, s a lángok veresre festették az ég boltozatját. Most a vihar a Sonnimákire rontott, ahol a testvérek mély álomban hevertek, s horkolásuktól harsogott a rét. Egy borzalmas mennydörgés felriasztja őket, és úgy megijednek, ahogy még soha. Álomtól bódult elméjüket szörnyű rémület fogja el, mivel az elemek tombolása a komor éjszakában rögtön a kísérteties mesét s a világvégének képét juttatja eszükbe. A sötét éjszakában csak a cikázó villámok és a faluban hullámzó tűzvész rémes vörössége világított. Most újabb villám lobbant, s utána akkorát csattant az ég, hogy a testvérek nyomban fölébredtek. Rémült kiáltással ugrottak talpra, hajuk mint a zúgó sás meredt az égnek, szemük kerekre tágult, és így bámultak egymásra néhány pillanatig. La tago krepuskiĝis kaj ia krepusko densiĝis en nokton; la vetero estis milda kaj varma: iam kaj tiam fulmis en la nord-oriento sub la ĉielo, ĉar forta fulmotondro aitiĝis sur la firma-mento. Kun agla rapideco ĝi proksimiĝis al la preĝeja viiaĝo, ĵetadis el sia sino fajron kaj ekbruiigis subite Ia draŝejon de la pastrejo, kiu, plena je seka pajlo, baldaŭ ekflamis en granda bruio. La sonorilegoj komencis brue soni kaj ekestis moviĝado en la vilaĝo, el ĉiuj direktoj venis popolo al Ia furioza fajro, alfluis viroj kaj virinoj, sed vane. Timige Ia draŝejo flamis, kaj sangruĝa fariĝis la firmamento. Sed Ia vetero ĵetis sin nun en direkton al Sonnimaki, kie Ia fratoj kuŝis en profunda dormo; kaj de ilia ronkado bruis la erikejo. Nun terura tondro ilin vekos kaj tiam ili ektimos pli ol iam antaŭe en sia vivo. Ilia sonĝodelira animo teruriĝos, ĉar ili rememoros la malĝojan rakonton, priskribojn pri la finiĝo de la mondo, dum la naturo furiozos ĉirkaŭ ili en terura nokto. Kaj kio estas lumo en ĉi tiu nokto, tio estas el flagroj de fulmotondra nubo kaj el timiga, fantome ondanta brulo en la vilaĝo. — Nun fulmis kaj sammo-mente sekvis tondro terura, kiu tuj vekis Ia fratojn. Forte kriante per laŭtega voĉo, ili saltis samtempe de la tero, kaj kun elstarantaj hararoj kvazaŭ susurantaj kanoj, kaj kun okuloj kvazaŭ ringoj en la kapo, ili kelkajn momentojn fikse rigardis unu la alian. 03283
Bottom
03288
Top
SIMEONI: Itt a végítélet! SIMEONI. La juĝotago! 03284
Bottom
03289
Top
JUHANI: Hol vagyunk, hol vagyunk? JUHANI. Kie ni estas, kie ni estas? 03285
Bottom
03290
Top
SIMEONI: Hát már megyünk? SIMEONI. Ĉu ni jam estas survoje? 03286
Bottom
03291
Top
JUHANI: Segítség, kegyelem! JUHANI. Helpu nin, graco! 03287
Bottom
03292
Top
AAPO: Szörnyű, szörnyű! AAPO. Terure, terure! 03288
Bottom
03293
Top
TUOMAS: Bizony szörnyű! TUOMAS. Terure, vere! 03289
Bottom
03294
Top
TIMO: Uram, oltalmazz bennünket, szegény fiúkat! TIMO. Sinjoro gardu nin, mizerajn knabojn! 03290
Bottom
03295
Top
SIMEONI: Már a harangok is megkondultak. SIMEONI. Jam la sonorilcgoj sonas! 03291
Bottom
03296
Top
JUHANI: Táncolnak és csattognak a kövek. Hűha! JUHANI. Kaj la ŝtono tintas kaj dancas! Hi, ho! 03292
Bottom
03297
Top
SIMEONI: „Zúgnak az égi harangok...” SIMEONI. »La ĉiclaj sonoriloj sonas.» 03293
Bottom
03298
Top
JUHANI: „Erőtlenül porba hullok.” JUHANI. »Kaj miaj fortoj malapcras!» 03294
Bottom
03299
Top
SIMEONI: Hát csak így, egyszeriben indulnunk kell e világból? SIMEONI. Kaj ĉu ĉi tiel ni nun veturas? 03295
Bottom
03300
Top
JUHANI: Kegyelmezz nékünk, irgalmas Isten! JUHANI. Helpu nin, kompatemo kaj graco! 03296
Bottom
03301
Top
AAPO: Jaj, borzalom! AAPO. Ho vc! terure! 03297
Bottom
03302
Top
JUHANI: Tuomas, Tuomas, kapaszkodj a kabátom farkába! Hűha! JUHANI. Tuomas, Tuomas, kaptu mian jakbaskon kaj tenu firme! Hi, ho! 03298
Bottom
03303
Top
SIMEONI: Hűha! Most hát végünk, végünk! SIMEONI. Hi, ho! nun ni veturas, veturas! 03299
Bottom
03304
Top
JUHANI: Tuomas, testvérem a Krisztusban! JUHANI. Tuomas, mia frato en Kristo! 03300
Bottom
03305
Top
TUOMAS: Itt vagyok, mit akarsz? TUOMAS. Jen mi cstas; kion vi volas? 03301
Bottom
03306
Top
JUHANI: Imádkozz! JUHANI. Preĝu! 03302
Bottom
03307
Top
TUOMAS: Úgy? Imádkozz te! TUOMAS. Jes, preĝu ĉi tie! 03303
Bottom
03308
Top
JUHANI: Timo, imádkozz, ha tudsz. JUHANI. Preĝu, Timo, se vi scipovas! 03304
Bottom
03309
Top
TIMO: Hát megpróbálom. TIMO. Mi volas peni. 03305
Bottom
03310
Top
JUHANI: Hamar, hamar! JUHANI. Tion faru rapide! 03306
Bottom
03311
Top
TIMO: Ó, Uram, ó, nagy szenvedés, ó, Betlehem kegyelmi trónusa! TIMO. Ho, Sinjoro, malĝojo granda, ho, gractrono de Betlchemo! 03307
Bottom
03312
Top
JUHANI: Mit mondasz, Lauri? JUHANI. Kion diras Lauri? 03308
Bottom
03313
Top
LAURI: Nem tudom, mit szólhatnék ebben a nagy nyomorúságban. LAURI. Mi ne scias kion diri en ĉi tiu mizero. 03309
Bottom
03314
Top
JUHANI: Nyomorúság, végtelen nyomorúság! De úgy hiszem, még sincs itt a világ vége. JUHANI. Mizcro, senlima mizero! Sed mi kredas tamen, ke la fino ne ĝuste ankoraŭ venis. 03310
Bottom
03315
Top
SIMEONI: Ó, ha legalább egy nap kegyelmi időt nyernénk! SIMEONI. Ho, se oni donus al ni tempon de pardono ankoraŭ eĉ unu tagon! 03311
Bottom
03316
Top
JUHANI: Vagy egy hetet, egy drága hetet! Mit gondoltok, mi ez az ijesztő fény, mit jelent a harangok zűrzavaros kongása? JUHANI. Aŭ unu semajnon, multvaloran semajnon! Sed kion ni pensu pri ĉi tiu terura lumo kaj pri la konfuza sonado de la sonorilegoj? 03312
Bottom
03317
Top
AAPO: Tűzvész van a faluban, jó emberek. AAPO. Estas ja brulo en la vilaĝo, karaj kunuloj. 03313
Bottom
03318
Top
JUHANI: Tűzvész hát, s félreverték a vészharangot. JUHANI. Jes, Aapo. Kaj la alarma sonorilcgo bruas. 03314
Bottom
03319
Top
EERO: Kigyulladt a pap csűrje. EERO. La draŝcjo de la pastrejo brulas. 03315
Bottom
03320
Top
JUHANI: Pusztuljon el ezer csűr, csak maradjon meg ez a romlott világ, és benne mi, hét bűnös gyermek. Uram, segíts! Egész testem kiverte a hideg verejték. JUHANI. Eĉ mil draŝejoj brulu, se nur staras ĉi tiu vermo-plena mondo kaj ni, ĝiaj sep pekaj infanoj. Sinjoro, helpu! Mia tuta korpo ja naĝas en fluo de malvarma ŝvito. 03316
Bottom
03321
Top
TIMO: Igazat szólva, nékem is majd nadrágba szaladt a bátorságom. TIMO. Ankaŭ mia pantalono ne estas sen tremo. 03317
Bottom
03322
Top
JUHANI: Soha ilyen percet! JUHANI. Senkompara momento! 03318
Bottom
03323
Top
SIMEONI: így büntet bennünket az Úr vétkeink miatt. SIMEONI. Ci tici Dio nin punas pro niaj pekoj. 03319
Bottom
03324
Top
JUHANI: Igaz, igaz! Miért is énekeltük azt a csúfondáros nótát a Rajamáki-regimentről! JUHANI. Vere! Kial ni kantis tiun malican kantaĉon pri la regimento de Rajamaki? 03320
Bottom
03325
Top
SIMEONI: Gyalázatos gúnyt űztetek Mikkóból és Kai-sából. SIMEONI. Vi mokis senhonte Mikkon kaj Kaisan. 03321
Bottom
03326
Top
JUHANI: Ahogy mondod. De Isten áldja meg őket! Áldjon meg mindnyájunkat, mindenkit, még a kántort is! JUHANI. Veron vi diras! Sed Dio benu ilin! Li bcnu nin ĉiujn, ĉiujn, eĉ la kantoron. 03322
Bottom
03327
Top
SIMEONI: Ezt az imát örömmel hallgatja az ég. SIMEONI. Tiu preĝo plaĉas al la ĉielo. 03323
Bottom
03328
Top
JUHANI: Hanem most már gyerünk innét, erről a borzalmas helyről. Amott lent mint a pokol kemencéje világít a tűzvész fénye, emitt pedig, a szikla oldalában, azok a szemek is oly gyászosan csillognak felénk. Tudjátok meg, hogy Aapo meséje ezekről a macskaszemekről okozta ezt a hidegrázást a gerincünkben. De kotródjunk innen, és senki itt ne felejtse a könyvét vagy a tarisznyáját. Induljunk, testvérek! Föl Tam-mistóba, Kyöstihez! Isten segítségével Kyöstihez, és aztán holnap, ha megérjük a holnapot, haza... Rajta JUHANI. Ni foriru el ĉi tiu terura loko. De tie brilas al ni la brulo kvazaŭ fornego de infcro kaj de tie el Ia ŝtonflanko ankaŭ la okuloj brilas tiel mizcrc kontraŭ ni. Sciu, kc ĝuste la rakonto de Aapo pri la katokuloj kaŭzis ĉi tiun tremadon en niaj dorsostoj. Sed ni foriru, kaj neniu ei ni forgesu sian saketon kaj sian abocolibron. For, fratoj! Al Tammisto ni marŝu, al Kyosti, al Kyosti per helpo de la Sinjoro, kaj de tie morgaŭ hejmen, se ni vivos. Ni ekiru! 03324
Bottom
03329
Top
LAURI: De nemsokára nyakunkban a zápor, s elázunk, mint az ürgék. LAURI. Sed baldaŭ falos densa pluvo sur niajn nukojn kaj ni malsekiĝos kvazaŭ ratoj. 03325
Bottom
03330
Top
JUHANI: Hadd ázzunk! A fő, hogy kegyelmet nyertünk. Induljunk hát. JUHANI. Lasu nin malsekiĝi, lasu nin malsekiĝi! Ni ja ankoraŭ riccvis gracon. Ni ekiru nun! 03326
Bottom
03331
Top
Nagy sebesen útnak eredtek, egymás sarkában, sietve szedték a lábuk. Nemsokára egy homokos ösvényre értek, és Tammisto háza felé vették útjukat. A villámok fényénél és a messze hangzó mennydörgések közepette így meneteltek egy ideig, míg csak heves zápor nem kezdte paskolni őket. Ekkor aztán futásra fogták a dolgot, és rohanva rohantak a Kulomáki fenyő alá, mely magas törzséről, sűrű lombjáról messze híres fa volt, és eső idején már sok vándornak nyújtott védelmet. Ennek a fának a tövénél húzódtak meg a testvérek, fölöttük pedig zuhogott az eső, zúgott a fa; midőn azonban kitisztult az ég, ők is folytatták útjukat. Elcsöndesült a természet, elült a szél, eloszlottak a felhők, és sápadtan szállt fel a hold a fák lombjai fölé. Gond és sietség nélkül bandukoltak a testvérek a lucskos úton. Ili rapidis for, irantc unu post Ia alia, venis baldaŭ sur la sablan vojon kaj sin direktis al la domo Tammisto. En fulmado kaj tondrado, kiu ruliĝis en ĉiujn dircktojn sub la ĉielo ili iris mallongan tempon, ĝis fine densa pluvo komencis sin verŝi sur ilin. Tiam ili plirapidigis la iron al kuro kaj proksimiĝis al »la piceo de Kulomaki», kiu, fama pro sia alto kaj denso, staris ĝuste ĉe la vojo kiel ŝirmo por multaj irantoj en pluvo. Sub ĉi tiu arbo la fratoj sidis, dum daŭris la pluvo kaj bruegis la piceo; sed kiam la vetero sereniĝis, ili daŭrigis sian iron. La naturo kvietiĝis, vento ĉesis, nuboj forkuris kaj la luno altiĝis pala super la arbopintojn. Sen rapidemo kaj senzorge paŝis jam ankaŭ la fratoj sur la plaŭdanta vojo. 03327
Bottom
03332
Top
TUOMAS: Sokszor gondolkoztam azon, honnan s miből ered a villámlás és mennydörgés. TUOMAS. Ofte mi pensis, de kie venas kaj kio estas uragano: ia fulmo kaj tondro. 03328
Bottom
03333
Top
AAPO: Vak nagybátyánk szerint ez az egész égi zenebona onnan támad, hogy a forgószelek sok száraz homokot sodortak fel a felhők közé. AAPO. Nia blinda onklo diris, ke ĉi tiu ribelo sur la ĉielo naskiĝas, ĉar inter la nuboj lokigis malscka sablo, levita pcr ventoturniĝoj en la aeron. 03329
Bottom
03334
Top
TUOMAS: Valóban így lenne? TUOMAS. Ĉu povus esti tiei? 03330
Bottom
03335
Top
JUHANI: Hanem a gyerekek szeretnek folyton képzelődni. Hogyan is képzeltem a mennydörgést pende-lyes gyerekkoromban? Hát úgy, hogy a Jóisten kocsizik nagy zörgéssel az égi úton, és a kerék vasabroncsa szikrát vet a köveken. Haha! A gyéreknek bizony gyerekesze van. JUHANI. Sed infana animo imagas muiton. Kion pensis mi, estante eta ĉemizulo, pri la fulmotondro? Dio, vidu, tiam veturis bruege laŭ la ĉielaj stratoj, kaj fajron eligis Ia ŝtona vojo kaj la fera ringo de la rado. hoho! Infano havas infanan menson. 03331
Bottom
03336
Top
TIMO: Hát még én? Én is valahogy hasonlóképp gondoltam, mikor még apró gyermekként, egy szál pendely-ben tipegtem az úton, s fejem fölött megdördült az ég. Az Úristen szánt az égi mezőn, gondoltam, és nagyokat durrant ostorával; az ostorcsapástól pedig szikrát vet a pompás Pejkó izmos combja, mint ahogy a ló véknya is szikrázik, ha simogatjuk. Gyerekes képzelődés volt ez is. TIMO. Kaj mi? Laŭ ia sama direkto iris mia penso, kiam mi kiel eta dikfingrulo paŝadis sur la kortvojo dum fulmo tondris, paŝadis kun ĉemizpeceto sur mi. Dio rulpremas sian kampon, mi pensis, rulpremas ĝin kaj frapas vere dolĉajn batojn per sia bovopenisa skurĝo, kaj pro la batoj nun fulmetas la ronda femuro de la impona ĉevalo, same kiel ni povas vidi fajrerojn eliĝi de sur la sakrodorso de granda ĉevalo, kiam ni ĝin frotas. Jes, tiaj estis miaj pensoj. 03332
Bottom
03337
Top
SIMEONI: Én gyermekkoromban úgy gondoltam, de ma is azt gondolom, hogy a villám és a mennydörgés Isten haragját jelenti a földi bűnösök iránt. Mert nagy az emberek bűne, és számlálatlan, mint a tenger fövenye. SIMEONI. Mi, estante infano, pensis kaj pensas ankoraŭ: ia fulmo kaj la tondro de la ĉielo sciigas la koleron de Dio kontraŭ pekuloj sur la tero; ĉar ia pekoj de homoj estas grandaj, sennombraj kiel sablo en maro. 03333
Bottom
03338
Top
JUHANI: Hát igen, sok bűnt követnek el, az tagadhatatlan. De az is igaz, hogy a bűnösöket már itt is sóban-borsban főzögetik. Jusson csak eszedbe, fiú, mennyit szenvedtünk az iskolában. A kántor úgy megcibált, megtépázott bennünket, mint a vércse. Ezt még most is érzem, hogy a fogam csikorog bele. JUHANI. Estas vero, ke oni ĉi tie pekas, tion oni ne povas nei, sed ankaŭ Ia pekulo vere estas ĉi tie kuirata en salo kaj pipro. Mia knabo, memoru nian lernejekskurson kaj kion vi spertis dum ĝi. La kantoro nin ja ungogratis kaj taŭzis kiel akcipitro; tion mi ankoraŭ sentas kaj grincigas la dentojn, mia knabeto. 03334
Bottom
03339
Top
Véget ért, ím, az éji út, előttük állt a Tammisto-tanya. A testvérek illedelmesen beléptek, Kyösti pedig pompás fekhelyet készített nekik. Ez a Kyösti olyan erős legény volt, mint a szálfa, és noha ő volt a ház egyetlen fia, mégsem akart sohasem gazdálkodni, hanem csak élt egyedül, kedve szerint. Egyszer, mintha meghibbant volna, nagy fennszóval prédikálva járni kezdte a falut; azt mondják, attól zavarodott meg, hogy folyton a vallás dolgai fölött tépelődött. De aztán megint eszére tért, és úgy viselkedett, mint azelőtt, csak éppen nevetni nem nevetett többé. No meg az a furcsaság is megtörtént, hogy ezentúl a Jukola testvéreket tekintette legjobb barátainak, pedig azelőtt alig ismerte őket. Ehhez az emberhez tértek be a testvérek éjjeli szállást kérni. Sed forpasis la nokta vojo kaj proksimiĝis la domo Tammisto, kien ia fratoj eniris seriozaspektaj, kaj Kyosti pretigis al iii bonajn dormlokojn. Tiu Kyosti, viro fortika kiel arbotrunko, estis Ia sola filo de la domo, sed li ne volis preni sur sin Ia mastran potencon, sed emis restadi solece. Foje li ankaŭ va-gadis kvazaŭ freneza tra vilaĝoj predikante kaj kriante; kaj en tiun staton, oni rakontas, iin kondukis pensadoj pri religiaj aferoj. Kaj kiam li fine rekonsciiĝis, li estis kiel antaŭe, sed neniam plu li ridis. Kaj ankaŭ tia stranga afero okazis, ke post tio Iiaj plej bonaj amikoj estis la fratoj de Jukola, kiujn li pli frue apenaŭ konis. Al tiu viro la fratoj nun venis por ricevi tranoktejon. 03335
Bottom

Fejezet 04 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
04001
Top
Másnap a Jukola testvérek hosszú libasorban ismét otthonuk felé igyekeztek. Azonban jaj! siralmas látványt nyújtottak: ruháik csúnyán megszaggatva, képük sebektől s kék foltoktól volt tarka. Juhaninak, ki legelöl haladt a sorban, egyik szeme egészen bedagadt; rútul felpüffedtek Aapo ajkai, Timónak hatalmas szarv nőtt a homlokán, Simeoni pedig bicegve sántikált a többiek nyomában. Mindegyiküknek alaposan megszabdalták a fejét, s egyik üres tarisznyájával, másik ingéből szakított ronggyal takarta, kötözgette sebeit. Ily csúfos állapotban tértek vissza hát az iskolajárásból. Két kutyájuk, Killi és Kiiski, vidám csaholással futott elébük, azonban a testvérek nem tudták kellőképp viszonozni hűséges házőrzőik kedveskedését. La sekvintan tagon la Jukolanoj ree proksimiĝis al sia hejmo, irantc unu post aiia. Sed mizera estis ilia aspekto: iliaj vestoj trc ŝiritaj, iliaj vizaĝoj multkoloraj pro kontuzoj kaj vundoj. Ĉe Juhani, kiu iris la unua, estis la maldekstra okulo batita^ ĝis preskaŭ senvidebio, tre estis ŝvelintaj la lipoj de Aapo, , sur Ia frunto de Timo estis kreskinta granda korno, kaj Iamante' paŝis Simeoni post la aliaj. Cies kapo estis grave moligita, kaj kelkaj vindis ĝin per sia malplenigita manĝaĵosako, aliaj disŝiris el siaj kiteloj ĉifonaĵojn por siaj vundoj. En ĉi tia stato'1 iii revenis de sia lernejekskurso; ilin renkontis la hundoj Killi kaj Kiiski gaje flirtante per siaj vostoj. Sed la fratoj ne havis forton respondi al siaj fidelaj gardistoj pcr karesoj. 04001
Bottom
04002
Top
De hát ki bánt el velük ily gonoszul? Kicsoda csúfolta meg az erős Jukola testvéreket? A toukolai legények bosszújának műve volt ez. Ők ugyanis valahogy neszét vették, hogy a Jukola fiúk Tammistóban időznek, és huszadmagukkal elrejtőztek az út menti bokrokba, várva ellenfeleiket. Markukban erős fegyverekkel sokáig lesben ültek, bóbiskoltak, végül azonban mégis feltűnt az iskolajárók csapata, s ekkor a szövetségesek tüzes haraggal rájuk rontottak. Az út mindkét oldaláról támadtak rájuk, és csakhamar szörnyű haddelhadd keletkezett, melyben a testvéreket kegyetlenül elpáholták. De a toukolaiak sem úszták meg ép bőrrel a csatát: közülük többen szédülve tapasztalták a testvérek öklének erejét. Kettejüket, Kuninkala Eenokkit és Kissala Aapelit, eszméletlenül vitték haza; Aapeli kobakja tarkójától homlokáig úgy ragyogott, mint a cinkanna feneke. Juhani kemény markának műve volt ez a kegyeden erdőirtás. Sed kiu traktis ilin tiel malbone? Kiu tiel povis subpremi la fortajn fratojn de Jukola? Tio estis venĝago de la Toukolanoj.0 lli, riccvinte informon, ke la Jukolanoj restas en Tammisto, faris ligon dudek virojn fortan kaj kaŝiĝis apud ia vojo cn^ arbetaĵo por atendi siajn malamikojn. Tie ili longe duondormis kaj atendis, kun pezaj armiloj en la manoj. Sed fine, kiam la lernejanoj proksimiĝis, ili sin jetis sur ilin kun fajra rapideco, el ambaŭ flankoj de la vojo, kaj estiĝis terura stangludado, dum kiu la fratoj estis forte batataj. Sed senkoste la Toukolanoj ne eliĝis ei la batalo, ĉar multaj el iii sentis kapturniĝe la efikon de Ia pugnoj de la fratoj. Du el ili estis portataj hejmensenkon-sciaj: Kuninkala Eenokki kaj Kissala Aapeli. Kaj brilis tiam Ia kranio de Aapeli de nuko ĝis frunto, brilis kiel fundo de stankruĉo. La mano de Juhani faris tiun malmildan sarkadon. 04002
Bottom
04003
Top
Végül azonban mégicsak ott ültek a testvérek, holtfá-radtan, az otthoni tágas szobában. Sed fine la fratoj sidis en la vasta ĉambrego de sia hejmo, tre lacaj. 04003
Bottom
04004
Top
JUHANI: Ki a soros, hogy befűtse a szaunát? JUHANI. Kies vico estas hejti Ia ŝvitbanejon? 04004
Bottom
04005
Top
TIMO: Rajtam a sor. TIMO. Estas la mia. 04005
Bottom
04006
Top
JUHANI: Fűts be hát, hogy ropogjon a kemence! JUHANI. Hejtu do ĝin tiel ke krakos la fajrujaj ŝtonoj. 04006
Bottom
04007
Top
TIMO: Megteszem, ahogy csak tőlem telik. TIMO. Mian plejbonon mi penos fari. 04007
Bottom
04008
Top
JUHANI: Fűts be alaposan, mert sebeinknek forró gőzre van szükségük. Te pedig, Eero, hozz Roudóból egy fertály pálinkát. Az ital árában legyen övé erdőnk legszebb szálfája. Egy fertály pálinkát, hallod-e! JUHANI. Tion faru funde, ĉar niaj vundoj bezonas vapor-varmegon, vere bezonas! Sed vi, Eero, iru por alporti el Routio stofon da brando, por kies pago mi donos el nia arbaro la plej bonan arbotrunkon. Stofon da brando! 04008
Bottom
04009
Top
SIMEONI: Az talán sok is lenne. SIMEONI. Tiom estas eblc jam tro multe. 04009
Bottom
04010
Top
JUHANI: Dehogy sok hét ember sebeire! Hiszen van itt seb meg daganat, mint csillag az égen! Kegyeüenül viszket és bizsereg a szemem, de még kegyeüenebbül a szívem s az epém. De jól van, jól! Él még Jukola Jussi! JUHANI. Gi apenaŭ sufiĉos por ŝmiraĵo por sep viroj. ĉi tie ja estas, Dio sciu, vundoj kiel steloj sur la ĉielo, kaj forte doloras kaj baraktas ĉi tiu okulo, sed pli ankoraŭ la galo kaj la koro ĉi tie internc. Sed ĉio bone, ĉio bone! Jukola Jussi ankoraŭ nc mortis. 04010
Bottom
04011
Top
Leszállt a bánatos szeptemberi este. Eero elhozta Routióból a fertály pálinkát, Timo meg jelentette, hogy kész a szaima. Lassan megenyhült a testvérek harapós haragja is. Elmentek a fürdőbe; Timo csinálta a gőzt: vizet loccsantott a kemence tetejére, mire a tüzes, kormos kövek szisszenve felsisteregtek, és mint sűrű felhő, forró gőz töltötte meg a szaunát. A testvérek pedig teljes erővel csapkodták magukat dús levelű, puha nyírfa virgácsaikkal, mosogatták, borogatták sebeiket, és messzi kihallatszott a szaunából a virgácsok szapora csattogása. Vespero venis, malgaja septembra vespero. Eero alportis el Routio Ia brandon kaj Timo sciigon, ke la ŝvit-banejo estas preta; kaj iom plimildiĝis la kolera mcnso de la fratoj. Ili iris por sin bani, kaj Timo ĵetis vapor-akvon, la nigriĝintaj ŝtonoj de Ia fajrujo klakis, kaj kicl nubo ruliĝis la varmega vaporo ĉirkaŭe en la banejo. Per tuta sia forto ĉlu el ili uzis la vapormolan, dolĉan banfaskon, iii sin banis kaj flegis siajn vundojn, kaj malproksimen aŭdiĝis la rapida batado de la folifaskoj. 04011
Bottom
04012
Top
JUHANI: Alaposan megtáncoltatjuk a sebeinket, az már igaz. Beteg léleknek, beteg testnek nincs jobb orvossága a világon, mint a forró szaunagőz. Úgy bizsereg a szemem, mint az ördög. No, izseregj-bizseregj csak, annál forróbb gőzt kapsz a nyakadba! Hát a te dagadt képed mit csinál, Aapo? JUHANI. Nun niaj vundoj ricevas veran turkan polkon. La ŝvitbaneja vaporo, ĝi ja estas la plej bona kuracilo por la korpo kaj por la animo de malsanulo surtere. Sed la okulo doloras diable! Sed doloru kaj doloregu, okulo, des pli furioze mi donos al ci varmegon sur la nukon. Kiel fartas via buŝego, Aapo? 04012
Bottom
04013
Top
AAPO: Lassacskán az is lohadni kezd. AAPO. Degelas ĝi ja iom post iom. 04013
Bottom
04014
Top
JUHANI: Üssed, verjed, mint orosz a lovát, akkor majd lelohad. Hanem gőzt, Timo, gőzt! Ma az a tiszted, hogy szolgálj nekünk. Úgy, úgy, fiacskám! Csak locs-csants oda neki! Ez aztán a hőség, ez aztán az igazi hőség! Úgy, úgy, édes cimborám! JUHANI. Vipu kaj batu ĝin kiel ruso sian ĉevalaĉon, tiam ĝi certe moliĝos. Sed novan banvaporon, Timo, ĉar via ofico estas hodiaŭ vespere servi nin. — Jen, mia knabeto! Sen-hezite nur! Vere estas varmego tie, estas tie varmego! Tia-maniere, vi servanto-frato. 04014
Bottom
04015
Top
LAURI: Már a körmöm is ég tőle! LAURI. Miaj ungoj doloras. 04015
Bottom
04016
Top
JUHANI: Hadd jusson ki a körmünknek is! JUHANI. Ankaŭ la ungoj ricevu sian parton. 04016
Bottom
04017
Top
AAPO: Hadd már abba, hiszen mindnyájunkat kigőzölsz innen! AAPO. Cesu jam, ne plu ĵetu akvon, knabo; en aiia okazo ni devos eliri de ĉi tie eksteren, ĉiu el ni. 04017
Bottom
04018
Top
EERO: Biztassuk csak még, és hamarosan szénné égünk. EERO. Ni laŭdu lin ankoraŭ iom kaj ni estos baldaŭ karbaĵo. 04018
Bottom
04019
Top
JUHANI: No, elég legyen már, Timo. Ne adj több gőzt. A pokolba is, elég már! Te már lemégy a padkáról, Simeoni? JUHANI. Estu jam sufiĉc, Timo. Ne plu ĵetu. Pro infero, ne plu ĵetu! — Cu vi malsupreniras, Simeoni? 04019
Bottom
04020
Top
SIMEONI: Bizony megyek már, én szerencsétlen. S ha tudnátok, miért! SIMEONI. Jes, mi iras; mi mizerulo. Ho, jes, se vi scius kiai! 04020
Bottom
04021
Top
JUHANI: Mondd meg hát! JUHANI. Nu diru. 04021
Bottom
04022
Top
SIMEONI: Ember, emlékezz a kárhozat kemencéjére, és imádkozz éjjel-nappal. SIMEONI. Memoru, homo, la fornegon de kondamno kaj preĝu nokte kaj tage. 04022
Bottom
04023
Top
JUHANI: Ostobaság! Hadd kapja meg a test is, ami megilleti. Hiszen minél forróbb a gőz, annál jobban gyógyít. Tudhatnád te is. JUHANI. Kia malsaĝaĵo! Permesu al via korpo ricevi, se ĝi tiel volas; ĉar ju pli varmega la banvaporo, des pli bona ĝia saniga efiko kaj forto. Vi ja scias tion. 04023
Bottom
04024
Top
SIMEONI: Kié ez a vödör meleg víz itt a kemence mellett? SIMEONI. Al kiu apartenas ĉi tiu varma akvo en la siteio ĉe la fajrujo? 04024
Bottom
04025
Top
JUHANI: Az enyém. Hozzá ne nyúlj! JUHANI. ĉi estas mia, diris la forĝisto pri sia domo. Ne tuŝu ĝin. 04025
Bottom
04026
Top
SIMEONI: Csak egy csöppet veszek belőle. SIMEONI. Mi prenos iom el gi. 04026
Bottom
04027
Top
JUHANI: Nehogy megtedd, édes testvér, mert rosszul jársz! Miért nem melegítettél magadnak? JUHANl. Ne, frateto kara, en alia okazo estos malbone. Kial vi ne varmigis por vi mem? 04027
Bottom
04028
Top
TUOMAS: Ugyan mit veszekedtek? Végy az én csöbrömből, Simeoni! TUOMAS. Kial vi tic senkaŭze kolerbojas? Prenu el mia sitelo, Simeoni. 04028
Bottom
04029
Top
TIMO: Vagy az enyémből, onnan a padka lépcseje alól. TIMO. Aŭ el la mia, tic sub la ŝtuparo de la bretego. 04029
Bottom
04030
Top
JUHANI: No, vehetsz hát az enyémből is, de azért legalább a felét hagyd meg nekem. JUHANI. Nu, prenu cĉ el mia sitelo, sed restigu almenaŭ la duonon. 04030
Bottom
04031
Top
LAURI: Eero, te átkozott! Vigyázz, nehogy lelökjelek innen a padkáról! LAURI. Eero! Vi malbenita, gardu vin, ke mi ne ĵctu vin malsupren de la bretego. 04031
Bottom
04032
Top
AAPO: Hát ti ketten már megint mit műveltek ott a sarokban? AAPO. Kiajn artifikojn kaj incitaĵojn vi havas tie en la angulo, vi du? 04032
Bottom
04033
Top
JUHANI: Micsoda lárma az ott, hé? JUHANI. Kia kverelo tie? Nu? 04033
Bottom
04034
Top
LAURI: Eero a hátamra fújja a gőzt! LAURI. Li spiras sur la dorson de alia. 04034
Bottom
04035
Top
AAPO: Viselkedj tisztességesen, Eero! AAPO. Decc kondutu, Eero! 04035
Bottom
04036
Top
JUHANI: Hah, te dühös kuvasz, te! JUHANI. Ho, vi pikanta perĉo. 04036
Bottom
04037
Top
SIMEONI: Eero, Eero, hát még a szauna forró gőze sem juttatja eszedbe a pokol tüzét? Emlékezz Hemmola Juhóra! SIMEONI. Eero, Eero, ĉu cĉ la bruliga varmcgo de la ban-vaporo ne memorigas al vi la inferan fajron? Rememoru pri Hemmola Juho, rcmemoru pri li. 04037
Bottom
04038
Top
JUHANI: O nagy betegségében látomást látott arról a tüzes tóról, melyből csak azért menekült meg, mert - mint mondották - a szauna padkáján mindig a pokolra gondolt... De csak nem a napfény világít ott a sarokban? JUHANI. Li, kuŝante sur sia malsanlito vidis la fajran Iagon, el kiu li ankoraŭ unu fojon estis savita, kaj pro tio — tiel oni diris al li — ke li sur la ŝvitbaneja bretego ĉiam pensis pri la infcro. — Sed ĉu lumo de tago brilas tie tra la angulo? 04038
Bottom
04039
Top
LAURI: Bizony a napfény az. LAURI. Jes, de klara tago. 04039
Bottom
04040
Top
JUHANI: Szörnyűség! Ez a szauna már igazán a végét járja. Ezért legyen gazdai tevékenységem első teendője, hogy új szaunát építünk. JUHANI. Ho monstro! la ŝvitbanejo kantas sian lastar strofon. Tiai Ia unua penado de mia mastreco cstu nova ŝvit-banejo. 04040
Bottom
04041
Top
AAPO: Bizony elkelne egy új szauna. AAPO. Nova ĉi tie vere estas bczonata. 04041
Bottom
04042
Top
JUHANI: Új szaima kell, tagadhatatlan. Semmit sem ér a tanya szauna nélkül: fürdeni sincs hol, s aztán nincs hely, ahol a gazdasszony meg a béresasszonyok gyereket szüljenek. Gőzölgő szauna, csaholó kutya, kukorékoló kakas és nyávogó macska a rendes ház ismertetőjele. Bizony izzadhat és robotolhat majd, aki átveszi a házunkat. Hanem, Timo, adj még egy kis gőzt. JUHANI. Nova, sen kontraŭdiro. Domo sen ŝvitbanejo estas netaŭga pro la neceso de banado kaj akuŝo de la mastrino kaj de la servistaj edzinoj. Jes, fumanta ŝvitbanejo, bojanta hundo, krianta koko kaj miaŭanta kato, tio ja estas signoj de bona domo. Jes, sufiĉas okupo al tiu, kiu alprenos nian domon. — lom da banvaporo estus ree bezonata, Timo. 04042
Bottom
04043
Top
TIMO: Tessék csak, tessék. TIMO. Jen vi havos. 04043
Bottom
04044
Top
SIMEONI: Jusson eszetekbe, hogy ma szombat este van! SIMEONI. Sed ni memoru, ke estas sabatvespero, 04044
Bottom
04045
Top
JUHANI: Jó lesz vigyázni, nehogy a mi irhánk is ott lógjon a mestergerendáról, mint az egyszeri béreslányé. Szörnyű história! JUHANl. Kaj ni estu singardemaj, ke nia haŭto ne baldaŭ pendu sur stango kiel la haŭto de iama servistino. Terura okazo! 04045
Bottom
04046
Top
SIMEONI: Az a szegény lány sohasem ment idejében, a többiekkel együtt, fürödni, hanem mindig akkor piszmogott-motozott a szaunában, mikor a többiek már rég aludni tértek. Egy szombat este még a szokottnál is tovább maradt; mikor aztán keresésére indultak, ugyan mit találtak? Csak a bőre lógott, szegre akasztva! Mesteri módon nyúzták meg szegényt: a haja, szeme, füle, szája, de még a körme is megvolt hiánytalanul. SIMEONI. La knabino neniam havis tempon iri en ŝvit-banejon kun la aliaj, sed restadis tie kiam la aliaj jam dormis. Sed iun sabatvesperon ŝi restis pli Ionge ol kutime. Oni iris por ŝin serĉi; sed kion oni trovis el ŝi? Nur Ia haŭton sur stango. Kaj vere majstre ŝi estis senhaŭtigita, estis tie la haŭto kun la hararo, la okuloj, la oreloj, la buŝo kaj eĉ la ungoj. 04046
Bottom
04047
Top
JUHANI: Legyen ez az eset számunkra is... Nézd csak, nézd, hogy berzenkedik a hátam ettől a jó gőztől! Mintha legalábbis újév óta nem látott volna nyírfalevél virgácsot.. JUHANI. Estu tiu okazintaĵo por ni... Jen, jen kiel kolere mia dorso akceptas la banvaporon! Kvazaŭ ĝi ne gustumis banfaskon post la novjaro. 04047
Bottom
04048
Top
LAURI: De ki nyúzta meg azt a lányt? LAURI. Sed kiu ŝin senhaŭtigis? 04048
Bottom
04049
Top
TIMO: Ugyan kicsoda, még kérdezed? Ki lett volna más, mint maga a... TIMO. Kiu? pri tio demandu. Neniu alia ol la ... 04049
Bottom
04050
Top
JUHANI: Főördög! JUHANI. La ĉefo mem. 04050
Bottom
04051
Top
TIMO: Ő hát. Aki úgy ólálkodik szerte, mint a bőgő oroszlán. Szörnyű eset! TIMO. Jes, li, kiu ĉirkaŭiras kiel blekeganta kameleono. — Terura okazo! 04051
Bottom
04052
Top
JUHANI: Add csak ide, Timo fiam, az ingemet a gerendáról. JUHANI. Donu, Timo-knabo, tiun mian ĉemizon sur la stango en mian manon. 04052
Bottom
04053
Top
TIMO: Ezt e? TIMO. Cu ĉi tiun? 04053
Bottom
04054
Top
JUHANI: Ejnye! Hát nem Eero pendelyét adná oda egy felnőtt embernek? Te gügye! Azt ott ni, a középsőt. JUHANI. Nu! la ŝtofpecon de Eero li prezentas ĉi tie al viro. Ho ve al vi! Tiun, meze pendantan tie. 04054
Bottom
04055
Top
TIMO: Ezt talán? TIMO. Ĉu ĉi tiun? 04055
Bottom
04056
Top
JUHANI: Azt hát. Ez már mégiscsak meglett ember inge. Köszönöm. Szörnyű história, mondom, visszatérve az előbbihez. De emlékeztessen ez is bennünket arra, hogy „előestéjén legszebb az ünnep”. Most pedig mossuk szép tisztára magunkat, mintha épp e percben kerültünk volna ki a bába fürge kezei közül, aztán ingünket hónunk alá csapva térjünk vissza a szobába; forró testünk pedig kapjon a nyakába jó hideg levegőt. Hanem úgy érzem, drága szemecském lohad már. JUHANI. Tie vere ĉemizo de plenviro. Danketon. — Terura okazo, diras ankaŭ mi, revenante ankoraŭ al Ia ĵusa. Sed estu por ni rememorigo, ke »Ia festo kulminas en antaŭvespero».— Nun ni Iavu nin puraj, kvazaŭ ni estus venintaj el la viglaj manoj de la umbiiikistino; kaj poste en ia ĉambregon kun la ĉemizo sub la brako, kaj la vaporanta korpo ricevu sur sian nukon vere freŝan aeron. — Sed mi kredas, ke tiu okulo-karulo iom malpli doloras. 04056
Bottom
04057
Top
SIMEONI: De csak nem enyhül ez az én lábam, hanem fáj és sajog, mintha izzó parázson sütögetnék. Ugyan mitévő legyek vele, én szerencsétlen? SIMEONI. Sed mia piedo ne, ĝi doloras kaj tiklas kiel en bolanta ŝlimaĵo. Kien aikondukos tio min, mizerulon? 04057
Bottom
04058
Top
EERO: Visszatérve a szobába, feküdj le szépen, imádkozz egy kis lábkenőcsért. És dicsérd Teremtődet, aki megóvott attól, hogy „lábodat a kőbe üssed”, amint az estéh imádság mondja. EERO. Vin kuŝigu dece, veninte en la ĉambron kaj preĝ-petegu piedŝmiraĵon, kaj poste laŭdu vian Kreinton, kiu vin gardis hodiaŭ »ke vi ne frapis vian piedon kontraŭ ŝtonon», kiel ni Iegas en vesperpreĝo. 04058
Bottom
04059
Top
SIMEONI: Nem hallom gonosz szavaidat, nem hallom. SIMEONI. Mi ne aŭskultas vin, mi ne aŭskultas. 04059
Bottom
04060
Top
EERO: Imádkozz hát egy kis fülkenőcsért is. Hanem mozdulj már, mert különben itt maradsz, és elvisz az ördög. EERO. En tiu okazo preĝpetegu ankaŭ orelŝmiraĵon. Sed jarn foriru, en aiia okazo vi restos ĉi tie kiel kaptaĵo al ia maldio. 04060
Bottom
04061
Top
SIMEONI: Fülem süket a te szavaidra, süket lelki értelemben. Értsd meg hát, ember. SIMEONI. Miaj oreloj estas por vi fermitaj, fermitaj en spirita senco. Komprenu, homo! 04061
Bottom
04062
Top
EERO: Gyere már, különben a bőröd nemsokára ott lóg a gerendáról, éspedig igazi testi értelemben. EERO. Venu nun, ĉar en alia okazo baldaŭ via haŭto estos sur la stango, kaj vere en korpa senco. 04062
Bottom
04063
Top
Meztelenül, felhevülve tértek vissza a szaunából a szobába; testük barnállott, mint a napégette nyírfakéreg. Belépve a házba, egy ideig csak ültek, pihentek, és bőven ömlött róluk a verejték, majd lassacskán felöltöztek. Juhani pedig nekilátott, hogy kenőcsöt főzzön az egész sebesült testvérhadnak. Tűzre tette az öreg, fület-len vasserpenyőt, beleöntötte a fertály pálinkát, s a pálinkába két icce lőport, egy icce kénport s ugyanannyi sót kevert. Miután ez a keverék jó órát főtt, levette a főzetet, kihűtötte, s ezzel kész is volt a szurokfekete, tejfelsűrűségű kenőcs. A testvérek ezzel az írral sorra bekenték sebeiket, különösen a fejükön található sérüléseket, majd friss, sárgásbarna kátrányt dörzsöltek a tetejébe; arcuk szörnyűségesen eltorzult, foguk csattogott a kíntól, annyira marta sebeiket az erős orvosság. Simeoni pedig vacsorához terített: kirakott az asztalra hét kerek, középen lyukas, lepényforma kenyeret, egy szárított marhacombot és egy tetézett tál sült répát. Azonban ezen az estén sehogyan sem ízlett nekik az étel; csakhamar fölkeltek az asztaltól, levetkőztek, és ágynak dőlve mély álomba merültek. Nudaj kaj varmaj ili paŝis el la ŝvitbanejo en la ĉambregon; kaj iliaj korpoj brunbrilis kiel sunbruligita betulŝelo. Enveninte ili sidiĝis por ripozi momenton, eligante ŝviton abunde; kaj poste ili iom post iom vestis sin. Sed Juhani komencis kuiri ŝmiraĵon por la tuta vundita frataro. Li metis sur fajron mal-novan fandferan kaj sentenilan paton, verŝis en ĝin stofon da brando kaj en Ia brandon !i miksis du kvartojn da pulvo, unu kvarton da sulfurpulvoro kaj saman kvanton da salo. Kaj post kiam tio boiis dum ĉirkaŭ unu horo, li forlevis la kuiraĵon por maivarmiĝi, kaj la ŝmiraĵo, havanta aspekton de tutnigra supo, estis preta. Siajn vundojn, precipe tiujn, kiuj estis sur iiiaj kapoj, iii ŝmiris per tiu ŝmiraĵo kaj metis novan, flave brunan gudron super ĉion. Kaj tiam forte kunpremiĝis iliaj dentoj kaj iliaj vizaĝoj nigriĝis terure; tiom doloris la forta medikamento la vundon. Sed Simeoni pretigis la vesperman-ĝon, alportis sur la tablon sep ringopanojn, sekigitan fcmuron de bruto kaj lignan pelvon plenan je rapoj. Sed la manĝajo ne bone gustis al ili ĉi tiun vesperon, kaj baldaŭ ili foriris de la tablo, senvestigis sin kaj kuŝiĝis sur siaj litoj. 04063
Bottom
04064
Top
Sötét volt az éj, csönd és némaság uralkodott a táj felett. Jukola körül azonban hirtelen nagy világosság támadt: tűzbe borult a testvérek szaunája. Timo túlságosan tüzesre fűtötte a kemencét, úgyhogy mellette a fal is parázslani kezdett, s végül lángot fogott. Az éj csodálatos csöndjében porrá-hamuvá égett a kis épület, anélkül, hogy bárki emberfia is észrevette volna. Midőn felhasadt a hajnal, a Jukola-ház szaunájából már csak néhány parázsló gerendacsonk meg a kemence izzó romja maradt. Végre déltájon a testvérek is fölébredtek. Most már sokkal frissebben kászolódtak föl, mint a múlt este; felöltöztek, és nekiláttak a reggelinek, mely most nagyon is ízlett nekik. Soká falatoztak szótlan buzgalommal, végül azonban mégiscsak ráterelődött a beszéd a Tammisto és Toukola közötti úton vívott vad csetepatéra. La nokto estis malluma kaj ĉie regis silento kaj senbrueco. sed subite fariĝis lume ĉirkaŭ Jukola; ĝia ŝvitbanejo ekbrulis. Nome, Timo forte hejtis la grizaŝtonan fajrujon, pro kio la ligna muro komcncis subbruli kaj fine ekflamis. Kaj en dolĉa paco brulis la konstruaĵo je cindro ne vidatc de ics okulo. Kaj kiam tagiĝis la mateno, restis de la ŝvitbanejo de Jukola nur kelkaj subbrulantaj karboj kaj la ardanta ruino de Ia fajrujo. Finc ĉe tagmezo vekiĝis ankaŭ la fratoj, ellitiĝis iom pli freŝaspektaj ol en la vespero antaŭa, sin vestis kaj komencis manĝi nun kun bona apetito. Longan tempon ili manĝis ne dirantc eĉ vorton, sed fine ili komencis paroli pri la fatala okazo sur la vojo inter Tammisto kaj Jukola. 04064
Bottom
04065
Top
JUHANI: Csúnyán elpáholtak bennünket, az igaz, de mint a rablók, karókkal és husángokkal támadtak ránk. Hej, ha nekünk is fegyver lett volna a markunkban, s ha idején észrevesszük a veszélyt, ma koporsókat ácsolnának Toukola falvában, és bőven lenne dolga a sírásónak! Kissala Aapeli azonban mégis megkapta a magáét. JUHANI. Fortan ŝvitbanon ni vere ricevis, sed kiel rabistoj ili atakis nin per stangoj kaj branĉegoj. Sed ho! se ankaŭ ni estus havintaj armilojn en la manoj kaj se ni estus antaŭ-vidintaj la danĝeron, en tiu okazo oni hodiaŭ segus en la vilaĝo Toukola ĉerktabulojn, kaj la enterigisto havus laboron. Al Kissala Aapeli mi tamen donis lian parton. 04065
Bottom
04066
Top
TUOMAS: Mint a tejút az őszi égen, úgy futott egy fehér, kopasz sáv homlokától a tarkójáig. TUOMAS. Blanka, senhara linio kuris de iia frunto mal-supren ĝis Ia nuko kvazaŭ la lakta vojo sur aŭtuna ĉielo. 04066
Bottom
04067
Top
JUHANI: Láttad? JUHANI. Vi vidis tion? 04067
Bottom
04068
Top
TUOMAS: De láttam ám! TUOMAS, Mi vidis tion. 04068
Bottom
04069
Top
JUHANI: O megkapta a magáét. Azonban a többiek, Úr Jézus, a többiek! JUHANI. Li ricevis. Sed la aliaj, la aliaj. Pro Sinjoro Kjesuo! 04069
Bottom
04070
Top
EERO: Majd még azokon is véres bosszút állunk. EERO. Ni venĝos al ili ĝis la ostocerbo. 04070
Bottom
04071
Top
JUHANI: Dugjuk össze a fejünket mind, és fundáljunk ki valami példátlan bosszút. JUHANI. Unuanime ni kunigu niajn kapojn kaj el tio estiĝu projekto al senkompara venĝo. 04071
Bottom
04072
Top
AAPO: Ugyan miért hozzunk magunkra örökös pusztulást? Forduljunk inkább a bírósághoz igazságért, mintsem saját öklünkkel lássunk törvényt. AAPO. Kial ni faru eternan pereon? Ni nin turnu al Ia leĝo kaj juĝejo, sed ne al memvalidiga perforto. 04072
Bottom
04073
Top
JUHANI: Az első toukolai legényt, aki a kezembe kerül, szőröstül-bőröstül, elevenen megeszem; ez a törvény és igazság! JUHANl. La unuan Toukolanon, kiun mi kaptos, mi manĝos vivantan kun haŭto kaj haroj; jen leĝo kaj juĝejo. 04073
Bottom
04074
Top
SIMEONI: Szerencséden testvérem! Akarsz-e a mennybe jutni? SIMEONI. Mia mizera frato! Cu vi neniam voias fariĝi heredonto de la ĉielo? 04074
Bottom
04075
Top
JUHANI: Mit nékem a mennyország, ha nem láthatom Tuhkala Matti vérét! JUHANI. Por mi estas indiferenta la ĉielo, se mi ne povos vidi la sangon kaj intestojn de Tuhkaia Matti. 04075
Bottom
04076
Top
SIMEONI: Jaj, te szörnyeteg! Sírni szeretnék. SIMEONI. Ho ve, vi terurulo, ho teruraĵo! Oni devas plori. 04076
Bottom
04077
Top
JUHANI: Sirasd el a döglött macskát, de ne engem! Hm! Kolbászt csinálok belőlük! JUHANI. Ploru pro morto de kato, sed ne pro mi. Hm! mi faros koibasojn. 04077
Bottom
04078
Top
TUOMAS: Ezért az agyabugyálásért egyszer bosszút állok, ezt esküvel fogadom. Csak a farkas bánik így az emberrel! TUOMAS. Ci tiun disvundadon mi ankoraŭ iam venĝos, tion mi promesas kaj ĵuras. Lupo ĉi tiel agas kontraŭ viro. 04078
Bottom
04079
Top
JUHANI: Ordas farkas. Én is bosszút esküszöm. JUHANI. Rabia lupo. Mi ĵuras same. 04079
Bottom
04080
Top
AAPO: A bosszú saját fejünkre hull majd vissza; a jog és törvény ítélete azonban megbünteti őket, és megjutalmaz bennünket. AAPO. Tiu venĝo refalos sur nian nukon; sed la leĝa kon-damno ilin punos kaj rekompencos nin. 04080
Bottom
04081
Top
JUHANI: De a törvény nem szabdalja meg a hátukat azokért a sebekért, amiket kaptunk. JUHANI. Sed per la leĝo iliaj dorsoj ne suferos de ĉi tiuj vundoj, kiujn ni portas. 04081
Bottom
04082
Top
AAPO: Annál jobban megszabdalja a bugyellárisukat és a becsületüket. AAPO. Des pli amare iliaj monujoj kaj ilia honoro. 04082
Bottom
04083
Top
SIMEONI: Vessük ki elménkből a véres bosszút, és forduljunk a törvényhez. Ezt javallom, noha lelkem szörnyen irtózik a törvényház lármás forgatagától. SIMEONI. For de nia animo la sanga venĝo, kaj ni konfidu nin al la leĝo. Tiel mi volas, kvankam mia animo tre sentas abomenon pro ia bruo kaj tumuito en juĝejo. 04083
Bottom
04084
Top
JUHANI: Ha arra kerülne sor, hát vagyok én olyan legény, hogy ott sem szeppenek meg. Igaz, reszket egy kicsit az ember szíve, mikor először áll a magas törvényszék asztala előtt, hanem aztán aki férfi, hamar bátorságra kap. Emlékszem még, mikor tanúskodni voltam szegény Koivula Kaisa mellett, aki gyermektartásért pörösködött, emlékszem, hogyan kiáltotta a komisszárius: „Jukola Juhani fia Juhani, Toukola falvából!” JUHANI. Se tiel okazos, Ĉi tiu knabo ne konsterniĝos eĉ en tiu loko. Certe la koro batos iom, kiam ni Ia unuan fojon staros antaŭ la juĝeja tablo, sed baldaŭ sin reregos plenaĝulo. Mi memoras ankoraŭ, kiam mi estis atestanto por ia kompatinda Koivula Kaisa, kiu pretcndis vivsubtenon al sia infano, mi memoras, kiel la komisaro kriis: «Juhani, filo de Juhani Jukoia, el vilaĝo Toukola!» 04084
Bottom
04085
Top
TIMO: „És fiatalabb testvére, Timoteus!” Mert én is ott voltam ám! Hanem kapott is Kaisa apát a gyermekének, hogy csak úgy zúgott! Én is ott voltam tanúnak, Juhani. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Mi ja ankaŭ estis tie; kaj Kaisa ricevis patron al sia infano tiel kc ekklakis. Mi ja estis ankaŭ atestanto, Juhani. 04085
Bottom
04086
Top
JUHANI: Igaz, igaz. Hanem nyüzsgött ott a sok ember, tele volt velük lépcső, pitvar, udvar! Én a pitvarban üldögéltem, és Tammisto Kyöstivel épp arról beszélgettünk, hogy miképp kell viselkedni a törvény előtt. Nagy buzgón magyaráztam néki a dolgot, csavargatva kabátja gombját - ekképpen ni! -, mikor a komisszárius nagy hangon, hogy mindenki eltátotta szemétszáját, kikiáltott: „Jukola Juhani fia, Juhani, Toukola falvából!” JUHANI. Vi estis, vi estis. Sed kiom muite da popolo estis, Ia vestiblo, Ia ŝtuparo kaj la ĉambrego plenplenaj. En la vestibio mi sidis kaj paroiis kun Tammisto Kyosti kion kaj kiel la knabo devus diri antaŭ ia leĝo. Fervore mi paroiis kun li, dum li depinĉadis la butonojn de sia jako tiel, tiamaniere, kiam la komisaro aŭ ĉasvokto kriis pcr forta voĉo tiel ke la okuloj kaj orcloj de multaj ekstaris: »Juhani, filo de Juhani Jukola, el vilaĝo Toukola!» 04086
Bottom
04087
Top
TIMO: „És fiatalabb testvére, Timoteus!” Hanem aztán, kutya teringette, kapott is Kaisa apát a fattyújának! TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Kaj ricevis, hundo prenu, Kaisa patron al sia infano. 04087
Bottom
04088
Top
JUHANI: Kapott bizony. JUHANl. Jes, ricevis. 04088
Bottom
04089
Top
TIMO: Noha meg sem eskettek bennünket. TIMO. Kvankam oni ne Iasis min juri. 04089
Bottom
04090
Top
JUHANI: Igaz, nem eskettek meg, azonban komoly és őszinte vallomásunk mégis sokat nyomott a latban. JUHANI. Oni ne iasis; vere; sed nia serioza kaj sincera parolo efikis multe. 04090
Bottom
04091
Top
TIMO: Nevünk pedig a protokollumokban és szuppliká-ciókban fölment egész a császárig! Úgy ám! TIMO. Kaj niaj nomoj iradis en protokoloj kaj suplikanoj ĝis la imperiestro, heh! 04091
Bottom
04092
Top
JUHANI: Föl hát. így kiáltott a komisszárius, és akkor kissé megugrott a Juhani fiú szíve. Hanem aztán megemberelte magát, és szájából, mint az apostol, önteni kezdte az igazság rendíthetetlen szavait, mit sem törődve a törvényurak nevetésével és vihogásával. JUHANI. Kompreneblc. tiel kriis la komisaro, kaj tiam iom eksaltis la koro de la knabo, sed baldaŭ li kutimiĝis kaj eligis nccedeman iingvon de vero kiel la apostolo mem, mal-graŭ rido kaj ridaĉo de la tuta juĝeja anaro. 04092
Bottom
04093
Top
TIMO: így van ez bizony a törvényházban, s végül is jól van minden. Hanem annyi igaz, hogy nem egy hurkot állítanak, nem egy gáncsot vetnek ott az embernek. TIMO. Tiel oni bakas en juĝejo; kaj ĉio bone iras. Sed oni dancigas tie per multaj tirŝnuroj kaj faras multajn faligartifik-ojn. 04093
Bottom
04094
Top
JUHANI: Úgy van. Hanem a jog és igazság végül minden furfang ellenére, erőnek erejével győzelemre jut. JUHANI. Vero; sed la justeco kaj la praveco finc kaptas senkontraŭstarc la vcnkon post multaj artifikoj. 04094
Bottom
04095
Top
TIMO: Minden furfang és csalárdság ellenére; már tudniillik ha nem maga a pokolbéli ördög ül oda prókátornak, aki az éjt nappá, a nappalt éjszakává s a fekete szurkot is fehér tejfellé változtatja. De egyet mondok, kettő lesz belőle. Ugyan miért nem állította a Jóisten a törvénylátást szilárdabb, igazán szilárd alapra ezen a világon? Minek a tanúk, a körülményes vizsgálatok és a törvénytudók furfangjai? Véleményem szerint ez lenne a legegyenesebb út az igazsághoz, valahányszor egy ügy homályosnak látszik, és nem lehet kideríteni: az egész törvényszék, élén a bíróval, kivonulna az udvarra, ahol a komisszárius belefújna egy irgalmatlan nagy nyírfatülökbe, amit a törvény kürtjének neveznének. Ezzel a kürttel tülkölne néhányat, száját a magasságos ég felé irányozva. Ekkor aztán megnyílna az ég, a nép színe előtt megjelennék az igazság angyala, és nagy fennszóval megkérdezné: „Mit akar a komisszárius úr?” A komisszárius pedig hangosan visszakiáltaná: „Bűnös-é a vádlott vagy ártatlan?” Mire aztán a mindent tudó angyal feleletet adna, aminek helyességében senkinek sem lenne oka kételkedni, s aminek alapján a vádlottat vagy eleresztenék isten hírével, vagy pedig alaposan ellátnák a baját. Azt hiszem, így lenne a leghelyesebb. TIMO. Post multaj artifikoj kaj kurbiroj, jes tiel, se ne la diablo mem estas advokato, kiu faras tagon el nokto kaj nokton el tago kaj acidan lakton el nigra gudro. — Sed unu afero estas egale bona kiel du. Kial Dio ne metis la decidojn de juĝejo sur pli firman, ckstremc firman fundamenton en la mondo? Kial atestantoj, malfacilaj esploroj kaj artifikoj de juristoj? La sekvanta procedo estus laŭ mia opinio ia plej rckta vojo al justeco kaj praveco, kiam la afero ŝajnas esti malklara kaj ne decidebia. La tuta juĝeja anaro, kaj la juĝisto mem la unua paŝus ekstercn al la korto, kic la komisaro aŭ la ĉasvokto iudus per trc granda betula trumpeto, kiun oni nomus juĝeja trumpeto; per ĝi li trumpetus kelkajn fojojn etendantc ĝian faŭkon kontraŭ la supera alto de la Sinjoro. Tiam malfermiĝus la ĉielo kaj la anĝelo de justeco alstarus apud la tuta popolo demandantc per Iaŭta voĉo: »kion vi deziras, komisaro», sed la anĝelon demandus la komisaro pcr krianta voĉo: »ĉu la kul-pigita viro estas senkulpa aŭ kulpa?» Nun la heligita anĝelo donus respondon, kies justecon neniu bezonus dubi kaj laŭ kiu oni devus liberigi la viron kaj lasi lin iri al Dia protekto, aŭ bastonadi lin fortc. Tiei, mi kredas, ĉio bone aranĝiĝus. 04095
Bottom
04096
Top
JUHANI: De minek ide ennyi lirum-lárum? Figyeljetek csak, hogy én hogy gondoltam. Ha én lennék a Teremtő, hát így csináltam volna: a vádlott tegyen esküt, szent esküt vallomására, és ha igazat vallott, szabad emberként távozzon. Ha azonban hamisan esküdött, nyíljék meg alatta ez a nyomorult föld, és nyelje be őt a pokol. Ez lenne a legegyenesebb út az igazságra. JUHANI. Kial tiom multe da komando kaj ceremonio? Vidu kiel mi pensis pri la afero. Kicl Kreinto mi aranĝus ĉi tiel: La kulpigita viro konfirmu sian vorton per ĵuro, sankta ĵuro, kaj se li juste ĵuras, li foriru kiel libera viro al sia hejmo rec, sed se li emus eligi el sia faŭko mensogon, la vermoplena tero malfermu sian buŝon sub li kaj cnglutu lin maisupren en la inferon. Tia ja estus la plej rekta vojo de vereco. 04096
Bottom
04097
Top
AAPO: Ez a mód is jó lenne, de talán mégis minden úgy van a legjobban, ahogy azt a bölcsesség Atyja maga elrendelte. AAPO. Tiu rimcdo povus efiki, sed eble tamcn estas plej bone, kiel ĝin aranĝis mem la Patro de la saĝo. 04097
Bottom
04098
Top
JUHANI: A legjobban-é? Hisz úgy ülünk itt megtépve, megkarmolva, fél szemünkre megvakulva, mint a párzó macskák márciusban. Hát olyan nagyszerű ez? A manóba! Ez a világ a legnagyobb bolondság a nap alatt! JUHANI. Cu plej bone? Ci tie ni^ sidas ŝiritaj, cikatraj, unuokulaj kiel virkatoj en marto. Cu ĉi tio estas doiĉa? Diablol Ci tiu mondo estas la plej granda frenczaĵo sub lasuno. 04098
Bottom
04099
Top
SIMEONI: így rendelte az Úr, mert próbára akarta tenni az emberek hitbéli erejét. SIMEONI. Tiel li aranĝis, la Sinjoro, ĉar li volas provi la kredoforton de homido. 04099
Bottom
04100
Top
JUHANI: Az emberek hitbéli erejét? No szép, szép, azonban a próbatevések és kísértések következtében úgy hullanak a lelkek abba az örökös gőzfürdőbe, mint ősszel a szúnyogok. Pedig oda még egy kígyót sem küldenék, noha csak bűnös ember vagyok. JUHANI. Kredoforton. Li provas kaj tentas. Sed pro iiaj provoj iras animoj en la cternan ŝvitbanejon grandnombre kiel kuloj; tien, kien mi, kvankam pckulo, ne volus ke cĉ scrpento iru. 04100
Bottom
04101
Top
TUOMAS: Bizony nem tréfa ez az élet s ez a világ. És kevés reményünk lehet az üdvre, ha hatszázezer emberből is csak Józsua és Káleb találtattak igazaknak. TUOMAS. Sevcra ludado estas ĉi tiuj vivo kaj mondo. Malmultan povas ĉiu havi esperon pri tiel malofta loto kiel tiu de Josuo kaj Kaleb inter sesccntmil viroj. 04101
Bottom
04102
Top
JUHANI: Úgy van! Micsoda hát ez a világ? A pokol pitvara?! JUHANI. Prave! Kio estas do ĉi tiu vivo? Vestiblo de la infero. 04102
Bottom
04103
Top
SIMEONI: Juhani, Juhani, fékezd az eszed és a nyelved! SIMEONI. Juhani, Juhani, atcntu pri via menso kaj penso! 04103
Bottom
04104
Top
JUHANI: Maga a pokol, mondom, ha elfog a méreg. Én magam a kárhozott lélek vagyok benne, a toukolai legények pedig az ördögök, vasvillával a kezükben. Olyanok az emberek hozzánk, mint a kínzó szellemek. JUHANI. La infero prcta, mi diras, se mi donas vorton al mia malbona humoro. Mi ja estas ĉi tic Ia suferanta animo kaj la knaboj de Toukola diabloj, kun forkstangoj en la manoj. Malicaj spiritoj estas la homoj kontraŭ ni. 04104
Bottom
04105
Top
AAPO: De szálljunk kissé magunkba. Talán nagyrészt magunk lobbantottuk lángra az emberek haragját. Jusson csak eszünkbe, hogyan dúltunk répaföldjeiken és borsóvetéseik közt, hogyan tapostuk le horgászás közben parti rétjükön a szénát. Nemegyszer mi lőttük le az általuk bekerített medvét, és még sok más csínyt követtünk el, mit sem törődve a törvény fenyegetéseivel s a lelkiismeret szavával. AAPO. Ni cnpaŝu ankaŭ iom en niajn proprajn brustojn. La malamon de la homoj ni eblc grandpartc mem kaŭzis kaj subtenis. Ni memoru kiel ni fiagadis en iliaj rap- kaj pizkampoj, piedpistadis ĉe niaj fiŝkaptaj ekskursoj la herbon de iliaj riverbordoj, pafis multfoje ursojn, kiujn iii sieĝis, kaj faris multajn aliajn artifikojn, malgraŭ minaco de leĝo kaj voĉo de konscienco. 04105
Bottom
04106
Top
SIMEONI: Magunk ellen haragítottuk az eget és a földet. Gyakran, mikor lefekszem s eszembe jutnak ifjúságunk gonosz csínyjei, szegény mellemet fájdalmasan hasogatja a lelkiismeret tüzes kardja. Úgy tűnik, mintha valami különös zúgást, messze zajló zivatart hallanék, egy bánatos hang pedig ezt súgja a fülembe: „Istennek és az embereknek sóhajtása ez a hét Jukola fiú miatt.” Pusztulás fenyeget bennünket, testvérek, és mindaddig nem ragyog ránk a boldogság csillaga, míg össze nem békülünk az emberekkel. Miért ne kérnénk hát bocsánatot, miért ne ígérnénk meg, hogy ezután másképp élünk? SIMEONI. Ni kolerigis la ĉielon kaj la tcron. Ofte kiam mi eniitiĝas kaj rcmemoras niajn malicajn agojn en nia junaĝo, mian mizcran bruston pikas dolorige la fajra glavo de la kon-scienco, kaj ŝajnas al mi kvazaŭ mi aŭdus strangan muĝadon kiel malproksiman, ĝemantan pluvon, kaj kvazaŭ malhela voĉo ankoraŭ flustrus en mian orelon: »La ĝemo de Dio kaj de la homoj pro la sep knaboj de Jukola.» Pcrco nin mina-cas, fratoj, kaj la stelo de fcliĉo ne briios por ni antaŭ ol la rilatoj inter ni kaj la homoj estos sur pli bona bazo. Kial ni do ne iru por peti pardonon, promesantc komence de ĉi tiu tago vivi alimaniere? 04106
Bottom
04107
Top
EERO: Sírnék, ha tudnék sírni. Simeoni, Simeoni! „Kis híja, hogy...” Igen, kis híja! „Most azonban eredj utadra...” EERO. Mi plorus se mi kapablus. Simeoni, Simeoni! »ne mankas multe ke vi...» jes, ne mankas multe. »Sed la nunan fojon foriru.» 04107
Bottom
04108
Top
SIMEONI: Jó, jó, majd meglátjuk az utolsó napon. SIMEONI. Jes, jes, certe oni vidos en la lasta tago. 04108
Bottom
04109
Top
TIMO: Mit, hogy én bocsánatot kérjek? No, azt kötve hiszem! TIMO. Cu mia kapo kliniĝus al pardonpeto? Mi tion ne kredas. 04109
Bottom
04110
Top
TUOMAS: Nem én, amíg fekete a holló. TUOMAS. Ne tiel longe kiel la korvo cstas nigra. 04110
Bottom
04111
Top
EERO: Tehát majd csak akkor, ha „ítéletre megyünk”. Akkor a holló is hófehérré változik, mint ahogy ezt a nótában éneklik. De inkább dőljön össze ez a világ, semhogy mi könyörgésre fogjuk a dolgot. EERO. »Kiam ni ĉiuj al juĝo revenos» okazos do tiu miraklo. Tiam ja estos la korvo blanka kvazaŭ ncĝo, kiel oni kantas en la kanto pri Ia gaja fiio kaj la kara patrino. Volonte mia-parte la lastaj tcmpoj cstu proksimaj antaŭ ol ni komcncos preĝi. 04111
Bottom
04112
Top
JUHANI: Hidd el nekem, Simeoni, nem visz jóra, ha folyton azt vizsgáljuk, hogyan áll üdvösségünk dolga, s egyébre sem gondolunk, csak a tüzes katlanra, az ördögre meg az apró ördögfiakra. Az ilyen gondolatok vagy megzavarják az ember fejét, vagy kötelet hurkolnak a nyakára. Azokat a hajdani csínyeinket pedig inkább fiatalkori bolondságoknak, semmint bűnöknek kell tekinteni a szó szigorúbb értelmében. Megtanultam, hogy e világon olykor szemet kell hunynunk, és nem kell meglátnunk, amit látunk, nem kell tudnunk, amit megtudtunk. így kell tennie az embernek, ha ép bőrrel akar kikerülni az élet mozsarából. Ne bámuljatok rám úgy, semmi szükség az ilyen ámuldozásra. Azokra a kisebb bűnökre gondolok, amiket Isten, nem pedig felebarátaink ellen követtünk el. Felebarátaink és embertársaink fenn hordják az orrukat, hirtelen felfortyannak, és éppen úgy saját javukat nézik, mint jómagam. Isten azonban hosszan tűrő, kegyes lélek, és végül mindig megbocsát, ha őszinte szívvel kérjük. Igen, igen, úgy gondolom: nem visz jóra, ha tetteinket, kisebb csirkefogóságainkat mindig és mindenkor hajszálpontossággal hozzámérjük Isten szavához és parancsaihoz. Jobb megmaradni a középúton. A durvább bűnöket minden formában el kell kerülnünk, mondom én is, és szembalzsamért kell könyörögnünk. De a kisebbeket, mármint az Isten elleni kisebb bűnöket kár mindig föltenni a lelkiismeret mérlegére, maradjunk inkább a középúton. JUHANI. Kredu al mi, Simeoni, ĉi tic ne taŭgas ĉiam esplori, kiel fartas nia animo, ĉiam memori tiun fajran kavafon, diablon kaj diabletojn. Tiaj pensoj aŭ disordigas ia kapon de ia viro aŭ volvas ŝnuron ĉirkaŭ lian kolon. — Niaj estintaj ventanimaj agoj devas esti konsiderataj pli kiel malsaĝafoj de juneco ol pekoj en piej severa senco. Krome mi venis al tia kredo kaj konvinko, ke oni devas ĉi tie iafoje fermi la okulojn kaj ŝajn-igi ne vidi, kion oni vidas, kaj ne scii, kion oni scias. Tiei devas viro agi se Ii volas eliri kun nedifektita peito el la pistujo de la vivo. — Ne strabrigardu; ĉi tie strabrigardado ne estas bezona. — Mi aludas tiujn pii maigrandajn pekojn kontraŭ Dio, sed ne kontraŭ mia najbaro. La najbaro kaj proksimulo havas trosenteman nazon kaj bezonas sian propran bonon egale necese kiel mi; sed Dio estas toleranima kaj kompatema viro, kaj fine pardonas, se ni el sincera koro petegas. Jes, jes, mi volas diri: ne estas konvene kompari ĉiam kaj ĉie per hareta precizeco niajn proprajn agojn kaj tiajn etajn petoiafojn kun ia Dia vorto kaj la leĝo, sed plej bone estas resti ie en mezvojo. Gra-vajn pekojn ni devas eviti ĉiamaniere, mi diras, kaj petegi okuiŝmirafon, sed tiujn pli maigravajn, nome pli malgravajn kontraŭ Dio, ne ĉiam meti al la fiŝhoko de la konscienco, sed resti tie meze, mezc. 04112
Bottom
04113
Top
SIMEONI: Hatalmas Isten! így suttog hát az ördög az emberek fülébe! SIMEONI. Granda Dio! tiei ja la Satano flustras en oreiojn de homo. 04113
Bottom
04114
Top
TIMO: Olli anyó is ilyen badarságokat beszél Mákelá néninek, ha nagyon megkívánja a pálinkát! TIMO. Precize kiel la avino de Olli en dezirego de brando babilas senscncafon al Ia mastrino de MÄKELÄ. 04114
Bottom
04115
Top
AAPO: Csodálkozva és rosszallással hallgattam Juhani szavait. Testvér, hát erre tanítanak bennünket Isten parancsolatai? Erre tanított jó anyánk? Nem bizony! Isten előtt egy ezernek s ezer egynek számít. Mit fecsegsz hát apróbb bűnökről, középútról, s miért akarsz két úrnak szolgálni? Mondd csak, Juhani: mi a bűn? AAPO. Juhani diris kelkajn vortojn, kiujn mi kun miro kaj kun indigno aŭskultis. Frato, ĉu tiel nin instruas ia ord-onoj de Dio? Cu tiel nin instruis nia patrino? Tute ne! Unu staras antaŭ Dio kiel mil kaj mil kiel unu. Kion vi do babilaĉas pri pli malgravaj pekoj, kion pri mezo, defendante la servadon al du sinjoroj? Diru, Juhani, kio estas peko? 04115
Bottom
04116
Top
JUHANI: Mi az igazság? Erre felelj, te Jukola Salamonja, te hétszentséges Jupister, te tudós Tóbiás! „Mi a bűn?” Eh! Még hogy mi a bűn? Lám, lám, milyen bölcs kérdés! Micsoda feje van ennek a fiúnak! Kinek is lenne még itt mondanivalója? Mi a bűn? Haha! Mi az igazság? - kérdem én. JUHANI. Kio estas la vero? vi, Salomono de Jukola, sin-joro jupistero kaj avo Paavo cl Savo? »Kio estas peko?» Ho! »Kio estas peko?» Jen, kiel saĝe dcmandite, strange saĝe. »Havas vere kapon tiu nia knabo», certe havas. Jes, kiu ankoraŭ paroias? »Kio estas peko?» Hoho! Kio estas Ia vero? mi de-mandas. 04116
Bottom
04117
Top
TUOMAS: Ugyan mit csűröd-csavarod, fiú? Tudd meg, hogy a tan, amit hirdetsz, a gonosz lélek tanítása. TUOMAS. Kial vi kurbiras kaj ĉirkaŭpaŝas, knabo? Sciu, kc la dogmaro, kiun vi dcklaras, cstas dogmaro de la mal-sankta spirito. 04117
Bottom
04118
Top
JUHANI: No, hát elbeszélek nektek egy élő példát, ami szilárdan az én igazam mellett szól. Emlékezzetek csak vissza a falu tímárjára. Ez az ember addig elmélkedett lelkének állapotjáról, a bűnről s a világi Mammonról, hogy végül egészen megváltoztatta előbbi életét. így például nem volt többé hajlandó vasárnap vagy ünnepnapon bőrt átvenni vagy eladni. Pedig jól tudhatta, milyen fontos a parasztnak, hogy egy úttal két ügyet is elintézhessen. Hiába figyelmeztették barátai, látva, hogy nála fogytán-fogy a munka, a szomszéd bőrcserzőnek viszont egyre jobban megy a sora. A bolond ember egyre azt hajtogatta: „Isten majd megáldja a kezem munkáját, még ha most kevesebb is jut belőle. A szomszéd most azt hiszi, hogy kiveszi a falatot a szájamból, de végül mégis átkot fog aratni orcájának verítékével, mivel nem tiszteli az Úr szombatját.” Ezt mondogatta, ünnepnapokon meg zsoltá-roskönywel a kezében, vadul felborzolt üstökkel kószált szerteszét, és a szemét forgatta. No és végül mi lett vele? Tudjuk jól! Nemsokára a legnehezebb fát: a koldusbotot kellett a kezébe venni, s a hosszú országút lett a hazája. így járkál most faluról falura, s leissza magát a sárga földig, valahányszor csak teheti. Egyszer a Kanamáki tetején, az út szélén találkoztam vele. Ott ült a szerencsétlen kis szánkóján, és kegyetlenül be volt rúgva. „Hogy van dolga, tímár úr?” - kérdeztem tőle. „Van, ahogy van” - felelte, és hülyén rám pislantott. Még egyszer megkérdeztem: „Hogy szolgál mester úr egészsége?” - „Szolgál, ahogy szolgál” - felelte. Szánkóját maga előtt tolva útnak eredt, és holmi ostoba nótát kezdett gajdolni. Ennek hát ez lett a vége. És a másik tímár? Az bizony meggazdagodott, és végül gazdag és boldog emberként halt meg. JUHANI. Mi volas rakonti al vi vivan ekzempion, kiu fortc defendas mian Kredon. Rcmemoru Ia iaman taniston en la preĝeja viiaĝo. La viro venis al strangaj pensoj pri sia animo, pri peko kaj pri la mamono de la mondo, kaj komencis multe ŝanĝi sian antaŭan vivon. Interalie li subite ĉesis akcepti felojn kaj fordoni Iedojn dum dimanĉoj kaj fcstotagoj, malgraŭ tio, kiel grave Ia kamparano konsideris plenumi du aferojn per unu aliro. Vanc liaj amikoj avertis lin, kiam iii rimarkis, ke malpliiĝas ĉiutage iia laboro, dum ĉe lia samfakulo en najbara domo ia iaboro ĉiam pliiĝas. La maisaĝa viro ĉiam nur respondis: »la laboron de miaj manoj Dio certe benos, se eĉ estus pli malmulte da ĝi, sed li, kiu nun kredas forŝiri ia pan-pecon el mia buŝo, ii fine kolektos malbenon el la ŝvito de sia frunto, ĉar li ne honoras ia sanktan tagon de la Sinjoro.» Tiel li diradis, irante en ia sanktaj tagoj kun psalmlibro en la mano, kun rondaj okuloj en la kapo kaj kun supren staranta hararo, kiel la hararo de Pommi Pietari. Sed kio okazis kun ia viro fine? Tion ni scias. Estis baidaŭ en Iia mano la plej peza stango, la almozula bastono troviĝis en iia mano, kaj iia vojo cstas la Ionga kampostrio de ia ŝtato. Nun li iras de vilaĝo al vilaĝo, klinante giason kiam ii nur povas. Foje mi lin ren-kontis tie sur la altaĵo Kananmaki apud ia vojo; tie li sidis sur sia sledcto kaj ebria estis ia mizerulo. »Kici vi statas, tan-isto?» mi dcmandis.»Statas kicl statas», li respondis, okulumante min rigide unu fojon. Sed mi demandis Iin ankoraŭ: kiel vi fartas, majstro, nun? — »Mi fartas kiei mi fartas», li denovc diris kaj foriris puŝantc sian sledeton antaŭ si kaj kantante ian malsaĝan kantaĉon. Tia estis iia fino. Sed la alia tanisto? Li vere riĉiĝis kaj mortis kiel riĉa kaj feiiĉa viro. 04118
Bottom
04119
Top
AAPO: Korlátolt vakbuzgóság és vallásos felfuvalkodott-ság tette tönkre a tímárt. így jár mindenki, aki hozzá hasonló. De akárhogy is, a te tanításod hamis hit és hamis tanítás. AAPO. Malvastanima kredo kaj religia fiero pereigis la taniston, kaj tiel okazas al ĉiuj Iiaj egaluioj. Estu kiel ajn, sed via dogmaro estas hereza dogmaro kaj kredo. 04119
Bottom
04120
Top
SIMEONI: Hamis próféták és a világ vége! SIMEONI. Falsaj profetoj kaj lastaj tempoj de la mondo. 04120
Bottom
04121
Top
TIMO: Juhani a pogány török hitére akar csábítani bennünket. Engem azonban nem ingatsz meg, mert én biztos és szilárd vagyok, mint a fejsze foka. TIMO. Li volus tromplogi nin ai la reiigio de turkoj. Sed min vi ne konfuzos, ĉar mi estas certa kaj firma, certa kaj firma kiel hakiltruo. 04121
Bottom
04122
Top
JUHANI: Add csak idébb, Tuomas, azt a karaj kenyeret onnan az asztal végéről. „Hamis próféták!” Nem csábítok én senkit bűnre vagy hamisságra, és magam sem csenném el a susztertől az árat vagy a szabótól a tű fokát. De szikrát hány a szívem, mivel minden szavamat félremagyarázzátok, és legjobb szándékomat is fekete szurokra változtatjátok, noha kátránybarna is elég lenne. JUHANI. Donu ai mi, Tuomas, tiun panduonon de la tablo-kapo tie.—«Falsaj profetoj.» Mi neniun ailogas al peko kaj maljusteco, kaj mi ne ŝteius eĉ alenon de ŝuisto nek kudriltruon de tajloro. Sed mia koro fajreras, kiam oni ĉiam turnas mian intencon al la plejmalbono, faras ĝin nigrega, kvankam nigre-bruna koloro jam cstus sufiĉa. 04122
Bottom
04123
Top
AAPO: Olyan világosan beszéltél, pontról pontra, tövirül hegyire úgy elmagyaráztál mindent, hogy semmiképp sem érthettünk félre. AAPO. Vi paroiis tiel klare, konsideris ia aferon de para-grafo al paragrafo kaj de branĉo al branĉo, ke oni ne povis kompreni ĝin false. 04123
Bottom
04124
Top
TIMO:.A fejemet teszem rá, hogy török hitre akar téríteni bennünket. TIMO. Mi garantias per mia kapo, ke li volis nin konverti al la religio de turkoj. 04124
Bottom
04125
Top
SIMEONI: Isten irgalmazzon neki! SIMEONI. Dio lin indulgu! 04125
Bottom
04126
Top
JUHANI: Fogd be a szádat, de rögtön! Énmiattam Istenhez könyörögni, s mint valami halszemű pap, hosszú prédikációval dorgálni engem? Nem, erre igazán semmi szükség! Van nekem elég eszem, még ha nem is vagyok oly színtiszta bölcsesség, mint például Aapo. JUHANI. Fermu viajn faŭkojn, kaj tuj! Preĝpctegi Dion pro mi, riproĉi min kiel nebulokula pastro, tio ne taŭgas. Car mi havas sufiĉe da prudento, kvankam mi ne estas nura saĝeco, kiel ckzempic tiu nia Aapo. 04126
Bottom
04127
Top
AAPO: Isten ments! Hiszen én sem vagyok elég okos. AAPO. Dio min indulgu! mi ja ne estas cĉ sufiĉe saĝa. 04127
Bottom
04128
Top
JUHANI: Csupa bölcsesség, csupa bölcsesség! Hanem fogd be a kenyériesőd, mert különben úgy orron váglak ezzel a csonttal, hogy megemlegeted. Hanem már abbahagyom az evést, mert tele a bendőm. JUHANI. Nura saĝcco vi cstas, nura saĝcco! Kaj vian pan-truon tenu fermitc, en alia okazo vi ricevos ei ĉi tiu manosto sur vian nazegon kaj iom pli bone ol hieraŭ. Tion mi diras kaj ĉesas manĝi, ĉar mia sako estas plena. 04128
Bottom
04129
Top
TIMO: Mint a bögölyök, úgy telezabáltuk magunk. TIMO. Mi garantias, ke ni jam estas plenaj kiel ojstro, ĉiu viro. 04129
Bottom
04130
Top
EERO: De miért nem látom a szaunát? EERO. Sed kiai mi ne vidas la ŝvitbanejon? 04130
Bottom
04131
Top
JUHANI: Hogyan is láthatná egy olyan Hüvelyk Matyi! -- Hanem, no nézd, bizony pokolra ment a szaunánk! JUHANI. Kion povus vidi tia malaltulo, kiu ne atingas la barilsupron? — Sed — la ŝvitbanejo ja foriris en la inferon! 04131
Bottom
04132
Top
EERO: Dehogyis! Tüzes szekéren az égbe szállt! EERO. Ne, sed en la ĉielan alton en fajra ĉaro. 04132
Bottom
04133
Top
JUHANI: Leégett volna? JUHANL Cu ĝi eblc brulis? 04133
Bottom
04134
Top
EERO: Honnan tudnám, és mi közöm hozzá? Jukola gazdájának szaunája volt, nem az enyém. EERO. Cu mi scias, kaj ĉu ĝi min koncernas? Gi estas la ŝvitbanejo de la mastro de Jukola, sed ne Ia mia. 04134
Bottom
04135
Top
JUHANI: Nono, ha jól emlékszem, tegnap este Eero is alaposan kigőzölte magát. Igen, igen, mindenért csak a gazdát tenni felelőssé, azt meghiszem. Hanem gyerünk, és nézzük meg. Hol a sapkám? Gyerünk, testvérek, nézzük meg. Úgy sejtem, porrá égett a szaunánk. JUHANI. Prenis ja hieraŭ ŝvitvaporon eĉ la korpo de Eero, se mi ne malĝuste memoras. Jes, jes, ĉio nur sur la ŝultron de la mastro, tion mi kredas. Sed ni iru por rigardi. Kic estas mia ĉapo? ni iru por rigardi, fratoj. Mi scias, ke nia ŝvitbanejo estas cindro. 04135
Bottom
04136
Top
Kimentek megnézni, mi történt a szaunával. Abból azonban már csak a kormos kemence s egy rakás füstölgő üszők maradt. Szomorodott szívvel szemlélték egy ideig a testvérek a pusztulás képét, majd visszatértek a nagyszobába. Utolsónak Juhani jött vissza, két sarokvassal a markában, melyet dühösen vágott az asztal közepére. Ili iris por vidi kiel statas la ŝvitbanejo. De ĝi estis vidcbla nur la nigra ŝtonfajrujo kaj fumanta fundamento. Kaj kun ĉagrena menso la fratoj dum momento rigardis la sccnejon de la pereo kaj fine rciris en la domon. Kiel Ia lasta paŝis Juhani, kun paro da ĉarniroj en sia mano. Ilin li kolere ĵetis sur Ia tablon. 04136
Bottom
04137
Top
JUHANI: így hát szauna nélkül maradt a Jukola-tanya. JUHANI. Jes, nun la domo Jukola estas sen ŝvitbanejo. 04137
Bottom
04138
Top
EERO: Márpedig „mit sem ér a tanya szauna nélkül”, mondotta tegnap Juhani. EERO. »Kaj domo scn ŝvitbancjo ne taŭgas», diris Juhani. 04138
Bottom
04139
Top
JUHANI: Túlságosan tüzesre hevítette Timo azt a kedves kemencét, s így porrá égtek a szívünknek drága füstös gerendák és falak, amelyeknek oltalmában jöttünk e világra valamennyien. Nagyon forróra hevítette a kemencét Timo, azt mondom. JUHANI. A1 varmego hejtis Timo ĝian karan fornon kaj en cindron ŝanĝiĝis la amataj, nigraj plafontraboj kaj ia muroj, en kies ŝirmo ni ĉiuj venis en la mondlumon. Timo hejtis fortcgc, diras mi. 04139
Bottom
04140
Top
TIMO: Ahogy parancsoltad, ahogy parancsoltad; tudhatnád. TIMO. Laŭ via ordono, laŭ via ordono, certe vi tion scias. 04140
Bottom
04141
Top
JUHANI: Pokolba azzal a paranccsal! Tény azonban, hogy szauna nélkül maradtunk, s ez bizony szomorú dolog. Mert az építkezés nem szaporítja a kenyeret. JUHANI. AI diablo viaj ordonoj, sed ke ni estas viroj sen ŝvitbanejo, tio estas incita afero; konstruado ne pliigas la panon. 04141
Bottom
04142
Top
AAPO: Szomorú dolog, az tény; de már úgyis öreg volt a szauna, s csupa repedés minden sarka; tegnap te magad határoztad el, hogy hamarosan újat építünk. AAPO. lncita afero; sed la ŝvitbanejo tamen estis malnova, ia anguloj plenaj de truoj; kaj vi ja mem hieraŭ decidis baldaŭ konstrui novan. 04142
Bottom
04143
Top
JUHANI: Valóban öreg volt már, s a gerendái egészen elkorhadtak, azonban egy-két évig még megtette volna. A tanyának még nincs módjában új szaunát építeni; először a földeket, a földeket kell munkába vennünk. JUHANI. Certc ĝi estis malnova kaj ĝiaj traboj vapormoligitaj ĝis kerno, sed ĝi estus ankoraŭ iome-iele taŭginta unu jaron aŭ du. La bieno ne havas fortojn por cluzi ĉe konstruado de ŝvitbanejoj; la kampoj, Ia kampoj dcvas unue esti prenataj en la ungojn. 04143
Bottom
04144
Top
TUOMAS: Felőled ugyan ugaron maradnának a földek, éppúgy, mint tavaly nyáron a dús Aro-rét, melynek pompás füvét hagytuk elfonnyadni, anélkül, hogy csak egyetlen rendet is kaszáltunk volna belőle. De te akartad! Valahányszor figyelmeztettelek, hogy jó lesz már nekilátni a kaszálásnak, azt felelted: „Várjunk még, hiszen úgy nő még az a fű, hogy szinte ropog.” TUOMAS. Certe vi restigos ia kampojn kiel en pasinta somero Ia vastan herbejon Aroniittu, kies imponan fojnon Ĉiam.is velki sen eĉ unu svingo de falĉilo. Sed via propra volo. ni las kiam mi memorigis vin pri ĝia rikolto, vi respondis: »nu, ni ankoraŭ ne iros; la fojno ja kreskas plu tiei kc susuras». 04144
Bottom
04145
Top
JUHANI: Régi dolog ez már, s akármennyit hánytorga-tod, attól nem lesz jobb. Jövő tavasszal annál dúsabb fű nő majd az Aro-réten. Hanem kicsoda lépked ott a mezőn a házunk felé? JUHANI. Tio cstas jam pasinta afcro kaj ĝi ne pliboniĝos pcr via babiiaĉo. Aroniittu kreskos dcs pli impone cn vcnonta somcro. — Sed kiu cstas la viro, kiu paŝas al nia domo tic sur la kampo? 04145
Bottom
04146
Top
TUOMAS: Mákelá esküdt. Ugyan mit akarhat? TUOMAS. Juĝeja vokisto MÄKELÄ. Kion voias la viro? 04146
Bottom
04147
Top
JUHANI: No, nyakunkon az ördög! A törvény nevében jő, bizonyára ennek az átkozott verekedésnek az ügyében. JUHANI. Nun la diablo estas libera. En la nomo de la ŝtato li venas kaj pro tiu malbenita interbatiĝo kun la Touko-lanoj. 04147
Bottom
04148
Top
AAPO: Az utóbbi verekedést illetően mellettünk szól a törvény, de az elsőnek dolgában jó lesz vigyáznunk. Bízzátok rám, majd én elmagyarázom néki a dolgot. AAPO. En la dua batalo estas la leĝo ĉe nia flanko, sed pro la unua ni nin gardu. Lasu min klarigi la aferon al li. 04148
Bottom
04149
Top
JUHANI: Hanem én, a legöregebb testvér, én is beszélni akarok, mivel közös ügyről van szó. JUHANI. Sed mi, el la fratoj la plej aĝa, volas ankaŭ havi parolrajton, kiam la komuna intereso estas diskutata. 04149
Bottom
04150
Top
AAPO: Csak aztán vigyázz, nehogy bajba keverj bennünket, ha úgy adódnék, hogy kissé szépítenünk kellene a dolgot. AAPO. Sed gardu vin, kc vi ne parolu senelire en la sakon, se ni devos iom serpentumi. 04150
Bottom
04151
Top
JUHANI: Ne félj, nem estem a fejem lágyára. JUHANI. Certe mi scios. 04151
Bottom
04152
Top
Belépett a szobába Mákelá, a derék és jószívű esküdt. Azonban egészen más ügyben jött, mint ahogy a testvérek gondolták. Eniris MÄKELÄ, la bona kaj favoranima vokisto. Tamcn li venis por paroli pri alia afero ol kion la fratoj supozis. 04152
Bottom
04153
Top
MÄKELÄ: Jó napot! MÄKELÄ. Bonan tagon! 04153
Bottom
04154
Top
A TESTVÉREK: Jó napot! LA FRATOJ. Bonan tagon! 04154
Bottom
04155
Top
MÄKELÄ: Mi szörnyűséget látok! Fiúk, fiúk, mi történt veletek? Megtépve, sebekkel, kék foltokkal, kötéssel, borogatással rakva a fejetek! Ó, ti szerencsétlenek! MÄKELÄ. Kiajn teruraĵojn mi vidas? Knaboj, kiel vi fartas? Ŝiritaj, en blubcroj, cikatroj kaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapoj! Ho vc, vi kompatinduloj! 04155
Bottom
04156
Top
JUHANI: „Nyalogatja sebeit a kutya”, úgy bizony; hanem vigyázzanak magukra a farkasok is. Ebben az ügyben jött? JUHANI. »La hundo lckas siajn vundojn», sed la lupoj zorgu pri si. Ĉu pro ĉi tiu kaŭzo vi staras en nia ĉambro nun? 04156
Bottom
04157
Top
MÄKELÄ: Ugyan hogy is jöttem volna? Hanem hogy testvér létetekre ily csúnyán elbánjatok egymással! Szégyelljétek magatokat! MÄKELÄ. Cu mi scias ion pri ĉi tio? Sed ĉu la fratoj dis-ŝiradis unu la alian ĉi-manicre! Vi hontu! 04157
Bottom
04158
Top
JUHANI: Téved, Mákelá. A testvérek úgy bántak egymással, mint az angyalok. A szomszédok műve ez a csúfság. JUHANI. Vi eraras, MÄKELÄ. La fratoj agis unu kontraŭ la alia kiel anĝelojj ĉi tion faris najbaroj. 04158
Bottom
04159
Top
MÄKELÄ: Ki tette hát ezt? MÄKELÄ. Kiu do faris tion? 04159
Bottom
04160
Top
JUHANI: A jó szomszédok. Hanem szabad kérdeznem, milyen ügyben jött hát? JUHANI. La bonaj najbaroj. Sed ĉu estas pe.rmesite de-mandi, kial vi venis por nin viziti? 04160
Bottom
04161
Top
MÄKELÄ: Haj, gonosz egy ügyben. Fiúk, fiúk, keserves nap vár rátok! MÄKELÄ. Pro grava kaŭzo. Knaboj, knaboj! estas antaŭ vi tago de pcreo. 04161
Bottom
04162
Top
JUHANI: Miféle nap? JUHANI. Kia estas ĉi tiu tago? 04162
Bottom
04163
Top
MÄKELÄ: A szégyen napja. MÄKELÄ. Tago de honto. 04163
Bottom
04164
Top
JUHANI: Mikor fog az ránk virradni? JUHANI. Kiam ĝi lcviĝos? 04164
Bottom
04165
Top
MÄKELÄ: Szigorú parancsot kaptam a papunktól, hogy jövő vasárnap kísérjelek be titeket a templomba. MÄKELÄ. Dc la preposto mi ricevis severan ordonon venigi vin venontan dimanĉon al la preĝejo. 04165
Bottom
04166
Top
JUHANI: Mit akar tőlünk a templomban? JUHANI. Kion li volas de ni ĉe la preĝejo? 04166
Bottom
04167
Top
MÄKELÄ: Kalodába ültetni benneteket, igazat szólva. MÄKELÄ. Sidigi vin en piedtrabo; rekte dirite. 04167
Bottom
04168
Top
JUHANI: Ugyan mi okból? JUHANI. Pro kiu kaŭzo? 04168
Bottom
04169
Top
MÄKELÄ: Sokféle okból! Ti eszeveszett bolondok! Kitörtétek a kántor ablakát, és megszöktetek tőle, mint a farkasok! MÄKELÄ. Li havas multajn kaŭzojn. — Vi furiozuloj kaj malsaĝuloj! vi disrompis la fenestron de ia kantoro kaj forkuris de li kiel lupoj! 04169
Bottom
04170
Top
JUHANI: Hát persze, mikor a kántor úgy megtépázott bennünket, mint az ordas farkas. JUHANI. La kantoro ŝiradis nin kiel rabia lupo. 04170
Bottom
04171
Top
MÄKELÄ: És mit vétett nektek az esperes? MÄKELÄ. Sed kion faris al vi la preposto? 04171
Bottom
04172
Top
JUHANI: Egy bolhacsípésnyit sem. JUHANI. Ne eĉ pulan mordeton. 04172
Bottom
04173
Top
MÄKELÄ: És ti mégis szidalmaztátok, és mindenféle csúfságot üzentetek neki azzal a mocskos szájú, szemtelen Köpölyöző-Kaisával. Ilyen nagy tiszteletben álló férfiúnak, községünk lelkipásztorának szégyenletes szidalmakat, durva disznóságokat üzenni azzal a rettenetes Rajamáki-regimenttel! Hát ez nem égre kiáltó orcátlanság? MÄKELÄ. Kaj tamen vi lin mokis kaj senhonorigis per la klaĉema, senhonta kupistino Kaisa. Vi sendis per la terura regimento de Rajamaki la plej abomcnajn, vere friponajn vortojn kiel salutojn al la altranga viro, al la paŝtisto de nia paroĥo. Tio vere estis senkompare aroganta kuraĝo! 04173
Bottom
04174
Top
JUHANI: „Hát ez bizony igaz, de be is kell bizonyítani”, mondta az egyszeri legény, én azonban nem mondom! JUHANI. »Estas tio vero, sed oni ĝin verigu», diris Kakki-nen Jaakko, sed tiel diras ne mi. 04174
Bottom
04175
Top
MÄKELÄ: Most azonban, tudjátok meg, esperesünk szigorú bosszút áll rajtatok. Többé nem ismer elnézést veletek szemben. MÄKELÄ. Sed nun, sciu, ke vin trafos la plej severa venĝo de nia preposto. Nun li estas al vi senindulga viro. 04175
Bottom
04176
Top
AAPO: Üljön le, Mákelá, és beszéljük meg alaposabban a dolgot. No nézze: hát csak nem gondolja, hogy az esperes tényleg kalodába zárhat bennünket Rajamáki Kaisa hazugságai alapján? Szó sincs róla! Először törvényes úton meg kell állapítani, hogy mit mondottunk, és mennyiben sértettük meg a papunk becsületét. AAPO. Sidiĝu, MÄKELÄ, kaj ni diskutu la aferon iom pli vaste kaj profunde. — Rigardu ĉi tiun flankon: ĉu la preposto povus nin ŝraubligi en la piedtrabon pro la mensogoj de Raja-maki Kaisa? Tute ne! Oni pruvu laŭleĝe kion ni diris, kaj kiamaniere ni ofendis lian honoron. 04176
Bottom
04177
Top
JUHANI: „Először jön a vizsgálat, aztán jöhet a haddel-hadd”, tudja ezt mindenki. JUHANI. »Unue pruvo, poste puno», tio estas konata afero. 04177
Bottom
04178
Top
MÄKELÄ: Az a másik dolog azonban, az olvasás ügye, az egyháztörvény értelmében felhatalmazza őt arra, hogy eljárjon ellenetek, s amily haragos, bizonnyal élni is fog hatalmával. MÄKELÄ. Sed alia demando, tiu legolerna afero, ĝi tamen donas al li ian potencon per la eklezia leĝo, kiun li nun certe uzos kontraŭ vi en sia kolero. 04178
Bottom
04179
Top
JUHANI: Az olvasás dolgában mellettünk áll Isten törvénye és rendelkezése, aki már anyánk méhében oly kemény fejet adott nekünk, hogy teljességgel lehetetlen megtanulnunk olvasni. Ugyan mit tehetünk ez ellen, Mákelá? E világon nagyon egyenlőtlenül vannak elosztva a szellemi tehetségek. JUHANI. En legoklopodo estas ĉe nia flanko la dekreto kaj la leĝo de Dio, kiu kontraŭstaras tiun penon. Vidu, Ii jam en la utero de nia patrino donis al ni tiom malmolajn kapojn, ke lerni Ia Iegadon estas al ni neeble. Kion ni faru, Mäkelä? Tre malegale falas ĉi tie la talentoj en niajn kapojn. 04179
Bottom
04180
Top
MÄKELÄ: Ostoba hiedelem, hogy olyan kemény fejetek lenne. A szorgalom és a mindennapos gyarkorlat végül minden akadályt legyőz. Atyátok egyike volt a legjobb olvasóknak. MÄKELÄ. La malmoleco de viaj kapoj estas nur senbaza imago ĉe vi. Diligento kaj ĉiutaga ekzerco venkos fine ĉion. — Via patro estis unu el la plej bonaj Iegantoj. 04180
Bottom
04181
Top
AAPO: Anyánk azonban egyetlen betűt sem ismert, és mégis jó keresztény volt. AAPO. Sed nia patrino ne konis eĉ unu literon, kaj tamen ŝi estis sincera kristano. 04181
Bottom
04182
Top
JUHANI: Aki igaz istenfélelemben nevelte és fenyítette gyermekeit. Isten nyugosztalja szegényt! JUHANI. Kaj edukis kaj punis siajn filojn en diotimo. Dio benu la maljunulinon! 04182
Bottom
04183
Top
MÄKELÄ: S a jó asszony nem próbált segíteni rajtatok mások tudásával? MÄKELÄ. Ĉu ŝi ne penis trovi helpon al vi el scio de aliaj? 04183
Bottom
04184
Top
JUHANI: Próbált bizony: Mánnistö anyót kérte meg, hogy tanítson meg olvasni bennünket. De az a mérges banya ütni-verni kezdett bennünket, úgyhogy jobban féltünk az ő kunyhójától, mint a manó barlangjától. Végül aztán be nem tettük volna a lábunk a kunyhóba, bárhogy is agyabugyáltak minket. JUHANI. Jes, ŝi penis laŭ sia povo; ŝi penis per la avino de Pindometo. Sed la kolerema maljunulinaĉo komencis tuj bati niajn dorsojn, kaj ŝia dometo ŝanĝiĝis en niaj okuloj en plej teruran groton de koboldaĉoj; kaj fine ni ne plu iris en la kabanon, kvankam oni batadis nin kvazaŭ oni estingus brulon. 04184
Bottom
04185
Top
MÄKELÄ: Akkor ostoba tacskók voltatok, most azonban már érett férfiak vagytok, s az épeszű, egészséges ember mindent meg tud tenni, amit akar. Mutassátok meg hát az esperesnek és az egész világnak, mire képes az igazi férfi. Téged, Aapo, akinek olyan éles eszed van, s aki éppen nem vagy híjával a tudásnak, hiszen jó emlékezeted minden látott-hallott dolgot megőriz, téged nagyon csodállak, hogy már régen nem láttál neki a tanulásnak. MÄKELÄ. Vi estis tiam senprudentaj, sed nun vi staras sur viaj kalkanoj kiel viroj; kaj saĝa, sana viro provas fari, kion li volas; tial montru al la preposto kaj al Ia tuta mondo, kion povas la vireco. — Pri vi Aapo, kiu havas tiel prudentan menson kaj al kiu ne mankas iom da scio, sed kies atenta memoro konservas ĉion viditan kaj aŭditan, pri vi mi devas miri, ke vi ne jam faris alimaniere. 04185
Bottom
04186
Top
AAPO: Kevés az én tudásom, ha talán tudok is egyet-mást. Megboldogult vak nagybátyánk sok mindenre oktatgatott bennünket: mesélt a Bibliából, tengeri utazásairól s e világnak mivoltáról; mi pedig mindig áhítatos lélekkel hallgattuk. AAPO. Ne multe mi scias; nu, mi ja tamen scias ion kaj alian. Nia mortinta, blinda onklo ja rakontis al ni multajn aferojn, rakontis el la biblio, pri siaj marveturoj kaj pri la konstruo de la mondo, kaj tiam ni ĉiam lin aŭskultis kun fervora menso. 04186
Bottom
04187
Top
JUHANI: Mint a nyulak, hegyeztük a fülünket, midőn az öregapó Mózesről, Izrael gyermekeiről, a Királyok könyvének eseményeiről vagy a Jelenések csodáiról beszélt. „És szárnyaiknak zúgása olyan volt, mint a csatába vágtató szekerek robogása.” Jézus uccse! Sok minden csodáról, történetről tudunk mi, és nem vagyunk olyan elvadult pogányok, mint ahogy hiszik. JUHANI. Ni aŭskultis kun elstarantaj oreloj kiel Ieporoj, kiam la maljunulo rakontis pri Moseo, pri Izraelidoj, pri okazaĵoj en la libro de la reĝoj kaj pri mirakloj en apoka-lipso. »Kaj la sono de iliaj flugiloj estis kiel la sono de ĉaroj, kurantaj en militon.» Sinjordio! ni konas multe da mirakloj kaj aferoj, kaj ni ne estas precize tiel sovaĝaj paganoj kiel oni kredas. 04187
Bottom
04188
Top
MÄKELÄ: Azonban az ábécéskönyvön kell elkezdenetek, hogy a keresztény egyház igazi tagjaivá válhassatok. MÄKELÄ. Sed de la abocolibro vi devas komenci, por fariĝi veraj anoj de la kristana eklezio. 04188
Bottom
04189
Top
AAPO: Mákelá, ott a polcon, ott láthat hét ábécét, amit Hámeenlinnában vásároltunk. Ezek a könyvek bizonyítják, hogy van bennünk szándék a tanulásra. Legyen némi türelemmel irántunk az esperes, és hittel hiszem, hogy ügyünkből még fogan, születik és nevelkedik valami. AAPO. Mäkelä, tie sur la breto vi vidas sep abocolibrojn, kiuj estas aĉetitaj en la urbo, kaj ĉi tiu vido atestu, ke ni aspiras al Iernado. Nia preposto montru ankoraŭ iom da pacienco, kaj mi kredas, ke el nia afero generiĝos, naskiĝos kaj kreskos io. 04189
Bottom
04190
Top
JUHANI: Legyen irántunk türelemmel, és én kétszeresen fogom neki megfizetni a tizedet, sőt ígérem, hogy vadászati időben sohasem fog hiányozni fazekából a fiatal madárpecsenye. JUHANI. Li montru paciencon, kaj mi volas pagi la dek-onaĵon duoble, kaj viando de junaj birdoj ne mankos en lia pelvo dum la Iaŭleĝa tempo. 04190
Bottom
04191
Top
MÄKELÄ: Ha eszembe jut az esperes heves és jogos haragja, félek, hogy nem sokat használ itt sem a könyörgés, sem a szép ígéretek. MÄKELÄ. Ne helpos ĉi tie, mi kredas, preĝoj kaj belaj promesoj, kiam mi memoras lian severan kaj justan koleron al vi. 04191
Bottom
04192
Top
JUHANI: Mit akar hát a tiszteletes tőlünk, és mit akar kend? Jól van, no! Jöjjenek hát hetvenedmagukkal, de fogadom, hogy vér fog itt folyni! JUHANI. Kion li do volas de ni kaj kion volas vi? Bone! Venu eĉ kun sepdek viroj kaj sango tamen ŝprucos. 04192
Bottom
04193
Top
MÄKELÄ: Mondjátok meg hát, hogyan akartok nekifogni az ábécé és a katekizmus megtanulásának, amit esperesünk szigorúan megkövetel? MÄKELÄ. Sed diru, kion vi intencas fari por lerni la aboco-Iibron kaj la malgrandan katekismon, kio estas la plej grava ordono de nia preposto. 04193
Bottom
04194
Top
JUHANI: Majd itthon próbálkozunk meg vele, Mánnistö anyónak vagy leányának, Venlának segítségével. Jól olvas mind a kettő. JUHANI. Ricevi ĉi tic hejme instruon de avino de Pindometo aŭ ŝia filino Venla. Bonaj legantoj ambaŭ. 04194
Bottom
04195
Top
MÄKELÄ: No, majd megjelentem szándékotokat az esperesnek. De saját érdeketekben menjetek el, és kérjetek tőle bocsánatot szemtelen viselkedésetekért. MÄKELÄ. Mi sciigos al la preposto vian intencon. Sed por via propra paco iru kaj petu de li pardonon pro via sen-hontaĵo. 04195
Bottom
04196
Top
JUHANI: Hát ezen még gondolkozunk. JUHANI. Tiun paragrafon ni volas konsideri. 04196
Bottom
04197
Top
MÄKELÄ: Fogadjátok meg a szavam, és jegyezzétek meg jól: ha az esperes nem lát bennetek őszinte és szorgalmas igyekezetet, akkor egy szép napon ott ültök majd a kalodában, a templom tövénél. Úgy bizony! Most pedig isten veletek! MÄKELÄ. Faru kiel mi diras; kaj sciu, se Ii ne vidos ĉe vi sinceran, diligentan intereson, tiam en piedtrabo, en piedtrabo vi sidos bele iun dimanĉon apud la soklo de la preĝejo. Tion mi diras; kaj adiaŭ, restu sanaj! 04197
Bottom
04198
Top
JUHANI: Isten vele, Mákelá, isten vele! JUHANI. Adiaŭ, adiaŭ! 04198
Bottom
04199
Top
TUOMAS: Komolyan gondoltad, mikor Mánnistö anyó-ról meg Venláról beszéltél neki? Komolyan beszéltél, amikor majdnem megígérted, hogy térden csúszva járulunk a pap elé? TUOMAS. Cu vi serioze parolis al Ii pri avino de Pindometo kaj pri ŝia filino? Cu vi vere duone promesis iri kaj rampi antaŭ la preposto? 04199
Bottom
04200
Top
JUHANI: Dehogy gondoltam komolyan, eszembe sem volt! Csak azért csacsogtam-fecsegtem, hogy időt nyerjünk. Hiszen még csak az kéne, hogy Mánnistö anyó vagy Venla jöjjenek ide, betűvetésre tamtam bennünket! Akkor aztán még a disznók is rajtunk röhögnének egész Toukolában! Hanem hát hallottátok: kalodával, a szégyen bitófájával fenyegettek meg bennünket. Tyű, a keserves mindenit! Hát az ember a saját kuckójában már békén s kedve szerint sem élhet, noha senkinek útjában nem áll, senkinek jogát meg nem sérti? Ugyan ki tilthatja ezt meg nekünk? De csak azt mondom: a papok és a hivatalnokok könyveikkel és protokollumaikkal az emberiség gyötrő szellemei. Ó, te fekete disznó! Ó, átkozott nap! Most aztán csőstül szakad nyakunkba a balsors minden csapása s az emberek ármányai. Szinte szeretnék fejjel nekirontani a falnak. Ó, te sötét Belzebub! Venla kikosarazott bennünket; a faluban csúfondáros gúnydalt költöttek rólunk; A kántor megtépázott, mint az ördög; a toukolai legények úgy elvertek, mint a kétfenekű dobot. Megszabdalták a hátunk, mint a karácsonyi malacnak, és mint megannyi Mikulás vagy félszemű manó, úgy járkálunk itt rongyokba bugyolált fejjel. S ez még mindig nem elég! Otthonunk elvesztette a szegények egyetlen örömét, a szauna sziszegő gőzét is. Ott hamvadnak, ott füstölögnek hajdani derék szaunánk romjai. De az ördögök leggo-noszabbika még csak ezután következik. Hm! A templom pitvarában tíz lyukával vigyorog felénk a kaloda. Az istennyila üssön belé! Ha ennyi bosz-szantó baj sem viszi rá az embert, hogy elmesse a torkát, hát akkor micsoda! Ó, te görbe szarvú sátán! JUHANI, Ne estis eĉ signo pri scriozeco, kaj pri vereco cĉ ne signo. Por gajni tempon ĉi tiu knabo babiladis tiel. Cu la avino de Pindometo aŭ Venla gvidu nian legomontrileton! Pri tio ridus eĉ ĉiuj porkoj en Toukola. Vi aŭdis, oni minacis nin certe per piedtrabo, per pendigilo de honto. Mil diabloj! ĉu ne viro havas rajton vivi en paco kaj laŭ sia volo sur sia propra grundo, kiam li neniun ĝenas, nenies rajton ofendas? Kiu povas tion malpermcsi? Sed mi diras ankoraŭ unu fojon; la pastroj kaj la oficistoj kun siaj Iibroj kaj protokoloj estas la malbonaj spiritoj de la homoj. — Ho, vi nigra porko! Ve, la malbenita tago ĉi tie! Nun ja niajn nukojn trafas batoj de malfeliĉo kaj incitadoj de homoj, ke mi estas preta kurbati mian kapon kontraŭ muron. Ho, vi nigra virbovo! Venla rifuzis nian svaton; oni faris pri ni venenan mokkanton; la kantoro nin turmentis kiel diablo mem; la knaboj de Toukola nin batis kvazaŭ ni estus nura erikejo, bastonadon ni ricevis kiel kristnaskaj porkidoj, kaj kiel veraj kristfestaj koboldoj ni paŝadas ĉi tie unuokulaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapo. Kaj kion ankoraŭ? Nia hejmo ja estas nun sen la sola regalo por mal-riĉulo, sen la muĝanta ŝvitvaporo el baneja fajrujo. Tie ja bruletas kaj fumetas Ia ruino de nia estinta kara ŝvitbanejo. Kaj poste restas ankoraŭ Ia plej maibona el diabioj. Hm! Kun dek truoj grimacas al ni renkonte la piedtrabego en ia preĝeja vestiblo. Fajro ekfulmu! Se ne tiaspeca kolekto de incitartifikoj kondukas razilon al la gorĝo de viro, kio do? Ho, vi kornokapa virbovo! 04200
Bottom
04201
Top
EERO: Hanem rosszul emlékezel, bátyó; a kalodának nincs tíz lyuka. EERO. Nun vi iom erare memoras, en la piedtrabo ne estas dek truoj. 04201
Bottom
04202
Top
JUHANI: Hát mennyi? JUHANI. Kiom do? 04202
Bottom
04203
Top
EERO: Hány csillagból áll a Göncöl szekere, hány testvér él Jukolában? EERO. Kiom da steloj en Granda Urso, kiom da knaboj en Jukola? 04203
Bottom
04204
Top
JUHANI: Heten vagyunk. Tehát: hét nyílás és hét fiú. No, annál rosszabb. Hét nyílás! Hű, a mindenit! Lám, lám, a gonosz véletlen is hogy ellenünk szövetkezett! Hét kerek nyílás, mint a malomkő szeme. Milyen gonosz tréfa a sorstól! De csak lőjék el ránk gyűlöletüknek nyilait, mi acélkeményre szorítjuk össze megkínzott szívünket; köpjenek ránk mindenfelől mérget, mint a kígyó, és záporozzon fejünkre keserű epét az ég, mi behunyt szemmel, csikorgó foggal, s bőgve, mint a megvadult bikák, szembeszál-lunk velük. És ha végül a császár hatalmával kalodába vernek bennünket, hát akkor is vad gyönyörrel fogok ülni a szégyenfánál. JUHANI. Sep knaboj ni estas. Do sep truoj kaj sep knaboj. Nu, des pli malbone. Scp truoj! Ciam nur pli malbone. Jen, kiel la homoj kaj la scvera sorto kuniĝis kontraŭ ni. Sep truoj kvazaŭ okuloj de muelŝtonoj! Kia moko parte de Ia malmilda sorto. Sed ili pafu sur nin ĉiujn sagojn de sia kolero, ni ja malmoligos niajn traturmentitajn korojn ke ili similos fajrantan ŝtalon. Ili spiru de ĉiuj flankoj vencnon sur nin kicl serpcntoj, kaj cl Ia ĉielo pluvu pura galo sur nin, ni tamcn, kun fermitaj okuloj, grincante per la dentoj kaj murmuregante kiel sovaĝaj bovoj kuros antaŭen. Kaj se fine oni trenus nin per la ŝtata forto al la piedpremilo, kun dolĉa ĝojo mi sidus en la picd-trabo, mi. 04204
Bottom
04205
Top
AAPO: Miért gyönyörrel? AAPO. Klal kun ĝojo? 04205
Bottom
04206
Top
JUHANI: Édes testvér, te nem érted a düh ítéletes erejét. A bosszú gondolata elfeledtetne velem minden megszégyenítést; mert hiszen csak meg akarnak szégyení-teni bennünket. A gondolat, hogy papunknak vérét vehetem, úgy ízlenék dühtől égő lelkemnek, mint a csurgatott méz. Nem nyúlnék késhez, nem nyúlnék fegyverhez, hanem mint a vérszomjas hiúz, körmömet és fogamat vájnám a pap torkába. Ezer darabra szaggatnám azt az embert, hogy teljesen kiélvezzem bosszúm édességét. így tennék akkor is, ha tíz lelkem lenne is, és mindegyiket tíz éven át szöges hordóban hengergetnék. Mindez semmi sem lenne a bosszú édességéhez képest. JUHANI. Vi ja ne komprenas, mia frato, la juĝantan forton de malamo. La penso pri venĝo kaŭzus, ke ĉi tiu knabo forgesus la tutan honton; kaj la honto cstas ja ilia celo. Penso sang-makuli tiun nian prcposton, tio gustus al mia kolera animo kicl mielaĵo. Kaj mi tie ne uzus ponardon, nek pafilon, kiel iam viro el Karja, ne, sed per ungoj kaj dcntoj mi kaptus lin ĉe la kolo kiel Iupo-linko. En pecojn, en mil pccojn mi disŝirus la viron, kaj tiam mi povus gustumi la frandaĵon de mia vcnĝo. Mi farus tiel, eĉ se mi posedus dek vivojn kaj ĉiun vivon oni turmentus dek jarojn en najlobarelo. Tio ne cstus multe kom-pare kun la ĝuego de venĝo. 04206
Bottom
04207
Top
AAPO: Fenekestül felkavartad lelked minden szenvedélyét! Szegény testvérem, öntözd meg szíved forrongó katlanát a türelem forrásának hideg vizével, mely szelíden kanyarogva folyik át a réten. AAPO. Vi renversas vian tutan estaĵon ĝisfunde. Verŝu, kompatinda frato, sur la fajre bolantan kaldronon de via koro malvarmetan akvon el Iirlanta defluejo de pacienco, el rivereto, kiu vagas tra hcrbejo antaŭen, kurbiĝante malrapide. 04207
Bottom
04208
Top
SIMEONI: Képed elfeketedett, és vérvörösen, szúrósan forognak szemeid. Kegyelmezz magadnak! SIMEONI. Via vizaĝo ja estas fulgonigra, kaj sangoruĝaj, pikantaj turniĝas viaj okuloj. Indulgu vin mem. 04208
Bottom
04209
Top
TUOMAS: Ha tényleg odaültetnek a szégyenfához, azt valóban megbosszuljuk. De legyünk mindaddig békével, amíg ez be nem következik. Hiszen nem veszett el még minden reményünk. TUOMAS. Certe ni venĝus, se oni sidigus nin sur sidejon de honto, sed estu niaj koroj en paco ĝis tio okazos. Ne ĉiu espero ankoraŭ perdiĝis. 04209
Bottom
04210
Top
JUHANI: A világ egyik szögletéből még a békesség napja ragyog felénk. Az Impivaara lábánál az Ilvesjárvi az a kikötő, ahová a vihar elől elvitorlázhatunk. Most már határoztam. JUHANI. El unu angulo de la mondo brilas por ni tamen ankoraŭ pacotago. La Linkolago tie ĉe Impivaara estas la haveno, kien ni velos for el ŝtormoj. Nun mi decidis. 04210
Bottom
04211
Top
LAURI: Én már tavaly így döntöttem. LAURI. Tion mi faris jam la pasintan jaron. 04211
Bottom
04212
Top
EERO: Követlek benneteket az Impivaara legmélyebb barlangjába is, ahol, úgy mondják, egy öreg hegyi manó főzi a szurkot, száz báránybőrből varrt süveggel a fején. EERO. Mi iros kun vi eĉ en la plej profundan groton de Impivaara, kie, kiel oni diras, maljuna montkoboldo kuiras peĉon, kun kasko el cent ŝafofeloj sur la kapo. 04212
Bottom
04213
Top
TUOMAS: Odaköltözünk mindannyian. TUOMAS. Tien ni ĉiuj translokiĝos. 04213
Bottom
04214
Top
JUHANI: Odaköltözünk, és ott új világot építünk. JUHANI. Tien ni translokiĝos kaj konstruos novan mondon. 04214
Bottom
04215
Top
AAPO: De nem ér el bennünket ott is a hatalom keze? AAPO. Cu ne atingus nin eĉ tie la mano de la Ieĝo? 04215
Bottom
04216
Top
JUHANI: Az erdő megvédi magzatait. Ott leszünk csak igazán a magunk urai; mint a hunyorgó vakondokok, mélyen beássuk magunkat a földbe. És ha kedvük támadna ott is szorongatni bennünket, hát majd megtudják, mit jelent az: hét medvét felverni a barlangjában. Most pedig föl a bőrcserző vargához, hogy írásba vegyük az egyezséget! Tíz évre kerüljön idegen kézbe aházunk. JUHANI. La arbaro protektas siajn idojn. Tie ni staros firmaj sur niaj kalkanoj; profunden, kiel etokulaj talpoj, ni nin fosos tie ĝis la terkerno. Kaj se al ili plaĉus eĉ tie persekuti la knabojn, ili vidus, kion signifas maltrankviligi sep ursojn en ilia nesto. — Nun al Ia feltanisto por konfirmi la negocon skribe. Por dek jaroj iru nia domo en aliajn manojn. 04216
Bottom
04217
Top
SIMEONI: Én is vágyom már egy békés kuckó után. Testvérek, új otthont és új szívet teremtünk magunknak az erdő ölén. SIMEONI. Ankaŭ mi sopiras al la ĉambreto de paco. Fratoj, novan hejmon kaj novan koron ni kreu por ni en la sino de arbaroj. 04217
Bottom
04218
Top
JUHANI: Mindnyájan egy akarattal! JUHANI. Ciuj unuanime! 04218
Bottom
04219
Top
AAPO: Hogyan határoztál, Timo? AAPO. Kiel vi decidas, Timo? 04219
Bottom
04220
Top
TIMO: „Ha te élmény, én is el”, mondja a nóta. TIMO. »Tie mi, kie la aliaj», diras proverbo. 04220
Bottom
04221
Top
AAPO: Ti mind mentek, s csak én maradnék magános fenyőnek Jukola udvarán? Ah! Túlságosan is összefonódtak lelkem ágai s gyökerei veletek! Legyen hát: veletek tartok én is! És reméljük a legjobbakat ettől az úttól. AAPO. Vi translokiĝos, kaj ĉu mi restu ĉi tie kvazaŭ sola pinego en la korto de Jukola? Ho, tre firme ĉiuj radikoj kaj branĉoj de mia estaĵo ligiĝas al via rondo. Tiel fariĝu kaj ni esperu la plejbonon el ĉi tiu ekskurso. Mi iros kun vi. 04221
Bottom
04222
Top
JUHANI: Nagyszerű! Most pedig föl a tímárhoz mindnyájan, és kössünk törvényes szerződést vele. Mind egy akarattal! JUHANI. Bonege! Nun al la feltanisto ĉiu viro, por fari laŭleĝan kontrakton. Ciuj unuanime! 04222
Bottom
04223
Top
Mindnyájan felkerekedtek, hogy megkössék az egyezséget. Tíz évre bérbe adták tanyájukat a tímárnak, s a szerződésbe a következő pontokat vették föl: tíz éven át birtokolja a tímár a házat, és művelje a földeket; az első három évben minden bér nélkül, azonban ettől kezdve fizessen a testvéreknek évente hét mérő rozsot, és építsen új szaunát a bérleti idő lejárta előtt. A testvérek szabadon vadászhatnak a Jukola-tanya erdeiben mindenütt és mindenféle vadra, amit a törvény megenged. A tanyabirtok északi részében, az Impivaara vidékén mind a földeken, mind az erdőben tehetnek és élhetnek tetszésük szerint. A tímár Mindenszentek napján veheti birtokába a tanyát, azonban a testvéreknek, ha nékik úgy tetszik, legyen még szállásuk a szülői házban az első tél idejére. Ezek voltak a szerződés feltételei. Ili iris ĉiuj por fari kontrakton, luis sian domon al la feltanisto por dek jaroj; kaj skribe estis fiksataj la sekvantaj paragrafoj. La feltanisto disponos kaj terkulturos la domon dum dek jaroj, la tri unuajn sen ia lupago, sed poste li pagu al la fratoj sep barelojn da sekalo jare, kaj konstruu novan ŝvitbanejon antaŭ la finiĝo de la lutempo. Libere kaj ĉie en la arbaroj de Jukola la fratoj kaptu kiajn ajn ĉasaĵojn, kiuj estas laŭleĝe permesataj. En Ia norda parto de la biena regiono, en la ĉirkaŭaĵo de Impi. vaara, ili havu rajton fari kaj vivi laŭ sia volo tiel en Ia kampoj kicl en la arbaroj. En la tago de ĉiuj sanktuloj la feltanisto prenos al sia dispono la domon, sed la fratoj, se al ili plaĉos, havu rifuĝejon en sia naskiĝa hejmo ankoraŭ dum la vcnonta vintro. Tiuj estis la ĉefaj kondiĉoj en la kontrakto. 04223
Bottom
04224
Top
Eljött a november, s a tímár minden holmijával megjelent a Jukola-ház udvarán, hogy a megszabott időre birtokába vegye a tanyát. A testvérek azonban, hogy elkerüljék az esperest és embereit, jóformán az egész telet az erdőben töltötték. Síjeikkel szerte kószáltak, vadászgattak; tanyázni pedig az Impivaara tisztásán, a kis szénégetőkunyhóban tanyázgattak. Azonban annak rendje és módja szerint, lóval és minden szükséges holmijukkal még nem költöztek ki az erdőre; ezt csak később, a nyár jöttével akarták megtenni. De már jó előre gondoltak jövendő tanyájukkal: hatalmas szálfákat döntöttek ki száradni, alapzatnak pedig nagy köveket görgettek a meredek hegy lábánál fekvő irtásra. Venis novcmbro, kaj la feltanisto estis kun sia ŝarĝo en la korto de Jukola kaj akceptis la administradon dc la domo por la destinita tempo. Sed la fratoj, por eviti la preposton kaj liajn subulojn, vivadis ĉi tiun vintron pleje en arbaroj, skiante ĉirkaŭe kaj ĉaskaptante; kaj ili loĝis en karbigista kabano sur Ia deklivo de Impivaara. La translokiĝo ankoraŭ ne plcne okazis kun la ĉevalo kaj la aliaj bezonataj aĵoj. Estis destinite, ke tio okazos kiam la somero venos. Tamen ili jam nun pensis pri sia nova domo: ili hakis la trabojn, por ke tiuj printempe sekiĝu, kaj rulis sokloŝtonojn al la stumpoplena herbodeklivo ĉe la kruta monto. 04224
Bottom
04225
Top
Így múlt el a tél, anélkül, hogy a testvérek bármiféle parancsot vagy figyelmeztetést kaptak volna az esperestől. Várt valamire az esperes, vagy talán sorsukra bízta volna a testvéreket? Tiel pasis la vintro, kaj dum ĝi ncniu ordono aŭ rimarkigo venis de la preposto al la fratoj. ĉu li atendis, aŭ ĉu li lasis ilin al la sorto? 04225
Bottom

Fejezet 05 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
05001
Top
Eljött a tavasz, elolvadt a hó, lágy szelek lengedeztek, zöldülni kezdett a pázsit, és zsenge levelek fakadtak a nyírfa ágain. La printcmpo estis veninta, neĝamasoj degelintaj kaj mildc blovis la vento, la tero komencis vcrdiĝi kaj la bctularo ricevis foliojn. 05001
Bottom
05002
Top
A testvérek épp most költöznek Jukolá-ból az Impivaara hegyére. Ott ballagnak a köves, kacs-karingós erdei úton, vállukon a puska, hátukon a nyírfahéj tarisznya, melyben lőszereiket őrzik. Legelöl lépked Juhani, s mellette Killi és Kiiski, a tanya két hatalmas, mord ebe poroszkál. Mögötte a testvérek félszemű, öreg gebéje, Valko húzza a szekeret. Timo hajtja a lovat, a többiek pedig puskástul, tarisznyástul ott mennek a nyomában, s a komiszabb helyeken segítenek tolni a kocsit. A menet végén Eero baktat, ölében víve a Jukola-tanya büszke kakasát; a testvérek nem szívesen váltak volna meg tőle, s ezért inkább magukkal vitték az impivaarai rengetegbe, hogy jelezze nékik az idő múlását. A szekéren láda, farkas- és rókacsapdák, egy kondér s a kondérban két fatál, egy merítőkanál, hét evőkanál és egyéb, a szakácsmesterséghez tartozó szerszámok lát hatók. A kondérra egy borsóval teli, durva zsákot bori tottak, ennek tetején pedig, zacskóba kötve, a Jukola-ház öreg macskája kapálózott-nyávogott. így költöztek ki a testvérek hajdani otthonukból; szótlanul, nyomott hangulatban vándoroltak a köves, buckás erdei úton. Tiszta volt az ég, a levegő csendes, s a nap korongja már lefelé haladt égi pályáján. La fratoj estas nun survoje inter Jukola kaj Impivaara dum sia translokiĝa veturo. Ili iras laŭ ŝtona, serpcntumanta arbar-vojo, kun siaj pafiloj sur la ŝultro kaj kun la betulŝelaj tornistroj, en kiuj estas ilia municio, sur Ia dorso. Antaŭe paŝas Juhani kaj flanke de li la grandaj, koleremaj hundoj de Jukola, Killi kaj Kiiski. Post ili iras, trenante la veturilon, kondukata de Timo, la unuokula ĉevalo Blanko. Sed post la ŝarĝveturilo sekvas Ia aliaj fratoj, kun la pafiloj sur la ŝultro kaj la tornistroj sur la dorso, helpante al la ĉevalo Blanko en la plej malbonaj lokoj de la vojo. Lasta iras Eero portante sur siaj brakoj la imponan kokon de Jukola, de kiu Ia fratoj ne volas disiĝi, sed kunprenis ĝin, por ke ĝi estu la horanoncanto en la dezerto de Impivaara. Sur la veturilo estis videblaj kcsto, kapto-feroj por lupoj kaj vulpoj, bolpoto kaj en la poto du kverkaj pelvoj, kulerego, sep kuleroj kaj aliaj al kuirarto apartenantaj ajoj. Sur la bolpoton estis metita, por ĝin kovri, kruda sako plenigita per pizoj; kaj plej supre sur tiu baraktis kaj miaŭis en saketo la maljuna kato de Jukola. — Tiel la fratoj foriris el sia antaŭa hcjmo, migris malgajaj, silentaj laŭ la malfacila, ŝtona arbarvojo. La ĉielo estis klara, la aero senventa, kaj malsupren al okcidento kuris jam Ia suna disko. 05002
Bottom
05003
Top
JUHANI: Az ember hajós az élet viharos tengerén. Mi is elvitorlázunk hát drága szülőhajlékunkból, útvesztő erdőkön át vitorlázunk szekérhajónkkal az Impivaara meredek sziklaszigete felé. JUHANI. La homo estas velveturisto sur la ventega maro de la vivo. Tiel ankaŭ ni nun velas for de niaj karaj naskiĝ-anguloj, velas en nia surrada ŝipo tra erarigantaj arbaroj en direkto al la kruta insulo de Impivaara. Ho! 05003
Bottom
05004
Top
TIMO: Kevés híja, hogy öreg béka létemre könnyeket nem törölgetek orcámról. TIMO. Ne multe mankas, ke mi viŝu larmojn de miaj vangoj, mi raneto. 05004
Bottom
05005
Top
JUHANI: Ha ebben a búbánatos órában saját szívembe nézek, bizony nem csodálkozom rajtad. De nem használ itt semmi, ezen a világon; legyen hát kemény a szívünk, mint a fehér kovakő. Vándornak születik az emberfia erre a világra, kinek sehol sincsen nyugo-vása. JUHANI. Pri tio mi ne miras, rigardinte en mian propran bruston en ĉi tiu momento de malĝojo. Sed ne helpas en ĉi tiu mondo: la koro de viro estu ĉiam malmola kiel blanka siliko. Por esti migranto naskiĝis Ia homido ĉi tien, ĉi tie li ne havas konstantan loĝejon. 05005
Bottom
05006
Top
TIMO: Így kóborol, csetlik-botlik az ember egy ideig, míg végül leroskad és kiszenved, mint a patkány a fal tövénél. TIMO. Ĉi tie li paŝadas kelkan tempon, balanciĝas kaj svin-giĝas, ĝis li fine falas elkonsumita kiel rato ĉe mursoklo. 05006
Bottom
05007
Top
JUHANI: Bölcs szó, igaz beszéd! JUHANI. Guste dirite, saĝe parolite! 05007
Bottom
05008
Top
SIMEONI: És ha ezzel mindennek vége lenne; de az igazi még csak ezután kezdődik! SIMEONI. Kaj se tio jam estus ĉio; sed poste ... 05008
Bottom
05009
Top
JUHANI: Arra célzol, hogy számot kell adni tálentomja-inkról? Igazad van! JUHANI. Estos demando pri niaj talentoj, vi volas diri. Prave! 05009
Bottom
05010
Top
TIMO: Akkor aztán minden kertelés és csűrés-csavarás nélkül színt kell vallani: itt állok én, s itt vannak, Uram, tálentomjaid. TIMO. Tiam oni devas diri sen ia artifiko kaj ruzo: jen estas mi kaj jen, Sinjoro, via talento. 05010
Bottom
05011
Top
SIMEONI: Az embernek mindig gondolnia kellene a halállal; ehelyett azonban megátalkodott a bűnben. SIMEONI. La homo devus ĉiam memori la finon; sed li estas obstina. 05011
Bottom
05012
Top
JUHANI: Megrögzött, megátalkodott, ez tagadhatatlan. De hát, Isten a tudhatója, ilyenek vagyunk mi mind az ég alatt. Ám ha sikerül itt igazán megtelepednünk, és meleg, békés fészket rakni magunknak, igyekezzünk a jövőben tisztességes, istenfélő emberekhez illő életet élni. Testvérek, kössünk szigorú szövetséget, és vessünk el minden bűnös szokást, minden haragot, veszekedést és gyűlöletet ebből a madárfészekből. El a gyűlölettel, civódással és veszekedéssel! JUHANI. Obstina, obstina, tion oni ne povas nei. Sed tiaj, Dio kompatu, ni estas ĉiuj sub la ĉielo. Tamen ni serioze penos vivi de nun kiel decas al piaj herooj, kiam ni fine enlokiĝis ĉi tie kaj ricevis por ni varman pacloĝejon. Ni faru, fratoj, se-veran interligon kaj forĵetu ĉiujn pekmanierojn, ĉiun malamon, kverelon kaj persekuton ĉi tie en nia nesto. For malamo, persekuto kaj fiero. 05012
Bottom
05013
Top
EERO: És a fényűzéssel! EERO. Kaj pompo. 05013
Bottom
05014
Top
JUHANI: Úgy van! JUHANI. Jes! 05014
Bottom
05015
Top
EERO: A cifra, bűnös köntösökkel! EERO. Kaj luksaj, pekaj vestoj. 05015
Bottom
05016
Top
JUHANI: El vele! JUhANI. Jes! 05016
Bottom
05017
Top
EERO: A rengő templomi hintókkal és minden ékes templomi cifrasággal! EERO. La risortantaj preĝejvojaĝaj ĉaroj kaj ĉiuj mult. koloraj festvestaĵoj. 05017
Bottom
05018
Top
JUHANI: Hogyan? Mit beszélsz? JUHANI. Kion? Kion vi parolas? 05018
Bottom
05019
Top
SIMEONI: Eero már megint gúnyolódik. SIMEONI. Li incitas ree. 05019
Bottom
05020
Top
JUHANI: Látom, látom. Hanem vigyázz, nehogy elkapjam a nyakad! Már tudniillik ha törődnék egy bolond szavaival, de hiszen akkor nem volnék igazi férfi, nem én. Hanem te, átkozott ördögfattyú, hogy bánsz azzal a kakassal? Miért lármázik szegény? JUHANl. Mi rimarkas tion. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe via nuko, se mi nome atentus la parolon de stultulo, sed en tiu okazo mi ne estus viro, vere mi ne estus. — Kiel vi tenas, vi malbenita bubo, tiun kokon? Kial krias la mizera besto? 05020
Bottom
05021
Top
EERO: Csak helyreigazítottam a szárnyát, mert nagyon lelógott. EERO. Mi nur remetis ĝian flugilon, kiu pendis. 05021
Bottom
05022
Top
JUHANI: Majd helyreigazítalak én téged! Vigyázz, hogy nyakon ne csípjelek. Hanem tudjátok-e, hogy ez a legjobb kakas az egész járásban? Mindig pontosan és megbízhatóan látja el tisztjét. Először éjfél után kettőkor, másodszor négy órakor kukorékol, s ez a legal-kalmatosabb idő a felkelésre. Ez a kakas még nagy hasznunkra válik itt a rengetegben. És az a szegény macska ott a szekér tetején! Jaj, te árva cicamica! Ott izegsz-mozogsz, ott kukucskálsz kifelé a zsák nyílásán, keservesen nyávogva. Jaj, „öreg tata, ócska kapca”, te sem soká szaladgálsz ezen a földön: homályos már a szemed, rekedt a nyávogásod. De talán még erőre kapsz, ha rászabadulsz a kövér mezei egerekre. Remélem, így lesz. Hanem a legjobban titeket sajnállak. Killi és Kiiski. Ti is ott fogantatok, ott születtetek és nevelkedtetek Jukolában, akárcsak mi; mintha testvéreink lettetek volna. Ah, csillogó szemmel néztek reám! Úgy, úgy, Killi, úgy, édes Kiiskim! És milyen vidáman csóváljátok farkatokat! De hiszen nem tudjátok, hogy otthagyjuk édes otthonunkat. Ah, ti szegények! Sírnom kell, sírok. JUHANI. Mi vin tuj remetos. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe la nuko. Sciu, ke jen estas en sia ofico la plej bona koko en nia tuta distrikto; ĉiam akurata kaj fidinda. La unuan fojon ĝi krias je la dua horo, la duan fojon je la kvara, kiam estas la plej bona tempo ellitiĝi. De tiu koko ni havos multe da ĝojo ĉi tie en Ia sovaĝejo. — Kaj la kato tie sur la supraĵo de la ŝarĝo! Ho ci, Matti-knabo! Tie ja ci balanciĝas kaj svingiĝas kaj ri-gardas el la saktruo, miadante tute malgajvoĉe. »Ho, kompa-tinda maljunulo, ci malnova ŝtrumpo! ci ja ne havas plu multajn tagojn por paŝetadi ĉi tie. Ciaj okuloj jam fariĝis tre malhelaj kaj raŭka estas cia miauado. Sed eble ci tamcn fartos pli bone, kiam ci kaptos je la nuko grasajn arbarmusojn. Tion mi espcras. Sed vin, Killi kaj Kiiski, mi plej kompatas el ĉiuj. Kiel ni mem, ankau vi gcneriĝis, naskiĝis kaj kreskis en Jukola, krcskis kicl niaj propraj fratoj. Ho, kiel arde vi rigardas min! Tiel, Killi, tiel mia Kiiski-knabo, tiel! Kaj vi svingas viajn vostojn tre ĝoje. Nu, vi ja ne scias, ke ni nun forlasas nian belan hejmon. Ho, vi mizeruloj! Mi devas plori, devas. 05022
Bottom
05023
Top
TIMO: Nézd csak, mit tanácsoltál te magad az imént. Keményítsd meg a szívedet, hé! TIMO. Vidu, kion vi ĵus konsilis mem. Tenu vian koron malmola, vian koron malmola. 05023
Bottom
05024
Top
JUHANI: Nem tudom, nem tudom! Hiszen elhagyjuk drága otthonunk! JUHANI. Mi ne povas, mi ne povas forlasante mian oran hejmon. 05024
Bottom
05025
Top
TUOMAS: Hát bizony az ilyen napon elszorul az ember szíve; hanem Impivaarán nemsokára új otthont építünk, és hamarosan az is éppoly kedves lesz. TUOMAS. Certe ĉi tiu tago prcmas Ia menson de viro; sed ĉe Impivaara ni baldad havos alian hcjmon kaj eble egale karan. 05025
Bottom
05026
Top
JUHANI: Mit mondasz, testvér? Nincs égen és földön még egy olyan kedves hely, mint az, ahol születtünk, nevelkedtünk, s ahol tejfelesszájú gyerkőcként a porban hemperegtünk. JUHANI. Kion vi diras, mia frato? Nek sur la tcro nck en la ĉielo estas loko tiel kara kiel tiu, en kiu ni naskiĝis kaj kreskis kaj sur kies terenoj ni ludadis kicl etaj laktobarbuloj. 05026
Bottom
05027
Top
AAPO: Megtöri szívünket a búcsú pillanata, hiszen még a nyúlnak is kedves a hajlékot adó bokor. AAPO. Certe premas nian koron la adiaŭa momentbs ĉar la hejmarbusto estas kara eĉ al Ieporeto. 05027
Bottom
05028
Top
JUHANI: Hogyan is mondta nyuszi anyó hajdanán, mikor érezve, hogy megint vemhes, elküldte magától a fiát, elküldte a jövendő nyúlfiak útjából? JUHANI. Kion diris leporino iam, rimarkinte ke ŝi estas denove graveda, kiam ŝi ordonis al la malgranda ido foriri, por ne ĝeni al la novvenontoj? 05028
Bottom
05029
Top
TIMO: „Menj világgá, szép fiacskám, vésd eszedbe anyád szavát: ahány cserje, annyi csapda, ahány berek, annyi hurok.” TIMO. »Jam foriru, mia filo, mia etulo, kaj memoru ĉiam, kion mi diras: kie branĉeto, tie maŝo, kie truo, tie kaptilo.» 05029
Bottom
05030
Top
JUHANI: így szólt a fiához, s a kisnyúl útnak indult; ott ugrabugrált, szökdécselt az irtáson s a réteken, vágott száját sírásra görbítve. így hagyta el az otthonát, és bizony szomorúan szállt le számára az este. JUHANl. Tiel ŝi diris al sia fileto kaj la filo formigris; Ii rigardadis kaj vagadis laŭ herba deklivo kaj erikeja rando, rigardadis kun la fenda lipo en sincera grimaco. Tiel li paŝadis el sia hejmo kaj malgaje brilis Ia vespero. 05030
Bottom
05031
Top
EERO: Az a szegény Nyuszi-Jussi. EERO. Tio estis Lepor-Johano. 05031
Bottom
05032
Top
JUHANI: Jól van, na. így hagyta el az otthonát, és így hagyjuk el mi is. Isten veled, otthon! A lépcsődet, de még a szemétdombodat is szívesen megcsókolnám. JUIiANI. Lasu tiel esti. — Tiel li foriris el sia hejmo kaj tiel iras ankaŭ ni. Adiaŭ, hejmo! Vian ŝtuparon, vian sterk-amason mi volus kisi nun. 05032
Bottom
05033
Top
AAPO: Úgy, úgy, testvér. Hanem űzzük el lelkűnkből ezt a szomorúságot. Hamarosan kemény munka vár ránk: nemsokára zuhannak a szálfák, csattognak a fejszék, s az Impivaara irtásán, a komor erdők közepette pompás ház fog emelkedni az ég felé. Nézzétek: itt járunk már a zord vadonban, zúgó fenyvesek között, így, beszélgetve haladtak át a komor erdőn. AAPO. Jes, mia frato. Sed ni penu forpeli ĉi tiun malgajecon el la menso. Baldaŭ ni havos por plenumi severan laboron kaj agadon, baldaŭ tondros la traboj, la hakiloj klakos, kaj supren kontraŭ la ĉielo altiĝos impona domo sur la deklivo de Impi-vaara, en la mezo de densaj arbaroj. Vidu, ni jam veturas en granda arbaro, inter susurantaj piceoj. 05033
Bottom
05034
Top
A vidék azonban lassan emelkedni kezdett, és útjuk kanyarogva egy magas, erdős dombhátra, a Teerimákire vezetett fel. Itt-ott hatalmas, mohos hátú sziklák hevertek, mintha óriások sírkövei lettek volna; a sziklák tövénél alacsony, szívós gyökerű fenyők zúgtak. A köves út keményen rángatta, rázta a szekeret s az öreg Valko lapockáit; helyenként már a hajdani keréknyomot sem lehetett kivenni. Az út a dombon át vezetett, mert kétoldalt feneketlen ingoványok terpeszkedtek. A testvérek minden erejüket megfeszítették, hogy könnyítsenek öreg, félszemű gebéjük terhén. Végre fölérkeztek a dombtetőre, s ott kissé szusszanni hagyták Valkót, maguk pedig letekintettek a lábuk alatt elterülő világra. Szemük távoli falvakat, réteket, mezőket, kéklő tavakat látott; nyugaton, az erdő szélén, a templom magas tornya emelkedett. Délről, egy domb oldaláról, a Jukola-tanya tekintett feléjük, mint maga az elvesztett paradicsom, s a testvérek szívét újból fájó vágyódás töltötte el. Végül azonban észak felé fordultak, ahonnan meredek szirtjei-vel, sötét barlangjaival és bozontos, viharvert fenyőivel a magas Impivaara nézett le rájuk. A hegy lábánál barátságos irtást láttak, jövendő lakhelyüket; az irtás alatt pedig szép szálerdőt, mely sudár gerendákat ad majd nekik a házépítéshez. Ezt látták a testvérek, s a fenyők között ott csillogott az Ilvesjárvi tava is. A hegy nyugati meredélyén éppen lemenőben volt a derűs, ragyogó nap, s a testvérek szemében csodálatos fény gyűlt, mellüket új reménység dagasztotta. Tiel ili diskutadis inter si, veturante tra la densa arbaro. Sed iom post iom la regiono leviĝis kaj ilia vojo serpentumis supren sur altan arbarkovritan teron, kiu estis nomata Tetro-monto. Tie kaj ie estis videblaj muskokovritaj ŝtonegoj, laŭ siaj formoj aspektantaj kiel tombaltaĵoj de gigantoj, ĉirkaŭ kiuj staris zumante malaltaj, radikfirmaj pinoj. La ĉaron kaj la skapolojn de Blanko skuis tre forte la ŝtona vojo, kie apenaŭ p!u estis por la okulo videbla radospuro. Trans altaĵon iris la vojo; ĉar senfundaj marĉoj etendiĝis ambaŭ-flanke de ĝi. Sed la fratoj faris sian plejbonon, por malpezigi la ŝarĝon de la maljuna unuokula trenanto. Fine ili atingis la dorson de la altaĵo, permesis al Blanko tie iom elspiri, kaj rigardis la ĉirkaŭajn regionojn malsupre. Iliaj okuloj vidis malproksimajn vilaĝojn, herbejojn, kampojn, bluantajn lagojn, kaj en okcidento ĉe la rando de arbaroj la altan preĝejan turon. Sed en sudo ĉe deklivo de altaĵo brilis la domo Jukola, kvazaŭ perdita tero de feliĉo; kaj malgajaj pensoj rec plenigis la brustojn de la fratoj. Sed ili turnis fine de tic siajn okulojn al nordo, kaj tie estis videbla la alta Impivaara, ĝiaj krutaj deklivoj, ĝiaj mallumaj kavcrnoj kaj la barbaj, de uraganoj ŝiritaj piccoj, kiuj staris sur la flankoj de la monto. Sed ĉe la malsupra parto de la monto ili vidis belan, stumpozan deklivon, sian estontan loĝlokon, kaj sub la deklivo arbaregon, kiu donos al ili sveltajn trabojn por domkonstruo. Ili vidis ĉion tion, vidis inter Ia pinoj la klarakvan Linkolagon kaj Ia brilantan sunon, kiu proksimiĝis al sia subiro, el la nordokci-denta krutaĵo de la monto; kaj ekbrilo de espero fulmis en iliaj okuloj kaj ŝveligis denove iliajn brustojn. 05034
Bottom
05035
Top
Innét megint továbbindultak, és egyre bátrabb lendülettel igyekeztek új otthonuk felé. Lefelé ereszkedett a domboldal, s ők szálas vörösfenyők oszlopcsarnokában haladtak előre, ahol a száraz fű, hanga és az áfonyagyökerek tarkán elkeveredve takarták be a földet. Egy homokos, jól épített út következett, mely a Viertola-udvarháztól a templomhoz vezetett; ezt átszelve saját erdei útjukat követték, mely a fövenyes tisztás gerincén haladt tovább. Poste ili rec ekiris antaŭen, kaj per pli fervora rapideco ili komencis veturi al sia nova hejmo. La altaĵo malleviĝis, kaj ili venis a! erikejo en kolonaro de pinoj, kie erikoj, vakciniaj trunketoj kaj velkintaj herbospikoj alterne kovris la reson-antan teron. Venis sabla, konstruita vojo, kiu kondukis de Ia bicno Viertola al la preĝcjo; ili paŝis trans ĝin, sekvante sian propran arbarvojon, kiu iris laŭ la dorso de la erikcjo. 05035
Bottom
05036
Top
AAPO: Itt van az a tisztás, ahol az öregek meséje szerint hajdanában a kígyók törvényháza állott. Itt bíráskodott felettük a kígyókirály, az a ritkán látható fehér kígyó, fején csudálatos, drága koronával. Egy bátor lovag azonban, úgy mondja a mese, elrabolta tőlük ezt a koronát. AAPO. Ci tic estas la erikejo, kie, kiel rakontas maljunaj homoj, iam estis la juĝejo de la serpentoj. Kiel juĝisto sidis iiia reĝo, Ia tre malofte videbla blanka serpento, kun sen-kompare multekosta krono sur la kapo. Sed kuraĝa rajdanto rabis de ili tiun kronon, kiel rakonto diras. 05036
Bottom
05037
Top
És míg a testvérek a fövenyes dombon a lakatlan Som-pio-láp felé ereszkedtek, Aapo a következő mesét mondotta el nekik: Egy lovag, erre járván, megpillantotta a réten a kígyókirályt, kinek ragyogó korona ékeskedett a fején. Odaugratott hozzá, és kardjának hegyével lekapta fejéről a koronát, majd pedig megsarkantyúzta lovát, és mint a vihar, elvágtatott a kinccsel. Azonban a kígyók sem voltak restek, hanem vad haraggal űzőbe vették a merész rablót. Körbecsavarodva, nagy sziszegéssel utánaeredtek, és mint megannyi korong, amit a gyermekek gurítanak az országúton, ezer meg ezer kígyó kari-kázott a lovag nyomában. Csakhamar utolérték, s már ott tekeregtek a ló lábainál, már-már felkúsztak az oldalára: halálos veszély fenyegette a vitézt. Ö azonban nagy bajában ledobta nékik a kalpagját csalétkül, s a kígyók nyomban nekiestek, darabokra tépték és fölfalták. De ez a csel sem sokat segített rajta, mert a kígyók megint utánaeredtek, és magasra szállt mögöttük az út pora. A hős egyre vadabbul sarkantyúzta lihegő lovát; patakban folyt a vér a paripa felsebzett oldaláról, és szájából habos tajték szakadt. A lovag az erdőbe menekült, de az erdő sem tudta megállítani ellenségeinek futását. Egy folyó állta útját, s a lovag beleugratott a zúgó örvénybe, ménje gyorsan átvitte rajta. De a kígyók sem rettentek meg a folyótól, hanem mint a robajló vízesés, belevetették magukat a hullámok forgatagába, és szélsebesen átúsztak, hogy nyomukban csak úgy forrt, tajtékzott a víz. A lovag tovább vágtatott, de a kígyók megvadult serege egyre jobban szorongatta. Nem messze azonban lánggal égő erdőt, felgyújtott irtásföldet pillantott meg, mire nyomban a tűz felé hajtotta lovát; beburkolózva a folyóban átázott köpenyébe, egyenesen belevágtatott a lángtenger közepébe, ám a kígyók sem maradtak el egy pillanatra sem mögüle. így vágtat át az égi lovag az aranyos felhők között. Sarkantyúját még egyszer belevágta paripája véknyába, s a táltos lihegve még egyszer előreszökött, hogy aztán összerogyva örökre elfelejtse az élet tüzes játékait. De túl minden veszélyen, szabadon állt a lovag, megmenekülve a tűzből és borzalmas ellenségeitől; a lángok ugyanis elégették a kígyók számlálha-tatlan seregét. Ott állt a hős, kezében a csodálatos ékszerrel, és győzedelmesen tekintett körül. Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan historion, dum ili iris laŭ la dorso de la erikejo malsupren al la soleca marĉo Sompio. Rajdanto venis kaj vidis en la erikejo la reĝon de la ser-pentoj, kiu havis brilantan kronon sur la kapo. Li rajdis al ĝi, levis per la pinto de sia glavo la kronon de la reĝa kapo, spronis sian ĉevalon kaj forrapidis kun la valoraĵo kvazaŭ vcntoj kaj nuboj. Ankaŭ la serpentoj ne estis malrapidc-maj, sed ekiris kolcre por persekuti la senhontan rabiston. Ili rapidis siblante antaŭen formante ringojn, kaj mil ringoj ruliĝis tiam post Ia rajdanto kiel sur vojo ruliĝas disko, ĵetita de knaboj. Baldaŭ ili atir.gis la rajdanton, amasiĝis ĉirkaŭ la piedoj de la ĉevalo, rampis supren sur ĝian lumbon, kaj granda estis la danĝero al la viro. Kaj en sia embaraso li ĵetis al ili por manĝi sian ĉapelon, kiun ili tuj dispccigis kaj manĝis en sia kolero. Sed la viron ne helpis longe ĉi tiu rimedo, baldaŭ la serpentoj ruliĝis ree post li, kaj sablo leviĝis alten sur Ia vojo. Kaj ankoraŭ pli fcrvore la heroo spronis sian spi-regantan ĉevalon; riverete fluis sango el Ia disŝiritaj flankoj de la brava virĉevalo, kaj el Ia buŝo aspergiĝis bolanta ŝaŭmo. La rajdanto forkuris en arbaron, sed la arbaro ne malhelpis la kuradon de la malamikoj. Venis renkonte rivero, kaj plaŭde li rajdis en ĝiajn akvokirliĝojn, kaj la ĉevalo portis lin rapide trans ĝin. Venis renkonte rivero ankaŭ al la serpentoj, kaj kun muĝego de multaj akvofaloj ili sin ĵetis en la ondojn, naĝis kun rapideco de uragano trans la riveron: kaj alten leviĝis blanka ŝaŭmo. La viro rajdis ankoraŭ antaŭen, kaj ankoraŭ persekutis lin Ia sovaĝa amaso de la serpentoj. Li vidis mal-proksime flamc flagrantan brulkampon, kaj al ĝia fajro li nun spronis sian ĉevalon, kaj envolvintc sin per sia mantelo, en rivero malsekiĝinta, li sin ĵetis en la flamojn, sed la serpentoj ne eĉ momenton hezitis sekvi lin. tiel la rajdanta heroo de la ĉielo rapidas tra la oraj nuboj. Ankoraŭ foje li frapis la spronojn en la koksojn de sia virĉevalo kaj ankoraŭ unu fojon ĝi rapidegis antaŭen, poste Ia spireganta ĉevalo falis, forgesante por ĉiam la ardan ludon de la vivo. Sed en libera aero staris la viro, savita el fajro kaj de siaj teruraj malamikoj; la fajro bruligis la scn-nombran aron de la serpentoj. Tie staris Ia heroo kun ĝojanta rigardo, en la mano la mirindan valoraĵon. 05037
Bottom
05038
Top
AAPO: Így szól a mese a Teerimáki-tisztás fehér kígyójának koronájáról. AAPO. Tio estis la rakonto pri la krono de la blanka serpento en Ia erikejo Tetromonto ĉi tie. 05038
Bottom
05039
Top
JUHANI: Pompás mese, de még pompásabb a vitéz, aki lekapta a kígyó fejéről a koronát, s végül is megszerezte magának. Derék legény! JUHANl. Brava rakonto kaj pli brava la viro, kiu kaptis kronon de la kapo de serpento kaj batale konkeris ĝin fine kiel sian propraĵon. Bravega viro! 05039
Bottom
05040
Top
TIMO: Emberfia csak ritkán pillanthatja meg ezt a kígyót, de aki meglátja, úgy mondják az öregek, a bölcsnél is bölcsebbé válik. TIMO. Malmultaj viroj ĉi tie vidas tiun serpenton, sed kiu ĝin vidas, fariĝas tre saĝa, kiel diras maljunaj homoj. 05040
Bottom
05041
Top
JUHANI: Azt is mondják, hogy aki tavasszal, az első kakukkszó előtt megfogja, megfőzi és megeszi ezt a kígyókirályt, az érteni fogja a holló károgását, és megtudja, mit hoz számára a jövő. JUHANI. Oni diras ankaŭ: kiu printempe antaŭ kukolkanto kaptas tiun juĝistscrpenton, ĝin kuiras kaj manĝas, li komprc-nos la parolon de korvo, de kiu i ricevos sciigon, kio al li estonte okazos. 05041
Bottom
05042
Top
EERO: De azt is mondják, hogy aki tavasszal, a kakukk megszólalása után cselekszi ezt, az tudni fogja mindazt, ami eddig történt vele. EERO Oni diras ja ankaŭ jene: kiu printempe post kukolkanto faras ĉion tion, tiu viro komprcnos la parolon de korvo, de kiu li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis. 05042
Bottom
05043
Top
JUHANI: Jaj, öcskös, de nagy ostobaságot mondtál! Hát nem tudja ezt minden ember, még ha egy falatnyi kígyóhúst sem evett? Lám, lám, Eero most megmutatta, hogy mennyit ér az esze. Ostoba birka! „Az tudni fogja mindazt, ami eddig történt vele.” Hát emberi észre vall az ilyesmi? Jaj, te szegény fiú! JUHANI. Ho, mia frateto, kiel malsaĝe vi parolas! Cu ne ĉiu viro scias tion, ne manĝinte eĉ peceton da serpentviando? Jen, nun ja Eero vcrc montris, kia viro ii estas laŭ sia prudento, malsaĝa virŝafo. »Li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis.» Cu tiu penso devenas el vira kapo? Ho vi, kompatinda knabo! 05043
Bottom
05044
Top
AAPO: Hagyd csak, Juho. Eero vagy ostobaságot mondott, vagy megint pimaszkodott és ingerkedett. De bárhogy is legyen, mégis figyelemre méltó gondolatot vetett elénk. Vizsgáljuk csak meg alaposabban Eero mondását, és azt hiszem, mély bölcsességet halászhatunk ki belőle. Tudni mindazt, ami eddig történt, bizonyos szempontból nagy bölcsesség lenne. Ha okosan megvizsgálod, hogy a múlt időknek melyik vetése hozott jó s melyik rossz gyümölcsöket, és ezek szerint rendezed életedet és munkádat, bizonnyal bölcs ember vagy. Ha nekünk is hamarább kinyílt volna a szemünk, most nem kellene itt hontalanul kóborolnunk. AAPO. Ne atentu, Juho. Li parolis aŭ pro malsaĝo aŭ li kapricis aŭ artifikis rec; estu kicl ajn, sed en ambaŭ okazoj li fctis antaŭ ni konsiderindan penson. Ni penu studi lian frazon, kaj mi kredas, ke ni povos kapti el ĝi ian saĝon. Scii, kio okazis, tio ja estas, laŭ unu vidpunkto, granda saĝo. Se vi zorgemc konsideras, kiu semado en pasinteco donis utilajn, kiu mal-utilajn fruktojn, kaj laŭ tio metos vian vivon, jaboron kaj okupon, vi certe estos saĝa viro. Se niaj okuloj estus mal-fermiĝintaj pli frue, mi kredas ke ni nun ne ĉi tiel rampadus kiel elmigrantoj ĉi tie. 05044
Bottom
05045
Top
JUHANI: Csupasz ég alatt kószálunk, mint a farkaskölykök! Hanem ami megtörtént, megtörtént. JUHANI. Ci tie kvazaŭ lupidoj sub la nuda ĉielo. Sed farita estas farita. 05045
Bottom
05046
Top
TUOMAS: Amit Jukolával elvesztettünk, azt még visszanyerhetjük az Impivaara tisztásain. Hanem most ide az egész testvérsereg, és toljátok azt a szekeret, segítsetek Valkónak mindaddig, amíg csak tart a mocsár. Ide mind! Arasznyira süpped a kerék az iszapos földbe. TUOMAS. Kion ni perdis en Jukola, tion ni rekaptos sur la deklivo de Impivaara. — Ci tien la tuta frataro, kaj ĉiu viro ekfrapu siajn ungojn en la ŝarĝon helpante al nia Blanko, dum daŭras la marĉo. Ci ticn ĉiuj! La radoj de la veturilo ja tre enprofundiĝas en la ŝliman teron. 05046
Bottom
05047
Top
Ekképp beszélgetve ereszkedtek le a fövenyes parton, átszelték Seunala Matti széles irtását, átkeltek egy sűrű, fiatal fenyvesen, s ott álltak végül a Sompio-mocsár partján. Komor kép tárult elibük: emitt iszapos, sáros tócsák, amott mohos zsombékok, a foltosáfonya fészkei, odébb elszórva néhány alacsony, fonnyadó nyírfa, mely szomorúan bólogatott az esti szélben. Középen azonban keskenyebb volt a láp, s ott a talaj is szilárdabbnak, keményebbnek mutatkozott; néhány elkorcsosult, mohos fenyő s a zsombékokon sötétzöld, erős illatú hamvasáfonya-bokor is nőtt rajta. Erre vezetett át a keserves út a mocsár túlsó partja felé, ahol újból sűrű vadon kezdődött. Ezen az úton keltek át a testvérek a lápon. Néhányan Valko mellett a kocsirudat húzták, a többiek meg nekidűlve tolták a szekeret. Végre nagy kínlódással elérték a láp szélét, és újból szilárd földön, mintegy ötszáz lépésnyi erdei úton haladhattak tovább, melyet már erősen beleptek a gyökerek. De utoljára mégiscsak elébük tárult a tágas tisztás, s ők ott álltak a kiszemelt helyen, a szakadékos hegy lábánál. Tiel parolante ili estis migrintaj el la erikejo malsupren, venintaj tra la vasta deklivo de Seunala Matti, poste tra densa arbetaĵo, kaj staris nun ĉe la rando de la marĉo Sompio. Mal-gajan aspekton havis tiu marĉo, sur kies surfaco alternis ŝlimaj lagetoj, muskaj terbuloj, hejmoj por oksikokoj, kaj ie kaj tic staris malalta velkanta betulo, malĝoje klinadante sian kapon en Ia vespera vento. Sed en la mezo la marĉo estis plej mallarĝa kaj tie ankaŭ la tero estis pli malmola kaj pli firma. Tie staris malaltaj pinoj en muska vesto, kaj sur la muskbuloj mal-hclverdaj, fortc odorantaj Iedumarbustoj. Kaj trans tiun lokon kuris klopodiga vojo al la alia bordo de la marĉo, de kie ree komenciĝis malluma arbarego. Laŭ tiu vojo la fratoj ekskursis nun trans la marĉon. Kelkaj el ili tiris je Ia timonoj ĉe la flanko de Blanko, kelkaj puŝis la veturilon. Fine, kvan-kam post penado, ili venis al la bordo de la marĉo kaj veturis ree sur seka tero en arbarego laŭ la multradika vojo, kiu daŭris ĉirkaŭ kvincent paŝojn. Sed fine por ili ekbrilis Ia vasto de stumpoza deklivo, kaj ili staris sur la destinita ioko, ĉe la picdo de la kaverna monto. 05047
Bottom
05048
Top
Ezen a helyen a testvérek nagyapja, egy derék munkásember, hajdanán kiirtotta az erdőt, és hatalmas szénégető boksákat rakott. A hegy lábánál nagy területen ledöntötte a fákat, felégette, majd ágas boronájával felkaparta és bevetette a letarolt föld fekete kérgét, hogy aztán dús kévéket gyűjtsön a csűrébe. A tisztás szélén egy romhalmaz mutatta a helyet, ahol hajdan a csűr állott, s ahonnan a kicsépelt gabonát rögtön haza is szállította, utóbb pedig, tél idején, a szalmát és ocsút is hazafuvarozta szánkóján. A csűr helyétől nem messze, az erdő s az irtás határán még látni lehetett a hatalmas boksa fekete nyomát, ahol az irtás fatörzseiből zörgő faszenet égetett. így serénykedett, így szorgoskodott itt Jukola hajdani derék gazdája az égő nap alatt, és homlokáról sűrűn törölgette a gyöngyöző verejtéket. Éjjel azonban tőzegfedelű kunyhójában pihent, és vigyázott boksájára; ezt a kunyhót választották a testvérek ideiglenes szállásukul. Ci tie iam la avo de la fratoj, bona laboregulo, kulturis nov-kampojn kaj subbruligis karbfosaĵojn. Por multaj brulkulture-joj ĉirkaŭ ĉi tiu monto li faligis kaj bruligis arbojn, per sia branĉa erpilo li erpis multajn nigrajn, semitajn kampojn, kaj fine kolektis en sian draŝejon abunde da spikopeza pajlo. Restaĵoj tie ĉe Ia rando dc la herbodeklivo montris ankoraŭ lokon, kie iam staris lia draŝejo, de kie li alportis hejmen la pretan grenon, Iasante por vintra vojo la pajlon kaj pajlaĵon. Sed en mallonga distanco de la draŝeja ruino, tie ĉe la limo inter la deklivo kaj la arbaro, estis videbla nigra fundo de karbfosaĵo, tre granda, kie li pretigis tintantajn karbojn el la brulrestaĵoj de novkampoj. Tiel okupiĝis tie la estinta brava mastro de Jukola sub multa bruliga suno forviŝante de sia frunto multajn ŝvitgutojn. Sed siajn noktojn li pasigis en herbaĵtegmenta kabano gardante sian karbigejon, kaj tiun saman kabanon la fratoj destinis por sia intcrtempa loĝejo. 05048
Bottom
05049
Top
Tágas volt az irtás, azonban tekinteted mégsem szállhatott a tisztás határán túl, mert kelet, dél és nyugat felől sűrű erdő, északon pedig a magas hegy zárta el a kilátást. Azonban ha felkapaszkodsz a hegynek ritkás fenyőkkel koronázott csúcsára, úgy messze széttekinthetsz a világ minden tája felé. Délen, rögtön a lábaid alatt, ott láthatod azt a bizonyos, mérsékelten lejtő irtást, mögötte a komor erdőt, majd meg a Sompio-lápot, amott pedig, az ég peremén, a kéklő Teerimáki emelkedik. Észak felé a hegy szelíden ereszkedik alá; széles hátán, melyet hajdan szintén művelés alá vettek, dús fiatal nyírfaerdő nőtt; a nyírek alatt, a kopár ösvényeken, fajdok ugrálnak, s a császármadár bánatos füttyszava hallik. Kelet felé egyenletes, fövenyes fenyőliget látható, nyugaton viszont mohos sziklákkal teleszórt, hepehupás vidék; a sziklagerinceken néhány alacsony, de izmos, görcsös vörösfenyő terpeszkedik. A fenyő mögött, jó ezer lépésre az irtástól, a tiszta vizű s halban gazdag tó, az Ilvesjárvi csillog. Ennél többet aztán aligha láthatsz, bárhogy is meresztgeted a szemed; körülötted mindenütt az erdő sötét tengere hullámzik. Igaz, északkelet felől homályosan iderémlik a Viertola-udvarház, és messze-messze, az ég északnyugati szélén a templom szürke tornya. Ilyen volt a hely s a környék, melyet a Jukola testvérek jövendő lakóhelyükül választottak. Vasta estas la stumpoza deklivo, sed pli malproksimen ol ĝis ĝiaj randoj tamen ne vidas viaj okuloj; ĉar en oriento, en sudo kaj en okcidcnto arbaroj baras vian vidon kaj en la nordo alta monto. Sed se vi vcnas al Ia dorso de tiu per kelkaj piceoj kronita monto, tiam vidos via okulo malproksimen al ĉiuj direktoj. En suda direkto vi vidos unue tute sub viaj piedoj la jam menciitan malkrutan deklivon, pli maiproksime mal-Iuman arbaregon, post ĝi Ia marĉon Sompio kaj tie en Ia hori-zonto leviĝas supren Ia opale bluanta Tetromonto. En direkto al nordo malaltiĝas iom post iom Ia monto, kaj sur ĝia mal-kruta grundo, kiun oni ankaŭ iam kulturis, staras betularo juna kaj densa, sur kics senherbaj vojetoj tetroj saltetadas kaj bonasioj malgaje fajfadas. En Ia oriento vidiĝas ebena erikejo kun sia pinaro, en okcidento malglata, muskroka tero, kaj, ie kaj tie, sur muska montdorso malalta sed dika kaj densa pino. Post la pinoj brilas tie la klara kaj fiŝoriĉa Linko-lago, ĉirkaŭ mil paŝojn de la deklivo. Sed apenaŭ vi vidas ion alian. Eĉ se vi rigardas pli malproksimen. Kiel malhela maro estas videblaj ĉie ĉirkaŭ vi arbaroj. Vi tamen vidas malhelan brilon de Ia bieno Viertola kaj malproksime tie ĉe nordokci-denta horizonto la grizan turon de la preĝejo. Tia estis la regiono kaj ĝia ĉirkaŭafo, kiun la Jukolanoj destinis por sia loĝloko. 05049
Bottom
05050
Top
Ezen az első estén a testvérek a szénégetőkunyhó közelében telepedtek le; kifogták a szekérből a fáradt Valkót, és csengőt akasztva a nyakába, kicsapták a legelőre. Fatönkökből és ágakból vidám tüzet raktak a tisztáson; Simeoni halat, répát és szárított húst sütött vacsorára, a többiek pedig a szekér körül foglalatoskodtak: lerakták a magukkal hozott holmit és minden szerszámot, minden motyót a megfelelő helyre hordtak. Midőn ezt elvégezték, s a vacsora is készen volt, letelepedtek falatozni; a hegyek mögött a nap is lenyugodott. Sed ĉi tiun vesperon la fratoj prenis lokon ĉe la karbist-kabano, liberigis el la timonoj la laciĝintan ĉevalon Blanko kaj lasis ĝin paŝti kun tintilo ĉe la kolo kaj faris el stumpoj kaj trunketoj gajan fajron sur la deklivo. Sur la fajro Simeoni rostis haringojn, rapojn kaj brutviandon por komuna vesper-manĝo, kaj la aliaj estis okupitaj ĉe Ia veturilo, deprcnante Ia ŝarĝon kaj portante ĉiun aĵon al sia loko. Sed post kiam tio estis farita kaj la manĝaĵo prcta, ili sidiĝis por manĝi sur la vespera deklivo; kaj la suno estis malleviĝinta post la monton. 05050
Bottom
05051
Top
SIMEONI: Ez lenne hát első vacsoránk az új otthonban. Bár hozna békét és Isten áldását minden más étkezésünkre is! SIMEONI. Ci tio do estas nia unua manĝo en nia nova hejmo; kaj ĝi alportu feliĉon kaj Dian pacon ankaŭ al niaj aliaj manĝoj ĉi tie. 05051
Bottom
05052
Top
JUHANI: Kövér szerencse kísérje minden tettünket és munkánkat, amihez csak hozzáfogunk. JUHANI. Feliĉo, pompa feliĉo, estu nia sola kamarado ĉi tie en ĉiuj niaj okupoj kaj laboroj, al kiuj ni nur kapablas. 05052
Bottom
05053
Top
AAPO: Egy fontos szót szeretnék szólani. AAPO. Mi volus eldiri gravan penson. 05053
Bottom
05054
Top
JUHANI: Halljuk hát, mit rejtegetsz szíved pitvarában? JUHANI. Nu eligu ĝin el la kamero de via koro. 05054
Bottom
05055
Top
AAPO: Mit sem ér a test fej nélkül, azt mondom. AAPO. Senkapa korpo ne taŭgas, mi diras. 05055
Bottom
05056
Top
JUHANI: Minduntalan nekimegy a falnak, mint a fejetlen tyúk. JUHANI. Sed batadas murojn kiel senkapa kokino. 05056
Bottom
05057
Top
TIMO: Nem is kell fejetlennek lennie, elég, hamegkótya-gosodik, és máris ide-oda röpköd, így ni! így csináltak gyakran Mánnistö anyó tyúkjai is; az öreg néni azt mondta, hogy ilyenkor a boszorkányok nyilai röpködnek a levegőben. TIMO. Kvankam cĉ ne senkapa, se ĝi freneziĝas, ĝi saltadas tiel, tien kaj reen, tien kaj reen. Tiel ja faras ofte la kokinoj de la avino de Pindometo, kaj tiam, diras la maljunulino, flugas sorĉistaj sagoj en la aero. 05057
Bottom
05058
Top
JUHANI: Hanem, Aapo testvér, öntsd ki már a szíved! JUHANI. Sed malplenigu vian buŝon, frato Aapo. 05058
Bottom
05059
Top
AAPO: Ez a gondolat jár az eszemben: ha azt akarjuk, hogy itt igazán vigyük valamire, akkor legyen egyikünk a ház feje, tanácskozásaink vezetője, veszekedéseink döntőbírája. Más szóval legyen egyvalaki, akinek szava irányt és rendet szabjon. AAPO. Ci tio estas la penso en mia cerbo: Se ni volas ĉi tie sukcese fari ion taŭgan, unu el ni cstu ĉiam la unua viro, la ĉefo de diskutoj, la juĝanto en malpacaj afcroj. Per unu vorto, unu estu, kies voĉo iras antaŭe, por ordo. 05059
Bottom
05060
Top
JUHANI: Én vagyok itt a legidősebb. JUHANI. Mi ĉi tic estas la plej aĝa. 05060
Bottom
05061
Top
AAPO: Te vagy az elsőszülött a Jukola-hadban, s ez a jog is illessen téged. AAPO. Vi estas la unuenaskito en la serio de Jukola, kaj vi havu ankaŭ ties rajton. 05061
Bottom
05062
Top
JUHANI: Én vagyok az első a sorban, és megmutatom, hogy engedelmességre szoktatlak benneteket. Bárcsak hallgatnátok a szavamra! JUHANI. Mi estas ja la unua viro de la vico, kaj mi scias postuli de vi obeon. Sed se vi nur obcus. 05062
Bottom
05063
Top
AAPO: Ez így helyes és jogos. Hanem azért közös ügyekben hallgassuk meg mindenki véleményét. AAPO. Tio estas justeco kaj ĝusteco. Sed ĉies vorton ni tamen ĉiam aŭskultu en niaj komunaj demandoj. 05063
Bottom
05064
Top
JUHANI: A te tanácsaidnak különösen mindig szívesen megnyitom a fülemet. Hanem az első mégis én vagyok. JUHANI. A1 viaj konsiloj precipe mi volonte turnos miajn orelojn. Sed mi estas la unua. 05064
Bottom
05065
Top
AAPO: Úgy van! De milyen büntetést szabjunk ki arra, aki nyakasságot és javíthatatlan engedetlenséget tanúsít? AAPO. Vero! Sed kian punon ni fiksu al tiu, kiu montras obstinecon kaj nerebonigeblan rezistemon? 05065
Bottom
05066
Top
JUHANI: Azt bedugom oda a hegy barlangjába, és mázsás sziklákat gördítek zárnak a barlang szája elé. Csücsüljön ott egy-két napot, ahogy az ügy s a körülmények kívánják. Igen, igen, ott majd szophatja az ujját, és elgondolkozhatik azon, miképp kell viselkednie, ha békét akar. JUHANI. Lin mi metos tien en montkavernon kaj portos pezegajn ŝtonojn por bari la faŭkon de la groto. Tie Ii sidu unu tagon aŭ du, ĉiam laŭ cirkonstancoj. Jes, jes, tie li suĉu siajn ungojn, memorante, kia konduto apartenas al la paco. 05066
Bottom
05067
Top
LAURI: Ebbe én nem megyek bele. LAURI. Mi ne aprobas la decidon. 05067
Bottom
05068
Top
TUOMAS: De én sem! TUOMAS. Mi ankaŭ nc. 05068
Bottom
05069
Top
TIMO: Talán csíkos pofájú vaddisznó vagyok, hogy az erdő penészes barlangjában lakjam? Le vele! TIMO. Cu mi estas strivanga melo, kies loĝejo estas ŝim-odora groto de monto. For tio! 05069
Bottom
05070
Top
JUHANI: Mi az, lázongtok? JUHANI. Vi komencas ribeli. 05070
Bottom
05071
Top
TUOMAS: A büntetésnek ez a módja nem helyes, de nem ám. TUOMAS. Tiu paragrafo pri puno ne konvenas, ne konvenas. 05071
Bottom
05072
Top
TIMO: „Ez nem járja”, mondja a közmondás. Én sem vaddisznó, sem borz nem vagyok. TIMO. »Ne taŭgas», diras proverbo. Mi ne estas arbara porko aŭ melo. 05072
Bottom
05073
Top
JUHANI: Viselkedj tehát mindig rendesen és engedelmesen, hogy elkerüld haragom szörnyű büntetését. JUHANI. Tial kondutu ĉiam bone kaj dece, por eviti Ia punantan teruron de mia kolero. 05073
Bottom
05074
Top
TIMO: De én akkor sem vagyok sem borz, sem farkas. Hohó! De még medve vagy patkány sem. Nézze meg az ember! TIMO. Sed mi ne estas melo nek lupo. He, he! mi ne estas eĉ urso nek ia rato! Hontu iom. »Hontu, diris Jaakkola Juuti» he, he! 05074
Bottom
05075
Top
AAPO: Hagytok engem is szóhoz jutni? AAPO. Ĉu oni permesas al mi diri vorton? 05075
Bottom
05076
Top
JUHANI: Csak tessék. Mit akarsz mondani? JUHANI. Volonte. Kion vi volas diri? 05076
Bottom
05077
Top
AAPO: Hogy én sem helyeslem ezt a büntetésparagrá-fust, amit ránk akarsz hozni; testvérek között ezt nagyon durvának, állatiasnak tartom. AAPO. Ke ankaŭ mi ne aprobas tiun punparagrafon, kiun vi volus fiksi por uzo inter ni, kaj laŭ mia opinio ĝi estas inter fratoj tro kruda, bruta. 05077
Bottom
05078
Top
JUHANI: Nem helyesled? Igazán nem helyesled? Mondj hát akkor egy bölcsebb paragrafust, mert úgy látszik, hogy én nem érem föl ésszel, mi a helyes, és mi nem. JUHANI. Do vi ne aprobas? Cu vi ne aprobas? Ĉu vi vere ne aprobas? Diru do pli saĝan paragrafon, ĉar mi neniam komprenas, kio estas ĝusta, kio malĝusta. 05078
Bottom
05079
Top
AAPO: Ezt nem álhtom. AAPO. Tion mi ne diras. 05079
Bottom
05080
Top
JUHANI: Mondd csak azt az új, elfogadható paragráfust, te, te Jukola bölcse, te! JUHANL Diru la novan, aprobindan paragrafon, vi profeto de Jukola. 05080
Bottom
05081
Top
AAPO: Messze vagyok én attól, hogy bölcs lehetnék. Hanem ez... AAPO. Mi estas malproksime de la rango de profeto. Sed ĉi tiu ... 05081
Bottom
05082
Top
JUHANI: A paragráfust, a paragráfust! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! 05082
Bottom
05083
Top
AAPO: Ez azonban... AAPO. Tia estas ... 05083
Bottom
05084
Top
JUHANI: A paragráfust, a paragráfust! Halljuk azt a hétszerbölcs paragráfust! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! Diru Ia saĝan paragrafon! 05084
Bottom
05085
Top
AAPO: Megbolondultál? Úgy ordítasz itt, mintha tüzes nadrágban ülnél. Miért üvöltözöl és miért rázod a fejed, mint a fülesbagoly? AAPO. Cu vi estas freneza? Vi ja krias kvazaŭ vi sidus kun fajro en via pantalono. Kial vi kriegas kaj skuas la kapon kiel strigo? 05085
Bottom
05086
Top
JUHANI: „A paragráfust!”, kiáltozom folyton. Halljuk azt a vadonatúj és régi, hétszerbölcs paragráfust! Mondd hát, s én oly csöndben foglak hallgatni, mint a csuka a békák vartyogását. JUHANI. La paragrafon! mi krias laŭte. Tiun tute novan kaj malnovan saĝan paragrafon! Diru ĝin, kaj mi aŭskultos silente kiel perko ia kvakadon de rano. 05086
Bottom
05087
Top
AAPO: Én így gondolom a dolgot: ha valamelyikünk nem hallgat a figyelmeztetésre és a jó szóra, ha mindig erőszakoskodik és a veszekedés magvait hinti el közénk, úgy az ilyet zárjuk ki szövetségünkből, és száműzzük magunk közül. AAPO. Jena estas mia penso pri ia afero: Li, kiu malŝatas la konsilojn kaj avertojn, montrante ĉiam nur maiicon, ĵetante inter ni semon de maipaco, li estu forigata de nia Iigo, estu forpelata malproksimen. 05087
Bottom
05088
Top
TUOMAS: Legyen ez a törvény. TUOMAS. Tio cstu la dekreto. 05088
Bottom
05089
Top
LAURI: Ebbe én is beleegyezem. LAURI. Al tio mi konsentas. 05089
Bottom
05090
Top
TIMO: Én is. TIMO. Ankaŭ mi. 05090
Bottom
05091
Top
[SIMEONI: Siihen suostumme kaikki yhteisesti. >missing] SIMEONI. Al tio ni konsentas ĉiuj komune. 05091
Bottom
05092
Top
JUHANI: Hm! Legyen hát így. Hanem jól jegyezzétek meg: akinek ezután kedve támad hepciáskodni, az útilaput kap a talpára, rúgást az ülepére, és mehet isten hírével. Hanem milyen munkába fogunk holnap, ti szerecsenyek? Majd móresre tanítalak én titeket! JUHANI. Hm! Estu decidite. Kaj memoru: kiu de nun volas kaprici, Ii ricevos leporan pasporton en sian manon, pied-baton al la postaĵo kaj longan vojon antaŭ si. — Kiun laboron ni entreprenos morgaŭ, vi nigruloj? Certc mi donos al vi instruon. 05092
Bottom
05093
Top
AAPO: Mintha kissé dühös lennél? Hanem ez ne zavarja meg lelkünk békéjét ezen a szép estén. AAPO. Iom kolera; sed tio nun ne malserenigas nian trank-vilan kaj helan animon dum ĉi tiu vespera momento. 05093
Bottom
05094
Top
JUHANI: Milyen munkába kezdünk, mihelyt felvirrad a reggel? JUHANI. Kiun laboron ni komencos, kiam la suno leviĝos? 05094
Bottom
05095
Top
AAPO: Természetes, hogy legelőször is otthont kell építenünk. AAPO. Kompreneble estas la konstruo de nia domo la unua. 05095
Bottom
05096
Top
JUHANI: Úgy van. Holnap kora hajnalban keljen munkára négy ember fejszével a kezében, s legyen ez a négy: én magam, Tuomas, Simeoni és Aapo. A többiek pedig faragják meg és görgessék föl ide a gerendákat. Ha aztán majd készen áll a ház meg a kamra, akkor mindenki azonnal föl, eleséget gyűjteni, halászni, vadászni. Jegyezzétek meg jól! JUHANI. Jes, tiel estas. Morgaŭ matene prenu lokon kvar viroj, ĉiu kun hakilo en la mano, sur sia angulo, kaj estu tiuj kvar viroj: mi mem, Tuomas, Simeoni kaj Aapo. La aliaj ĉirkaŭhaku kaj rulu la trabojn al r.i supren. Kaj post kiam nia domo kaj maigranda provizeja budo estos pretaj, tiam ĉiu knabo iru por koiekti nutraĵon, al ĉasado kaj a! fiŝkaptado. Tion memoru! 05096
Bottom
05097
Top
Így fejezték be a testvérek vacsorájukat, s aztán a szénégetőkunyhóban pihenni tértek. Leszállt az éj, felhős, de csöndes májusi éjszaka. Az erdőben rekedt hangon egy fülesbagoly huhogott, az Ilvesjárvi partján vadkacsák hápogtak, s messziről idehallatszott egy medve éles füttyentése. Különben béke és mélységes csend honolt a természetben. Azonban a könnyű szárnyú Álom mégsem szállt le a tőzegkunyhóba, köszönteni a testvéreket. Hangtalanul forgolódtak a fiúk egyik oldalukról a másikra, és a világ során, az élet múlandóságán elmélkedtek. Tiel ili finis fine sian manĝon kaj iris por ripozi en ŝirmo de la karbistkabano. Venis nokto, nuba sed senventa maja nokto. En la arbarego kriis gufo per sia raŭka voĉo, sur Linkolago knarvoĉis anasoj kaj tiam kaj iam aŭdiĝis el malproksimo la akra fajfo de urso. Cetere regis en la naturo kvieto kaj profunda silento. Sed Ia delikatflugila es. taĵo Dormeto ne volis viziti la fratojn en la herbaĵkovrita budo. Silentaj, sed sin turnante de unu flanko al la alia, ili pensis pri la iro de ĉi tiu mondo kaj pri la ŝanĝiĝemo de nia vivo. 05097
Bottom
05098
Top
AAPO: Úgy hiszem, még egyikünk sem hunyta le a szemét. AAPO. Ankoraŭ nenies okulo fermiĝis, mi kredas. 05098
Bottom
05099
Top
JUHANI: Timo már édesdeden alszik, hanem mi, többiek csak hentergünk, forgolódunk, mint kolbász a forróvizes fazékban. Ugyia miért kerül az álom? JUHANI. Dolĉe jam dormas Timo, sed ni aliaj ĉi tie nin tordadas kaj turnadas kvazaŭ kolbasoj en bolanta kaldrono. Kial ni estas ĉi tiel sendormaj? 05099
Bottom
05100
Top
AAPO: Életünk útja ezzel a nappal éles fordulatot vett. AAPO. La vojo de nia vivo faris hodiaŭ abruptan turnon. 05100
Bottom
05101
Top
JUHANI: Ezért olyan békéden, nyugtalan a szívem. JUHANI. Pro tio mia animo estas maltrankvila, tre mal-trankvila. 05101
Bottom
05102
Top
SIMEONI: Sötét bánat szállt az én szívemre is. Ugyan mi vagyok én? Tékozló fiú? SIMEONI. Malluma estas la stato de mia koro. Kio estas mi? Erarinta filo. 05102
Bottom
05103
Top
JUHANI: Hm! Az erdőben eltévedt bárány. JUHANI. En dezcrto perdita ŝafo. 05103
Bottom
05104
Top
SIMEONI: Elhagytuk szomszédainkat és keresztény felebarátainkat. SIMEONI. Tiel ni foiiasis la najbarojn kaj la kristanajn proksimulojn. 05104
Bottom
05105
Top
TUOMAS: Itt vagyunk, és itt is maradunk mindaddig, amíg csak friss hús akad az erdőn. TUOMAS. Ci tie ni estas kaj ĉi tie ni restos tiel longe, kiel troviĝas freŝa viando en arbaro. 05105
Bottom
05106
Top
AAPO: Minden jól sikerül, ha mindig ép ésszel látunk munkához. AAPO. Cio bone sukcesos, se ni ĉiam laboros kun prudenta menso. 05106
Bottom
05107
Top
SIMEONI: Az erdőben fülesbagoly huhog, és huhogása soha jót nem jelent. A bagolyhuhogás, mint ahogy az öregek mondják, tűzvészt, véres verekedést és gyilkosságot jósol. SIMEONI. Gufo tie en la arbarego kriadas kaj ĝia kriado neniam antaŭdiras bonon. Antaŭdiras bruladon, sangajn intcrbatiĝojn kaj murdojn, kiei diras maljunaj homoj. 05107
Bottom
05108
Top
TUOMAS: Az erdőben azonban az a dolga, hogy huhogjon, és ilyenkor semmit sem jelent. TUOMAS. Kriado en arbaro estas ĝia tasko kaj sen ia sig-nifo. 05108
Bottom
05109
Top
EERO: Csakhogy ez itt nem erdő, hanem emberek lakhelye: a tőzegfedelű Impivaara-tanya. EERO. ĉi tie. estas vilaĝo, la herbaĵtegmenta domo de Impivaara. 05109
Bottom
05110
Top
SIMEONI: Az a baljós madár most helyet változtatott, és ott huhog a hegy gerincén. Hajdan, úgy mondja a mese, télen-nyáron minden éjjel ott imádkozott a „sápadt szűz” bűneinek bocsánatáért. SIMEONI. Sed nun la antaŭdiristo ŝanĝis lokon, ĝi kriadas tic sur Ia montdorso. Tic iam en pasinta tempo, kiel rakonto diras, petegis »La pala virgulino» pardonon pro siaj pekoj, petegis ĉiunoktc en vintro kaj en somero. 05110
Bottom
05111
Top
JUHANI: Róla kapta nevét ez a hegy is: Impivaara, Szűzhegy. Gyermekkoromban hallottam egyszer ezt a mesét, de azóta már elfeledtem. Aapo testvér, meséld el nekünk, hadd múljon ez a siralmas éjszaka. JUHANI. Pro ŝi ja ĉi tiu monto ricevis la nomon Impivaara. Mi foje, estante infano, aŭdis tiun rakonton, sed ĝi jam plej-parte forgesiĝis. Frato Aapo, vi ĝin rakontu al ni ĉi tic por pasigi la enuigan nokton. 05111
Bottom
05112
Top
AAPO: Timo úgy horkol, hogy még! De aludjon békével; én szívesen elmesélem nektek a regét. AAPO. Timo ronkas kicl viro; sed li dormu en paco; mi volas rakonti al vi la fabelon. 05112
Bottom
05113
Top
AAPO: a következő mesét mondotta testvéreinek a „sápadt szűz”-ről: Sekvantan fabelon pri la pala virgulino rakontis nun Aapo al siaj fratoj: 05113
Bottom
05114
Top
Hajdanában e hegy barlangjában egy borzalmas manó, az emberek réme és gyilkosa lakott. Életét két pokoli szenvedély töltette be: barlangjának mély rejte-keiben vagy kincseit nézte-becézgette, vagy pedig embervért ivott, melyért mindig kegyeden szomjúság gyötörte. Azonban csupán a hegytől kilenc lépésre volt hatalma arra, hogy erőszakot alkalmazzon, s ezért gyilkos útjain különféle cselhez, ármányos fondorlatokhoz folyamodott. Alakját úgy tudta változtatni, ahogy akarta, s a környéken hol deli ifjú, hol meg gyönyörű szűz képében látták kóborolni, aszerint, hogy nőnek vagy férfinak a vérére szomjazott meg. Sok embert megszédített szemének bűbájos csillogása, sokan lehelték ki lelkűket a manó borzalmas barlangjában. így csalta-csalogatta magához ez a szörnyeteg szerencséden áldozatait. Loĝis iam en la grotoj de ĉi tiu monto terura dcmono, abo-meno kaj morto de homoj. Du voluptojn kaj pasiojn li havis en la vivo: rigardadi kaj tuŝadi siajn trezorojn en la profundaj kaŝejoj de la grotoj kaj trinki homan sangon, kiun li dezire soifis. Sed nur naŭ paŝojn de la monto li havis potencon al perforta konduto, kaj tial li devis praktiki ruzon dum siaj ekskursoj. Li povis ŝanĝi sian eksteraĵon en kian ajn li volis; kaj ĉirkaŭe en Ia regiono oni vidis lin iri iam kiel rava junulo, iam kiel belega virgulino, ĉiam laŭ tio, ĉu li volis trinki viran aŭ virinan sangon. Multaj estis venkitaj pro Ia infera beleco de lia rigardo, multaj perdis sian vivon en Ia teruraj grotoj de la dcmono. tiel la monstro delogis al si la malfeliĉajn viktimojn. 05114
Bottom
05115
Top
Enyhe nyári éjszaka volt. A rét zöld pázsitján egy fiatal dalia ült, karjai közt pedig, pirosló rózsabimbóként, ifjú kedvese pihent. Búcsúcsókra, búcsúölelésre jöttek ki a szerelmesek erre a rétre, az ifjúnak ugyanis messze földre vezetett az útja, hosszú időre el kellett hagynia szíve szerelmét. „Kedvesem - szólott az ifjú -, most útra kelek. Azonban nem nyugszik le százszor a nap, és újból látni fogjuk egymást.” A leány pedig így válaszolt: „A letűnő nap sem vet olyan bánatos búcsúpillantást a világra, mint ahogy én tekintek távozó kedvesemre, de felkeltében sem ragyog oly gyönyörűen, mint ahogy majd az én szemem fog csillogni, midőn újból elibéd siethetek. Bármily hosszú legyen is a nap, mindig csak rád gondolok, álmaim ködös világában is mindig csak melletted leszek.” így szólt a lány, azonban a legény bánatosan felelte: „Szépen beszéltél, de lelkem mégis rosszat sejt. Szerelmem, fogadjunk örök hűséget egymásnak itt, a magasságos ég alatt.” A két szerelmes valóban szent fogadalmat tett Isten és az ég színe előtt; erdők és hegyek lélegzet-visszafojtva hallgatták esküvésüket. Midőn aztán felhasadt a hajnal, még egyszer átölelték egymást, és elváltak. Messzi útra sietett az ifjú, a lány pedig bánatosan járta a sötét erdőket, és szépséges kedveséről emlékezett. Estis milda somernokto. Sur verda herbejo sidis junulo, ĉirkaŭprenante sian karulinon, junulinon, kiu kvazaŭ brilanta rozo ripozis ĉe lia brusto. Tio estis ilia adiaŭa kareso; ĉar Ia knabo devis forvojaĝi kaj disiĝi por kelka tempo de sia korami-kino. »Mia virgulino», tiel parolis la junulo, »nun mi foriros de vi, sed apenaŭ cent sunoj havos tempon leviĝi kaj maileviĝi antaŭ ol mi renkontos vin ree». Diris la junulino: »La suno subirante ne ĵetas tiel karan adiaŭan rigardon al sia mondo kiel mi al mia karulo, kiam li foriras, kaj leviĝante ne brilas la ĉiela lumo tiel belege kiel brilos miaj okuloj, kiam mi ree rapidos al vi renkonte. Kaj kio c! mia animo havos Iokon en la daŭro de klara tago, tio estos penso pri vi, kaj en la mal-lumeta mondo de la sonĝoj mi promenos kun vi.— Tiel la junulino, sed ree la junulo diris: »Belege vi parolis; sed kial mia animo antaŭsentas malbonon? Mia virgulino, nun ni Juru unu al la alia ĉiaman fidelecon ĉi tie sub la vizaĝo de la ĉielo.» Kaj ili faris sanktan ĵuron, ĵuris antaŭ Dio kaj la ĉielo, kaj scn-spirc aŭskultis iliajn vortojn la arbaroj kaj la montoj. Sed fine ĉe tagiĝo ili ĉirkaŭprenis unu la alian la lastan fojon kaj disiĝis. La junulo rapidis for, sed longan tempon promenis la junulino sola en arbara krepusko, memorantc sian belan karulon. 05115
Bottom
05116
Top
Ahogy így jár-kel a sűrű fenyves mélyén, ugyan miféle csodálatos jelenség közeledik feléje? Egy fejedelmi tartású, deli ifjút lát maga előtt, aki oly szép volt, mint az aranyos hajnal. Kalpagján, mint a lobogó láng, gyönyörű tollbokréta ingott-lengett. Vállára fénylő csillagokkal telehintett égszínkék köpeny borult. Bőrmellénye fehér volt, mint a hó, s derekát bíborvörös öv fogta át. Ránézett a lányra, s tekintetéből lángoló szerelem sugárzott, hangja pedig boldogan zendült, midőn megszólította: „Ne félj tőlem, gyönyörű szűz, barátod vagyok, s mérheteden boldogságot hozok rád, ha csak egyszer is megölelhetlek. Hatalmas úr vagyok, kincseimnek, drágaköveimnek se szeri, se száma, s akár az egész világot megvásárolhatnám. Légy a kedvesem, s én büszke váramba viszlek, magam mellé ültetlek ragyogó trónusomra.” Csábos hangon így szólt az ifjú, a lány pedig csak ámult-bámult. Eszébe jutott imént tett esküje, s elfordult, menni készült; majd mintha különös varázs ejtette volna meg a lelkét, megint a legény felé hajlott. Odafordult a daliához, azonban mintha tűző napba tekintett volna, arcát kezével eltakarta; elfordult, majd egyszer mégis visszanézett a csodálatos jelenségre. Varázslatos erő sugárzott feléje, s a lány hirtelen odaborult a gyönyörű herceg ölébe. Az pedig rohanni kezdett zsákmányával, aki lázas szédületben hevert karjai közt. Meredek halmokon, mély völgyeken haladtak át, s egyre sötétebbé, egyre komorabbá vált körülöttük az erdő. Nyugtalanul dobogott a lány szíve, s hideg verejték verte ki a homlokát, mert e jelenség tüzes tekintetében mintha állatias, ijesztő lángot látott volna fellobbanni. Körülnézett, s látta, hogy sebesen suhannak el mellettük a komor fenyők; elrablója azonban csak fokozta sebességét. Rátekintett a legény arcára, és testét rettegő borzongás remegtette meg, ugyanakkor azonban csodálatos szerelemvágy töltötte el a szívét. Kiam ŝi promenas en la densa pinaro, kia mirinda fantomo vcnas al ŝi rcnkonte? Ŝi vidas junan viron, noblan kiel princo kaj belegan kiel nuna ora matcno. Kvazaŭ fajra flamo Iumas kaj brilas la plumfasko de lia ĉapelo. Sur liaj ŝultroj pcndas mantclo, blua kicl ĉielo kaj ornamita kiel ĉielo kun brilantaj steloj. Lia Iaŭkorpa vesto estas blanka kiel neĝo, kaj ĉirkaŭ si li havas purpurruĝan zonon. Li rigardas la junulinon kaj el lia rigardo fluas flama amo, kaj dolĉe aŭdiĝas lia voĉo, kiam li parolas al la junulino: »Ne timu min, ĉarma virgulino, mi cstas via amiko kaj alportas al vi senliman feliĉon, se vi pcr-mesas, ke mi vin unu fojon ĉirkaŭprenu. Mi estas potenca viro, mi havas trezorojn, kaj multekostajn ŝtonojn sen limo, kaj mi povus aĉeti eĉ Ia tutan mondon. Venu kaj estu mia karulino, mi volas konduki vin en pompan kastelon kaj sidigi vin apud mi sur brilantan seĝon.» Tiel li parolis per agrabla voĉo kaj konsternite staris la junulino. §i memoris sian ĵus eldiritan ĵuron, kaj for ŝi volis iri, sed ree ŝi altiriĝis al la viro, kaj stranga konfuzo ŝin kaptis. A1 la viro ŝi turnis sin, kovrante per siaj manoj la vizaĝon kiel antaŭ radianta suno; for ŝi turniĝis ree sed rigardis ankoraŭ foje la mirindan fantomon. Potenca ravo brilis de tie al ŝi, kaj subite la junulino apogis sin kontraŭ la brusto de Ia bela princo. Sed la princo forrapidis kun sia kaptaĵo, kiu kvazaŭ scnkonscia kuŝis sur liaj brakoj. Trans krutajn montojn, trans profundajn valojn ili scnĉese iris, kaj ĉiam pli kaj pli maliuma fariĝis la arbaro ĉirkaŭ ili. Maltrankvile batis Ia koro de Ia junulino kaj ŝvito de doloro fluis de ŝia frunto; ĉar fine ŝi ekvidis kvazaŭ ion brutan, teruran en la sorĉa okulflamo de la fantomo. Ŝi rigardis ĉirkaŭen, kaj rapidc preterpasis la malhelaj piceoj, dum ŝia portanto rapide kuris; ŝi rigardis la vizaĝon de Ia junulo, kaj teruraj tremoj skuis ŝian korpon, sed stranga ravo tamen regis en ŝia koro. 05116
Bottom
05117
Top
Egyre tovább haladtak az erdőn át, míg végül egy magas hegy és sötét barlangok tűntek elébük. S ekkor, midőn már csak néhány lépésre voltak a hegytől, borzalmas dolog történt. A királyi öltözetű dalia egyszerre szörnyű manóvá változott: homlokából szarvak törtek elő, tarkóján szúrós sörte nőtt, s karmai mélyen bevágódtak a szerencsétlen lány mellébe. A szegény szűz fel-sikoltott, és kínjában hányta-vetette magát, azonban hiába. A manó undorító bőgéssel barlangjának legmélyére hurcolta a lányt, és utolsó csöppig kiszítta a vérét. Azonban csoda történt: a lélek nem szállt el a lány testéből, hanem mint hófehér, vértelen árny, bánatos kísértet továbbra is életben maradt. Bámulva látta ezt a manó, és karommal, foggal támadt a szűzre, azonban mégsem tudta megölni. Végül is úgy határozott, hogy örökre magánál tartja a lányt sötét barlangjában. De ugyan milyen szolgálatot tehetne a szűz a manónak, hogyan vehetné valamiképp hasznát? A manó megparancsolta, hogy tisztogassa kincseit, fényesítse ékköveit, és rakja ki halomba újból és újból elébe, mert soha be nem telt kincsének látásával. Ili iris ĉiam antaŭen tra arbaroj, kaj vidiĝis fine alta monto kaj ĝiaj mallumaj grotoj. Kaj nun, kiam ili estis cn distanco de kelkaj paŝoj de la monto, okazis teruraĵo. La viro en reĝa kostumo ŝanĝiĝis subite en teruran demonon: kornoj kreskis el lia kapo, en lia nuko estis rigidaj haregoj, kaj nun la mizera junulino sentis dolorc cn sia brusto liajn akrajn ungojn. Kaj tic la malfeliĉa virgulino kriis, baraktis en sia sufero, sed vanc. Kun malica krio la demono trenis ŝin en sian plej profundan groton kaj suĉis el ŝi la sangon ĝis la Iasta guto. Sed okazis mirindaĵo: la spirito ne eliĝis el la membroj de la junulino, sed ŝi restis viva, sensanga kaj neĝoblanka kiel malĝoja fan-tomo de morto cl la lando de Hadeso. Mirante Ia demono observis tion, uzis siajn ungojn kaj dcntojn ĉiufortc kontraŭ sia viktimo, sed tamcn ne povis malvivigi ŝin. Fine li decidis teni ŝin ĉe si en la mallumaj kavernoj. Sed kiajn laborojn ŝi povus fari, kian utilon aiporti al la dernono? Li ordonis la junulinon purigi liajn trezorojn kaj liajn multekostajn ŝtonojn, senĉese meti aron da ili antaŭ lin, ĉar li ne laciĝis rigardadi ilin kun admiro. 05117
Bottom
05118
Top
Így élt a sápadt, vértelen szűz hosszú éveken át, bezárva a hegy méhébe. Éjjel azonban ott áll a hegy gerincén, és némán, hangtalanul imádkozik. Ugyan ki adta néki ezt a szabadságot? Talán az ég ereje? Esőben, viharban, csikorgó fagyban, minden éjjel fölhág a hegy ormára, és bűneinek bocsánatáért esdekel. Vértelenül, hófehéren, s mint a szobor, mozdulatlanul, szótlanul áll, kezét mellére szorítja, fejét búsan lehorgasztja. Nem meri arcát az égre emelni; tekintetét a láthatár szélére, a templomtoronyra szegezi szüntelen. Mert egy csöndes hang folyton reményt, biztatást sugdos a fülébe; mint valami messzi szikra, száz meg száz mérföldről csillog felé ez a reménysugár. így tölti az éjt a hegy gerincén; ajkáról soha jajszó nem röppen, imádkozó kebléből soha sóhaj nem fakad. így múlik a komor éjszaka, amint azonban felhasad a hajnal, a kegyetlen manó azonnal visszahurcolja őt barlangjába. Tiel dum jaroj vivas Ia pala, sensanga virgulino malliberigita en la sino de Ia monto. Sed nokte oni tamen vidas ŝin stari kicl silenta preĝanto sur la montdorso. Kiu donis al ŝi tiun liberecon? Cu la potenco de la ĉielo? — Sed ĉiujn noktojn, en ventego, en pluvo kaj en forta malvarmego ŝi staris sur Ia monta supraĵo, petegantc pardonon pro siaj pekoj. Sensanga, ncĝo-blanka kaj kiel bildo, tiel scnmova, silcnta ŝi staras kun la manoj sur la brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. La kompatindulino ne kuraĝas lcvi sian frunton kontraŭ la ĉielo eĉ unu fojon, sed en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉese. Car tamen ĉiam sckreta voĉo flustras en ŝian orelon pri espcro; kvankam kicl malproksima fajrero, kvazaŭ el distanco de miloj da mejloj briletas al ŝi tiu cspero. Tiel ŝi pasigas siajn noktojn sur la monto, kaj ncniam aŭdiĝas de ŝiaj lipoj plendo; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj la brusto de la peteganto. Tiel pasas la malluma nokto, sed ĉe tagiĝo ree Ia senkompata demono trenas ŝin en siajn grotojn. 05118
Bottom
05119
Top
Alig múlt el száz nap, midőn az ifjú, a lány szerelmese, vidám szívvel újból visszatért útjáról. Gyönyörű szüze azonban nem futott elébe, hogy üdvözölje. Hiába kérdezte a legény, hol késik kedvese, senki sem tudott róla semmit. Éjjel-nappal mindenfelé fáradhatatlanul csak őt kereste, azonban hiába; nyomtalanul eltűnt a lány, mint a harmat. Végül elhagyta minden reménység, életéből kihalt minden öröm, s a szegény ifjú mint néma árny kószált egy ideig a földön, hogy végül is midőn épp fölkelt a sugárzó nap, a halál örökös éjszakája szálljon le szemeire. Apenaŭ cent fojojn la suno estis lumiginta la teron antaŭ ol la junulo, la karulo de la junulino, revenis ĝojanima hejmen de sia vojaĝo. Sed lia ĉarma virgulino ne rapidis al li renkontc por deziri bonvenon. Li demandadis, kie restas la belulino, sed de neniu li ricevis informon. Ĉie ii ŝin serĉis nokte kaj tage, sen laciĝo, sed vane; la virgulino estis perdiĝinta sen postsigno kvazaŭ matena roso. Finc li pcrdis ĉiun esperon, forgesis la vivoĝojon kaj iradis ĉi tic ankoraŭ tempon kiel muta ombro. Foje fine, kiam la brilanta suno leviĝis, morta nokto mal-Iumigis la fajron de liaj okuloj. 05119
Bottom
05120
Top
Borzalmas, hosszú éveket töltött a sápadt szűz a manó barlangjában; nappal kegyeden kínzójának kincseit tisztogatta és rakosgatta ki elébe, éjjel pedig ott állt a hegy gerincén. Vértelenül, hófehéren és mint a szobor, szótlanul, mozdulatlanul áll; kezét mellére szorítja, fejét bánatosan lehorgasztja. Nem meri arcát fölemelni az égre, tekintetét csupán a messzi erdőszélen emelkedő templomra szegezi. Nem panaszkodik, nem jajgat, soha egyetlen sóhajtás sem fakad imádkozó kebeléből. Sed jarojn terure longajn pasigas la pala virgulino: la tagojn en la grotoj de la demono senĉese purigante kaj ordigante trezorojn antaŭ la okuloj de sia kruela turmcntanto; sed la noktojn ŝi pasigas sur la montsupraĵo. Sensanga, neĝoblanka kaj kiel bildo, tiel senmova, silenta ŝi staras kun la manoj sur Ia brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. Ne kuraĝas ŝi levi sian frunton kontraŭ la ĉielo, nur en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉcse. Ŝi ne plendas; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj Ia brusto de la peteganto. 05120
Bottom
05121
Top
Világos nyári éj van. A hegy tetején ott áll megint a leányzó, és eszébe idézi, mily hosszú időt töltött már keserves rabságban; kereken száz esztendő múlt el azóta, hogy elvált szíve szerelmétől. Megborzad, gondolatai összezavarodnak, homlokáról hideg verejtékcsöp-pek gyöngyöznek alá a hegy mohos köveire, midőn eszébe jutnak az elmúlt hosszú évtizedek. Először ekkor mert föltekinteni az égre, és hamarosan csodálatos fényt pillantott meg, mely mint valami üstökös szállt feléje a végtelen messzeségből. De minél közelebb ért a fény, annál inkább megváltozott az alakja. Nem üstökös volt az, hanem a megdicsőült ifjú, kezében ragyogó karddal. Meghitt kedvesség, ismerős szépség sugárzott arcáról, s a leány szíve hevesen kezdett dobogni, mert felismerte benne egykori jegyesét. De miért közeledett az ifjú karddal a kezében? Sejtette ezt a lány, s gyönge hangon így szólott: „Ez a kard vet véget gyötrelmeimnek? Itt a keblem, ifjú hős, üss ide fényes acéloddal, és ha tudod, add meg nékem a már réges-rég óhajtott halált.” így szólt a leány a hegy tetején, azonban az ifjú nem a halált, hanem az élet balzsamos leheletét hozta számára, mely mint illatos hajnali szellő susogott-lengett a sápadt szűz körül. A szerelmes tekintetű ifjú ölébe vonta, megcsókolta a lányt, s a vértelen szűz érezni kezdte ereiben a vér meleg áramlását, arca kipirult, mint a hajnali felhő, és öröm sugárzott derült homlokáról. Selyemfürtös fejét odahajtotta jegyese vállára, föltekintett a magas égre, és kebléből mély sóhaj szakadt, évtizedes szenvedések sóhajtása; az ifjú ujjai pedig ott bujkáltak a lány hajfürtjei között, melyek lágyan lengedeztek a szelíd hajnali szellőben. Csodálatos pillanat volt ez, a szabadulás pillanata, az üdvözülés reggele. A komor hegy lejtőin, a fenyők ágai közt madarak énekeltek, és kelet felől felragyogott a nap sugárzó korongja. Olyan szép volt ez a hajnal, mint az a másik reggel, mikor a szerelmesek a zöld réten hosszú időre elváltak egymástól. Estas hela somernokto. Sur la monto staras ree Ia virgulino, memoras Ia tempon, kiun ŝi pasigis en la turmenta malliberejo; kaj jaroj jam cent pasis de tiu tago, kiam ŝi disiĝis de sia kor-amiko. Ŝi konsterniĝas, ŝiaj pensoj turniĝadas kaj malvarmaj ŝvitperloj ruliĝas de ŝia frunto malsupren sur la muskan grundon de la monto, kiam ŝi rememoras la longecon de la pasintaj jardekoj. Tiam ŝi kuraĝis la unuan fojon rigardi supren al la alto, kaj post momento ŝi ekvidis mirindan lumon, kiu kiel fluganta stelo ŝajnis proksimiĝi al ŝi el malproksimaj spacoj. Sed ju pli proksimen tiu lumo al ŝi venis, des pli ĝi ŝanĝis sian aspekton. Kaj ĝi ne estis iu fluganta stelo, sed lume aliformita junulo, kun fulmanta glavo en Ia mano. E1 tiu vizaĝo brilis dolĉa konateco, kaj forte komencis bati Ia koro de la junulino; ĉar nun ŝi ekkonis sian antaŭan fianĉon. sed kial li proksimiĝas kun glavo en la mano? Tio elvokis timemajn pensojn en la junulino, kaj ŝi diris kun malforta voĉo: Cu tiu glavo fine ĉesi-gos miajn suferojn? Ci tie estas mia brusto, juna heroo, frapu kun via brila ŝtalo ĉi tien, kaj, se vi povas, donacu al mi la morton, kiun mi jam Ionge, longe sopiris.» Tiel ŝi parolis sur la monto, sed la junulo ne alportis al ŝi morton, sed dolĉan ekbrilon de vivo, ekbrilon, kiu kvazaŭ bonodora matenblovo zumante turniĝadis ĉirkaŭ la pala virgulino. La ame rigardanta junulo premis ŝin al sia brusto, kisis ŝin, kaj tuj sentis la sen-sanga virgulino, ke delikata sango fluas kvazaŭ dolĉa torento en ŝiaj vejnoj, ŝiaj vangoj brilis kiel nubo de matenruĝo, kaj ĝojon radiis la hela frunto. Kaj ŝi ĵetis sian buklan kapon sur Ia brakon de sia fianĉo, ekrigardis al la klara alto, elĝemante el sia brusto la dolorojn de jardekoj; kaj la fingroj de la junulo migradis en ŝiaj bukloj, kiuj bele flirtis en la malforta vento. Belega estis la momento de savo kaj la matcno de liberiĝo. Birdoj kantis en piceoj ĉe la randoj de tiu sovaĝa monto kaj el Ia nordoriento leviĝis Ia brilanta disko de la suno. Estis ĉi tiu mateno simila al tiu mateno, kiam la geamikoj iam sur verda herbejo disiĝis por Ionga tempo. 05121
Bottom
05122
Top
Ekkor azonban dühösen, felborzolt sörénnyel előmászott a gonosz manó, hogy a szüzet ismét barlangjába hurcolja. De alig nyújtotta ki karmát a lány felé, az ifjú kardja, mint a villám, átdöfte oldalát, s fekete vére kiömlött a hegyre. A leány elfordította arcát e látványtól, s homlokát az ifjú keblére szorította; a manó pedig szörnyű bőgéssel kimúlt, és lezuhant a hegy meredélyén. így szabadult meg a világ ettől a borzalmas szörnyetegtől. Az ifjú és a leány ezüstös felhők szárnyán szálltak fel az égi magasságokba. Jegyesének ölében pihent a menyasszony, és homlokát vállára hajtva boldogan mosolygott. Átrepültek az űrön, és mélyen elmaradtak alattuk erdők, hegyek, tekervényes völgyek, hogy végül is kékes ködfátyol takarjon el mindent szemük elől. Sed nun la kolerema demono kun vostoj supren etenditaj pro kolero, rampis supren sur la monton por kapti la virgulinon al siaj keloj ree. Sed apenaŭ li etendis siajn ungojn al la junulino, kiam la glavo dela junulo, rapidekiei fulmo.trapikis lian bruston; kaj sur la monton disŝprucis lia nigra sango. For turnis la junulino sian vizaĝon de tiu vidaĵo, premante sian frunton al la brusto de sia amiko, kiam Ia demono, aĉe kriegante, mortis kaj falis de la montdeklivo malsupren. Tiel liberiĝis la mondo de terura monstro. Sed en arĝenta nubo leviĝis la junulo kaj la virgulino supren en regionojn de la alto. Sur la genuoj de sia fianĉo kuŝis Ia fianĉino kaj premantc sian frunton al lia brusto, ridetis feliĉa. Tra spacoj ili rapidis, kaj malsupre en malproksima profundo restis arbaroj, montoj kaj multbranĉaj valoj. Kaj ĉio antaŭ iliaj okuloj malaperis kvazaŭ en blua fumo. 05122
Bottom
05123
Top
Ezt a mesét mondotta el Aapo a sápadt szűzről testvéreinek azon az álmadan éjszakán, az Impivaara tisztásain. Tio estis la fabelo pri la pala virgulino, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj en la herbaĵtegita kabano dum tiu sendorma nokto ĉe la deklivo de Impivaara. 05123
Bottom
05124
Top
JUHANI: Mire véget ért a mese, Timo is fölébredt. JUHANI. Sed vekiĝas Timo ĝuste kiam finiĝas nia rakonto. 05124
Bottom
05125
Top
TIMO: Miért nem nyugosztok békével, fiúk? TIMO. Kial vi ne dormas pace, fratoj? 05125
Bottom
05126
Top
JUHANI: Nagy mesélgetés folyik itt. Hát így szól a mese az egyszeri lányról és a manóról. JUHANI. Oni ĉi tie rakontadas multe, — Jes, tio estis la rakonto pri la iama knabino kaj la demono. 05126
Bottom
05127
Top
SIMEONI: Hanem azt mondják, hogy ez a szörnyű manó még most is él. A vadászok nemegyszer találkoztak vele, s azt állítják, csak egy szeme van, mely az éj sötétjében parázsként világít. SIMEONI. Sed oni diras, ke tiu terura demono ankoraŭ vivas. ĉasistoj lin vidis kaj li havas nur unu okulon, kiu brilas en nokta mallumo kvazaŭ ardanta karbo. 05127
Bottom
05128
Top
JUHANI: Ugyan mi is történt néhány évvel ezelőtt az öreg Kuokkala apóval, Isten nyugosztalja szegényt! Egy tavaszestén, fajdlesen járva, itt, ezen a tisztáson várta be az éjfélt tábortüze mellett. Ott, a hegy tövénél megjelent neki az a bizonyos fénylő szem, s egy hang szakadadanul azt kérdezte: „Odaüssek? Odaüssek? Odaüssek?” Ezt kérdezte néhány ezerszer, míg végre is az öreget, aki amolyan régi vágású ember volt, s nem ijedt meg a maga árnyékától, elhagyta a béketűrés, és dühösen odamordult: „Üss hát oda, vigyen el az ördög!” JUHANI. Jes, kio okazis antaŭ kelkaj jaroj al Ia maljunulo de Kuokkala, al li, kiu nun ripozas en la sino de la Sinjoro. lun printempon, estante ĉe Iudo de urogaloj kaj atendante, ĉe bivakfajro, ĉi tie sur la deklivo la pason de noktomezo li vidis tic ĉe la montmalsupro la saman lumantan brilon kaj aŭdis voĉon, kiu scnĉese demandis: »ĉu mi fetu, ĉu mi ĵetu?»; tiel li demandis multajn milojn da fojoj, tiel ke la maljunulo, kiu estis el malnova radiko kaj kies koro ne bategis pro bagatelo, fine koleriĝis kaj respondis per akra voĉo: »}etu, lasu veni kaj forpreni!» 05128
Bottom
05129
Top
TIMO: Hanem aztán több se kellett! TIMO. Sed neniom pli estis bezone. 05129
Bottom
05130
Top
JUHANI: Mondd el csak, Timo, mi történt aztán. JUHANI. Jes, rakontu kio okazis. 05130
Bottom
05131
Top
TIMO: Nos, abban a pillanatban egy vigyorgó csontváz ugrott az öreg tábortüzéhez, de oly zajjal ám, mintha tíz ember lökte volna oda, s az utolsó szikráig kioltotta a tüzet. De az öreg is jobbnak látta kapni a puskáját és szépen ehszkolni a hegy tájékáról, noha, mint Juhani mondja, régi vágású ember volt, és nem ijedt meg a saját árnyékától. TIMO. Jen, venis post momento grimacanta skeleto al la bivakfajro de la maljunulo, venis falante, kvazaŭ el manoj de dek viroj ĵetita kaj estingis la fajron plene ĝis la lasta fajrero. Sed nun la maljunulo kaptis la pafilon kaj foriris rapide el la proksimo de la monto, kvankam, kiel diris Juhani, li estis el malnova radiko kaj lia koro ne saltis pro bagatelo. 05131
Bottom
05132
Top
SIMEONI: Tehát a manók és ördögök városába költöztünk! SIMEONI. Ni do translokiĝis ĉi tien al la urbo de demonoj kaj diabloj. 05132
Bottom
05133
Top
AAPO: Ide költöztünk, és itt is maradunk félelem nélkül. A manó, még ha életben lenne is, teljesen erőtlen: Kuokkala apóval szemben tanúsított viselkedése is ezt bizonyítja. Haragjában is csak a tüzet tudta eloltani, azt is csupán az öreg előzetes engedélyével. A szent daha kardja örökre megtörte erejét. AAPO. Ci tien ni translokiĝis kaj ĉi tie ni loĝos sen timo. La demono, se li eĉ ankoraŭ vivus, estus tute senpotenca; tion ja montris lia konduto kontraŭ lamaljunulo de Kuokkala. En sia kolero li povis estingi la fajron, kaj eĉ tion nur post permeso de la viro mem. Lian potencon rompis por ĉiam la glavo de la sankta junulo. 05133
Bottom
05134
Top
JUHANI: Hanem azt a szegény lányt ott a sötét barlangban, annak a tarajos szörnynek a rabságában mégiscsak sajnálom. JUHANI. Sed la knabinon en la mallumo de montinterno mi devas kompati, la knabinon en kunesto kun tiu malbenita nukharulo. 05134
Bottom
05135
Top
SIMEONI: Úgy kell neki, miért nem állott ellen a kísértésnek! SIMEONI. Kial li ne kontraŭstaris la tenton. 05135
Bottom
05136
Top
JUHANI: Jaj, fiam, ne mondj ilyet! Ugyan mi történne, ha valahol egy virágos völgyben világszép királylány lépne eléd, szép, mint a rózsa, s ott illegne előtted selyemben, csipkében, pomádéillatban, páváskodva ragyogó aranyköntösben? Ugyan mit tenne szegény szíved, ha egy ilyen lotyó lépne eléd, s elkezdene simogatni, csókolgatni? Erre felelj, Simeoni! JUHANI. Ho, knabo, ne diru tiel! Kiel okazus, se ekzemple en iu floranta, paca valo al vi venus renkonte reĝidino, bela kiel rozo kaj floro, trotetus al vi en silko, en ŝaloj kaj en odoro de pomado, en brilantaj oraj franĝoj kiel pavo, kaj tia koketulino paŝus al vi renkonte kaj volus vin ĉirkaŭprcni kaj kisi vin, kio okazus al via kompatinda koro? Mi demandas, Simeoni. 05136
Bottom
05137
Top
SIMEONI: Imádkoznék, hogy legyek erős a hitben. SIMEONI. Mi petcgus forton en kredo. 05137
Bottom
05138
Top
JUHANI: Hm. JUHANI. Hm. 05138
Bottom
05139
Top
TIMO: Én bizony nem hagynám, hogy ölelgessen, s még kevésbé, hogy csókokat cuppantson rám. Hagyj békén, mondanám neki, távozz tőlem, ebadta manó, mert különben kitörök egy furkót onnan a bokorból, s úgy ellátom a bajod, hogy a katicabogár szárnyánál is tarkább lesz holnap a hátad. így tennék irgalmatlanul, s tudom, ennek meglenne a hatása. TIMO. Mi ne lasus ŝin ĉirkaŭpreni min kaj ankoraŭ malpli kisi min. Restu for de mi, mi dirus, restu for, ruzulino, en sufiĉa distanco de mi, aŭ mi prenos bastonon el arbetaro kaj batos tiel ke via dorso morgaŭ brilos pli multkolore ol la flugiloj de kokcinelo. Tiel mi agus sen eĉ ioma kompato. Tio sufiĉus, mi kredas. 05139
Bottom
05140
Top
JUHANI: Jaj, édes öcsém, azt hiszem, másképp beszélnél, ha jobban körülnéztél volna a világban, például ha jártál volna Turku városában. Én már voltam ott: ökröt hajtottam oda a Viertola-udvarházból. Sok elképesztő dolgot láttam; láttam, hogy fényűzés és pompa hogy megzavarhatják az emberek fejét. Haj, micsoda lárma, milyen káprázatos élet! Emitt robog egy kocsi, amott robog egy hintó, s a hintókban ped-rett bajszú gavallérok, porcelánbaba-képű hajadonok ülnek, s a drága illatszerektől és pomádéktól messze szagos lesz az utca utánuk. De nézz csak oda! Uram, segíts! Aranyos toliakkal felcicomázva, hamiskás dáma vagy frajla vagy mi a csoda tipeg feléd. Nézd a nyakát! Fejér, mint a tejszín, az orcája piros, mint a bazsarózsa, s szeme úgy ég, mint két máglyarakás, mivel magas kalapban, selyemfényes fekete frakkban egy igazi ficsúr közeledik hozzá, és négyszögletes üveg-ablakocskáján át, melyet odacsíptetett a bal szemébe, negédesen kacsingat rá - hogy a kakas csípné meg. Most meg, hű, az áldóját! mindketten finoman hajbókolnak; a fehércseléd igazi eperszájjá csücsöríti az ajakát, és elkezd csicseregni, mint a fecskék a napsütötte ereszen. A ficsúr meg illeg-billeg, karját lengeti, farát riszálja, megemeli a kalapját, s lábával megkaparja a földet, hogy szikrát vet tőle az utca köve. Ez volt aztán a komédia! Haj, ti bolond barázdabillegetők, gondoltam magamban, midőn nagy halom friss ökörbőrrel a vállamon ott álltam az utca sarkán, és tátott szájjal bámultam ezeknek a fajdoknak a dürgését. JUHANI. Ho ve, mia frateto! mi kredas, ke. vi parolus ali-maniere, se vi estus iom pli rigardinta ĉirkaŭ vi en ĉi tiu mondo, se vi ekzemple estus estinta en la urbo Turku. Tion mi faris, kiam mi pelis tien bovojn el la bieno Viertola. Vidis mi tie multon por miri, mi vidis kiel pompo kaj lukso povas konfuzi la kapojn de homidoj. Ho ve al vi, ho ve la bruanta vilaĝo, ho ve la ŝanĝiĝema vivo! De tie venas brue kaleŝo, de ĉi tie venas brue kalcŝo kaj en la kaleŝoj sidas ĉiaspecaj lipharaj arlckenoj, sidas knabinoj kvazaŭ porcelanaj pupoj eligante malproksimen ĉirkaŭe densan odoron de multekostaj oleoj kaj ŝmiraĵoj. Sed rigardu tien! Benu kaj gardu! de tie ja nun trotetas en oraj franĝoj vera petolaspekta «mamzclo» aŭ fraŭ-lino aŭ io tia. Jen ŝia kolo! Blanka kiel lakto, la vango pestruĝa, kaj la okuloj brulas en ŝia kapo kvazaŭ du fajregoj en sunbrilo, kiam al ŝi venas rcnkontc pompaĉulo, en ĉapelo, en brilnigra frako kaj rigard ... diablo vin prenu! — rigardas tra kvadrat-forma vitro, kiu brilas ĉe Ia maldekstra okulo de la dando. Sed jen nun... sep forĝistoj min prenu! nun oni ambaŭflanke ri-verencas, kaj jen kiel la ino nun vere pintigas sian buŝon je fragobuŝo kaj trilas kiel hirundo sur suna tegmento, kaj la dando antaŭ ŝi movas siajn manojn kaj sian voston, svingas sian ĉapelon kaj skrapas per la piedo tiel ke la ŝtonstrato fajrcras, jen tio estas vere ludado. Ho, vi pigoj mem! pensis mi knabeto, starante ĉe stratangulo kun amaso da freŝaj bovfeloj sur la ŝultro, kaj kun la buŝo en ridcto rigardante tiun tetroludon. 05140
Bottom
05141
Top
TUOMAS: Az urak bolondok. TUOMAS. Sinjoroj estas arlekenoj. 05141
Bottom
05142
Top
JUHANI: És gyermekesek, akár a tejfelesszájú kölykök. Úgy is esznek, mint azok: kendővel a nyakukban, és nem tudják - istenuccse! -, hogy ha fölkelnek az asztaltól, hát illenék tisztességei lenyalni a kanalat! Ezt nagy csodálkozással magam is láttam. TIMO. Kaj infanecaj kiel Iaktbarbaj infanaĉoj. Eĉ ili manĝas kun tukaĉoj sur Ia brustoj, kaj ili — hundo min prenu — ne scias leki sian kuleron, kiam ili leviĝas de la tablo; tion mi vidis per miaj propraj okuloj je mia granda miro. 05142
Bottom
05143
Top
SIMEONI: Hanem a szegény parasztot nyúzni, szipolyozni, ahhoz értenek! SIMEONI. Sed trompi kaj prirabi kamparanon, al tio ili estas kapabiaj. 05143
Bottom
05144
Top
JUHANI: Valóban, az urak világában sok nevetséges és asszonyos szokás akad, ezt megfigyeltem turkui utamon. Hanem ha olyan kikent-kifent, idres-bodros fehércseléd magát mórikálva közeledik felénk, bizony megfájdul az ember fiának a szíve. Igen, igen, fiúk! A világ gyönyörei szörnyen csábítanak, ezt tapasztaltam én is turkui utamon. És még egyszer ki kell jelentenem, hogy szívem nagyon megszánta azt a szegény lányt ott fenn a hegyen. Igazán ideje volt, hogy végre megszabaduljon a pokolból, és szíve szerelmével együtt bevitorlázzon a béke révébe, ahová talán egyszer bennünket is eljuttat az Úr kegyelme. Ebben a reményben igyekezzünk most elaludni. Igaz, van még erről a hegyről egy másik érdekes mese is, ezt azonban hagyjuk máskorra, most pedig próbáljunk aludni. Te azonban, Simeoni, menj ki, és kapard be hamuval a parazsat, hogy ne kelljen holnap reggel soká bíbelődnöm kovával, fűcsomóval, hanem azonnal nekiláthassak a gerendák kopácsolásának, mint valami piros fejű harkály. Eredj, no, eredj. JUHANI. Vero, ke ekzistas en la sinjora mondo multe da virinajo kaj ridindaĵo, tion mi rimarkis dum mia vojaĝo al Turku. Sed jen, kiam al ni proksimiĝas en odoro de ŝmiraĵoj kaj en flirtantaj kolkrispoj tia flatema virinaĉo, tiam ne estas mirinde, se saltetas la koro de homido. Jes, jes, knaboj! La monda volupto tcntas fortc; tion mi vidis dum mia vojaĝo al Turku. Kaj mi diras ankoraŭ unu fojon, ke mia koro kom-patas la knabinon tie sur la monto. Kaj jam estis tempo por ŝi saviĝi el Ia infero kaj velveturi kun sia amiko en pacan ha-venon, kien Dio ankaŭ nin fine helpu. En tiu espcro ni nun penu ekdormi. Pri ĉi tiu monto ekzistas ankoraŭ unu mirinda rakonto, sed ĝi restu ĝis alia fojo kaj ni penu nun dormi. — Iru tamcn, Simeoni, kaj kovru la ardaĵon per cindro, por ke mi ne bezonu morgaŭ matenc klaketi fajroŝtalon kaj svingi herbfaskon, sed povu tuj komenci martcladi trabokapon kiel ruĝverta pego. Nun iru. 05144
Bottom
05145
Top
Simeoni valóban ki is ment, hogy végrehajtsa Juhani parancsát, de pár pillanat múlva kidülledt szemmel, égnek meredő üstökkel máris visszatért. Nagy dadogva előadta, hogy ott künn, a szekerek táján, valami különös, égő szemet látott. Erre a többiek is talpra ugrottak, testüket-lelküket az Úr gondjába ajánlották, s aztán egybeverődve kiléptek a kunyhó elé. Mozdulatlan, néma szoborként álltak s meredtek a sötétbe, amerre Simeoni ujja mutatott. Csak bámultak, néztek mozdulatlanul, s valóban láttak is a szekér mögött valami különös csillogást, mely hol feltűnt, hol kihunyt, hogy aztán újból fényesen felcsillanjon. Ezt talán fehér gebéjük egyetlen szemének vélték volna, azonban semmiféle fehérség sem derengett onnan, épp ellenkezőleg, valami fekete árny mozgott-lengett, s aztán a csengő csilingelé-sét sem hallották. Ezt fontolgatva, egy darabig mozdulatlanul álltak a testvérek, végül azonban Tuomas dühösen felmordult. Simeoni iris por plenumi la ordonon de Juhani, sed revenis baldaŭ kun elstaranta hararo kaj kun turniĝantaj okuloj en la kapo. Balbutante li parolis ion pri stranga, brulanta okulo tie ekstere ĉe la ŝarĝveturilo. Pro tio ankaŭ la aliaj ekleviĝis, sin benis je animo kaj korpo, kaj eliris ĉiuj kune el sia kabano; kaj iliaj hararoj similis al ventnesto en betulo. Senmovaj, kvazaŭ mutaj kolonoj ili staris, fikse rigardantc en direkto, kien montris la fingro de Simeoni. Ili rigardis sen palpebrumo kaj fakte ili vidis post Ia ĉaro strangan brilon, kiu iam malapcris, sed baldaŭ ree montris sian brilantan lumon. Ili eble estus konjektintaj, ke tio estas la sola okulo de Blanko, sed tie estis videbla nenia blankaĵo, sed kontraŭe io nigra, kaj ne aŭdiĝis sono de tintilo. Tiel pensante la fratoj staris senmovaj; sed fine tamen Tuomas diris per akra voĉo: 05145
Bottom
05146
Top
TUOMAS: Mi kell? TUOMAS. Kio mankas? 05146
Bottom
05147
Top
JUHANI: Az isten szerelmére, ne szólj hozzá ilyen gorombán. Ez ő! Mit tegyünk, testvérek! Ez ő! Ugyan mit mondjunk neki? JUHANl. Pro Dio ne komencu paroli kun li tiel malrespckte. — Estas li! Kion ni nun faru, fratoj? Estas li! Kion ni diru al li? 05147
Bottom
05148
Top
AAPO: Igazán, magam sem tudom. AAPO. Mi vere ne scias. 05148
Bottom
05149
Top
TIMO: Most jó lenne énekelni egy zsoltárt. TIMO. Nun verso de psalmo estus bona. 05149
Bottom
05150
Top
JUHANI: Hát közülünk senki sem tud egyetlen imádságot sem kívülről? Mégis mondjatok fel mindent, drága testvéreim, ami csak eszetekbe jut. Az ég szerelmére, szavaljatok el mindent, amire csak emlékeztek, akár bibliai történeteket is, ha jobb nem akad. Mondjátok el, kedves testvérek, akár a szükségke-resztelési igéket. JUHANI. Cu neniu el ni memoras parkere eĉ unu preĝon? Legu, karaj fratoj, eligu en Ia nomo de Dio kion ajn vi memoras, kio nur vcnas al via kapo, sen ia akordigo de la biblia sentenco kun la nuna stato. Legu eĉ el urĝobapta preĝo, karaj fratoj. 05150
Bottom
05151
Top
TIMO: Hiszen tudtam én egy-két szakaszt a zsoltáros-könyvből, de most mintha szörnyű retesz zárná el elmém ajtaját. TIMO. Mi scipovis kelkajn partojn el la psalmaro, sed nun estas kvazaŭ terura baraĵo ĉe la pordo de mia kapo. 05151
Bottom
05152
Top
SIMEONI: A szellem nem enged téged beszélni, mint ahogy engem sem. SIMEONI. La spirito ne permesas al vi paroli kaj ankaŭ ne al mi. 05152
Bottom
05153
Top
TIMO: Nem enged, nem bizony! TIMO. Li ne permesas. 05153
Bottom
05154
Top
JUHANI: Hát ez borzasztó! JUHANI. Estas terure! 05154
Bottom
05155
Top
AAPO: Borzasztó! AAPO. Terure! 05155
Bottom
05156
Top
TIMO: Bizony borzasztó! TIMO. Vere terure! 05156
Bottom
05157
Top
JUHANI: Mit tegyünk? JUHANI. Kion fari? 05157
Bottom
05158
Top
TUOMAS: Azt hiszem, legjobb, ha keményen szembenézünk vele. Kérdezzük meg, hogy kicsoda, és mit akar? TUOMAS. Firma konduto kontraŭ li estas laŭ mia opinio plej bona. Ni demandu, kiu li estas kaj kion li deziras. 05158
Bottom
05159
Top
JUHANI: Várj, majd én megkérdem. Ki vagy? Ki vagy, és mit akarsz tőlünk? Egy árva szót sem felel! JUHANI. Lasu min demandi. Kiu vi estas? Kiu vi estas? Kiu vi estas kaj kion vi deziras de ni? — Eĉ ne vorton responde. 05159
Bottom
05160
Top
LAURI: Vegyünk tüzes csóvákat a kezünkbe. LAURl. Ni prenos ardajn karbaĵojn. 05160
Bottom
05161
Top
JUHANI: Tüzes csóvát veszünk a kezünkbe és pecsenyévé sütünk, ha nem mondod meg a neved, fajzatod, s hogy mi járatban vagy! JUHANI. Ni prenos ardajn karbaĵojn kaj faros el vi rostaĵon, se vi ne diras vian nomon, vian familian nomon kaj vian komision. 05161
Bottom
05162
Top
LAURI: Én úgy gondoltam, hogy fogjunk tüzes csóvát, és csapjuk a fejéhez. LAURI. Ne, mia intenco estis, ke ni prenu la karbaĵojn tuj. 05162
Bottom
05163
Top
JUHANI: Ha mernénk. JUHANI. Se oni kuraĝus. 05163
Bottom
05164
Top
LAURI: Egy életem, egy halálom. TUOMAS. Unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro. 05164
Bottom
05165
Top
JUHANI: Igaz, egy életünk, egy halálunk! Tüzes csóvát a markotokba, fiúk! JUHANI. Jes, unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro! Ni prenu la karbaĵojn! 05165
Bottom
05166
Top
Hamarosan ott álltak sorban, égő csóvákkal a kezükben. A csapat élén, kidülledő szemmel, mint a bagoly, Juhani meredt a szekér felé, ahonnan a rejtélyes szem különös csillogással nézett vissza rá. így álltak a testvérek parázsló fegyverekkel az éjszakai tisztáson; a hegy felől kuvik huhogott, alattuk pedig komoran zúgott a zordon erdő, s az eget sötét felhők borították. Baldaŭ ili staris en vico kun ardaj karbaĵoj en la manoj kiel armiloj. La unua staris Juhani kun okuloj rondaj kicl de gufo, kaj rigardantc ia okulon, videblan post la ŝarĝvetUrilo, kiu kŭn stranga brilo rigardis al li. Tiel staris la fratoj kun fajrerantaj armiloj sur la nokta deklivo; gufo kriadis de montaj piceoj, la solcca arbaro sub ili muĝis peze kaj mallumaj nuboj kovris la firmamenton. 05166
Bottom
05167
Top
JUHANI: Amikor azt mondom: most, fiúk!, akkor repüljön minden csóva az ördög nyakába. JUHANl. Kiam mi diros: nun, knaboj! tiam flugu la kar-baĵoj el niaj manoj sur la nukon de la diablo. 05167
Bottom
05168
Top
SIMEONI: De talán próbálnék még egyszer szent igével elűzni a gonoszt. SIMEONI. Sed ni penu elparoli ankoraŭ iom da sorĉvortoj. 05168
Bottom
05169
Top
JUHANI: Okos tanács! Próbáljuk meg hát. Hanem ugyan mit mondjak neki? Súgd meg nekem, Simeoni, mert én most furcsa módon ostoba vagyok. Súgd meg nekem a szavakat, s én úgy a képébe kiáltom, hogy az erdő is visszhangzik bele. JUHANI. Bona penso! lom da sorĉvortoj unue. Sed kion ni diru al li? Flustru al mi, Simeoni; ĉar mem mi estas en ĉi tiu momento mirinde stultal Sed flustru vi Ia vortojn al mi, kaj mi ĵetos ilin kontraŭ lia vizaĝo tiel ke bruegos la arbaro. 05169
Bottom
05170
Top
SIMEONI: Figyeld hát, mit mondok. Itt állunk. SlMEONl. Atentu do kiel mi diktas. — Ci tie ni staras. 05170
Bottom
05171
Top
JUHANI: Itt állunk! JUHANI. Ĉi tie ni staras! 05171
Bottom
05172
Top
SIMEONI: Mint a hit vitézei, tüzes karddal kezünkben. SIMEONI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj. 05172
Bottom
05173
Top
JUHANI: Mint a hit vitézei, tüzes karddal kezünkben! JUHANI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj! 05173
Bottom
05174
Top
SIMEONI: Eredj utadra. SIMEONI. Iru for. 05174
Bottom
05175
Top
JUHANI: Eredj a pokolba! JUHANI. Iru en vian infcron! 05175
Bottom
05176
Top
SIMEONI: Igaz keresztények, Isten katonái vagyunk. SIMEONl. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio. 05176
Bottom
05177
Top
JUHANI: Igaz keresztények, Isten katonái, Krisztus vitézei vagyunk. JUHANI. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio, soldatoj de Kristo. 05177
Bottom
05178
Top
SIMEONI: Noha nem tudunk olvasni. SIMEONI. Kvankam ni ne povas legi. 05178
Bottom
05179
Top
JUHANI: Noha nem tudunk olvasni. JUHANI. Kvankam ni ne povas legi. 05179
Bottom
05180
Top
SIMEONI: De mégis hiszünk. SIMEONI. Sed ni kredas tamen. 05180
Bottom
05181
Top
JUHANI: De mégis hiszünk, és hitünkben szilárdan bízunk. JUHANI. Sed ni kredas tamen kaj fidas firme al tio. 05181
Bottom
05182
Top
SIMEONI: Eredj hát! SIMEONI. Foriru nun. 05182
Bottom
05183
Top
JUHANI: Eredj hát! JUHANI. Foriru nun! 05183
Bottom
05184
Top
SIMEONI: Nemsokára megszólal a kakas. SIMEONI. Tuj la koko krios. 05184
Bottom
05185
Top
JUHANI: Nemsokára megszólal a kakas! JUHANI. Tuj la koko krios. 05185
Bottom
05186
Top
SIMEONI: És az Úr világosságát hirdeti. SIMEONI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro. 05186
Bottom
05187
Top
JUHANI: És Zebaoth Úr világosságát hirdeti! JUHANI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro Cebaot. 05187
Bottom
05188
Top
SIMEONI: De ő ügyet sem vet szavunkra. SIMEONI. Sed li ŝajnas ne atenti. 05188
Bottom
05189
Top
JUHANI: De ő ügyet sem vet sza... Igen, ügyet sem vet ránk, még ha az angyalok nyelvén is szólnék neki. Az Úr óvjon bennünket, testvérek! Mert nincs más hátra, mint... No most, fiúk! JUHANI. Sed li ŝajnas ne at... Jes, li ne atentas eĉ se mi krius la lingvojn de anĝeloj. La Sinjoro nin bcnu, fratoj! ĉar nun nenion alian ol — nun, knaboj! 05189
Bottom
05190
Top
Ekkor mind a kísértet felé hajították tüzes csóváikat, mire az négy lábával dobogva nyílsebesen elvágtatott, s a tüzes parazsak még soká ott világítottak a hátán a sötétben. így szökött meg a rém a tűzesőből, s csak Leérve a tisztás szélére mert végre megállni, mert egy-szer-kétszer hangosan felnyeríteni. A testvérek gonosz szelleme, rettenetes kísértete nem volt más, mint félszemű gebéjük, mely átmenetileg elvesztette fehér színét. A szegény pára ugyanis belesüppedt a mocsár iszapos dágványába, és csak nagy üggyel-bajjal tudott kikecmeregni a szárazra. Ebben a nagy küszködésben a csengőt is leszakította a nyakáról, amely körülmény szintén jelentősen közrejátszott a testvérek megtévesztésében. Ez volt az a szem, mely az éj sötétjében a szekér mögött felcsillant, mint ahogy sok állatnak csillog a szeme a sötétben. Csak néhány perc múlva, s akkor is csak óvatosan mertek a testvérek közeledni lovukhoz; végre fölismerték tévedésüket. Dühös képpel tértek vissza a kunyhóba: mire azonban megvirradt, már mindnyájan mély álomba merülve hortyogtak. Tiam ili ĉiuj ĵetis siajn karbaĵojn kontraŭ !a fantomon, kiu fulmrapidc kuris for kun bruo de kvar piedoj, kaj longe lumis la brilantaj karbaĵoj sur lia dorso tra la nokta mallumo. Tlel li forkurls el la fajra batalo, kaj atinginte la randon de la deklivo, li kuraĝis fine halti, spirante foje, dufoje fortsone. Kaj la fantomo de la fratoj, la terura demono, estis tamen ilia unuokula ĉevalo, kiu por momento perdis sian blankan koloron en la nigraj marĉaj ŝlimejoj, en kiujn ĝi evidcnte falis kaj longe en ili ruliĝadis antaŭ ol ĝi revenis al seka loko. Dum sia ruliĝado ĝi ankaŭ faligis la tintilon de sia kolo, kiu fakto en ĉi tiu mo-mcnto erarigis la supozon de la fratoj. Estis la okulo, kiu brilis en nokta krepusko, post la ŝarĝveturilo, kiel brila^. la okuloj de multaj bestoj en mallumo. — Sed nur post tempeto, kaj cĉ tiam singarde, kuraĝis la fratoj proksimiĝi al sia Blanko, kaj ekvidis sian eraron fine. Kun koleraj vizaĝoj ili revenis al sia kabano, kaj fine ĉe sunleviĝo ili ĉiuj kuŝis en profunda dormo. 05190
Bottom

Fejezet 06 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
06001
Top
Végre készen állott a testvérek házikója. Öt öl volt a hossza, három a széle; egyik vége keletre, a másik nyugatra nézett. Belépve a ház keleti végén nyíló ajtón, jobb kéz felől hatalmas kemence, balra meg egy jászol állott, Valko jövendő téli állása. A küszöbtől a szoba közepéig csupán ledöngölt, fenyőgallyakkal behintett föld volt a padló, a túlsó félen azonban széles gerendákból pompás padozatot, efölé pedig széles fürdőpadkát építettek. A testvérek ugyanis nemcsak lakószobának, hanem szaunának is használták a házukat. A lakóháztól mintegy húszlépésnyire állt a fiatalabb fenyődorongokból rótt éléskamra. Fine estis la domo de la fratoj preta. Kvin klaftojn longa kaj tri klaftojn larĝa ĝi estis; al oriento rigardis unu ĝia mal-longa flanko kaj al okcidento la alia. Se vi venis internen tra Ia pordo, kiu estis en la orienta flanko, staris dekstre de vi ŝtonfajrujo, maldekstre ujo por furaĝo konstruita por Blanko por la vintro. De la sojlo ĝis preskaŭ la mezo de la ĉambro estis sub vi tero kovrita per koniferaj branĉoj, sed en la fono estis impona planko konstruita el larĝaj diktabuloj kaj supre super ĝi vasta bretego. Car kiel loĝoĉambregon kaj ŝvitbanejon la fratoj uzis sian novan domon. En distanco de ĉirkaŭ dudek paŝoj de la loĝodomo staris ilia provizeja budo, konstruita el malgrandaj rondaj piceostangoj. 06001
Bottom
06002
Top
Pompás menhelyük volt a testvéreknek eső, vihar és a téli fagyok ellen; volt jó kamrájuk is az élelmiszerek számára; így hát teljes erővel hozzáfoghattak a vadászás-hoz, halászáshoz. Kegyetlen halál következett a faj-dokra, fürjekre, fácánokra, tapsifüles nyulakra, mókusokra és mogorva borzokra, valamint az Ilvesjárvi vadkacsáira és halaira. Killi és Kiiski hangos csaholásától, fegyverek szapora dörgésétől visszhangoztak a végtelen fenyvesek és dombok. A testvérek golyója néha-néha egy bozontos medvét is elejtett, azonban a tányértalpú vadászatának igazi ideje még nem jött el. La fratoj do havis bonan ŝirmejon kontraŭ pluvo, ŝtormo kaj vintra malvarmo, ili havis ankaŭ provizejon por siaj nutraĵoj. Kaj nun ili povis plcnforte komenci ĉasadon kaj ĉiuspecan kaptadon. Kaj tiam proksimiĝis morto al urogaloj, tetroj kaj bonasioj, al leporoj, sciuroj kaj malafablaj meloj,same ankaŭ al anasoj kaj fiŝoj de Linkolago. Tiam pro bojado de la fervoraj Killi kaj Kiiski kaj pro krakado de pafiloj bruadis la altaĵoj kaj la senfinaj piceaj arbaregoj. La kuglo de la fratoj faligis iam kaj tiam ankaŭ kirloharan urson; sed ankoraŭ ne estis la regula ternpo por ĉasi ursojn. 06002
Bottom
06003
Top
Fagyos éjszakáival beköszöntött az ősz, és meghaltak vagy mély rejtekeikbe húzódtak a tücskök, gyíkok és békák; itt volt az ideje, hogy villogó csapdát állítsanak a rókának. Ezt a tudományt még apjuktól tanulták a fiúk, s most bizony nem egy fürge lábú Ravasz Miskának kellett értékes bundájával fizetnie az ízletes csalétekért. Tudvalevő, hogy a nyulak az erdőn jól látható csapást taposnak a puha hóban; ezekre a csapásokra százával feszítették a testvérek a dróthurkokat sok-sok fehér bundás tapsifüles vesztére. Az irtás keleti szélén egy bozótos vízmosásban ügyes, erős farkaskarámot is építettek; ezenfelül pedig, ugyancsak a farkasok tőrbecsa-lására, nem messze a kunyhótól egy mély vermet ástak a száraz, homokos földbe. A pompás pecsenyeillat sok éhes ordast becsalt a karámba, és mihelyt a fiúk észrevették, hogy zsákmány került a csapdába, szörnyű zaj és lárma verte fel az őszi éjszakát. A testvérek egyike töltött puskával állt a kerítéshez támaszkodva, hogy golyójával leterítse a durva szőrű vadat; mellette egy másik a lobogó szurokfáklyát tartotta. A többiek pedig Killinek és Kiiskinek segítettek kikergetni a komor pofájú, vicsorgó vadakat a bokrok közül, és fáklyáikkal vadul ide-oda hadonásztak. Szörnyű volt a lárma: rikoltoztak a legények, ugattak a kutyák, durrogtak a fegyverek, és szüntelenül visszhangoztak Impivaara odvas sziklafalai s a messzi rengetegek. így folyt a harc, a fehér hó egyre foltosabb, pirosabb lett, egyre jobban feldúlták, összetaposták, míg végül valamennyi ordas ott hevert vérében. A zsákmány megnyúzása újból bőséges tennivalót adott a testvéreknek, azonban ezt a munkát mégis nagyon kedvelték. Hanem az irtás nyugati szélén, a verembe is betévedt olykor egy-egy toportyán. Venis frostnokta aŭtuno, kaj Ia akridoj, lacertoj kaj la ranoj mortis aŭ rifuĝis en siajn profundajn kaŝejojn, kaj estis tempo jam kaptadi vulpojn per brilantaj risortkaptiloj; tiun arton la fratoj lernis de sia patro. Nun multaj viglapiedaj Miĉjoj dcvis pagi per siaj pompaj feloj kelkan bongustan pecon. — Oni scias, ke leporoj en arbaroj piedpremas vojetojn sur la mola neĝo, kaj sur tiuj vojetoj la fratoj metis latunajn maŝojn en centoj por morto de multaj blankfeluloj. Plie ili konstruis al si bonegan, klinbarilan lupkortcton en arbetaĵa valeto en la orienta rando de la deklivo. Kaj krom tiu ili ankaŭ faris, por kapti Iupojn, profundegan enfalujon, je ioma distanco de la domo en direkto al sabla tercno. Rostaĵo logis en la korteton multajn malsatajn lupojn; kaj kiam la fratoj trovis sian kap-taĵon en embaraso, leviĝis dum malluma aŭtuna nokto bruado kaj krakado en Ia korteto. Tiam unu el la fratoj staris ĉe la barilo kun pafilo en la mano, prcta mortpafi per sia kuglo la hirtharan beston; alia ĉe lia flanko tenante fiamantan ken-branĉetan torĉon. lu el ili helpis al Killi kaj Kiiski peli el la arbetaĵo la malgajvizaĝajn, grimacantajn rabbestojn, dum ili mem kuris kun siaj kentorĉoj tien, recn. Forta estis la bruego pro kriado de la viroj, bojado de la hundoj kaj krakado de la pafiloj, kaj sen ripozo cĥis la arbarego kaj la kavcrna muro de Impivaara. Tiel oni tumultadis, la neĝo malpuriĝis, ruĝiĝis pli kaj pli, piedpremata en miloj da direktoj, ĝis fine ĉiuj vostuloj kuŝis en sia sango. Kaj tio kaŭzis ree laboron al la fratoj pro senfeligo de la kaptaĵo, sed tiu okupo estis por ili tute agrabla. — Ankaŭ en Ia fosaĵon ĉe la okcidenta dekliva rando rapidis iu kaj alia oblikvokula loĝanto de la arbaro. 06003
Bottom
06004
Top
Egyszer aztán úgy történt, hogy Timo kora reggel, midőn a többiek még álomban hevertek, kiment megnézni a vermet, melynek félig besüppedt teteje már messziről jót sejtetett. Odaérve a verem szélére, lenn a mélységben valóban holmi szürke tömeget, egy jól megtermett ordast pillantott meg, amint orrát a földre sunyva mozdulatlanul feküdt, és bizalmatlanul pislogott fölfelé. Ugyan mit határozott Timo? Úgy döntött, hogy egyedül fog végezni a farkassal, s aztán a többiek nagy mulatságára vállán bundás ordassal lép majd be a szobába. Nekilátott hát a dolognak: a ház mellől előcipelte a létrát, óvatosan leengedte a verembe, s aztán nehéz bunkót szorongatva kezében, lemászott a létra fokain, hogy kásává verje a fene állat fejét. Fogát vicsorgatva sokáig csapkodott bunkójával, de mindig csak a puszta levegőt találta: a farkas hol jobbra, hol balra kapta el a fejét, midőn legényünk feléje sújtott otromba fegyverével. Végül is a farkas mellé ejtette bunkóját, s így nem maradt más hátra, mint szépen felmászni, és elfutva a kunyhóba megjelenteni a többieknek, hogy mi történt. Okazis foje, dum la aliaj ankoraŭ dormis en frua mateno, ke Timo iris por rigardi la pretigitan enfalujon, kies duone falinta kovrilo donis jam el sufiĉa distanco al la viro bonan esperon. Kaj veninte al la rando de la fosaĵo Ii ĝojokule vidis en la profundo grizan objekton, vidis grandan lupon, kiu kun la nazego premita al la tero, kuŝis senmova, kolere okulumante supren al la viro. Kion decidis nun Timo? Solc mortigi ĝin kaj je ĝojo de la aliaj eniri en la ĉambregon kun haraĵa ŝarĝo sur la ŝultro. Li komencis plenumi sian intencon, portis ŝtupet-aron de la doma muro, metis ĝin singarde en la fosaĵon, kaj mem kun peza ŝtipa martelego en Ia mano malleviĝis Iaŭ la ŝtupetoj intencante frakasi la kapon de la besto. Longc li kun grimacoj frapadis per sia martelego, sed ĉiam li trafis nur malplenan aeron. La kapo de la lupo tre viglc ŝoviĝis iam dckstren, iam maldekstren, kiam la viro frapis per sia maioportuna armilo. Fine falis lia martelego antaŭ la lupon, kaj li ne trovis alian konsilon ol rampi supren kaj rapidi en la domon por sciigi kio okazis. 06005
Bottom
06005
Top
A testvérek karókkal, kötelekkel, hurkokkal felszerelve azonnal föl is kerekedtek, hogy elejtsék zsákmányukat. De midőn a tett helyére értek, üres volt a verem. Timo ugyanis otthagyta maga után a létrát, a farkas pedig szépen fölmászott rajta, és áldva szerencséjét, sietve odébbállt. A testvérek rögtön megértették a tényállást, és dühösen villogó szemmel, csikorgó foggal Timót keresték, ő azonban szintén megugrott. Ott futott már az erdő szélén, s egy pillanat múlva már el is tűnt a fenyves sűrűjében. Jól sejtette, hogy nem lenne tanácsos hosszabb eszmecserét folytatni a dologról. A többiek dühösen kurjongattak neki, és öklüket rázva ígérték, hogy tetőtől talpig kékre-zöldre verik, ha még egyszer rájuk meri nyitni az ajtót. így fenyegetőztek, átkozódtak, majd nagy mérgesen otthagyva a vermet, visszatértek otthonukba. Száműzöttként kószált Timo az erdőben, s nemsokára a testvérek is bánni kezdték, hogy úgy ráijesztettek szegény fiúra, hiszen megértették, hogy Timo csupán ostobaságból, nem pedig rossz-indulatból cselekedett. Ezért Juhani még az este leszállta előtt felhágott az Impivaara csúcsára, és onnan nagy hangon a világ négy tája felé kiáltva hazahívta Timót, esküvel ígérve néki, hogy semmi baja sem lesz, s félelem nélkül hazatérhet. így kurjongatott Juhani, s valóban nemsokára fejét lesunyva, szemét lesütve hazatért Timo. Szótlanul levetkőzött, ledőlt ágyára, és csakhamar mély álomban hortyogott. Post momento la fratoj ckiris armitaj per stangoj, ŝnuregoj kaj gorĝpremiloj por akiri sian kaptaĵon. Sed la enfalujo estis malplena, kiam ili venis al ĝi. Laŭ ia ŝtupetaro, kiun Timo lasis en la fosaĵo, ilia Iupo Ierte rampis supren kaj rapidis for, dank-ante sian sorton. Tion la fratoj tuj rimarkis kaj malbenante kaj grincigante la dentojn ili per kolcraj okuloj nun serĉis Timon; sed li ne plu ĉeestis. Li jam kuris tie ĉe Ia arbarrando kaj mal-aperis baldaŭ en la ŝirmo de pinaro. Li komprenis, ke ne estas bone resti por diskuti la aferon. Sed la aliaj kriegante kuris post Ii kun etcnditaj pugnoj, promcsante moligi lin je kompoto de la kapo ĝis la kalkanoj, se li kuraĝus malfermi la doman pordon. Tiel ili minacis, foriris de la fosaĵo koleraj kaj incititaj, kaj eniris en sian domon ree. Sed Timo, kiel forkurinto, vagis en la arbaro, kaj baldaŭ Ia fratoj komencis penti sian konduton kontraŭ li, rimarkinte ke la domaĝo okazis pro lia nekompreno, sed ne pro malica ago. Tial Juhani iris jam antaŭ la vespero al la supraĵo de Impivaara, kriis de tie al ĉiuj direktoj per sia forta voĉo kaj vokis Timon, certigante kaj ĵurante, ke li ne bezonas timi por revcni tuj. Tiel li vokis, kaj post mallonga tempo Timo revenis kolcranima kaj okulumanta. Ne dirante eĉ vorton li senvestigis sin, kuŝiĝis sur la lito, kaj baldaŭ li ronkadis en profunda dormo. 06006
Bottom
06006
Top
Eljött a medvevadászat alkalmas ideje is. A testvérek előszedték lándzsáikat, éles golyóra töltötték fegyverüket, és elindultak fölverni az erdő királyát, aki a behavazott fenyők alatt, sötét rejtekében már téli álmát aludta. Puskájuk sok tányértalpút elejtett, midőn az haragosan előrontott nyugalmas vackából. Ilyenkor gyakran heves harc kerekedett: a porzó havat ömlő vér festette pirosra, mert adtak is, kaptak is sebet mindkét részen. így folyt a küzdelem, míg csak ott nem hevert a bozontos mackó élettelenül. A testvérek pedig vidáman hazacipelve zsákmányukat, bekenték sebeiket pompás balzsammal, amit pálinkából, sóból, lőporból és kénből maguk kotyvasztottak. Ezzel gyógyítgatták sebeiket, s aztán sárgásbarna kátrányt kentek a tetejébe. Estis veninta ankaŭ la plej oportuna tempo por ursoĉasado. Tiam la fratoj prenis siajn lancojn, metis pezajn kuglojn en siajn pafilojn kaj ekiris por veki la princon de la arbarego, kiu jam sonĝadis en sia malluma nesto profundc sub neĝo-kovritaj piceoj. Kaj iliaj pafiloj ofte faligis urson nazegulon, kiam ĝi kolera ĵetis sin el sia paca ĉelo. Tiam ofte estiĝis severa batalo, neĝo flugis malproksimen ĉirkaŭe kaj fariĝis ruĝa pro la fluanta sango, kiam oni donis vundojn ambaŭflanke. Tiel oni batalis, ĝis finc Ia krudvizaĝa urso kuŝis kvieta. Sed la fratoj, veninte gajaj hejmcn kun sia ŝarĝo, ŝmiris siajn vun-dojn per medikamento, kiu estis farita el brando, salo, pulvo kaj sulfura pulvoro. Per ĝi ili ŝmiris siajn vundojn kaj surmetis flavebrunan gudron. 06007
Bottom
06007
Top
Így gyűjtötték össze élelmüket az erdőből s a dombok ligeteiből; kamrájuk nemsokára mindenféle jó falattal, szárnyasokkal, nyúllal, borz- és medvehússal volt teli. De nem feledkeztek meg hűséges Valkójuk téli táplálékáról sem: a láp szélén sarlóval kaszált, magasra rakott óriás szénaboglya terpeszkedett, egész télre elegendő eleségül. Gondoskodtak kunyhójuk téli melegéről is. A kamra mellett fahasábokból hatalmas halom emelkedett, a ház oldalánál pedig, mint megannyi pokolbéli szarvasagancs, teméntelen ágbogas tuskó volt felhalmozva egész az ereszig. így fölkészülve nyugodtan szembenézhettek a zúzmarás szakállú téllel. Tiel ili kolektis sian nutraĵon en arbaregoj kaj montaj arbetaĵoj, plenigante la provizejon per multaj ĉasbestoj: per birdoj, Ieporoj, meloj kaj ursviando. Hi ankaŭ zorgis pri la vintra nutraĵo por sia maljuna fidela Blanko. Oni vidis tie ĉe la marĉrando grandan, glatbrositan fojnostpkon, faligitan per falĉileto, sufiĉan por la daŭro de la vintro. Ankaŭ ne estis forgesitaj la aĵoj por varmigo de ilia domo dum la vintro. Granda staplo da hejtligno staris proksime ĉe la provizeja budo kaj plic alta amaso da kenstumpoj, kvazaŭ amasego da komoj de la alko de Hiisi, ĉe la muro de ia domo, leviĝante de Ia tero ĝis la tegmenta rando. Tiel provizitaj ili povis trankvile rigardi al la prujna barbo de la vintro. 06008
Bottom
06008
Top
Karácsony este van. Enyhe az idő; az eget szürke felhő, az erdőt, hegyet, völgyet frissen hullott hó borítja. Csöndesen zúg az erdő, a nyíresben a fajdok, a piros bogyós berkenyefán a cinkék pompás vacsorát csaptak, a szarka pedig, a fenyves kíváncsi kisasszonya, apró gallyakat gyűjtöget fészke számára. Kunyhóban és kastélyban egyaránt öröm és béke uralkodik; öröm és béke honolt a testvérek hajlékában is, az Impivaara tisztásán. Az ajtó előtt nagy halom zsúpszalma látható, melyet Valko szállított a Viertola-udvarházból karácsony tiszteletére* a szoba padlójának takarójául. A testvérek itt sem tudták elfeledni gyermekkoruk legkedvesebb emlékét: a karácsonyi szalma zizegését. Estas la kristnaska vcspero. La vetero estas milda, grizaj nuboj kovras la ĉielon kaj ĵus falinta neĝo tegas la montojn kaj valojn. Aŭdiĝas el arbaro mallaŭta susurado, tetro vespermanĝas en burĝonhava betulo, bombicilaro en ruĝe lumanta sorpo, kaj pigo, la fiera fraŭlino de pinaro, portadas branĉetojn por sia estonta nesto. En kabano same kiel en pompa bieno regas ĝojo kaj paco, tiel ankaŭ en la domo de la fratoj sur la deklivo de Impivaara. Ekster ĝia pordo vi vidas ŝarĝon de pajlo, kiun Blanko trenis el la bieno Viertola por kovri la plankon de la domo je honoro de kristnasko. La fratoj ne povis cĉ ĉi tie forgesi la susuradon de kristnaskopajlo, kio estis ilia plej bela memoro el la infantempo. 06009
Bottom
06009
Top
A házból a forró köveken sistergő gőz sziszegése s a lágy nyírfavirgácsok suhogása hallatszik. A testvérek ugyanis alapos karácsonyi fürdőt vesznek. Mikor aztán abbahagyták a forró gőzölést és leszálltak a padkáról, kényelmesen felöltöztek, és letelepedtek a széles gerendákra, melyeket pad helyett fektettek le a falak mentén. Ott üldögéltek egy ideig, szuszogtak, és csörgött róluk a verejték. A szobát égő fenyőszilács világította be; a jászol előtt Valko ropogtatta csöndesen a zabot, mert az ő karácsonyáról sem feledkeztek meg; fenn a gerendán álmosan bóbiskolt a kakas; Killi és Kiiski, állukat lábukra fektetve, a kályha mellett heverésztek, Juhani térdén pedig a hajdani Jukola-tanya öreg szürke macskája dorombolt. Sed el la domo aŭdiĝas susuro de banvaporo el la varmegaj ŝtonoj de ia ŝvitbaneja fajrujo kaj batado de molaj banfaskoj. La fratoj estas nun en varmega kristnaska bano. Kaj kiam la banado en brulige varma vaporo finiĝis, ili iris malsupren, revestis sin kaj sidiĝis por ripozi sur fenditaj traboj, kiujn oni anstataŭ benkoj metis laŭ Ia muroj. Tic ili sidis spiregante kaj fluigante ŝviton. Flamanta splittorĉo lumigis la ĉambron; Blanko ĉe sia furaĝujo manĝis avenon, ĉar oni memoris ankaŭ ĝian kristnaskon; dormetantc kaj oscedante sidis sur sia stango la koko; Killi kaj Kiiski kuŝis kun la makzeloj sur siaj piedoj proksime al la forno, kaj sur la genuoj de Juhani ŝpinadis la maljuna, akvogriza kato de Jukola. 06010
Bottom
06010
Top
Végül aztán Timo és Simeoni feltálalták a vacsorát, a többiek pedig behozták a szobába a kévéket. Feltépték a kötelékeket, és szétteregették a szalmát a szobában; a padlóra úgy arasznyi vastagságban, a padkára azonban, aljol rendszerint estéjüket és éjszakáikat töltötték, még vastagabbra. Végre elkészült a vacsora: hét kerek kenyér, két fatál, teli párolgó medvehússal, és hatalmas kanna sör állt az asztalon. A sört maguk a testvérek főzték, pontosan követve megboldogult anyjuk előírását. Italuk azonban mégis valahogy erősebbre sikerült a szokásos paraszti sörnél. Sötétvörösen habzott a sör a csöbörben, és aki egy kannával felhajtott belőle, kellemes szédülést érzett a fejében. Asztalhoz ültek a testvérek, és élvezettel nekiláttak a kenyérnek, húsnak, a kannában habzó sörnek. Fine Timo kaj Simeoni komencis pretigi la vcspermanĝon, sed la aliaj portis garbojn internen. Ili malfermis ia ligaĵojn, sternis la pajlon sur la planko klel tavolon kvaronan ulnon dikan, sed pli dikc sur la bretego, kie ili ordinare pasigis sian vesperon kaj sian nokton. Preta estis fine la vespermanĝo: sep ringopanoj, du kverkaj pelvoj kun vaporanta ursviando kaj tincto da biero staris sur la tablo. Mem ili faris sian bieron, memorante precize Ia procedon de sia patrino ĉe preparado de tiu trinkaĵo. Sed ili faris ĝin pli forta ol ĝenerala kamparana biero. Nigraruĝe ĝi ŝaŭmis en la tineto; kaj se vi trinkis kruĉon da ĝi, certe vi sentis ioman kapturniĝon. — Sed ĉe la tablo ili sidis jam ĉiuj, konsumante viandon kaj panon kaj el la tineto ŝaŭmantan bieron. 06011
Bottom
06011
Top
AAPO: Bőségesen került étel az asztalunkra. AAPO. Estas jam multe da manĝaĵo metita antaŭ nin. 06012
Bottom
06012
Top
JUHANI: Csak egyetek és igyatok, fiúk, mert most karácsony van, minden élőlénynek, embernek és állatnak karácsonya. Öntözd meg, Timo öcsém, öntözd meg sörrel Valko zabadagját ott a jászolban. Úgy ni, akár egy pintet is odaönthetsz. Ezen az estén nem fukarkodunk, hanem mindenki kapja meg, ami megilleti, a ló, a macska, a kutya éppen úgy, mint a vidám Jukola fiúk. A kakas aludjon ma békével; majd holnap megkapja a magáét. Killi és Kiiski, itt van nektek egy hatalmas darab a medve combjából, ez meg itt a tied, cicamica. Hanem előbb adjál pacsit, te dülledt szemű! így ni! Most pedig mindkét lábbal! Nézzétek csak a macskánk tudományát, és mondjátok meg, hát nem vagyok én jó tanítómester? Most már mindkét pracliját egyszerre ide tudja nyújtani, és olyankor úgy megül, olyan méltósággal, mint egy öreg bácsi. Ni, a betyár, hogy idenyújtja mindkét első lábát a tenyerembe! így ni! JUHANI. Ni manĝu kaj trinku, knaboj, ĉar nun ĉe ni estas kristnasko por ĉiuj, tiel por bestoj kiel por homoj. Super-verŝu, mia Timo.frateto, per biero la avenamason en la fura-ĝujo de Blanko-mizerulo. — Jen! estu almenaŭ trinkokruĉo da biero. Ĉi tiun vesperon ne regu avareco, sed ĉiu ricevu, tiel la ĉevalo, hundo kaj la kato kiel ia gajaj fratoj de Jukola. La koko dormu en paco kaj ricevu sian parton morgaŭ. Jen por vi, Killi kaj Kiiski, granda peco el ursa piedo, kaj jen por vi, kato kompatinda. Sed unuc donu manon salute, vi bril-okula! Jes, jen! kaj poste pcr ambaŭ manoj. Rigardu la lertaĵojn de nia kato, kaj diru, ke ankaŭ mi estas en ioma grado instru-majstro. Mar.on donas ĝi jam per ambaŭ siaj antaŭpiedoj samtempe kaj tiam ĝi sidiĝas kvazaŭ ĝi estus serioza maljunulo kaj ŝovas, petolulo, ambaŭ siajn antaŭpiedojn en mian manon. Jen! 06013
Bottom
06013
Top
AAPO: Ez aztán a móka! AAPO. Ho, kia petolaĵo! 06014
Bottom
06014
Top
TUOMAS: Mi mindent kell az embernek öreg napjaira megtanulnia?! TUOMAS. Kion devas la viro ankoraŭ lerni en siaj tagoj de maljuneco. 06015
Bottom
06015
Top
JUHANI: Hanem jó időbe telt, amíg megtanulta. Azonban a Juhani fiú nem engedett előbb, míg mindkét lábával nem köszönt tanítójának. Most már úgy köszön, mint egy ember, s így tanítója is elnyerte jutalmát. Ez aztán a macska! No nesze, kapd csak be szépen ezt a darabka medvehúst. Most pedig Killi és Kiiski. Úgy, úgy! „Üsd meg a gazdát, de ne a kutyáját!” Úgy van! Én azonban azt is hozzáteszem: Üsd meg Jukola Jussit, de ne a macskáját! JUHANI. Tiu lernado vere postulis sufiĉe da tempo. Sed mi ne lasis la knabon en paco antaŭ ol ĝi per ambaŭ piedetoj dankis sian instruiston. Nun ĝi tion faras kiel viro, kaj la ma-gistro cstas pagita. — Jen, kia kato! Jen! prenu en la buŝon pecon da urso. Kaj Kiiski kaj Killi. Jes, jes! »Batu la viron, sed ne lian hundon.» Prave! Sed al tio mi volas aldoni: batu Joĉjon de Jukola, sed ne lian katon. 06016
Bottom
06016
Top
EERO: Nyújtsd csak ide azt a söröskorsót, Juhani. EERO. Pasigu ĉi ticn la biertineton, Juhani. 06017
Bottom
06017
Top
JUHANI: Tessék. Igyál, öcskös, igyál, édes atyámfia, hiszen ma karácsony van, és tele a kamra. Hát nincs jó dolgunk itten? Ugyan mit bánnánk, ha Impivaarának és környékének kivételével ízzé-j>orrá égne ez az egész világ? Úgy élünk itt, mint hal a vízben; saját földünkön állunk, és semmi gondunk-bajunk a gonosz emberekkel. Jó dolgunk van itt, annyi szent. Az erdő lett a rétünk, mezőnk, malmunk és örökös tanyánk. JUHANI. Vi ricevos. Trinku, frateto, kreita de Dio, trinku, ĉar nun estas kristnasko, kaj havaĵo ne mankas en la provizejo. Kio mankas al ni ĉi tie? Ne grave por ni, kvankam cindriĝus kaj polviĝus en fajro la tuta mondo escepte de Impivaarakaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ci tie ni vivas kiel brutoj en grenkampo, sur nia propra fundo ne ĝenataj de koleraj homoj. Estas bone, ke ni estu ĉi tie. La arbaro estas nia herbejo, nia kampo, nia muelilo kaj nia nesto cterna. 06018
Bottom
06018
Top
TIMO: És a húsoskamránk! TIMO. Kaj nia viandprovizejo. 06019
Bottom
06019
Top
JUHANI: Igaz! Hej, jó dolgunk van itt! Köszönet néked, Lauri, bölcs tanácsodért, hogy kitaláltad, miképp menekedhetünk meg a világ zsivajából. Itt szabadság és béke uralkodik. Még egyszer kérdem: ugyan mit is bánnók, ha piros tűz égetné meg ezt az egész világot, de megmaradna a Jukola-birtok északi fele és benne a Jukola-ház hét gyermeke? JUHANI. Guste tiel! Estas bone, ke ni estu ĉi tie. Dankon, Lauri, pro via rimedo, kiun vi elpensis por ni, por ke ni povu forkuri el la monda foiro. Ci tie estas iibereco kaj paco. Mi demandas ankoraŭ: ĉu grave por ni, se Ia ora fajro bruligus la mondon tutan, se nur estas ŝparataj la norda parto de la bieno Jukola kaj ĝiaj sep filoj? 06020
Bottom
06020
Top
TIMO: Ha egyszer tűz emésztené meg az egész világot, bizony porrá égne a Jukola-birtok északi fele, sőt ráadásul a tanya hét gyermeke is. TIMO. Se brulado iam komencus trairi la tutan mondon, tiam cindriĝus kaj polviĝus ankaŭ la norda parto de Jukola kaj ĝiaj scp filoj krome. 06021
Bottom
06021
Top
JUHANI: Tudom azt én is. De lásd, az ember azt gondolhatja, amit akar: ha úgy tetszik, az egész világ urának vagy pedig nyomorult ganajtúró bogárnak képzelheti magát. Ha úgy tetszik, hát azt képzeli, hogy az Isten, az ördög, az angyalok s az egész emberi nem, sőt minden élő állat a földön, vízben és a levegőben, mind, mind meghaltak, hogy a föld, az ég és a pokol, mint tűzbe vetett csepű, egyszerre elhamvadt, és feneketlen sötétség lépett a helyébe, melyben semmiféle kakas nem fogja többé megkiáltani a hajnal hasadását, így röpköd ide-oda az ember gondolata, és ugyan ki vethet hálót az útjába? JUHANI. Tion mi bone scias. Sed vidu, la viro tamen povas pensi, kion li volas, imagi ke li estas la sinjoro de la tuta mondo aŭ fekskarabo fosaĉanta. Jen li povas imagi, ke estas mortintaj Dio, la diabloj, la anĝeloj kaj la tuta homa gento kaj la bestoj sur ia tero, en la maro kaj en la aero, imagi ke la tero, la infero kaj Ia ĉielo malaperas kiel stupofasko en fajro, kaj ke mallumo venas al ilia loko, tiel ke la kurbkola koko neniam plu krios la alvenon de Dia tago. Tiel vagas ĉi tie la penso de viro; kaj kiu povas ĵeti retojn por malhelpi ĝin? 06022
Bottom
06022
Top
TIMO: Ugyan ki érné föl ésszel e világnak csodálatos szerkezetét? Emberfia aligha, hiszen ostoba és együgyű az ember, mint a bégető birka. Legokosabb hát fogadni a napot, ahogy jő, s hagyni, hadd menjen, forduljon bár jobbra avagy balra. Valahogy csak megleszünk mindig. TIMO. Kiu komprenas la konstruon de ĉi tiu mondo? ne homido, kiu estas malsaĝa kaj senprudenta kiel blekanta ŝafo. Sed plej bone estas akcepti la tagon kia ĝi venas, lasi ĝin forirante foriri, iru la aferoj tiam al arbo aŭ al pino. Ni nur estadas ĉi tie. 06023
Bottom
06023
Top
JUHANI: Hát nincs jó dolgunk itten? Ugyan mi hiányzik? JUHANI. Kio nin ĝenus ĉi tie? Kio mankas? 06024
Bottom
06024
Top
TIMO: „Sem Isten kegyelme, sem a madár teje.” Kamránk tele jó falatokkal, kunyhónk barátságos, meleg. Most is puha szalmán hempergünk. TIMO. »Nek graco de Dio, nek lakto de birdo.» La provizejo estas plena de manĝaĵo kaj nia domo varma. Ankaŭ ĉi tie. ni ruliĝadas sur pajlo. 06025
Bottom
06025
Top
JUHANI: Úgy hempergünk itt a zizegő szalmán, mint a malacok. Akkor fürdünk, amikor tetszik, s akkor eszünk, amikor jólesik. Hanem jól belaktunk, az már szent igaz. Áldjuk meg hát bendőnket, és szedjük le az asztalt. JUHANI. el tie ni ruliĝadas kiei bovidoj sur susuranta pajlo. Bani nin ni povas, kiam al ni plaĉas, kiam la kaprico vcnas en Ia kapon, kaj manĝi kiam gustas. — Sed ni ja estas jam sataj viroj. Restas por ni nur bcni nian sakon kaj mal-plcnigi Ia tablon. 06026
Bottom
06026
Top
SIMEONI: Várjatok csak, hadd mondjak el egy rövidke asztali áldást, s hadd énekeljek egy zsoltárt a tetejébe. SIMEONI. Atendu ĝis mi diris mallongan manĝopreĝon kaj kantis psalmverson. 06027
Bottom
06027
Top
JUHANI: Hagyjuk el ez egyszer. Miért nem tetted evés előtt? Te pedig, Eero fiam, csapolj egy kis sört a hordóból. JUHANI. Tio estu preterlasata ĉi tiun fojon. Kial vi ne faris tion antaŭ la manĝo? Iru, Eero-knabo, kiel la plej juna, por vcrŝi bieron el la barelo. 06028
Bottom
06028
Top
SIMEONI: Szóval nem engeded, hogy a karácsonyest tiszteletére egy zsoltárt énekeljünk? SIMEONI. Vi do ne permesas, ke oni kantu psalmverson por la honoro de la kristnaska vespero? 06029
Bottom
06029
Top
JUHANI: Nem vagyunk mi zsoltárkodók, atyámfia. Mi csak a szívünkben énekelünk és imádkozunk, s hidd el, hogy Isten színe előtt is ez a legkedvesebb áldozat. Hanem itt van ni, a söröskorsó, telve jóféle, habzópezsgő árpalével. Egészségetekre, fiúk! Igyatok hát! Hörpints csak, Tuomas, de alaposat ám! JUHANI. Ni ja ne taŭgas kiel kantistoj, frato kara. Ni kantu kaj legu en niaj koroj, kio estas la plej bonvena ofcro al Dio. — Sed jen ree la biertineto, ŝaŭrnanta kiel la kaskado de Kyro. Dankon, knabo! El ĉi tiu ni ricevas! Glutu e! ĝi, frato Tuomas, kaj plengorĝe. 06030
Bottom
06030
Top
TUOMAS: Én bizony nem kéretem magam. TUOMAS. Mi ne longe hczitas. 06031
Bottom
06031
Top
JUHANI: Ez volt aztán a kortyintás! Még néhány ilyen hörpintés, és torkunk igazi kántortorokká válik: JUHANI. Tiel ja viro englutas. Tiaj englutoj faras el niaj gorĝoj verajn kantorajn gorĝojn. 06032
Bottom
06032
Top
Régente is vígan voltak patak partján,
kék ég alatt:
erdő adott jó tűzifát,
tiszta sört a cserge patak...
»Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.»
06033
Bottom
06038
Top
Úgy bizony! Van most mindenünk: barna árpalé az italunk, fahasáb és fenyőtuskó a tüzelőnk, s ülepünk alatt lágy szalmapárna, pompás birkózóhely királyok és nagyhercegek számára is. Hanem mondanék egy szót, Tuomas. Aapo testvér azt állította egyszer, hogy a te erőd már messzi felülmúlja Juho erejét; én azonban ezt nem akarom elhinni. Nem birkóznánk egyet? Lássuk csak! ĉuste tiel. Sed estas ja nia trinkaĵo la bruna fluidaĵo de hordeo, nia brulligno — lignoŝtipoj kaj kenstumpoj, kaj sub ni estas mola, pajla matraco, bona luktogrundo cĉ por reĝoj kaj grand-princoj. — Unu vorton, Tuomas. Frato Aapo ja garantiis, ke via forto kaj povo jam multe superas tiujn de Juho, sed tion mi ne volus kredi. Kiel estus, se ni tie iom turniĝadus? Ni provu! 06039
Bottom
06039
Top
SIMEONI: Maradjatok nyugton, és legalább holnapig kíméljétek meg ezt a selymes szalmát. SIMEONI. Ni estu kvietaj! kaj domaĝu la brilantan pajlon a!menaŭ ĝis morgaŭ. 06040
Bottom
06040
Top
JUHANI: Ej, most a legvidámabb a hangulat: „Előestéjén legszebb az ünnep”, és alommá válik úgyis a szalma. No, Tuomas, volna-e kedved? JUHANI. Nun la ĝojo ja estas la plej altgrada, «antaŭ. vespcro plej nobla en festo», kaj pajlo devas tamen fariĝi porkeja sternaĵo. — Cu plaĉas al Tuomas? 06041
Bottom
06041
Top
TUOMAS: Hát megpróbálhatjuk. TUOMAS. Ni povas provi. 06042
Bottom
06042
Top
JUHANI: Keresztfogás! JUHANI. Cirkaŭprenan lukton! 06043
Bottom
06043
Top
TUOMAS: Legyen! TUOMAS. Estu tiel! 06044
Bottom
06044
Top
JUHANI: Birokra, birokra! JUHANI. Ni kunfrapiĝu, ni kunfrapiĝu! 06045
Bottom
06045
Top
a apó Várj csak, várj, fiú! Hadd vegyen Tuomas is egy jó fogást a nadrágszíjadon! AAPO. Atendu, knabo! Tuomas ankaŭ ricevu firman tenon je la rando de via pantalono. 06046
Bottom
06046
Top
JUHANI: Vegyen csak, vegyen! JUHANI. Li ricevu, li ricevu! 06047
Bottom
06047
Top
EERO: Mért vicsorogsz, Juho, és miért forgatod a szemed, mint bika a vágóhídon? Jaj, édes testvér, vigyázz, nehogy szégyent valljál! EERO. Juho, kial vi grimacas kaj turnas viajn okulojn kicl bovo sur buĉbenko? Ho, mia frato! Sed atentu, kc vi ne senhonorigu vin nun. 06048
Bottom
06048
Top
AAPO: Készen! Kié legyen az első dobás? AAPO. Cio bone. Kies estas la unua ekĵeto? 06049
Bottom
06049
Top
JUHANI: Legyen Tuomasé. JUHANI. Estu ĝi por Tuomas. 06050
Bottom
06050
Top
TUOMAS: Legyen a legöregebb testvéré. TUOMAS. Estu ĝi por la plej aĝa frato. 06051
Bottom
06051
Top
JUHANI: Vigyázz hát, hogy állva maradj! JUHANI. Staru do firme sur via bazo. 06052
Bottom
06052
Top
TUOMAS: Igyekszem, igyekszem. TUOMAS. Mi volas peni. 06053
Bottom
06053
Top
JUHANI: Állsz-e még? Állsz-e? JUHANI. Cu vi staras, ĉu vi staras? 06054
Bottom
06054
Top
TUOMAS: Igyekszem, igyekszem. TUOMAS. Mi volas peni. 06055
Bottom
06055
Top
AAPO: Juhhé, fiúk! Csak rajta, rajta! Úgy küzdőtök, mint a hit vitézei. Juhani úgy küszködik, úgy birkózik, mint maga Izrael, Tuomas pedig „úgy áll, mint a bálvány”. AAPO. he he, knaboj! Tiel, ĝuste tiel! Vi batalas kiel herooj de kredo. Joĉjo penegas kaj tordas kiel Izrael mem kaj »Tuomas kiel kverko staras». 06056
Bottom
06056
Top
EERO: Hanem nézd Juhani száját, és borzadj! Ah! Akár acélrudat is dughatnék a fogai közé - reccs! -, máris két darabban volna. Szörnyű, szörnyű! EERO. »Dum predikon Aapo faras.» Sed rigardu la buŝon de Juho kaj konsterniĝu. Ho! se mi nun ŝovus ŝtalpikilon inter liajn dentojn — raĉ! kaj ĝi estus tuj en du pecoj. Mi konster-niĝas, mi konsterniĝas! 06057
Bottom
06057
Top
AAPO: Férfihoz méltó viadal csupán. Hanem emelked-nek-süllyednek alattunk a padlógerendák! AAPO. Luktado de viroj nur. Leviĝadas kaj malleviĝadas sub ni la planktabuloj. 06058
Bottom
06058
Top
EERO: Mint az orgona billentyűi. Tuomas patái iromba vaseke módjára szántják a padlót. EERO. Kvazaŭ pedaloj de orgeno; kaj la botoj de Tuomas plugas la plankon kiel dika arbara plugilbeko. 06059
Bottom
06059
Top
AAPO: Hát nem éppen kesztyűs kézzel simogatják egymást. A manóba! Ha ez a birkózás ott künn, a hegyen, menne végbe, sarokvasuk bizony szikrát csiholna a sziklából. AAPO. Oni ja ne palpadas tie per laktofingroj. Diablo! se okazus ĉi tiu streĉado sur tiu monto, tiam frapus la ferumitaj kalkanumoj fajrerojn el la ŝtonego. 06060
Bottom
06060
Top
EERO: Aranyos csillagok röpködnének az erdő felé, és szilaj futótűz támadna belőle. Hanem Tuomas még mindig talpon! EERO. Vcrc oraj steloj flugus en la arbaron, kaj naskiĝus el tio gaja brulado. — Sed ĉiam staras Tuomas. 06061
Bottom
06061
Top
TUOMAS: No, eleget rángattál-e már? TUOMAS. Cu vi jam ektiradis sufiĉe? 06062
Bottom
06062
Top
JUHANI: Most rajtad a sor. JUHANI. Vi ĵetu! 06063
Bottom
06063
Top
TUOMAS: Majd megpróbálom! No, nézd csak, így forog a padló! TUOMAS. Mi klopodos. Sed vidu nun, la planko turniĝas. 06064
Bottom
06064
Top
EERO: Vigyázz, Juho, vigyázz! EERO. Memoru, memoru, Juho! — 06065
Bottom
06065
Top
AAPO: Ez volt aztán a dobás! AAPO. Tio estis vera ekĵeto. 06066
Bottom
06066
Top
EERO: Ez aztán puffant, „mint a Haamas bunkója” -lecsapott, mint a kénköves mennykő. EERO. Tio estis krakego kvazaŭ per «lignokojna martelego de Haamas», kvazaŭ frapego per «fajromartelo de la ĉielo». 06067
Bottom
06067
Top
TIMO: Jussi elterült, mint a zaboszsák. TIMO. Kaj tie kuŝas Juhani kiel maltsako. 06068
Bottom
06068
Top
EERO: Jaj, te szegény Jussi gyerek! EERO. Ho ve, «Knabo-Joĉjo»! 06069
Bottom
06069
Top
TIMO: így nevezte magát kicsi korában is. TIMO. tiel li sin nomis kiam li estis infaneto. 06070
Bottom
06070
Top
AAPO: De tudni kell azt is, hogyan szabad odavágni valakit. Ne feledd, Tuomas, az ember teste nem vasból, hanem csak húsból és csontból van. AAPO. Oni devas tamen scii kiel ĵeti viron. Memoru, Tuo-mas: la homa korpo ja ne estas el fero, sed el karno kaj osto. 06071
Bottom
06071
Top
[TIMO: Niin, vaikka hän housujakin kantaa. >missing] TIMO. Jes, kvankam Ii portas eĉ pantalonon. 06072
Bottom
06072
Top
TUOMAS: Megsebesültél? TUOMAS. Cu mi kaŭzis al vi difekton? 06073
Bottom
06073
Top
JUHANI: Törődj csak magaddal! JUHANI. Gardu vin mem. 06074
Bottom
06074
Top
TUOMAS: Kelj fel hát! TUOMAS. Leviĝu. 06075
Bottom
06075
Top
JUHANI: Fel is kelek, ne félj, és megmutatom neked, ki a legény a bothúzásban. Ezzel a játékkal mérik igazán az ember erejét. JUHANI. Jes, mi Ieviĝos kaj montros al vi forton en konkuro per tirbastono. En tiu ludo la fortoj estas pesataj. 06076
Bottom
06076
Top
TUOMAS: Hozd csak ide, Eero, azt a piszkavasat a sarokból. Rajta hát, Juhani! TUOMAS. Alportu, Eero, bastonon de tie el la angulo. — Jen, Juhani. 06077
Bottom
06077
Top
JUHANI: Itt vagyok. Talpat talphoz szépen, és aztán markold meg jól azt a piszkavasat! JUHANI. Ĉi tie mi estas. Kaj nun piedon kontraŭ piedo kaj la ungojn ĉirkaŭ la bastono! 06078
Bottom
06078
Top
AAPO: Amikor kurjantok, akkor húzzatok, de rángatás nélkül, halljátok-e! A piszkavasat meg pontosan a lábujjak fölé, de egy ujjnyival sem jobbra avagy balra. No, rajta, fiúk! AAPO. Kaj kiam mi ekkrios, tiam tiru, sed sen ia ektirego. La bastonon super la piedfingroj, ĝuste precize super la pied-fingroj, eĉ ne colon al unu flanko aŭ alia. — Nun, knaboj! 06079
Bottom
06079
Top
TIMO: Juhani fölemelkedik, hogy csak úgy lendül! TIMO. Juho leviĝas per sola svingo. , 06080
Bottom
06080
Top
AAPO: Nem segít itt már az égiek kegyelme sem! AAPO. Tie eĉ graco ne helpus. 06081
Bottom
06081
Top
JUHANI: Eredj, Timo, csapolj egy kis sört. JUHANI. Iru kaj verŝu bieron, Timo. 06082
Bottom
06082
Top
TIMO: Sántítasz, testvér! TIMO. Vi ja lamas, frato. 06083
Bottom
06083
Top
JUHANI: Sört csapolni, te átkozott fickó! Hallod-e? Rögtön nyakon váglak! JUHANI. Verŝu bieron, vi malbenita knabaĉo! Ĉu vi aŭdis? Aŭ ĉu vi volas ricevi ĉirkaŭ la orelojn? 06084
Bottom
06084
Top
TUOMAS: Megütöttem a bokádat? TUOMAS. ĉu mi kontuzis vian piedon? 06085
Bottom
06085
Top
JUHANI: Mi közöd hozzá? Ügyelj a saját patádra! Mit bánom én, ha a patkó leesett a csizmámról? Mint a répaszelet, leesett birkózás közben. Hanem vigyázz magadra! Úgy látszik, birkózásban és bothúzásban legyőztél; hanem gyere, verekedjünk. JUHANI. Ne zorgu pri tio. Rigardu vian propran piedaĉon. Ne gravas, se la kalkanumo deŝiriĝis de mia boto. Ĝi ja deŝiriĝis dum la lukto kvazaŭ detranĉaĵo de rapo. Sed gardu vin mem, vi. Ŝajnas, ke vi venkas min en lukto kaj en tiro de bastono; sed venu interbatiĝi! 06086
Bottom
06086
Top
AAPO: A verekedés most nem tartozik ide. AAPO. Interbatiĝo ne apartenas al la afero. 06087
Bottom
06087
Top
JUHANI: Dehogynem, ha akarjuk. JUHANI. Certe, se ni nur volas. 06088
Bottom
06088
Top
TUOMAS: Én nem akarok. TUOMAS. Mi ne volas. 06089
Bottom
06089
Top
JUHANI: Mert nem mersz. JUHANI. Vi ne kuraĝas. 06090
Bottom
06090
Top
AAPO: A birkózás csak játék. AAPO. Sciu, ke lukto estas ludo. 06091
Bottom
06091
Top
SIMEONI: De ebből a játékból gyakran verekedés és ember halál is születik. SIMEONI. Mi scias, ke ĝi estas ludo, el kiu ofte naskiĝas interbatiĝo kaj mortigo. 06092
Bottom
06092
Top
JUHANI: Legyen hát Tuomasé a győzelem. Hanem rajta kívül senki más nem győzi le Juhanit. Ezt fogadom, s ha kell, be is bizonyítom a kompánia minden egyes tagján. Egy jó fogást, Aapo! Tart-e a nadrágszíjad, tart-e? JUHANI. Tuomas venku, sed ne subpremos Johanon ĉi tie iu alia. Tion mi ĵuras kaj pruvos de viro al viro tra la tuta kompanio. — Unu ekĵeton, Aapo! Ĉu via kolumo eltenas? Ĉu eltenas? 06093
Bottom
06093
Top
AAPO: Már megint ok nélkül heveskedsz! Csak lassan, lassan! Birkózzunk annak rendje és módja szerint! AAPO. Vi furiozulo sen eĉ plej malgranda kaŭzo! Paciencc, pacience, kaj ni Iuktu bonmore. 06094
Bottom
06094
Top
JUHANI: Mennydörgés mennykő! JUHANI. Brila fulmo! 06095
Bottom
06095
Top
AAPO: Csak lassan a testtel, azt mondom! No most, most dobhatsz. AAPO. Paciencon, mi diras. — Jen, nun ekĵetu. 06096
Bottom
06096
Top
EERO: Juhani sántán is emberül járja a polkát! EERO. Juho dancas polkon kiel vera knabo, eĉ lamante. 06097
Bottom
06097
Top
JUHANI: Ehhez mit szólsz, Aapo testvér? JUHANI. Kion diras vi nun, frato Aapo? 06098
Bottom
06098
Top
AAPO: Azt, hogy alattad fekszem. AAPO. Ke mi kuŝas sub vi. 06099
Bottom
06099
Top
JUHANI: Most rajtad a sor, Simeoni! JUHANI. Alpaŝu al numero, Simeoni. 06100
Bottom
06100
Top
SIMEONI: Még ezer tallérért sem vétenék a szent ünnep ellen! SIMEONI. Ne eĉ por mil taleroj por rompi la altan feston. 06101
Bottom
06101
Top
JUHANI: Tisztelet, becsület karácsony estjének! Azonban egy kis ártatlan birkózás még nem sérti meg az ünnepet. Hiszen vidám lélekkel és tiszta szívvel tesz-szük! Csak egy próbát, Simeoni! JUHANI. Honorata estu la kristnaska festo. Oni ne rompas ĝin per senkulpa Iukto, se nia animo estas gaja kaj nia koro pura. Unu provo, Simeoni. 06102
Bottom
06102
Top
SIMEONI: Miért bosszantasz? SIMEONl. Kial vi turmentas min? 06103
Bottom
06103
Top
JUHANI: Csak egy roppanást! JUHANI. Unu puŝegon! 06104
Bottom
06104
Top
SIMEONI: Te sátánfajzat! SIMEONI. Vi satano! 06105
Bottom
06105
Top
AAPO: Hagyd békén, Juhani! AAPO. Pacon al li, Juhani, pacon! 06106
Bottom
06106
Top
JUHANI: Mégiscsak meg kellene próbálnunk! Nézd, csak egyetlen fogást a derekadra! JUHANI. Ni ja povas provi. Nu jen, nur unu ekĵeton je pantalona rando. 06107
Bottom
06107
Top
SIMEONI: Eredj a pokolba, gonosz lélek! Beismerem, hogy erősebb vagy. SIMEONI. Iru en la inferon, malica spirito! Mi konfesas, ke vi venkus. 06108
Bottom
06108
Top
TUOMAS: Csak akkor hiszem, ha látom. Nem gondolnám, hogy Simeoni izmai borjúhúsból lennének. TUOMAS. Tion mi kredos nur kiam mi vidos. Mi nekredas, ke la muskoloj de Simeoni estas el bovida karno. 06109
Bottom
06109
Top
JUHANI: Épp azért jöjjön hát egy kis birokra! Akkor majd kiderül, borjúhús-e vagy szíjas, fekete medvehús. JUHANI. Tial li venu kaj provu. Tiam oni vidos, ĉu ili estas el bovida aŭ el nigra, ledeca ursa karno. 06110
Bottom
06110
Top
AAPO: Hagyd őt békén, s lépjen elő inkább másik bajnok, akinek több kedve van a birokra. Timo testvér, te mindig legény voltál a gáton! AAPO. Li estu kiel li volas, kaj alpaŝu alia heroo, al kiu pli plaĉas la lukto. Frato Timo, ĉiam brava viro! 06111
Bottom
06111
Top
JUHANI: No, akarsz-e? JUHANI. Cu vi havas emon? 06112
Bottom
06112
Top
AAPO: Ne hagyd magad, Timo! Te sohasem voltál anyámasszony katonája! AA PO. Kontraŭ venton,Timo! Vi ja neniam estis timema knabo. 06113
Bottom
06113
Top
TUOMAS: De nem ám, hanem mindig derék legény, mint aki úr a maga házában! Sohasem fogom elfeledni azt a mesteri ütést, amit Timo annál a toukolai verekedésnél adott. Észre sem vette, és alapos koppintást kapott a kobakjára. Ő azonban, mintha mi sem történt volna, nagy komolyan megfordult, kicsavarta a karót ellenfele kezéből, s aztán ráhúzott vele annak a koponyájára - reccs, eltörött a karó! Kettétört a karó, hogy csak úgy reccsent, a legény meg mint az üres zsák lerogyott, hogy csak úgy puffant. így tett bizony Jukola Timo, s én úgy sejtem, van még benne most is férfias kurázsi. TUOMAS. Neniam, sed ĉiam decida, ĉiam kiel en sia propra domo. Mi ne forgesas la bravaĵon, kiun li faris en la neforgesebla batalokun Toukolanoj. Unue li ricevis surprize fortan bataĉon sursian kapon, sed, ne multe atentante pri tio, li turniĝis serioze, kaptis la stangon el la mano de sia kontraŭulo kaj nun frapis siaparte lian kranian ŝelon — kaj la stango disrompiĝis krakante, kaj sur la teron falaĉis la viro kvazaŭ malplena sako. Tiel faris Jukola Timo. Kaj mi scias, ke estas en li ankoraŭ rezisto kon-traŭ viro. 06114
Bottom
06114
Top
TIMO: Gyere hát, fiú! TIMO. Nu venu, Knabo. 06115
Bottom
06115
Top
JUHANI: No, csak ezt akartam. Hanem várj, hogy én is jó fogást vegyek rajtad. Nos, készen lennék. JUHANI. Tion mi ja ĝuste deziras. Sed permesu, Ke mi Kaptu vin ĉe la pantalono, anKaŭ rni. Nun mi estas preta. 06116
Bottom
06116
Top
AAPO: Kezdje hát Timo. AAPO. La unua ekĵeto estu por Timo. 06117
Bottom
06117
Top
JUHANI: Jól van, kezdje ő. Legalább kifújom magam. JUHANI. Estu tiel. Mi havos iom da tempo por elspiregi. 06118
Bottom
06118
Top
TIMO: No nesze! TIMO. Jen! 06119
Bottom
06119
Top
JUHANI: Ez semmi, öcskös. JUHANI. Ne, mia Knabeto! 06120
Bottom
06120
Top
TUOMAS: Pompás rándítás volt, Timo, te derék Timo! Hanem talán tudsz jobbat is? TUOMAS. Sufiĉe forta eKtiro, Timo, vi brava Timo! Sed ĉu vi havas eblecon iom piiigi la forton? 06121
Bottom
06121
Top
JUHANI: Nem megy az olyan könnyen. JUHANI. Tiel facile ni ne submetiĝos. 06122
Bottom
06122
Top
TUOMAS: Talán tudsz jobbat is, Timo? TUOMAS. Timo, ĉu vi havas eblecon pliigi la forton? 06123
Bottom
06123
Top
TIMO: Ha kell, hát tudok. No, mit szólsz ehhez? TIMO. Mi Kredas, Ke mi havas. — Kion vi diras pri ĉi tio? 06124
Bottom
06124
Top
JUHANI: „Nem megy az olyan könnyen”, mondta az egyszeri koldus. JUHANI. »Tiel facile ni ne submetiĝos, diris la almozulo de Hyvamaki.» 06125
Bottom
06125
Top
AAPO: No még egyszer, Timo! AAPO. AnKoraŭ unu fojon, Timo. 06126
Bottom
06126
Top
TUOMAS: Talán tudsz jobbat is. TUOMAS: Onkos varaa parantaa? 06127
Bottom
06127
Top
TIMO: Ha kell, hát tudok. No és ez? TIMO. Mi penos, mi penos. 06128
Bottom
06128
Top
JUHANI: „Nem megy az olyan könnyen”, mondta az egyszeri koldus. JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» 06129
Bottom
06129
Top
TUOMAS: De ez a lökés, ez nem volt kismiska! TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. 06130
Bottom
06130
Top
EERO: Semmi, semmi, csak épp egy kicsit, egész kicsit remegett meg a Juhani hangja. EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. 06131
Bottom
06131
Top
JUHANI: Még mindig talpon vagyok. JUHANI: Pystyssä seison. 06132
Bottom
06132
Top
TUOMAS: No még egyszer, Timo! TUOMAS: Kerran vielä, Timo. 06133
Bottom
06133
Top
TIMO: Megpróbáljuk, megpróbáljuk! TIMO: Koetetaan, koetetaan. 06134
Bottom
06134
Top
JUHANI: Állj! Leesik a nadrágom! JUHANI. Halt, mia pantalono falas. 06135
Bottom
06135
Top
TIMO: „No de most!”, mondta Kaitaranta. TIMO. »Sed nun, diris Kaitaranta.» 06136
Bottom
06136
Top
JUHANI: Leesik a nadrágom, hallod-e? JUHANI. Mia pantalono falas! Cu vi aŭdas? 06137
Bottom
06137
Top
TIMO: így ni, testvér! TIMO. Jen, mia frato! 06138
Bottom
06138
Top
AAPO: Hát már megint ott hever Juhani, és csókolja a földet? AAPO. Cu Juhani Kuŝas ree tie, Kisante la plankon? 06139
Bottom
06139
Top
EERO: És fúj, mint a bika. De sebaj, „legalább kifújja magát”. EERO. Kaj spiregante Kiel virbovo. Sed bone, Ke li »havas iom da tempo por spiregi». 06140
Bottom
06140
Top
TIMO: Úgy fekszik alattam a fiú, mint az ázott bocskor. TIMO. Sub mi kuŝas la knabo kvazaŭ malseka pantoflo nur. 06141
Bottom
06141
Top
TUOMAS: Hanem a nadrágja csúnya tréfát űzött vele. TUOMAS. Sed lia pantalono faris al li petolaĵon. 06142
Bottom
06142
Top
AAPO: Az igazság nevében ki kell jelentenem, hogy Juhani nadrágja ez egyszer ura ellen lázadt, és Timo szövetségesévé szegődött. AAPO. Estu dirite en la nomo de vero. La pantalono de Juhani mem estis ĉi tie kontraŭ sia sinjoro kaj faris interligon kun Timo. 06143
Bottom
06143
Top
EERO: Ez az igazság. Ezért hát le a nadrágokkal, és kezdődjön újból a játék. EERO. Tia estas la afero. Tial for ĉiujn pantalonojn kaj ripetiĝu la ludo. 06144
Bottom
06144
Top
SIMEONI: Fogd be a szád, te veréb, mert bizony képen törüllek. Hát nem volt elég ebből a pokoli játékból? SIMEONl. Nun fermu vian gorĝon, vi kvakulo! En alia okazo mi batos vian nazon. Cu vi ne jam havas sufiĉe de tiu infera Iudado? 06145
Bottom
06145
Top
EERO: Változzon hát mennyei játékká. Vessetek le inget, nadrágot, és birkózzatok, mint két angyal a paradicsom mezein. EERO. Nu, ĝi ŝanĝiĝu en ĉielan ludadon. La pantalonojn kaj ĉemizojn for kaj vi luktu kiel du anĝeloj sur kampo de paradizo. 06146
Bottom
06146
Top
TUOMAS: Ugyan, Timo, miért ülsz még mindig Juhani nyakán? TUOMAS. Kial vi sidas sur lia nuko, Timo? 06147
Bottom
06147
Top
TIMO: Ha lenne egy botom, úgy végigvemék az ülepén, hogy csattogna. TIMO. Se mi nun havus lignoŝtipon, mi povus bati la postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06148
Bottom
06148
Top
AAPO: Ugyan miért? Hiszen ez birkózás, nem pedig verekedés. AAPO. Kial tiel! Tio estas tukto, sed nenia interbatiĝo. 06149
Bottom
06149
Top
EERO: Timo talán megharagudott? EERO. ĉu Timo koleriĝis? 06150
Bottom
06150
Top
TIMO: Dehogy, dehogy; csak épp azt mondom: ha lenne egy botom vagy jóféle fütykösöm, úgy elverném az ülepét, hogy csattogna. TIMO. Tute ne, tute ne, sed mi diras: se mi havus lignoŝtipon aŭ rondan stangeton, mi povus bati !a postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06151
Bottom
06151
Top
TUOMAS: Ereszd már föl! TUOMAS. Lasu lin restariĝi. 06152
Bottom
06152
Top
TIMO: Kelj föl, Isten teremtménye! TIMO. Stariĝu, kreaĵo de Dio. 06153
Bottom
06153
Top
JUHANI: Föl is kelek, és tudd meg, hogy felkötve a nadrágom, rajtad lesz a sor, hogy földre terülj, de másképp ám, mint én az imént. Mert én, szegény fiú, csupán balesetem áldozata lettem, amit te csibész, te pimasz, rögtön nagy ügyesen kihasználtál. JUHANI. Mi stariĝos, kaj sciu, post kiam mi ree ligis mian pantalonon, estos via vico premiĝi malsupren kaj alimaniere ol mi ĵus. Mi ja, kompatinda knabo, falis sub vin pro mal-bonŝanco, kiun vi tiel vigle uzis por via celo, vi sentaŭgulo, bottirilo! 06154
Bottom
06154
Top
AAPO: Ne mérgelődj! Jól tudom, hogy Timo alig vette észre nadrágod baját, mielőtt földre dobott volna. A szegény gyerek csupán a birkózás hevében cselekedett. AAPO. Koleriĝo malproksimen! Mi scias, ke li apenaŭ rimarkis vian pantalonakcidenton, antaŭ ol la ekĵeto jam estis farita. Tion li faris en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06155
Bottom
06155
Top
JUHANI: Észrevette ő azt bizony, a pimasz! De ti mind a nyakamra jösztök, mint a varjak. Még hogy nem vette észre! Hát nem kiáltottam harsányan, mint a sil-bak: „Állj, leesik a nadrágom!”? O azonban mit sem törődött vele, hanem csak rángatott foggal-köröm-mel, mint a macska. Hanem várj csak! Majd megtanítalak én kihasználni mások ráncos bugyogóját! Majd megtanítalak! JUHANI. Tion li certe sciis, tiu juna lutro. Sed vi estas kiel korvoj ĉiuj sur mia nuko. Cu li ne sciis? Cu mi ne kriis kiel lim-signisto per laŭtega voĉo: halt, mia pantalono falas? Tamen li ne tion atentis, sed tiradis per siaj ungoj kaj dentoj kvazaŭ kato. Sed sidu kaj brulu! Certe mi vin instruos uzi estonte je via favoro la falantan pantalonon de alia, jes, mi vin instruos. 06156
Bottom
06156
Top
TIMO: Én, szegény gyerek, csak a birkózás hevében cse lekedtem. TIMO. Tion faris mi en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06157
Bottom
06157
Top
JUHANI: Majd megtanítalak, csak kössem föl a nadrágom, és húzzam meg jól a nadrágszíjam. JUHANI. Mi vin instruos, levinte ree Ia pantalonon kaj liginte ĝian malsatozonon kiel streĉitan barelringon. 06158
Bottom
06158
Top
TIMO: Fütyülök az egész birkózásra! Ha egyszer nyertem, hát akkor nyertem, s ezen nincs több motyogni-való. Ugyan mi köze ehhez a nadrágnak? A bírókban az ember birkózik, nem pedig a nadrágja, kapcája vagy épp a harisnyája. TIMO. Mi malŝatas la tutan luktadon; ĉar mi nun venkis, mi venkis, kaj nenia plia murmurado pri tio. Kion komunan kun Ia afero havas pantaiono? En lukto luktas viro, sed ne pantalono kaj gamaŝoj aŭ aliaj neĝoŝtrumpoj. 06159
Bottom
06159
Top
JUHANI: Derékra a kezet, és mellet mell ellen! Csapjon beléd a mennykő! . JUHANI. La manojn al la pantalonoj denove kaj bruston kontraŭ brusto! Sidu kaj brulu! 06160
Bottom
06160
Top
TIMO: Kiálljak veled erre a gyermekes mérkőzésre? TIMO. ĉu mi iru kun Ii al tiu infaneca laboro? 06161
Bottom
06161
Top
EERO: Ugyan mit kérdezed? Menj csak, atyámfia, menj csak, míg szépszerével teheted. EERO. Kion vi ankoraŭ demandas. Iru, kreaĵo de Dio, iru ĉar estas permesate. 06162
Bottom
06162
Top
SIMEONI: Ne menj, dehogy menj, azt tanácsolom! SIMEONI. ne iru, diras mi. 06163
Bottom
06163
Top
EERO: Ne menj, ha félsz és reszketsz. EERO. Ne iru. se vi timas kaj tremas. 06164
Bottom
06164
Top
JUHANI: Most sem félelem, sem reszketés nem használ, hanem ki kell állnia új mérkőzésre, mégpedig ebben a szent minutumban! JUHANI. Nun ne helpas timo nek tremo, sed li estas devigata iri al nova konkuro kaj ĝuste en ĉi tiu momento de Dio. 06165
Bottom
06165
Top
EERO: Könyörülj rajta, Juhani, könyörülj! EERO. Indulgu lin, Juhani, indulgu! 06166
Bottom
06166
Top
TIMO: Ugyan miért, Eero, ugyan miért? Álljunk hát ki még egy roppanásra, egyre vagy kettőre. Rajta hát! TIMO. Kial? Eero, kial? Estu konsentita ankoraŭ unu streĉo, unu aŭ du. Ekkaptu! 06167
Bottom
06167
Top
JUHANI: No nesze, fiú! JUHANI. Ci tie, knabo! 06168
Bottom
06168
Top
TUOMAS: Csak szelíden, Juho! TUOMAS. Dece, Juho. 06169
Bottom
06169
Top
AAPO: Szelídebben! Két éhes vércse marakodik így! AAPO. Dece! Tiel ja interbatiĝas du malsataj akcipitroj. 06170
Bottom
06170
Top
SIMEONI: Verekedés, tiszta verekedés! SIMEONI. Interbatiĝo, pura interbatiĝo! 06171
Bottom
06171
Top
AAPO: Tisztességgel, Juhani! AAPO. Prudente, Juho! 06172
Bottom
06172
Top
SIMEONI: Ó, ti szörnyetegek! Ó, ti szörnyetegek! SIMEONI. Ho, vi teruruloj, ho, vi teruruloj! 06173
Bottom
06173
Top
EERO: Össze ne morzsold a testvéredet! EERO. Ne kripligu vian fraton! , 06174
Bottom
06174
Top
SIMEONI: Aha, most már Eero is sápadozik. No, itt a hal, amire horgásztál. SIMEONI. Ho, ho! jam cĉ Eero paliĝas. Tie estas viaj fiŝoj, kiujn vi kaptadis. 06175
Bottom
06175
Top
TUOMAS: Juhani! TUOMAS. Juhani! 06176
Bottom
06176
Top
SIMEONI: Hisz összedűl a ház, ti vadak, ti ördögök! SIMEONI. Disfalas ja jam eĉ la domo, vi rabobestoj kaj diabloj! 06177
Bottom
06177
Top
JUHANI: „Votti, fiú”, mondta az orosz. No, miért heversz ott a földön, és miért pislogsz a mennyezetre? JUHANI. »Vot», knabo, diris la ruso! Nu, kial vi kuŝas tie kaj okulumas supren al la plafono? 06178
Bottom
06178
Top
TIMO: Ez egyszer még legyőztél, de múljon el még egy kis idő: te megöregszel, összetöpörödsz, én azonban megnövök és megerősödöm. TIMO. Vi venkis min nun, sed lasu la tempon prepari iom ankoraŭ: vi maljuniĝos kaj fariĝos malgranda, sed mi kreskos kaj fariĝos pli forta. 06179
Bottom
06179
Top
JUHANI: Egyszer romba dől és elmúlik ez a nyomorult világ is, hát még a szegény bűnös ember. Az idő mindnyájunkat egyenlővé tesz, édes testvér. Hanem kelj fel, tölts magadba egy korsó sört, és aztán valld be, hogy néhány lattal mégis kevesebb erő van benned, mint bennem. , „ JUHANI. lam kadukiĝos kaj finiĝos eĉ la mondo, kial ne pekema homo mizera. La tempo eluzas nin ĉiujn, mia frato. Sed leviĝu kaj verŝu en vian vizaĝon plengorĝon da biero kaj konfesu, ke estas en vi du tri funtoj malpii da forto ol en mi. 06180
Bottom
06180
Top
TIMO: Ez igaz. Ott hasaltam tehetetlenül alattad, te meg úgy ültél rajtam, mint egy bozontos medve. TIMO. Tion oni vidis. Tic mi kuŝis senforta sub vi, kaj vi super mi kiel krudhara urso. 06181
Bottom
06181
Top
JUHANI: „Igyál, jó barátom, tőled nem sajnálom!” így hát erő dolgában én lennék a második a Jukola-had-ban. Igaz, Lauri meg Eero nem próbálkoztak, de tudják meg, hogy fényes nappal is csillagokat látnának, ha kiállnának velem. Simeoni pedig maga is beismerte, hogy gyöngébb nálam. Azonban egyik Jukola fiú sem dibdáb ember, ezt állítom. Jöjjön ide akár ötven toukolai legény, ököl ököl ellen. Én öt akót is elviszek a vállamon, Tuomas pedig még annál is többet; öt akót is bizony, ha felsegítik a hátamra. JUHANI. «Prenu el ĉi tiu, vi Saparamatti, el la kruĉo de Kiikka-Heikki!» — Mi estas do !a dua viro en la anaro de Jukola koncerne la forton. Lauri kaj Eero estas ankoraŭ neprovitaj, sed ili sciu, ke ili aŭskultadus burdojn ĉe la provo; kaj Simeoni konfesis, ke li estas malpli forta ol mi. Sed etfingra viro estas neniu el la fratoj de Jukola, tion mi garantias. Venu ĉi tien eĉ kvindeko da Toukolanoj, pugnon kontraŭ pugno. Kvin barelojn da greno mi ja portas sur mia nuko, kaj Tuomas iom plij kvin barelojn, se iu staplas la ŝarĝon sur mian dorson. 06182
Bottom
06182
Top
TUOMAS: Hanem mulatságos lenne látni, hogyan birkózik Lauri és Eero. TUOMAS. Sed al mi plaĉus vidi, se Lauri kaj Eero inter-luktus tute serioze. 06183
Bottom
06183
Top
AAPO: Ez valóban látványosság lenne. Az egyik komoly és csöndes, mintha kettőt se tudna számlálni, a másik kicsi, mint az öklöm, de fürge és éles, akár a villám. Csak rajta! És máris ott birkózik a menyét a nyúllal. Nem gyávaság dolgában hasonlítalak a nyúlhoz, erre semmi okom. De még a mozgásod miatt sem, hiszen Lauri úgy lépked, mint Könni kovács kapása, akinek lábát és kapáját a hasába rejtett fürge óramű mozgatta. Hanem mégis, ez a mérkőzés olyan lenne, mintha egy menyét meg egy izmos kan nyúl viaskodna. AAPO. Vere io vidinda. Unu serioza kaj kvieta kiel vintra degelvetero, Ia alia eta kiel pigmeo, sed vigla kaj akra kiel fulmo. Interataku, kaj jen luktas ermeno kaj virleporo. Mi ne komparas vin kun leporo pro malkuraĝo, al tio ne estas kaŭzo, ankaŭ ne pro via moviĝemo, ĉar Lauri paŝas kiel la pioĉisto de la forĝisto Konni — pioĉisto, kies piedojn kaj pioĉon movis lerta horloĝa aparato en ĝia ventro — sed ŝajnas, laŭ mia opinio, la batalo estus lukto inter ermeno kaj granda virleporo. 06184
Bottom
06184
Top
JUHANI: Csapjatok össze, fiúk! Egy jó keresztfogást! JUHANI. Unu brustlukton, knaboj, unu brustlukton aŭ ĉirkaŭprenan lukton! 06185
Bottom
06185
Top
LAURI: Ugyan hogy is lehetne birkózni Eeróval? Hiszen nem kapnék rajta egyetlen rendes fogást sem, mert ő mindig ott ficánkol az ember lába között, mint a macska. Úgy csipkedi, csavargatja az ember lágyé-kát, hogy alig bír szusszanni tőle. így tett akkor is, amikor a múlt ősszel az Aaro-réten birkóztunk. És hogy ki győzött, ki került alul, azt a bölcs Salamon sem tudta volna eldönteni. Ugyan minek kezdenék ki vele? LAURI. Kio fariĝus el lukto kun Eero? Lin oni neniam povas vere kapti inter la manojn, sed tie li ruliĝas ĉe la piedoj kiel kato, ungogratas kaj premas la ingvenojn de la alia en tiel furioza maniero, ke li apenaŭ povas spirsorbi aereron en sian bruston. Tiel li agis, kiam ni Ia lastan aŭtunon luktadis sur la herbejo Aroniittu. Kaj kiu tie venkis, kiu restis sube, tion »ne komprenis eĉ livari». Kial mi plu luktu kun li? 06186
Bottom
06186
Top
EERO: Egy hajszállal sem voltam erősebb nálad. Elhiheted, ha akarod. EERO. Mi ne estis pli forta ol vi, ne eĉ mezuron de hareto. Kredu se vi volas. 06187
Bottom
06187
Top
LAURI: Hiszem is, mert tudom, hogy gyöngébb voltál. LAURI. Tion mi kredas, ĉar mi scias, ke vi estas pli mal-forta. 06188
Bottom
06188
Top
JUHANI: Bizonyítsátok be becsületes birkózással! JUHANI. Tion pruvu honesta lukto. 06189
Bottom
06189
Top
LAURI: Ugyan minek állnék ki vele? LAURI. Kial mi luktu plu kun li? 06190
Bottom
06190
Top
SIMEONI: Menjünk már aludni, ti fékeveszettek! SIMEONI. Ni jam kuŝiĝu, vi sovaĝuloj. 06191
Bottom
06191
Top
JUHANI: Éjszaka van sok, de karácsony csak egyszer van egy évben, s ezért mulassuk ki most magunkat. Örvendezz, karácsonyi hajlék, örvendezzen Izrael egész országa! Ezen az éjszakán, ebben a pillanatban történt meg a nagy csoda Babilon városában. Örvendezzünk! Ugyan milyen játékot játsszunk? Disznó-ölősdit? Vagy kicsi a rakást? JUHANI. Noktoj estas multaj, sed kristnasko nur unu fojon en la jaro, kaj tial ni ĝoju nun. ĉoju, vi kristnaska ĉambro, ĝoju la tuta lando de Izrael! Ci tiun nokton, en ĉi tiu momento okazis granda miraklo en la urbo Babilono. Ni ĝoju! — Kian ludon ni elektu? Cu ni manĝu kristnaskan rostaĵon? ĉu ni piku porkon aŭ ĉu ni puŝadu botiston? 06192
Bottom
06192
Top
SIMEONI: Még mit nem? Csak nem fogunk bolondozni, mint holmi neveletlen kölykök? Eredj már! SIMEONI. Jen! Cu ni ankoraŭ petoladu ĉi tie kvazaŭ sen-bridaj idaĉoj? Iru for! 06193
Bottom
06193
Top
JUHANI: A fiatalember legényélete csupa tánc. Igaz-e, Timo? JUHANl. La vivo de juna fraŭlo estas dancado. Cu ne tiel, Timo? 06194
Bottom
06194
Top
TIMO: Hihihi! TIMO. Hi, hi, hi! 06195
Bottom
06195
Top
JUHANI: Nincs igazam? JUHANI. Cu ne tiel? 06196
Bottom
06196
Top
TIMO: De úgy van valahogy! TIMO. Jes, tia ĝi estas. 06197
Bottom
06197
Top
EERO: Úgy van, úgy, Jussi pajtás... EERO. ĉuste tiel, »Joĉjo-karulo». 06198
Bottom
06198
Top
JUHANI: ...mondta a róka a nyuszinak. Úgy van! Ez aztán az élet! Egy kis vidámság olykor meg nem árt. És most ugyancsak bizsereg a talpam... Ne járjunk el egy muszkatáncot? Mester vagyok én abban; ide nézzetek! JUHANI. Diris la vulpo al Ia leporo. Prave! Ci tiu vivo taŭgas, iam ĝi estas eĉ gaja kaj levas iom la kalkanojn. Ni dancu laŭ rusa maniero; en tio mi estas majstro. Vidu! 06199
Bottom
06199
Top
AAPO: Csak nem kótyagosodtál meg a sörünktől? AAPO. Cu nia biero eble donus kapturniĝon? 06200
Bottom
06200
Top
JUHANI: Öntsél csak le a garaton három korsóval, vajon nem érzel-e majd némi kótyagosságot ott az emeleten? Hanem énekelj, Eero, mert a Jussi fiú táncolni akar. Fújjad már, no! JUHANI. Verŝu en vian vizaĝon stofojn tri, jen, ĉu vi ne rimarkos ioman skuiĝon tie en la supra etaĝo? — Sed kantu, Eero, kiam Joĉjo-knabo dancas. Elbuŝigu! 06201
Bottom
06201
Top
EERO: Milyen nótát akarsz? EERO. Kia speco estas dezirata? , 06202
Bottom
06202
Top
JUHANI: Akármit, csak zengjen és zúgjon. Gyújts rá, fiú, és bömbölj, hogy a padló gerendái is mozogjanak tőle. Énekelj, te ebfajzat, énekelj, mert táncolni akarok. Ugrálok, mint a bakkecske, fejemmel a tetőt verem, akkorát szökkenek. Énekelj! JUHANI. Kia ajn, ĝi nur sonegu kaj bruegu. Elbuŝigu, knabo, ekkriu tiel ke la traboj leviĝos! Kantu, vi filo de juna lutro, kantu ĉar mi dancas, saltadas kiel virŝafo, saltadas ĝis la plafono. Kantu! 06203
Bottom
06203
Top
EERO: Hát majd megpróbálom: EERO. Mi volas peni. 06204
Bottom
06204
Top
Örvendjetek, vigadjatok,
eljött a karácsony;
sörrel telve a hordó,
pálinkával a korsó,
sörrel telve a hordó,
pálinkával a korsó.

Anjanpelto piacán
szörnyen beszeszeltünk,
a fekete kos árán
gyűrűt, kendőt vettünk,
bevettünk, kivettünk,
a fekete kos árán
gyűrűt, kendőt vettünk.

Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!
»Gaje ĝoju ĉiuj ni,
estas kristnaskfesto;
De biero kruĉoj plenaj,
same la barelo.
Kruĉoj plenaj, kruĉoj plenaj,
same la barelo.

En foir’ de Anjanpelto
oni drinkis brandon.
Per la prezo de virbovo
ringon ni aĉetis,
oran ringon;
per la prezo de virbovo
ringon la fianĉan.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06205
Bottom
06222
Top
AAPO: Hallgass, Eero, ne dühösítsd fel Juhot! AAPO. Silentu, Eero, kaj ne kolerigu lin. 06223
Bottom
06223
Top
JUHANI: Énekelj csak, énekelj; nem haragszom én meg. Énekelj, hogy ne kelljen muzsika nélkül táncolnom. JUHANl. Kantu nurj mi ne koleriĝos; kantu nur, ke mi ne bezonu danci sen muziko. 06224
Bottom
06224
Top
EERO: EERO: 06225
Bottom
06225
Top
Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!
Jussi, Jassi, korpásorrú,
malacmoslék kóstolgató...
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo ...
06226
Bottom
06230
Top
TIMO: Hihihi! Miféle bolondságokat énekelsz! TIMO. Hi, hi, hi! Ho kiajn malsaĝajojn vi kantas. 06231
Bottom
06231
Top
JUHANI: Énekelj csak, énekelj. Nem haragszom meg érte. JUHANI. Kantu nur, kantu nur. Mi ne koleriĝos. 06232
Bottom
06232
Top
EERO: EERO. 06233
Bottom
06233
Top
Jussi, Jassi, korpásorrú.
«Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
06234
Bottom
06236
Top
Énekelek én, még az ujjammal is csattogok hozzá. Mi kantas kaj ankaŭ klaketas per miaj fingroj. 06237
Bottom
06237
Top
Malacmoslék kóstolgató,
pocsolyában lubickoló,
Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!

A partra ment Iita
s a homokba írta
kedvesének nevét,
kedvesének nevét.

Mikor a rózsám megláttam,
kedves hangját meghallottam,
azt hittem, az égben vagyok,
s körülvettek az angyalok,
azt hittem, az égben vagyok,
körülvettek az angyalok.

Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!

Emlékszel-e Maija,
mikor epret szedtünk,
lenn az erdő szélén
forrón ölelkeztünk.
Fralla, lalla,
lenn az erdő szélén
forrón ölelkeztünk?

Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!

Hallod, fiam, Aato,
Jussit ne gyalázzad,
mert ha megharagszik,
kicserzi a hátad.
Jussi ül a vártoronyban,
a markában birkacomb van.
Heten vagyunk a tanyában,
mind az ördög bugyorában,
fralla, ralla, la!

»Vilukselan Vitka
Ja Viuvalan Pispa,
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!
Ralla ralla laa!
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!»
Ralla ralla laa!


Én Istenem, mit is tettem,
hogy a börtönbe kerültem.
Hazamennék, nem mehetek,
nem mehetek, vasba vertek.
Hazamennék, nem mehetek,
nem mehetek, vasba vertek.
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo.»

»Ida borden iris
Kaj sur sablon skribis
Nomon de karulo,
Nomon de karulo.»

»Car karulan mi voĉon aŭdis,
Ce renkonto unua,
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafojj
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafoj.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

«Manjo, memoru,
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala la!
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala Ia!»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

»Aato mizera, ne
Joĉjon riproĉu,-
Tamen vi scias, ke
Li estas forta.
Joĉjo en katenoj
Manĝas la kapron.
Ĉiuj ni estas nun
Interegalaj.»
Frala rala la!

«Viluksela Vitka
Kaj Viuvala Pispa
Syvänoja bovo
Kaj Sylvinä Jalli!
Rala rala la!
Syvan-oja bovo
Kaj Sylvina Jalli!»
Rala rala la!

»Ho mi senbridulo,
Kio mi fariĝis?
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem Iigita.
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem ligita.»
06238
Bottom
06292
Top
JUHANI: Jól van! Úgy van! Engem ugyan nem vertek vasba. Énekelj csak, énekelj! JUHANI. Tiel nur! Tiel! Ci tie ja ne pezas Ia ĉenoj. Kantu nur! 06293
Bottom
06293
Top
EERO: EERO. 06294
Bottom
06294
Top
Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!
Jussi, Jassi, korpásorrú,
malacmoslék kóstolgató,
pocsolyában lubickoló.
Jussi-nyuszi, Jukola Jussi!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06295
Bottom
06301
Top
Még mindig nem volt elég? Cu ne jam sufiĉas? 06302
Bottom
06302
Top
JUHANI: Tovább, tovább! Hadd járjam el Karja Matti menyegzői táncát! Tovább, tovább! Karja Matti táncát! JUHANI. Pli! Oni dancas en edziĝofesto de Karja-Matti. Pli! Pli! — en edziĝofesto de Karja-Matti. 06303
Bottom
06303
Top
SIMEONI: Már a kakas is riadtan kárál erre az istentelen lármára és duhajkodásra. SIMEONI. Eĉ la koko jam kolere ekkrias pro tiu malpia bruado kaj krakado. 06304
Bottom
06304
Top
JUHANI: Fogd be a csőröd, kakas, és ne kukorékolj! JUHANI. Fermu cian gorĝon, koko, kaj ne kriegu tie! 06305
Bottom
06305
Top
TUOMAS: Elég volt már, Juhani, hallod-e? TUOMAS. Estas jam sufiĉe da tio, Juhani. 06306
Bottom
06306
Top
AAPO: Hiszen ebben a török táncban még kitáncolod a lelkedet! AAPO. Prenas el vi la vivon tiu turka dancado. 06307
Bottom
06307
Top
JUHANI: Nem török tánc ez, hanem muszka! Nem igaz, Eero? JUHANI. Ci tio estas laŭ rusa maniero. Cu ne, Eero? 06308
Bottom
06308
Top
EERO: Dehogyis: ez Jussi-tánc. EERO. Ci tio estas laŭ joĉja maniero. 06309
Bottom
06309
Top
JUHANI: Legyen, no! De hadd járjak még néhány hop-szasszát ebből a Jussi-táncból. JUHANI. Estu tiel, kaj estu ankoraŭ unu fojon dudeko da saltoj laŭ joĉja maniero. 06310
Bottom
06310
Top
SIMEONI: Te eszeveszett, te! SIMEONI. Vi sovaĝa viro! 06311
Bottom
06311
Top
TIMO: Nézd, csak nézd! Hihihi! No, vigyen el az ördög! TIMO. Jcn kiel, jen kiei! Hi, hi, hi! Nu, prenu vin diablo! 06312
Bottom
06312
Top
JUHANI: Féke az útból! Mert különben kásává taposlak, mint a kozák lova a részeg vásárost. Hiha! JUHANI. Flanken! En alia okazo mi piedpremos vin koto kicl kozaka ĉevalo ebrian foirvagulon. Hih! 06313
Bottom
06313
Top
AAPO: Hanem ugyan libeg-lobog derekán a nadrágszíj vége: hol felcsapódik a hátára, hol lecsapódik az üle-pére. Ó, te, te! AAPO. Lia zonrimeno estas en ŝvitbano tie malantaŭe. Ci vere saltadas; ĝi saltadas supren, malsupren batante jen Iian dorson jen Iiajn sidvangojn. Ho, vi! 06314
Bottom
06314
Top
JUHANI: Lallala, lallala! Ez volt aztán a mulatság. Hehe! Életemben most táncoltam másodszor. Először Karja Matti lakodalmán jártam a táncot. Ott asszonyszemély csupán három öreg banya akadt, legényember viszont volt egész sereggel. Mikor aztán Matti néhány bögre erős kávépuncsot főzött nekünk, hát akkor ahá-nyan voltunk, mind rúgni kezdtük a padlót, csak úgy egymással legények; bizony sóhajtozott alattunk ez a bűnös föld. A banyák örültek, hogy megszabadultak az egész dínomdánomból, mert ronggyá táncoltattuk volna őket. Haj, az ördögbe is! Most azonban vetkőzzünk egy szál ingre, és föl a padkára. A szemünket ugyan még nem fogjuk lehunyni, hanem habzó söröskorsó mellett, fenyőforgács lobogó fényénél vidám meséket és történeteket fogunk mesélgetni ott fönn, a meleg padkán. JUHANI. Lala, la la! Tio estas vera tumulto. Hehe! — Duan fojon en mia vivo mi dancis. La unua fojo okazis en Ia cdziĝofesto de Karja-Matti, kie ne estis virinoj pli ol tri mal-junaj inaĉoj, sed amaso da viroj. Sed jen, kiam Matti preparis por ni du tasojn da forta kafopunĉo, tiam estis nenio alia farebla ol komenci batadi Ia planktrabojn, ni uloj unu kun alia, kaj ĝemis sub ni la peka tero. La maljunulinoj dankis, ke ili ne bezonis partopreni en la »bakado», ni ja estus dancigintaj ilin |c ĉifonaĵoj. Ho, diablo prenu tamen! — Sed nun for Ia vestojn de sur ni ĝis ĉemizo, kaj supren sur la bretegon. Ni ja tamen ne ckdormos tuj, sed ĉe ŝaŭmanta biertincto kaj dum la rezina torĉosplito flamas, ni rakontos gajajn fabelojn kaj rakontojn tic en la varmo de la bretego. 06315
Bottom
06315
Top
A testvérek levetkőztek, még egyszer megtöltötték sörrel a korsót, s aztán valamennyien fölmásztak a padkára. Ott hevertek egy ingben a puha szalmán, a fiillesztő melegben, és szorgalmasan járt kézről kézre a habzó söröskorsó, egy gerendahasadékba tűzve pedig fenyőszilács aranyos lángja lobogott. Juhaninak azonban egy bolond ötlete támadt, s ezt rögtön ki is bökte, amiből végül nagy baj és veszedelem kerekedett. Ili senvestigis sin, plenigis la tineton per biero ankoraŭ unu fojon kaj iris ĉiuj sur la bretegon. Tie ili, en nuraj ĉemizoj, sidis sur pajlo en ŝvitiga varmo. Diligente ĉirkaŭiris de viro al viro la ŝaŭmanta tineto, kaj en fendo inter murtraboj lumis la ora flamo de pina torĉosplito. Sed en la kapo de Juhani ekaperis penso kaj el lia buŝo eliris diro, kies sekvo estis fine sortobato. 06316
Bottom
06316
Top
JUHANI: Úgy sülünk itt, mint a füstölt kolbász a kéményben, s a forró kövek egyre lehelik a meleget felénk. Eero, löttyints egy kanna sört a kemencére, hadd tudjuk meg, milyen íze van az árpalé gőzének. JUHANI. Ci tie ni vere nin rostas kvazaŭ ni estus kolbasoj sur forna pajlo kaj varmon donas al ni la varmegaj ŝtonoj de la fajrujo. Eero, verŝu kruĉon da biero sur la fornon, tiam ni scios, kiel gustas ŝvitvaporo el hordea fluidafo. 06317
Bottom
06317
Top
TUOMAS: Hát ez már miféle bolond ötlet? TUOMAS. Kia freneza ekpenso estas tio? 06318
Bottom
06318
Top
JUHANI: Pompás ötlet. Löttyints csak oda. JUHANI. Eleganta ekpenso. Verŝu. 06319
Bottom
06319
Top
EERO: Engedelmeskedni akarok a ház fejének. EERO. Mi volas obei mian estron. 06320
Bottom
06320
Top
[JUHANI: Pari kannullista olutta kiukaalle!] JUHANI. Du kruĉojn da biero sur la fajrujajn ŝtonojn! 06321
Bottom
06321
Top
TUOMAS: Egy csöppet se! Ha csak egy kis sistergést is hallok, hát jaj annak, aki okozta! TUOMAS. Ne eĉ guton! Se mi aŭdos eĉ mallaŭtan sibleton, malfeliĉa li, kiu ĝin kaŭzis. 06322
Bottom
06322
Top
AAPO: Ne fecséreljük ezt a kiváló italt. AAPO. Ni ne malŝparu bonan trinkaĵon. 06323
Bottom
06323
Top
TIMO: Nem vagyunk olyan gazdagok, hogy sörgőzben fürdőzhetnénk, nem bizony. TIMO. Ni ja ne havas rimedojn por vivi en biera ŝvitbano, neniel, neniel. 06324
Bottom
06324
Top
JUHANI: De mulatságos lenne egyszer megpróbálni. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. 06325
Bottom
06325
Top
TUOMAS: Én azonban szigorúan megtiltom. TUOMAS. Mi tion malpermesas firme. 06326
Bottom
06326
Top
JUHANI: Pedig mulatságos lenne egyszer megpróbálni. Úgy látszik, a birkózásban aratott győzelem fejébe szállt Tuomasnak, és most azt hiszi, hogy kedve szerint parancsolgathat a házban. Ne feledd, hogy ha felforr az epém, hét ember ereje költözik belém. De akárhogy is legyen, semmi kedvem a parancsaidat lesni. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. — La ĵusa venko en lukto forte altigis Ia nukharegojn de Tuomas, kaj Ii kredas, ke li regas en ĉi tiu ĉambro laŭ sia bontrovo. Sed memoru tamen, ke amara galo, kiam ĝi vere ŝvelas, donas al sia knabo en interbatiĝo forton de sep viroj. Tute egale, sed miaj okuloj ankoraŭ ne volas serĉi viajn ordonojn. 06327
Bottom
06327
Top
SIMEONI: A birkózás gyümölcsei, lám, a birkózás gyümölcsei! SIMEONI. Fruktoj de lukto, fruktoj de lukto ĉio! 06328
Bottom
06328
Top
JUHANI: Csak löttyents oda, Eero. Én felelek érte, s megvédelek, ha kell. JUHANI. Nun lasu plaŭdi, Eero. Mi prirespondas la aferon kaj defendos la viron. 06329
Bottom
06329
Top
EERO: Ha a ház feje így parancsolja, nekem engedelmeskednem kell, mert különben szent karácsony estjén útilaput köt a talpamra. EERO. Tio estas ordono de !a estro, kaj mi devas obei; en alia okazo estos lepora pasporto en mia mano en la krist-naska nokto. 06330
Bottom
06330
Top
Ekkor Eero, fogát összeharapva, száját gúnyosan elfintorítva, fürgén végrehajtotta Juhani parancsát, s a kályha felől nagy loccsanás, majd pedig heves sistergés hallatszott. Tuomas dühösen felugrott, és mint a sas, lecsapott Eeróra, azonban Juhani sem volt rest, és öccse segítségére sietett. Ebből aztán általános verekedés keletkezett, melynek hevében az égő fenyőszilácsot leütötték a földre, amitől viszont a szétszórt szalma anélkül, hogy a testvérek észrevették volna, sebes lángra kapott. Mint ahogy a víz felszínén a gyűrű egyenletesen s gyorsan terjed mindenfelé, úgy nőtt, növekedett a tűz fényes köre is a ház padlóján. Már magasra csaptak, már a padka szélét nyalogatták a lángok, midőn a szoba lakói észrevették a veszedelmet. Azonban túl későn vették észre ahhoz, hogy mást is megmenthessenek, mint puszta életüket és a házban lakó állataikat. Szélűben lobogtak a lángok, és nagy volt a vész és nagy a riadalom. Mindnyájan a kijárat felé rohantak, s ahogy felpattant előttük az ajtó, nagy robajjal egyszerre zúdultak ki rajta emberek, kutyák, macska és kakas. Úgy tetszett, mintha a ház a füsttel együtt egyszerre okádta volna ki őket torkából a fagyos hóra, ahol most versenyt köhögve álldogáltak. Utolsónak Lauri lépett ki az ajtón, kötőféken maga után vonszolva Valkót, aki különben minden bizonnyal a lángok martalékául esett volna. A tűz nagy erővel tört elő az ablakok kis nyílásain, és végül az ajtón, sőt a tetőn is. Lángba borult a büszke impivaarai tanya. Lakói azonban ott dideregtek védtelenül a havas mezőn; hiszen még a szénégetőkunyhót, első menhelyü-ket is földig rombolták, s éléstárukat oly levegősre építették, mint a szarka fészkét. Ott topogtak a testvérek a hóban, s egy szál kurta darócing volt egyetlen védelmük a szél és fagy ellen. Hiszen még fejükre a sapkát, lábukra a bocskort sem volt idejük kimentem a lángok közül. A ház fölszereléséből csupán puskáik és nyírfakéreg tarisznyáik maradtak meg, amit még a fürdő előtt átvittek az éléstárba. Ott álltak a testvérek a hóban, és hátat fordítva a tűznek, hol egyik, hol másik lábukat emelték fel s melengették; talpuk pedig a hó és a tűz hatására egyre inkább kivörösödött, mint a ludak lába. Tiam Eero, grincigante la dentojn kaj metante siajn lipojn en petolan rideton, plenumis rapide la volon de Juhani, kaj baldaŭ aŭdiĝis sur la fajrujo plaŭdo kaj tuj poste forta siblego. En la sama momento Tuomas ekstariĝis koiere kaj kuris kiel aglo al Eero, sed ankaŭ Juhani rapidis por defendi sian plej junan fraton. De tio naskiĝis nun ĝenerala tumuito, dum kiu la brulanta torĉosplito falis de la bretego malsupren sur la plankon. Tie ĝi baldaŭ, ne rimarkite de la fratoj, ekbruligis viglan fajron en Ia pajlo. Kiel ringondo sur akvo etendiĝas rapide en ĉiuj direktoj, same la brilanta rondo de la fajro pli kaj pli grandiĝis sur la planko. Ĝi suprenleviĝis kaj jam tuŝis la plankon de la bretego, antaŭ ol la loĝantoj de la ĉambro ekvidis la danĝeron sub si. Sed tro malfrue ili ĝin ekvidis por havi tempon savi ion krom sian vivon kaj tiun de la bestoj, kiuj estis en la domo. Vaste jam ondadis la flamoj kaj granda estis la danĝero kaj la tumulto. Ili ĉiuj rapidis al la pordo, ĉe kies malfermiĝo Ia viroj, hundoj, kato kaj la koko kun terura bruego kuris eksteren, ĉiuj preskaŭ samtempe. ŝajnis, kvazaŭ la domo ilin elvomus el sia fumanta faŭko sur Ia neĝokovritan teron, kie ili nun staris, tusante konkure. Sed kiel la lasta elvenis Lauri kondukante per kolbrido Blankon, kiu verŝajne en alia okazo estus restinta viktimo de la brulo. Eksteren elŝoviĝis jam la perfortema fajro tra la malgrandaj truoj de la fenestroj, fine tra la pordo kaj la tegmento. En la ĉirkaŭ-preno de flamoj flagris nun la solida domo de Impivaara. Sed sur la neĝokovrita tero staris la senŝirma anaro de la domo; la karbista kabano, ilia unua rifuĝejo ĉi tie, estis plene detruita kaj la provizejo estis konstruita maldensa kiel pignesto. Tie staris la fratoj, kaj ilia sola ŝirmo kontraŭ vento estis ilia krud-lina, mallonga ĉemizo. Nek la ĉapojn por kovri sian kapon nek la betulŝelajn ŝuojn ili havis tempon savi el la fajro. E1 la antaŭaj aĵoj de la domo postrestis nur la pafiloj kaj la betulŝelaj tomistroj, kiuj estis portitaj en la provizejon antaŭ la ŝvitbano. — Sed en la neĝo staris la fratoj, ĉiuj kun la dorsoj turnitaj al la zumeganta brulo, levante kaj varmigante jen la dekstran jen Ia maldekstran piedon; kaj ruĝe brilis tiuj piedoj pro neĝo kaj varmo, ruĝe brilis kiel la naĝmembranoj de anseroj. 06331
Bottom
06331
Top
Kiélvezték azt az egyetlen jót, amit házuk még nyújtani tudott, kiélvezték a tűz melegét. Szörnyű volt a tűz: hatalmas pompával lobogtak az égre a lángok, köröskörül minden megvilágosodott, s a hegy gerincén úgy mosolyogtak a szakállas fenyők, mintha a rózsás hajnal köszöntött volna rájuk. A ház mellé felhalmozott fenyőgallyakból sűrű, koromfekete füst szállt a felhők felé, és komoran gomolygott a menny boltozatán. A tisztáson azonban világosság uralkodott: pirosló nap gyűlt a téli éjszakában, és a fák hamvas ágairól idegenkedve néztek le a kismadarak a különös tüneményre, mialatt Impi-vaara erősre ácsolt háza hamuvá és porrá égett. A testvérek dühükben s bánatukban fejüket vakargatva álltak a ház körül, s hátukat a tűznek fordítva hol egyik, hol másik talpukat emelték a lángok felé melegedni. Lassacskán azonban csillapodni kezdett, hamvába hullt a nagyszerű máglya, és ezer csillogó kis szikra szállt szerte a téli éjszakában. Rémülten vették észre a testvérek, hogy az ég tisztulni kezd, s a szél már nem délről, hanem északról fúj. Az enyhe időt szigorú fagy készült felváltani. Ili ĝuis Ia lastan bonaĵon, kiun ilia domo al ili ankoraŭ donis, ĝuis la fajran varmon; kaj impona estis ilia fajro. Potence Icviĝis en alton la flamo, ĉic speguliĝis la rebrilo flagranta, kaj la barbaj piceoj sur la montdorso ridetis ĉarme kiel en aŭroro de sunleviĝo. El la amasoj de kenstumpoj leviĝis fumo, densa kaj fulge nigra, supren en la nubojn, kaj onde ĝi ruliĝissub la firmamento. Sed sur la deklivo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis lumo, regls ruĝeta tago en la koro de la vintra nokto, kaj mirante la fremdan lumon, la birdoj alrigardis fikse sur la neĝaj branĉoj de la arboj, dum la solide konstruita domo de Impivaara fariĝis karbo kaj cindro. Sed gratante siajn hararojn en kolero kaj malĝojo staris la fratoj tie ĉirkaŭe, staris ĉiuj kun la dorso kontraŭ la [ajro kaj levis laŭvice la piandojn de siaj piedoj al la varmiganta fajro. Tamen iom post iom malgrandiĝis Ia flamoj kaj disfal s ine je karbaĵo, kaj el miloj da disŝprucantaj fajreroj pien ĝis la nokta aero. Konsternitaj la fratoj rimarkis tiam, ke Ia ĉeo komencas sereniĝi kaj ke la vento turniĝis el sudo al nordo. La vetero komencis ŝanĝiĝi el degela stato en froston. 06332
Bottom
06332
Top
AAPO: A tűzből megmenekültünk, hogy a fagy végezzen velünk. Nézzétek: az ég kitisztul, és hidegen fúj az északi szél. Testvérek, szörnyű veszélyben forgunk. AAPO. El fajro ni saviĝis, sed por esti viktimoj de frosto. Rigardu: la ĉielo sereniĝas kaj malvarme blovas jam el nordo. Fratoj, nia danĝero estas terura. 06333
Bottom
06333
Top
JUHANI: Átok és halál! Ki okozta mindezt? JUHANI. Malbeno kaj morto! Kiu kaŭzis ĉi tion? 06334
Bottom
06334
Top
TUOMAS: Ki okozta! Még te kérdezed, te égetnivaló? Ha most azt tenném, amit kellene, belöknélek e parázshalom kellős közepébe. TUOMAS. Kiu! Vi, nutraĵo de fajro, ĉu vi ankoraŭ deman-das? Se mi nun agus juste, mi vin puŝus tien por rostiĝi en ardanta cindro. 06335
Bottom
06335
Top
JUHANI: Kevés lenne ahhoz egy Tuomas ereje, nagyon kevés lenne. Azonban átkozott legyen az az ember, aki ezt a pokoli éjt a fejünkre idézte! JUHANI. Neniam tion farus unu Tuomas, neniam. Sed malbenita estu tiu viro, kiu kaŭzis ĉi tiun inferan nokton! 06336
Bottom
06336
Top
TUOMAS: Juhani önmagát átkozza el. TUOMAS. Li malbenas sin mem. 06337
Bottom
06337
Top
JUHANI: Átkozott legyen az az ember, vagyis Jukola Tuomas. JUHANI. Malbenita estu tiu viro, nome Tuomas Jukola. 06338
Bottom
06338
Top
TUOMAS: Mondd még egyszer! TUOMAS. Diru tion duan fojon. 06339
Bottom
06339
Top
JUHANI: Jukola Juhani fia, Tuomas mindennek a bajnak az oka. JUHANI. Tuomas filo de Juhani Jukola estas kulpa pri ĉi ĉio. 06340
Bottom
06340
Top
AAPO: Tuomas! AAPO. Tuomas! 06341
Bottom
06341
Top
SIMEONI: Juhani! SIMEONI. Juhani! 06342
Bottom
06342
Top
LAURI: Csönd legyen! LAURI. Kviete! 06343
Bottom
06343
Top
TIMO: Most nem fogtok hajba kapni, de nem ám, ti bitangok! Csöndesen, csak csöndesen, és melegedjünk testvériesen, békével. TIMO. Nun vi ne povas kunpuŝiĝi, vi ne povas, vi sentaŭ-guloj. Jes, jes, ni kondutu nur dece kaj varmigu nin frate. 06344
Bottom
06344
Top
SIMEONI: Ti istentelenek! SIMEONI. Vi malpiuloj! 06345
Bottom
06345
Top
AAPO: Félre most a haraggal és civódással, mert szörnyű halál fenyeget mindnyájunkat. AAPO. Malamon kaj malpacon for, kiam nin minacas la plej mizcra morto. 06346
Bottom
06346
Top
TUOMAS: És ki az oka, ki az oka? TUOMAS. Kiu estas kulpa, kiu estas kulpa? 06347
Bottom
06347
Top
JUHANI: Én ártatlan vagyok benne. JUHANI. Senkulpa cstas mi. 06348
Bottom
06348
Top
TUOMAS: Ártatlan! Tüzes mennykő! Rögtön elevenen megeszlek! TUOMAS. Senkulpa! Brila fajro! Mi manĝos vin vivanta! 06349
Bottom
06349
Top
AAPO: Nyugalom, csak nyugalom! AAPO. Dece, dece! 06350
Bottom
06350
Top
SIMEONI: Az isten szerelmére, legyetek békével! SIMEONI. Pro Dio, dcce! 06351
Bottom
06351
Top
AAPO: Hogy ki okozta, ki nem, ezt most hagyjuk eldöntetlenül, mivel a gyors futás az egyetlen menekvésünk. Porrá égett a tanyánk, és mi szinte meztelenül állunk a havon. Ugyan mit ér ez az egy szál vászon-pendely? Még jó, hogy a puskánk és lőporunk megmaradt a kamrában, mert a fegyverre szükségünk lesz. A Teerimáki felől farkasok üvöltése hallik. AAPO. Senkulpa aŭ kulpa, tio restu nesolvita nun, ĉar forrapido estas nia sola savo. Nia domo estas cindro, kaj preskaŭ nudaj ni staras sur neĝokrusto. Kian valoron mi donas al ĉi tiu krudlina ĉemizoĉifonaĵo? Bone por ni, ke restis al ni la pafiloj kaj la municio tie en la provizejo; ĉar armilojn ni bezonas nun. De Tetromonto aŭdiĝas hurlado de lupoj. 06352
Bottom
06352
Top
TUOMAS: Mit tegyünk hát? TUOMAS. Kion ni do faru? 06353
Bottom
06353
Top
AAPO: Nem tudok jobb tanácsot, mint hogy rohanjunk el Jukolába, fussunk versenyt a fehér halállal. Ketten lovagoljanak mindig Valko hátán, a többiek pedig futva kövessék őket. így legyen: lovagoljunk és fussunk felváltva. Lovunk segítségével nem kell egész úton taposnunk a havat, s ha Isten segít, még talán megmenekülhetünk. AAPO. Mi ne scias alian rimedon ol rapidi al Jukola, rapidi pro la pala morto. Du ĉiam rajdu sur Blanko kaj la aliaj sekvu ilin kurante. Tiel okazu: alternc kurante, alternc rajdante. Pcr helpo de nia ĉevalo ni ne bezonos pistadi la neĝokruston per niaj piedoj la tutan vojon, kaj per helpo de Dio ni eblc saviĝos ankoraŭ. 06354
Bottom
06354
Top
JUHANI: Hanem veresre fagy a lábunk, mielőtt beérünk Jukolába, a meleg kemence mellé. JUHANI. Sed certc estos niaj piedoj kvazaŭ molaj rapoj, antaŭ ol ni staros en la ĉambrego de Jukola, ĉe varmo de ŝtipofajro. 06355
Bottom
06355
Top
SIMEONI: Mégis ez az egyetlen reménységünk. Ezért hát fussunk, rohanjunk. A szél erősödik, s az ég alja kitisztul. Rohanjunk hát! SIMEONI. En tio estas tamen nia sola espero. Kaj tial ni rapidu. La vento jam plifortiĝas kaj la ĉiela volbo nudiĝas. Ni rapidu! 06356
Bottom
06356
Top
EERO: Ütött halálunk órája! EERO. Nia morto venis! 06357
Bottom
06357
Top
JUHANI: Vége van a hét Jukola testvérnek! JUHANI. Jen la sorto de la sep filoj de Jukola! 06358
Bottom
06358
Top
SIMEONI: Szörnyű veszély fenyeget, de erős az Egeknek Ura. Rohanjunk! SIMEONI. Nia danĝero estas tcrura, sed forta estas la Sin-joro en la alto. Ni rapidu! 06359
Bottom
06359
Top
TUOMAS: Elő a kamrából a puskákat és tarisznyákat! TUOMAS. El la provizejo Ia pafilojn kaj ia tornistrojn! 06360
Bottom
06360
Top
JUHANI: Borzalmas éj! Emitt a csikorgó fagy, amott üvöltő, éhes farkasok fenyegetnek. JUHANI. Terura nokto! Ci tic nin minacas krcviga mal-varmo, tic malsataj, hurlantaj lupoj. 06361
Bottom
06361
Top
TIMO: Mi is, Valko is veszélyben forgunk! TIMO. En danĝcro ni estas kaj Blanko kaj ni mem. 06362
Bottom
06362
Top
JUHANI: Mi magunk még nagyobban. A csupasz ember, úgy hallottam, télen a farkasok kedvenc pecsenyéje. JUHANI. Ni mem en ankoraŭ pli granda. Nuda homo, tiel mi aŭdis, estas al lupo favorata rostaĵo en vintro. 06363
Bottom
06363
Top
TIMO: Embernek és sertésnek, úgy hallottam, egyforma az íze, és tudott dolog, hogy télen a disznóhús az Ordas úr legkedvesebb eledele. Alaposan benne vagyunk a pácban, ez tagadhatatlan. TIMO. Kaj viro kaj porko, tiel ni aŭdis, gustas egale, kaj tion oni scias, ke porko estas en vintro preferata manĝajo de Vosto-Henriko. Severaj estas antaŭ ni la paragrafo kaj la ordono, tion oni ne povas nei. 06364
Bottom
06364
Top
JUHANI: Ugyan mit tegyünk? JUHANI. Kion ni faros? 06365
Bottom
06365
Top
AAPO: Sebesen, mint a boszorkányok nyila, rohanjunk Jukolába, még mielőtt foga lenne a fagynak, és égő hidegével megdermesztené a vért ereinkben. Fel Jukolába, a farkasüvöltéstől visszhangzó Teerimákin át! A farkasok ellen van fegyverünk, de a deres sza-kállú Fagy király ellen nincsen. AAPO. Al Jukola kvazaŭ sorĉistaj sagoj tra la nokto, antaŭ ol Ia frosto pliardiĝos kaj glaciigos nian sangon per brulanta malvarmego. En direkto al Jukola trans la kriegantan Tetro-monton! Kontraŭ lupoj ni havas armilojn, sed ne kontraŭ la glacibarba reĝo Frosto. 06366
Bottom
06366
Top
TUOMAS: Itt vannak a puskák és tarisznyák. Most hát vállra a fegyvert, és hátra a tarisznyát mindenki. Retten üljenek lóra, mi, többiek meg talpaljunk a nyomukban, ahogy csak erőnktől telik. De rohanjunk, rohanjunk, halhatatlan lelkünk kedvéért! TUOMAS. Jen la pafiloj kaj la tornistroj. Nun la pafilon sur la ŝultron kaj la tornistron sur la dorson, ĉiu viro. Kaj du komencu rajdi, ni aliaj postkuros plenforte. Sed ni rapidu, ni rapidu pro niaj senmortaj animoj! 06367
Bottom
06367
Top
JUHANI: Északon derülni kezd, és ragyognak a csillagok. Haj, haj! Hanem rohanjunk hát! JUHANI. La nordo sereniĝas kaj la steloj brilas! Hi, ha! Sed ni rapidu! 06368
Bottom
06368
Top
AAPO: Holnap majd elviszünk innen minden szerszámot és holmit, amit a tűz meghagyott; holnap eljövünk, és magunkkal visszük a kakast és a macskát is. Ezt az éjt még kibírják itt a forró parázs mellett. Azonban Killi és Kiiski, két hűséges társunk, jöjjenek velünk az útra. De hol vannak a kutyák? AAPO. Morgaŭ ni forprenos de ĉi tie Ia aĵojn kaj ilojn, kiujn postlasis al ni la fajro; morgaŭ ni venos kaj forportos ankaŭ la katon kaj la kokon. Ci tiun nokton ili elportos mal-varmon ĉi tie ĉe la ardaĵo. Sed Killi kaj Kiiski iru kun ni kiel fidelaj kunuloj. — Kie ili estas? 06369
Bottom
06369
Top
TUOMAS: Hírük-nyomuk sincsen. Csönd, füleljünk csak! TUOMAS. Ili ne estas videblaj. — Silente! ni aŭskultu. 06370
Bottom
06370
Top
EERO: Már valahol messze futnak. Onnan a hegy mögül hallatszik a csaholásuk. EERO. Malproksime de ĉi tie ili jam kuras. Tie ja estas aŭdebla ilia bojado, post la monto. 06371
Bottom
06371
Top
TUOMAS: Egy hiúzt kergetnek; a hiúz bizonyára itt ment el a házunk mellett, s a kutyák megszagolták a nyomát. De hadd vadásszanak kedvük szerint; most nem törődhetünk velük, mert veszélyes útra kell indulnunk. TUOMAS. Linkon ili pelas, kaj verŝajne tiu linko preter-pasis nian domon, postlasante siajn spurojn al Ia hundoj. Sed ili pelu laŭ sia volo; nun ni devas forgesi ilin kaj rapidigi nian severan ekveturon. 06372
Bottom
06372
Top
JUHANI: Legyen hát! Az élet és a halál ölre mentek egymással, mint két dühös kan medve. JUHANI. Estu tiel! Ĉar la vivo kaj Ia morto alkroĉiĝis unu al la alia kiel du virursoj. 06373
Bottom
06373
Top
AAPO: Szedjük hát össze minden erőnket! AAPO. Nun elpremu el vi ĉiujn fortojn! 06374
Bottom
06374
Top
JUHANI: Feszítsük meg a végsőkig testünk és lelkünk minden erejét! JUHANI. La fortojn de niaj animo kaj korpo ĝis osto-cerbo! 06375
Bottom
06375
Top
TUOMAS: Gondoljuk meg: a legszörnyűbb halál fenyeget bennünket! TUOMAS. Memorante ke nin minacas la plej mizera morto. 06376
Bottom
06376
Top
JUHANI: Kétfelől is rémes halál fenyeget. Hű, haj! Most vagy megfagyunk, vagy megesznek, vagy nemsokára száraz szalmán, meleg kemence mellett állunk. Egyike e három közül egy órán belül meg fog történni. De nem segít itt a nyafogás; összeharapom a fogam, s kettéhasítok akár egy mérföld széles jéghegyet is. JUHANI. EI du flankoj nin minacas la nigra morto. Hi, ha! nun la nazo en glacio aŭ la intestoj sur la tero, se ne staros tiu knabo post ioma tempo sur glata pajlo en lumo de fajro. Unu el ĉi tiuj tri plenumiĝos post unu horo. Sed ne helpas ĉi tie hezitado, tute ne, sed kunpremante la dentojn mi nun fendus eĉ glacimontojn, mejlojn dikajn. 06377
Bottom
06377
Top
SIMEONI: Lássunk hát neki, Isten segítségével. SIMEONI. Ni penu en la nomo de la Sinjoro kaj per lia helpo. 06378
Bottom
06378
Top
JUHANI: Az ő segedelmével. Mert saját erejéből ugyan mire menne itt az anyaszült ember? Ajánljuk hát magunkat az ő védelmébe. JUHANI. Per lia helpo. Kion povas ĉi tie per sia propra forto homo naskita de virino? Sed ni kuraĝu. 06379
Bottom
06379
Top
EERO: Induljunk hát minden további szószaporítás nélkül. EERO. Ni ekiru sen ia hezito plu! 06380
Bottom
06380
Top
JUHANI: És minden félelem nélkül. Induljunk! JUHANI. Kaj sen ia timo! Ni ekiru nun! 06381
Bottom
06381
Top
TUOMAS: Mindenki készen? Üljetek lóra, Simeoni és Eero, és vágtassatok Jukola felé, de úgy, hogy mi, akik gyalog rohanunk utánatok, mindig gebénk nyomában maradhassunk. TUOMAS. Ciuj estas do pretaj. Eero kaj Simeoni, sidiĝu sur la dorson kaj ekrajdu en direkto al Jukola, sed tiel ke ni restos proksime ĉe la hufoj de nia ĉevalaĉo, ni, kiuj rapidas piede post vi en la neĝo. 06382
Bottom
06382
Top
Így indultak útnak a testvérek: meztelenül, csupán egy szál vászoningben, hátukon a tarisznyával, vállukon vagy kezükben a fegyverrel. így indultak éji, téli útra, menekülve a fagy elől, mely Észak ingoványairól támadt rájuk. De a fagy nem öltötte fel legrettentőbb ábrázatát: az időjárás még nem változott kegyedenül zordonná. Igaz, olykor kitisztult az ég homloka, azonban vitorlázó felhők újból eltakarták, s az északi szél is csak szelíden fújdogált. A testvérek rég hozzáedződtek a hideghez; bőrüket sok csikorgó fagy jól kicserzette, és régebben, rakoncátlan gyermekkorukban, néha órákon át mászkáltak meztelen lábbal a magas hófúvásokban. De mégis rettentő, szörnyen rettentő volt ez az út Impivaa-rától Jukoláig. Szívükben szorongó félelemmel, szaporán vágtattak előre. Legelöl, Valko hátán lovagolva, Eero és Simeoni nyargalt, a többiek pedig futva futottak utánuk, s lábuk nyomán kavarogva porzott a hó. Az Impivaara tisztásán, a forróságot lehelő kemence mellett már csak a kakas és a macska ült, bánatosan meredve az elszenesedő parazsakra. Tiel ili ekiris: nudaj, vestitaj nur per krudlina ĉemizo kaj ĉiu portante sian tornistron sur Ia dorso kaj sian pafilon sur la ŝultro aQ en Ia mano. Tiel ili ekiris sur la vintran, noktan vojon, serĉante savon for de frosto, kiu sin ĵetis sur ilin el Ia marĉoj de Nordo. Sed ĝi tamen ne venis kun sia plej terura vizaĝo, ĉar la vetero ne fariĝis plej malmilda ĉi tiun fojon. Certe iam kaj tiam la frunto de la ĉielo malkovriĝis, sed vel-veturantaj nuboj ĝin ree kovris, kaj modere blovis el nordo. La fratoj estis ankaŭ konatuloj de la malvarmo, en multaj akraj frostoj ilia haŭto estis hardita, kaj antaŭe, kiel petolemaj knaboj, ofte ili pistadis neĝamasojn per nudaj piedoj, tutajn horojn. Sed terurega estis al ili tamen nun Ia ekskurso de Impivaara al Jukola. Ili kuris rapide antaŭen, kun teruro en la koro. Antaŭe, sur la dorso de Blanko, rajdis Eero kaj Si-meoni, la aliaj postsekvis kurante tute proksime, tretante la neĝon de la dezerto, kiu flugis ĉirkaŭen pro la kurado. Sed sur la deklivo de Impivaara ĉe la ardanta ŝtonfajrujo sidis la kato kaj la koko, malgaje rigardante la karbiĝantan fajron. 06383
Bottom
06383
Top
A falu felé rohantak a testvérek. Már maguk mögött hagyták a Sompio-lápot, s a Teerimáki felé közeledtek, ahonnan egyre erősebben hallatszott a farkasok hátborzongató üvöltése. Egy fiatal fenyvesben, a láp és a Seu-nala Jaakko irtásföldje között aztán váltottak a lovasok: Simeoni és Eero leszálltak a lóról, s helyüket másik két fiú foglalta el. Utána rögtön folytatták útjukat: végigrohantak a dombháton, átszelték a viertolai utat s a zúgó, széles fenyvest. Végül már ott jártak a sziklás Teerimáki közelében, s ekkor egyszeriben elhallgatott a farkasok zűrzavaros üvöltése. Nemsokára fenn álltak a hegy gerincén, s hagyták, hogy lovuk kifújja magát; a lovasok újból leszálltak, s helyükbe másik két ember ült. Még mindig ott álltak a havas sziklán; fejük felett sivított az északi szél, egy pillanatra kitisztult az ég boltozata, s a Göncöl rúdja azt mutatta, hogy éjfél után jár az idő. La fratoj rapidis en direkto al la vilaĝo, postlasis jam la marĉon Sompio kaj proksimiĝis al Tetromonto, de kie daŭre estis aŭdebla la terura hurlado de lupoj. Sed en arbetaĵo, inter la marĉo kaj la ekskulturejo de Seunala Jaakko okazis ŝanĝo de la rajdantoj: desaltis Eero kaj Simeoni kaj du el Ia fratoj ilin anstataŭis. Sen halto ili daŭrigis la vojon, kuris laŭ la dorso de la erikejo, trans la vojon de Viertola kaj poste tra la vasta, zumetanta pinaro. Sed fine la roka Tetromonto proksimiĝis kaj subite finiĝis la multbrua voĉo de la Iupoj. Baldaŭ la fratoj staris sur la dorso de Ia altajo kaj Iasis sian ĉevalon ripozhalti; la rajdantoj malsupreniris de sur la dorso kaj du aliaj okupis ilian lokon. Ankoraŭ ili staris sur la neĝo-kovrita roko; la nordvento blovis, Ia ĉiela kupolo klariĝis ree por momento, kaj la vosto de Granda Urso montris, ke jam pasis la meznokto. 06384
Bottom
06384
Top
Kissé kipihenve magukat, lerohantak a sima hegyi úton, majd pedig, mikor a végére jutottak, befordultak a sötét fenyvesbe. Ijesztően komor volt körülöttük a természet; sápadtan tekintett alá a hold, kuvik huhogott, és itt-ott, a fák alatt különös árnyak meredeztek, mintha óriási medvék lettek volna: kidőlt fenyők magasra tornyosodé, mohos gyökerei voltak. Mint kővé fagyott kísértetek, mozdulatlanul bámulták ezek a medvealakzatok azt a különös menetet, mely sebesvágtatva futott el mellettük. Köztük s körülöttük azonban ijesztő mozgolódás keletkezett a komor fenyvesben. Éhes farkasok kezdtek ólálkodni a testvérek körül, s egyre közelebb és közelebb merészkedtek. Hol előttük, hol mögöttük suhantak át az úton, majd meg az út két oldalán, a fenyők közt loholtak. Vérszomjasán, ingerülten követték az impivaarai menekülőket, és ropogva tördelték a fenyők száraz gyökereit. Remegve, fújtatva futott Valko, és lovasai alig tudták fékezni rémült rohanását. Az ordasok azonban egyre merészebbek, szemtelenebbek lettek; vérszomjasán lihegve olykor egész közel suhantak el a csapat mellett, s a testvérek, hogy elriasz-szák őket, hol jobbra, hol balra közibük durrantottak. Ezzel azonban korántsem sikerült messze kergetniük a bestiákat. Sed ripozinte ili ree rapidis malsupren laŭ la glata mont-vojo, kaj kiam ĝi finiĝis, ili eniris en malluman picearon, kaj melankolia staris la naturo ĉirkaŭ ili. La luno rigardis pala malsupren, gufoj kriadis, kaj tie kaj ie en Ia sino de la arbarego staris stranga fantomo, simila al arbara urso, terure granda: la supren leviĝintaj, muskaj radikoj de falintaj piceoj. Sen-movaj kvazaŭ glaciiĝintaj fantomoj fikse rigardiŝ tiuj urs-bildoj la strangan karavanon, kiu rapide kuris preter ilin. Tiel ili rigardis senmove, sed inter ili, ĉirkaŭ ili en la densa picearo aperis baldaŭ timiga moviĝo. La malsataj lupoj ĉirkaŭiris la fratojn, proksimiĝis al ili pli kaj pli. Jen antaŭe, jen poste, saltante trans la vojon aŭ ambaŭflanke de la vojo, inter piceoj, ili estis vidataj en rapida kurado. Koleraj, sangon soifantaj ili sekvis la noktajn forkurintojn el Impivaara; kaj sekaj branĉoj de piceoj kraketis kaj bruetis rompiĝante. Tremante kaj spiregante kuris la timema Blanko; kaj Ia viro, kiu rajde sidis antaŭe, povis apenaŭ malhelpi ĝin kuri tro rapide. Sed pli kaj pli malrespekta fariĝis la kuraĝo de la rabobestoj. Spiregantaj pro sangosoifo ili ofte preterkuris la fratojn tute proksime; kaj por timigi ilin ekkrakegis iam kaj tiam la pafiloj de la fratoj, jen dekstren jen maldekstren. Sed malgraŭ tio ili tamen ne tro malproksimiĝis. 06385
Bottom
06385
Top
Midőn a tűz által letarolt, tágas Kiljava-mezőre értek, melyen csak itt-ott állt, héják és fülesbaglyok szállásaként, egy-egy kiszáradt, girhes fenyőtörzs, a farkasok merészsége ijesztően megnőtt, és kegyetlen veszedelemben forogtak a testvérek. Ekkor épp Tuomas és Timo ültek a ló hátán, a többiek azonban, kik gyalogszerrel futottak a nyomukban, hirtelen megálltak, és egyszerre sortüzet adtak üldözőikre, melyek ettől megrémülve kissé meghátráltak. A testvérek újból vágtatni kezdtek, azonban a farkascsorda nemsokára már megint ott zsi-vajgott a nyomukban, és nagyobb volt a veszély, mint valaha. Tuomas ekkor megállította a lovat, és harsányan felkiáltott: „Akinek töltetlen a fegyvere, töltse meg nyomban! De szélsebesen ám!” így kiáltott Tuomas, leszállt a lóról, s meghagyta Timónak, hogy fogja keményen Valko zabláját. A testvérek megálltak, és megtöltötték puskáikat; sem lábukban, sem más testrészükben semmi hideget sem éreztek. Úgy ötven lépéssel odább megálltak a farkasok is, sóvár szemüket folyton reájuk szegezték, és izgatottan csóválták farkukat. Felhőtlenül derengett felettük az ég boltozata, és tiszta holdvilág sütött le a mezőre. Renkonte venis Ia vasta, bruldifektita erikejo Kiljava, kie dise staris kelkaj sekiĝintaj pintrunkoj, sidlokoj por akcipitroj kaj gufoj. Ĉi tie la kolero de la lupoj jam fariĝis timiga kaj granda estis la danĝero al la viroj. Tuomas kaj Timo rajdis tiam, sed la aliaj, kiuj piede kuris poste, haltis subite kaj ek-pafis preskaŭ samtempe fortan salvon kontraŭ siaj persekutan-toj, kiuj ektiminte nun retiriĝis al ioma distanco de ili. La viroj ree kurrapidis antaŭen; sed ne daŭris longe antaŭ ol aŭdiĝis la kurado de la embuskanta Iuparo proksime al ili, kaj Ia danĝero estis pli granda ol iam antaŭe. Tiam Tuomas haltigis la ĉe-valon kaj diris pcr laŭta voĉo:»viro, kies pafilo estas malplena ŝargu ĝin tuj! Li rapidu kiel fajro kaj neĝoblovo!» Tiel li kriis kaj desaltis, ordonante al Timo firme bridi Blankon. La fratoj staris nun kaj ŝargis, kaj ili ne sentis malvarmon, nek en siaj piedoj nek en aliaj membroj de sia korpo. La rabobestoj ankaŭ haltis, kvindek paŝojn de la fratoj, senĉese fiksante siajn avi-dajn okulojn al ili, svingante la vostojn en ekscito. — Kaj malkovrita de nuboj estis la ĉiela kupolo, el kiu la brilanta luno nun rigardis la erikejon malsupre. 06386
Bottom
06386
Top
TUOMAS: Töltve vannak a puskák? TUOMAS. Cu niaj pafiloj estas ŝargitaj? 06387
Bottom
06387
Top
AAPO: Töltve. Mi a szándékod? AAPO. Tio estas farita. Kio estas via intenco? 06388
Bottom
06388
Top
JUHANI: Mindnyájan egyszerre: tűz! JUHANI. Ciuj samtempe denove! 06389
Bottom
06389
Top
TUOMAS: Nem, ha kedves az életetek. Legalább egyikünknek mindig töltve legyen a fegyvere, erre ügyeljetek. Lauri, neked van a legbiztosabb kezed s a legélesebb szemed; lépj hát ide mellém. TUOMAS. Ne, se nia vivo estas al vi kara. Ciam estu ŝargita ies pafilo; tion vi memoru. Lauri, vi ja havas la plej firman brakon kaj plej akran okulon, paŝu ĉi tien apud min. 06390
Bottom
06390
Top
LAURI: Itt vagyok. Mit akarsz? LAURI. Ci tie mi staras. Kion vi volas? 06391
Bottom
06391
Top
TUOMAS: Az éhes farkas felfalja sebesült testvérét is. Ha ezt sikerülne elérnünk, úgy talán megmenekülhetünk. Próbáljuk meg hát! Lauri, vegyük célba ott balra az elsőt, és tüzeljünk rá mi ketten egyszerre. Ti, többiek azonban takarékoskodjatok a golyóval. Lauri, célozd meg jól, mint a sas, és pufifants oda, mikor azt mondom: most! TUOMAS. Malsata lupo manĝas eĉ sian sangantan fraton. Se ni povus kaŭzi tion, ĝi estus nia savo. — Ni penu, Lauri, tiun unuan maldekstre ni celu kaj malŝargu samtempe, sed ŝparu vian municion, vi aliaj. Lauri, celu nun precize kvazaŭ aglo kaj Iasu ekfulmi kiam mi diros: nun. 06392
Bottom
06392
Top
LAURI: Készen vagyok. LAURI. Mi estas preta. 06393
Bottom
06393
Top
TUOMAS: Most! TUOMAS. Nun. 06394
Bottom
06394
Top
Ebben a pillanatban eldördült a két testvér puskája, s a farkasok ijedten rebbentek szét. Egyikük azonban ott fetrengett a földön, s hiába igyekezett a többiek után vonszolni magát, nem sikerült. A testvérek újból teljes erővel futni kezdtek: hatan gyalog, Timo pedig előttük lóháton. így telt el néhány pillanat. A menekülő farkasok nemsokára megálltak, megfordultak, és megint hevesen üldözőbe vették az éj vándorait. Magasra szállt a felkavart hó, s megremegett a széles Kiljava-mező, midőn falkájuk átrohant rajta. Szélsebesen elérték vérében fetrengő társukat, elrohantak mellette, azonban rögtön meg is fordultak, mivel orrukat megcsapta a friss vér csábító illata. Farkukat csapkodva, a havat kaparva ott keringtek körülötte, s az éjben tüzesen csillogott vágytól és kíntól lángra gyúlt szemük. Végül szörnyű acsarkodással rárontottak sebesült testvérükre, és borzalmas lárma, marakodás verte fel a tisztást, mintha összedűltek volna az ég oszlopai. Remegett a föld, s a hó szennyes, utálatos kásává változott, mikor iménti társai cafatokká tépték az erdő hát, kinek vérét Lauri és Tuomas éles golyói megcsapolták. Nemsokára újból elcsendesedett az éji mező. Csupán elfojtott szusszanások s a csontok ropogása hallatszott, ahogy a vadak véres képpel, lángoló szemmel szétmarcangolták, fölzabálták áldozatukat. Tiam ambaŭ malŝargis en la sama momento, kaj rapide forkuris la lupoj. Tamen unu el ili restis sur la kampo, penante rampe aliĝi al la aliaj, sed ne povis. La viroj rajdis ree antaŭen plenforte: ses fratoj kuris piede, Timo sola rajdis antaŭe. Kaj tiel pasis ioma tempo. Baldaŭ la forkuro de la Iupoj inter-rompiĝis, ili revenis rigardantc arde la noktan vojaĝantaron. La ĉirkaŭfluganta ncĝo muĝis kaj Ia vasta erikejo Kiljava re-sonis, kiam ili bande alkuregis. Kun fajra rapideco ili venis al sia en sango rampanta kamarado, kuris preter ĝin, sed revenis baldaŭ, kiam la alloga odoro de sango atingis iliajn naztruojn. Ili returniĝis: la vostoj svingiĝis, la neĝo ĉirkaŭflugis kaj fajrerojn eligis en la nokto Ia okuloj de pasio'kaj dezirego. Tiam terure grimacante ili amase sin ĵetis sur sian vunditan fraton, kaj sur la erikejo estiĝis tumulto kaj bruado terura, kvazaŭ la fostoj de la alto falus. La tero tremis kaj la neĝo fariĝis terura kaĉo, kiam la antaŭaj amikoj diskarnigis la arbaran filon, kies sangon elfluigis la precize celitaj kugloj de Tuomas kaj Lauri. Sed silento regis denove sur la nokta erikejo. Nur mallaŭta spirado kaj krakado de ostoj aŭdiĝis, kiam la rabobestoj, kun sangaj vizaĝoj kaj malice brilantaj okuloj, ŝirante manĝis sian viktimon. 06395
Bottom
06395
Top
Ijesztő ellenfeleiktől távol haladtak már a testvérek, és fülükben kellemesen zengett a farkasok gyilkos üvöltése a Kiljava-mezőn, hiszen ez nekik a menekülést jelentette. Kuttila széles rétje következett: útjuk itt a tisztást megkerülve vezetett tovább a dombos terepen. De a testvérek úgy határoztak, hogy időnyerés céljából egyenesen átvágnak a réten. Egy emberként nekidűltek a kerítésnek, s az recsegve leszakadt, mire Valko, hátán két lovasával, átlépett a ledöntött kerítésen, és lovasainak ostorától űzve futni kezdett a sima réten át. Nyomában pedig ott rohantak azok a testvérek, akik éppen sorosak voltak a gyaloglásban. A réten át vezetett a téli szánút is a templom felé, s épp ekkor három lovasszánon utasok poroszkáltak arra. A lovak és utasok szörnyen megrémültek, midőn meglátták a testvérek észak felől közelgő csapatát. A sápadt holdvilágnál hét embert láttak, egy szál pendelyben, vállukon puskával, előrontani az erdőből. Azt hitték szegények, hogy Impivaara barlangjaiból egy csapat gonosz manó támadt most rájuk. Nagy volt a lárma és riadalom a réten: a lovak megbokrosodva ide-oda rohanni kezdtek, az egyik ember kiabált, a másik imádkozott, a harmadik káromkodott vagy üvöltözött. A testvérek azonban ügyet sem vetettek a nagy ribillióra, hanem bőszen futottak tovább a réten, Jukola felé, és mint a füst, porzott előttük a hó. Midőn a rét túlsó kerítéséhez értek, mindnyájan egyszerre nekidűltek: recsegve leszakadt a korlát, s ők újból a dombos erdei úton haladtak. Sed jam malproksime de siaj malamikoj la fratoj vagis, kaj ĉarme en iliaj oreloj sonis la lupa murdotumulto sur Ia erikejo Kiljava; tio estis por ili dolĉa kaj bona sciigo pri savo. Ili proksimiĝis al Ia vasta herbejo de Kuttila, ĉirkaŭ kiu alia vojo rondiris trans altaĵan regionon. Sed por gajni tempon ili decidis iri rekte trans tiun herbejon. Ili sin ĵetis kune kontraŭ barilon, ĝi rompiĝis, kaj Blanko, portante ree du el la fratoj, paŝis trans la renversitan barilon kaj ekkuris, vipata per la vergo de la viroj, laŭ la glata surfaco de la herbejo. Sed senprokraste rapidis poste tiuj el Ia fratoj, kies vico estis piedpremi la neĝon. Tra la herbejo iris vintra vojo al la preĝeja vilaĝo, kaj voja-ĝantoj kun tri ĉevaloj kaj tri sledoj iris ĝuste sur ĉi tiu vojo. Sed la viroj kaj ĉevaloj tre timiĝis vidante la fratojn proksi-miĝi el la nordo. En Ia lunbrilo ili vidis sep virojn en ĉemizoj kun pafiloj sur Ia ŝultro kaj kun sia ĉevalo aperi rapide. Kaj ili kredis, ke amaso da koleraj koboldaĉoj el la grotoj de Impi-vaara volas sin ĵeti sur ilin. Movado kaj bruo estis vigla sur la herbejo. Vivege rapidis Ia ĉevaloj de la vojaĝantoj, rapidis tien, rapidis ĉi tien kaj el la viroj jen iu kriis, jen alia benis, jen iu blasfemis laŭtvoĉe. Sed Ia fratoj apenaŭ rigardis ĉi tiun movadon, ili nur kuris rapide en direkto al Jukola trans la herbejon de Kuttila, kaj fume disŝprucis la neĝo antaŭ ili. Venis renkonte la alia barilo de Ia herbejo, iii sin ĵetis kune al ĝi, ĝi disrompiĝis kun krakego, kaj baldaŭ ili ree vagis sur la ait-aĵeta vojo. 06396
Bottom
06396
Top
Borzalmas és kegyetlen volt számukra ez az éj. Elkeseredetten, lélekszakadva, zihálva futottak, és szemükben, melyet konokul folyton hajdani otthonuk, a Jukola-ház felé meresztettek, reménytelen kétségbeesés csillogott. így rohantak szótlanul előre, és sebesen fogyott alattuk a havas út. Végül aztán, kiérve a Pohjan-pelto lejtőjére, a sápadt holdfényben a domb tetején meglátták a Jukola-tanyát, s ajkukról egyszerre szakadt fel a kiáltás: „Jukola! Jukola!” Lerohantak a domboldalon, mint megannyi szárnyas manó átrepültek az Oja-réten, felkapaszkodtak a dombra, s máris ott álltak a ház bezárt ajtaja előtt. Nem volt kedvük, sem idejük soká kopogtatni és várakozni a bebocsáttatásra, hanem minden erejükkel nekifeszültek, és nagy recsegéssel felpattant az erős pitvarajtó. A pitvarból sebbel-lobbal, nagy lármával berontottak a szobába, egyenesen a tűzhely elé, melynek hamvadó parazsa kellemes meleget árasztott feléjük. A tímár álomittas családja azonban szörnyen megijedt, mert azt hitték, hogy rablók törtek be hozzájuk. Sed ĉi tiu nokto estis por ili terurega. Ili kuris forte, kuris rapidege kaj spiregante, kaj malespero strabis el iliaj stangrigidaj rigardoj, kiujn ili senĉcse direktis al sia iama hejmo Jukola. Tiel ili plu rapidis antaŭen eĉ vorton ne dirante, kaj vigle forkuris sub iliaj piedoj la neĝa tero. Sed fine atinginte la kampaltaĵeton de Pohjanpelto, ili vidis en la pala lunlumo sur altaĵa rando la domon Jukola, kaj preskaŭ samtempe aŭdiĝis el iliaj buŝoj: »Jukola, Jukola!» Poste ili kuris laŭ la altaĵeto mal-supren, transpaŝis la Drenherbejon kvazaŭ flugilhavaj koboldoj, kaj kuris ree laŭ altajo supren kaj staris antaŭ la sojlo de la fermita dompordo. Ili ne havis tempon por frapi ĉe la pordo kaj atendi enirpermeson, sed ili sin ĵetis per sia tuta forto kontraŭ la vestiblan pordon, kiu krakante malfermiĝis. Kun bruo kaj piedfrapado ili rapidis el Ia vestiblo en la ĉambregon, kaj tie kiel ciklono al la karbaĵo de la fomo, kiu spiris al ili karan varmon. Sed tre ektimis ia duondormanta familio de la feltanisto, kredante ke rabistoj sin ĵetis sur ilin. 06397
Bottom
06397
Top
A TIMÁR: Miféle szörnyeteg tör be így becsületes ember házába karácsony szent éjjelén? Szólj, mert töltve a puskám! TANISTO. Kiu monstro tiel paŝas en Ia ĉambron de honesta viro ĝuste en kristnaska nokto? Diru; mia pafilo estas etendita! 06398
Bottom
06398
Top
TUOMAS: Hagyd békén a fegyvert, jóember! TUOMAS. Estu la pafilo en paco, viro. 06399
Bottom
06399
Top
AAPO: Csak nem fogsz saját házad népére lőni! AAPO. Ne pafu anojn de la propra domo. 06400
Bottom
06400
Top
JUHANI: Mi vagyunk itt az Impivaaráról, áldjon meg az isten! JUHANI. Ni estas, Dio induigu, el Impivaara. 06401
Bottom
06401
Top
TIMO: Az előbbi Jukola gazda hét gyermeke. TIMO. La sep filoj de la antaŭa Jukoia! 06402
Bottom
06402
Top
SIMEONI: Isten irgalmazzon nekünk! Hét árva lélek készül megtérni az örökkévalóságba ebben a szent minutumban. Isten irgalmazzon nekünk! SIMEONI. La Sinjoro nin indulgu! Sep animoj estas sur vojo al eterneco precize en Ia nuna terura momento. La Sin-joro nin indulgu! 06403
Bottom
06403
Top
JUHANI: Tűz emésztette meg derék kis házunkat ott az erdő mélyén, s vele együtt minden holminkat. Ide rohantunk hát, mint a nyulak, hiszen bűnös testünkön csupán egy szál pendely, kurta férfiümög maradt. Jaj, kegyetlenül megjártuk! JUHANI. Fajro bruligis nian bonan domon en la arbaro kaj ĉiujn niajn aĵojn. Ci tien ni nun rapidis kiel leporoj sen ia alia kovrilo sur nia mizera korpo ol ĉemizoĉifonaĵo, malionga vira ĉemizoĉifonaĵo. Kaj tio estis severa ludo. 06404
Bottom
06404
Top
A TIMÁRNÉ: Jaj, istenem! MASTRINO de TANISTO. Dio gardu. 06405
Bottom
06405
Top
A TIMÁR: Ó, ti nyomorultak! TANISTO. Ho vi, mizeruloj! 06406
Bottom
06406
Top
JUHANI: Hát ki látott ilyet? Úgy ülünk itt, mint hét verébfióka, és kegyelemért kiáltunk az Úrhoz. Ah, sírnom kell! JUHANI. Jes, ĉu ĉi tio vere estas tolerebla! Ci tie ni ja nun sidas kvazaŭ pigoj vokante la gracon de la Sinjoro. Ho, mi devas plori. 06407
Bottom
06407
Top
A TIMÁRNÉ: Ó, ti szegény gyermekek! Siess, öreg, éleszd fel a tüzet! MASTRINO. Vi mizeraj infanoj! Rapidu, edzo, kaj ek-bruligu fajron. 06408
Bottom
06408
Top
EERO: Jaj, szerencséden éj, jaj, mi szerencsétlenek! EERO. Ve, la malfeliĉa nokto, ve, ni malfeliĉuloj! 06409
Bottom
06409
Top
AAPO: Haj, borzalom éje, haj! AAPO. Ho, la terura nokto, ho ve! 06410
Bottom
06410
Top
SIMEONI: Ó, jaj! SIMEONI. Ho ve! 06411
Bottom
06411
Top
JUHANI: Ne sírj, Eero, ne sírj, Simeoni, egyet se búsulj, Aapo! Ne sírj, ne sírj, Eero testvérkém, hiszen most már védve vagyunk. Hanem pogány egy út volt! JUHANI. Ne ploru, Eero, ne ploru, Simeoni, ne plendu Aapo! Ne ploru, Eero, mia frato; ĉar nun ni estas sub ŝirmo. Sed estis tio vere turka marŝo! 06412
Bottom
06412
Top
A TIMÁRNÉ: Jaj, ti szerencséden gyermekek, jaj! MASTRINO. Ho ve, la homido ĉi tie! ho ve! 06413
Bottom
06413
Top
JUHANI: Kedves jó gazdasszony, a kend sírása és szomorúsága engem is újból könnyekre fakaszt. Jaj, jaj! Hanem ne sírjon, anyó, ne sírjon! Hiszen a fenevadak és a fagy elől mégis megmenekültünk, ideértünk keresztény felebarátok meleg tűzhelyéhez. Hála legyen érte a Jóistennek! JUHANI. Kara mastrino, via ploro kaj plendado kaŭzas al mi denove larmojn. Ho, sed ne ploru, mastrino, ne ploru! Ni ja jam saviĝis el la ungoj de rabobestoj kaj frosto ĉi tien al varmo de kristanaj proksimuloj. Kaj pro tio dankon al Dio. 06414
Bottom
06414
Top
TUOMAS: Szomorú, nagyon szomorú a helyzetünk. Hanem élesszenek számunkra lobogó tüzet, s hozzanak a padlóra néhány zsúp szalmát fekvőhelynek. Valkót pedig kössék be az istállóba, a jászolhoz. TUOMAS. Mizera, tre mizera estis nia stato. Sed faru por ni flamantan fajron, alportu ankaŭ du tri garbojn da pajlo por kuŝejo al ni sur la planko, kaj konduku Blankon en la stalon kaj metu por ĝi fojnon. 06415
Bottom
06415
Top
AAPO: Bocsássák meg, hogy a törvény nevében és életünk megmentésére ilyen erőszakosan kérünk segítséget és gondozást. De az életünk forog kockán! AAPO. Pardonu, ke ni en la nomo de la leĝo kaj pro nia vivo tiel malĝentile petas de vi helpon kaj zorgadon. Pro nia vivo, pro nia vivo. 06416
Bottom
06416
Top
JUHANI: Ó, kegyes őrzőangyalok! A lélek itt ül az orrom hegyén, és épp elszállni készül, örökre elszállani. Ha akad egy kis hús meg sör a házban, hát hozzák ide. Haj, ez volt aztán a nemulass! Soha el nem felejtem. Drága lelkünk és életünk kedvéért hozzatok egy kis húst meg jó meleg sört! JUHANI. Ho, vi anĝeloj de la graca interligo! la vivo sidas ja ĝuste en mia nazpinto preskaŭ forironta, preskaŭ forironta. — Se en la domo estas viando kaj biero, do alportu. — Jen, tio estis vera ludo, ŝvitbano, kiun ni memoros. — Alportu viandon kaj varmigitan bieron pro niaj karaj vivo kaj animo. 06417
Bottom
06417
Top
A TIMÁR: Ahogy csak telik tőlünk, kedves barátaim! De előbb világot gyújtok a szobában. Ah, ti szerencsétlenek! Egy szál pendelyben! TANISTO. Tiom, kiom ni povas, bonaj amikoj, kaj aranĝinte unue lumon en nia ĉambro. — Vi malfeliĉuloj! nur en ĉemizoj. 06418
Bottom
06418
Top
JUHANI: Nincs sapka a fejünkön, nincs bocskor a lábunkon. Nézze csak ezt a Szibilla-lábat, nézze! J U HA NI. Ne eĉ ĉifonaĵo sur la kapo nek ŝuaĉo sur la piedoj. Vidu tiujn piedojn de Sibila, vidu. 06419
Bottom
06419
Top
A TIMÁR: A hajam is égnek áll tőle. Gyere csak, anyjuk, nézd meg te is. TANISTO. Harojn ĉi tio starigas. Venu por rigardi, edzino. 06420
Bottom
06420
Top
TIMO: Nézzék csak az én lábamat! TIMO. Rigardu ankaŭ miajn krurojn. 06421
Bottom
06421
Top
JUHANI: Maz ehhez képest? Nézzék csak: mint a sült répa! JUHANI. Kio ili estas apud ĉi tiuj? Jen! Vidu, knabo, rostaĵon. 06422
Bottom
06422
Top
TIMO: Hát még ez! TIMO. Kaj ĉi tie! 06423
Bottom
06423
Top
JUHANI: Mi a te patád az enyémhez képest! JUHANI. Kio estas viaj kruraĉoj ĉi tie? 06424
Bottom
06424
Top
TIMO: Az enyém? Te csak hallgass! Nézzék: hát emberi hús ez? TIMO. Cu miaj? Nezorgu. Vidu nun. Cu ĉi tio estas homa karno? 06425
Bottom
06425
Top
A TIMÁR: Siess, anyjuk, nézd már! TANISTO. Rapidu, edzino, por rigardi. 06426
Bottom
06426
Top
A TIMÁRNÉ: Jóságos ég! Szegény gyermekek! MASTRINO. Ho, bonaj homoj kaj ĉielaj fortoj! 06427
Bottom
06427
Top
JUHANI: Hát rendjén van ez? Tuomas szeme is nedves. Ne sírj, Tuomas, ne sírj. De kérdem én: hát rendjén van ez? JUHANI. Jes, ĉu tio estas konvena? Eĉ la okuloj de Tuomas estas malsekaj. Ne ploru, Tuomas. — Kiel mi diras: ĉu estas konvene? 06428
Bottom
06428
Top
TIMO: így kell az ember borjának repülni tanulnia. TIMO. Tiel ja homido estas ĉi tie ĵetata. 06429
Bottom
06429
Top
A TIMÁRNÉ: Milyen vörös, milyen forró! Jóságos ég! MASTRINO. Kiel ili nun ruĝe lumas kaj brilas, ruĝe lumas kaj brilas! Ho, bonaj homoj! 06430
Bottom
06430
Top
TIMO: Mint vas a kohóban, mint izzó vas a kohóban. Hihihi! TIMO. Kvazaŭ fero en forĝforno, precipe la mola fero. Hi, hi! 06431
Bottom
06431
Top
A TIMÁR:né Milyen vörös, milyen vörös! Úrjézusom! MASTRINO. Tiel ruĝaj, tiel ruĝaj! La Sinjoro gardu! 06432
Bottom
06432
Top
JUHANI: Vörös bizony, „mint az izzó vörösréz”, ahogy a Biblia mondja. Isten irgalmazzon nekünk, nyomorultaknak! JUHANI. Ili havas aspekton de »brulanta latuno», kiel staras en la Biblio. Dio helpu nin mizerajn! 06433
Bottom
06433
Top
A TIMÁR:né Jaj, ti szegény gyermekecskék! MASTRINO. Ho, vi infanoj! 06434
Bottom
06434
Top
LAURI: Tegyék meg, amit kértünk, s amit megígértek. LAURI. Faru, kion ni petis kaj kion vi promesis. 06435
Bottom
06435
Top
AAPO: Könyörgöm: siessenek! A tüzet mi magunk is felélesztjük, hiszen van itt a sarokban hasábfa, pompás nyírfahasábok bőven. AAPO. Ni petegas: rapidu! Mem ni faros la fajron, ĉar ĉi tie en la angulo estas bruiŝtipoj, grandaj, betulaj brulŝtipoj. 06436
Bottom
06436
Top
JUHANI: Itt ülünk hát megint az öreg Jukola-tanyán, az ismert füstös gerendák alatt, és itt is maradunk május elsejéig. Hajdani jó házunk legyen e télre az otthonunk. JUHANI. Do en la malnova Jukola, sub la konataj, fulgaj plafontraboj ni sidas ree, kaj ĉi tie ni restos ĝis la unua de majo. La antaŭa ĉambrego estu ankoraŭ ĉi tiun vintron nia loĝejo. 06437
Bottom
06437
Top
TUOMAS: Hanem csak jöjjön el a tavasz! TUOMAS. Sed lasu la someron veni. 06438
Bottom
06438
Top
JUHANI: Csak jöjjön a tavasz, és új, az előbbinél is pom-pásabb ház fog emelkedni Impivaara tisztásán. JUHANI. Lasu la someron veni, kaj domo, pli pompa ol la unua, staros sur la deklivo de Impivaara denove. 06439
Bottom
06439
Top
TUOMAS: Mihelyt eltűnik a hó, újból baltacsapásoktól fognak visszhangozni erdők és hegyek, s a Jukola testvéreknek nem kell többé másoktól fedelet koldulniuk. TUOMAS. Kiam la neĝo nur estos malaperinta, eĥos anko-raŭ pro hakilfrapoj la arbaroj kaj la montoj, kaj la fratoj de Jukola ne bezonos almozpeti ventŝirmon de aliaj. 06440
Bottom
06440
Top
JUHANI: Úgy van, Tuomas! Feledjük el azt az átkozott civódást, mely tűzbe borította a tanyánkat, és képzeljük magunk elé az új házat, amit építeni fogunk. JUHANI. Bonege dirite. Tuomas, ni forgesu la malbenitan agon, kiu kaŭzis la bruladon de nia domo, kaj ni imagu en niaj animoj la novan domon, kiun ni konstruos ree. 06441
Bottom
06441
Top
TUOMAS: Tudd meg, hogy midőn elindultunk erre a félelmetes útra, szívemből már akkor eltűnt minden neheztelés. Tudd meg, hogy midőn útközben ott rohantál a nyomomban, és mint az úszó paripa, fújtál a nyakamba, majdhogy a szívem meg nem szakadt. TUOMAS. Sciu, ke jam ĉe ekiro al nia timinda veturo el mia brusto malaperis ĉiu kolero; kaj sciu, kiam vi sur la vojo, kurante post mi, spiris sur mian nukon kvazaŭ naĝanta virĉevalo, tio distranĉis mian koron. 06442
Bottom
06442
Top
JUHANI: Örvendezzünk hát, hogy véget ért az utunk, s újból meleg hajlék alatt vagyunk. íme, itt hozzák nekünk az ételt és italt, és íme, két hatalmas, selymes zsúpszalmát is kapunk. Adjunk hálát Istennek, kedves testvéreim! JUHANI. Tial ni ĝoju, ke tiu ekskurso estas finitakaj keni staras en varma domo ree. — Jen, oni portas al ni manĝaĵon kaj trinkaĵon kaj jen, du grandajn garbojn da brila pajlo. Ni danku Dion, karaj fratoj! 06443
Bottom
06443
Top
Vidáman lobogott a nyírfahasábokból rakott tűz, és pompás melegében kéjesen fűtőztek a testvérek. Ott álltak egy darabig mind a heten, sorban a tűz előtt, majd asztalhoz telepedtek, és nekiláttak a húsnak, kenyérnek, kolbásznak és meleg sörnek, amit a gazdasszony, a tímár könyörületes felesége rakott elébük. Maga a gazda Valkót vette gondjába: bevezette az istállóba, és szénát rakott a szegény pára elé. Végül, gazdáik nyomát követve, a kutyák is megérkeztek komor útjukról; nagy lihegve, farkcsóválva érkeztek meg, s szemük vidáman csillogott. A fiúk örvendezve fogadták őket: simogatták s minden módon becézgették ebeiket. Sed gaje flamis betula fajro, en kies ĉarma brilo la fratoj sin agrable varmigis. Starinte tie momenton, sep viroj en vico, ili altabliĝis por konsumi viandon, panon, kolbasojn kaj var-migitan bieron, kion ĉion la mastrino de la tanisto, kompatema virino, preparis ai ili. La mastro mem zorgis pri Blanko, kon-dukis ĝin en la stalon kaj plenigis per fojno la furaĝujon antaŭ ĝi. Fine, sekvante la postsignojn de la viroj, venis ankaŭ la hundoj de sia malgaja ekskurso, venis spiregante, svingante Ia vostojn, kaj pro ĝojo brilis iliaj okuloj. Kun granda ĝojo akceptis la fratoj ilin: kompatis kaj nutris ilin kaj karesis ilin ĉiumaniere. 06444
Bottom
06444
Top
Midőn a testvérek jól bevacsoráztak, ledőltek puha szalmaágyukra, és az álom könnyű leplébe burkolózva csakhamar elfelejtették az élet nehéz küzdelmeit. Edes-deden aludtak mindannyian, és még soká melegítette őket a lobogó tűz. Végül azonban kihunytak a lángok, elhamvadt a parázs, mire a gazdasszony elzárta a kéményszelepet, s a kemencéből pompás meleg áradt szét a szobába. Ekkor aztán a tímárné is ledőlt ágyára, s a szobában ismét teljes csönd uralkodott. Künn azonban ropogva táncolt a fagy a kerítések mentén, a csillagos ég alatt dühösen fújt az északi szél, s a mennyboltról mosolyogva nézett le a sápadt, sárga hold. Sed kiam la fratoj estis manĝintaj, ili kuŝiĝis sur sia pajla kuŝejo, kaj baldaŭ, volvitaj en la delikata vualo de dormo, iii forgesis la vivbatalon. Dolĉe ili dormis, kaj longe ankoraŭ ilin varmigis la flamanta fajro, ĝis fine ĝi malgrandiĝis kaj karbiĝis. Tiam la mastrino fermis la fornoklapon, kaj en la ĉambregon fluis el la forno dolĉa varmo; kaj poste la mastrino mem enlitiĝis, kaj ĝenerala silento regis en la ĉambro. Sed ekstere la frosto saltetadis igante la barilojn krakbrui, la nord-vento blovis forte sub la stelbrilanta ĉielo, de kie ia pala luno ridetante rigardis malsupren. 06445
Bottom

Fejezet 07 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
07001
Top
Kora tavasszal, még a darvak érkezése előtt, otthagyták a testvérek a Jukola-tanyát, és kiköltözve az Impi-vaara tisztására, azonnal teljes erővel nekiláttak, hogy új házat építsenek maguknak. Nemsokára már nehéz szálfák hevertek a sarokköveken, és gerenda simult gerenda mellé. Sokszor kora reggeltől késő estig szüntelenül csattogtak a balták, és dongott a nehéz sulyok; a ház négy sarkán Juhani, Aapo, Simeoni és Tuomas dolgoztak, a többiek pedig kifaragták, és emelőrudakon a magasba gördítették a gerendákat. Izzadt orcával, de vidám szívvel serénykedtek a testvérek, és büszkén nőtt, növekedett a házuk, friss gyantaillat töltötte be körös-körül a levegőt. Máskor viszont egész napok teltek el, mikor a testvérek ujjal sem nyúltak a baltához, hanem estétől estéig, sőt harmadnap reggelig mély álomban hortyogtak. En frua printempo, jam antaŭ la alveno de la gruoj, la fratoj forlasis la domon Jukola, fuĝis al la deklivo de Impivaara ree kaj komencis tuj per ĉiuj fortoj konstrui al si novan domon. Baldaŭ kuŝis sur la angulŝtonoj dikaj traboj, kaj trabotavolo aliĝis sur trabotavolo. Tiam dum multaj tagoj de sunleviĝo ĝis vespera krepusko la hakiloj klakis kaj Ia peza martelego krakis. Tie Juhani, Aapo, Tuomas kaj Simeoni sidis ĉiu sur sia angulo, sed la aliaj ĉirkaŭhakis kaj rulis sur oblikvaj dikaj stangoj la trabojn supren al la konstruloko. Ŝvitante sed gajanimaj ili ĉiam estis okupitaj, kaj konstante leviĝis la domo, kaj ĉirkaŭe estis sentebla freŝa rezinodoro. Sed pasis ankaŭ tagoj, kiam la fratoj ne eĉ movetis siajn hakilojn, sed ronkante en profunda dormo, pasigis sian tagnokton de vespero ĝis vespero kaj ankoraŭ ĝis la tria mateno. 07001
Bottom
07002
Top
Mégis, mielőtt a gabonaföldek sárgulni kezdtek volna a faluban, készen állott a testvérek háza az Impivaara tisztásán; ugyanazon a helyen, ugyanolyan alakban és nagyságban állott, mint az első, vagy még annál is büszkébben. És most, midőn erős házuk készen volt már, újból teljes erővel a vadászatnak láttak. Halászatra is, vadászatra is felszerelték magukat; hálóikkal, puskáikkal útnak eredtek, és tüzesen csillogó szemmel a kutyák is ott loholtak a nyomukban. Fáradhatatlanul járták az erdőket, hegyeket, lápokat, mocsarakat, és minden irányban át- meg átszelték a tó fényes tükrét, hogy eledelt szerezzenek mind pillanatnyi szükségletük, mind pedig a jövendő mogorva tél számára. A sűrű erdőknek s a mély tavaknak sok-sok lakója halálát lelte ilyenkor. Tamen, jam antaŭ ol la grenkampoj en la vilaĝo flaviĝis, staris la domo preta sur la deklivo de Impivaara, staris sur la sama loko, en la sama formo kaj stato kiel la unua; eĉ pli impona ĝi staris. Kaj nun la fratoj, kiam ilia firma domo estis preta, povis iri plenforte al siaj kaptekskursoj ree. Kaj por ĉasado kaj por fiŝkaptado en Linkolago ili sin ekipis, ekiris kun siaj armiloj, kaptiloj, kaj ankaŭ la hundoj sekvis ilin kun fajre brilantaj okuloj. Sen laciĝo ili travagadis arbarajn montojn, marĉojn kaj terojn kaj veturis ĉien sur Ia klara surfaco de la lago, akirante al si nutraĵon kaj por momento kaj por venonta severa vintro. Kaj tiam multaj loĝantoj de Ahtola kaj Tapiola perdis sian vivon. 07002
Bottom
07003
Top
Hanem most az öreg Tapló-Mattiról szeretnék mesélni, a testvérek egyetlen barátjáról a rengeteg erdőben. Öregapó volt már ez a Tapló-Matti; ott lakott néhány ezer lépésre az Impivaarától egy sűrű nyírfaligettel benőtt domb tetején. Kis kunyhójában egyes-egyedül lakott, és széles Háme-tartományban ő készítette a legpuhább taplót, ő fonta a legerősebb nyírfakéreg bocskorokat is; ezzel a mesterséggel bőségesen megkereste mindennapi kenyerét. Fiatalabb éveiben sokat barangolt fenn, északon, Pohjanmaaban; mint ügyes kocsislegény kísérte el oda a kerület esperesét, aki egészen a Lappföld határára költözött. Ott töltötte Tapló-Matti a következő nyarat is, és észak végtelen ingová-nyain medvére, borzra és darvakra vadászgatott. Ezekről a vadászkalandjairól sokat tudott beszélni, mert páratlanul éles emlékezőtehetsége volt, és amit egyszer látott vagy hallott, soha többé el nem felejtette. Kitűnő volt a megfigyelőképessége, és éles volt a szeme is: az őserdő úttalan útvesztőiben sem téved el soha. Nem volt olyan távoli hely, amelyről - ha egyszer már járt arra - ne tudta volna hajszálpontossággal, hogy mely irányban fekszik. Hüvelykujjával azonnal megmutatta az irányt, és hiába vitáztak vele, ő makacsul kitartott igaza mellett. Ha például megkérdezték tőle: „Merre van Vuokatti?”, ő ujjával a láthatár egyik pontja felé bökve megmutatta: „Ott van, ni; nézz csak az ujjam irányába; akár egyenest odalőhetnél. A kuusamói templom ott áll, annak a kis dombnak az irányában, s attól egy macs-kaugrásnyira jobb felé van Vuokatti.” S ugyanígy, ha megkérdezték tőle: „Hol van a porrassalmi csatatér?”, tétovázás nélkül rávágta, ujját a láthatár felé bökve: „Ott van; nézz az ujjam irányába; akár egyenest odalőhetnél.” Ilyen pontos ember volt az öreg, és pontosan ismerte az erdőt kunyhója körül több mérföld távolságra. Hol taplógombát, hol bocskomak való nyírfakérget keresve, vagy csapdáit vizsgálgatva sokszor bejárta keresztül-kasul a rengeteget. Olykor, ha épp arra vitt az útja, betért az impivaarai házba, üdvözölni a testvéreket. Ilyenkor pompás mulatsága volt a fiúknak: szájuk tátva maradt, fülük elállt, mint a bőregéré, s úgy hallgatták az öreg elbeszéléseit! Egy nyári estén ismét ott ült öregapó a testvéreknél, és északföldi vadászkalandjairól mesélt nekik. Sed nun mi emas rakonti pri la maljuna Tindro-Matti, la sola amiko de la fratoj ĉi tie en la arbarego. — Estis maljunulo nomata Tindro-Matti; li loĝis sur densbetula altaĵeto, sola li loĝis en sia malgranda kabano en distanco de kelkaj miloj da paŝoj de la monto Impivaara. Tindron li faris la plej molan en Name kaj tre solidajn betulŝelajn ŝuojn, kaj tiu lia okupo alportis al li senmanke ĉiutagan panon. Pli junaĝa li estis vojaĝinta en Ostrobotnio, kien li kiel bona veturiĝisto sekvis la antaŭan paroĥan preposton, kiu translokiĝis ĝis la limoj de Laponio. Tie li estis restinta la sekvintan someron ĉasante ursojn, gulojn kaj gruojn sur la senlimaj marĉegoj de la Nordo. De tiuj ĉasekskursoj li havis multon rakontindan; kaj la memor-kapablo estis ĉe li tre preciza; li ne forgesis, kion li iam vidis aŭ aŭdis. Akraj estis lia observado kaj lia okulo; tra vastaj arbar-egoj li migris neniam erariĝante. Se li nur unu fojon vizitis iun lokon, kiom ajn malproksiman, li kredis sin kapabla montri la direkton al ĝi, sen eraro eĉ harmaidika. Li montris ĝin tuj per sia dika fingro; kaj vane oni disputus kun li, tiel firmega li estis pri sia scio. Se ekzemple oni demandis al li: »kie estas Vuokatti», li respondis, montrante per la dika fingro al la horizonto: »tie; rigardu Iaŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus. La preĝejo de Kuusamo estas en direkto Iaŭ tiu malgranda konkavaĵo, sed etan kokpaŝon dekstren iras Ia linio al Vuo-katti». Same, se vi demandis lin: »kie estas la batalkampo de Porrassalmi», li respondis senprokraste kaj montrante per sia dika fingro la horizonton: »tie; rigardu laŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus». Tiel estis la maljunulo preciza, kaj tre bone li konis ankaŭ Ia arbarojn en multmejla ĉirkaŭaĵo de sia kabano. Ciudirekte li estis irinta tie serĉante jen tindrofungojn, jen be-tulŝelon por ŝuoj, jen irante al siaj kaptiloj. Kelkfoje okazis ankaŭ ke li, ĉirkaŭvagante tiel, devojiĝis al Ia domo de Impi-vaara por viziti la fratojn. Kaj tiam la fratoj havis gajan mo-menton: kun malfermitaj buŝoj ili aŭskultis la rakontojn de la maljunulo, kun malfermitaj buŝoj kaj kun elstarantaj oreloj kiel la oreloj de vesperto. — lam denove, iun vesperon de aŭ-gusto li sidas ĉe la fratoj, rakontante pri siaj ĉasekskursoj en la nordaj landoj. 07003
Bottom
07004
Top
JUHANI: Vagy úgy! S aztán mi történt? JUHANI. Ĉu tiel. Sed kio okazis poste? 07004
Bottom
07005
Top
TAPLÓ-MATTI: Mi történt? Ugyan mi történt volna? Ezután egy szélesnél is szélesebb tisztásra, süppedező lápra értünk, de síléceinkkel átláboltunk ezen a ször-työgő dágványon is. Sok meleg darufészekre találtunk, sok kurrogó darvat lőttünk, tarisznyánkat megtöltöttük tojással és puha toliakkal, a darvakat pedig csomóba kötve vállunkra vetettük. S aztán jól bepálinkáztunk. Darvakkal a vállunkon, kutyánkkal a nyakunkban újból nekiindultunk a rengő-ringó, szörtyögő-fortyogó lápnak, és nemegyszer kevésbe múlt, hogy valamelyikünk kutyástul, mindenestül örökre bele nem süppedt a feneketlen mélységbe. Végül azonban átázva, mint a kiöntött ürgék, mégiscsak szilárd földre, domborodó dombra értünk. Itt felütöttük éji táborunkat, lobogó tüzet raktunk, és levettük csuromvizes gúnyáinkat. Bizony nem tehettünk mást, mint egyszeribe lehúztunk magunkról inget-gatyát; kibújtunk belőle, mint angolna a bőréből, s nemsokára ott gőzölögtek ruháink az ágakra akasztva, ott sisteregtek a darutojások a forró hamuban, magunk meg anyaszült meztelenül, mint az éji manók hemperegtünk s forgolódtunk a finoman melengető tűz körül. S aztán jól bepálinkáztunk. Azonban hogy is telt az idő, hogyan múlt el az a májusi éj! Kutyáink nedves orrukkal folyton csak egy fa körül szaglásztak, és szemüket a fa lombjai felé meregették. Végül mi is nézegetni kezdtünk fölfelé, és ugyan mit láttunk? TlNDRO-MATTI. Jes, kio okazis? Ni venis al granda mal-densejo, al ŝanceliĝanta marĉo, kaj per skioj ni transiris tiun senfundaĵon. Ni trovis muitajn varmajn grunestojn, pafis multajn kriantajn gruojn, plenigis la saketojn per ovoj kaj plumoj, kaj la gruojn en granda amaso levis la viro sur sian ŝultron. Kaj poste ni tostis. — De tie ni foriris ree, kun Ia hundoj kaj gruoj sur la nukoj, trans ŝanceliĝantan, balanciĝantan, kirlantan kaj lirlantan marĉegon; kaj ofte heroo estis drononta por ĉiam en la eterna profundaĵo, kun grumblanta hundo sur la nuko. Sed fine ni tamen venis sur firman altaĵon ree, sur malmolan teron, kvankam malsekaj kiel naĝintaj musoj. Tie ni preparis bivakon, faris flamantan fajron kaj demetis la malsekajn jakojn. Kai nenion alian vi povis fari tie ol fortiri la pantalonon kaj la ĉemizon, tube kiel haŭton de angilo. Baldaŭ la vestoj sur branĉoj eligis vaporon, gruovoj siblis en ardanta cindro kaj ni mem nin turnadis kaj tordadis en la dolĉa varmo de la fajro, tute nudaj kiel noktaj koboldoj. Kaj poste ni tostis. — Sed kiel pasis la tempo? Kiel forpasis al ni la printempa nokto? Ciam ja la hundoj movis siajn malsek-etajn naztruojn kaj okulumis supren al arbopintoj. Fine ankaŭ ni komencis rigardi supren, kaj kion ni vidis tie? 07005
Bottom
07006
Top
JUHANI: No, mondja csak! Bizonnyal egy hunyorgó medvebocsot. JUHANI. Diru. Supozeble malgrandan mallarĝokulan urs-idon. 07006
Bottom
07007
Top
TIMO: Vagy éppen Hüvelyk Matyit és Bakaraszt. TIMO. Aŭ fantomon kaj koboldaĉon, mi divenas. 07007
Bottom
07008
Top
TAPLÓ-MATTI: Sem ezt, sem azt, hanem egy sötétbarna borz úrfit láttunk csücsülni a száraz, mohos fenyő ágán. Heiskanen rálő, elhibázza; Pikku-Jussi rálő, elhibázza; végül én is odadurrantok neki, de majdnem ugyanannyi szerencsével. Mert a borz meglódult ugyan, és mérgesen mordult is egyet, azonban továbbra is ott maradt ülve az ágon. Ekkor Heiskanen felkiáltott: „Boszorkányság! Boszorkányság!”, azzal kikapta a zsebéből egy halott ember fogát, kicsit megrágta, s ráköpött a golyóra, amivel újból megtöltötte a puskáját. Aztán kezével hadonászni kezdett a levegőben, a szemét ijesztően forgatta, néhány furcsa, szörnyűséges szót szólott, rálőtt a borzra, s lám, a borz lebukfencezett a fenyőről. De eszébe sem volt a betyárnak, hogy megdögöljön; az igazi játék még csak ezután kezdődött. Mi, anyaszült meztelenek lévén, nem támadhattunk rá a veszekedett féregre, azonban a kutyák sem merészkedtek a közelébe, hanem csak ölnyi távolságból ugattak, acsarkodtak feléje, mivel a borz mérgesen fújt, köpködött rájuk a bozótból. A boszorkány igézete nyilván még mindig hatott. Heiskanen azonban megint csak elkezdett mindenféle szörnyű varázsigéket hadarni, kezével hadonászott, és rémesen forgatta a szemét. És lám, az egyik kutya egyenesen nekiugrott annak a vörös torkú fickónak, nekiront, mint egy szikrázó rakéta, és csúnya marakodás kezdődik. Haj, Uram Jézus, az a kutya csak úgy rázta azt a szegény borzot, így ni, így! Teringettét, olyan agyabugyát és olyan rókatáncot még nem láttatok, de nem ám! TINDRO-MATTI. Nek tiel nek ĉi tiel, sed tie sidis bruna manĝegulo— gulo sur branĉo desekiĝinta barba pino. Heiskanen pafis, sed vane; Malgranda-Joĉjo pafis, sed vane; fine ankaŭ mi pafis sed preskaŭ kun la sama rezulto. Nur foje la gulo ŝanceliĝis kaj ekvoĉis vere tre kolera, sed sidis bele sur la branĉo. Tiam kriis Heiskanen: »sorĉartifikoj, sorĉartifikoj!» prenis el sia poŝo denton de mortinto, mordis ĝin kelkajn fojojn kaj kraĉis sur Ia kuglon, kiun !i tordis denove en sian pafilon. Poste li svingis siajn manojn en la aero kaj, turnante !a okulojn timige, diris, Ia diabla knabo, kelkajn strangajn, terurajn vortojn, pafis, kaj la gulo falaĉis malsupren de Ia pino. Sed la diableto estis ankoraŭ malproksime de morto kaj la ludo re-komenciĝis. Ni mem, estante tute nudaj, ne povis ja paŝi tro proksimen a! la maliculo; ankaŭ Ia hundoj ne volis proksi-miĝi al ĝi, sed tie ili saltetadis kaj bojetadis en distanco de unu klafto, ĉar la gulo siblegis, siblegis al ili el la arbustaro. La sorĉfortoj, vidu, efikis ankoraŭ. Sed Heiskanen rekomencis eligi el sia buŝo terurajn vortojn, svingante la manojn kaj tur-nante la okulojn. Kaj jen, kiam hundo fine sin ĵetis sur la ruĝgorĝan bestaĉon, ĵetis sin kvazaŭ fajreranta raketo, el tio fariĝis vera taŭzado. Ho, Dio, kiel Ia hundo nun turnadis la gulon-mizerulon tiel, tiel, tiel nur! Vi certe, diablo min prenu, ne vidis tian ŝvitvaporon kaj prembatadon ankoraŭ, vere ne. 07008
Bottom
07009
Top
JUHANI: Hű, a fékomadta! JUHANl. Mil diabloj! 07009
Bottom
07010
Top
TIMO: Az volt aztán a jó mulatság! TIMO. Estus gaje ĉeesti tie! 07010
Bottom
07011
Top
TAPLÓ-MATTI: Tisztességes és mulatságos tréfa volt, az már igaz! TlNDRO-MATTI. Tio estis vere gaja kaj amuza ludado, estis vere! 07011
Bottom
07012
Top
TIMO: S aztán a borzot betették kendtek a tarisznyába? TIMO. Kaj poste vi metis la gulon en vian sakon? 07012
Bottom
07013
Top
TAPLÓ-MATTI: Be ám, mert igazi tarisznyába való jószág, jó kövér dög volt a fickó. Úgy bizony; s aztán jól bepálinkáztunk. Mikor megszáradt a ruhánk, újból felöltöztünk, és ledőltünk aludni a lobogó tűz mellett. Aludni azonban alig aludtunk, mivel szédelgő fejünk felett, mint a tüzes kígyók, szüntelenül röpködtek keresztül-kasul a boszorkányok tüzes nyilai. Heiskanen ugyan néhányszor felugrott, és dühösen elbődült: „Aludj ki, boszorka-nyila, aludj ki, boszorka-nyila!”, és nagy sistergéssel olyik le is hullott vagy az erdőbe, vagy a szürke mocsárba, a többiek azonban, mit sem törődve kurjongatásával, csak szálltak tovább magasságos útjukon. Egyszer csak észak felől délnek átkozottul dühös és éles sivítás hallatszott, utána pedig még sokáig gyönge nyöszörgés következett. „Mi a nyavalya rohant itt el?” - kérdeztem Heiskanentől, aki pár pillanat múlva dörmögve felelte: „Maga az öreg Hiisi járt erre.” Eltelt egy óra, eltelt kettő is, de a langyos, párás levegőben egyre csak cikáztak a tüzek. Keletről azonban, a láp partjáról, hirtelen különös hang zendült, mint a mohos fenyők zúgása, és nyugat felől, a túlpartról másik hang felelt rá, halk és finom, mint a nyírfaliget lágy suhogása. „Hát ez miféle zúgás, az meg miféle suhogás?” - kérdeztem, mire Heiskanen megint odamordult: „A fenyves örege beszélget a lányával.” Elmúlt végre az éj, megvirradt, és mi újból útnak eredtünk. Hát lám, épp az erdő szélén egy ördöngös nagy szürke farkast pillantottunk meg, de az úgy megugrott előlünk, mintha a szélvész vitte volna. Végül már csak a bal hátsó lába látszott. Én azonban ráfogom a puskám, és átlövöm a mancsát, át én, mint a porcogót, de mégis elhordta az irháját. Pedig ádőttem a szegény ordas pracliját. TlNDRO-MATTI. Vere ĝi estis pompa ulo por meti en la sakon; grasa bulego. Jes, kaj poste ni tostis. — Poste ni sur-metis ree la vestojn, pulvosekajn, kaj bele ni kuŝiĝis en la varmo de la flamanta fajro. Sed malmulte ni tie dormis, ĉar sorĉosagoj flugadis senĉese kiel fajraj serpentoj ĉiudirekte en la aero super niaj kapoj. Ofte Heiskanen eksaltis, kriante per laŭta voĉo: »cstingiĝu, sorĉosago, estingiĝu, sorĉosago!» kaj subite estin-giĝe falis multaj el ili, kelkaj en arbaron, kelkaj en marĉon grizan, sed pli multaj ankoraŭ daurigis la iradon rapidan sur sia glata vojo, ne atentantc liajn kriojn. Unu fojon aŭdiĝis, en direkto de nordo al sudo, forte kolera kaj rapida spircgo, post kiu sekvis ankoraŭ sibletado dum longa tempo. Kiu ko-boldaĉo tie preterkuris? mi demande diris al Heiskanen, kiu post momento diris al mi murmure: »tie ja iris la maljuna Arbarkoboldo mem». Unu horo pasis ree, pasis du, kaj fajron disŝprucis la nebula aero. Sed el oricnto, de la marĉa rando aŭdiĝis subite sono kvazaŭ murmuro de muskaj piceoj, kaj baldaŭ ree alia sono respondis de la okcidenta rando de Ia marĉo, sed mallaŭta kvazaŭ sibletado el malgranda betularo. Kia murmuro tie, kaj kia sibletado ĉi tie? mi demandis ree, kaj Heiskanen respondis fine murmure: «parolas la maljunulo de picearo kun sia filino». — Sed finc la nokto forpasis kaj tagiĝis kaj ni rekomencis nian vagadon. Jen, ĝuste ĉe arbara rando ni vidis grizan, diable grandan lupon, sed ĝi forkuris kiel stako da pizopajlo en ventpuŝcgo. Finc estis videbla nur ĝia maldekstra posta piedo, mi levis la pafilon kaj pafis tiel ke disrompiĝis la picdo, disrompiĝis kvazaŭ kartilago, sed la lupo tamen savis sian felon. Mi nur pafrompis Ia piedon de la mizera maljunulo. 07013
Bottom
07014
Top
TIMO: Hej, a manóba is! Átlőtte a lábát, akár a jégcsapot, s aztán ott feküdt a farkasláb a földön, mint farsangi borjúcsülök az asztalon. TIMO. Diablo! La piedaĉo rompita kvazaŭ pendglacio, kaj ĝi kuŝis sur la tcro antaŭ vi, kiel porka ŝinko sur tablo en kar. navala tago? 07014
Bottom
07015
Top
TAPLÓ-MATTI: No, azért mégsem egészen úgy. TlNDRO-MATTI. Tamen ne ĝuste tiel. 07015
Bottom
07016
Top
TUOMAS: De hát akkor honnan tudta kend, hogy átlőtte a farkas lábát? TUOMAS. Sed kiel vi rimarkis, ke la piedo disrompiĝis? 07016
Bottom
07017
Top
TAPLÓ-MATTI: Jó darabig ott rohantunk a nyomában, és láttuk, hogy a farkas koma járás közben fityegő csonka lábával olyan tízes formájú számokat rajzolt a homokba. TlNDRO-MATTI. Ni kuris post ĝi longan vojon kaj vidis ofte, kiam la lupo-knabo paŝadis, kiel la treniĝanta, ŝanceli-ĝanta piedo faris en sablo tiajn dek-ciferojn. 07017
Bottom
07018
Top
TIMO: No, vigyen el az ördög! Tízes formájú számokat a homokba? Hihihi! TIMO. Nu, diablo min prenu. Dek-ciferojn en la sablo? Hi, hi, hi! 07018
Bottom
07019
Top
TAPLÓ-MATTI: Egész határozottan tízeseket! TlNDRO-MATTI. Verajn dek-ciferojn. 07019
Bottom
07020
Top
JUHANI: Szegény farkas ugyan ki lehetett merülve. JUHANI. La lupo havis varmegan tagon. 07020
Bottom
07021
Top
TAPLÓ-MATTI: A farkas is, de mi, emberek is. Hanem azok az ördögadta ebek egy tapodtat sem tágítottak a sarkunkból, hanem farkukat bevonva, búsan bandukoltak utánunk. Pedig azelőtt ugyan derék, jó kutyák voltak. TINDRO-MATTI. La lupo havis varmegan tagon, sed ankaŭ la viroj. Sed la hundoj, malbenitoj, ne foriris de niaj piedoj, ne eĉ klafton, sed paŝadis afliktitaj, kun vostoj pendantaj, la ĉiam bravaj hundoj. 07021
Bottom
07022
Top
AAPO: Hát azokba meg mi ütött? AAPO. Kio subpremis ilian fervoron? 07022
Bottom
07023
Top
TAPLÓ-MATTI: A boszorkányvarázs, a kábító varázsködök, melyekkel úgy tele volt a levegő, mint lőporfüsttel a csatatér. Heiskanen ugyan minden tudományát elővette, igézett, kezét lengetve átkozódott, de minden hiába. Hanem az a betyár Pikku-Jussi, az csak talpalt, futott verejtékezve. Kurta lába volt a fickónak, legfeljebb ha három arasz, azonban hosszú és izmos háta, mint a vidrának. Szívós legény volt az, átkozottul szívós és izmos, mint a vidra. Sokáig futott a farkas nyomában, mely sántikálva menekült előle, azonban végül is hiába: farkas koma eltűnt az erdőben. Úgy ám, s aztán jól bepálinkáztunk. Mikor ez is megvolt, bőséges zsákmányunkkal hazafelé indultunk. így ballagtunk hazafelé, hónunk alatt a tarisznya, a tarisznyában tollak, tojások, meg egy és más apróbb szárnyas; hátunkon a sflécek s a darvak, markunkban a puska. A borzot meg felváltva cipeltük, így mentünk, mendegéltünk; egyszer csak a felhők alatt egy kis sipogó szalonka húz el; rálövök, leesik, tarisznyámba dugom. Megyünk tovább, hát lám, az egyik fenyő csúcsán nagy szemű repülőmókust látok lapulni: rálövök, leesik, tarisznyámba dugom. TINDRO-MATTI. La sorĉagoj, la ensorĉaj gasoj, de kiuj la aero estis plena kiel de pulvogaso Ia milita aero. Certe Heiskanen penis fari sian plejbonon, li sorĉis kaj malbenis svingante la manon, sed tute vane. Kaj la petolulo, Malgranda Joĉjo, li kuris kiel pigmeo, brufrapante Ia teron, ŝvitante ege. Car la knabo ja ne havis krurojn pli longajn ol tri kvaronoj de ulno pleje; sed li havis vere dorson de Iutro, longan kaj persiste-man. Persistema estis la tuta viro, persistema kaj solida kiel la lutro mem. Longan tempon li kuris post la lupo, kiu lamante paŝadis antaŭe; sed tamen nenio fine helpis, li devis lasi la Vosto-Henĉjon sub gardo de arbaroj. Jes; kaj poste ni tostis. Kaj kiam tio estis farita, ni komencis iri hejmen ree, portante nian abundan kaptaĵon. Tiel ni iris, kun la sakoj sub la brakoj, en la sakoj la ovoj kaj la plumoj kaj diversaj aliaj akiraĵoj arbaraj; la skioj kaj la gruoj sur la dorso, la pafiloj en la mano; kaj alterne balanciĝadis la harkovrita gulo sur ĉies ŝultro. Tiel ni iris. Sed malgranda blekanta bekaso flugis ĉe la limo de nuboj; mi pafis ĝin kaj metis ĝin en mian sakon. Poste, mal-longan tempon irinte, mi vidis sur pinpinto flugsciuron, platan kaj grandokulan, mi pafis ĝin kaj metis en mian sakon. 07023
Bottom
07024
Top
Végül egy széles, magasan fekvő tisztásra értünk, és messze, délen még egyszer megpillantottuk a Turkkila-tanyát, ahonnan kalandos utunkra indultunk. Vérrel mocskolt helyre értünk, melyet Turkkila gazda már előbb, induláskor megmutatott nekünk, s ahol két nappal előbb egy medve levágta a gazda pompás ménjét. Ott nézegettük egy ideig a mackó véres lakomaasztalát, s én rögtön észrevettem, hogy a medve nemrég, talán épp az elmúlt este, napszálltakor megint itt járt a pecsenye maradékaiból lakmározni. Úgy sejtettem, hogy napnyugtakor ismét visszajő ide, s ezért elhatároztam, hogy meglesem. A többiek előrementek Turkkilába, hogy vidám vacsorát készítsenek, én pedig csak álltam és gondolkoztam, törtem a fejem, miképp várhatnám be vendégemet ezen a kopár tisztáson, ahol egyetlen fa sem állott, hogy felmászhattam volna rá. Azonban „többet ésszel, mint erővel”: végül is pompás ötlet, furfangos csel jutott az eszembe. Hatalmas, fekete fenyőtönköt pillantottam meg a közelben, melynek gyökereit a tavaszi fagyok legalább egy könyöknyire fölemelték. Baltámmal elvágtam a középső gyökeret, mely egyenesen lefelé nőtt, kihúztam, s aztán még egy kicsit kibővítettem a gödröt. Bebújtam ebbe a lyukba, puskám csövét kidugtam a véres tetem felé, és pompás fedezékemben, fejem fölött a kiváló erődítménnyel, várni kezdtem a lompos mackót. Jött is nemsokára, jött nagy cammogva a völgy felől, és marcangolni kezdte a ló feltépett lapockáját. Én épp elhatároztam, hogy no, most szép vigyázva odadurrantok egy kis ólmot a homlokába, de az ördög vinné, hát nem odakoccant a puskatus rézlapja ködmönöm egyik cingombjához? A mackó éles füle azonnal meghallotta a kis koccanást, és vadul nekem rontott, én meg rálőttem. De az oda se neki, félelmes bőgéssel csak rohant felém! Fejem fölött nagy recsegés-ropogás támadt: recsegtek a gyökerek, dongott a föld, ahogy a mackó elhengerí-tette rólam az ágas-bogas, hatalmas tönköt. Én meg, szegény legény, szentül hittem, hogy no, most ütött halálom órája, és puskával a markomban csak vártam, mikor jelenik meg előttem a mackó szélesre tátott torka. Ám hirtelen megszűnt a zaj, minden elcsendesedett, mint a néma sírban, és hiába vártam, hogy ölre menjek a medvével, nem lett abból semmi. Még vártam egy pillanatot, de végül átpillantottam a fölmeredő gyökerek között a túloldalra, s lám, ott feküdt a medve, élettelenül. Ölében a kidöntött fatörzs hever, izmos melléből pedig ömlik a vér a földre. Ejha! - gondoltam magamban, mikor ismét szabadon álltam a szabad ég alatt, ezt a hatalmas gyökeret ugyan hamar elhengerítették rólam. Ni venis fine al vastaj, altaj deklivoj kaj ankoraŭ fojetie en sudo estis videbla la domo Turkkila, de kie ni ekiris al nia mal-facila ekskurso. Ni venis al la sanga loko, kiun la mastro de Turkkila estis al ni montrinta, kiam ni iris al ĉaskaptado, kaj kie urso antaŭ du tagoj estis mortiginta bravan virĉevalon. Tie ni rigardis dum momento la makulitan tablon de Ia urso, kaj mi vidis tuj, ke li antaŭ nelonge, verŝajne la pasintan ves-peron ĉe sunsubiro, estis vizitinta la lokon por manĝi el la restoj de sia rostaĵo. Mi supozis, ke li revenos al la sama loko, kiam ĉi tiu tago estingiĝus, kaj tial mi decidis resti por atendi ĝin; sed la aliaj ekiris antaŭe al Turkkila por prepari gajigan ves-permanĝon. Tie mi nun staris kaj pensadis, pensadis kaj cerbumis, kiel mi atendu mian gaston sur la glata deklivo, kie ne staris eĉ unu arbo por suprenrampi. Sed »la sagaca venkas la viglan», mi fine eltrovis rimedon, bonan, bonegan maŝinon. Mi vidis tie proksime kenstumpon, nigran kaj terure grandan, kies radikojn la printempaj degeloj suprenigis, almenaŭ en altecon de unu ulno. De ĝi mi per mia hakilo forhakis la mezan radikon, kiu penetris rekte malsupren, fortiris ĝin kaj pligrandigis la kavaĵon ankoraŭ iomete. Tien mi nun enrampis, direktis mian pafiltubon kontraŭ la sanga kampo, kaj komencis en la bona ŝirmo atendi la ursoknabon, kun firma kastelo super mi. Ĝi venis, proksimiĝis treniĝe el la ebenaĵo, kaptis per siaj dentoj la disŝiritan skapolon de la virĉevalo, kaj mi decidis nun sen fuŝo doni al li plumbon en la frunton. Sed diablo tamenl tiam tute mallaŭte klaketis iomete la latuna plato en la postajo de mia pafilo kontraŭ la stana butono de mia jako, kaj la klaketon aŭdis tuj la atentema orelo de la urso. Sovaĝe ĝi sin ĵetis laŭ direkto al mi, sed tuj pafkrakegis kontraŭ ĝi. Tion ne atentante, ĝi kuris al mi kriegante per timiga voĉo. Aŭdiĝis nun krakado super mia kapo: la radikoj bruegis kaj la tero tremegis, kiam la multkorna stumpo estis forlevata de super mia kapo. Kaj mi, knabo kompatinda, pensis ke jam venis tago de mia pereo, kaj mi nur atendis, kun la pafilo en la mano, ke ekmontriĝos la terura, malfermita faŭko. Sed subite finiĝis la tumulto kaj ĉio estis silenta, senvoĉa kvazaŭ en tombo, kaj ne okazis, kiel mi pensis, tie kunpuŝiĝo. Mi atendis ankoraŭ iomete, sed fine mi rigardetis inter la supren elstarantaj radikoj al la kontraŭa flanko, kaj tie ja kuŝis la urso tute senviva, kun renversita stumpo sur la korpo, kaj verŝante sian sangon el la larĝa brusto en la humon. Sed heleja! mi pensis, starante kiel libera knabo ree sub la libera ĉielo. La kenstumpo ja estis vigle formovita de super mi. 07024
Bottom
07025
Top
JUHANI: „Hej, a rézangyalát!” - mondta az egyszeri legény. JUHANl. «Infero, diris Hesku Jaakko.» 07025
Bottom
07026
Top
TIMO: Hogy a kakas csípje meg! TIMO. Prenu min sep forĝistoj! 07026
Bottom
07027
Top
JUHANI: Ez volt aztán az ügyes fogás! JUHANI. La plej sagaca ago sur la tero! 07027
Bottom
07028
Top
TUOMAS: Kitűnő fogás, igazi mesterfogás volt a mackótól, de kendtől is. TUOMAS. Brava ago, vira ago kaj de vi kaj de la urso! 07028
Bottom
07029
Top
JUHANI: Hej, az áldóját! JUHANI. Ho vi nigra bovo! 07029
Bottom
07030
Top
TIMO: Teringettét! Nem mondhatok egyebet. Hanem mi történt aztán? TIMO. Diablo! mi ne plu povas diri ion alian. Sed kio poste? 07030
Bottom
07031
Top
TAPLÓ-MATTI: Gondolhatod, hogy mi történt; gondolhatod, hogy a puskadurranást Turkkilában is meghallották, és nemsokára rajzani kezdtek az emberek a tisztásra, mint a szúnyogok. És nagy volt a lárma meg az ujjongás, amikor hajladozó-rengő rudakon bevittük a mackót a tanyára. Hatalmas, vén dög volt: mikor felakasztottuk a mestergerendára, mint valami fekete viharfelhő, egészen elsötétítette a szobát. Hát így végződött a nap, így végződött vadászkirándulásunk. S aztán jól bepálinkáztunk. TlNDRO-MATTI. Jes, vi divenas kio poste okazis, vi di-venas, ke la pafbruo aŭdiĝis en Turkkila kvazaŭ el fundo de tino Kaj alvokis baldaŭ virojn Kicl Kulojn al la hcrbdcKlivo. Kaj bruado Kaj petolado nasKiĝis, Kiam pcndante de fleKsi-ĝanta stango, la urso estis portata al la domo. Vere tio estis maljunulo: pendantc sur la senfeliga pendigilo ĝi mallumigis la tutan ĉambregon de TurKKila Kiel sur la ĉielo densa, ful-motondra nubo. Jen estis la oKupoj de tiu tago, de tiu tago Kaj de tiu eKsKurso. Kaj poste ni tostis. 07031
Bottom
07032
Top
JUHANI: Hát gondolom, jó áldomást ittak rá. JUHANI. Kaj aranĝis gajan funebrofeston. 07032
Bottom
07033
Top
TAPLÓ-MATTI: Elkezdtük Turkkilában, s befejeztük a papiakban; fakó arccal, karikás szemekkel fejeztük be a lagzit. így volt bizony, hanem azok a szép napok már régen elmúltak. De a magamfajta öreg szívesen gondol vissza legénykorának legszebb idejére, és szívesen mesélget róla. TlNDRO-MATTI. Gin ni Komencis en TurKKila Kaj finis en la pastrcjo, finis Kun supmaKulitaj vizaĝoj Kaj senbrilaj oKuloj. Tiel estis, Kaj tiuj tagoj estis Kaj pasis. Sed Kun plezuro maljunulo rememoras Ia eKsKursojn dum la plej bonaj tagoj de sia vivo Kaj plezure raKontas pri ili. 07033
Bottom
07034
Top
AAPO: Mi meg szíves örömest hallgatjuk. AAPO. Kaj plezure ni aŭsKultas. 07034
Bottom
07035
Top
JUHANI: Csak meséljen kend akár reggelig, nekünk eszünkbe sem jut, hogy álom is van a világon. JUHANI. RaKontu tiel ĝis mateno, Kaj ni ne memoras, Ke eĉ eKzistas dormo en la mondo. 07035
Bottom
07036
Top
TAPLÓ-MATTI: Hanem már itt az ideje, hogy hazaballagjak; későre jár az idő, későre. No, isten veletek, fiúk! TINDRO-MATTI. Estas jam tempo eKiri por paŝaĉi al sia Kabano ree, estas tempo, estas. Dio Kun vi, fratoj! 07036
Bottom
07037
Top
JUHANI: Isten áldja, derék Matti. JUHANI. Adiaŭ, honorinda Matti! 07037
Bottom
07038
Top
AAPO: Minden jót, Matti. És nézzen el máskor is hozzánk, mindig szívesen látjuk. AAPO. Fartu bone, Kaj bonvenon al nia domo ĉiam! 07038
Bottom
07039
Top
Az öreg Matti, vállára vetve fejszéjét, megindult a magas domb tetején, nyírfaliget mélyén magányosan-messze álló kicsi kunyhója felé. A testvérek pedig aludni tértek, hiszen besötétedett már, és házuk szűk ablaknyílásán szomorkás esti fény szűrődött be. De lelkűkben még sokáig tüzes tervek, gondolatok kavarogtak, és messze űzték szemükről az üdítő álmot. Sehogy sem tudták elfeledni Tapló-Matti meséit Észak rengetegeiről, az ottani bűvös ködökről és tüzes boszorkánynyilakról, melyek sisteregve szállnak összevissza a sötét éjszakában. Mint ahogy ott a nyilak szikráznak és puskák villannak, úgy lángolt, villámlott valami különös vágy és szenvedély az ő keblükben is. Különösen a daru, ez a bölcs és gőgös tekintetű madár izgatta őket, melynek éles rikoltásaitól visszhangoznak Észak végtelen lápjai; szinte látták maguk előtt a foltos hangabokrok alatt a lágy pelyhekkel bélelt, meleg fészkeket s a fészkek ölén a fényes tojásokat. Hosszú nyakú darvakra vadászni, puha fészkeiket kifosztani, ez volt most a testvérek legfőbb vágya, minden gondolata. Hatalmas erővel vonzotta lelkűket Észak lápjainak ünnepélyes komorsága. Matti eKiris, Kun la hakilo sur la ŝultro, al sia Kabano sur Ia betula, densa altaĵeto malproKsime de la vilaĝo. Sed anRaŭ la fratoj iris al la noKta ripozo, ĉar jam la mallumo venKis, Kaj la malpliiĝanta vespera lumo brilis ŝpareme tra la malvastaj fencstrotruoj de ilia domo. Sed longe la pensoj flugadis fajre en iliaj cerboj forigante la refreŝigan dormon. Ili memoris la raRontojn de Tindro-Matti pri la dezertoj en la Nordo, pri sorĉita aero tie Raj pri Ia sorĉosagoj, Riuj sible flugadis ĉiu-direKte tra la malhela noKto. Samc Kiel la sagoj tie fajreris Kaj la pafiloj cRflamis, tiel flamis ilia brusto pro stranga deziro Kaj fervoro. Plej multe interesis ilin la gruo, tiu saĝe, atente rigardanta birdo, Ries sovaĝa Rriado sonegas ĉirKaŭe sur la marĉoj de Ia Nordo; Kaj al ilia penso brilis la dolĉa varmo de la plumaj nestoj de gruoj, vidiĝis Kun siaj brilaj ovoj en ar-bustoj de marĉmirteloj. Tie ĉasi la longKoIuIojn Kaj rabi iliajn nestojn, tio nun estis la pasio de la fratoj. Forte ilian ani-mon ravis Ia solena malsereno de la marĉoj en la Nordo. 07039
Bottom
07040
Top
Mindnyájuk közt legtovább Juhani virrasztón fekhelyén; egyre azon törte a fejét, hogy miképp rendezhetne itt, a hazai tájakon olyan vadászatot, mely némiképp hasonlítana az imént hallott lápi kalandhoz. Eszébe jutott a Kouru-láp, ahol ugyan darvakat nem, de annál több tarka begyű vadkacsát lehetett találni. És mivel a lappföldi vadászok gyakori pálinkázása nagyon megtetszett neki, az is eszébe ötlött, hogy hát szerezhetnek éppen szeszt is a Viertola-udvarházból. így utoljára egész jól kitervelte annak az északi vadászkalandnak az utánzatát, s elhatározva, hogy másnap valóra váltja tervét, végül mégis elszenderedett. Álmában azonban még sokáig ott serénykedett Tapló-Matti csodálatos vadászútjain; egyszer fel is ugrott ágyáról, és szörnyű hangon elbődült: „Borzkölyök! Borzkölyök! Fogjátok meg azt a betyárt!” Mire a többiek fölriadva dühösen rámordultak vackaikról, de aztán újból álomba merültek. Juhani azonban még soká kábultan nézett maga köré, és csak nagy sokára vette észre, hogy nem a Lappföld lápos vidékein, nem süppedő mocsarak közt, szürke zsombé-kokon, hanem otthoni hajlékuk békés padkáján áll. Végre föltisztult az esze, újból ledőlt fekhelyére, és mély álomba merült. Reggel azonban, fölébredvén, eszébe ödött éjjel fogant terve, s azonnal elő is adta a többieknek. Sed plej longe el ĉiuj maldormis Juhani sur sia lito. Li pensis, per kiuj rimedoj oni povus en ĉi tiuj regionoj de la hejma paroĥo aranĝi ĉasadon, kiu egalus tiun ĵus rakontitan sur la marĉoj de la Mallumejo. Li memoris la marĉon Kourusuo, kie ne ekzistis gruoj, sed multege da makulflankaj anasoj. Kaj ĉar la intertempaj tostoj de la viroj nordlandaj incitis lian animon per stranga forto, li memoris, ke brando estas havebla en la bieno Viertola. Kaj tiel formiĝis en liaj pensoj iaspeca kopiaĵo de la nobla ĉasado en Ia Nordo, kaj decidinte efektivigi ĝin morgaŭ, li fine ekdormis; sed en sonĝo Ii longe okupiĝis pri la imponaj ekskursoj de Tindro-Matti. Unu fojon li son-ĝante saltis el sia lito kriante per terura voĉo: »Gulido, gulido! Kaptu la mizerkolulon!» A1 tiu krio Ia aliaj, duone vekiĝinte, ekmurmuris kolere el siaj kavaĵoj; ekdormis ili tamen baldaŭ denove. Sed Ionge Juhani rigardis ĉirkaŭen, antaŭ ol li ri-markis, ke li ne staras en la mallumaj regionoj de Laponio, inter marĉoj sur griza vojo, sed sur la paca bretego de la hejma domo. lom post iom lia animo malkonfuziĝis, li sin klinis sur sian liton ree kaj ekdormis profunde. — Sed matene, ellitiĝinte, li memoris sian noktan decidon kaj komencis tuj prezenti ĝin a! la aliaj. 07040
Bottom
07041
Top
JUHANI: Testvérek, hallgassátok csak meg, mit mondok, és mire akarlak rábírni benneteket. Egy vadban gazdag terület jutott az eszembe. Erősen csodálom, hogy mind e napig szinte teljesen megfeledkeztünk a Kouru-lápról, ahol a nádasokban és tiszta vizű tócsákban rengeteg vízimadár él. Menjünk oda vadászni, és mint a makkot, zsákszámra fogjuk hazahozni a vadkacsát. JUHANI. Fratoj, aŭdu kion mi diros kaj al kio mi volas tiri vian atenton. Mi memoras ĉasriĉan regionon, mi miras multe, ke ĝis ĉi tiu tago ni forgesis la marĉon Kourusuo, en kies herbaj tapiŝoj kaj klarakvaj lagetoj estas sennombre da akvobirdoj. Tien ni nun ekiru por ĉaskapti kaj certe ni kunportos de tie plensakojn da anasoj. 07041
Bottom
07042
Top
TUOMAS: Én elfogadom a terved. TUOMAS. Mi akceptas vian proponon. 07042
Bottom
07043
Top
TIMO: Én is szívesen. TIMO. Kaj ankaŭ mi volonte. 07043
Bottom
07044
Top
EERO: Én úgyszintén. És ha ott fogok kóborolni a Kouru-lápon, majd azt hiszem, hogy én vagyok a kis Pikku-Jussi a lappföldi zsombékoson. Legyen hát! EERO. Mi ankaŭ; kaj kiam mi migrados en la marĉo Kouru-suo, mi imagos, ke mi estas Malgranda-Joĉjo en marĉlandoj de Laponio. Mi konsentas! 07044
Bottom
07045
Top
AAPO: Én sem ellenzem a tervet, mert több napra való eleséggel láthat el bennünket. AAPO. Ankaŭ mi ne kontraŭstaras la projekton, kiu povas doni al ni nutraĵon por multaj tagoj. 07045
Bottom
07046
Top
JUHANI: Határozzuk el hát, hogy elmegyünk. Azonban a Kouru-lápig messze az út, és legalább egy éjt ott kell majd töltenünk. Ezért úgy gondolom, nem ártaná egy kis itóka, ha künn akarunk hálni a puszta ég alatt. JUHANI. Ni do decidas fari la ekskurson. Sed la vojo al Kourusuo estas longa, grandegan lupan verston longa, kaj ni restos tie almenaŭ unu nokton. Tial, laŭ mia opinio, ne mal-utilus tosto dum ni loĝas sub la nuda ĉielo. 07046
Bottom
07047
Top
TUOMAS: Viertolában kaphatunk pálinkát. TUOMAS. En Viertola estas ricevebla brando. 07047
Bottom
07048
Top
JUHANI: Mégpedig kitűnő pálinkát. JUHANI. Brando, kaj bona brando. 07048
Bottom
07049
Top
TUOMAS: Hét iccével, fiúk! TUOMAS. Sep kvartojn, knaboj! 07049
Bottom
07050
Top
JUHANI: Úgy van! Egy iccével mindenkinek! JUHANI. Guste, po unu kvarto al ĉiu. 07050
Bottom
07051
Top
AAPO: Talán hagyjuk a pálinkát, amire, hál’ istennek, még egyikünk sem szokott rá. AAPO. Eble ni forlasas la brandon, al kiu ni feliĉe ne kuti-miĝis ankoraŭ. 07051
Bottom
07052
Top
JUHANI: No, olykor-olykor már te is ittál egy kortyot, mint ahogy én is. JUHANI. Vi ja prenis iam kaj tiam glaseton da brando, vi kiel ankaŭ mi. 07052
Bottom
07053
Top
EERO: Értsd el már, Aapo, bátyánk gyerekes óhaját. Hadd mondhassuk el majdan egyszer mi is: „És akkor jól bepálinkáztunk!”, ha majd ősz hajú öregként hajdani hőstetteinkről regélünk a fiataloknak. Hadd tudjuk egész élénken elképzelni, hogy most mi is borzfia-kat hajszolunk Észak rengetegeiben. EERO. Komprenu, Aapo, la infanecan tuson de viro. Permesu, ke ankaŭ ni iam povu diri: »kaj poste ni tostis», kiam ni kiel grizkapaj maljunuloj rakontosniajn pasintajnheroaĵojn.Permesu ke ni en Ia vera vivo kredu, ke ni kaptas gulidojn en la Nordo. 07053
Bottom
07054
Top
JUHANI: Már megint bolondokat beszélsz? Hiszen csak jogunk és kötelességünk, hogy ápoljuk testünket! Ezen az úton sokat kell majd mocsarakon, süppedő lápokon át gázolnunk, és csuromvizesen tölthetjük az éjt mohából rakott vackunkon. Ilyenkor jót tesz egy korty itóka a bütykösből, azt hiszem. Ezért jónak vélném, hogy ne induljunk útnak némi szíverősítő nélkül. Menjen el hát Lauri, hóna alatt legszebb rókabőrünkkel Viertolába, és szerezzen érte pálinkát. JUHANI. Cu stultaĵojn der.ove? Estas ja rajto kaj devo, ke la homo zorgu pri sia korpo. Dum tiu ĉasekskurso ni certe migros en marĉoj kaj sur balanciĝantaj molaĵoj kaj pasigos tutmalsekaj nian nokton sur ursomuska kuŝejo. Tiam certc unu glutaĵo el poŝboteleto faros bonan efikon, mi kredas. — Ni do trovas plej bone, ke dum ekskurso ni ne estu sen medika-menta glutaĵo en la tornistro. Kaj Lauri-knabo iru nun al Viertola kun la plej bona vulpfelo en sako; kaj brandon ni certe ricevos. 07054
Bottom
07055
Top
Lauri valóban el is indult, hogy pálinkát hozzon szíverősítőnek a vadkacsavadászatra a Kouru-lápon. Ez a láp Impivaarától mintegy ötezer lépésre feküdt a Vier-tola-birtok területén. A széles mocsarat sötét erdők veszik körül; vadkacsák kedves tanyája volt a láp, fölszínén csillogó tócsák, magas nádasok és korhadt fenyőkkel teli zsombékos szigetek váltogatják egymást. Ide készültek a testvérek hápogó vadkacsákra vadászni, és remélték, hogy bőségesnél is bőségesebb zsákmányra találnak. Lauri iris por alporti brandon el Viertola, fortigan trinkaĵon dum la anasĉasado en Kourusuo. — En distanco de ĉirkaŭ kvin mil paŝoj de Impivaara, apartenanta al Viertola, estas tiu marĉo, vasta, ĉirkaŭata de densaj arbaroj. Sur ĝia surfaco, kiu estas loĝloko amata de la anasoj, alternas klaraj Iagetoj kun altaj kanaroj kaj muskobulaj insuletoj kun siaj velkantaj pinoj. Tien la fratoj estis decidintaj ekiri por ĉasi knarantajn anasojn, esperante abundan kaptaĵon. 07055
Bottom
07056
Top
Lauri megérkezett Viertolából, és apjuk hajdani cinkkulacsában gyöngyöző pálinkát hozott. De a szeszen kívül még egy fontos hírt is szerzett az erdők világából, mely még tüzesebbre hevítette a testvérek vadászszenvedélyét. Elmondta nekik, hogy egy medve levágta Viertola legszebb ökrét, sőt azt is tudta, hogy a tetthely Impivaarától északra, Viertola birtokán, a jukolai erdők közelében fekszik. A testvérek rögtön elhatározták, hogy erre veszik útjukat a Kouru-láp felé, és csak nap-szállat táján indulnak el hazulról. Hátha találkoznak a medvével, melynek szokása, hogy napnyugtakor falatozni megy zsákmányának maradékaiból. Ebben reménykedtek a testvérek, és midőn elfogyasztották kiadós ebédjüket, s már a délután is vége felé járt, erősen felfegyverkezve, hátukon a nyírfakéreg tarisznyákkal, puskáikban éles töltényekkel útnak indultak. Tarisznyájában hét icce pálinkával Lauri maradt utolsónak a sorban; erős pórázon ő vezette a kutyákat. Meghagyták neki, hogy mintegy háromszáz lépésre a véres tetthelytől maradjon hátra az ebekkel, s csak akkor eressze szabadon Killit és Kiiskit, ha lövést vagy kiáltást hall. Lauri így is tett; még idejében megállt egy fa tövénél, és várta, mi történik. A többiek közelebb mentek a helyhez, ahol a bikát széttépte a mackó, és egy komor fenyves mélyén, vérrel öntözött terepen valóban ott találták az állat szétmarcangolt, félig felfalt tetemét. Ezek után megfelelő távolságban lőállást kerestek, s egy alacsony, de sűrű cserjésben ehejtőzve várták a medvét. Lauri venis el Viertola, alportante perlantan brandon, ver-ŝitan en stanan botelon, la iama ĉasbotelo de ilia patro. Sed krom brando li alportis el la dezerto gravan novaĵon, kiu in-stigis la animojn de la fratoj al ankoraŭ pli granda fervoro. Li rakontis, ke urso mortigis unu el la plej bonaj bovoj el la bovaro de Viertola, kaj li sciis ankaŭ la murdlokon, kiu estis norde de Impivaara sur kampo de Viertola sed proksime al Ia arbarlimo de Jukola. La fratoj decidis nun preterpasi tiun Iokon irante al Kourusuo, kaj ekiri ne pli frue ol ĉe vesperiĝo. Eble ili ren-kontos la urson.kiu kutimas ĉe sunsubiro veni porĝuiellarestaĵo de sia mortigita akiraĵo. Tiel ili esperis. Kaj kiam abunda tagmanĝo estis manĝita kaj la vespero proksimiĝis, ili ekiris al sia ĉasekskurso bone ekipitaj: kun la betulŝelaj tornistroj sur la dorso kaj kun fortaj ŝargaĵoj en la pafiloj. La lasta iris Lauri, kondukante per ŝnuro la hundojn kaj portante en sia tornistro sep kvartojn da brando. Li estis destinita por restikune kun la hundoj en distanco de ĉirkaŭ tricent paŝoj de la mort-kampo, kaj li devis liberigi la hundojn Killi kaj Kiiski aŭdinte krion aŭ pafon. Tiel li faris; li haltis ĉe picea radiko sufiĉe frue por atendi, kio okazos. La aliaj iris pli proksimen al la loko, kie la bovo estis disŝirita, kaj trovis duone manĝitan korpon de la besto sur sanga tero en mallumeta picearo. Ili nun kaŝis sin en konvena pafdistanco en ŝirmo de malalta sed densa arbetaĵo, decidante atendi. 07056
Bottom
07057
Top
Telt-múlt az idő, végül a völgy felől csöndes cammo-gás zaja, ágak roppanása hallatszott, s a testvérek úgy vélték, hogy íme, a vendég megérkezett a lakomához. A fák közt valóban meg is jelent nagy csöndesen, óvatosan egy óriási medve. De nyilván megsejtette a veszélyt, mert áldozatától jó messze szimatolva, orrát ide-oda forgatva megállt. Sokáig várt, tétovázott, és már úgy látszott, visszafordul anélkül, hogy a fiúk puskájának lőtávolába került volna. Némán, mozdulatlanul várakoztak a testvérek a bozót mélyén, míg végre Timo, mit sem törődve a többiek tiltakozó integetésével, kerülgetve, lopakodva a dühös állat felé indult. Midőn úgy vélte, hogy már eléggé megközelítette, rálőtt; de csupán a serpenyőben lobbant fel a lőpor, maga a töltés csütörtököt mondott. Mint valami hatalmas, mohos szikla, úgy gör-dült-rohant a felbőszült medve ellenfelére, ő azonban haladéktalanul arccal a földre vetette magát, és ott hevert mozdulatlanul. A mackó dühösen morogva és szuszogva szaglálta, döfködte, ráncigálta őt, és kétségtelen, hogy ütött volna Timo utolsó órája, ha Juhani nem siet segítségére, és nem lő rá a mackó gerincére. Nem mert lejjebb célozni, nehogy testvérét találja, aki a fene állat alatt feküdt. Azonban golyója nem talált, vagy legalábbis nem ejtett komolyabb sebet, mert az erdő fejedelme most otthagyva Timót, még bőszültebben nekirontott Juhaninak. Ekkor Juhani, hogy életét mentse, a puska tusát fordította a vad tátott szája felé, és már-már félelmetes dulakodás kezdődött közöttük. De ekkor eldördült Tuomas fegyvere is, és tüzes golyót röpített a mackó tomporába. Félve, hogy testvérét találja, ő sem célzott az állat fejére vagy szügyére, ahol pedig könnyebben ejthetett volna halálos sebet rajta. A mackó megérezte testében az ólmot, és bőven ömlött a vér húsos, kövér combján végig. Megvadulva, szörnyű bőgéssel támadt most Tuomasra, de annak puskatusától olyan ütést kapott a homlokára, hogy fejét rázogatva megtorpant sebes futásában. Néhány pillanatig így álltak szemben egymással az ellenfelek, és fenyegetve tekintettek egymásra. Iom longa tempo pasis. Sed fine estis aŭdata el la kampo mallaŭta molpaŝado kaj ekknaroj de disrompiĝantaj branĉetoj, kaj nun oni divenis, ke la manĝogasto proksimiĝas al la nutraĵo. Tiel ankaŭ okazis. El inter la arboj proksimiĝis singarde kaj mallaŭte tre granda urso. Sed vidiĝis, ke ĝi suspektas ion, ĉar spiregante kaj turnante sian nazegon ĝi haltis jam malproksime de sia viktimo. Longan tempon ĝi hezitis kaj ŝajnis fine, ke ĝi volas iri returne, sen proksimiĝo al pafdistanco de la viroj. En la plej profunda silento Ia fratoj atendis en la arbetaĵo, ĝis fine Timo, malgraŭ malpermesantaj signoj de la aliaj, ekpaŝis irante ronde kaj ŝtele kontraŭ la koleran malamikon. Kaj nun, kredante esti jam sufiĉe proksime al la urso, li ek-pafis; sed nur en la trueto Ia pulvo flame eksplodis, sed ne ekbruligis la ŝargaĵon en la pafiltubo. Kolere ĵetis sin nun la urso kvazaŭ granda muska ŝtono kontraŭ la viron, kiu sen-prokraste sin renversis kun la vizaĝo al tero, kaj tie li kuŝis senmova. La rabobesto lin flaris kaj puŝetis, grumblante kaj spiregante forte. Verŝajne la morto de Timo estus veninta nun, se Juhani ne estus kurinta por helpi al li pafante kontraŭ la vertebraro de la urso. Li ne kuraĝis ceii pli malalten, timante pri la frato, kiu kuŝis sub la monstro. Sed la kuglo ne trafis, almenaŭ ne sufiĉe efike, ĉar la princo de Ia picearo ĵetis sin kontraŭ Juhani eĉ pli sovaĝe, lasante Timon fosaĉi la teron. Tiam Juhani, defendante sian vivon, turnis la tenilon de sia pafilo al la malfermita gorĝo de la besto, kaj timiga batalo ŝajnis estiĝi. Sed nun pafis Tuomas, sendante en la kruron de Ia besto ardantan kuglon. Evitante sian fraton, ankaŭ li ne povis celi al la kapo aŭ al la brusto, kies vundado pli certe kaŭzas morton. Tamen la urso nun sentis plumbon en sia korpo, kaj sango fluis malsupren laŭ ĝia grasa, ronda krurego. Koleri-ĝinte, kun terura kriego, ĝi nun ĵetis sin kontraŭ Tuomas, sed ricevis tiel fortan frapon al la frunto per la pafilo de la viro, ke ĝi, skuante la kapon, subite haltis en sia kuro. Kaj ĉi tie la malamikoj staris nun momenton, minace rigardante unu la alian. 07057
Bottom
07058
Top
Ekkor azonban előrontottak a kutyák is, gyorsan és hangtalanul rohantak előre, mint a villám, de ahogy odaértek a bozontos medve mellé, dühös marakodás kezdődött. Killi a mackó torka felé acsarkodott, ám csupán néhány lépésre merte megközelíteni a vadat; Kiiski hátulról támadt a tomposra, és olykor-olykor bele-bele-kapott bozontos bundájába. Azonban mindig gyorsan visszaugrott, valahányszor az öreg tányértalpú, mint valami hatalmas, fekete petrence, ellene fordult. Végül azonban, néhány sikertelen támadás után, megfutott a mackó, s a kutyák nagy csaholással utána. Tiam aperis kure la hundoj, proksimiĝis rapide kvazaŭ du fulmoj, kaj kiam ili atingis la krudharan urson, estiĝis kolera batalo. Killi incitis la urson de antaŭe, ĉiam tamen restante de ĝi kelkajn paŝojn flanke. Sed post la urso bruludadis Kiiski, kuraĝante eĉ tiam kaj iam tiri ĝin je la krurharoj. Tamen Kiiski ruliĝis vigle flanken ĉiam, kiam la arbara mielamanto kvazaŭ nigregriza, granda volvaĵego sin turnadis inter ili. Fine, farinte kelkajn sensukcesajn atakojn al siaj turmentantoj, la urso for-kuris, kun la brukurantaj hundoj post si. 07058
Bottom
07059
Top
Mindez oly sebesen zajlott le, hogy a többi testvérek még oda sem értek a harc színterére. Juhani és Tuomas azonnal újból megtöltötték puskáikat, mivel remélték, hogy még egyszer cső végére vehetik a mackót. Lassacskán Timo is feltápászkodott, és néhány pillanatig oly bambán bámult maga elé, mintha azt sem tudná, merre van észak, és honnan fúj a szél. A többiek hevesen korholták ostoba vakmerőségéért, mely majdnem emberéletet követelt áldozatul, és talán jóvátehetetlenül elrontotta a vadászatot. Timo szó nélkül letelepedett egy vakondtúrásra, kipiszkálta a serpenyő gyújtólyukát, és késének fokával hegyesebbre kalapálta a kovát. Nemsokára mind készen álltak, hogy folytassák a vadászatot. ĉio tio okazis tre rapide kaj antaŭ ol la aliaj fratoj havis tempon veni al la batalkampo. Sed Juhani kaj Tuomas ŝargis tuj denove siajn pafilojn, esperante atingi Ia urson ankoraŭ unu fojon. Ankaŭ Timo restariĝis kaj rigardis ĉirkaŭen dum momento, ŝajne ne komprenante, kie estas nordo, el kiu di-rekto la vento blovas. Ekscititaj la fratoj nun lin riproĉis pro lia malsaĝa kuraĝo, kiu estus povinta kaŭzi perdon de viraj vivoj, kaj eble nerebonigeble forfuŝis la kapton. Ne dir-ante eĉ vorton Timo sidis sur muskbulo, purigante la paf. trueton kaj pliakrigante frapete la silikon per la klingodorso de sia tranĉilo. Kaj baldaŭ ili staris ĉiuj pretaj daŭrigi la ĉasadon. 07059
Bottom
07060
Top
A kutyák ugatása egyre jobban távolodott, s már szinte teljesen elhalt, úgyhogy a testvérek kételkedni kezdtek, látják-e még valaha zsákmányukat. Ám pár perc múlva ismét tisztábban hallatszott, egyre jobban közeledett Killi és Kiiski csaholása; nyilvánvaló volt, hogy a medve szokásos körútját megfutva ugyanoda készült visszatérni, ahonnan elindult. Ezért a testvérek, alkalmas helyet keresve maguknak, lőállásba helyezkedtek, és várták a hajtást. Egy kis gyepes tisztáson állt Simeoni, és tőle valamivel odább Lauri; mindketten némán, mozdulatlanul vártak, mint a szobrok. Sebes futással közeledett a medve, hogy még a föld is dongott alatta, és szélesre tárta sötétvörös torkát. Nagy lihegve, fújva egyenesen Simeoninak rontott; Simeoni rálőtt, mire az állat felbukfencezett, azonban újból felpattant, és rohant a vadásznak. Ekkor azonban Lauri puskája is eldördült: éles csattanás hallatszott, és élettelenül rogyott a mackó Simeoni lába elé. Ott hevert a fene vadállat mozdulatlanul, s fejéből és oldalából pirosán csörgedezett a vér. ĉiam pli malproksimen iris la bojado de la hundoj, mal-laŭtiĝis preskaŭ ĝis neaŭdebleco, kaj la fratoj jam komencis pensi, ke ili apenaŭ plu atingos sian kaptotaĵon. Sed post nelonga tempo sonis ree pli klare la voĉoj de Killi kaj Kiiski, venante pli kaj pli proksimen, kaj ŝajnis, ke Ia urso nun faris sian ordinaran rondiron kaj revenos al la sama loko, de kie ĝi foriris. La fratoj sin metis al oportunaj lokoj kun la pafiloj en la manoj por atendi la proksimiĝantan ĉaspelon. En mal-granda herbokovrita malfermaĵo staris Simeoni kaj de li en ioma distanco Lauri, ambaŭ senmovaj, silentaj, kvazaŭ kolonoj. Rapide kurante, tiel ke la tero resonis, la urso proksimiĝis montrante sian malfermitan, nigreruĝan faŭkon. En direkto al Simeoni rapidis la spireganta urso. La viro pafis, kaj ruliĝis la mielamanto sur la herbejo, sed stariĝis ree kurante kontraŭ la pafinton. Sed ekflamis tiam la pafilo de Lauri, forta paf-bruego sonis ĉirkaŭe kaj senvoĉa kuŝis la urso antaŭ la piedoj de Simeoni. Tie ĝi kuŝis, eĉ membron ne movante, kaj sango fluis el ĝia kapo kaj el ĝia brusto. 07060
Bottom
07061
Top
A testvérek mind odacsődültek a medve köré, mely hatalmas és öreg kan medve volt. Alaposabban megnézve láthatták, hogy a fején, közvetlenül a füle tövénél, továbbá az oldalán érte a golyó. Az előbbi sebet nyilván Lauri ólma ütötte, mivel az állat, melynek agyát érte a lövés, azonnal összeesik, és többé nem kel fel. Boldog elégedettséggel ültek a testvérek az erdő bozontos hőse körül, és derék áldomást készültek inni zsákmányukra. De elégedetten és büszkén csillogó szemmel hasaltak a kutyák is leterített ellenfelük mellett. Szép este volt; elült a szél, s a nap is leszállt a sötét erdő ölébe. Kellemes volt így üldögélni ezen a csöndes estéli órán a lármás, izgalmas játék végeztével. Sed la fratoj baldaŭ kolektiĝis ĉirkaŭ la falinta urso, kaj ĝi estis maljuna kaj granda virurso. Oni vidis nun, ke ĝia kapo estis trapafita apud la orelo, kaj trapafita estis ankaŭ la flanko. La unue nomitan vundon, tion ĉiuj sciis, kaŭzis Ia kuglo de Lauri, ĉar besto, kies cerbo estas trapafita falas tuj kaj neniam plu ekstaros. Sed kontentaj sidis la pafistoj ĉirkaŭ la hirthara arbarheroo, preparante sin enverŝi la toston de mortigo. Kontentaj kaj bele rigardante ankaŭ la hundoj sidis apud sia falinta malamiko. — La vespero estis bela, la vento kvietiĝis kaj la suno malleviĝis en la sinon de la malluma arbarego. Plezure estis tie por la fratoj ripozeti en la ĉarma vesper-momento, kiam estis finita la Iudado tumulta kaj varmega. 07061
Bottom
07062
Top
JUHANI: Legyen az első korty a Laurié. Férfihoz méltón bánt a fegyverével, és a legjobb helyen találta a betyárt. El is dőlt a medve, mint sarló alatt a széna. No, húzz egy jót, fiacskám! JUHANI. La unua tosto apartenu al Lauri. Li pafis kiel viro, trafis la petolulon je vere ora Ioko, kaj sur siajn piedojn falis la urso kiel herbo antaŭ falĉilo. Plengorĝan toston, mia knabeto! 07062
Bottom
07063
Top
LAURI: Egyszer tán én is kortyinthatok egyet. LAURI. Se ankaŭ mi nun foje verŝus toston tra mia gorĝo malsupren. 07063
Bottom
07064
Top
JUHANI: Ó, te zöldcsőrű, te, a szesz dolgában. Te ártatlan kisbárány, aki még a pálinka ízét sem ismered. JUHANI. Vi «bovpelanto» sur la vojo de brando, sen ia gusto ankoraŭ, senpeka kiel ŝafido. 07064
Bottom
07065
Top
LAURI: Hát az ízét már ismerem, s azt is tudom, ha jót húzok a kulacsból, azért még nem piszkolnak le a madarak. De hogy milyen a világ akkor, ha besze-szelve tántorog az ember, azt még nem próbáltam. LAURI. La guston mi konas, mi scias, ke birdo ordinare ne malpurigas viron, sed kia la mondo ŝajnas, kiam gaja knabo en ebrio ŝanceliĝadas, tion vere mi ne konas. 07065
Bottom
07066
Top
AAPO: Gondold meg, Lauri, gondold meg! Én inkább lebeszélnélek, mint hogy rábeszéljelek. AAPO. Pripensu la aferon, Lauri, mi prefere malkonsilus vin ol rekpmendus. 07066
Bottom
07067
Top
LAURI: Váljék egészségünkre! LAURI. Mi prenu el ĉi tio! 07067
Bottom
07068
Top
AAPO: Reméljük, hogy ez nem lesz az iszákosság kezdete. AAPO. Kaj ni esperu ke ĉi tio ne estos komenco de ruiniga kutimo. 07068
Bottom
07069
Top
LAURI: Ugyan mit fecsegsz? Igyál te is! Van rá okunk, hogy vidámak legyünk. LAURI. Kion vi babilas? Prenu el ĉi tio, ĉar ni havas kaŭzon esti iom gajanimaj. 07069
Bottom
07070
Top
JUHANI: Itt hever a vén dög, mint valami liszteszsák, és bizony sok lónak, marhának megmentettük az életét. JUHANI. Tie kuŝas nia matadoro kiel granda fojnsako, kaj ŝparita estas la vivo de multaj brutoj kaj ĉevaloj. 07070
Bottom
07071
Top
LAURI: Azt hiszem, Viertola ura legközelebb ingyen tölti meg a kulacsunkat, egy pintet vagy kettőt is tölt belé. TIMO. Mi scias, ke venontan fojon la sinjoro de Viertola metos al nia brusto brandbotelon tute senpage, stofon aŭ du. 07071
Bottom
07072
Top
JUHANI: S ez nem is lenne sok, hiszen megmentettük a csordáját ettől a fenevadtól. JUHANl. Laŭ mia opinio tio ne estus tro multe, ĉar ni savis lian bovaron de tiu monstro. 07072
Bottom
07073
Top
AAPO: Hatalmas csorda: negyven villás szarvú ökör. Egész nyáron át éjjel-nappal kinn kódorognak az erdőn, télen pedig a trágyát hordják ki a kastély szántóföldjeire. Hanem ez a nyári kivert élet, ez szinte teljesen elvadítja őket. AAPO. Sed estas tie bovaro; kvardek lanckapuloj. La tutan someron ili vivadas en arbaroj nokte kaj tage, sed dum la vintro ili tiras sur la kampojn la tutan sterkajon de la bieno. Sed tiu ilia liberasomera vivo en arbaroj ilin preskaŭ sovaĝigas. 07073
Bottom
07074
Top
JUHANI: Isten óvja azt, aki kutyáival együtt közibük keveredik, mert kutyástul, mindenestül hamar kásává taposnák. Emlékezzünk csak, hogy megjárta Nikkilá a honkamáki ökrökkel! Bizony halálos veszedelemben forgott, pedig ott nincs akkora csorda, mint itt, Viertolában. A kutyái, bajba jutva, uruknál kerestek menedéket, és miattuk biztosan halálát lelte volna, ha nem talál egy erős kerítésre; ez mint védő bástyafal, feltartóztatta az ökrök rohamát. JUHANI. Dio gardu nin de okaza veno inter ilin kun la hundoj; ili baldaŭ farus stufaĵon kaj el viro kaj el liaj hundoj. Ni memoru la embarason de Nikkila inter la bovoj de Honka-maki; granda estis Ia embaraso de la viro, kvankam la multeco de la bovoj ne estis tiel terure granda, kiel ĉi tiu okulumanta grego de Viertola. Pro liaj hundoj, kiuj en tia tumultado ĉiam serĉas ŝirmon ĉe sia mastro, fine morto estus atinginta lin, se li ne estus renkontinta fortan barilon de herbejo, kiu kiel ŝirmanta fortikaĵa murego fine haltigis la atakon de la bovoj. 07074
Bottom
07075
Top
AAPO: Legyünk óvatosak, mert onnan, a domb felől, mintha rekedtes bőgést hallottam volna az imént. Azt hiszem, nincsenek messze innen. Hát Eero mit keres ott a szikla tövénél? AAPO. Ni estu singardaj. Mi aŭdis ĵus kvazaŭ raŭkan ekkrion tie sur la altaĵo. Ili ne estas, mi kredas, malproksime de ni. — Sed kion faras Eero tie ĉe Ia ŝtono? 07075
Bottom
07076
Top
EERO: Itt a kő alatt, a gödörben, vidrának kell lennie. EERO. Lutro ja tie estas, ĉi tie en la kavaĵo sub la ŝtono. 07076
Bottom
07077
Top
JUHANI: Lehetséges? JUHANI. Cu estus eble? 07077
Bottom
07078
Top
EERO: Biztos. A lyukba befelé vezetnek nyomok, de kifelé egy sem, ahogy itt a homokban látni. EERO. Certe. Internen tra la truo kondukas spuroj, sed neniuj eksteren, kiel mi povas vidi tie en la sablo. 07078
Bottom
07079
Top
AAPO: Mutasd meg a nyomot a kutyáknak; farkcsóválásuk majd elárulja, van-e lakó a kő alatt, vagy nincs. AAPO. Montru tiujn spurojn al la hundoj, certc la svingi-ĝado de iliaj vostoj montros, ĉu tie estas enloĝantoj. 07079
Bottom
07080
Top
JUHANI: Ide, Killi és Kiiski! JUHANI. Ci tien, Killi kaj Kiiski! 07080
Bottom
07081
Top
TUOMAS: Már megint úton vannak, s ha jól sejtem, nyu-lat kergetnek. TUOMAS. For ili cstas rec kaj, mi kredas, sur spuroj de leporo. 07081
Bottom
07082
Top
EERO: Közös erővel majd csak elhengerítjük a követ. EERO. Pcr komunaj fortoj, uzantc stangojn, ni certc levos ĉi tiun ŝtonon. 07082
Bottom
07083
Top
TUOMAS: Hiábavalóbb dolgot is próbáltunk már. Add csak a fejszéd, Juhani, hadd vágjak néhány derék karót magunknak, amivel elgördíthetjük a követ, ha megjöttek a kutyáink. TUOMAS. Eĉ pli senutilan faron oni entreprenis. Donu ĉi tien vian hakilon, Juhani, kaj mi hakos por ni ĉiuj solidajn stangojn, per kiuj ni kune levos la ŝtonon, ĝis niaj hundoj revenos. 07083
Bottom
07084
Top
Így beszélgettek a testvérek, Tuomas pedig Juhani éles baltájával mindegyik fiúnak erős karót faragott; négy karót nyírfából, hármat berkenyéből. De hirtelen szörnyű lárma és csörtetés hallatszott az erdőből, mely ijesztő sebességgel közeledett feléjük. Karóval a kezükben meglepődve hallgatták a zajt a testvérek; füleltek és várták, mi tűnik elő az erdő mélyéről. Csúnya s ijesztő bömbölés hallatszott onnan; közben fájdalmasan fel-fel-vonítottak a kutyák is, és nemsokára vérfagyasztó látvány tárult a fiúk szeme elé. Bőszükén rohant feléjük tíz megvadult ökör, maguk előtt kergetve a kutyákat, melyek lélekszakadva futottak uraik felé. A testvérek haja égnek meredt a rémülettől, s testüket hideg borzongás rázta. Az ökrök kábító bőgéssel nekkontottak a testvéreknek; kemény csapások fogadták a megvadult állatokat, és ijesztő küzdelem kezdődött. Vastag karóikkal elszántan verekedtek a testvérek, és igyekeztek bezúzni az ökrök villás szarvú koponyáját; két állat, lábát égnek rúgva, már döglötten hevert a csatatéren. Azonban a testvéreket is zord halál fenyegette. Timo elbukott, s az egyik ökör már lehajolt, hogy szarvával átdöfje a mellét; ekkor azonban teljes súllyal lecsapott Tuomas berkenyekarója, lecsapott, és eltörte az állat gerincét. Tompa bődüléssel, élettelenül zuhant földre az ökör, és Timo meg volt mentve. Hasonló veszély fenyegette Aapót is, őt viszont Juhani és Eero mentették meg a haláltól. Juhani hatalmasakat sújtott karójával az ökör szarvai közé, Eero pedig a farkánál fogva rángatta, s így sikerült odébb vonszolnia; nemsokára ez a szörny is égnek rúgott lábbal, döglötten hevert a terepen. Timo a harc hevében valahogy elvesztette nyírfakaróját, azonban meglátta Juhani baltáját a gfepen, fölkapta, és tüzes lendülettel csapkodni kezdett vele. Jobbra ütött, balra ütött, és szörnyű sebeket vágott az állatok hasán; csapásai nyomán zúgva ömlött a földre a vér, bélsár és vizelet, így harcoltak a legények sápadt képpel a halál torkában; de kutyáik is kitettek magukért, és foguk mint a vaskapocs mart az állatok torkába. Szörnyű volt a zaj s a zűrzavar, föl-le csapkodtak a karók, magasra szálltak a levegőbe az ökrök letörött szarvai, s a testvérek ordíto-zása, a kutyák csaholása és az állatok bőgése egyetlen hátborzongató zsivajjá olvadt össze. Tiel ili parolis; kaj Tuomas hakis per la akra hakilo de Juhani por ĉiu viro solidan stangon, kvar betulajn kaj tri el sorparbo. — Sed subite ili aŭdis el la arbaro fortan bruon kaj muĝegon, kiu ŝajnis proksimiĝi al ili kun timiga rapideco. Mirante pri tio la fratoj aŭskultis, kun la stangoj en la manoj, kaj atendis, kio fine estas aperonta el la arbaro. De tie aŭdiĝis abomena, obtuza muĝado; iufoje la hundoj plorsiblis, kaj baldaŭ teruranta vidaĵo apcris tic. Kun brilaĉantaj okuloj dek koleregaj bovoj kuris al ili, pelantc antaŭ si la hundojn, kiuj forkuris por savi sian vivon, rapidantc al la viroj. Sed tio igis la hararojn de la viroj stariĝi, kaj malvarmaj tremoj trakuris ilian korpon. Kaj sen halto la bovoj sin ĵetis antaŭen, blekegante; forte la fratoj atakis ilin, kaj komenciĝis terura batalo. Per siaj solidaj stangoj batis la fratoj, frakasis kornkapojn, kaj du el ia bovoj jam kuŝis sur la batalejo, svingante siajn hufpicdojn en la aero. Sed morto minacis ankaŭ la fratojn. Timo falis kaj bovo jam kurbiĝis por trapiki la bruston de la subkuŝanta viro; sed tiam la sorparba stango de Tuomas malleviĝis peze, malleviĝis kaj disrompis la vertebraron de la bruto. Kun spirego la bruto falis senviva sur la teron, kaj Timo estis savita. Ankaŭ Aapo estis minacata de egala perco, sedJuhani kaj Eero savis lin. Forte marteladis Juhani per sia stango la bovon inter la kornoj, Eero ĝin tiris je la vosto, tiamanierc ŝanĝantc Ia pozicion de la bovo, kiu ankaŭ baldaŭ kuŝis sur la batalkampo, svingante siajn hufpicdojn. Timo pcrdis sian betulan stangon en la batala tumulto, sed vidis sur la kampo la hakilon de Juhani; ĝin li kaptis kaj komencis svingi ĝin ĉirkaŭen kun fajra furiozo. Li frapis dekstren, li frapis maldekstren: terure malfermiĝis la ventroj de la bovoj kaj torente fluis sur la kampon sango, akvo kaj koto. Tiel la viroj batalis palaj en la faŭko de la morto; kaj fervore klopodis ankaŭ Ia hundoj, uzante siajn dentojn kiel ferajn prenilojn por alkroĉiĝi al la gorĝoj de la bo-voj. Tumulto kaj bruado estis fortaj, supren kaj malsupren svingiĝis stangoj, malfiksitaj bovokornoj flugis alten en la aero, kaj la kriado de la fratoj, la bojado de la hundoj kaj la blekado de la bestoj kunfandiĝis en teruran sonegon. 07084
Bottom
07085
Top
Végül azonban mégis elült a harc. A földön hét ökör hevert élettelenül, három pedig megszabdalva, fél szarvval, megtépázva elmenekült. Sápadtan, kidülledő szemekkel álltak a testvérek a véráztatta terepen. Vörös volt Timo; kezében a véres, mocskos baltával úgy állt ott, mintha az erdőt irtotta volna. Alig tudták felfogni ésszel, mi is történt igazában. Ahogy végiggondoltak ezen a vad harcon, mely mint tüzes forgószél közeledett feléjük, néhány pillanatig közöttük tombolt, s aztán egyszerre újból elviharzott, az egész história gonosz álomnak tűnt föl előttük. Borzalommal tekintettek a lábuk előtt a véres gyepen heverő sok dögre: a fene nagy medvére s a hét hízott ökörre. A vad tusában maguk is kemény döféseket kaptak, különösen Aapo, Juhani és Timo; de mégis mind lábon álltak még. Ott álltak, karóval a kezükben, és csak lihegtek, verejtékeztek, és bámultak szótlanul egymásra. Sed fine la batalo ĉesis. Sep bovoj kuŝis senvivaj sur la tero, tri ei ili forkuris, iu unukorna, alia sen kornoj aŭ aliamaniere vundita. Sed palaj, kun grandaj okuloj staris la fratoj sur la sanga tero. Ruĝbrilanta staris Timo, kun sanga, kota hakilo en la mano, staris kiel viro, kiu faligis arbojn por brulkulturejo. lli apenaŭ povis kompreni, kio okazis. Ĉio ŝajnis al ili terura sonĝo, kiam ili memoris Ia bruadon, kiu, kvazaŭ akra vent-puŝego, proksimiĝis al ili, furiozis momenton inter ili kaj subite silentiĝis ree. Teruriĝantaj ili rigardis la multegon da bestoj, kiuj nun kuŝis antaŭ ili sur la sanga herbejo: la piceara urso, tre granda, kaj sep grasaj bovoj. Ankaŭ ili mem spertis fortajn puŝojn en Ia ludado, precipe Aapo, Juhani kaj Timo; sed ili tamen staris ĉiuj. Tie ili staris, kun la stangoj en Ia manoj, spiregante, ŝvitante kaj silente rigardante unu la alian. 07085
Bottom
07086
Top
De alig volt idejük fellélegzeni, s máris új s az előbbinél sokkal nagyobb veszély közeledett feléjük. A forgószelet vihar követte. Úgy tetszett, mintha a világ vége közeledett volna! Döngött, remegett a föld, recsegett-ropogott az erdő, és borzalmas bőgés töltötte be az est csöndes levegőjét: harminchárom felbőszült ökör rohant feléjük! Tágra meredt szemmel hallgatták a testvérek a zajt, egy pillanatig némán, mozdulatlanul hallgatóztak, mint ahogy a soká kergetett disznócsorda a bozótban, a kerítés sarkánál lekonyult füllel hallgatja, közeledik-é kínzó ellensége. így füleltek a testvérek is mindaddig, míg a sűrűből elő nem tört az ökörcsorda. Ebben a pillanatban eldobták karóikat, fölkapták puskáikat, és kutyáikkal együtt teljes erőből futni kezdtek, nyomukban pedig a bömbölő ökrök rohantak. A Vier-tola- és Jukola-birtok erdeinek határkerítése felé vágtattak a fiúk. Zöld békanyállal födött sekélyes tócsa került az útjukba, azonban a testvérek nem sokat kerülgették, hanem habozás nélkül átrohantak rajta. Nagy zúgás hallatszott, midőn eltűntek a fröcskölő víz felhőjében, de abban a pillanatban már ismét szárazra kerültek. Rohanásuk a hold futására emlékeztetett az ég kéklő mezőin. Az sem tér ki az útját álló fodor felhőfoszlánynak, hanem mit sem törődve átkel rajta, s még tisztábban, még fényesebben lép újra elő. Ám a hold komolyan, ünnepélyesen vándorol az égen, a Jukola fivérek azonban úgy futottak, mint a nyulak és megvadult juhok, mivel veszély zsivajgott a sarkukban. Végül ott volt előttük az erős, új kerítés, és mint a villám röpültek át rajta; tíz-húsz lépésnyire tőle azonban a széles harasztosban megálltak, hogy nézzék, vajon megmenti-e őket a kerítés. Bőszülten tombolva közeledett az ökörcsorda: hatalmas roppanás hallatszott, és földre dőlt a fiatal fenyőtörzsekből rakott kerítés, s ezzel az ökrök oly közel kerültek a testvérekhez, mint még soha. Vad versenyfutás kezdődött a dübörgő irtáson át: elöl az emberek ebeikkel, nyomukban bömbölve a barmok, melyek, mint ahogy télen a vihar füstként magasra kavarja a havat, úgy hányták föl maguk után a porzó homokot és a fűcsomókat. Eszeveszetten futottak a fiúk; szívükben halálos rettegéssel már-már azt hitték, hogy utolsó kurta útjukat futják. Sed apenaŭ ili havis tempon por ripozeti, antaŭ ol nova danĝero proksimiĝis, multoble pli granda ol la unua. Post la ventpuŝego sekvis uragano. ŝajnis ke nun proksimiĝas la lasta momento de la mondo. La tero tondris kiel pro tertremo, la arbaro bruegis kaj terura blekado plenigis Ia kvietan aeron de Ia vespero, kiam kurante alproksimiĝis tridek tri furiozaj bovoj. La fratoj aŭskultis la bruegon kun rondaj okuioj en la kapo, aŭskultis momenton tute senmovaj, mutaj, kiel aŭs-kultas longan tempon persekutita porkaro en arbetaĵo ĉe kampa barilangulo per pendantaj oreloj, ĉu la persekutantoj ankoraŭ proksimiĝas. Tiel ankaŭ la fratoj, ĝis la bovaro kurĵetiĝis el la arbarego. Tiam ili forĵetis siajn stangojn, prenis siajn pafilojn kaj forkuris kun la hundoj ĉiuforte, kaj blekegante sekvis ilin la bovoj, La fratoj rapidis al la limbarilo inter Viertola kaj Jukola. lli renkontis neprofundan lageton, sur-kovritan de herbaĵo; sed ili ne havis tempon ĉirkaŭiri, kaj senhezite ili kuris trans la Iageton. Muĝo aŭdiĝis, kiam ili estis kovrataj per akvoŝpruca nebulo, sed en la sama momento ili ree estis en klara aero. Ilia kurado memorigis pri la luno sur la bluherbejo de la alto. Ci ne deflankiĝas antaŭ nubo, kiu volas bari ĝian vojon, sed senzorge ĝi travagas ĝin, kaj pli klara ol antaŭe ĝi reaperas. Kaj serioze, solene ĝi migras. Sed la knaboj de Jukola kuris kiel leporoj kaj sovaĝaj virŝafoj; ĉar danĝero kuregis post iliaj kalkanoj. lii venis al barilo, nova kaj firma, kaj fulme la fratoj transsaltis ĝin, sed en distanco de dudeko da paŝoj ili haltis sur vasta deklivo por rigardi, ĉu tiu barilo povus savi ilin. La furioza, brueganta bovaro proksimiĝis al ĝi, aŭdiĝis forta krakado, kaj renversita estis la picestanga barilo, kaj la bovoj estis nun pli proksime al la fratoj ol antaŭe. Poste oni kuregis trans la resonantan herbdeklivon: la viroj kaj la hundoj antaŭe, la brutoj post ili, blekegante kaj gratege ĵetante per piedoj herbradikojn kaj polviĝantan sablon en la aeron, same kiel vintra uragano fume kirlas neĝon alten. Kun furioza rapido la fratoj kuris, kun teruro en siaj koroj, ĉar ili kredis jam paŝi la lastan vojpecon de sia vivo. 07086
Bottom
07087
Top
Aapo ajkáról harsány kiáltás szállt: „Dobjuk el a tarisznyát, de tartsuk meg fegyvereinket!” így szók Aapo, és hat kéregtarisznya azon nyomban a földre hullott; a hetedik továbbra is ott himbálódzott Lauri hátán, mivel ő még nem akarta eldobni kosarát. Am mindez mit sem használt, mert egyre közelebb ért hozzájuk a szörnyű dobogás és bőgés. Aapo ajkáról ekkor újabb, kétségbeesetten rikoltó kiáltás fakadt: „A Hiisi-kőre, a Hiisi-kőre!” Kiáltásával egy hatalmas kősziklára célzott, mely a komor vadon ölén emelkedett. E felé a szikla felé igyekeztek most a testvérek, nemsokára ott is álltak már a tövénél, és mint a villám kúsztak fel rá emberek s kutyák egyszerre. Messze röpködtek a mohadarabok, midőn markuk a kövek szögleteibe kapaszkodott; körmük mélyebben, erősebben, keményebben vágódott a kőbe, mint a hiúz görbe karmai. így menekültek meg a borzalmas veszélyből, pedig már ott jártak a halál torkában. Alig értek fel a sziklára, máris ott háborgott alattuk a bömbölő s dühében a földet kapáló baromcsorda. Ez a szikla, a testvérek menedéke, szinte teljesen négyszögletes, ölnyi magas kő volt, s az irtás szélétől mintegy háromszáz lépésnyire emelkedett a vadon belsejében. Ezen ültek hát a testvérek, verejtékezve és félelmesen zihálva, hiszen a dühös halállal futottak versenyt. Hangtalanul, némán ültek, üldögéltek sokáig; végre Juhani mégis szóra nyitotta a száját: Tiam aŭdiĝis krio el la buŝo de Aapo: »for la tornistrojn de niaj dorsoj, sed ni konservu la pafilojn!» Tiel Ii diris kaj ses betulŝelaj tornistroj falis tuj malsupren sur la teron; la sepa svingiĝis ankoraŭ sur la dorso de Lauri; li ne volis disiĝi de ĝi ankoraŭ. Malmulte tamen helpis tiu rimedo, ĉar ĉiam pli proksimen venis al ili la terura frapbruado kaj blekado. Sed ree aŭdiĝis de Ia Iipoj de Aapo mizere sonanta krio:»AI Hiiden-kivi, al Hiidenkivi!» Kaj per tio li celis ŝtonon, treege grandan, kiu staris en malserena arbarego. A1 ĝi rapidis nun Ia fratoj, staris baldaŭ ĉe ĝi kaj fulme rampis kaj la viroj kaj la hundoj sur ĝian supraĵon. Malproksimen flugis muskopecoj, kiam iliaj manoj kaptis elstaraĵojn de la ŝtono; iliaj ungoj aikro-ĉiĝis pli firme, pli precize kaj pli akre ol iam la kurbaj ungoj de linko. Tiel ili saviĝis de terura morto, ĉar ili estis jam tre proksime al Ia faŭko de pereo. Apenaŭ ili estis sur la ŝtono, kiam jam ĉirkad ili tumultis la brutaro, blekante kaj piedgra-tante la teron. Kaj tiu ŝtono, la rifuĝejo de la viroj, estis preskad ortangula, unu klafton alta ŝtonego, kiu staris en arbaro ĉirkad tricent paŝojn de herbeja rando. Tie nun la fratoj sidis ŝvitante kaj forte spiregante, post kuro antau la kolera morto. Silente, senvortaj ili sidis longe. Sed fine Juhani malfermis sian buŝon. 07087
Bottom
07088
Top
JUHANI: Itt vagyunk, testvérek, és áldjuk jó szerencsénket érte. Ez volt ám a futás! Erre emlékezni fogunk, míg csak ökör lesz a világon. JUHANI. Ci tie ni estas, fratoj, kaj ni danku nian bonŝan-con. Car tio estis marŝado, kiun ni memoros tiel longe kiel ekzistas bovoj en la mondo. 07088
Bottom
07089
Top
AAPO: Itt volnánk, de hogyan kerülünk innen tovább? Mert makacs az ökör, és ezek itt különösen fel vannak bőszülve társaik halála miatt, amit szeretnének többszörösen visszafizetni ebeinknek. AAPO. Ci tie ni estas, sed kiei ni de ĉi tie foriros? Obstina estas Ia bovo, kaj ĉi tiuj koleregas pro la morto de siaj kama-radoj, kiujn ili volus venĝi al niaj hundoj multoble. 07089
Bottom
07090
Top
JUHANI: Nemcsak a kutyáknak: mi sem járnánk különbül! JUHANI. Kaj ni ricevus el la sama kulerego. 07090
Bottom
07091
Top
AAPO: Ha nem lenne ez az aranyos, magas szikla. AAPO. Sen la ora alteco de ĉi tiu ŝtono. • 07091
Bottom
07092
Top
JUHANI: Hát ez bizony éppen kapóra jött. Istókuccse, mint a mókusok, oly sebesen másztunk föl rá! JUHANI. Gi estis vere bonvena por ni. Vere! Kvazad sciuroj ni rampis supren. 07092
Bottom
07093
Top
EERO: „És aztán jól bepálinkáztunk.” EERO. »Kaj poste ni tostis.» 07093
Bottom
07094
Top
JUHANI: De jól ám! Hála az Úrnak, hogy legalább pálinkánk van, ha már úgy adódnék, hogy böjtölnünk kell itt fenn. JUHANI. Guste tiel! Dankon al la Sinjoro, ke ni havas tamen brandon, se okazus, ke la knaboj estus instruataj pri fasto ĉi tie. 07094
Bottom
07095
Top
LAURI: Én nem dobtam el a tarisznyámat! LAURI. Mi ne forlasis mian tornistron, mi. 07095
Bottom
07096
Top
JUHANI: „Hála néked is”, édes testvér. Szedd hát elő azt a cinkkulacsot, húzd meg alaposan s aztán add ide, hadd járjon körbe. Most valóban elkél egy kis szíverősítő. JUHANI. »AI vi dankon» ankad, mia frato. Sed eligu vian stanbotelon, prenu el ĝi sufiĉan ektrinkon kaj lasu ĝin poste rondiri. Nun la koro bezonas iom da plifortigo. 07096
Bottom
07097
Top
AAPO: De ily veszélyes helyzetben óvatosan kóstolgassuk azt az itókát. AAPO. Sed tiun aĵon ni devas konsumi singarde en tiel danĝera situacio kiel la nuna. 07097
Bottom
07098
Top
JUHANI: Üdvös figyelmeztetés. Mértékkel kortyints hát belőle. JUHANI. Utila rimarko. Sed prenu nun unu moderan engluton. 07098
Bottom
07099
Top
AAPO: Legjobb mindig a mértékletesség. Ne feledjük: itt lesz a fekhelyünk, s lehet, hogy nemcsak éjszakára. AAPO. Modereco estas ĉiam plej bona. Ni memoru: ĉi tie estas ankau nia kuŝejo kai eble por pli ol unu nokto. 07099
Bottom
07100
Top
JUHANI: Isten óvjon tőle! Remélem, hogy az éhség csakhamar elkergeti innen ezt a szarverdőt. Úgy ülünk itt, a mohos Hiisi-sziklán, mint hét fülesbagoly a rengetegben. Hanem honnan származik ez a név? JUHANI. Savu nin Dio de tio! Mi esperas, ke malsato baldad forpelos tiun kornarbaron el nia ĉirkauaĵo. — Jes, ĉi tie ni sidas kiel sep gufoj en arbarego, ĉi tie sur la muska Hiiden-kivi. Sed de kio devenas tiu nomo? 07100
Bottom
07101
Top
AAPO: Egy különös mese szól róla. AAPO. De stranga rakonto. 07101
Bottom
07102
Top
JUHANI: Meséld el, hadd teljék az idő. Hiszen van most időnk a mesékre, történetekre. JUHANI. Rakontu ĝln al ni por tempopasigo. Car ĝuste en la nuna situacio rakontoj estas konvenaj, rakontoj kaj historioj. 07102
Bottom
07103
Top
Aapo a következő mesét mondotta el nekik a szikláról: Kaj Aapo rakontis Ia sckvantan fabeion pri tiu ŝtono. 07103
Bottom
07104
Top
Hajdanában a Lappföld bércein, egy kastélyban egy nagy erejű Hiisi herceg lakott, aki Észak leghatalmasabb varázslója volt. Volt néki egy pompás, nemes rénszarvasa, páratlanul gyorsan futó ünő. Egy szép tavaszi napon ez a kecses állat útnak eredt a fagyos-kérges hómezőkön, hogy bekalandozza egész Finnországot. Sok vadászember, megpillantva az aranyszőrű, fényes szemű szarvast, felajzott nyíllal utánaeredt, azonban senki sem ért a nyomába: a szarvas a gyors síelőket is hamar messzi maga mögött hagyta. Am az ünő végül is Háme-földre ért, ahol akkor egy kiváló síelő és biztos kezű vadász lakott. Ez valahogy neszét vette Hiisi gyönyörű szarvasának, és vállán a felajzott íjjal, lábán sikló sítalpakkal nagy serényen felkerekedett, hogy leterítse a vadat. Süvöltő száguldással futott a szarvas a sima hómezőkön, de még gyorsabban futott utána a vadász, így rohantak sokáig, széles síkságokon, meredek dombokon át, és végül is fáradni kezdett a szarvas. Lihegve, zihálva futott előre, rohanása egyre lassúbbodott, és egyre közelebb és közelebb ért hozzá üldözője. Ekkor különös dolog történt, ami már nem egy vadásznak megbénította a nyilát: a szarvas hirtelen megfordult, és könyörögve, forró könnyeket hullatva közeledett üldözőjéhez. A kegyeden vadász azonban gondolkozás nélkül rálőtte nyílvesszőjét, és átfúrta vele a szép állat homlokát. Holtan bukott a földre Hiisi szarvasa, és vérével pirosra festette a fehér havat. En sia kastelo sur la tundroj de Laponio loĝis iam potenca Hiisi-princo, Ia plej potenca sorĉisto en la Nordo. Li havis boacon noblan kaj belan, senkompare rapidan en kurado. Tiu bela besto iris fojc en fruprintempo kurludi sur la neĝkrusto kaj tiam ĉirkaŭmigradis la duoninsulon Finnlando. Multaj arkpafistoj, vidinte la orharan kaj bclokulan boacon, rapidis ĝin persekuti per sia hardita sago. Sed neniu povis sekvi ĝin, ĉar baldaŭ ĝi malproksime postlasis skikurantan viron. — Gi venis fine al Hame, kic vivis bonega skiisto kaj lerta ark-pafisto. Ci tiu nun rimarkis la imponan boacon de Hiisi, ekiris rapide por ĝin kapti, glitante per siaj glataj skioj, kun forta arko sur Ia ŝultro. Per granda rapideco laŭ ebena neĝkrusto kuris la boaco, sed per ankoraŭ pli granda rapideco la ark-pafisto sekvis ĝin. Tiel ili kuris Iongan tempon laŭ vastaj ebenaĵoj kaj laŭ krutaj altaĵoj, supren, malsupren. Sed fine la boaco komencis laciĝi; ĝi kuris jam forte spiregante, ĝia kurado malpliiĝis kaj la viro venis pli kal pli proksimen. Okazis tiam miraklo, tamen ankaŭ antaŭc vidita, kiu retenis la sagon de multaj pafistoj. Subite la boaco turniĝis, proksimiĝis al sia persekutanto kun peteganta aspekto kaj verŝantc abundajn larmojn. Sed sen hezito la senkompata viro sendis sian sagon, trapikis la frunton de la ĉarma besto, kaj tiel falis la boaco de Hiisi, ruĝmakulante per sia sango la blankan neĝon. 07104
Bottom
07105
Top
Hiisi herceg ekkor, a messzi Észak zordon völgyeit járva, hirtelen éles nyilallást érzett a szívében, és rögtön megtudta, hogy kedves ünője veszélyben forog. Azonnal felsietett a bércre, ahol a kastélya állott, és bűvös távcsövével kémlelni kezdte a déli vidéket. Messze-messze, egy sötét fenyveserdő mélyén meg is pillantotta kedves állatát, amint vérében úszva halálos görcsökben vonag-lott, de meglátta a gyilkost is, aki diadalmas arccal állt áldozata mellett. A herceg szörnyen felbőszült, és kastélyának falából kitépve egy hatalmas, négyszögletes sziklát, felhajította a magas levegőégbe, Háme-föld rengetegeinek irányába, a gonosz vadász felé. Erős zúgással, süvöltéssel repült az irdatlan kő, és magas ívben szelte át a felhők viharos világát. Felszállt a magas égre, majd hullani kezdett lefelé, és szörnyű erővel rázuhant a vadászra, maga alá temetve őt mindörökre. Tiam Hiisi, promcnante en la malhelaj valoj de la Nordo, sentis subite kuntiriĝon de sia koro, kaj sciis tuj, ke lia ora kurulo migras en danĝero. Li rapidis supren sur la monton, kie staris Iia kastelo, kaj komencis persiasorĉa vidilo observadi la sudon. Kaj li vidis malproksime en malhela picearo sian boacon, kiu, naĝantc en sia sango, sin tordis en agonio; kaj li vidis, kc la mortigisto staras apude kun triumfanta rigardo. Tiam li ekkoleris terure, kaptis el la murego de sia kastelo grandan ortangulan ŝtonpecegon,Fĝin ĵetis alten en la aeron, por ke ĝi flugu kontraŭ la arkpafiston en Ia arbaregoj de Hame. Kun forta bruego kaj muĝego la granda ŝtono rapidis, fendante en granda arko la ventan mondon de la nuboj. Gi altiĝis ĝis la ĉiela firmamento, malleviĝis ree, turniĝis al sudo, kaj ĝuste sur la verton de la pafisto falis la kolosa pezaĵo, entombigante lin sub si por eterne. 07105
Bottom
07106
Top
JUHANI: S ennek az embernek halála lett a mi menekvésünk. Ugyan hol lennénk e nélkül a kő nélkül? Ott hevernénk a gyepen, eltaposva, összetörve. JUHANI. Kaj la morto de la viro estis feliĉo por ni. Kie ni estus nun sen ĉi tiu ŝtono? Tie en la arbarego kiel kotaĵo kaj kadavroj ni kuŝaĉus, mizeruloj. 07106
Bottom
07107
Top
TUOMAS: No, itt is kijut nékünk még a bajból, fogadom. TUOMAS. Sed certe ni havos sufiĉe ankaŭ ĉi tie. Mi tion garantias. 07107
Bottom
07108
Top
JUHANI: Isten segítsen meg bennünket, még idejében! JUHANI. Dio helpu al ni plej baldaŭ! 07108
Bottom
07109
Top
TIMO: Hiszen itt még aludni is csak úgy alhatunk, egymás hegyén-hátán, mint fecskefiak a fészekben. TIMO. Ĉi tie ja devas la knaboj peni dormi unu sur la alia, sur la nukoj unu de la aliaj kiel hirundidoj en sia nesto. 07109
Bottom
07110
Top
AAPO: Az úgy nem lesz jó. Almában egyikünk könnyen legurulhat a szikláról, akkor pedig az ökrök zsákmánya lenne. Ezért két ember álljon mindig őrséget; kétoldalt vigyázzanak alvó testvéreikre. AAPO. Tio ne konvenas. Baldaŭ duondormanta viro falus malsupren kiel kaptaĵo al la bovoj. Tial du el ni ĉiam, unu ĉe ambaŭ flankoj, gardu siajn dormantajn fratojn. 07110
Bottom
07111
Top
JUHANI: Okos tanács! Meg is fogadjuk, hiszen ezen az éjszakán mindenképpen itt kell hálnunk. Ezt már most is láthatjuk az ökrök viselkedéséből. Három sátán ott hasal már átkozott bendőjén; szuszogva és kérődzve fekszenek az ördögök! Azonban térjetek aludni, fiúk; én meg Aapo őrt állunk mellettetek úgy éjféltájig. Aludjatok, aludjatok! Az Úr legyen velünk! JUHANI. Saĝa konsilo; kaj ni ĝin sekvu precize; ĉi tie estas nia Ioĝejo almenaŭ ĉi tiun nokton. Tion ni jam ĉiuj vidas laŭ la agoj de la bovoj. Tie jam tri diabloj kuŝaĉas sur siaj ventroj malbenitaj, spiregante kaj remaĉante, satanoj! Sed kuŝiĝu, knaboj, mi kaj Aapo volas vin gardi ĝis ĉirkaŭ Ia noktomezo. Kuŝiĝu, kuŝiĝu. Dio nin benu. 07111
Bottom
07112
Top
AAPO: Haj, mi nyomorultak! AAPO. Ho ve, ni mizeruloj! 07112
Bottom
07113
Top
SIMEONI: Ugyan mire jutottunk, mi szerencsétlenek! SIMEONI. Cis kie ni kompatinduloj venis. 07113
Bottom
07114
Top
JUHANI: Nyomorúságra, nagy nyomorúságra. De feküdjetek már le, kérjétek az ég áldását testetekre, lelketekre, és aztán aludjatok az Úr nevében. JUHANI. A1 mizero, al granda mizero. Sed kuŝiĝu, benu viajn animojn kaj korpojn kaj ekdormu en la nomo de laSinjoro. 07114
Bottom
07115
Top
Így töltötték a testvérek az éjszakát: ketten közülük mindig őrködtek, mialatt a többi az igazak álmát aludta a mohos sziklán. Hosszú volt az éj, végül azonban mégis eljött a hajnal, felkelt a nap, és egyre magasabbra hágott az ég boltozatján, ám a testvérek helyzete csak nem változott. A Hiisi-szikla körül továbbra is ott hullámzott ostromlóiknak villás szarvú serege, és az éhség is egyre gonoszabbul gyötörte őket. Mindamellett azt remélték, hogy kegyetlen vendégük az ökrök gyomrában is elvégzi teendőjét, és végül mégis rákényszeríti őket, hogy térjenek vissza legelőjükre. Ebben reménykedve várták ellenségeik távozását. De nemsokára rémülten vették észre, hogy az állatok számára bizony bőven akadt élelem a Hiisi-szikla környékén, az erdő vizenyős, sásos pázsitján is. Az ökrök nagy nyugodtan legelni kezdték a füvet, és mindig csak annyira távolodtak, hogy folyton szemmel tarthatták a mohos sziklát. Tiel ili pasigis la nokton: maldormis ĉiam du, dum la aliaj dormis sur la muska ŝtono; kaj longa estis la nokto. Fine tamen mateniĝis, la suno leviĝis kaj altiĝis supren sur la ĉielo, sed la sama estis ilia sorto ankoraŭ; ĉiam la kornoj, sieĝante ilin, balan-ciĝadis ĉirkaŭ Hiidenkivi, kaj malsato jam forte turmentis ilin. Tamen ili esperis, ke la sama senkompata gasto faru sian taskon ankaŭ en la bovaj stomakoj kaj devigu ilin translokiĝi al her-bejo. Tiel ili esperis, atendante la foriron de la malamikoj, sed kun teruro ili baldaŭ rimarkis, ke sufiĉe da bestnutraĵo estas trovebla en la malseka karikaro de la arbarego ĉe Hiidenkivi. Tiun la bovoj nun komencis manĝi, ne irante pli malproksimen ol ke la muska ŝtono'senĉese estis videbla al ili. 07115
Bottom
07116
Top
JUHANI: Ezeknek eszükben sincs, hogy elhordják innen az irhájukat. Úgy látszik, a manóba is, hogy itt akarnak megtelepedni egész télvíz idejéig. JUHANI. Ui ja ne havas eĉ plej malgrandan intencon de foriro. Ili, diablo prenu, priokupas por si loĝejon ĉi tie ĝis la vintro. 07116
Bottom
07117
Top
EERO: Az ördög bújt beléjük. EERO. Ili havas diablon sub sia haŭto. 07117
Bottom
07118
Top
TIMO: Ugyan miért ne maradnának? Hiszen az erdő ételt is, italt is ad nekik; nékünk azonban kenyérnek és pecsenyének csak száraz moha jut. TIMO. Kio mankas al ili ĉi tie? La arbarego donas al ili kaj manĝaĵon kaj trinkaĵon; sed seka musko estas nia pano kaj almanĝaĵo. 07118
Bottom
07119
Top
SIMEONI: A helyzet az, hogy nekünk a kutyák miatt kell itt ülnünk. Félek, menekülésünk egyetlen módja, ha Killit és Kiiskit ledobjuk áldozatul a dühös ökröknek. SIMEONI. Sed la afero estas tia, ke ni sidas ĉi tie pro niaj hundoj. Mi timas, ke la sola vojo al savo estas ĵeti Killin kaj Kiiskin kiel oferon al la bovoj. 07119
Bottom
07120
Top
JUHANI: Kegyetlen tanács. JUHANI. Kruela konsilo. 07120
Bottom
07121
Top
AAPO: Melyet nem fogunk oly könnyen megfogadni. AAPO. Kiun ni ne tro facile sekvos. 07121
Bottom
07122
Top
JUHANI: De nem ám, mindaddig, míg Jukola Juho egy tagját is bírja! JUHANI. Ne tiom longe, kiom staras rekte Jukola Juho. 07122
Bottom
07123
Top
TUOMAS: Dobjuk le irhánk váltságául őket, akik annyiszor kimentették életünket a vadak gyilkos karmai közül? És ugyan mi hasznunk lenne belőle? Semmi, azt hiszem. TUOMAS. Cu ni ĵetus iiin por elaĉeti nian haŭton, ilin, kiuj tiom ofte savis nian vivon el la mortigaj ungoj de rabobestoj? Kaj ĉu estus utilo por ni per tio? Mi dubas. 07123
Bottom
07124
Top
JUHANI: Én is úgy vélem. Az ökrök, szétmarcangolva ebeinket, továbbra is itt várnák, hogy mit vehetnek még szarvhegyre. Ez holtbizonyos. JUHANI. Ankaŭ mi. La bovoj tie, dispeciginte unue niajn hundojn, komencus tute trankvile atendi pli kaj pli da tra-pikotoj por la kornoj. Certa afero. 07124
Bottom
07125
Top
SIMEONI: Jó, jó, de hát mit teszünk, ha majd az éhség csavargatni kezdi a beleinket? SIMEONI. Jes, jes, sed kian rimedon ni entreprenos, kiam la malsato vere komencos grumbli en la stomako? 07125
Bottom
07126
Top
JUHANI: Először csak a belünket csavargatja, később azonban rátámad szegény szívünkre is; ráugrik, mint a macska az egérre, és ekkor az erős ember is erőtlenül esik össze. Kegyetlen, nagyon kegyetlen napok várnak ránk. „Ugyan mit tegyünk?” - kérdem én is. JUHANI. Ĝi grumblos komence en nia stomako, sed de tie ĝi baldaŭ sin ĵetos sur la batantan koron, sin ĵetos kiel kato sur la nukon de grasa muso, kaj tiam senfortiĝos la brava viro. Malfacila, malfacila estas nun la tago de viro. Kian rimedon ni entreprenu? ankaŭ mi demandas. 07126
Bottom
07127
Top
AAPO: Ordítsunk egy nagyot, mindnyájan egyszerre; talán valami vándor meghallja az erdőben, vagy épp elhallatszik Viertoláig, s az emberek sejteni fognak valamit. AAPO. Ni kriegu ĉiuj el unu buŝo; la voĉon aŭdos eble iu vagulo en la arbarego aŭ ĝi aŭdiĝos ĝis Viertola kaj igos homojn pensi pri io. 07127
Bottom
07128
Top
JUHANI: Ezt megpróbálhatjuk. JUHANI. Tiun rimedon oni povas provi. 07128
Bottom
07129
Top
TIMO: Ordítsunk egy nagyot. TIMO. Ni kriu forte. 07129
Bottom
07130
Top
JUHANI: Ahogy csak a torkunkon kifér. Bődüljünk el mindnyájan egyszerre; egyszerre mind, akkor erősebb a hatása. így ni, álljunk fel, s legyünk készen. Midőn harmadszor tapsolok, üvöltsünk egy nagyot, üvöltsünk hét ember erejével. Egy, kettő, három! JUHANI. Vere fortege ni alsonigu ĉiuj samtempe vere sen-komparan krion. Ciuj samtempe, tiam ĝi efikos pii bone. Jen, ni stariĝu kaj estu pretaj. Kiam mi la trian fojon ekfrapos per mia mano, ni ekkrios akre, kaj ni ekkrios kiel sep viroj. Unu, du, tri! 07130
Bottom
07131
Top
Egyszerre, teljes erejükből úgy elbődültek, hogy megremegett tőle a szikla, remegett alatta a föld, sőt még az ökrök is nagy riadtan odább futottak. Félelmetesen harsogott a hét ember ordítása, amibe belevegyült a kutyák panaszos vonítása is. Öt elnyújtott üvöltést hallattak, s zúgott bele az erdő, és még soká keringett utána a visszhang. Midőn azonban az ötödik, legerősebb ordítás is elhangzott, újból leültek, hogy kifújják magukat. Némi pihenés után újból megismételték az egészet, de most hétszer is felüvöltöttek, majd pedig várni kezdték, milyen hatása lesz ordításuknak. Elsötétült képpel, vérbe borult szemmel ültek a mohos sziklán, és hevesen zihált, fújtatott a mellük. Ili kriis ĉiuj samtempc per tuta sia forto, tiel ke la ŝtono kaj la tero sub ĝi tremis, kaj ekskuiĝante ankaŭ la bovoj for. kuris kelkajn paŝojn de la ŝtono. Timige aŭdiĝis la ekkrio de la sep viroj kaj poste longtirata hurlado, kun kiu miksiĝis la mizera ululo de la hundoj. La fratoj eligis kvin Iongajn kriegojn, kaj la arbaro bruis kaj malproksime ruliĝis la eĥo. Sed kiam la kvina kaj la plej laŭta kriego estis eligita, ili sidiĝis ree por ekspiri momenton. Post ioma ripozo ili ripetis Ia saman agon, kriante sep fojojn kaj komencis poste atendi, kion efikus la rimedo. Kun nigriĝintaj vizaĝoj, kun sangruĝaj okuloj ili sidiĝis sur Ia muska ŝtono, kaj la balgoj de Iliaj brustoj blovis forte.
07131
Bottom
07132
Top
JUHANI: No, lássuk csak, lássuk, mit ért ez a bőgés. Hiszen bolondok lennének az emberek, ha nem érnék fel ésszel, hogy nagy ok nélkül nem bőg így az emberfia. Lássuk hát, lássuk! JUHANI. Ni atendu, kion ĉi tio efikos, ni atendu. La homoj estas frenezaj, se ili ne komprenas, ke aro da viroj ne plend-krias tiel sen plej granda danĝero. Ni atendu. 07134
Bottom
07133
Top
EERO: De ha ebből a nagy lármából sem születik segítség, akkor valóban a halál fiai vagyunk. Már másodszór nyugszik le a nap, és egyre jobban kínoz az éhség. EERO. Sed ni estas vere kondamnitaj al morto, se ne venos helpo al ni pro ĉi tiu tumultado. En okcidento malleviĝas jam la dua suno kaj severe pliiĝas la malsato. 07135
Bottom
07134
Top
SIMEONI: Isten irgalmazzon! Már egy éj s másfél nap múlt el azóta, hogy utoljára ettünk. SIMEONI. Dio indulgu! unu nokto kaj unu kaj duona tago jam pasis de tiu momento, kiam ni laste manĝis. 07136
Bottom
07135
Top
TIMO: Úgy van. Hallgassátok csak, hogy korog a gyomrom. Korog, morog és kutykuruttyol. Kegyetlen história! TIMO. Jes, tiel estas. Aŭdu kvakadon tie en mia ventro, kvakadon kaj grumbladon kaj eĉ etan pepadon. Ci tio estas malmilda. 07137
Bottom
07136
Top
JUHANI: Kegyetlen, kegyetlen; tudjuk mi is, és elhisz-szük neked, hiszen csak meg kell hallgatnunk saját gyomrunk morgását. JUHANI. Malmilda, malmilda; ni scias kaj kredas tion, irante en nian propran ventron. 07138
Bottom
07137
Top
SIMEONI: Hosszú az éhezés napja. SIMEONI. Longa estas Ia tago de malsatanto! 07139
Bottom
07138
Top
TIMO: Hosszú bizony. TIMO. Longa ĝi vere estas. 07140
Bottom
07139
Top
JUHANI: Hosszú és komor! De hát üres lett már Aapo kobakja is? Nem jut eszedbe egyetlen varjú károgta, bagoly huhogta mese sem, hogy elbeszélnéd nekünk, míg itt ülünk és szenvedünk az éhség borzasztó szigetén? JUHANI. Longa kaj malserena! Cu jam estas malplenigita eĉ la cerbo de Aapo? Cu vi ne plu memoras eĉ grakadon de korniko, aŭ la babiladon de strigo por rakonti ion, dum ni sidas sur Ia terura Malsatinsulo. 07141
Bottom
07140
Top
AAPO: Ismerek egy mesét, amit épp az éhség juttatott eszembe; de ha elmondom, nemhogy elfeledkeznénk az éhségről, hanem még jobban gondolunk majd ételre s italra. AAPO. Mi memoras rakonton, kiun ĝuste la malsato al mi rememorigas; sed ĝi ne povas kaŭzi, ke ni forgesu la nutradon de nia korpo, kontraŭe ĝi tuŝas multe kaj manĝaĵon kaj trink-afon. 07142
Bottom
07141
Top
JUHANI: A hegybe zárt ember meséjét gondolod? Már hallottam. JUHANI. Vi aludas pri viro en monto. Mi ĝin aŭdis. 07143
Bottom
07142
Top
TIMO: Én még nem ismerem. Meséld el nekünk, Aapo testvér! TIMO. Sed por ml ĝi estas nova; rakontu ĝin, frato Aapo. 07144
Bottom
07143
Top
SIMEONI: Meséld csak el, meséld! SIMEONI. Rakontu ĝin, rakontu ĝin! 07145
Bottom
07144
Top
AAPO: Egy jámbor emberről, a hit derék vitézéről szól a mese, aki egy ideig éppúgy raboskodott az Impivaara barlangjában, mint a sápadt szűz, azonban egészen más okból. AAPO. ĉi estas rakonto pri viro, pri nobla heroo de kredo, kiu sidis kelkan tempon kiel malliberulo en la grotoj de Impi-vaara, kiel pli frue tiu pala virgulino, sed pro alispeca kaŭzo. 07146
Bottom
07145
Top
Aapo a következő mesét mondotta el nekik: Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan legendon.- 07147
Bottom
07146
Top
Hajdanában, midőn Háme-földön még kemény harc folyt a keresztény hit és a pogányság között, egy derék és istenfélő ember élt a megtértek seregében, aki a svéd seregek fegyvereinek oltalma alatt nagy buzgón terjesztette és gyakorolta az új hitet. A páncélos svéd vitézeknek azonban hirtelen vissza kellett térniök hazájukba, és Háme-föld keresztény lakói pogány testvéreik szörnyű bosszújának estek áldozatul. Egyeseket kínzások között meggyilkoltak, mások a rengeteg úttalan mélyében vagy a hegyek barlangjaiban kerestek menedéket. A mi jámbor emberünk az Impivaara barlangjában rejtőzött el, de ellenfelei, akik bosszúra szomjasan követték nyomait, csakhamar rájöttek, hogy hol van a búvóhelye. „Zárjuk be a farkast saját barlangjába!” -üvöltöt-ték undorító ujjongással, és erősen befalazva a barlang száját, otthagyták az embert, hogy az éhség és sötétség végezzen vele. lam, kiam la kristanismo kaj la paganismo ankoraŭ inter-batalis en Hame, estis inter la konvertitoj brava viro, pia kaj fervora por disvastigi la novan kredon, kion li arikaŭ faris sub protekto de bataliloj de la sveda regno. Sed al sia hejmlando devis la kirasitaj herooj subite veturi de ĉi tie kaj la kristanaj Hameanoj estis terure persekutataj de siaj paganaj fratoj. Kelkajn oni mortigis per kruela maniero, kelkaj serĉis savon, forkurante en erarigajn arbaregojn, kelkaj en grotojn de montoj aŭ en aliajn lokojn. En kavajojn de Impivaara rapidis la men-ciita pia viro; sed liaj persekutantoj, kiuj lin sekvis en kolero de venĝo, rimarkis baldaŭ kie li kaŝiĝis. »La lupon oni en-baru en ĝia propra groto!» ili kriis kun malica ĝojo, mason-fermis la buŝon de la kaverno firme kaj lasis la viron al pereo pro malsato kaj mallumo. 07148
Bottom
07147
Top
Kegyeden halál várt volna emberünkre, de az ég ismét csodát művelt. Alig tűnt el a barlang szája felől a nap utolsó sugara, midőn csodálatos, ezüstös derengés töltötte be a tágas barlangot, s a rideg szikla mélyén szelíd, mennyei fény ragyogott fel. De további csodák is történtek: a barlang közepén kristálytiszta forrás fakadt, melynek vize soha el nem apadt, s így emberünknek sziklabörtönében mindig volt üdítő itala. A forrás partján gyönyörű, zöld lombos fa nőtt, melynek pompásnál pompásabb gyümölcsei soha ki nem fogytak, s így emberünk már ízes eledelt is kapott. Itt töltötte napjait, dicsérvén az Urat, itt töltötte éjszakáit, a boldogok mennyei birodalmáról álmodozva. Nappalai, mint a nyári napok, enyhék és derültek, éjszakánként pedig gyönyörű félhomály ereszkedett a barlangra, így telt el egy év, s Háme-földön patakokban folyt a keresztények vére. De midőn letelt az üldözés borzalmás esztendeje, és odakünn épp gyönyörű szeptemberi reggel ragyogott, egyszerre csak kalapácsoknak és feszítővasaknak zaja hallatszott a barlang befalazott szája felől. A kövek közt végre napfény kezdett derengeni, s ebben a pillanatban kihunyt a barlang csodálatos világa, eltűnt a forrás és a forrás partjáról a gyümölcshozó fa. Mizera fino estus atinginta la viron, sed la ĉielo faris ree mirindajon. Apenaŭ el la grota enirejo malaperis la lasta radio de la taglumo, jam lumiĝis Ia vasta groto per plej ĉarmega, ar-ĝentoklara brilo; kaj tiel la viro havis en la koro de la malvarma monto mildan, ĉielan tagon. Kaj ankoraŭ pliaj mirakloj okazis. Vidu, en la grota planko aperis subite hela fonto, kies akvo malgraŭ elpreno neniam elĉerpiĝis, kaj la viro do havis en sia ŝtona ĉambro ĉiam freŝan akvon. Sed ankoraŭ el la fontrando kreskis supren bela verdanta arbo portanta la plej dolĉajn fruktojn, kiuj ne malpliiĝis pro depreno; kaj de tio la viro ricevis sian ĉarman nutraĵon. Tie li pasigis siajn tagojn glorante la Sinjoron, tie li pasigis siajn noktojn sonĝante pri la lando de la feliĉuloj. Kaj lia tago estis kvazaŭ somera tago, varma kaj hela, kaj lia nokto tempo de ĉarma krepusko. Tiel pasis unu jaro kaj rivere fluis en Hame Ia kristana sango. Sed kiam la teruriga jaro de persekutado estis pasinta kaj ekstere brilis ĉarma septembra mateno, atingis Ia orelojn de la heroo bruo de marteloj kaj ferstangoj ĉe la fermemasonita elirejo de la groto. Tra tiu ŝtona muro komencis fine tago eklumeti, kaj en momento malaperis el la groto la mirinda lumo, same ankaŭ la fonto kaj de la fontrando la frukton portinta arbo. 07149
Bottom
07148
Top
De mi okozta ezt a lármát és kopácsolást a barlang bejáratának külső oldalán? Nagy csapat pogány állt ott, közrefogva több keményen megkötözött keresztényt, kiket arra ítéltek, hogy a hegy sötét gyomrában éhhalállal pusztuljanak el. Hiszen azt hitték, hogy a szent ember, akit egy évvel előbb bezártak ugyanabba a barlangba, már régen halálnak halálával halt. Milyen nagy volt a meglepetésük, midőn kibontva a barlang száját, onnan a jámbor hős lépett elő megdicsőült, sugárzó ábrázattal. Ajkáról hangos szó csendült, melynek szent-séges zengése egész a szívig hatolt: „Üdv néktek, barátok és testvérek, üdv néked, aranyos nap és zúgó erdő, üdv néktek!” Ekkor az egész sereg térdre borult előtte, és dicsérni kezdte azt az Istent, akiben ő hitt, s aki megmentette őt a szörnyű haláltól. A hős pedig hangos szóval ecsetelte előttük azokat a gyönyörű csodákat, melyeket a hegy belsejében átélt, s az egész sereg egy hangon kiáltotta: „Keresztelj meg bennünket is, keresztelj meg ennek az Istennek a hitére!” így kiáltoztak a pogányok a jámbor férfi nagy örömére, és azonnal feloldozták kötelékeikből a halálra ítélt foglyokat. A jámbor hős odaállt a patak szélére, és nyomában ott tolongott az egész sereg, hogy felhagyva pogányságával, Krisztus hitére keresztelkedjen. Fenn a parton, ott álltak a még csak imént áldozatul szánt emberek, és hálaadó éneket zengtek ahhoz, aki mind őket, mind pedig istenfélő atyjukat megmentette a kínos haláltól, és a sötétségből a hit világosságára vezette a pogányok seregét. így énekeltek ők, a magas égre tekintve. Sed kio kaŭzis tiun bruon kaj tumulton tie ekstere ĉe la grota enirejo? Tie staris granda amaso da paganoj kaj meze inter ili kelkaj kristanoj ligitaj per ŝnuroj kaj kondamnitaj al malsatmorto en la malluma interno de la monto. Kaj ili eĉ ne pensis pri io alia, ol ke la sama morto trafis la viron, kiun oni enfermis en la groto unu jaron pli frue. Sed multe ili miris, kiam ĉe la malfermo de la groto la heroo eliris kun heligita, radianta frunto. Kaj voĉo, kies sankta sonoro penetris ĝis ostoj, eĥis el lia buŝo: «saluton, amikoj kaj fratoj, saluton, ora suno kaj muĝantaj arbaroj, saluton!» Tiam la amaso genufleksis antaŭ !i, glorante Dion, je kiu li kredis kaj kiu lin savis el la terura morto. Sed per laŭta voĉo la viro rakontis pri la ĉarmaj mirakloj, kiujn li spertis en la montinterno; kaj el unu buŝo la popolo kriis: «baptu ankaŭ nin, baptu ankaŭ nin al kredo je la sama Dio!» Tiel ili kriis je granda ĝojo de Ia viro kaj liberigis senprokraste el ŝnuroj la kaptitojn kondamnitajn al morto. Poste la pia heroo iris al la rando de rivereto, kaj lin sekvis la amaso, kiu, forĵurante la paganecon, lasis sin bapti al la kredo je Kristo. Sed supre ĉe la rando staris la fus al ofero destinitaj viroj, kantante dankopsalmon al Li, kiu el turmenta morto savis kaj ilin mem kaj ilian pian patron kaj kondukis el mallumo en lumon la paganidojn. Tiel ili kantis rigardante supren al la ĉiela alto. 07150
Bottom
07149
Top
AAPO: Ez lenne hát a mese a jámbor emberről. AAPO. Ci tia estis Ia rakonto pri la pia viro. 07151
Bottom
07150
Top
JUHANI: A pogányok megkeresztelése pontosan ott történt a patak mellett, ahol most a farkascsapdánk áll. JUHANI. Kaj la baptado de paganoj okazis ĝuste ĉe la sama Ioko en la rivereto, kie nun staras nia lupkaptilo. 07152
Bottom
07151
Top
SIMEONI: A hit csodákat művel. Mert bizonyos vagyok benne, hogy sem forrás, sem gyümölcsfa, sem pedig földi szem számára látható fény nem volt abban a barlangban, hanem csupán az erős és rendítheteden hit elégítette ki emberünk minden testi szükségletét. Lelkének ereje volt a úszta forrás, az ízes gyümölcs és a sugárzó világosság. Mert mit is mondott hajdani pásztortársam, Tervakoski Tuomas: „Ha a hit pajzsával és a lélek kardjával övezed fel magad, úgy akár az ördöggel is elmehetsz polkát táncolni.” így szólt a jámbor öreg. SIMEONI. Kredo faras miraklojn. Mi estas certa, ke la viro en la groto havis neniun fonton kaj neniun fruktarbon kaj ke nenia por tera okulo brilanta lumo lumigis lian kavernon, sed ke la firma kaj neŝancelebla kredo kontentigis ĉiun lian korpan bezonon. La forto de lia spirito estis por li la freŝa fonto, la bongusta frukto kaj la brilanta lumo. Kion diris mia antaŭa paŝtistokamarado, Tervakoski Tuomas? »Se vi havas ŝildon de kredo kaj glavon de spiriio, iru por danci polkon eĉ kun diab-loj.» Tiel diris la pia maljunulo. 07153
Bottom
07152
Top
JUHANI: No, én csak annyit mondok, hogy a felnőtt ember gyomra nem sokáig van el puszta hittel és levegővel, nem, még ha a fene fenét eszik is. És esküszöm rá, hogy emberünk vastagabb ételt is tömött a torkába, mint csupán gyümölcsöt és vizet. Mert úgy kívánja ezt az ember teste, mely itt a földön rozskenyéren és húson nőtt és erősödött meg. Igen, igen, szól ez a mese másképp is. Úgy mesélik, hogy a barlang falán hirtelen öt fekete ökörszarv jelent meg az ember előtt. Ha kinyitotta az elsőt, zúgva, pezsegve ömlött belőle a finom, erős gyári pálinka gyomorerősítőnek. A másikból ölszámra húzta elő a zsíros, meleg füstölt kolbászt. A harmadikból magas ívben ömlött elébe a legkiválóbb árpakása, a negyedikből pedig olyan sűrű tejfel csörgött a kására mártásnak, mint a kátrány. Midőn aztán degeszre töltötte a bendőjét, gyorsan kinyitotta az ötödik szarvat is, ahonnan bagót, a legfinomabb dán dohányból sodort tekercseket szedett ki, mely úgy megdagadt a fiú pofájában, mint a vérszívó pióca. Hát kívánhat-e jobb traktámentumot magának az ilyen tétlenkedő ember? JUHANI. Sed la stomako de plenkreska viro ne longe sin helpos per pura kredo kaj per malplena aero, ne eĉ pro pesto. Kaj mi ĵuras, ke li manĝis pli fortan nutraĵon ol fruktojn kaj akvon. Tion postulas la vira korpo, kiu kreskis kaj maljuniĝis ĉi tie per viando kaj sekala pano. Jes, jes, Ia legendo estas ra-kontata ankaŭ alimaniere. Oni rakontas, ke kvin nigraj bovo-kornoj aperis subite antaŭ la viro sur la grota muro. Kiam li nun malfermis la unuan kornon, el ĝi ŝprucis siblante la plej bongusta, klara, fabrikdistilita brando por manĝa altrinko, kiu certe iom sulkigis la lipojn de la viro. El la dua korno li tiris ulnojn da multfalda, grasa kaj varma porka kolbaso. Sed el la tria eliris en rigida kurbo la plej bona novsekala kaĉo, kaj el la kvara acida lakto por trinko kun la kaĉo, acida lakto densflua kiel gudro. Kaj post kiam li plenigis la stomakon kiel akaro, li malfermis vigle la kvinan kornon kaj el ĝi Ii prenis maĉtaba-kon, la plej bonan danan rultabakon, kiu ŝvelis en la vango de la knabo kvazaŭ suĉanta hirudo. Cu bezonis senokupa viro pli bonan regalaĵon? 07154
Bottom
07153
Top
TIMO: Ő az égben volt. Mi pedig? TIMO. Li estis en la ĉielo. Sed ni? 07155
Bottom
07154
Top
TUOMAS: Ettől meg lehet bolondulni. TUOMAS. Ci tio bruligas la animon de viro. 07156
Bottom
07155
Top
TIMO: Szinte szédelegni kezdek tőle. TIMO. Kaj kaŭzas kapturniĝon al knabo. 07157
Bottom
07156
Top
JUHANI: Ezer tallért egy ilyen lakomáért! Ezerszer ezer tallért! JUHANI. Mil talerojn por tiaspeca manĝaĵo nun! Milmil talerojn! 07158
Bottom
07157
Top
SIMEONI: „Zsíros, meleg füstölt kolbász!” Lám, itt ülünk a pokolban, és hallgatjuk, hogyan örvendeznek, hogyan lakomáznak a mennyekben. Ah, testvérek, mitévők legyünk? SIMEONI. «Multfalda, grasa, varma porka kolbaso!» Jes, ni sidas en la mezo de la infero kaj aŭdas rakonton kiel oni en Ia ĉielo amuziĝas kaj manĝadas. Ha! Kion ni faru, fratoj, kion ni faru? 07159
Bottom
07158
Top
EERO: Higgyünk, higgyünk! EERO. Ni kredu, ni kredu! 07160
Bottom
07159
Top
SIMEONI: Te még gúnyolódni mersz, te gyalázatos? SIMEONI. Ĉu vi ankoraŭ mokparolas, vi teruraĵo! 07161
Bottom
07160
Top
EERO: Ez volt az utolsó mukkanásom, testvér, ez volt az utolsó, hidd el. Nemsokára nagy szusszanással összeesem, mint a felszúrt ökörhólyag. Ah, ha legalább egy meleg kenyér meg egy kis vaj lenne itt! EERO. La lasta elspiro, mia frato, la lasta elspiro; kredu min. Baldaŭ mi malleviĝos kun ĝemo kvazaŭ malpleniĝanta veziko, bova veziko. Ho, se estus ĉi tie nur unu bakvarma pan-bulo kaj butero sur ĝi! 07162
Bottom
07161
Top
TIMO: Vajas kenyér és rajta hatalmas májas hurka. TIMO. Kaj sur la butero ankoraŭ giganta grasa kolbaso. 07163
Bottom
07162
Top
JUHANI: Hét frissen sült kenyér, hét font vaj és hét parázson sült hurka: az lenne csak a lakoma! JUHANI. Se cstus ĉi tie sep bakvarmaj panbuloj, sep funtoj da butero kaj sep ĉe fajro rostitaj kolbasoj; jen estiĝus festeno. 07164
Bottom
07163
Top
EERO: Teringettét! EERO. Brila fajro kaj fulmo! 07165
Bottom
07164
Top
TIMO: Miért nincs annyi esze az embernek, hogy zsebének csücskében mindig hordana magával némi sót? Mert a só összehúzza a beleinket, és hétszámra is életben tart, még ha morzsányi étel sem kerül a ben-dőnkbe. TIMO. La homo devus ĉiam esti saĝa kaj porti ĉiam saketon da salo en sia poŝo. Salo ligas la intestaron kaj konservas la vivon por semajnoj sen eĉ kulo por manĝajo. 07166
Bottom
07165
Top
JUHANI: Haj, fiam, itt a só sem segítene! JUHANI. Ho knabo! Eĉ per salo oni ne Ionge baraktos. 07167
Bottom
07166
Top
TIMO: De nézd csak, Koivisto Iisakki, ez a példátlanul lusta fráter napokon át hever egyfolytában Karkkula szaunájában, anélkül, hogy egy falatot is enne. És mi tartja meg benne a lelket? A vén kópé egy sós zacskót szopogat, mint a gyermek az anyja csecsét. TIMO. Sed Koivisto Iisakki, la terure maldiligenta viro, kuŝaĉadas sur la ŝvitbaneja bretego en Karkkula multajn Diajn tagojn seninterrompe, nenion manĝante. Kaj kiamaniere siblas la mizera spiro en la viro? Tiu petolulosuĉadas salsaketon kiel infanaĉo la mampinton de sia patrino. 07168
Bottom
07167
Top
JUHANI: Máskor meg, mint valami haris, ott ül a faluszéli rozsföldeken, és a kalászokból magot dörzsöl a pofájába... No lám, késő este van már, azonban híre sincs semmiféle emberi segítségnek, és körülöttünk még egyre itt sétifikál az a harminchárom szuszogó ördög. Hanem ugyan keményen ölre ment ott két sátánfajzat. Csapjatok össze, üssétek-vágjátok egymást, és szakítsátok be egymás homlokát, hogy agyvelőtök is loccsanjon ki a földre; így legalább két kínzónkkal kevesebb lesz. Úgy, úgy, csak rajta! Legalább valami mulatságunk is lesz időnk töltésére. így ni! Tartson jó sokáig ez a játék, és szántsa fel nyolc csülökeke a földet. JUHANI. Li ankaŭ ofte sidas kvazaŭ kreko sur la vilaĝaj sekalkampoj frotante el spikoj grajnojn por manĝi. — Jen ni jam havas malfruan vesperon, kaj ĉi tie ĉiam promenadas, promenadas ĉirkaŭ ni tridek tri spiregantaj diabloj. Sed tie kornpuŝiĝas du el la diabloj. Kunpuŝiĝu, kunpusiĝu kaj tra-piku Ia fruntojn unu de alia, piku tiel ke la cerbo ŝprucos el viaj kapoj sur la teron, tiam ni havos du turmentistojn malpli. Jen kiel, jen kiel! Ni havas iom da plezuro, dum ni pasigas la tempon. Jes tiel! kaj daŭru tiu ludado longe kaj teron plugu ok ostaj plugiloj. 07169
Bottom
07168
Top
TUOMAS: Az a kormos orrú és a tarka hátú tisztességgel egymásnak estek. TUOMAS. Forte batalas tie la blankdorsulo kaj la blank-kapulo. 07170
Bottom
07169
Top
JUHANI: De Kormos győz. JUHANI. Sed Blankkapulo venkos. 07171
Bottom
07170
Top
TUOMAS: Tarka fog győzni. TUOMAS. Blankdorsulo venkos. 07172
Bottom
07171
Top
JUHANI: Itt a mancsom, fogadjunk. JUHANI. Jen mia mano, vetu. 07173
Bottom
07172
Top
TUOMAS: Legyen hát. Timo, vágd el! TUOMAS. Mi konsentas. Timo disjuĝu. 07174
Bottom
07173
Top
JUHANI: így ni! JUHANI. Jen! 07175
Bottom
07174
Top
TUOMAS: Egy icce pálinka! TUOMAS. Kvarton da brando! 07176
Bottom
07175
Top
JUHANI: Állom. Nézzétek csak, nézzétek a két fickó párbaját! Most azonban, homlokot homlok ellen feszítve, mintha csak pihennének. JUHANI. Dirite. — Ni rigardu, ni rigardu la batalon de du knaboj. Sed nun, ŝajnas, ili iom ripozas kun frunto kontraŭ frunto. 07177
Bottom
07176
Top
TUOMAS: És csak szelíden taszigálják egymást. TIMO. Kaj puŝetas tie nur iomete. 07178
Bottom
07177
Top
JUHANI: Hanem most! Most teljes erővel viaskodnak. No, Kormos, édes Kormosom, vágd jól a földbe a csülködet! JUHANI. Sed nun! Nun oni pliigas la agon. Nu, Blank-kapulo, mia Blankkapulo, metu ciajn fendhufojn firme al tero! 07179
Bottom
07178
Top
TUOMAS: Vesd meg a csülköd még erősebben, derék Tarkám. Úgy ni! TUOMAS. Mctu pli firme ankoraŭ ci, mia brava Blank-dorsulo. Tiel! 07180
Bottom
07179
Top
JUHANI: Kormos! Kormos! JUHANI. Blankkapulo, Blankkapulo! 07181
Bottom
07180
Top
TUOMAS: Te acélhomlokú, erős Tarka! Úgy ni! Hanem hagyd már abba ezt a nehézkes taszigálást, és kergesd pokolba ellenfeledet. TUOMAS. Mia fortkorpa Blankdorsulo kun ŝtale hardita frunto! Nu, tiel! Sed forĵetu jam la heziteman puŝadon kaj puŝegu cian viron en la inferon. 07182
Bottom
07181
Top
JUHANI: Kormos! Az ördög törje le a szarvadat! Megfutsz, te átkozott? JUHANI. Blankkapulo! Diablo prenu ciajn kornojn! Ĉu ci forkuras, ci cnsorĉita? 07183
Bottom
07182
Top
TUOMAS: Útilaput neki! TUOMAS. La forkuro taŭgas por li. 07184
Bottom
07183
Top
TIMO: S a másik úgy kergeti, mintha megveszett volna. Hihihi! TIMO. Kaj la alia puŝas ankoraŭ post ĝi kvazaŭ koboldaĉo. Hi, hi, hi. 07185
Bottom
07184
Top
TUOMAS: No, Juhani? TUOMAS. Jes, Juhani. 07186
Bottom
07185
Top
JUHANI: Hát vesztettem egy icce pálinkát. Megkapod, mihelyt kikerülünk ebből a szorultságból. De mikor virrad fel az a nap? Ah, évek múlva a vadászmester vezetése mellett hatalmas társzekér, a szekéren pedig hét ember zörgő, koppanó csontváza fog innen a faluba s a faluból a temetőkertbe gördülni. JUHANI. Mi perdis kvarton da brando. Cin vi ricevos kiam ni liberiĝos. Sed kiam tiu tago lumiĝos? Ho! okazos post jaroj, kc sub la komando de nia ĉasvokto oni trenos de ĉi tie sufiĉe grandan ŝarĝaĵon al la vilaĝo kaj el la vilaĝo al tombejo, oni trenos aron da klakantaj, bruantaj skeletoj, la restaĵojn de sep viroj. 07187
Bottom
07186
Top
SIMEONI: így ért véget bűnös életünk. SIMEONI. Kaj tiel finiĝis nia vivo. 07188
Bottom
07187
Top
JUHANI: így ért véget. JUHANI. tiel finiĝis nia vivo. 07189
Bottom
07188
Top
TIMO: Ilyen véget ért. TIMO. Jes, tiel ĝi finiĝis. 07190
Bottom
07189
Top
JUHANI: Gyászos módon ért véget. De nyisd ki a tarisznyádat, Lauri, és hadd járjon körbe a kulacs. JUHANI. Finiĝis mizere. Sed malfermu vian tornistron, Lauri, kaj unu ektrinko ĉirkaŭiru. 07191
Bottom
07190
Top
AAPO: Legyen még ez egyszer, de pálinkánk maradékát őrizzük meg nagyobb szükség idejére. AAPO. Estu tiel ĉi tiun fojon, sed la resto de nia brando estu ŝparata por pli danĝera situacio. 07192
Bottom
07191
Top
JUHANI: Legyen, ahogy mondod. Most azonban egy jót kortyintunk, és utána elbődülünk, mint a duda. JUHANI. Estu kiel vi diras. Sed nun ni prenos ektrinkon, kiu efikos, kaj poste ni krios kiel tra trumpeto. 07193
Bottom
07192
Top
Miután jót húztak a bütykösből, ismét fölemelték hangjukat, és mindnyájan egyszerre felüvöltöttek. Viertola ispánja meghallotta kiáltásukat, mivel éppen künn járt a szérűn, azonban nem értette el a kiáltás célját, hanem ijedten mondta magában: „Ott valami gonosz szellem bőg!” A testvérek pedig állukat égnek feszítve, szájukat szélesre kitátva folyvást ordítottak, mint a sárkányok vagy mint a fészekben sivalkodó madárfiókák, akik már meghallották anyjuk közelgő szárnycsapását. Tízszer egymás után hatalmasat ordítottak, utána pedig, szívükben sorvadó reménnyel, ismét letelepedtek mohos sziklájukra. Trinkinte ili altigis siajn voĉojn rec, kriante ĉiuj samtempe. La eĥo venis al Ia oreloj de la vokto en Viertola, kiam li paŝis sur la draŝeja altaĵo, sed li ne komprenis la signifon de la krio, sed ektimintc diris al si mem:»la lim-feo tie krias». Sed la fratoj, streĉante siajn makzelojn al la ĉielo kaj kun malfermitaj buŝoj kiel drakoj aŭ birdidoj en sia nesto, kiam ili aŭdas la flugil-sibladon de sia patrino, kriis ĉiam ankoraŭ forte, kriis dek foje. Kaj poste ili ree sidiĝis sur sia muska loko, kun estingiĝanta espcro en la koroj. 07194
Bottom

Fejezet 08 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (hu-eo) :
Fejezet: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download A hét testvér o Sep fratoj descargar
08001
Top
Felvirradt már a negyedik nap, de a testvérek még mindig fenn ültek a sziklán, s körülöttük ott őrködött az ökörcsorda. Néha kissé távolabb kószáltak az állatok, de egy-kettő mindig a közelben maradt, és haragos bőgéssel azonnal értesítette a többit, ha a testvérek szökni próbáltak börtönükből. Most is ott keringenek a szikla körül; egyesek görbülő nyelvvel az erdő füvét tépegetik, mások kérődzve és nehezen szuszogva puf-fadt hasukon hevernek. Odébb kettő félig tréfából, félig komolyan viaskodik, és messze hallatszik szarvuk csattogása. Emitt azonban, közvetlenül a szikla tövénél, egy dühösen vájja a földet, és rút bőgéssel magasra hajigálja a földet meg a gyepet. így őrködnek, várakoznak az ökrök a testvérek nagy kínjára, sápasztó kétségbeesésére, s a deli Jukola fiúk már-már fölkészültek a halálra. Pár pillanattal előbb Lauri jót húzott a pálinkásbutykos-bói, és most újból nagyot iszik, amin a többiek szörnyen elcsodálkoznak, és hevesen korholni kezdik. Jam venis la kvara tago, kiun la fratoj pasigis sur la ŝtono, sed ĉiam ili sidis sieĝataj de la bovoj. lam kaj tiam la brutoj iris pli malproksimen, sed ĉiam unu aŭ du promenis videbla, donante murmurege tuj signon al siaj kamaradoj, se la fratoj faris movon por eliri el sia malliberejo. Tie ĉirkaŭe kelkaj el ili nun ŝiras al sia buŝo arbaran herbon, kurbigante sian langon, aliaj kuŝas remaĉante kaj peze spiregante sur siaj rondaj ventroj. Tie du petoladas duone lude, duone serioze, kaj ĉirkaŭe sonas la kunfrapado de iliaj kornoj. Sed tie tute apud Hiidenkivi unu c! ili koiere gratfosas, jetante tcraĵon kaj ver-getojn alten, kaj blekegas malbele. Tiel ili pasigas !a tempon je turmento kaj paliga furiozo al la fratoj; ĉar morton atendas jam la bravaj filoj de Jukola. — Antaŭ momento Lauri vcrŝis en sian gorĝon sufiĉe grandan glutaĵon da brando, nun !i faris tiel ankoraŭ unu fojon, pri kio ia aliaj multe miris kaj komencis severe lin riproĉi. 08001
Bottom
08002
Top
JUHANI: Az ördög bújt beléd? JUHANI. Ĉu vi estas demonhavanta? 08002
Bottom
08003
Top
AAPO: Ugyan mi jut eszedbe? Ne feledd, mindnyájan egyformán csávában vagyunk. AAPO. Kion vi pensas? Memoru ke ni estas en la sama pre-milo ĉiuj. 08003
Bottom
08004
Top
TUOMAS: Ne feledd, hogy arasznyi széles kő a lakásunk; itt csak óvatosan mozoghatunk. TUOMAS. Memoru ke nia Ioĝejo estas loko nur manplaton larĝa, sur kiu ni devas singarde moviĝi. 08004
Bottom
08005
Top
LAURI: Majd megveszek mérgemben! LAURI. De furiozo sovaĝigita mi estas! 08005
Bottom
08006
Top
AAPO: Ejnye, ez nem visz jóra! AAPO. Sed tio ne estas konvena. 08006
Bottom
08007
Top
LAURI: Vigye hát akkor az ördög pitvarába! Forogjon velünk a szikla, mint a malomkő, és vesse le a barmok zsákmányául mind a hét szerencsétlen fiút. Forogj velünk, kő, keletről nyugatnak, te pedig, erdő, forogj körülöttünk nyugatról keletnek. Juhhé! LAURI. Ni do iru en la inferon. Kiel muelila ŝtono turniĝu nia kastelo kaj ĵetu kiel kaptaĵon al brutoj sep malfeliĉajn knabojn. Turniĝu, ŝtono, de oriento ĝis okcidento, kaj la arbaro ĉirkaŭ ni turniĝu de okcidento ĝis oriento! Heleja! 08007
Bottom
08008
Top
JUHANI: Részeg vagy, fiú? JUHANI. Vi ja estas jam ebria, knabo? 08008
Bottom
08009
Top
LAURI: Mi közöd hozzá? Ugyan mit ér az élet, mit ér ez a világ? Egy fabatkát sem! Ezért hát váljon porrá, hamuvá minden, és szórja szét a szél a semmiségbe. Püff neki! Egészségiekre, édes testvéreim! LAURI. Ĉu valoras pri tio demandi? Kiom kostas la vivo kaj la mondo? Ne eĉ unu ŝiman oeron. Tial ĉio iru en formo de polvo kaj cindro laŭ la vojoj de la ventoj. Sanon! Ni gus-tumu el ĉi tiu, fratoj de mia koro. 08009
Bottom
08010
Top
AAPO: Ez berúgott. Vegyétek el tőle a kulacsot! AAPO. Li estas ebria. For la kruĉon de Ii! 08010
Bottom
08011
Top
LAURI: De szépszerével nem adom ám! Enyém a kulacs; egyedül én nem dobtam tarisznyámat az ökrök elé, hogy összetapossák. De ti, többiek? Haj, ti szépen ledobtátok a tarisznyát, mint a hitvány cigányok, mikor eldördül a kerülő puskája. LAURI. Tio ne iros tute facile. La kruĉo apartenas al mi; mi ja ne fordonis ĝin por esti piedpremata de bovoj sur la herb-deklivo. Sed vi aliaj? Ho! Vi metis bele viajn tornistrojnsurla teron kiel mizeraj ciganoj, kiam eksonegas la pafilo de komisaro. 08011
Bottom
08012
Top
JUHANI: Ide azzal a kulaccsal! JUHANI. La kruĉon ĉi tien! 08012
Bottom
08013
Top
LAURI: A kulacs az enyém! LAURl. La kruĉo estas mia. 08013
Bottom
08014
Top
JUHANI: De én el akarom venni! JUHANI. Sed mi volas ĝin gardi. 08014
Bottom
08015
Top
LAURI: Akarod? Vigyázz, mert a kobakodhoz vágom! LAURI. Vi volas? Se vi volas, vi ricevos ĝin kontraŭ via frunto. 08015
Bottom
08016
Top
JUHANI: Mi az, verekedni kezdesz? JUHANI. Cu vi volas ekbatali? 08016
Bottom
08017
Top
LAURI: Ha akarod, hát azt is megkaphatod. De a jó testvérek nem verekszenek. No, egészségiekre hát! LAURI. Se vi volas, eĉ tio ne mankos. Sed karaj fratoj ja ne interbatiĝas. Tial ni prenu el ĉi tiu. 08017
Bottom
08018
Top
TIMO: Ne igyál többet, Lauri. TIMO. Ne trinku, Lauri. 08018
Bottom
08019
Top
JUHANI: Ide a kulacsot, de azonnal! JUHANI. La kruĉon ĉi tien tuj! 08019
Bottom
08020
Top
LAURI: Majd adok én neked! Mit gondolsz, ki vagy te? LAURI. Mi punbatos vin. Kio vi imagas ke vi estas? 08020
Bottom
08021
Top
JUHANI: Bűnös halandó, az igaz; de mégis én vagyok a legidősebb testvéred. JUHANI. Peka homo, vero, sed mi estas tamen via plej aĝa frato. 08021
Bottom
08022
Top
LAURI: A legidősebb? No, akkor annál több bűnt követhettél már el, s annál inkább megérdemled a huszonötöt. Hanem proszit! - mondá a német. LAURI. La plej aĝa? Nu, des pli vi havis tempon por peki kaj des pli vi bezonas punon. Sed skol, diras svedo. 08022
Bottom
08023
Top
TUOMAS: Egy csöppel se többet, hallod-e! TUOMAS. Vi ne trinkos eĉ guteton. 08023
Bottom
08024
Top
LAURI: Tuomast nagyon szeretem; Tuomast és a kis Eerót. Hanem a többiek? Ugyan mi jót mondhatnék róluk? LAURI. Tuomason mi amas multe, Tuomason kaj la etulon Eero. Sed tiuj tie? Kion mi diru pri ili? 08024
Bottom
08025
Top
TUOMAS: Fogd be a szád, és ide azzal a kulaccsal! Nesze, Juhani, vedd hátadra a tarisznyát, és vigyázz erre a kulacsra. TUOMAS. Fermu vian faŭkon kaj donu la kruĉon ĉi tien! Jen, Juhani, prenu la tornistron sur vian dorson kaj gardu la brandon. 08025
Bottom
08026
Top
LAURI: Lauri csak reád hallgat. Szeredek téged; téged meg a kis Eerót. LAURI. Nur vi povas turni la kapon de Lauri. Mi amas vin kaj la etulon Eero. 08026
Bottom
08027
Top
TUOMAS: Hallgass! TUOMAS. Silentu! 08027
Bottom
08028
Top
LAURI: Ilyen pupákok! Ugyan micsoda Jukola Jussi? Mérges pulykakakas, busa fejű bika. LAURI. Tiaj viroj! Kio estas Jukola Joĉjo? haladzokapa koko; senkorna virbovo. 08028
Bottom
08029
Top
JUHANI: Fogd be a szád nyomban, nehogy még egyszer ilyesmi jusson a fülembe! JUHANI. Tenu vian buŝon fermita, ke miaj oreloj ne aŭdu duan fojon ion tian. 08029
Bottom
08030
Top
LAURI: „Akinek füle van a hallásra, az hallja”, prédikálja Aapo, Jukola Szent Pálja. LAURI. »Kiu havas orelon, tiu aŭskultu», predikas Aapo, Ia sankta Paŭlo de Jukola. 08030
Bottom
08031
Top
SIMEONI: Ah te, te fiú! Hát te lennél az a hajdani komoly, tisztességtudó, szűkszavú gyerek? Ez lenne Lauri? Ez a szájas csibész? SIMEONI. Ho vi! ĉu vi estas Ia antaŭa severa, serioza kaj silentema knabo? Cu vi estas Lauri? Tia babilema demonhav-anto? 08031
Bottom
08032
Top
LAURI: Hiszen te Simeoni vagy, az a mézesmázos „üdvrabbi”! LAURI. Vi ja estas ankaŭ Simeoni, la mielbuŝa «Saluton Rabeno». 08032
Bottom
08033
Top
SIMEONI: Megbocsátok neked, megbocsátok, hogy égő szenet gyűjtsék a fejedre. SIMEONI. Tion mi pardonas al vi, ĉiam amasigante, ĉiam amasigante fajrajn karbojn sur vian kapon. 08033
Bottom
08034
Top
LAURI: Eredj a pokolba, van ott szén elég! LAURI. Iru en la inferon, tie estas karboj! 08034
Bottom
08035
Top
SIMEONI: Te istentelen! SIMEONI. Malpiulo! 08035
Bottom
08036
Top
TIMO: Még a hátam is borsódzik tőle! TIMO. Eĉ la haroj sur mia dorso stariĝas. 08036
Bottom
08037
Top
LAURI: Ugyan mit mekeg Timo, Jukola savószemű bakkecskéje? LAURI. Kion babilaĉas Timo, tiu grizokula kapro de Jukola? 08037
Bottom
08038
Top
TIMO: Jól van, no. Jó ital a kecsketej. TIMO. Lasu nur esti. L.a kaprina lakto ja estas bongusta. 08038
Bottom
08039
Top
LAURI: He? LAURI. Kio? 08039
Bottom
08040
Top
TIMO: Jó ital a kecsketej, azt mondom. Hanem köszönöm a megtiszteltetést, köszönöm szépen! így ni, mindnyájan megkaptuk a magunkét; köszönet érte! Hanem most másfajta holmi kerül elibéd. Nézd csak kedvenceidet, Tuomast és Eerót, ott ni! TIMO. La kaprina lakto estas ja bongusta. Sed mi dankas vin pro tiu honorado: multan dankon! Jes, jen estis nia parto; multan dankon! Sed nun venas antaŭ vin alispeca a}o. Ri-gardu, jen, viajn favoratojn, Tuomason kaj Eeron, tie. 08040
Bottom
08041
Top
LAURI: He? LAURI. Kion? 08041
Bottom
08042
Top
TIMO: Nézd csak kedvenceidet, Tuomast és Eerót, ott ni! TIMO. Rigardu jen viajn favoratojn, Tuomasonkaj Eeron, tie. 08042
Bottom
08043
Top
LAURI: He? LAURI. Kion? 08043
Bottom
08044
Top
TIMO: Csak a pap prédikál háromszor, de őt meg is fizetik érte. TIMO. Pastro parolas tri fojojn, sed li ricevas pagon. 08044
Bottom
08045
Top
LAURI: „Másféle holmi”, mekegted. Tudom én jól, hogy mihez hasonlítsam őket. A derék Tuomas olyan, mint a nehéz fejsze: komoly, férfias, erős; a kis Eero gyerek meg mint az éles, ügyes kisbalta. Gyorsan, fürgén csapkod maga körül, apró gúnyszavakkal csapkod a betyár. LAURI. »Alispeca aĵo», vi babilaĉis. Sed mi scias kun kia-speca aĵo mi ilin komparos. Tuomas-knabo estas hakilo nobla, serioza, vira kaj severa, sed mia eta Eero-stumpeto tie estas malgranda, akra kaj trafa hakileto. Jes, li «tranĉas splitaĵojn», tranĉas tute vigle, ĵetas ĉirkaŭen etajn spritaĵojn, la petolulo. 08045
Bottom
08046
Top
JUHANI: Jól van! Engem azonban mérges kakasnak mondtál? JUHANI. Bonc! sed ĉu vi nomis min haladzokapa koko? 08046
Bottom
08047
Top
TIMO: Engem meg bakkecskének nevezett. Köszönet érte! TIMO. Min li nomis kapro. Multan dankon! 08047
Bottom
08048
Top
LAURI: Eero csipkelődik, piszkálódik, de a szíve férfiszív. LAURI. Eero tranĉas spritaĵojn, sed li havas koron de viro. 08048
Bottom
08049
Top
JUHANI: Jól van, jól! Hanem engem mérges kakasnak mondtál? JUHANI. Bone, bone! Sed ĉu vi. nomis min haladzokapa koko? 08049
Bottom
08050
Top
LAURI: És ráadásul busa fejű bikának is neveztelek. LAURI. Mi diris ankaŭ ke vi estas senkorna virbovo. 08050
Bottom
08051
Top
JUHANI: Bravó, testvér, bravó! JUHANI. Prave, frato, pravege! 08051
Bottom
08052
Top
TIMO: Ne izgulj, Juho. Lásd, engem meg bakkecskének mondott, de én megköszöntem néki ezt a titulust, hiszen a kecske csöppet sem megvetett állat. Viertola piros képű kisasszonya, az a Lyytia kisasszony, csupán kecsketejet iszik, semmi mást. No lám, lám. TIMO. Estu trankvila, Juhani. Li nomis min kapro kaj mi dankas lin pro tiu titolo; ĉar kapro ne estas iu malŝatinda besto. La ruĝvanga fraŭlino de Viertola, la fraŭlino Lyytia, trinkas nur lakton de blanka kaprino, nenion alian. Jen kiel. 08052
Bottom
08053
Top
SIMEONI: Nem lennénk férfiak, ha komolyan vennénk egy részeg fecsegéseit. SIMEONI. Cu ni estus viroj, se ni ofendiĝus pro vortoj de ebriulo? 08053
Bottom
08054
Top
LAURI: Te lennél férfi? Te? Jaj, barátocskám, keservesen elpityerednél, ha valami olyat látnál, amit a lányok nem szívesen mutogatnak magadfajta anyámasszony katonájának. LAURI. Cu vi estas viro? Vi! Ho, mia frato! Vi ko-mencus dolorige plori, se vi vidus ion, kion knabinoj apcnaŭ montrus al tiaj ploraĉuloj kiel vi. 08054
Bottom
08055
Top
JUHANI: Simeoni, Simeoni, már inkább késsel szurkál-janak, mint hogy eltűrjem az ilyen csipkelődést. JUHANI. Simeoni, Simeoni! Mi akceptus pli volontc pikon de tranĉilo ol tiajn pikojn. 08055
Bottom
08056
Top
SIMEONI: Nono, majd az ítélet napján elválik, hogy kit csíptek ezek a csipkelődések. SIMEONI. Nu, nu, en la lasta tago ili rigardos tiun, kiun ili pikis. 08056
Bottom
08057
Top
TIMO: Bennünket hát sorra lefestettél, kit kakasnak, kit meg baltának. Azonban mi vagy te magad, ha szabad kérdeznem alázattal? TIMO. Vi nun pentris pri ni ĉiuspecajn aĵojn de koko ĝis hakilo; sed kio cstas vi mem, se mi severe demandas kaj sur-prenas mian malican mienon. 08057
Bottom
08058
Top
LAURI: Én Lauri vagyok. LAURI. Mi cstas Lauri. 08058
Bottom
08059
Top
TIMO: Lám, lám! Csupáncsak derék, jó Lauri, semmi más? TIMO. Jen, jen! Sole la afabla Lauri nur? 08059
Bottom
08060
Top
LAURI: Derék Lauri, semmi egyéb, bár engem is elneveztetek mindennek: borznak, Könni kapásának, Pukkancs Péternek és ezer effélének. Hm! Mindegyi-kőtök szájából hallottam egy és más hasonlót, én azonban mélyen hallgatva mind jól megjegyeztem magamnak. De most kedvem lenne megfizetni nektek, és a pokolba is, a vaskosabb garasokat a fejetekhez vágni! S aztán, mint a zaboszsákot, sorra ledobni mindenkit az ökrök elé! LAURI. La brava Lauri, nenio alia, kvankam oni volis priskribi kaj nomi min alie: melo, pioĉisto de Konni, grakulo kaj pcr miloj da aliaj moknomoj. Hm! Mi aŭdis el la lipoj de vi ĉiu ion kaj alian tiaspecan. Sed en plej profunda silento mi konservis ĉion en la dentkavaĵo. Nun mi volus iom malpliigi la amason, diablo prenu! Doni al vi vastajn makulojn sur la frunton, kaj malsupren ĉiu viro kicl glumsako je kaptaĵo de la bovoj! 08060
Bottom
08061
Top
AAPO: Valóban ez lenne Lauri, az a szódan, tisztességes Lauri gyerek? Ugyan ki hinné? AAPO. Cu tiu vcrc estas Lauri, la bonkonduta, silentema Lauri? 08061
Bottom
08062
Top
JUHANI: Haj, Aapo testvér, a búza közé konkoly is vegyül! Sejtettem én ezt már régen, de csak most ismertem meg igazán emberünk szívét. JUHANI. Ho! Frato Aapo, ho! Tie en la ora tritiko ekzistas multe da absintherbo. Tion mi iuspektis jam longe, sed nun mi konas la koron de la viro. 08062
Bottom
08063
Top
LAURI: Fogd be a kenyériesőd, te Jukola bikája! LAURI. Fermu vian buŝaĉon, vi virbovo de Jukola. 08063
Bottom
08064
Top
JUHANI: Az Úr szerelmére, ne bosszants tovább, mert forrni kezd a vérem! Te átkozott kölyök, odaváglak az ökrök elé, s aztán jöjjön a szörnyű pusztulás, jöjjön a végítélet napja! „ JUHANI. Pro Dio, ne tro longe min incitu, ĉar mia sango bolas, bolas! Vi malbenita etulaĉo, tien mi ĵetos vin en la pist-ujon de la bovoj, kaj alvenu la abomenaĵo de dezertigo, alvenu Ia Iasta tago de la aimanako! 08064
Bottom
08065
Top
SIMEONI: Szörnyűség, szörnyűség! SIMEONI. Mizero, mizero! 08065
Bottom
08066
Top
AAPO: Csönd! Csönd! Nehogy összeverekedjetek! AAPO. Trankvile, trankvile! Interbatiĝo estu malproksime de ĉi tie. 08066
Bottom
08067
Top
TUOMAS: Térj eszedre, hallod-e? TUOMAS. Estu prudenta, vi. 08067
Bottom
08068
Top
JUHANI: De amikor szemtelenül megsértett! Én mérges kakas! JUHANI. Li min senhonte insultis. Koko haladzokapa! 08068
Bottom
08069
Top
AAPO: No és a Szent Pál? Ne törődj vele! AAPO. Kaj sankta Paŭlo. Estu en paco. 08069
Bottom
08070
Top
TIMO: És a bakkecske? Hát ahhoz mit szólsz? Ezer köszönet érte, kedves ikertestvérem! TIMO. Kaj kapro. Kion vi diras pri tio? Multajn milojn da dankoj, mia ĝemela frato! 08070
Bottom
08071
Top
AAPO: Gondoljunk rá, milyen közel vagyunk a halál torkához! Testvérek, egy gondolat jár a fejemben, egy ödet van a nyelvem hegyén, fontosnak tartom. Nézzétek csak: a sziklánk hajó a viharos tengeren, s a vihar ez a bőgő, dühödt ökörcsorda itt a szikla tövében. Vagy más képet akartok? Nos, legyen ez a szikla kővár, melyet ellenség, szörnyű dárdákkal felszerelt ellenség ostromol. De ha az ostromlott várnak nincs kapitánya, ha nincs vezér, aki a rendet és a védelmet irányítja, zavar és féktelenség vesz erőt a seregen, és nemsokára elvész a vár, elvesznek védői is. így járunk mi is, ha nem teremtünk rendet és fegyelmet magunk között. Legyen tehát egyvalaki, akinek okos szavát mindenki megfogadja, és magát ahhoz tartja. Juhani, csillapodj, és csillapítsd le az egész testvérsereget! Tudd meg, hogy a legtöbben pártodra állunk, és alávetjük magunkat vezetésednek ebben az ostromlott várban. AAPO. Ni memoru, kiel proksime al la faŭko de morto ni estas. Fratoj, mi havas penson en mia cerbo, ĉe mia langpinto malgrandan rimedon, kiu, mi kredas, estus ĉi tie tre grava. Atentu: ĉi tiu ŝtono estas ŝipo en uragano, kaj uragano estas tiu blekeganta, kolera bovaro ĉirkaŭ nia ŝtono. Aŭ ĉu mi elektu alian bildon? Jes, estu do ĉi tiu nia ŝtono kastelo, kiun malamiko, per teruraj lancoj ekipita malamiko sieĝas. Sed se Ia kastelo, kiu estas sieĝata, ne havas estron, gvidanton de ordo kaj defendo, tiam senbrideco kaj malordo kaptas la sol-dataron kaj baldaŭ pereos kaj la kastelo kaj la popolo en la kastelo. Same okazos al ni, se ni ne ordigos kaj aranĝos ĉi tie alie, se ni ne aranĝos inter ni leĝan ordon. Do estu unu, kies prudentan vorton ĉiu aŭskultu kaj laŭ ĝi kondutu. Juhani, bridu nun vin mem kaj !a tutan frataron. Sciu ke la plimulto el ni staros ĉe via flanko, subtenantc vian estrecon en ĉi tiu sieĝata kastelo. 08071
Bottom
08072
Top
JUHANI: Miféle büntetést szabunk arra, aki nem fogadja meg szavamat, hanem makacs gonoszsággal viszályt szít, és veszélyt hoz reánk? JUHANI. Kian punon ni fiksu al tiu, kiu ne obeos mian vorton, sed per sia malica animo kaŭzos ĝeneralan malordon kaj danĝeron? 08072
Bottom
08073
Top
TUOMAS: Azt dobjuk le az ökrök elé. TUOMAS. Li estu ĵetata malsupren antaŭ la bovojn. 08073
Bottom
08074
Top
JUHANI: Úgy van, Tuomas! JUHANI. ĉuste, Tuomas. 08074
Bottom
08075
Top
AAPO: Kegyetlen büntetés, de helyzetünk megköveteli. Ezt a rendelést én is elfogadom. AAPO. Severa puno, sed ĝin postulas nia situacio. iVli aprobas la ordonon. 08075
Bottom
08076
Top
SIMEONI: „Az ökrök elé”, mint hajdan a vértanúkat. Itt nincs helye a könyörületnek. SIMEONI. »Antaŭ la bovojn», kiel martiroj iam, sed ĉi tie ne helpas mildeco. 08076
Bottom
08077
Top
TIMO: Dobjuk le az ökrök elé, legyen ez a törvényünk. TIMO. Li estu ĵetata antaŭ ia bovojn, tio estu leĝo kaj de-kreto. 08077
Bottom
08078
Top
JUHANI: Legyen ez a törvény. Véssétek jól szívetekbe ezt a szörnyű paragrafust, és eszerint éljetek. Első parancsom, hogy Lauri hallgasson el, és feküdjön le szépen aludni; másodszor azt parancsolom, hogy szívünk vigasztalására mindenki húzzon egyet a kulacsból, az egy Lauri kivételével. így ni, egés/ségtekre. JUHANI. Tio estu leĝo kaj dekreto. Memoru en viaj koroj ĉi tiun teruran paragrafon kaj vivadu laŭ ĝi. Nun estas mia unua ordono, ke Lauri silentu kaj dece kuŝiĝu; due mi ordonas, ke por konsoli nian koron ĉiu el ni, krom Lauri, prenu el la stanbotelo ektrinkon. Jes, jen ni prenu el ĝi. 08078
Bottom
08079
Top
LAURI: Csak én ne kapnék, én-e? LAURI. Kaj ĉu mi ne ricevus, ĉu mi ne? 08079
Bottom
08080
Top
JUHANI: Te most lefekszel. JUHANI. Vi kuŝiĝu. 08080
Bottom
08081
Top
LAURI: Arra bőven lesz még idő a pokolban is! LAURi. Por tio estos tempo en la infero. 08081
Bottom
08082
Top
JUHANI: Isten tudja, kedves Lauri, hol hálunk az éjjel. JUHANI. Dio sciu, Lauri ora, kie ni kuŝos ankoraŭ. 08082
Bottom
08084
Top
LAURI: Isten tudja, kedves Jussi, a bőrödet hol cserzik ki. Énekelek legény módra, harsogok, mint a trombita! LAURI. »Dio sciu, Joĉjo ora, Kie oni haŭton najlos.» Mi ekkantas kiel viro, elsonigas kvazaŭ el klarneto. 08083
Bottom
08090
Top
Apró gyerek vagyok én,
mamám Jussikája.
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo,
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo.
08084
Bottom
08094
Top
JUHANI: Hagyd máskorra a dalolást. JUHANI. Ŝparu vian kanton ĝis plue. 08090
Bottom
08095
Top
EERO: Hagyd a gyereknótát nekem. EERO. ŝparu la kanton de knabeto por mi. 08091
Bottom
08096
Top
LAURI: Hagyjuk hát ezt a nótát Jukola Jussinak, és gyújtsunk rá egy másik, igazán nagy énekre. Énekeljünk, táncoljunk, hejehuja, haj! LAURI. Ni ŝparu ĝin por Jukoia Joĉjo kaj ni komencu alian kaj vere grandan kanton. Ni kantu kaj dancu, heleja! 08092
Bottom
08097
Top
JUHANI: Vigyázz, nehogy az ökrök elé vettesselek! JUHANI. Gardu vin, ke mi ne kondamnu vin esti ĵetata antaŭ la bovojn. 08093
Bottom
08098
Top
TUOMAS: Lauri, utoljára figyelmeztetlek. TUOMAS. Lauri, nun mi avertas Iastan fojon. 08094
Bottom
08099
Top
LAURI: Utoljára? No, jó is, ha elhallgatsz már! LAURI. Lastan fojon? Nu, estas plej bone ke vi ĉesos. 08095
Bottom
08100
Top
JUHANI: Épp a halál tornácán kell így viselkednünk, mi megveszekedett pogányok? JUHANI. Ke ni povas ĝuste ĉe la pordo de morto kverelaĉi tiel, ni koloraj paganoj! 08096
Bottom
08101
Top
SIMEONI: Megérdemelten büntet bennünket az Úr. Ó, büntess meg bennünket, fenyíts bennünket itt, a szenvedések szikláján! SIMEONI. Laŭ meritoj nin punas Dio! Ho! punu in, vergu nin ĉi tie sur la turmentoŝtono. 08097
Bottom
08102
Top
LAURI: Örömkő ez, te! Váinámöinen örömköve, akit Savó istenének mondanak. Hallottam róla egy pompás kis nótát egy huncut kéményseprőtől. De emlékszem arra a furcsa kis prédikációra, amit ugyanez a fiú mondott el nagy sebesen Kuninkala kéményében állva. Az a prédikáció pedig így szólt... LAURI. Ĝojoŝtono ĝi estas, ĝojoŝtono de Vainamoinen, kiu maljunulo, laŭdire, estis Dio de Savolando. Mi aŭdis foje de unu kamenskrapista junulo-petolulo vere gajan runon pri li. Mi ankaŭ memoras longan predikon de la sama knabo, prc-dikon, kiun li vere lertc cligis el siaj ruĝaj lipoj kaj tra siaj ridaĉantaj dentoj, kiam li staris sur la fumanta kamentubo de Kuninkala. Kaj li predikis jcne ... 08098
Bottom
08103
Top
JUHANI: Hallgass már el, te vadállat!