Ajk kotisivu TwinBook o MainMenu

Aleksis Kivi: Les sept frères
Aleksis Kivi: Sep fratoj

Chapitre 01 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
01001
Top
La ferme de Jukola est située sur le versant septentrional d’une colline, près du -village de Toukola, dans le sud de la province de Haime [Le Haime (Tavastland) est une des provinces de la Finlande ; il est habité par une des grandes tribus finnoises.]. Elle est entourée de terrains rocailleux, mais en contre-bas s’étendent des champs sur lesquels, avant que la propriété fût tombée en décadence, ondulaient de lourdes moissons ; au delà des champs commence une prairie de trèfle, coupée par une rigole sinueuse ; autrefois, elle produisait du foin en abondance ; maintenant, elle n’est plus qu’un pâturage pour les troupeaux du village. Le domaine possède en outre de vastes forêts, des marécages et des essarts que le premier maître de la ferme sut se faire attribuer jadis, lors du grand partage des terres, grâce à son intelligente conduite. Plus préoccupé de l’intérêt de ses descendants que de son propre avantage, il se contenta pour sa part d’un énorme arsin et reçut de cette façon sept fois plus de terres que ses voisins. Les traces de l’incendie disparurent bientôt et des bois touffus poussèrent à leur place. — Tel est le domaine des sept frères dont je vais à présent raconter les tribulations. La kampara domo Jukola, en la suda Häme, staras sur norda deklivo de altaĵo ĉe la vilaĝo Toukola. Cia plej proksima ĉirkaŭafo estas ŝtonhava tero, sed pli malsupre komenciĝas la kulturitaj kampoj, sur kiuj, antaŭ ol la bieno ruiniĝis, ondadis dikspika greno. Post la kampoj kuŝas herbejo, trifoliborderita, kiun tranĉas serpentumanta defluejo; kaj abunde ĝi donis herbon antaŭ ol ĝi fariĝis paŝtejo por la vilaĝa brutaro. Cetere Ia domo havas vastajn arbarojn, marĉojn kaj ĉasejojn, kiuj, pro la bonega agado de la unua posedanto de ĉi tiu bieno, fariĝis ĝia disponaĵo en la granda terdivido en pli fruaj tempoj. Tiam la mastro de Jukola, pli zorgante pri la utilo de la posteuloj ol pri sia propra profito, akceptis kiel sian parton forbru-lintan arbaron kaj ricevis tiamaniere sep foje pli ol liaj najbaroj. Sed ĉiuj postsignoj de brulo jam malaperis el lia regiono, kaj densa arbaro kreskis sur ĝi. — Kaj ĉi tiu estas la hejmo de tiuj sep fratoj, kies vivsorton mi nun intencas ĉi tie rakonti. 01001
Bottom
01002
Top
Les noms des frères, de l’aîné au cadet, sont : Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri et Eero [Jean, Thomas, Abraham, Siméon, Timothée, Laurent et Eric.] ; Tuomas et Aapo sont jumeaux, ainsi que Timo et Lauri. Juhani, l'aîné, a vingt-cinq ans ; Eero, le cadet, n’a guère vu que dix-huit printemps. Ce sont de solides lurons, carrés d’épaules, de taille moyenne, sauf Eero qui est encore très fluet. Aapo est le plus grand, mais il n'est pas le plus robuste : cet avantage et cet honneur appartiennent à Tuomas, réputé pour la largeur de ses épaules. Un trait qui leur est commun à tous est leur teint foncé et leurs cheveux raides, laineux comme le chanvre, et dont la rudesse est surtout apparente chez Juhani. La nomoj de la fratoj estas de la plej maljuna ĝis la plej juna: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero. EI ili estas Tuomas kaj Aapo dunaskitoj kaj same Timo kaj Lauri. La aĝo de Juhani, la plej maljuna frato, estas dudek kvin jaroj, sed Eero, la plej juna el ili, apenaŭ vidis dek ok sunciklojn. La talio de ilia korpo estas densa kaj ŝultrolarĝa, mezkreska, krom ĉe Eero, kiu ankoraŭ estas tre malalta. La plej altkreska el ili estas Aapo, sed ne la plej ŝultrolarĝa. Ci tiun lastecititan meriton kaj honoron havas Tuomas, kiu estas tre fama pro la larĝeco de siaj ŝultroj. Kio ilin ĉiujn komune karakterizas, estas ilia brunkolora haŭto kaj la rigidaj kanabkoloraj haroj, kies krudeco estas precipe okulfrapa ĉe Juhani. 01002
Bottom
01003
Top
Leur père, qui était grand chasseur, trouva la mort dans la force de l’âge, en luttant avec un ours furieux ; on les découvrit tous deux, l’homme et le seigneur des bois, étendus morts côte à côte sur le sol éclaboussé de sang : le chasseur fort mal arrangé, le fauve avec le cou et les flancs lacérés à coups de poignard et la poitrine percée par une balle précise. Ainsi périt ce vigoureux paysan qui avait abattu plus de cinquante ours. Mais ses parties de chasse lui avaient fait négliger son travail et son activité dans la ferme qui, privée de sa direction, se délabra peu à peu. Ses fils, qui avaient hérité de sa passion violente pour la poursuite du gibier, ne s’intéressaient pas davantage aux labours et aux semailles. Ils fabriquaient des pièges, des trappes, des pipeaux et des collets pour le plus grand dam des oiseaux et des lièvres. Ils passèrent ainsi le temps de leur enfance, jusqu’au jour où ils commencèrent à manier des armes à feu et se risquèrent à attaquer l’ours dans la forêt. Ilian patron, kiu estis fervorega ĉasisto, trafis en la plej bona aĝo subita morto, kiam li batalis kun kolera urso. Tiam ili ambaŭ, la arbara urso kaj la viro, estis trovataj malvivaj, unu apud la alia kuŝantaj sur sanga tero. La viro estis grave vun-dita, sed ankaŭ la gorĝo kaj la flanko de la besto estis disŝiritaj per tranĉilo kaj la brusto traborita per fajra kuglo de pafilo. Tiel finis sian vivon la malkaduka viro, kiu faligis pli ol kvindek ursojn. — Sed per ĉi tiuj ĉasiradoj li malzorgis la laboron kaj kulturadon de sia bieno, kiu, iom post iom, sen gvidado de mastro, ruiniĝis. Ankaŭ liaj filoj ne estis kapablaj al plugado kaj semado, ĉar ili heredis de sia patro la saman ardan fervoron al ĉasado. Ili konstruadis kaptilojn, enfalejojn, maŝojn kaj funelbaraĵojn por morto de birdoj kaj leporoj. Tiel ili pasigis sian tempon de knabeco, ĝis ili komencis manuzi pafilojn kaj kuraĝis proksimiĝi al urso en arbarego. 01003
Bottom
01004
Top
Leur mère essaya bien, par des remontrances et des corrections, de stimuler leur zèle au travail, mais leur entêtement dressait un obstacle insurmontable devant tous ses efforts. Elle était du reste une ménagère excellente, connue pour son honnêteté et sa droiture, mais un brin revêche. Son frère était également un brave homme que les enfants adoraient ; dans sa jeunesse, hardi marin, il avait joyeusement navigué sur les mers lointaines et vu bien des peuples et des villes. Mais sa vue baissa, il finit par devenir complètement aveugle et passa les jours obscurs de sa vieillesse à Jukola. Et souvent, tandis qu’il taillait, guidé par le toucher, des louches, des cuillères, des manches de hache, des battoirs et d'autres ustentiles de ménage, il racontait aux enfants de sa sœur des contes et des histoires merveilleuses sur leur propre pays et sur les terres lointaines, il leur racontait aussi les miracles et les événements dont parle la Bible. Ses neveux écoutaient ces récits bouche bée et les gravaient profondément dans leur mémoire. Us ne prêtaient certes pas une attention aussi soutenue aux ordres et aux réprimandes de leur mère ; au contraire, ils se montraient singulièrement durs d’oreille et ne redoutaient nullement les fessées. Souvent même, quand ils sentaient qu’un orage menaçait, toute la bande prenait la poudre d’escampette, au désespoir et à la colère de leur mère et des voisins, et ils ne faisaient ainsi que gâter encore plus leur affaire. La patrino penis pcr riproĉoj kaj punoj konduki ilin al la-boro kaj diligenteco, sed ilia obstineco estis nefleksebla rezisto antad ĉiuj ŝiaj provoj. ŝi estis cetere bona virino; konata estis ŝia senartifika kaj sincera, eble iom malmola menso. Brava viro estis ankaŭ ŝia frato, la bona onklo de la knaboj, kiu en sia junaĝo kiel sentima maristo velis sur malproksimaj maroj kaj vidis multajn popolojn kaj urbojn; sed li perdis fine sian vidkapablon, fariĝante tute blinda, kaj li pasigis siajn mal-lumajn tagojn en la domo Jukola. ĉarpentante laŭ sia palpsento lignajn kulerojn, hakiltenilojn, lavbatilojn kaj aliajn ajojn be-zonatajn por la mastrumado, li tiam ofte rakontis al siaj nevoj fabelojn kaj mirindajn aferojn el la propra lando kaj el fremdaj ŝtatoj, rakontis miraklojn kaj okazintaĵojn el la Biblio. Tiujn liajn rakontojn la knaboj aŭskultis sindone, ĉion konservante en profunda memoro. Sed egale volonte ili ne aŭskultis la ord-onojn kaj admonojn de la patrino; kontraŭe, ili estis malobe-emaj, malgraŭ multaj bastonadoj. Ofte la frataro, vidante ke punbatado proksimiĝas, ekkuregis fuĝante, kaj kaŭzis tia-maniere al la patrino kaj al aliaj zorgojn kaj ĉagrenon, kaj malbonigis tiel ankaŭ sian propran aferon. 01004
Bottom
01005
Top
Voici un épisode de leur enfance. Ils connaissaient sous le plancher de la grange de la ferme un nid de poules qui appartenait à une voisine, appelée la Vieille de Männistö, parce que sa masure se trouvait dans un bosquet de pins près de la ferme. Un beau jour, les frères eurent une envie folle d’œufs rôtis et décidèrent finalement de dévaliser le nid et de filer dans la forêt pour y déguster leur butin. Ils mirent leur projet à exécution, vidèrent le nid, et les six garnements — Eero se traînait encore aux pieds de sa maman — détalèrent d’un commun accord dans les bois. Parvenus au bord d’un ruisseau qui murmurait entre les sombres sapins, ils allumèrent un feu sur la rive, et, après avoir enveloppé les œufs dans des chiffons, ils les plongèrent dans l’eau, puis les enfouirent dans des cendres crépitantes. Et quand leur régal fut cuit à point, ils le savourèrent avec un bel appétit et reprirent satisfaits le chemin de la maison. Mais, à leur arrivée sur la colline, une tempête terrible se préparait : leur larcin avait été découvert, la Vieille s’emportait en plaintes véhémentes, et leur mère, un fouet sifflant à la main, s’avançait à leur rencontre d’un air courroucé. N’ayant aucun désir d’affronter cette bourrasque, les enfants battirent prudemment en retraite et gagnèrent les bois protecteurs, sans se soucier des cris de leur mère. Ci tie estu rakontata okazaĵo el la infanaĝo de la fratoj. Ili sciis, ke sub la draŝejo de ilia hejmo estis kokinnesto, kies posedanto estis maljunulino nomata »Avino de Pindometo», ĉar ŝia kabano staris en pinaro proksime de Jukola. Foje la fratoj ekmemoris pri bakitaj ovoj, kaj finc ili decidis prirabi la neston kaj iri en arbaron por frandi la rabaĵon. Ili ankaŭ ple-numis sian decidon, ili malplenigis la neston kaj iris unuanime en arbaron, ses el la fratoj; Eero tiam ankoraŭ rampadis ĉirkaŭ la patrinaj piedoj. Venintc al lirlanta rivereto en malluma picearo, ili faris fajron sur la bordo, volvis la ovojn per ĉifon-aĵo, trempis en akvo kaj metis ilin por bakiĝi en la siblanta cindro. Kaj kiam la frandaĵo estis preta ili ĝuis la bon-gustan manĝon kaj poste paŝis kontentaj al sia hejmo returne. Sed kiam ili venis al la hejmaltaĵo, ilin renkontis uragano; ĉar jam malkaŝiĝis ilia faro. La avino de Pindometo koleris kaj furiozis, kaj severrigarde iris renkonte al la fratoj ilia patrino kun fajfanta vergo. Sed la fratoj ne havis emon iri renkonte al tiu uragano, sed returniĝis kaj forkuris denove en la ŝlrmon de la arbaro, ne aŭskultante la vokojn de la patrino. 01005
Bottom
01006
Top
Un jour se passa, puis un second ; on était toujours sans nouvelles des déserteurs ; leur absence prolongée finit par inquiéter fortement leur mère, dont la colère se changea bientôt en chagrin et en larmes de pitié. Elle sc mit à leur recherche, parcourut les forêts en tous sens, mais sans trouver ses enfants. L’aventure devenait vraiment tragique, et il lui fallut enfin s’adresser aux autorités. On avisa le traqueur [Fonctionnaire rural chargé entre autres d’organiser des battues.] qui convoqua sans délai tous les habitants de Toukola et des environs ; sous sa conduite, jeunes et vieux, hommes et femmes, ayant formé une longue ligne, se mirent à battre les bois. Le premier jour, ils fouillèrent les alentours de la ferme, mais sans aboutir au résultat espéré ; le second jour, ils pénétrèrent plus avant dans la forêt, et, lorsqu’ils furent arrivés sur une haute colline, ils aperçurent au loin, sur le bord d’un marais, une colonne de fumée bleue qui montait dans l’air. Ils repérèrent exactement le point d’où elle sortait et poursuivirent leur marche dans celte direction. Enfin, parvenus tout près, ils entendirent une voix qui chantait : Pasis nun unu tago, pasis ankoraŭ la dua, sed la forkurintoj ne reaperis; kaj ĉi tiu forrestado finc maltrankviligis ilian patri-non; kaj ŝia kolero ŝanĝiĝis baldaŭ en timzorgadon kaj en larmojn de kompato. ŝi iris por serĉi ilin, ŝi traserĉis la arbaron en ĉiuj direktoj, sed ne trovis siajn infanojn. La afero aspektis pli kaj pli terura, kaj fine la provincaj policistoj devis alpreni la aferon. Oni sendis sciigon ai la ĉasvokto, kiu senprokaste kun-vokis la tutan vilaĝon Toukola kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Kaj nun ekiris aro da junuloj kaj maljunuloj, aro da virinoj kaj viroj sub gvido de la ĉasvokto, en longa vico, por scrĉi ĉirkaŭc en la arbaro. La unuan tagon ili traserĉis la proksimaĵon, sed sen rezulto; la duan tagon ili iris pli malproksimen kaj kiam ili venis sur altan monton, ili vidis malproksime, ĉe rando de marĉo bluan fumkolonon scrpentumi supren en la aero. Ui notis precize la direkton, kie leviĝis Ia fumo, kaj al tiu loko ili daŭrigis sian iradon. Finc veninte pli proksimen ili aŭdis voĉon, kiu kantis sekvantmaniere: 01006
Bottom
01007
Top
On vit une bien belle vie
Dans le marais, près du ruisseau,
Brûle du bois à son envie,
Au lieu de bière on boit de l’eau.
Ĉiam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.
01007
Bottom
01013
Top
Alors, en entendant ce chant, la fermière de Jukola éprouva une grande joie, car elle avait reconnu la voix de son Juhani. Et comme, en outre, des détonations fréquentes retentissaient dans le bois, les chercheurs en conclurent avec certitude qu’ils étaient tout proches du campement des fugitifs. Le traqueur ordonna do cerner les enfants et de se rapprocher d’eux en silence, mais de faire halte à quelque distance de leur bivouac. Tiam la mastrino de Jukola, aŭdintc la kanton, tre ĝojiĝis, ĉar ŝi ekkonis la voĉon de sia filo Juhani. Kaj eksonegis ofte la arbaro pro bruego de»fajromartelo»; de kio la scrĉantoj nun certe rimarkis, ke ili proksimiĝas al la bivako de la forkurintoj. La ĉasvokto donis tiam ordonon ĉirkaŭi la knabojn kaj poste silente proksimiĝi al ili, sed halti je ioma distanco de ilia kampejo. 01013
Bottom
01014
Top
On fit ce qu’il avait ordonné. Et quand la chaîne, entourant les frères, ne fut plus qu’à une cinquantaine de pas, on s'arrêta, et l’on vit alors le tableau suivant : au pied d’un rocher se dressait une petite hutte en branches de sapin, et Juhani, vautré sur un lit de mousse devant la porte, contemplait les nuages en chantonnant. A quelques toises de la cabane, pétillait un feu joyeux sur les braises duquel Simeoni rôtissait pour le dîner un tétras pris au collet. Aapo et Timo, le visage barbouillé de suie, — ils venaient de jouer aux fantômes, — surveillaient la cuisson des navets dans la cendre brûlante. Lauri, silencieux, était assis près d’un petit tas de glaise et modelait des coqs, des bœufs et de fiers poulains ; il en avait déjà toute une rangée qui séchaient sur un tronc moussu. C’était Tuomas qui provoquait les détonations : il lançait un crachat écumant sur le roc, y posait une braise enflammée et l’écrasait de toutes ses forces avec une pierre ; le bruit, souvent aussi violent qu’un coup de fusil, se répercutait au loin, tandis qu’une fumée noirâtre s’échappait en tournoyant d’entre les pierres. Okazis kiel li ordonis. Kaj kiam la aro, ĉirkaŭinte la fratojn de ĉiuj flankoj, estis veninta al distanco de kvindek paŝoj de ili, ĝi haltis; kaj apcris nun sekvanta vidaĵo: Ce flanko de ŝtono estis konstruita malgranda kabano el piceaj branĉoj, ĉe kics pordo kuŝis Juhani sur muska kulcjo rigardante supren al la nuboj kaj kantante. Du-tri klaftojn for de la kabano flamis gaja fajro kaj en ties karbaĵo Simeoni rostis por tag-manĝo tetron akiritan per kaptilo. Aapo kaj Timo kun fulgitaj vizaĝoj — dar ili ĵus ludis koboldojn — rostis rapojn en la varmega cindro. Ce la rando de malgranda argilŝlimejo sidis senvorte Lauri farante argilkoketojn, bovojn kaj bravajn ĉevalidojn; li havis jam grandan vicon da ili, metitaj por sekiĝi sur muska arbotrunko. Sed la «fajromartelon» svingis Tuomas: li kraĉis sur ŝtonon ŝaŭman kraĉaĵon, metis sur ĝin ardantan karbon kaj ĵetis sur tiun per tuta sia forto alian ŝtonon, kaj bruego, ofte forta kiel krako el ordinara pafilo, sonegis ĉirkade, kaj fulga fumo leviĝis el inter la ŝtonoj en la aeron. 01014
Bottom
01015
Top
JUHANI:
On vit une bien belle vie
Dans le marais près du ruisseau...
Mais le diable finira bien par nous dénicher ici. Ça, c’est fatal, mes petits taurillons.
JUHANI.
Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero ...
Sed diablo nin tamen fine prenos. Li jam preskaŭ havas nin, vi idoj de lutraĉo.
01015
Bottom
01021
Top
AAPO: Je l’ai dit tout de suite quand on a décampé. Imbéciles que nous sommes ! C’est bon pour des tsiganes et des voleurs de fainéanter ainsi sous la voûte du ciel. AAPO. Mi ja tuj diris tion, kiam ni ekuzis la »leporan pas-porton». Ve al ni malsaĝuloj! Rabistoj kaj ciganoj ĉi-tiamaniere vivaĉu sub la nuda ĉielo. 01021
Bottom
01022
Top
TIMO: C’est pourtant le ciel du Bon Dieu. TIMO. La ĉielo de Dio tamen. 01022
Bottom
01023
Top
AAPO: Vivre ici avec les loups et les ours. AAPO. Vivi ĉi tie kun lupoj kaj ursoj.' 01023
Bottom
01024
Top
TUOMAS: Et avec le Bon Dieu. TUOMAS. Kaj kun Dio. 01024
Bottom
01025
Top
JUHANI: C’est vrai, Tuomas, avec le Bon Dieu et ses anges. Ah ! si on pouvait regarder avec les yeux de l’âme et du corps bienheureux, on verrait qu’une troupe d’anges gardiens nous entoure et que Dieu lui-même, sous l’aspect d’un vieillard grisonnant, est assis parmi nous comme un père bien-aimé. JUHANI. Prave, Tuomas! Kun Dio kaj liajTanĝeloj.* Ho, se ni povus vidi nun per okuloj de beataj animo kaj korpo, ni klare vidus, kiel tuta aro da protektantaj flugilanĝeloj postenas cirkaŭ ni, kaj kiel Dio mem en aspekto de maljuna grizulo sidas inter ni ĉi tie kiel kara patro. 01025
Bottom
01026
Top
SIMEONI: Mais que doit penser notre pauvre maman ? SIMEONI. Sed kion pensas nun nia patrino kompatinda? 01026
Bottom
01027
Top
TUOMAS: Elle va nous écrabouiller comme de la purée de pommes de terre, dès que nous lui tomberons entre les pattes. TUOMAS. ŝi volus bastonadi nin ĝis ni estos rostitaj napoj, se ŝiaj ungoj nur kaptus nin. 01027
Bottom
01028
Top
JUHANI: Ah ! mes amis ! on va recevoir une belle tripotée ! JUHANI. Vere, knabo, ŝvitbanon ni ricevus! 01028
Bottom
01029
Top
TUOMAS: Ça, c’est sûr ! TUOMAS. ŝvitbanon, ŝvitbanon! 01029
Bottom
01030
Top
JUHANI: Une magistrale fessée ! Tu sais ce que c’est. JUHANI. Fajrerantan ŝvitbanon! Jes, certe vi tion scias. 01030
Bottom
01031
Top
AAPO: On finira bien par la recevoir. AAPO. Fine ni tamen ĝin ricevos. 01031
Bottom
01032
Top
SIMEONI: Naturellement. C’est pourquoi il vaudrait mieux aller l’encaisser tout de suite et mettre fin une bonne fois à cette vie de chien. SIMEONI. Tutc certe. Tial estus plej bone iri por akcepti tiun Svitbanon kaj liberiĝi el ĉi tiuj bovlaboraj tagoj. 01032
Bottom
01033
Top
JUHANI: Le bœuf ne se rend pas de son plein gré à l’abattoir, mon cher frère. JUHANI. Bovo ja ne libervole ekiras al buĉobenko, mia frateto. 01033
Bottom
01034
Top
AAPO: Qu’est-ce que tu radoles-là ? L’hiver approche, et nous ne sommes pas nés avec une fourrure sur l’échine. AAPO. Kion vi babilas, knabo? La vintro proksimiĝas kaj ne estas ĉe naskiĝo donita al ni pelto sur la nuko. 01034
Bottom
01035
Top
SIMEONI: Eh bien, en roule pour la maison, et vers la punition méritée, bien méritée, ma foi ! SIMEONI. Do, nenio alia ol hejmen marŝi, kaj esti bastonata, kaj vere laŭ meritoj, laŭ meritoj. 01035
Bottom
01036
Top
JUHANI: Frères, épargnons nos dos pendant quelque temps encore. On ne sait pas quel moyen de salut Dieu pourra nous suggérer d’ici deux ou trois jours. Oui, rigolons encore un peu par ici, le jour autour du feu allumé dans la souche, et la nuit sous l’abri de branches do sapin, vautrés côte à côte sur une ligne comme des gorets sur la paille. -— Mais que racontes-tu, seigneur Lauri ? Hein ? Allons-nous gentiment nous faire étriller ? JUHANI. Estu ŝparataj, fratoj, estu ŝparataj niaj dorsoj tamen ankoraŭ dum kelkaj tagoj. Ni ja ne scias, kian sav-rimedon Dio por ni ankoraŭ eltrovos dum du tri tagoj. Jes, ĉi tie, ĉi tie ni ankoraŭ pasigu tempon: tie niajn tagojn, ĉe tiu kenligna fajro, kaj niajn noktojn en la branĉokabano, kuŝ-aĉante flankon ĉe flanko en vico kiel idoj de porkino sur pajlaĵo. — Sed kion diras vi, Lauri-kamarado, tieen argilŝlimejo? Kion? Ĉu ni humile iru al bastonada ŝvitbano? 01036
Bottom
01037
Top
LAURI: Restons encore ici. LAURI. Ni restu ĉi tie ankoraŭ. 01037
Bottom
01038
Top
JUHANI: Moi, je trouve aussi que c’est mieux. -- Mutta onpa sinulla siellä karjaa oikein aika lailla. JUHANI. Ankaŭ mi tion opinias plej bona. ĉuste tiel! — Sed Lauri, vi vere havas brutojn en granda kvanto. 01038
Bottom
01039
Top
TUOMAS: On sekä karjaa että siipi-eläimiä sillä pojalla. TUOMAS. Li havas kaj brutojn kaj birdojn, la knabo. 01039
Bottom
01040
Top
JUHANI: Huikea liuta. Tulispa sinusta oikein kukkomaakari. JUHANI. Amasegon. Vi povus fariĝi vera kokfaristo. 01040
Bottom
01041
Top
TUOMAS: Oikein fläätälä. TUOMAS. Vera modlisto. 01041
Bottom
01042
Top
JUHANI: Oivallinen fläätälä.--Mikä ryssänkukla sieltä nyt taasen heltii kynsistäsi? JUHANI. Majstra modlisto. — Kia ruspupo nun venas el viaj ungoj? 01042
Bottom
01043
Top
LAURI: Tämä on vaan tuommoinen pikkuinen poika. LAURI. Ci tiu estas nur eta knabo. 01043
Bottom
01044
Top
JUHANI: Kas tuota nallikkaa! JUHANI. Vidu, kia knabaĉo! 01044
Bottom
01045
Top
TUOMAS: Tekee poikia kuin mies. TUOMAS. Faras knabetojn kiel viro. 01045
Bottom
01046
Top
JUHANI: Poikia kuin tervaskannon päitä; ja ruokkii kuin mies sekä pojat että karjat.--Très bien ! Holà ! frères, frères ! apportez vite la rnangeaille sur la table, car mon ventre commence déjà à grogner. Mets des cendres, des cendres brûlantes sur ce navet qui brille là, découvert. — A qui est-ce le tour de chaparder dos raves ? JUHANI. Knabojn kiel splitojn de kenstumpoj; kaj li nutras kiel vera viro kaj la knabojn kaj la brutojn. — Sed fratoj, fratoj, rapidigu la tagmanĝon sur la tablon; ĉar mia stomako komencas grumbli. Metu cir.dron, bolantan cindron sur la brilan flankon de la rapo tie. — Kies vico estas iri por ŝteli rapojn? 01046
Bottom
01047
Top
SIMEONI: C’est de nouveau moi qui dois commettre ce péché. SIMEONI. Mi ja denove devas iri al la peka laboro. 01047
Bottom
01048
Top
JUHANI: Ma foi, il nous faut bien chiper un peu des biens de notre prochain pour vivre. Si c’est un péché, c’est certainement un des plus petits qu’on puisse commettre sur celte misérable terre. Et si je meurs sans avoir d’autres méfaits inscrits dans mes papiers, ce n’est pas ce petit gribouillage qui m’empêchera d’arriver à une vie un peu meilleure. On me flanquerait tout de suite hors de la salle des fêtes, je le pense bien, mais on me donnerait toujours une place de portier, et ce serait terriblement amusant aussi. Oui, espérons-le, et avalons sans souci ce que noire gosier laisse passer. JUHANI. Por nin satigi ni devas iom pinĉadi el propraĵo de aliaj. Se ĉi tio estas peko, ĝi estas unu el la plej malgrandaj pckoj sur ĉi tiu vermplena tcro. Kaj vidu, se mi mortos sen ia alia pcksigno en mia pasporto, tiu kornika piedeto ne mal-helpos min veni al iom pli bona vivo. Ei la vera edziĝosalono oni min verlajne eiĵetus, tion mi kredas, sed certe oni donus ĉe la sojlo tie ian oficon de pordisto al ĉi tiu knabo, kaj eĉ tio estus treege gajiga. — Jes, tiel ni kredu kaj ni prenu senzorge ĉiufoje tiom, kiom nia korpo povas akcepti. 01048
Bottom
01049
Top
AAPO: Il me semble qu’on ferait bien d'abandonner le champ de raves de Kuokkala et d’en chercher un autre. Car le propriétaire remarquera bientôt ces disparitions quotidiennes et surveillera son champ jour et nuit. AAPO. Sed laŭ mia opinio estus plej bone jam lasi la rap-kampon de Kuokkala kaj serĉi por ni alian. La ĉiutaga perdo povas kaŭzi, ke la posedanto gardos sian kampon tage kaj nokte. 01049
Bottom
01050
Top
LE TRAQUEUR: Ne vous faites plus de bile pour ça, mes enfants, plus du tout. Bon, bon, pourquoi vous effrayez-vous ? Voyez, une troupe d’anges gardiens vous a fort prestement entourés. ĈASVOKTO. Neniu zorgo plu pri tiu plano, knabetoj, tute ne. Nu nu, kien vi rapidas? Rigardu: aro da gardantaj anĝeloj ekpostenis ĉirkaŭ vi tre lerte. 01050
Bottom
01051
Top
C’est en ces termes que le traqueur s’adressa aux frères qui, fort effrayés, se levèrent d’un bond et déguerpirent en tous sens ; mais ils constatèrent bientôt avec terreur que la voie leur était coupée de toutes parts. Et le traqueur parla de nouveau : « Ha ! Ha ! vous êtes dans le filet, polissons, et vous n’en sortirez pas avant d’avoir été quelque peu étrillés ; ce sera pour vous un souvenir, un tout petit souvenir des randonnées que nous avons dû faire à cause de vous, chenapans. Venez ici, maman, avec votre branche de bouleau et administrez-leur une bonne raclée. S’ils regimbent, il y a là des commères prêtes à vous aider. » — Alors le châtiment tomba des mains maternelles sur toute la bande, passant de l’un à l’autre, et des clameurs violentes retentirent dans les bois de Kuokkala. La mère maniait ses verges avec une belle vigueur, mais le traqueur affirmait pourtant que la sauce était encore trop douce. Tiel diris la ĉasvokto al la fratoj, kiuj time stariĝis kaj ekkuris en ĉiuj direktoj, sed ili trovis baldaŭ kun konster-niĝo, ke la vojoj estas baritaj ĉiudirekte. Tiam diris ree la ĉasvokto:»en trenreto vi estas, vi aĉaj forkurintoj, bele en reto, el kiu vi ne liberiĝos antaŭ ol vi estos iom senskvamigitaj por rememoro, por eta rememoro al vi pri la piedlaboro, kiun vi kaŭzis al ni, vi aĉaj forkurintoj. Ci tien, mastrino, kun via betulvergo, kaj donu al ili el vere varma mano. Se vi eble trovos reziston, estas ja ĉi tie helpantinoj.» Sekvis nun punado ei patrina mano, trafante unu post la alia tra la tuta knabaro; kaj forta estis la bruego en la arbarego de Kuokkala. Severe uzis certe la patrino sian vergon, sed la ĉasvokto certigis, ke ili ricevis tro mildan ŝvitbanon. 01051
Bottom
01052
Top
Quand cette cérémonie fut terminée, chacun rentra chez soi, et la maman emmena ses fils. Pendant tout le trajet, elle gronda et morigéna les évadés, et la tempête ne se calma même pas à leur arrivée dans la ferme. Tout en préparant sur le banc le repas des enfants, la vieille grommelait encore et les menaçait d’une nouvelle distribution. Mais quand elle vit avec quelle faim vorace ils enfonçaient leurs mâchoires dans le pain et le poisson salé, elle détourna son visage pour essuyer furtivement une larme sur sa rude joue bronzée. Sed kiam ĉi tiu lasta ago estis plenumita, ili ĉiuj ekiris hejmen, tiel ankaŭ la patrino kun siaj filoj. Dum la tuta vojo ŝi tondradis kaj riproĉadis la forkurintojn; kaj la uragano ne kvietiĝis eĉ kiam ili venis hejmen. Ankoraŭ dum ŝi aranĝis por siaj filoj manĝaĵon sur la truseĝon la virino bruadis, minacante ilin per nova bastonada ŝvitbano. Sed vidinte kun kia avido de malsato ili per la dentoj ekkaptis panon kaj salitan haringon ŝi forturnis sian vizaĝon de ili, viŝante sekrete larmon de la bruna malglata vango. 01052
Bottom
01053
Top
Ainsi se termina cette escapade des frères. Tel est l’épisode de leur enfance que j’ai voulu insérer dans mon histoire. Tiel finiĝis la forkura ekskurso de la knaboj. Kaj ĉi tiu estis la okazaĵo el ilia infaneco, al kiu mi deflankiĝis en mia rakonto. 01053
Bottom
01054
Top
Un des passe-temps favoris des frères était le jeu du palet, auquel ils se livrèrent encore volontiers dans la force de leur âge. Divisés en deux camps, ils luttaient avec ardeur, cherchant à acculer leurs adversaires à un point fixé. On les entendait alors crier, courir et se disputer bruyamment, et la sueur coulait à Ilots sur leurs visages. Le disque volait en ronflant le long du chemin et rebondissait parfois du bâton contre la tête d’un des joueurs, si bien que, quand ils rentraient, l’un avait le front orné d’une bosse respectable, un autre avait la joue fâcheusement tuméfiée. — C’est ainsi que s’écoulèrent les jours de leur jeunesse : l’été dans les bois ou sur la route à jouer au palet, l’hiver sur le poêle de la maison paternelle, dans la chaleur moite. Unu el ia plej ŝatataj amuzaĵoj de la fratoj estis la disko-batado, kiun iudon ili amis ekzerci eĉ en sia vira aĝo. Ili tiam, dividitaj en du bandojn, konkuris fervore, ambaŭ partioj klopodante alveni al difinita celo. Fortaj estis tiam la kriado, kurado kaj la tumulto, kaj torente fluis ŝvito de iliaj vizaĝoj. Zumante saltetadis la disko laŭ la vojo kaj eksaitis ofte de la tero kontraŭ vizaĝon de viro tiel ke, kiam ili revenis el la ludo, ĉe unu kaj alia estis la frunto ekipita per korno aŭ la vango ŝvelinta kiel buiko. Tiel pasis iliaj tagoj de juneco: somere en arbaroj aŭ sur vojoj en diskobatado, vintre sur la hejma forno en ŝvitiga varmego. 01054
Bottom
01055
Top
Mais les frères sentirent que les temps changeaient. Des événements survinrent qui les forcèrent à se préoccuper davantage du lendemain et à taodifier un peu leur existence précédente. Leur mère mourut, et l’un d’eux devait la remplacer à la tête de la ferme, préserver le domaine d’une ruine complète et songer au paiement des impôts qui n’étaient d’ailleurs guère élevés en proportion de l'étendue des champs et des forêts de Jukola. Mais il y a toujours beaucoup à faire et à peiner dans une ferme délabrée. Et pour comble de malchance, il se trouvait que le nouveau pasteur de la paroisse était un homme terriblement rigide dans tout l’exercice de ses fonctions. Il était particulièrement impitoyable envers les paresseux qui ne voulaient pas apprendre à lire, employant contre eux tous les moyens, même l’exposition dans les ceps [Grosse pièce de bois percée de trous; on y exposait les coupables à l’entrée de l’église. Ce châtiment ecclésiastique fut supprimé vers 1860.] Il avait fixé un œil sévère sur les garçons de Jukola et venait de leur transmettre par l’assesseur l’ordre péremptoire de se rendre sans lambiner chez le chantre aux leçons de lecture. — C’est pourquoi, un des derniers soirs de l’été, assis dans la chambre spacieuse de leur demeure, les frères, songeant à ces choses, se mirent à discuter. Sed la fratoj rimarkis, ke ŝanĝiĝis la tempoj. Okazis aferoj, kiuj igis ilin pli ol antaŭe pensi pri la morgaŭa tago kaj iom flanken iri el la antaŭa vivado. — llia patrino mortis, kaj unu el ili devis paŝi al mastreco, maihelpi ke la domo tute ruiniĝos kaj zorgi pri la pago de la ŝtata imposto, kiu tamen ne estis granda kompare kun la vastaj kampoj kaj arbaroj de Jukola. Sed ĉiam cstas laboro kaj klopodo en malbonstata domo. Kiel surŝarĝo venis ankoraŭ la fakto, ke la nova preposto de la paroĥo estis en ĉiu sia oficokupo timige severa viro. Precipe al mal-diligentaj legantoj li estis senkompata, uzante kontraŭ ili ĉiujn rimedojn, ankaŭ la piedtraban punon. A1 la knaboj de Jukola li jam direktis sian severan okulon. Pere de juĝeja vokisto li donis urĝan ordonon ke ili rapidege venigu sin al ia kantoro por Ierni la legadon. — Memorante ĉi tiujn aferojn ili, sidante en la vasta ĉambrego de sia hejmo iun aŭtunsomeran vesperon, parolis intcr si jcne: 01055
Bottom
01056
Top
AAPO: Je vous le dis, cette vie dévergondée ne peut continuer, ça finira par des pleurs et des grincements de dents. Frères, il s’agit de changer nos habitudes et nos mœurs, si nous désirons avoir la paix et le bonheur. AAPO. Mi diras: ĉi tiu senbrida vivo ne povas dadri, ĉar estos ĝia fino ruiniĝo kaj pereo. Fratoj! aliaj moroj kaj agoj, se ni deziras feliĉon kaj pacon. 01056
Bottom
01057
Top
JUHANI: Bien parlé, Aapo ; on ne peut le nier. JUHANI. Veron vi diras, tion oni ne povas nei. 01057
Bottom
01058
Top
SIMEONI: Que Dieu nous aide ! notre vie a été désordonnée, sauvage, jusqu’au jour d’aujourd’hui. SIMEONl. Dio helpu, senbrida, sovaĝa estis nia vivo ĝis la nuna tago. 01058
Bottom
01059
Top
TIMO: 'C’est pourtant une existence comme une autre. Toute médaille a son revers. Diable ! TIMO. Estas ja vivo en ĉi tiu vivo kaj mondo en la mondo. Estas favoro kaj estas doloro. Hoho! 01059
Bottom
01060
Top
JUHANI: Oui, on a vécu comme des dévergondés ou plutôt comme des insouciants ; on ne peut le nier. Mais rappelons-nous ce dicton : « Folie est compagne de jeunesse, sagesse est ornement de vieillesse ». JUHANI. Tro sovaĝe, au pli ĝuste dirite, tro senzorge ni vivis, tion oni ne povas nei. Ni memoru: »juneco kaj stulteco, aĝo kaj saĝo». 01060
Bottom
01061
Top
AAPO: Mais il est grand temps de s’assagir, grand temps de soumettre tous nos désirs et passions au joug de la raison et de faire d’abord les choses qui nous vaudront du profit, et non pas seulement celles qui nous chantent. Maintenant, il s’agit de se mettre sans tarder à réparer convenablement notre ferme. AAPO. Sed jam estas tempo plisaĝiĝi, tempo meti ĉiujn dezirojn kaj pasiojn sub la jugon de prudento, kaj unue fari tion, kio alportas profiton, sed ne tion, kio gus-tas pli dolĉe. Nun senprokraste ni komencu rekonstrui la domon al honesta stato! 01061
Bottom
01062
Top
JUHANI: Bien dit ! En premier lieu, nous allons nous précipiter sur ce fumier comme des bousiers, et puis le billot retentira du matin au soir dans tous les recoins de Jukola ! Le bétail, du beau bétail, augmentera de son côté' notre tas d’engrais qui dressera dans l’enclos ses hautes parois comme les murs dorés d’un palais de roi. C’est décidé, et lundi prochain on commencera par le commencement. JUHANI. Custe dirite! Unue ni ataku la sterkamason kiel fekskaraboj, kaj de mateno ĝis vespero krakadu la ŝtipo sur kiu ni dispecigos koniferbranĉetojn en la korto de Jukola; la brutaro, la pompa brutaro donu ankau siaflanke aĉaĵon por plialtigo de la sterkamasoj; kaj leviĝu en nia brutareja korto amasoj altaj kiel oraj muregoj de rcĝa kastelo. Tiel ni faru. Vcnontan lundon ni komencu, kaj el-funde. 01062
Bottom
01063
Top
AAPO: Et pourquoi pas dès demain ? AAPO. Kial ne jam morgaŭ? 01063
Bottom
01064
Top
JUHANI: Lundi, et pas avant. Ça ne peut pas faire de mal d’examiner cette affaire encore plus à fond. Oui, c’est dit : lundi prochain ! JUHANI. Ne pli frue ol lundon. Ne estas malutile konsideri la aferon, kc ĝi fariĝu pli matura. Jes, estu dirite: venontan lundon. 01064
Bottom
01065
Top
AAPO: Mais il nous faut régler tout de suite un point. Voici l’affaire : si nous désirons agir avec ordre et conséquence dans notre domaine, il faut qu’un de nous soit le chef et le maître de la maison. Nous savons que ce droit et ce devoir appartiennent à Juhani, parce qu’il est l’aîné et que notre mère l’a décidé ainsi. AAPO. Sed unu paragrafon ni dcvas plenumi tuj. Tia estas la afero: Se ni esperas havi ordon kaj firmecon en nia mastru-mado, unu estu la estro kaj mastro. Ni scias, ke ĉi tiu rajto kaj devo apartenas al Juhani pro lia unuenaskiteco kaj pro la destino de nia patrino. 01065
Bottom
01066
Top
JUHANI: Oui, ce droit, ce pouvoir et cette autorité me reviennent à moi. JUHANl. Jes, jes, ĉi tiu rajto, potenco kaj forto apartenas al mi! 01066
Bottom
01067
Top
AAPO: Mais tâche de les employer avec modération et dans l’intérêt général. AAPO. Sed zorgu, ke vi uzos ĝin paceme kaj por la‘ komuna profito. 01067
Bottom
01068
Top
JUHANI: Je ferai de mon mieux. Ah ! si seulement vous vouliez m’obéir sans que j’aie à recourir aux châtiments et à la cravache ! Mais je ferai de mon mieux. JUHANl. Mian plejbonon mi volas fari. Sed ke vi nur: obeu sen kverelo kaj skurĝo! Sed mian plejbonon mi volas klopodi. 01068
Bottom
01069
Top
AAPO: La cravache ? AAPO. Skurĝo? 01069
Bottom
01070
Top
JUHANI: Si c’est nécessaire, bien entendu. JUHANl. Se estos bezone, vidu. 01070
Bottom
01071
Top
TUOMAS: Parle de cravache à tes chiens ! TUOMAS. Parolu al viaj hundoj pri skurĝo. 01071
Bottom
01072
Top
TIMO: Ce n’est pas toi qui me travailleras les côtes, jamais de la vie. Seule la verge de la loi et du droit pourrait le faire, si le dos me démangeait sérieusement. TIMO. Vi ne plimoligos mian terenon, vi, neniam; tion faru la vipo de leĝo kaj juĝejo, se mia dorso jukos pro kulpo. > 01072
Bottom
01073
Top
JUHANI: Pourquoi vous accrocher à des paroles en l’air ? Nous trouverons le bonheur ici, pourvu que la concorde règne parmi nous et qu’on supprime nos cornes. JUHANI. Kial vi kroĉiĝas al aparta vorto? Ni ja havas ĉi tie lokon por nia feliĉo, se nur interkonsento regas kaj la kornoj estas flanken metitaj. 01073
Bottom
01074
Top
EERO: Fixons pourtant exactement nos rapports mutuels. EERO. Tamen precize estu difinitaj niaj interrilatoj. 01074
Bottom
01075
Top
AAPO: Et prenons l’avis de chacun. AAPO. Kaj ni aŭdu ĉies opinion. 01075
Bottom
01076
Top
JUHANI: Que dis-tu, Lauri, avare de tes paroles ? JUHANl. Kion diras vi, Lauri, ĉiam silentema? 01076
Bottom
01077
Top
LAURI: Je dirai bien quelque chose : déménageons dans les bois et envoyons au diable le tintouin de ce monde. LAURI. Mi volas ion diri. Ni translokiĝu en arbaron kaj ĵetu al diablo la bruadon de ĉi tiu mondo. 01077
Bottom
01078
Top
JUHANI: Hein ? JUHANI. Kion? 01078
Bottom
01079
Top
AAPO: Il a de nouveau le délire. AAPO. La viro deliras denove. 01079
Bottom
01080
Top
JUHANI: Déménager dans les bois ? Tu es fou ! JUHANI. Cu ni translokiĝu en arbaron? Kiaj malsaĝaĵoj! 01080
Bottom
01081
Top
AAPO: Ne t’en inquiète pas. — Voici ce que j’ai pensé : c’est toi, Juhani, qui as tout d’abord le droit de prendre la direction de la ferme, si tu le veux. AAPO. Ne atentu. — Vidu kiel mi pensis. Vi, Juhani, havas unuan rajton paŝi al la mastreco, se vi tiel volas. 01081
Bottom
01082
Top
JUHANI: Je le veux. JUHANI. Mi ja volas. 01082
Bottom
01083
Top
AAPO: Quant à nous autres, aussi longtemps que nous habiterons les coins familiers de notre maison natale et resterons célibataires, nous ferons les travaux de la ferme, nous mangerons la nourriture de la ferme et nous recevrons les habits de la ferme. Le premier lundi du mois, sauf au temps des labours et des récoltes, nous serons entièrement libres, mais la ferme nous nourrira quand même. Chaque année, nous recevrons chacun un demi-boisseau d’avoine pour les semailles, et chaque année nous aurons le droit d’essarter un terrain commun dont la surface sera de trois arpents au moins. Voilà mon plan pour la ferme et pour notre vie de garçons. Je sais que pas un seul d’entre nous ne quitterait volontiers les champs chéris de Jukola ; nous n’y sommes du reste pas forcés par l’étroitesse de notre domaine, puisqu’il y a amplement place sur nos terres pour sept frères. Mais celui qui, avec le temps, éprouverait l’envie de fonder un foyer et une famille, sans vouloir pour cela démembrer le domaine en recourant à la loi et en payant des arpenteurs, est-ce qu’il ne pourrait pas se contenter de l’arrangement suivant? La ferme lui cédera un lopin de terre, où il pourra se construire un logis et s’aménager des champs aux alentours. Il recevra aussi en toute propriété un morceau de la prairie commune, et il aura le droit de défricher, dans les forêts, des prairies suffisantes pour nourrir une paire de chevaux et quatre ou cinq vaches. Et ainsi, libéré d’intérêts et de dépenses, il cultivera son domaine et jouira de ses revenus, lui et ses enfants, tout en vivant en paix sur sa propriété. Voilà ce que j’ai combiné. Qu’en dites-vous ? AAPO. Ni aliaj, tiel longe kiel ni restos en nia kara hejmo kaj estos senedzinaj viroj, ni laboros por la domo, manĝos ia manĝaĵon de la domo kaj ricevos de la domo niajn vestojn. La unua lundo en ĉiu monato, escepte dum tempo de semado kaj rikolto, estu ĉiam nia propra tago, sed manĝaĵon ni ricevu eĉ tiam de la domo. Ciujare la domo donu al ĉiu el ni duon-barelon da avcno por semado kaj ĉiujare ni havu rajton fari brulsarkejon komunan, kies areo sufiĉas por minimume tri bareloj da semo. Tiaj estas miaj pensoj el vidpunkto de nia hejmo kaj senedzineco. Sed mi scias ke neniu el ni volonte irus for el la amataj regionoj de Jukola, kaj al tio ne devigas manko de spaco, kontraŭe estas ja vasto por sep fratoj en ĉi tiuj regionoj. Sed tiu, kru eble iam sentus mon fondi al ĥi propran loĝejon kaj familion, kaj tamen volus nek per leĝa potenco nek per kostoj de termezuristo disdividi la domon, ĉu li ne povus esti kontenta je sekvantaj avantaĝoj? Li heredu el la domo pecon da tero, sur kiu li konstruos sian domon kaj kampojn ĉirkaŭ ĝi. Li ricevu ankaŭ siaparte ian pecon da herbejo kaj li havu rajton pretigi el arbaro por si herban kampon aldone, por ke li povu nutri paron da ĉevaloj kaj kvar, kvin bovinojn. Kaj sen impostoj kaj depagoj li kulturu sian parcelon kaj ĝuu el ĝiaj donaĵoj, li kaj liaj infanoj, vivante en paco sur sia grundo. — Tiei mi pripensis la aferon. Kion vi diras? 01083
Bottom
01084
Top
JUHANI: C’est assez raisonnablement combiné. Il nous faut examiner ces paragraphes. JUHANI. Sufiĉe saĝe pripensita. Ni konsideru tiujn para-grafojn. 01084
Bottom
01085
Top
LAURI: Mais il y a une chose qui est encore plus raisonnable : déménageons dans les bois, vendons notre lamentable Jukola ou donnons-le à bail au tanneur de Raja-portti, qui nous a fait savoir qu’il est disposé à conclure cette affaire si on lui confie la ferme pour dix ans au moins. Faisons comme je dis, et déménageons avec notre cheval, nos chiens .et nos fusils au pied de la montagne escarpée d’Impivaara. On s’y construira une riante cabane sur la riante prairie ensoleillée, et là, chassant le gibier des vastes solitudes, nous vivrons en paix loin du monde bruyant et des hommes méchants. C’est ce projet que j’ai ruminé jour et nuit pendant des années. LAURI. Sed alimaniere farite ankoraŭ pli saĝe farite. Ni translokiĝu en Ia internon de la arbaroj kaj forvendu Ia kadukan jukola, aŭ ni donu ĝin lue al la feltanisto de Limpordego. Li al ni sciigis sian emon al tiu negoco; sed por dek jaroj mini-mume ii volus havi la domon. Ni faru kiel mi diras kaj trans-lokiĝu kun niaj ĉevaloj, niaj hundoj kaj niaj pafiloj al la de-klivo sub ia kruta monto Impivaara. Tie ni konstruu por ni gajan kabanon sur gaja deklivo sunflanka, kaj tie, ĉasante arbarajn bestojn, ni vivos en paco malproksime de la monda bruado kaj koleraj homoj. — Jen kiel mi meditadis nokte kaj tage dum paso de jaroj. 01085
Bottom
01086
Top
JUHANI: Est-ce que le diable t’a brouillé l’entendement, mon garçon ? JUHANI. Ĉu diablo ensorĉis vian cerbon, knabo? 01086
Bottom
01087
Top
EERO: Si ce n’est le diable, C’est la fée des bois. EERO. Se ne diablo, do arbara feino. 01087
Bottom
01088
Top
LAURI: J’ai ruminé ce projet, et je le réaliserai bien une fois. Là-bas seulement on vivra comme des seigneurs, faisant la chasse aux oiseaux, aux écureuils, aux lièvres, aux renards, aux blaireaux et aux ours hirsutes. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. Tie ni vivus sinjore, ĉasante birdojn, sciurojn, leporojn, vulpojn, lupojn, melojn kaj hirtharajn ursojn. 01088
Bottom
01089
Top
JUHANI: Pendant que tu y es, énumère toute l’arche de Noé, de la souris à l’élan ! JUHANI. Nu diablo! iasu preterpasi la tutan arkeon de Noa, de muso ĝis aiko. 01089
Bottom
01090
Top
EERO: En voilà une idée ! Dire adieu au sel et au pain, sucer du sang et manger de la viande comme des moustiques ou des sorciers lapons ! Devrons-nous aussi dévorer du renard et du loup dans les grottes d’Impivaara comme des ogres velus ? EERO. Jen vere konsilo: diri adiaŭon al salo kaj pano kaj suĉi sangon, manĝi viandon kiel kuloj kaj la laponaj sorĉistoj. Kaj ĉu ni manĝus ankaŭ viandon de vulpo kaj eĉ de lupo en la kavernoj de Impivaara, kiel harhaŭtaj montaj koboldoj? 01090
Bottom
01091
Top
LAURI: Les renards et les loups nous donneront leurs peaux ; avec les peaux on aura de l’argent et avec l’argent, du pain et du sel. LAURl. De vulpoj kaj iupoj ni ricevos feiojn, por feioj monon, per mono salon kaj panon. 01091
Bottom
01092
Top
EERO: Les peaux nous donneront des vêtements ; mais la viande, la viande saignante et fumante sera notre seule nourriture. Les singes et les babouins n’ont pas besoin de sel et de pain dans les forêts. EERO. EI la feloj ni ricevos vestojn, sed viando, sanga vapor-anta viando estos nia sola manĝajo; simioj kaj papianoj en arbaro ne bezonas salon kaj panon. 01092
Bottom
01093
Top
LAURI: J’ai ruminé ce projet et je le réaliserai bien une fois. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. 01093
Bottom
01094
Top
TIMO: Examinons cette affaire depuis le commencement. Pourquoi ne pourrait-on pas se mettre sous la dent du pain et du sel même dans les bois ? Pourquoi pas ? Eero n’est qu’un persifleur qui met toujours des bâtons dans les roues. Qui peut défendre aux habitants des bois d’aller de temps en temps près des villages, de temps en temps, chaque fois que c’est nécessaire ? Ou bien m’accueillerais-tu à coups de trique sur la tête, Eero ? TIMO. Ni konsideru la aferon elfunde. Kial ni ne povus maĉi eĉ en arbaro salon kaj panon? Kial ne? Sed Eero estas mokulo, ĉiam li ĝenas nin, ĉiam li estas kiel alta stumpo en nia brulkulturejo. Kiu povus malpermesi la loĝanton de arbaro iam proksimiĝi ankaŭ al vilaĝaj kortoj, iam kaj tiam, se estos bezone? Aŭ ĉu vi, Eero, tiam frapos mian kapon per lignafo? 01094
Bottom
01095
Top
EERO: Non, mon frère, et tu recevras même du sel si tu apportes des fruits. Déménagez, mes enfants, déménagez en paix : je ne m’y oppose pas, je vous 'mènerai même en voiture, et à un joli trot. EERO. Ne, mia frato, sed eĉ »sa!on vi ricevos se vi berojn alportos». — Translokiĝu, knaboj, translokiĝu, mi ne mal-permesas, mi eĉ veturigos vin, kaj trote laŭ lupa rapido. 01095
Bottom
01096
Top
JUHANI: Et bientôt les esprits des bois vous reconduiront ici, je vous le garantis. JUHANI. Sed baldaŭ la arbarkoboldoj ilin reveturigus, mi garantias tion. 01096
Bottom
01097
Top
LAURI: « Le seuil est haut pour qui revient à la maison », je le sais bien ; mais ne crois pas qu’on frappera à ta porte une fois qu’on sera parti. A la Fête du Printemps, je déménage. LAURI. »Ce reveno — vojo longa, hejma sojlo estas alta», mi tion scias, sed ne kredu, ke mi frapos vian pordon plu, se mi ĝin foje lasis. — Venontan unuan de majo mi translokiĝos. 01097
Bottom
01098
Top
TIMO: Peut-être que je t’accompagnerai. TIMO. Eble mi iros kun vi. 01098
Bottom
01099
Top
LAURI: Je ne t’invite pas, je ne te repousse pas. Fais ce que ton coeur te conseille. A la prochaine Fête du Printemps, je m’installe à Impivaara. Au début, en attendant que ma petite et chaude cabane soit prête, je logerai dans la cahute de charbonnier moussue construite par notre grand-père. Et alors, après les travaux de la journée, je me reposerai dans ma hutte paisible et entendrai l’ours siffler dans les bois et le coq de bruyère appeler dans le marais de Sompio. LAURI. Mi ne dekonsilas nek admonas; faru kiel via koro trovas plej bone. — Mi translokiĝos venontan unuan de majo al deklivo de Impivaara. Komence mi tie, ĝis kiam mia mal-granda, varma kabano estos preta, vivos en la herbaĵkovrita karbokabano de nia avo. Kaj tiam, plenuminte mian propran taglaboron, mi ripozos en la paca kabano aŭskultante, kiel urso fajfas en arbaro kaj tetro blove vokas sur la marĉo Sompio. 01099
Bottom
01100
Top
TIMO: Je t’accompagne, Lauri, c’est décidé. TIMO. Mi venos, Lauri; estu dirite, Lauri. 01100
Bottom
01101
Top
TUOMAS: Si les temps ne s’améliorent pas ici, je vous suivrai, moi aussi. TUOMAS. Se ĉi tie la tempoj ne pliboniĝos, mi venos kun vi. 01101
Bottom
01102
Top
JUHANI: Comment, Tuomas ? tu veux aussi déménager ? JUHANI. Eĉ Tuomas! Cu ankaŭ vi translokiĝus? 01102
Bottom
01103
Top
TUOMAS: Si les temps ne s’améliorent pas. TUOMAS. Se la tempoj ne pliboniĝos. 01103
Bottom
01104
Top
LAURI: Je déménagerai à la Fête du Printemps, même si des jours de pain blanc revenaient à Jukola. LAURI. Mi translokiĝos la unuan de majo, eĉ se estus festo de dolĉaj macoj en la domo Jukola. 01104
Bottom
01105
Top
TIMO: Toi et moi, nous deux, nous émigrerons vers le marais de Sompio, comme les grues en été, quand bruissent l’air et les vents. TIMO. Vi kaj mi, ni du, ni translokiĝos al marĉo Sompio kiei printempaj gruoj; kaj aero kaj ventoj tonos! 01105
Bottom
01106
Top
JUHANI: Tonnerre ! Il n’y a pas à dire, si je vois juste, le projet de Lauri possède un charme secret. La forêt attire. Bon sang ! Il me semble voir les délicieuses plaines du ciel s’ouvrir derrière la forêt ! JUHANI. Aj-aj! Sed se mi konfesas la veron, estas en la intenco de Lauri sekreta altiro. La arbaro allogas. Diablo! mi sentas kvazaŭ mi post tiu arbaro vidus la ĉarman vastejon de aero. 01106
Bottom
01107
Top
AAPO: Insensés ! A quoi pensez-vous? Déménager dans les bois ? Pourquoi ? Nous avons ici un domaine et une ferme, un toit aimé sur nos têtes. AAPO. Vi frenezuloj, kion vi pensas? Translokiĝi en ar-baron! Kial? Ni ja havas domon kaj ĉambrojn; tegmenton oran super niaj kapoj. 01107
Bottom
01108
Top
JUHANI: C’est vrai, nous avons un domaine auquel nous tenons bougrement, aussi longtemps qu’on y sentira un peu l’odeur de la nourriture. Mais, tu sais, si le malheur, déjouant nos plus sages résolutions, bouleversait tout ici de fond en comble, la forêt serait alors mon refuge, j’y filerais sans retard dès qu’il n’y aurait plus un grain dans la huche. — Oui, mais à présent, mettons-nous à bûcher dans la ferme et aux champs avec une rapidité foudroyante. Et revenons-en au point dont il était plus particulièrement question en ce moment. Selon ma dure caboche, Aapo a examiné le gros de l’affaire avec passablement de bon sens et tout marchera bien, si seulement chacun s’efforce de son côté vers la concorde et la bonne entente. Mais si nous voulons nous disputer, vous savez, nous trouverons toujours des occasions de hérisser nos poils. JUHANI. Vero, ni havas domon, al kiu ni kroĉiĝas per ungoj kaj dentoj, tiel longe kiel ĝi odoras je manĝaĵo. Sed vidu, se malbona sorto ĉion renversus ĉi tie, maigraŭ la plej bonaj pensoj de viro, tiuokaze estu la arbaro mia rifuĝejo, kien mi baldaŭ de ĉi tie rapidos.se la lastaj grajnoj bruos en muelilo. — Jes, al okupo kaj laboro por ia domo ni nun ĵetiĝos kun timiga rapido; kaj ni revenu al la paragrafo, pri kiu esence jam estis ĉi tie diskuto. — Laŭ mia malsaĝa kranio Aapo ĝenerale kon-sideris la aferojn sufiĉe saĝe; kaj ĉio bone prosperos, se nur ĉiu el ni siaparte interesiĝos pri unueco kaj konkordo. Sed jen, se ni serĉos kverelon, ni certe trovos kaŭzojn por ke niaj nukharoj leviĝu. 01108
Bottom
01109
Top
SIMEONI: Où n’en trouverons-nous pas, aussi longtemps que le vieil Adam nous chatouillera et nous gratouillera entre les os et la peau ? SIMEONI. Kial ni ne trovus tion tiel longe kiel la malnova Adamo tiklas kaj jukas en ni ĉi tie inter osto kaj haŭto? 01109
Bottom
01110
Top
TIMO: Je me suis toujours représenté le vieil Adam comme un brave et grave bonhomme avec un chapeau de feutre, une redingote noire, des culottes et un gilet rouge qui lui descend plus bas que le nombril. Et ce bon type-là se promène plongé dans ses pensées et chasse devant lui une paire de bœufs. TIMO. La malnova Adamo, mi ĉiam pensis, estas maljuna serioza patro en feltoĉapelo, en nigra longa surtuto, en genu-pantalono kaj en ruĝa veŝto, kies rando etendiĝas ĝis sub la vira umbiliko. Kiel tia maljunulo li paŝadas enpensiĝinta kaj kondukas bovoparon. 01110
Bottom
01111
Top
SIMEONI: Le vieil Adam, ça veut dire la racine du péché, le péché originel. SIMEONI. La malnova Adamo signifas la radikon de peko, la heredan pekon. 01111
Bottom
01112
Top
TIMO: Je sais bien qu’il est le signe et l’image du péché originel, le Satan cornu de l’enfer. Mais je ne peux m’empêcher de le voir se ballader devant moi, habillé comme je l’ai dit, tel un bon vieux qui chasse ses bœufs. TIMO. Mi scias, ke li estas signo kaj simbolo de la hereda peko, tiu kornokapa satano, el infero, sed kiel tia pompulo, kiel mi diris, li paŝadas antaŭ mia imago, kondukante bovoparon. Tion mi ne povas malhelpi. 01112
Bottom
01113
Top
JUHANI: Laissons cette déclaration de foi et revenons à nos moutons. Aapo, qu’avons-nous décidé au sujet de nos deux métairies de Vuohenkalma et de Keldiuri ? JUHANI. Ĉi tiun religian paragrafon ni lasu kaj revenu al la afero. — Aapo, kion diri pri tiuj du niaj farmbienetoj: Vuohenkalma kaj Kekkuri? 01113
Bottom
01114
Top
AAPO: Il ne faut pas oublier que leurs tenanciers ont défriché à grand’peine leurs terres sur un sol désolé et qu’on ne peut les chasser de leur bien, — ça serait injuste, — tant qu’ils réussissent à maintenir leurs terrains en bon état ; et en outre la loi prévoit qu’on devrait leur donner de quoi assurer leur vieillesse. — Voilà l’affaire. Mais il reste à examiner encore une autre question qui, à mon avis, est fort compliquée ; il s’agit d’une démarche très importante pour nous ici-bas, qui peut nous rendre la tête grise avant l’âge ou au contraire nous apporter le soleil du bonheur et baigner le soir de nos jours dans la rougeur dorée du crépuscule. Et c’est toi, Juhani, qui es le principal intéressé. Écoute bien ce que je te dis : un ménage sans ménagère est quelque chose d’incomplet et de boiteux ; une ferme où aucune maîtresse de maison ne foule le sentier du grenier... AAPO. Oni devas memori, ke la farmantoj de ambaŭ tiuj bienetoj penlaboris siajn kampojn el kruda dezerta arbaro, kaj oni ne povas forpeli ilin de iliaj terpecoj - tio ja estus maljustaĵo — tiel longe kiel ili havas kapablon teni siajn kampojn en bona stato, kaj eĉ post tio ordonas la leĝo por ili el la domo subtenon de maljuneco. Tiel estas la afero en ĉi tiu punkto. — Sed ni atentu alian cirkonstancon, kiu estas laŭ mia opinio iom kriza. Ĉar ĝi estas ĉi tie nia plej grava paŝo, kiu grizigas la kapon tro frue aŭ alportas al ni serenon de la vivo kaj finas niajn tagojn en vespera ĉielruĝo. Kaj vin, Juhani, ĝi nun unue koncernas. Atentu do, kion mi diras,- la mastreco sen mastrino estas neper-fekta kaj lamanta; domo sen mastrino, kiu iras sur la vojeto al la provizejo... 01114
Bottom
01115
Top
TIMO: ...est comme une tanière de loup sans louve ou comme une botte dépareillée. Ça boite vraiment, comme dit Aapo. TIMO. Estas kiel lupa nesto sen lupino, aŭ kiel boto sen la alia boto; vere ĝi lamas, kiel Aapo diris. 01115
Bottom
01116
Top
AAPO: Une ferme où aucune ménagère ne foule le sentier du grenier est comme un jour nuageux, et l'ennui s’assied au bout de la longue table de famille comme un soir d’automne languissant. Mais une bonne paysanne est le soleil radieux de la ferme, qui illumine et réchauffe. Voyez : elle est levée la première le matin, elle pétrit la pâte, dresse la table pour son mari, prépare les provisions qu’il emportera dans les bois et se rend dans l’enclos, un seau à la main, pour traire son troupeau tacheté. Puis elle fait le pain, elle va et vient ; la voici près de la table, puis elle court porter un pain sur le banc, puis, comme un tourbillon, elle tisonne le feu dans le four qui crache par sa gueule luisante des flammes et de la fumée. Et alors, pendant que la pâte lève, elle déjeune enfin à la hâte, son enfant sur les bras, elle mange un quignon de pain et un hareng frit et boit par-dessus du lait caillé dans un pot à deux anses. Elle n’oublie pas non plus le roquet, fidèle gardien de la maison, sur l’escalier, ni le chat qui, les yeux mi-clos, somnole sur le fourneau. Elle va et vient, active et affairée, prépare une autre pâte qui monte dans le pétrin, la forme et l’enfourne, et la sueur ruisselle sur son front. Et voyez : quand le jour décline, les pains odorants sont placés sous le toit, enfilés à de longues perches et répandent un arôme frais et vivifiant. Et alors, quand les hommes rentrent de la forêt, le souper fumant les attend sur la table bien lavée. Mais où est la ménagère ? Là-bas, dans la cour, elle trait les vaches aux cornes courbées, et la surface écu-mante du lait ondule en bruissant dans le seau. Puis elle va et vient, active et affairée, et c’est seulement lorsque tout le monde est déjà plongé dans le sommeil le plus profond qu’elle peut s’étendre sur son lit en murmurant une prière. Mais elle n’est pas encore au bout de ses travaux et de ses soucis. A chaque instant, à chaque heure de la nuit, elle se lève sans jamais s’impatienter, elle se lève pour calmer le bébé qui pleurniche dans son berceau. Voilà, frères, ça c’est une bonne ménagère ! AAPO. Domo sen mastrino, kiu paŝas sur la vojeto al la provizejo, estas kvazaŭ nuba tago, kaj ĉe ĝia familia tablo loĝas enuo simila al velkanta aŭtuna vespero. Sed bona mastrino estas la brila doma suno, kiu lumas kaj varmigas. — Vidu: unua ŝi ellitiĝas, knedas la paston, preparas matenmanĝon por sia edzo, provizas la virojn por iro al arbaro, kaj poste rapidas kun kuveto en brutarejon por melki sian multkoloran bovinaron. Nun ŝi bakas, moviĝadas kaj kuradas; nun ŝi estas ĉe la tablo, jen ŝi rapidas al la benko kun pano sur la mano, jen ŝi incitas la brulaĵon en la forno, kiu el sia ardanta faŭko sendas fajron kaj fumon. Nun ŝi, dum la pano fermentas, fine mem, kun infano ĉe la brusto, matenmanĝas, prenas pecon da pano, frititan haringon kaj trinkas el kruĉo acidan lakton. Sed ankaŭ la hundon ŝi ne forgesas, la fidelan domgardanton sur la ŝtuparo, eĉ ne la katon, kiu dormema rigardas de sur la forno. — Kaj jen ŝi denove movas sin, kuras, turniĝas kaj balanciĝas, knedas ankoraŭ duan paston en sia knedujo por fermenti, formas ĝin je pano kaj bakas ĝin, kaj rivere fluas ŝvito de ŝia frunto. Sed vidu, kiam la suno subiras estas ŝia pano sub la plafono, panstango apud panstango, de kiuj freŝa vivo odoras malsupren. Kaj tiam, ĉe la reveno de la viroj el la arbaro, ilin atendas vaporanta vespermanĝo sur lavita tablo. Sed kie estas la mastrino mem? Tie en la korto ŝi ree melkas siajn kurbokornajn bovinojn, kaj en la kuveto ondadas zu-manta, ŝaŭmanta laktosupraĵo. — Tiel ŝi moviĝas kaj turniĝas, tiel ŝi balanciĝas kaj ruliĝas; kaj nur kiam la aliaj jam ronkas en la plej profunda dormo, ŝi kuŝiĝas kun beno. Sed eĉ ankoraŭ ne finiĝis tute ŝiaj laboro kaj agado. Sen malpacienco ŝi dum la nokto ellitiĝas ofte, eĉ ĉiuhore, ellitiĝas por kvietigi sian infan-eton, kiu ploretas en la lulilo. — Tia, fratoj, estas la bonega mastrino. 01116
Bottom
01117
Top
JUHANI: Bravo, Aapo ! — J’ai bien compris tes intentions. Ton discours, à ce que je crois, veut m’engager à prendre femme. Oui, j’ai saisi. Une femme, comme tu l’as dit, est une chose indispensable à la tête d’un ménage, c’est sûr. Mais ne te fais pas de soucis ; je pense que ton espoir se réalisera bientôt. Mais oui, parfaitement ! J’avoue que mon cœur s’est déjà sérieusement attaché à une jeune fille dont je souhaite faire mon épouse, et une fameuse, si les signes traditionnels ne me trompent pas. Eh oui, mes frères, d’autres jours et d’autres tours s’approchent, et la tâche que je vais assumer me cause déjà passablement de tracas. Un fardeau redoutable repose ici-bas sur les épaules du maître, et il a de grands comptes à rendre lors du jugement dernier. Je devrai répondre de vous tous sur toute la ligne, ne l’oubliez pas. JUHANI. Bone vi parolis, Aapo, kaj mi komprenas la celon de via parolo. Ĝi, nome, penas konsentigi min al edziĝo. Jes, mi komprenas. La edzino, vi diris, estas necesa afo en la ma-strumado. Vero! Sed ne zorgu pri tio! Via espero kredeble eĉ baldaŭ plenumiĝos. Nu, nu, jes! Mi konfesas, ke mia animo jam serioze kroĉiĝis al knabino, kiun mi esperas ricevi kiei edzinon, kaj bonan, se malnovaj signoj ne trompas. — Jes, fratoj, aliaj tagoj kaj aliaj taskoj proksimiĝas al ni, kaj la mastreco, kiun mi devas preni, min treege maltrankviligas. La ŝultrojn de la mastro premas ĉi tie terura ŝarĝo, kaj granda estas lia konto ĉe la lasta juĝo. En mia respondeco vi ja nun estas ĉiuj; tion memoru. 01117
Bottom
01118
Top
TUOMAS: Toi ? et pourquoi donc ? TUOMAS. En via? Kial? 01118
Bottom
01119
Top
JUHANI: Je suis votre maître, et c’est de moi qu’on exigera un jour votre sang. JUHANI. Mi estas via mastro; el mia mano estos iam repostulata via sango. 01119
Bottom
01120
Top
TUOMAS: Je répondrai moi-même de mon corps et de mon âme. TUOMAS. Mem mi respondas pri mia korpo kaj mia animo. 01120
Bottom
01121
Top
TIMO: Et moi aussi, hé ! TIMO. Mem ankaŭ mi prirespondas; ha! 01121
Bottom
01122
Top
AAPO: Prends garde, Juhani : de tels propos font du mauvais sang. AAPO. Frato Juhani, rimarku, ke tiaj frazoj boligas la sangon. 01122
Bottom
01123
Top
JUHANI: Je n’ai pensé ni à du mauvais sang ni à de la mauvaise chair ; mais, comme du goudron ou de la bar-dane dans la chaleur de l’été, vous vous cramponnez furieusement à des mots vides, insignifiants, quoique vous connaissiez mon coeur dans tous ses replis. Ça me fâche à la fin ! JUHANI. Mi celis nek sangon nek karnon, sed kvazaŭ gudro, kvazaŭ kardofrukto en varmega somero vi kroĉiĝas furioze al negrava, sensignifa vorto, kvankam vi konas mian koron ĝisfunde. Mi indignas! 01123
Bottom
01124
Top
AAPO: Laisse donc, et dis-nous maintenant quelle est la jeune fille qui a conquis ton coeur. AAPO. ĉi tio restu, kaj diru al ni nun, se vi volas, kiu estas la knabino, kiu altiris vian koron al si. 01124
Bottom
01125
Top
JUHANI: Je veux le dire sans détours. Celle que j’aime à la folie est Venla, la fille de la Vieille de Männistö. JUHANI. Tion mi volas diri malkaŝe. La knabino, kiun mi multege amas, estas Venla, filino de la avino de Pindometo. 01125
Bottom
01126
Top
AAPO: Hum 1 AAPO. Hm. 01126
Bottom
01127
Top
JUHANI: Quoi ? JUHANI. Kion vi diras? 01127
Bottom
01128
Top
AAPO: Hum ! rien d’autre. AAPO. Hm, mi nur diras. 01128
Bottom
01129
Top
TUOMAS: Vilaine affaire ! TUOMAS. Cagrena afero. 01129
Bottom
01130
Top
SIMEONI: Venla ? Tiens, tiens ! mais remettons-nous-en au Dieu du ciel. SIMEONI. Venla. Jen, jen! Sed ĉio estu en la mano de la ĉiela patro. 01130
Bottom
01131
Top
AAPO: Hum ! C’est donc Venla. AAPO. Hm, do Venla. 01131
Bottom
01132
Top
JUHANI: Qu’avez-vous à grommeler ? Ha ! Ila ! Je commence à comprendre ! Que le Fils de Dieu r.ous protège ! Quoi ? Expliquez-vous clairement. JUHANI. Kion vi murmuraĉas? Sed ho ve! mi suspektas ion; kaj nin gardu la Filo de nia Sinjoro! Kion? Nun parolu kaj malpienigu viajn buŝojn! 01132
Bottom
01133
Top
AAPO: Écoute, il y a des années déjà que je songe ardemment à cette jeune fille. AAPO. Aŭdu: jam dum jaroj miaj pensoj okupiĝis pri la knabino. 01133
Bottom
01134
Top
SIMEONI: Pourquoi m’inquiéter, si le Créateur me la destine ? SIMEONI. Se la Kreinto ŝin destinis por mi, kial mi ĉagre-niĝus? 01134
Bottom
01135
Top
EERO: N’y compte pas ! Elle t’est destinée, mais c’est moi qui te la soufflerai. EERO. Eĉ neniom. Ŝi estas destinita por vi kaj mi prenos ŝin. 01135
Bottom
01136
Top
JUHANI: Que dit Tuomas ? JUHANI. Kion diras Tuomas? 01136
Bottom
01137
Top
TUOMAS: Vilaine affaire ! Venla me plaît beaucoup, je l’avoue. TUOMAS. Cagrena afero; la knabino plaĉas al mi multe, tion mi konfesas. 01137
Bottom
01138
Top
JUHANI: C’est ça, c’est ça. Bien ! Et Timo ? JUHANI. Efektive, jes. Bone! Kaj Timo? 01138
Bottom
01139
Top
TIMO: Je fais le même aveu. TIMO. Mi faras la saman konfeson. 01139
Bottom
01140
Top
JUHANI: Cré nom d’un chien ! mais Eero ? JUHANI.»La Filo de nia Sinjoro kaj Kusta de Kaitaranta!» Sed Eero? 01140
Bottom
01141
Top
EERO: Je fais le même aveu sincère, le même sincère aveu. EERO. Mi faras la saman sinceran konfeson, la saman sin-ceran konfeson. 01141
Bottom
01142
Top
JUHANI: Bien, très bien ! Ha ! Ila ! Et Timo, Timo aussi ! JUHAMI. Bone, tre bone! Haha! — Kaj ankaŭ Timo, eĉ Timo! 01142
Bottom
01143
Top
TIMO: J’aime énormément Venla, je l’avoue. Il est vrai qu’elle m'a flanqué jadis une rossée qui comptait, qu’elle m’a solidement étrillé quand j’étais encore un petit morveux, et je n’ai certes pas encore oublié cette raclée. Ah non I TIMO. La knabino estas al mi tre kara, tion mi konfesas. Estas vero, ke ŝi bastonadis min, birdeton, foje tre multe, batis min tiam forte, kaj vere mi memoras tiun bastonadon; nu, nu! ^JJUHANI. Silentu, silentu! ĉar nun estas la demando, ĉu vi ŝin amas. 01143
Bottom
01144
Top
JUHANI: Suffit, suffit ! II s’agit de savoir si tu l’aimes. TIMO. Jes, jes, tion mi faras, kaj forte, se nome ankaŭ ŝi amas min. 01144
Bottom
01145
Top
TIMO: Mais oui, certainement, et même beaucoup, c’est-à-dire si elle m’aime en retour. JUHANI. Tiel, tiel! Ankaŭ vi baras mian vojon? 01145
Bottom
01146
Top
JUHANI: Bien, bien, tu es donc sur mon chemin, toi aussi ? TIMO. Tute ne, tute ne, se vi vere ne povas bridi vian 01146
Bottom
01147
Top
TIMO: Pas du tout, pas du tout, si vraiment lu ne peux pas maîtriser ton cceur et ta langue. Pourtant, je tiens beaucoup à cette donzelle, et je veux aussi faire de mon mieux pour l’obtenir en mariage. prudenton, vian prudenton kaj vian langon. Tamen mi amas la ulinon multe kaj mi volas peni laŭ miaj fortoj akiri ŝin kiel edzinon al mi. 01147
Bottom
01148
Top
JUHANI: Bien, bien ! Que dit Lauri ? JUHANI. Bone, bone! Sed kion diras Lauri? 01148
Bottom
01149
Top
LAURI: Qu’ai-je à faire avec cette gamine ? LAURI. Kion komunan mi havas kun la knabino? 01149
Bottom
01150
Top
JUHANI: Lequel de nous vas-tu soutenir ? JUHANI. Ĉe kies flanko vi staras? 01150
Bottom
01151
Top
LAURI: Je me fiche des uns et des autres. LAURI. Mi ne miksas min en la aferon, nek por tiu, nek por ĉi tiu partio. 01151
Bottom
01152
Top
JUHANI: Ça va faire une belle salade 1 JUHANI. Fariĝos el ĉi tio vera kaĉo. 01152
Bottom
01153
Top
LAURI: Je n’y plongerai pas ma fourchette. LAURI. En tiun mi ne ŝovos mian kuleron. 01153
Bottom
01154
Top
JUHANI: Tous, sauf Lauri ! Enfants, enfants, frères de Jukola, ma grande famille ! Il faut se battre à présent, et la terre et le ciel vont trembler. Hardi ! chers frères ; prenez couteau, hache ou bûche ! Un contre tous et tous contre un, comme sept taureaux furieux. Allons-y ! Je veux une bûche pour arme, je prendrai ce tronc de madré, là, et gare à celui qui en recevra un éclat sur le crâne ! Prenez vos bûches, mes enfants, et avancez si vous êtes hommes à vous défendre ! JUHANI. Ciuj do, krom Lauri. Knaboj, knaboj, la frataro de Jukola kaj mia parencaro granda! Nun ni frapegos kaj la tero kaj la ĉielo tremegos! Nun, karaj fratoj, prenu tranĉilon, hakilon aŭ lignoŝtipon kaj unu kontraŭ ĉiuj kaj ĉiuj kontraŭ unu kiel sep bovoj! Estu tiel! Lignoŝtipo estos mia armilo; tiun ondvejnan mi kaptas, kaj se ies kapkrusto ricevos de ĝi spliton, li kulpigu sin mem. — Prenu viajn ŝtipojn, knaboj, kaj venu ĉi tien, se troviĝas en vi rezisto al viro. 01154
Bottom
01155
Top
EERO: Me voici armé, même si je suis un peu plus petit que les autres. EERO. Ĉi tie mi staras armita, kvankam iom pli malalta ol vi aliaj. 01155
Bottom
01156
Top
JUHANI: Sacré Poucet ! Je vois de nouveau sur ta gueule cette malicieuse, celte railleuse, cette maudite grimace, comme si tout cela n’était pour toi qu’un jeu. Attends un peu, je vais t’apprendre ! JUHANI. Vi, eta stumpaĉo! Sed jen mi ree ekvidas tiun sarkasmon, tiun kaŝitan, tiun malbenitan grimacon en via vizaĝo, kaj ŝajnas, ke vi nur vidas ludon en la tuta afero. Sed mi vin instruos. 01156
Bottom
01157
Top
EERO: Qu’est-ce que ça peut bien te faire, pourvu que mon gourdin travaille avec sérieux ! EERO. Ne zorgu pri tio, se nur mia ŝtipo agos serioze. 01157
Bottom
01158
Top
JUHANI: Je vais bien t’apprendre, tout de suite. — Allons, vos bûches, prenez vos bûches, vous autres I JUHANI. Jes, vere mi vin instruos baldaŭ. Prenu viajn ŝtipojn, prenu viajn ŝtipojn, knaboj! 01158
Bottom
01159
Top
TIMO: Voici moi et mon bâton, si c’est nécessaire. Je ne veux ni rixe ni querelle, mais si c’est nécessaire... TIMO. Ĉi tie estas mi kaj mia ŝtipo, se estas bezone. Mi ne volas havi malpacon kaj kverelon, sed se estas bezone. 01159
Bottom
01160
Top
JUHANI: Ta bûche, Tuomas ! JUHANI. Vian ŝtipon, Tuomas! 01160
Bottom
01161
Top
TUOMAS: Va au diable avec tes bûches, vieux hibou 1 TUOMAS. Iru al diablo kun via ŝtipo, strigo! 01161
Bottom
01162
Top
JUHANI: Sacré nom de tonnerre ! JUHANI. Sidu kaj brulu! 01162
Bottom
01163
Top
SIMEONI: Tout ce tapage est hideux, païen, turc ; je renonce à ce jeu et remets mon mariage entre les mains de Dieu. SIMEONI. Terura, pagana kaj turka estas ĉi tiu bruego; sed mi cedas kaj fortiriĝas el la ludo kaj transdonas miajn edziĝ. aferojn al la Sinjoro. 01163
Bottom
01164
Top
LAURI: Je me retire aussi. LAURI. Ankaŭ mi rezignas. 01164
Bottom
01165
Top
JUHANI: Au large, filez d’ici ! — Prends ta bûche, Aapo, et que les murs de Jukola retentissent quand éclateront les crânes. — Enfer et damnation ! JUHANI. Tial vi ambaŭ fortiriĝu flanken, tiriĝu flanken for de niaj piedoj! — Prenu vian ŝtipon, Aapo, kaj eksonu la muroj en Jukola, kiam kranioj krevos. Fajro kaj kornuloj! 01165
Bottom
01166
Top
AAPO: L’enfant de l’homme est un être misérable ! Je suis saisi d’horreur, Juhani, en regardant ton visage, en le voyant rouler les yeux et hérisser tes crins. AAPO. Mizera estas la homido. Mi konsterniĝas, Juhani, rigardante vian aspekton nun, vidante, kiel viaj okuloj turni-ĝadas kaj via hararo staras rekte kvazaŭ hirta herbo. 01166
Bottom
01167
Top
JUHANI: Laisse-les se hérisser, c’est justement la vraie, l’ordinaire tignasse de Juhani. JUHANI. Lasu stari, lasu stari; ĝi estas ĝuste la ordinara kaj nefalsa johana hararo. 01167
Bottom
01168
Top
EERO: J’ai une terrible envie d’étriller un peu cette tignasse. EERO. Mi havus emon ĝin iom taŭzi. 01168
Bottom
01169
Top
JUHANI: Bout d’homme! reste sagement dans ton coin, ça vaudra mieux ; va-t’en, tu me fais pitié. JUHANl. Vi dikfingro! Plej bone por vi resti kviete en angulo. For, mi ekkompatas vin. 01169
Bottom
01170
Top
EERO: Retire à temps ton vilain museau dans ce coin ; il me fait pitié, il tremble et bouge déjà comme le menton d’un mendiant. EERO. Portu rapide en angulon tiun vian teruran mentonon. Ĝin mi kompatas, ĉar ĝi jam tremas kaj vibras kiel almozulo. 01170
Bottom
01171
Top
JUHANI: Regarde comme bouge mon gourdin ! Regarde ! JUHANI. Vidu, kiel ĉi tiu ŝtipo tremas, vidu. 01171
Bottom
01172
Top
AAPO: Juhani ! AAPO. Juhani! 01172
Bottom
01173
Top
EERO: Frappe, si lu veux, je crois que l’averse rebondira sur toi, et peut-être comme uue grêle de coups de bâton. Frappe donc ! EERO. Ekfrapu! Mi kredas, ke repluvos de ĉi tie kaj eble pluvos hajloj grandaj kiel ŝtipoj. Frapu ĉi tien! 01173
Bottom
01174
Top
JUHANI: Bien ! JUHANI. Jes. 01174
Bottom
01175
Top
AAPO: Ne frappe pas, Juhani ! AAPO. Vi ne frapos, Juhani! 01175
Bottom
01176
Top
JUHANI: Sauve-toi sur le tas de fumier, ou prends un bâton et défends-toi, sinon je te ramollis le crâne. Prends la bûche ! r JUHANI. Iru sur sterkamason vi, aŭ prenu vian ŝtipon kaj defendu vin, en alia okazo mi moligos vian kapon. Prenu vian ŝtipon! 01176
Bottom
01177
Top
AAPO: Qu’as-tu fait de ta raison ? AAPO. Kie estas via prudento? 01177
Bottom
01178
Top
JUHANI: Elle est dans ce gourdin ; écoute ! elle va parler ? JUHANI. En ĉi tiu malmolkapa ŝtipo; vidu, nun ĝi fiustros vorteton. 01178
Bottom
01179
Top
AAPO: Attends, frère, attends que j’aie aussi pris une arme. Voilà ! j’ai aussi ma saucisse de bois à la main. Mais d’abord quelques mots, troupe chrétienne des enfants de Jukola, et ensuite on se battra comme des loups enragés. Écoutez : l’homme emporté par la fureur est un fauve assoiffé de sang ; il n’est plus un être humain, il est aveugle et ne peut discerner ce qui est juste et raisonnable ; et il est encore moins capable, sous l’empire de la colère, d’arranger des affaires d’amour. Mais si nous essayons pourtant d’examiner du point de vue de la raison cet incident qui pousse des frères à s’armer de bûches les uns contre les autres, je crois que la situation nous apparaîtra ainsi : Venla ne peut pas nous aimer tous, mais un seulement, et encore si elle veut accepter un de nous et si elle désire gravir avec lui, la main dans la main, la colline épineuse de la vie. J’estime donc que nous agirions sagement en allant tous ensemble lui exposer honnêtement notre cas et lui demander, d’une âme et d’une langue ferventes, si elle veut donner son cœur à l’un de nous. Si elle consent, eh bien ! celui qui aura obtenu ce lot tant convoité pourra remercier sa chance, et les autres se résigneront à leur sort sans murmurer. Celui qui n’aura rien reçu avalera son dépit en espérant que lui aussi trouvera plus tard la femme que le destin lui a réservée ici-bas. Si nous faisons ainsi, nous agirons en hommes et en véritables frères. Et alors les fantômes radieux de notre père et de notre mère s’avanceront hors des portes éclatantes du ciel et, debout au bord d’un nuage brillant, ils abaisseront leurs regards sur nous et crieront d’une voix puissante : « Très bien, Juhani, très bien, Tuomas et Aapo, très bien, Simeoni, Timo et Lauri, bien agi, mon petit Eero. Vous êtes vraiment des enfants en qui nous avons placé toute notre affection ». AAPO. Atendu, frato, atendu, ĝis mi kaptos armilon en mian manon. — Jen;ĉi tie mi nun staras kun ronda ŝtipo en la mano. Sed unue kelkajn vortojn, vi kristana frataro de Jukola, kaj poste ni batalu kvazaŭ frenezaj lupoj. — Rimarku: viro en kolerego estas sangon soifanta raba besto, sed ne homo; li estas blinda por vidi, kio estas justeco kaj modereco; kaj plej malmulte Ii povas sub potenco de sia kolero plenumi amaferojn. Sed se ni nun tamen penus laŭ vidpunkto de prudento rigardi la afcron, kiu kaŭzis la ŝtipkverelon, mi kredas ke la afero estus jena. La knabino ne povas ami nin ĉiujn, nur unu solan, se ŝi volas havi el ni iun, kun kiu ŝi manon en mano volus transpasi Ia kardan altaĵon de la vivo. Laŭ mia juĝo estas plej bone, ke ni ĉiuj kune kaj samtempe iru al ŝi por sciigi serioze nian aferon demandante kun fervoraj animo kaj lango, ĉu ŝi povus al iu el ni donaci sian koron. Se la knabino konsentos, tiam tiu el ni, kiu gajnis la sopiritan loton, laŭdu sian tagon de feliĉo, sed la aliaj estu kontentaj je sia sorto sengrumble. Li, kiu ne ricevis, englutu sian ĉagrenon esperante, ke ankaŭ li renkontos surtere la kunulinon al si destinitan. Se ni agos tiel, ni agos kiel viroj kaj veraj fratoj. Kaj tiam la lumigitaj ali-formaĵoj de niaj gepatroj eliros tra la ora pordo de la ĉielo kaj, starante sur rando de brilanta nubo, ili rigardos malsupren al ni kriante per laŭta voĉo: »Jes, tiel Juhani, tiel Tuomas kaj Aapo, jen tiel, Simeoni, Timo kaj Lauri, ĝuste tiel, mia Eero-etulo! Vi estas niaj filoj, la amataj, en kiuj ni havas plezuron.» 01179
Bottom
01180
Top
JUHANI: Parbleu, Aapo, tu parles comme un ange du ciel, et je ne suis pas loin de pleurer. JUHANl. Viro, vi parolas, diablo prenu, kiel ĉiela anĝelo, kaj ne mankas multe, ke vi kaŭzas al mi ploron. 01180
Bottom
01181
Top
SIMEONI: Nous te remercions, Aapo. SIMEONI. Ni dankas vin, Aapo. 01181
Bottom
01182
Top
JUHANI: Oui, merci, Aapo. Je jette mon bâton. JUHANI. Dankon. Tien mi fetas mian ŝtipon. 01182
Bottom
01183
Top
TIMO: Et moi aussi. La querelle s’est terminé» comme je le souhaitais dès le début. TIMO. Tien ankaŭ mi. Kaj ĉi tiu kverelo finiĝis kiel mi jam komence volis. 01183
Bottom
01184
Top
SIMEONI: Aapo a mis un miroir devant nous, et nous l'en remercions. SIMEONI. Aapo tenas spegulon antaŭ ni, kaj ni danku lin pro tio. 01184
Bottom
01185
Top
EERO: Oui, remercions-le et chantons en chœur « le cantique d’actions de grâce de Siméon ». EERO. Lin ni danku, ni kantu veran »benon de Simeono». 01185
Bottom
01186
Top
SIMEONI: De nouveau des moqueries, des moqueries et des railleries. SIMEONI. Moko, moko kaj rikano ree! 01186
Bottom
01187
Top
TIMO: Eero, lu ne dois pas te moquer de la parole de Dieu, du cantique de Siméon. TIMO. Ne moku, Eero, vortojn de Dio, benon de Simeono. 01187
Bottom
01188
Top
AAPO: Hélas ! si jeune et déjà si endurci 1 AAPO. Ho, tiel juna kaj tiel obstina! 01188
Bottom
01189
Top
SIMEONI: Si jeune et déjà si endurci ! Eero, Eero, je ne dis plus rien, mais je soupire sur toi. SIMEONI. Tiel juna kaj tiel obstina! Eero, Eero! Jes, nun mi nenion plu diros, mi ĝemas pro vi. 01189
Bottom
01190
Top
JUHANI: Je présage, Éero, que nous devrons une fois ou deux encore te châ'ier d’une main vraiment paternelle. Car notre mère t’a élevé trop tendrement. JUHANI. Mi profetas, Eero, ke ni devos unu du fojojn doni al vi vere »el patra mano». ĉar nia patrino edukis vin tro milde. 01190
Bottom
01191
Top
SIMEONI: Il nous faut le corriger pendant que son cœur a encore la souplesse et la flexibilité de la jeunesse ; mais nous le ferons d’une main aimante, et jamais avec la violence de la colère. Une correction administrée avec colère ne chasse pas les diables dehors, mais dedans. SIMEONI. Ni devos lin puni dum lia koro ankoraŭ estas mola kaj fleksebla pro juneco; sed ni faru tion per ama mano kaj ne en kolero de malamo. Punado malama pelas diablojn internen, ne eksteren. 01191
Bottom
01192
Top
EERO: Attrape ! Tu vois, c’est donné d’une main aimante 1 EERO. Jen tie, kaj vere el ama mano. 01192
Bottom
01193
Top
SIMEONI: Voyez cet impie qui me gifle ! SIMEONI. Vidu la malpiulon, li min batis! 01193
Bottom
01194
Top
EERO: Et en plein museau. La bile s’échauffe pour moins que ça. EERO. Kaj rekte sur la buŝegon. Jam pro malpli la gal-veziko krevis. 01194
Bottom
01195
Top
JUHANI: Viens par ici, mon garçon. Timo, donne-moi la canne qui est dans ce coin. JUHANI. Venu ĉi tien, knabeto. Timo, donu la bastonon, kiu estas en angulo tie. 01195
Bottom
01196
Top
SIMEONI: C’est ça, Juhani ! Étends-le gentiment sur tes genoux, je vais lui baisser les culottes. SIMEONI. Jen, Juhani, tenu lin bone sur viaj genuoj, mi tiros malsupren lian pantalonon. 01196
Bottom
01197
Top
EERO:- Non ! Par l’enfer 1 EERO. Ne, ne pro infero! 01197
Bottom
01198
Top
JUHANI: Inutile de te débattre, vaurien I JUHANl. Vane vi baraktas, aĉulo. 01198
Bottom
01199
Top
S ! M EO N ! . — Ne le lâche pas ! SIMEONI. Ne liberigu lin. 01199
Bottom
01200
Top
JUHANI: Tu glisses comme un poisson, mais tu ne m’échapperas pas, non ! JUHANI. Jen, vidu la perĉon. Sed vi ne liberiĝos, ne.] 01200
Bottom
01201
Top
EERO: Si vous me battez, infâmes brutes, je mets le feu à la maison ! Sans blague, je le ferai, il y aura du feu et de la fumée, je vous le garantis ! EERO. Se vi batos, vi sentaŭguloj, mi metos fajron sub la domangulon. Vere mi faros fajron kaj fumon, fajron kaj fumon mi faros! 01201
Bottom
01202
Top
JUHANI: Petite peste ! Ainsi tu mettrais le feu à la maison ? Petite peste ! JUHANI. Kia galo! Ĉu fajron vi metos sub la domangulon? Ho, kia galo! 01202
Bottom
01203
Top
SIMEONI: Que Dieu nous préserve de cette peste I SIMEONI. Dio gardu, kia galo! 01203
Bottom
01204
Top
JUHANI: La canne, Timo. JUHANI. La bastonon ĉi tien, Timo! 01204
Bottom
01205
Top
TIMO: Je ne la trouve pas. TIMO. Mi ne trovas ĝin. 01205
Bottom
01206
Top
JUHANI: Es-tu aveugle? Là, dans ce coin. JUHANI. Vi blindulo, ĉu vi ne vidas ĝin en la angulo tie? 01206
Bottom
01207
Top
TIMO: Celle-ci ? En bouleau ? TIMO. Cu ĉi tiu? betula? 01207
Bottom
01208
Top
JUHANI: Oui, passe-la moi. JUHANI. ĉuste tiu; alportu ĝin. 01208
Bottom
01209
Top
SIMEONI: Frappe avec modération, et pas de toutes tes forces. SIMEONI. Batu, sed saĝe kaj ne per tro multa forto. 01209
Bottom
01210
Top
JUHANI: Je sais. JUHANI. Jes, mi scias. 01210
Bottom
01211
Top
LAURI: Pas un coup, je vous le dis. LAURI. Eĉ ne unu baton, mi diras! 01211
Bottom
01212
Top
TUOMAS: Laisse ce gosse en paix. TUOMAS. Lasu la knabon en paco! 01212
Bottom
01213
Top
JUHANI: Il aurait pourtant grand besoin d’une petite fessée. JUHANI. Li bezonas iom sur sian voston. 01213
Bottom
01214
Top
LAURI: Tu ne le toucheras pas, même avec ton petit doigt. LAURI. Nun vi eĉ per via fingro ne tuŝu lin. 01214
Bottom
01215
Top
TUOMAS: Lâche-le ! Tout de suite ! TUOMAS. Delasu la knabon! Tuj! 01215
Bottom
01216
Top
TIMO: Pardonnons-lui, à ce petit Eero, au moins pour cette fois encore. TIMO. Li havu pardonon, la Eero-knabo, ĉi tiun fojon an-koraŭ. 01216
Bottom
01217
Top
SIMEONI: Pardonner, pardonner, jusqu’à ce que les ronces et l’ivraie aient étouffé le bon grain. SIMEONI. Pardonon, pardonon, ĝis kardo kaj dornoj sufokos la tritikon. 01217
Bottom
01218
Top
LAURI: Ne le touche pas ! LAURI. Ne tuŝu lin. 01218
Bottom
01219
Top
AAPO: Nous lui pardonnons et essayons ainsi d’amasser des charbons ardents sur sa tête. AAPO. (J.Ni pardonu al li; kaj tiel ni penos amasigi fajrajn karbojn sur lian kapon. 01219
Bottom
01220
Top
JUHANI: Va, et remercie ta chance. JUHANI. Iru nun kaj danku vian sorton. 01220
Bottom
01221
Top
SIMEONI: Et prie Dieu de te donner un nouveau oœur, une nouvelle âme et une nouvelle langue. SIMEONI. Kaj petegu Dion, ke li donacu al vi novajn koron, animon kaj langon. 01221
Bottom
01222
Top
TIMO: Moi, je vais me coucher. TIMO. Sed mi kuŝiĝos. 01222
Bottom
01223
Top
AAPO: Nous devrions encore examiner un point. AAPO. Ni traktu ankoraŭ unu paragrafon. 01223
Bottom
01224
Top
TIMO: Je vais me coucher. Viens, Eero, allons au lit et oublions la fourmilière de ce monde, ce misérable tas qui exhale de la fumée et de la vapeur sous la pluie. Viens, Eero. TIMO. Mi kuliĝos. venu kun mi, Eero; ni kuŝiĝu kaj for-gesu ĉi tiun formikneston de Ia mondo, la mizeran formikejon, kiu en pluvo vaporas kaj eligas fumon. Venu, Eero! 01224
Bottom
01225
Top
JUHANI: Mais quel point veux-tu encore régler ? JUHANI. Sed kia estas la paragrafo, kies plenumon vi volas? 01225
Bottom
01226
Top
AAPO: C’est que — Dieu nous pardonne ! — nous ne connaissons pas même A, la première lettre de l’alphabet, et pourtant c’est le devoir inévitable de tout citoyen chrétien d’apprendre à lire. On peut nous y contraindre par la force de la loi, la loi de l’Église [Les autorités ecclésiastiques, qui tiennent encore les registres de l’état civil, étaient jadis chargées de veiller à ce que chacun sût lire. Les illettrés ne pouvaient se marier ; la loi ecclésiastique prévoyait des châtiments (exposition) pour les mauvaises têtes. L’enseignement était donné par les chantres et contrôlé par les pasteurs.]. Et vous savez quel instrument officiel nous attend et voudrait nous attirer entre ses dents, si nous n’apprenons pas sagement à lire : ce sont les ceps qui nous guettent, frères, les noirs ceps qui, avec leurs sombres trous béants et circulaires, sont tapis dans le vestibule de l’église, comme un noir verrat ; notre pasteur nous a déjà menacés de cette infernale machine, et il est homme à exécuter ses menaces, s’il ne nous voit pas travailler chaque jour avec application : c’est sûr et certain. AAPO. Dio gardu! estas ja tiel, ke ni ne konas eĉ la unuan literon en la abocolibro, A, kaj tamen estas legoscio nepra devo de kristana civitano. Sed al tio oni povas devigi nin per leĝa potenco, per potenco de la eklezia leĝo. Kaj vi scias, kia ŝtata maŝino nin atendas kaj volas nin kapti per siaj dentoj, se ni ne dece lernos legi. Piedtrabo ja nin atendas, fratoj, nigra piedtrabo, kiu kun siaj rondetaj truoj kuŝaĉas tie en la preĝeja vestiblo kiel nigra virporko. Custe per ĉi tiu infera prenilo nia preposto nin minacis, kaj li plenumos sian minacon, se li ne vidos ĉe ni ĉiutagan diligenton kaj ekzercadon, tio estas certa afero. 01226
Bottom
01227
Top
JUHANI: Apprendre à lire ? Impossible ! JUHANI. Estas neeble Ierni legi. 01227
Bottom
01228
Top
AAPO: Bien des gens ont pourtant réussi ce tour, jusqu’à présent. AAPO. Homoj faris tiun lertaĵon ankaŭ pli frue. 01228
Bottom
01229
Top
TUOMAS: Ils ont dû bigrement suer. TUOMAS. Vere ĉe tio viro ŝvitadus. 01229
Bottom
01230
Top
JUHANI: Et geindre. J’ai la tête si dure. JUHANI. Kaj spiregadus. Mi havas tiom malmolan kapon! 01230
Bottom
01231
Top
AAPO: Mais avec une volonté forte, on peut même passer à travers la pierre grise. Mettons-nous à l’œuvre, faisons-nous venir de la ville des abécédaires et allons à l’école chez le chantre comme l’a ordonné le pasteur. Et faisons-le avant qu’on mette la loi à nos trousses. AAPO. Tamen forta volo kondukas viron eĉ tra griza ŝtono. Ni ekkaptu la aferon, ni venigu por ni abocolibrojn el Hameen-linna kaj ni iru al la kantoro por lerni Iegi, kiel estas ordono de nia preposto. Tion ni faru antaŭ ol oni nin alkondukos per ŝtata devigo. 01231
Bottom
01232
Top
JUHANI: Je crains qu’on ne doive le faire, je le crains fort. Que Dieu ait pitié de nous ! Mais laissons ce projet pour demain et allons nous reposer. JUHANI. Mi timas, ke tio devas esti farata, mi timas. Dio indulgu nin. Sed restu por morgaŭ ĉi tiu ideo, kaj ni kuŝiĝu. 01232
Bottom

Chapitre 02 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
02001
Top
C’est un calme matin de septembre. La rosée étincelle sur les champs, la brume roule sur la cime des feuillages jaunissants et se dissipe enfin dans les hauteurs. Ce jour-15, les frères se sont levés sans échanger un mot et de fort méchante humeur ; ils se sont débarbouillés, ont brossé leurs tignasses et oi}t passé leurs habits du dimanche : car ils ont décidé de se rendre aujourd’hui à l’école chez le chantre. Estas kvieta matcno de septembro. Roso brilas sur herbejo, nebulo turniĝadas ĉirkaŭ flaviĝintaj folioj kaj fine malaperas en la alto. Ci tiun matenon la fratoj ellitiĝis tre koleraj kaj senvortaj, lavis siajn vizaĝojn, brosis siajn harojn kaj vestis sin per festvestoj. Ĉar hodiaŭ ili decidis ekiri al la kantoro por lcrni legadon. 02001
Bottom
02002
Top
Assis à la longue table de sapin de Jukola, ils prennent leur déjeuner et semblent apprécier les pois jaunes, bien que leurs expressions ne soient pas précisément joyeuses et qu’au contraire une ombre d’âpre dépit contracte leurs sourcils, à la pensée qu'ils devront bientôt prendre le chemin de l’école. Quand ils ont mangé, ils ne se hâtent point de partir, mais restent encore un moment à se reposer. Ils sont assis en silence, l’un fixant un regard mélancolique sur le plancher, un autre examinant son abécédaire à couverture rouge, dont il feuillette les solides pages. Juhani, installé près de la fenêtre, contemple la colline rocailleuse et la sapinière touffue, où l’on aperçoit la cabane de la mère de Venla, avec sa porte aux montants rouges. Ili manĝas nun sian matenmanĝon ĉe la longa, pinligna tablo de Jukola, kaj ŝajnas, ke la brunaj pizoj gustas bone al ili, kvankam iliaj vizaĝoj ne estas ĝojaspektaj, sed ĉagrena kolereto ŝvebas sur iliaj brovoj; penso pri la lernejvizito, kiun ili tuj devos cntrepreni, kaŭzis ĉi tion. Post la manĝo ili tamcn ne tuj ekiris, sed ili sidiĝis por ripozi ankoraŭ momenton. Silente ili sidis, kaj iu fikse rigardis malgajc la plankon, alia rigardis la ruĝkovrilan abocolibron, turnante ĝiajn dikajn foliojn. Ce la suda fenestro de Ia ĉambro sidas Juhani rigardante supren al la ŝtona altaĵo kaj al la densa pinaro, kie estas videbla la ka-bano de la avino, kabano kun ruĝafosta pordo. 02002
Bottom
02003
Top
JUHANI: Voici Venla qui se promène sur le sentier, et sa démarche est vive. JUHANI. Vcnla tie paŝas sur la vojeto, kaj estas ŝia irado rapida. 02003
Bottom
02004
Top
AAPO: La mère et la fille devaient pourtant s’en aller hier chez leurs parents à Tikkala pour effeuiller les raves et cueillir les airelles ; elles voulaient y rester jusque tard dans l’automne. AAPO. Kaj hieraŭ devis la patrino kaj la filino iri al parencoj en Tikkala por senfoliigi rapojn kaj kolekti vakciniojn, restantc tie ĝis malfrua aŭtuno. 02004
Bottom
02005
Top
JUHANI: Jusque tard dans l’automne ? Ça m’inquiète beaucoup. Elles partiront sans doute ; mais il y a cette année à Tikkala un domestique qui est un mirliilore et un fieffé coquin, et notre espoir à tous risque fort de s’envoler en fumée. Il serait prudent de faire tout de suite ce pas important, de poser la grande question. Allons donc demander à notre gamine si son esprit veut fléchir et son oœur s’enflammer. JUHANI. Ĉu ĝis malfrua aŭtuno? Mi tre maltrankviliĝas. Certc ili iros; sed en Tikkala estas ĉi tiun jaron servisto, kiu estas belaspekta knabo kaj granda petolulo, kaj malaperus tie la espero de ni ĉiuj. plej bonc cstas do fari senprokraste la stran-gan manovron, prezenti demandon, la demandon de ĉiuj de-mandoj. Ni iru por demandi la knabinon, ĉu ŝia animo volus subiĝi kaj ŝia koro ekflami. 02005
Bottom
02006
Top
TUOMAS: Je crois que c’est ce qu’il y a de mieux à faire. TUOMAS. Ankaŭ mi opinias, ke tio estus plej bona. 02006
Bottom
02007
Top
TIMO: Moi aussi. TIMO. Ankaŭ mi. 02007
Bottom
02008
Top
JUHANI: Bien, bien ! Il ne nous reste plus qu’à aller tous ensemble, comme des hommes, lui demander sa main. Oui, oui, que Dieu nous favorise ! II n’y a pas à tortiller, il faut aller faire notre cour. Nous avons nos meilleurs habits, nous sommes soigneusement lavés et peignés, et tout notre aspect extérieur est celui de bons chrétiens : on est propres comme des nouveau-nés. Je me sens très inquiet. Courons chez Venla, le moment est favorable. JUHANI. Jes, jes! nenion alian ĉi tiun fojon, nur ĉiuj al svato kaj samtempe kiel bravuloj. Jes, jes! la Sinjoro nin gardu! sed nenio helpas, nur al svato, al svato. Nun ni estas en vestoj plej bonaj, lavitaj kaj brositaj; tuta nia eksteraĵo similas krista-nan homon: pura kaj kvazaŭ denovc naskiĝinta. — Mi tre maltrankviliĝas. — Sed al Venla! Nun estas akcepta tcmpo. 02008
Bottom
02009
Top
EERO: Puisse ce jour être aussi un jour de félicité 1 EERO. Kaj estu ĝi la tago de savado. 02009
Bottom
02010
Top
JUHANI: Un jour de félicité ? Pour qui ? Hé ! Hé ! mon petit, que veux-tu dire ? JUHANI. Kies tago de savado, kies? Ho! kion vi kredas, knabo? 02010
Bottom
02011
Top
EERO: Mais pour nous tous. EERO. Prcfere por ni ĉiuj. 02011
Bottom
02012
Top
JUHANI: Autrement dit, Venla deviendra notre femme à tous ? JUHANI. Alie dirite, ke ŝi fariĝu edzino de ni ĉiuj. 02012
Bottom
02013
Top
EERO: D’accord ! EERO. Estu tiel. 02013
Bottom
02014
Top
JUHANI: Suffit ! JUHANI. Ĉu vcre! 02014
Bottom
02015
Top
SIMEONI: Au nom de Dieu, comment serait-ce possible ? SIMEONI. Pro Dio, kiel tio estus ebla? 02015
Bottom
02016
Top
EERO: Rien n’est impossible à Dieu. Croyons, espérons et aimons d’un seul oœur et d’une seule âme. EERO. Nenio por Dio estas nepovebla. Ni fidu, esperu, kaj amu ĉiuj unuanime. 02016
Bottom
02017
Top
JUHANI: Tais-toi, Eero. Filons maintenant faire notre demande, et puis poursuivons notre chemin vers l’école, sac au dos. JUHANI. Silentu, Eero! ĉar nun ni iros por svati kaj tuj poste al lerncjo kun dupoŝa manĝaĵosako sur la ŝultro. 02017
Bottom
02018
Top
AAPO: Mais pour accomplir dignement notre démarche, il faudrait qu’un de nous soit pour ainsi dire notre porte-parole dans la maisonnette. AAPO. Sed por agi saĝe, unu el ni estu kvazaŭ pledanto tie en la kabano. 02018
Bottom
02019
Top
JUHANI: C’est un point important. Mais tu es toi-même tout désigné pour cette fonction. Tu as des dons remarquables : tes paroles savent toujours allumer une flamme et faire jaillir des étincelles au cceur des gens. Vraiment, tu es né pour devenir pasteur. JUHANI. Grava paragrafo. sed vi ja estas kvazaŭ fandita por tiu okupo. Vi havas bonajn talentojn; via parolo ĉiam vekas fajron kaj fulmon en vira koro. Vere vi estas naskiĝinta por esti pastro. 02019
Bottom
02020
Top
AAPO: Qu’est-ce que je sais? et pourquoi parler de mes dons ? Ici, au sein des forêts, ils dépérissent dans les brumes de l’ignorance et se perdent comme un ruisseau gazouillant.dans le sable. AAPO. Kion scias mi? kaj kial ni parolas pri talentoj? Ci tie en la arbaroj ili malapcras en nekonata nebulo, malaperas kiel lirlanta rivereto en sablo. 02020
Bottom
02021
Top
JUHANI: C’est dommage que tu n’aies pas pu aller à l’école. JUHANI. Malmilda sorto ne lasis vin iri lernejon. 02021
Bottom
02022
Top
AAPO: Où aurait-on pris l’argent chez nous pour m’y envoyer ? Car, tu sais, il faut que plus d’un sac se balade de la maison à l’école avant qu’on puisse monter en chaire. — Mais revenons à notre affaire, à la demande en mariage. Je ferai comme vous voulez ; je m’avancerai au nom de tous et essayerai de parler comme un sage. AAPO. Kie nia bieno estus ricevinta monrimedojn por min lernigi? Memoru: longe^devas la manĝosako pendoladi inter hejmo kaj lernejo, antaŭ ol knabo estos en lignosako. — Sed ree al la afero, Ia edziĝafero. Estu laŭ via volo. Mi ekpaŝos antaŭ vi kiel komuna parolgvidanto kaj penos vortumi kiel saĝa viro. 02022
Bottom
02023
Top
JUHANI: Eh bien ! à l’œuvre ! Bon sang ! Il n’y a pas à tortiller, il laut se mettre à l’œuvre avec courage. Nous laisserons nos sacs devant la maison, et Lauri, qui n’a pas d’épingle dans le jeu, les gardera contre les porcs. En route maintenant, et entrons dans la maison nuptiale avec nos livres à la main, ça nous donnera un air un peu plus solennel. JUHANI. De parolo al ago! Dio gardu! Sed nenio helpas, ni tuj transiru de parolo al ago. Niajn sakojn ni lasos ekster la kabano de la avino, kaj Lauri, kiu havas neniun bruton ĉe tiu fonto, ilin gardu de porkoj. Ni ekiru nun! kaj ni eniru en la domon de la fianĉino kun la abocolibro en la mano; tio donos al ni kvazaŭ iom da solencco. 02023
Bottom
02024
Top
EERO: Surtout si on montre la page où on voit le coq [La dernière page. On disait aux enfants, pour les stimuler, que ce coq leur pondrait des œufs quand ils seraient parvenus à la fin du livre,]. EERO. Precipe, se ni tenos ĝin tiel, ke la kokfolio estos videbla. 02024
Bottom
02025
Top
JUHANI: Toi de nouveau ? Mais, à propos de coq, je me souviens d’un rêve affreux qui m’a bouleversé la nuit passée. JUHANI. Ĉu ree? Sed parolante pri koko mi memoras Ia teruran sonĝon, kiu turmentis min la lastan nokton. 02025
Bottom
02026
Top
SIMEONI: Raconte-le, c’est peut-être un avertissement salutaire pour nous. SIMEONI. Rakontu ĝin; eble ĝi cstas por ni utila averto. 02026
Bottom
02027
Top
JUHANI: J’ai rêvé qu’il y avait un nid de poule, là, sur le fourneau, et sept œufs dans ce nid. JUHANI. Mi sonĝis, ke tie supre sur la forno estis kokin-nesto kaj en ĝi sep ovoj. 02027
Bottom
02028
Top
SIMEONI: Les sept garçons de Jukola I SIMEONI. La sep filoj de Jukola! 02028
Bottom
02029
Top
JUHANI: Un de ces œufs était ridiculement petit. JUHANI. Sed unu ovo estis mirinde malgranda. 02029
Bottom
02030
Top
SIMEONI: Eero ! SIMEONI. Eero! 02030
Bottom
02031
Top
JUHANI: Le coq mourut. JUHANI. La koko mortis. 02031
Bottom
02032
Top
SIMEONI: Notre père I SIMEONI. Nia patro! 02032
Bottom
02033
Top
JUHANI: La poule mourut. JUHANI. La kokino mortis! 02033
Bottom
02034
Top
SIMEONI: Notre mère ! SIMEONI. Nia patrino! 02034
Bottom
02035
Top
JUHANI: Et alors les souris, les rats et les belettes de toute la terre se ruèrent aussitôt sur le nid. Que signifient ces bêtes ? JUHANI. Postc ĉiuj musoj, ratoj kaj ermenoj de la mondo atakis la neston. — Kion signifas tiuj bestoj? 02035
Bottom
02036
Top
SIMEONI: Nos passions coupables et la débauche universelle. SIMEONI. Niajn pekajn deziregojn kaj la mondan volupton. 02036
Bottom
02037
Top
JUHANI: C’est probable. Les belettes, les souris et les rats vinrent avec des cabrioles et des culbutes, ils brisèrent et broyèrent les œufs, et alors le plus petit exhala une puanteur très aigre. JUHANI. Verŝajnc tiel. — La ermenoj, Ia ratoj kaj la musoj venis kaj bruante kaj klakante rulis kaj turnis la ovojn, kiuj baldaŭ disrompiĝis, kaj el tiu malgranda ovo venis tre mal-bona odoro. 02037
Bottom
02038
Top
SIMEONI: Prends garde, Eero ! SIMEONI. Rimarku tion, Eero. 02038
Bottom
02039
Top
JUHANI: Les œul's étaient cassés ; alors, du haut du fourneau, une voix effrayante comme le fracas de plusieurs cascades me hurla dans les oreilles : « Tout est cassé, et la casse est vaste ». — C’est ainsi qu’elle cria ; mais enfin on se mit à recueillir les débris, on fit cuire cette marmelade et on eut une omelette superbe ; on en mangea avec grand plaisir et on en donna aussi à nos voisins. JUHANI. La ovoj estis disrompitaj, kaj terura voĉo kiel bruego de multaj akvoj nun kriis en mian orelon de sur la forno: »ĉio estas disrompita, kaj granda estis la disrompado!» Tiel oni kriis, sed ni komencis fine kolekti kaj kuiri Ia disrom-pajon kaj ni ricevis el ĝi fine tiel nomatan kirlovaĵon; kaj ni manĝis ĝin kun plezuro kaj donis ankaŭ al niaj najbaroj. 02039
Bottom
02040
Top
EERO: Un joli rêve 1 EERO. Bona sonĝo. 02040
Bottom
02041
Top
JUHANI: Amer, amer; tu puais comme l’enfer. J’ai vraiment eu un songe bien amer sur toi, pauvre petit. JUHANI. Amara, amara: vi odoraĉis kiel infero. Treamaran sonĝon mi havis pri vi, knabo. 02041
Bottom
02042
Top
EERO: Mais moi, j’ai fait un rêve très doux sur toi ; j’ai vu que le coq de ton abécédaire, pour te récompenser de ton application et de ta sagesse, pondait un énorme tas de caramels et de morceaux de sucre. Au comble de la joie, tu te bourrais de ces douceurs et tu m’en donnais même un peu. EERO. Sed mi havis pri vi tre dolĉan sonĝon; mi sonĝis, ke la koko de abocolibro, por rekompenci vian diligenton kaj saĝon, demetis sufiĉe grandan amason da karameloj kaj suker-pecoj. Vi ĝojis multe kaj maĉis viajn dolĉaĵojn; vi donis eĉ al mi. 02042
Bottom
02043
Top
JUHANI: Je t’en ai donné ? C’était une bonne action. JUHANI. Mi donis eĉ al vi. Tio ja estis bone farita. 02043
Bottom
02044
Top
EERO: Est-ce qu’un cadeau peut jamais faire du mal ? EERO. »Cia dono estas bono.» 02044
Bottom
02045
Top
JUHANI: Jamais. Et surtout pas si j ’y ajoute un peu de bâton. JUHANI. Certe; precipe se mi donus iom per bastono. 02045
Bottom
02046
Top
EERO: Pourquoi un peu seulement ? EERO. Kial nur iom? 02046
Bottom
02047
Top
JUHANI: Ferme ton bec, vilain moineau ! JUHANI. Fermu vian faŭkon, bovidaĉol 02047
Bottom
02048
Top
TUOMAS: Fermez-le tous les deux, et mettons-nous en route. TUOMAS. Faru tiel ambaŭ kaj ni ekiru. 02048
Bottom
02049
Top
AAPO: N’oubliez pas vos sacs et vos livres. AAPO. Ciu kunprenu sian sakon kaj sian abocolibron. 02049
Bottom
02050
Top
Ils allèrent alors demander en mariage la fille de leur voisine. A la queue leu leu, sans parler, ils franchirent le talus de la fosse à pommes de terre, gravirent la colline rocailleuse et s’arrêtèrent enfin devant la maisonnette de la Vieille de Männislö. Tiel ili ekiris por svati la filinon de la najbaro. Unu post alia, silentaj ili preterpasis la deklivon kun terpomkeloj, iris laŭ la ŝtona altaĵeto supren kaj staris fine antaŭ la kabano de la avino de Pindometo. 02050
Bottom
02051
Top
JUHANI: Nous y voici. Déposons nos sacs, et toi, Lauri, sois un gardien vigilant jusqu’à notre retour de chez la fiancée. JUHANI. Ci tie ni estas, ĉi tien ni metos la saketojn; kaj vi, Lauri, sidu kiel fidela gardisto, ĝis ni revenos el la ĉambro de la fianĉino. 02051
Bottom
02052
Top
LAURI: Y resterez-vous longtemps ? LAURI. Ĉu vi restos tie longe? 02052
Bottom
02053
Top
JUHANI: Le temps qu’il faudra pour notre affaire. — Qui a une bague ? JUHANI. Tiom Ionge, kiom postulas la sukceso de nia afero. — Cu iu havas ringon? 02053
Bottom
02054
Top
EERO: Tun’en auras pas besoin. EERO. Ci ne estas bezonata. 02054
Bottom
02055
Top
JUHANI: Qui a une bague dans sa poche ? JUHANI. ĉu iu havas ringon en la poŝo? 02055
Bottom
02056
Top
TIMO: Pas moi, et aucun autre que je sache. Voilà ce que c’est. Un jeune homme devrait toujours avoir une bague luisante dans son gousset. TIMO. Ne mi kaj, laŭ mia scio, ankaŭ ne la aliaj. Tiel estas: juna viro devus ĉiam iri kun brilanta ringo en sia poŝo. 02056
Bottom
02057
Top
JUHANI: Diable ! Nous voici dans le pétrin ! Et hier pourtant le colporteur Iisakki était chez nous, on aurait pu lui acheter une bague et un fichu ; mais moi, vieil imbécile, je n’y ai pas songé. JUHANl. Diablo! Ĉi tic ni staras nun. Kaj hieraŭ estis ĉe ni la rusa kolportisto Isaako, de kiu mi estus povinta aĉeti kaj ringon kaj koltukon, sed mi, porko, pri tio ne ekpensis. 02057
Bottom
02058
Top
AAPO: Bah ! nous pourrons acheter ces choses plus tard. Il vaut mieux qu’on sache d’abord de façon sûre si un de nous, et lequel, aura à faire ces agréables achats. AAPO. Tiujn aĵojn ni povos aĉeti al ni poste. Kaj plej bonc estas unue por ni sciiĝi certe, ĉu iu el ni kaj kiu faros tiun ĝojigan aĉeton. 02058
Bottom
02059
Top
JUHANI: Qui ouvre la porte ? Est-ce Venla ? JUHANI. Kiu malfermctis Ia pordon? Cu Venla? 02059
Bottom
02060
Top
TIMO: C’est la vieille au menton crochu. TIMO. La maljunulinaĉo ja estis, la kurbmentona. 02060
Bottom
02061
Top
JUHANI: Le rouet de Venla bourdonne comme un gai scarabée, un soir d’été, quand il prédit le beau temps. Allons maintenant ! Où est mon livre ? JUHANI. La ŝpinilo de Venla zumas kvazaŭ fekskarabo somervcspere antaŭdirante serenan veteron. Ni iru nun! Kie estas mia abocolibro? 02061
Bottom
02062
Top
AAPO: Dans ta main, mon frère. Est-ce que la tête te tournerait, créature de Dieu ? AAPO. En via mano, mia frato. Vi, kreaĵo de Dio, ŝajne estas iom konfuzita. 02062
Bottom
02063
Top
JUHANI: Pas de danger, frère. Ma figure est-elle bien propre ? JUHANI. Neniaj zorgoj, mia frato. Sed mi ja ne estas fulga en mia vizaĝo, aŭ kicl? 02063
Bottom
02064
Top
EERO: Tout à fait ; tu es propre et chaud comme un œuf fraîchement pondu. EERO. Tute ne, vi estas pura kaj varma kiei ĵus demetita ovo. 02064
Bottom
02065
Top
JUHANI: Eh bien, en a\ant ! JUHANI. Ni iru nun! 02065
Bottom
02066
Top
EERO: Attendez ! Je suis le plus jeune, je dois vous ouvrir la porte et entrer le dernier. Passez, s'il vous plaît ! EERO. Atendu! Mi estas la plej juna kaj mia devo estas malfcrmi por vi la pordon kaj veni mem kiel la lasta. Eniru! 02066
Bottom
02067
Top
Ils pénétrèrent dans la cabane au plafond bas, Juhani en tête, les yeux arrondis et les cheveux dressés comme des piquants de porc-épic ; les autres le suivaient fidèlement, gravement, en procession. Ils entrèrent ainsi, et Eero referma brusquement la porte sur eux, mais resta lui-même dehors et s’assit sur le gazon, un sourire rusé sur les lèvres. Ili eniris en la malaltan kabanon de la avino, Juhani unue, kun fiksrondaj okuloj kaj kun starantaj haroj kiel la haregoj de histriko, kaj la aliaj lin sekvis fidele kaj serioze tuj poste. Tiel ili eniris kaj Eero fermis Ia pordon post ili, sed restis mem ekstere, sidiĝis sur la herbejo kun ironia rideto sur la lipoj. 02067
Bottom
02068
Top
La Vieille de Männislö, dans la maisonnette de laquelle les cinq frères se trouvaient en prétendants, est une femme vigoureuse et agile ; elle gagne sa vie en élevant des poules et en ramassant des baies. En été et en automne, elle trottine assidûment dans les essarts et sur les pentes, entre les souches, cueillant fraises et myrtilles, elle trottine tout en sueur, suivie de sa fille Venla. Celle-ci passe pour une beauté ; ses cheveux sont couleur de rouille, son regard est espiègle et pénétrant ; sa bouche aussi est gracieuse, quoiqu’un tanlinet trop grande. Elle est petite, mais trapue et rondelette, et on dit qu’elle est très robuste. Tel est l’oisillon d’amour des frères, à l’abri de la sapinière. Sed la maljunulino, en kies ĉambro la kvin fratoj nun staras kiel svatantoj, estas vigla kaj vivema virino; por sin vivteni ŝi bredas kokinojn kaj kolektas berojn. Somere kaj aŭtune ŝi diligentc vagadas sur stumphavaj herbdeklivoj, sur fragaj kaj vakciniaj altaĵetoj, okupas sin kaj ŝvitadas kun sia filino Venla. Bela laŭ diroj estis la junulino. Ŝia hararo havis koloron de rusto, la rigardo estis ruza kaj akra, la buŝo belforma, eble iom tro larĝa. ŝi estis malaltkreska, sed larĝaŝultra kaj ron-deta, kaj ke ŝi estas forta, oni diris. Ĉi tia estis la favorato de la fratoj en ŝirmo de la pinaro. 02068
Bottom
02069
Top
Tout à coup, la porte de la cabane grince, Juhani se rue dehors, criant d’un ton irrité à ses frères restés à l’intérieur : « Sortez, vous autres ! » Ils s’avancèrent enfin tous, d’un air indigné, et prirent le chemin du village. Mais quand ils se furent éloignés d’une cinquantaine de pas, Juhani ramassa une pierre grosse comme le poing et, haletant de colère, il la lança contre la porte ; la cabane retentit, la vieille poussa un cri à l’intérieur, ouvrit la porte, jura et pesta, menaçant du poing les frères qui s’enfuyaient. Le livre à la main et le bissac sur l’épaule, ils marchaient vers l’église à la file indienne, sans échanger un mot. Une irritation violente les entraînait, le sable volait sous leurs pieds, les sacs bondissaient et ils avançaient sans notion du temps et des lieux. Ils allèrent longtemps en silence, mais Eero ouvrit enfin la bouche. Scd subite la kabana pordo malfermiĝis, kaj Juhani venis kun rapido eksteren, kolere dirante al la aiiaj, kiuj ankoraŭ restis interne: »venu for, knaboj!». Fine i!i ĉiuj eliris kun indignitaj vizaĝesprimoj kaj ekiris laŭ direkto ai la preĝeja vilaĝo. Sed kiam ili estis irintaj proksimume kvindek paŝojn de la domo, Juhani kaptis de sur ia tero ŝtonon pugnograndan kaj spiregante pro kolero, li jetis ĝin kontraŭ la doman pordon; krakis la kabano kaj ekkriis en la kabano la maljunuiino, mal-fermis la pordon, blasfemis kaj pugne minacis la forkurantajn fratojn. Kun la abocolibro en la mano kaj Ia manĝosaketo sur la ŝultro la fratoj paŝis unu post la alia laŭ ia preĝeja vojo, eĉ ne vorton parolante. Rapide kaj kolere ili iris: sablo sibladis kaj Ia saketoj saltadis; kaj ili ne rimarkis, kiel rapide la vojo pasis. Longe ili iris silente, ĝis Eero fine malfermis sian buŝon kaj diris: 02069
Bottom
02070
Top
EERO: Alors ? Ça a bien réussi ? EERO. Kiel sukcesis la afero? 02070
Bottom
02071
Top
JUHANI: Si ça a bien réussi? Es-tu entré avec nous, sale corbeau, fils de corneille ? Tu n’as pas osé, tu as eu la frousse ! Espèce de capon ! Venla pourrait le cacher sous sa cotte. Mais écoute un peu tout ce que j’ai rêvé de toi ; car je viens de me rappeler un autre songe de la nuit passée. Étonnant ! Tu étais assis à côté de Venla, dans la forêt, et vous vous embrassiez tendrement, quand je m’approchai de vous sans bruit, furtivement. Mais soudain vous m’apercevez et alors que fait Venla ? Nom d’une pipe, elle te fourre dans un pli de sa robe. « Qu’as-tu caché sous ton cotillon ? » lui demandé-je. — « Seulement un tout petit corbeau », répond la drôlesse. Hi ! hi ! hi ! Mais ce n’est pas un rêve, pas du tout ! Que le diable m’emporte ! C’est ce sacré Juhani qui a forgé cette histoire dans sa propre tête. Eh oui ! il n’est pas si bête qu’on pense. JUIiANI. Je-es! kiel ĝi sukcesis? Ĉu vi envenis kun ni, vi pigo, vi kornikido? Sed vi ne kuraĝis, vere vi ne kuraĝis. Por kio taŭgas tia kornikido? Lin Venla facile kaŝus sub sia jupo. Sed jen, jen, kiom multe mi sonĝis pri vi. Mi ja havis, kiel mi nun memoras, la lastan nokton ankoraŭ alian sonĝon pri vi. Strange! Tie vi sidis en la pinaro apud Venla en ama ĉirkaŭ-preno, kiam mi proksimiĝis al vi mallaŭte ŝtelirante. Sed jen, vidinte min, kion faris tiam Venla? La diablino kaŝis vin sub la baskoj de sia jupo. »Kion vi volvis en vian jupon», mi de-mandis. »Nur etan kornikidon» la petolulino respondis. Hi,hihi! Kaj tio ne estis sonĝo, hundaĉo prenu, ne estis! sed mem, e! sia propra kapo ĉi tion kunforĝis la Juhani-knabo. Je-es! li ne estas tiel malsaĝa kiel oni kredas. 02071
Bottom
02072
Top
EERO: C’est curieux comme nous avons rêvé l’un de l’autre ! Voici mon second songe sur toi. Dans cette même forêt, Venla et toi vous vous teniez gracieusement enlacés, en contemplant gravement les nuages. Vous imploriez du ciel quelque signe, un témoignage sur l'opportunité de vos amours. Le ciel écoutait, la forêt, la terre et les petits oiseaux écoutaient aussi, et vous, plongés dans un silence profond, vous attendiez ce qui allait arriver. Alors vint une vieille corneille, elle plana et tournoya dans l’air calme, puis, parvenue à l’endroit où vous étiez, elle vous reluqua, mais détournant bientôt les yeux, elle étendit les pattes et laissa tomber quelque chose de blanc qui s’écrasa sur le front des deux amoureux, s’aplatit en plein sur leur frimousse. Il ne faut pourtant pas te fâcher pour ça, car je l’ai vraiment rêvé, je ne l’ai pas forgé dans ma propre tête. EERO. Strange, kiom ni sonĝis unu pri la alia. Mi sonĝis miaparte pri vi ĉi tion: Tie en la pinaro staris vi kaj Venla, en ama ĉirkaŭpreno kaj serioze rigardante supren al nuboj. De tie, el la supera alto, vi ja petegis iajn signojn, kvazaŭ pruvon pri plaĉo de via amo. La ĉielo aŭskultis, aŭskultis arbaro, la tero kaj eĉ birdetoj, kaj vi mem en plej profunda si-lento atendis, kio de tie venus. Fine venis maijuna korniko, trene flugante tra la kvieta aero, kaj veninte tute proksime al vi, ĝi fetis rigardon malsupren sur vin ambaŭ, sed forturnis baldaŭ sian rigardon, disigis siajn piedojn kaj eligis ion blankan, kio falis maisuprer. kaj trafis ia frunton de la knabo kaj knab-ino, ŝmacis precize kontraŭ la vizaĝo. — Ĉi tio ne ĉagrenu vin, ĉar mi nur sonĝis tiel, kaj mi nenion kunforĝis el mia propra kapo. 02072
Bottom
02073
Top
JUHANI: Maudit gamin ! Je vais te... JUHANI. Mi montros al vi, sentaŭgulo ... 02073
Bottom
02074
Top
Et il s’élança courroucé contre Eero qui détala à toute vitesse devant son frère furieux, franchit le chemin d’un bond et fila comme une lièvre à travers la lande ; Juhani, tel un ours enragé, le poursuivait. Les sacs sautaient sur leurs dos, le sol dur sonnait sous leurs pieds, et les autres frères criaient, exhortant les batailleurs au calme et à la concorde. Mais Eero se hâta de regagner le chemin, et ses frères se portèrent à sa rencontre pour le sauver des pattes du terrible Juhani qui courait déjà sur les talons de son cadet. Tiam li sin ĵetis ekscitita kontraŭ Eero, kiu rapide forkuris de sia kolera frato. Saltante Eero lasis la vojon, lepore kuregis laŭ herbejo, sed Juhani kuris kvazaŭ sovaĝa urso post li. La saketoj saltadis, la tero seka krakadis sub iliaj piedoj; kaj aŭdiĝis la kriado de la aliaj fratoj, admonantaj la kverelantojn al pacienco kaj konkordo. Sed al la vojo Eero ree rapidis, kaj la aliaj iris por Iin savi el la ungoj de la terura Juhani, kiu kuris jam ĉe la kalkanoj de sia plej juna frato. 02074
Bottom
02075
Top
TUOMAS: Halte-là, Juhani! TUOMAS. Haltu bele, Juhani. 02075
Bottom
02076
Top
JUHANI: Je veux lui rompre les côtes ! JUHANI. Mi lin piedpremos! 02076
Bottom
02077
Top
TUOMAS: Tout doux, mon petit. TUOMAS. Dece, mia knabo. 02077
Bottom
02078
Top
JUHANI: Enfer et damnation ! JUHANI. Sidu kaj brulu! 02078
Bottom
02079
Top
AAPO: Il t’a rendu la monnaie de ta pièce. AAPO. Li pagis nur honoron per honoro. 02079
Bottom
02080
Top
JUHANI: Maudite soit sa langue ! Maudite soit cette journée ! Venla nous a remballés ! Par les cornes du diable ! Mes yeux ne voient pas à une toise, la terre et le ciel sont noirs, noirs à cause de mon oœur. Enfer et damnation ! JUHANI. Malbenita estu Iia lango, malbenita ĉi tiu tago! Ni ja ricevis, Dio helpu! de Venla rifuzon al nia svato. Kurbo-kornaj monstroj kaj granda militistaro ĉiela! Miaj okuloj ne vidas eĉ klafton antaŭen, tiel nigra estas la tero kaj la ĉielo, nigra pro mia koro. Sidu kaj brulu! 02080
Bottom
02081
Top
SIMEONI: Ne jure pas, frère I SIMEONI. Ne blasfemu, viro. 02081
Bottom
02082
Top
JUHANI: Je jure pour que la terre tournoie et qu’elle s’écrase comme un vieux traîneau surchargé de billons ! JUHANI. Mi blasfemas tiel, ke turniĝu la mondo, disrompiĝu kiel sledaĉo sub mastotrunko! 02082
Bottom
02083
Top
SIMEONI: Qu’y pouvons-nous faire ? SIMEONI. Kion ni povas fari? 02083
Bottom
02084
Top
JUHANI: Qu’y faire ? Si cet abécédaire n’était pas la parole de Dieu, le propre livre de Dieu, je le déchirerais sur-le-champ en mille morceaux, en mille morceaux ! Ah ! mais regardez ! mon sac à provisions ! je vais le réduire en bouillie. Voulez-vous voir ? JUHANI. Fari? Se ĉi tiu abocolibro ne estus vortoj de Dio, la propra libro de Dio, mi ĝin disŝirus, disŝirus tuj ĉi tiun libron. Sed jen: mian manĝaĵosaketon mi batos ĝis kaĉo! ĉu vi volas vidi? 02084
Bottom
02085
Top
SIMEONI: Pour l’amour de Dieu ! Non ! ne galvaude pas les dons de Dieu ! SIMEONI. Pro Dio ne la donacon de la Sinjoro. Memoru »Ia virineton de Paimio». 02085
Bottom
02086
Top
JUHANI: C’est pour apaiser la douleur de mon cœur. JUHANI. En doloro mia koro! 02086
Bottom
02087
Top
SIMEONI: « Ici-bas douleur funeste, mais là-haut manné céleste ! » SIMEONI. «Pacienco en doloro, kaj post morto la honoro!» 02087
Bottom
02088
Top
JUHANI: Je me fiche de ta manne céleste, parce que je n’ai pas obtenu la main de Venla. Ah ! mes frères, ma grande famille ! Vous comprendriez, si vous saviez que depuis dix ans bientôt mes pensées ont follement voltigé autour de cette colombe ; mais mon espoir s’est dissipé à présent, dissipé comme la cendre dans le vent. JUHANI. Mi fajfas pri la postmorta honoro, ĉar mi ne ricevis Venlan de Pindometo. Ho, miaj fratoj kaj mia parencaro granda! Se vi scius, vi komprenus, kc miaj pcnsoj jam preskaŭ dck jarojn okupiĝis pri ĉi tiu inaĉo, ĝuste frenczetc. Sed mal-apcris mia espero nun, malaperis kiel cindro en vento. 02088
Bottom
02089
Top
TIMO: De bon malin, on a remporté une veste. TIMO. Rifuzitaj estis ni en ĉi tiu matena momento. 02089
Bottom
02090
Top
JUHANI: Oui, toute la bande ! JUHANI. Jes, la tuta bando! 02090
Bottom
02091
Top
TIMO: Aucun ne fut épargné, pas même le plus petit, on y a tous passé. TIMO. Neniun oni indulgis, eĉ ne la plej malgrandan el ni. Rifuzon ricevis ĉiu el ni. 02091
Bottom
02092
Top
JUHANI: Tous, tous ! Mais pourtant c’est mieux que si un de vous l’avait obtenue. Sacrebleu ! celui qui aurait eu cette chance, je lui aurais cassé les reins ! Et je l’aurais fait ! JUHANI. Ĉiu, ĉiu! Sed pli bone tiel ol ke iu el vi aliaj cstus ricevinta ŝin kiel edzinon. Mi punbatus, diablo prenu! tiun knabon, kiu estus sukcesinta, tion mi farus. 02092
Bottom
02093
Top
TUOMAS: On a été tout à fait ridicules. On l’a bien vu à la mine railleuse de Venla après qu’Aapo eut exposé notre affaire commune. TUOMAS. Ni estis tutc maitaŭgaj. Tion montris la ironia grimaco de la knabino post kiam Aapo prezcntis nian komunan aferon. 02093
Bottom
02094
Top
JUHANI: Elle mériterait une bonne fessée, cette mijaurée ! Se moquer de nous ! Attends un peu, gamine ! Aapo a l'ait de son mieux, on ne peut le nier. Mais même les paroles d’un chérubin n’auraient pas eu plus de succès. J U H A NI. Bastonadon ŝi meritus, la inaĉo. Moki nin! Atendu, virinaĉo. — Aapo penis fari sian plejbonon, tion oni ne povas kontesti, sed eĉ parolo de kerubo ne estus helpinta ĉi-okaze. 02094
Bottom
02095
Top
TIMO: Si on s’était présenté devant elle en redingotes noires, et qu’une montre grosse comme un navet eût gonflé notre gousset, si en outre une clef avait tinté contre la chaîne, et qu’une pipe à garniture d’argent eût fumé entre nos dents, alors, nom d’un chien ! on aurait tiré de notre affaire des œufs et des poulets. TIMO. Sed se ni estus paŝintaj antaŭ la knabinon en nigra drapjako kaj se horloĝo kvazaŭ impona rapo estus ŝveiiginta la poŝon de nia veŝto, se ŝlosilo estus tintinta ĉe la ĉeno kaj pipo kun arĝenta garnaĵo fumaĉinta inter niaj dentoj, tiani ni estus, hundo prenu! riccvintaj el la afcro ovojn kaj idojn. 02095
Bottom
02096
Top
JUHANI: La femme et la pie ont toutes deux une vive passion pour tout ce qui brille. — Mais Aapo reste silencieux comme un lac gelé. JUHANI. Virino kaj pigo, ambaŭ havas egale pasian emon al brilantaj aĵoj. — Sed Aapo silentas kvazaŭ glaciiĝinta lago. 02096
Bottom
02097
Top
AAPO: Notre voix n’a pas d’écho dans la tempête. Ou bien les tourbillons de la colère commencent-ils déjà à s’apaiser dans ton sein ? AAPO. Nia voĉo ne eĥas en uragano. Aŭ ĉu la sovaĝaj kirloventoj de via animo jam komencis kvietiĝi en la brusto? 02097
Bottom
02098
Top
JUHANI: La mare sanglante de mon cœur bouillonne encore, bouillonnera longtemps. Mais dis quand même un mot. JUHANI. La sanga lagcto de mia koro ankoraŭ ondadas, ondados longe. Sed diru tamcn vorton. 02098
Bottom
02099
Top
AAPO: Deux même. Écoute donc. Prends ton cœur dans ta main et parle-lui ainsi à l’oreille, avec la voix de la raison : Venla ne se soucie pas de toi parce qu’elle ne t’aime pas ; si elle agit ainsi, ne t’en irrite pas ; car c’est le ciel qui allume la flamme de l’amour, et non pas le désir de l’homme. La mendiante s’éprend du roi, et la princesse tombe follement amoureuse du charbonnier. L’amour voltige ainsi à son gré de-ci de-là, et nul ne sait d’où il vient. AAPO. Eĉ du. Do aŭdu nun. Prenu vian koron en vian manon kaj flustru en ĝian orelon la lingvon de prudento tiels Venla ne volis havi vin, ĉar ŝi ne amas vin, kaj ke ŝi ne amas vin, tio ne indignigu vin; la amflamon ckbruligas la ĉielo, sed ne la homaj pensoj. Almozulino enamiĝas je rcĝo, princino enamiĝas je kamenskrapisto tute freneze. Tiel flugas tien rcen la spirito de amo, kaj vi ne scias, de kic ĝi venas. 02099
Bottom
02100
Top
TIMO: L’amour souffle d’où il veut ; tu l’entends murmurer mais tu ne sais d’où il vient ni où il va. Je l’ai souvent entendu dire par la vieille de l’assistance publique. Mais je crois qu’elle pensait alors à l’amour divin. TIMO. Amo blovas kie ĝi volas, kaj ĝian voĉon vi aŭdas, sed vi ne scias de kie ĝi venas kaj kien ĝi iras. Tiel mi ofte aŭdis la iaman almozulinon paroli. Sed ŝi aludis la Dian amon pcr tio, mi kredas. 02100
Bottom
02101
Top
AAPO: Dis encore à ton cœur, Juhani : Cesse de t’agiter. Venla a bien fait de te refuser ; car un mariage sans amour, ça ne va pas, ça tourne mal et cause des tourments éternels, comme malheureusement on le voit et l’entend souvent de nos jours. Hé oui ! mes frères. Que Venla prenne celui qui lui est destiné, et nous ferons de même. AAPO. Diru ankoraŭ, Juhani, al via koro tiel: ne baraktu! Venla ĝuste faris donantc al vi ncan vorton; ĉar cdziĝo sen impulso de amo ne volas sukcesi, sed ĝi zigzagas kaj kaŭzas eternajn turmentojn, kiel, bedaŭrindc, estas ofte vidate kaj aŭdate nuntempe. Jes, fratoj, Venla prenu tiun, kiu estas al ŝi destinita, ni faros same. 02101
Bottom
02102
Top
TIMO: Je finirai bien par dénicher la femme qui a été fabriquée avec ma côte, même si le diable s’en mêle. Et je sais encore une chose : chez l’homme, le cœur bat à gauche dans la poitrine, chez la femme à droite. TIMO. La knabinon, kiu estas farita el mia ripo, mi fine ricevos cĉ se la diablo krius. Mi scias ankoraŭ unu aferon: la koro de viro sidas en la maldekstra, sed la koro de virino en la dekstra flanko de la brusto. 02102
Bottom
02103
Top
JUHANI: Mon cœur ne bat pas, il bondit et rue comme un païen. Oh ! gredine, bohémienne, pourquoi m’as-tu repoussé, moi, le paysan, l’enfant de la plantureuse ferme, le fils aîné ? JUHANI. Sed mia koro ne sidas, sed saltadas kaj furiozas kvazaŭ pagano. — Ho, vi klaĉulino, vi cigana inaĉo! Kial vi rifuzis min, kamparanon, filon de vera argilkampa domo, la plej aĝan filon? 02103
Bottom
02104
Top
AAPO: Il n’y a rien là d’étonnant. Notre domaine est dans un délabrement criant, et cette demoiselle espère, bien qu’en vain à mon avis, devenir la maîtresse d’une ferme bien meilleure. On dit que cet excellent Juhani de Sorvari la courtise assidûment. AAPO. En tio estas nenio mirinda. Nia domo estas sur vojo al pereo, kaj tiu fraŭlino esperas, kvankam laŭ mia kredo vane, fariĝi mastrino en multe pli bona domo. Mi aŭdis ke ŝin amin-dumas tiu memama Johano Tornisto. 02104
Bottom
02105
Top
JUHANI: Ce Jussi au menton pointu ? Si tu étais entre mes pattes, tu passerais un fichu quart d’heure ! Séduire une fille pour la plonger dans la honte éternelle ! JUHANI. Vi pintmentona Joĉjo! se vi estus inter miaj gantoj, mi iom karesaĉus vin. Logi knabinon en eternan honton! 02105
Bottom
02106
Top
AAPO: Hé oui ! Le monde est à la fois toqué et perfide. Venla ne manque pas de beauté, ni Jussi d'astuce. Sorvari est une ferme imposante, qui fascine, tandis que Jukola, ce nid de misères, est dans un piteux état et que nous-mêmes, les sept héritiers du domaine, nous sommes, aux yeux du monde tout au moins, dans un état encore plus piteux. Les gens, qui se souviennent de notre jeunesse paresseuse et souvent folle, n’attendent plus rien de bon de nous. Et je sais que même si nous nous conduisions de façon exemplaire et honorable pendant dix ans, nous pourrions à peine reconquérir la considération et l’estime de nos concitoyens, tellement il est difficile d’effacer la souillure d’une mauvaise réputation, une fois qu’elle s’est attachée à quelqu’un. Mais il vaut mieux essayer de se relever que sombrer à jamais dans le bourbier de notre avilissement. C’est pourquoi, appliquons-nous de toutes nos forces à nous améliorer. AAPO. Jes, jes, la mondo estas samtempc freneza kaj trompema. Al Venla ne mankas aspekto kaj al Joĉjo ne in-trigoj. La Tornistejo estas pompa domo, ĝi altiras, sed Jukola, ĉi tiu nesto de mizeruloj, estas en tre malbona stato, kaj ni mem, la sep heredintoj de la domo eĉ en pli malbona stato, tiel almenaŭ antaŭ la okuloj de la mondo. La homoj, memor-ante la maldiligenton kaj oftc senbridan vivon de nia junaĝo, ne povas atendi de ni ion taŭgan. Kaj mi scias, ke apenaŭ dekjara deca kaj ĉiel honesta konduto povus altigi nin al homa indeco en la okuloj de niaj samcivitanoj. tiel malfacila estas eliro el kotaĵo de malbona nomo, kiam ĝi foje alkroĉiĝis al viro. sed pli bonc tamen fine leviĝi ol eterne konsumiĝi en kotkavaĵo de nia mizcro. Tial, pliboniĝon, pliboniĝon ni entreprenu ĉiuforte! 02106
Bottom
02107
Top
JUHANI: On est déjà sur la bonne voie. Mais le triste refus de Venla a donné à mon cœur un coup dont il souffrira terriblement pendant des jours et des semaines, il m’a causé une blessure. JUHANI. Ni ja estas sur vojo al pliboniĝo nun. Sed ĉi tiu maifeliĉa svatekskurso donis al mia koro baton, pro kiu ĝi doloros terure tagojn kaj semajnojn; ĝi donis vundon. 02107
Bottom
02108
Top
AAPO: Une blessure, en vérité, une blessure ; crois-moi, le temps la cicatrisera et la recouvrira de la peau de l’oubli. — Mais quel est ce vacarme là-bas sur la roule ? AAPO. Vundon, vundon, vere; sed tempo, mi scias, tiun vundon kovros per krusto kaj haŭto de forgeso. — Kia bruado tie sur la vojo? 02108
Bottom
02109
Top
TIMO: C’est la joyeuse bande des garçons de Tou-kola. TIMO. Gaja amaso da knaboj el Toukola. 02109
Bottom
02110
Top
AAPO: Ils fêtent la Saint-Lundi par une bombe effrénée, ces vauriens. AAPO. Ili ŝajne pasigas senlaboran lundon eo petolema diboĉado, la grandaj friponoj. 02110
Bottom
02111
Top
TIMO: Et ils voudront absolument nous avoir avec eux. TIMO. Kaj tre volas ankaŭ nin al sia societo. 02111
Bottom
02112
Top
JUHANI: La tentation approche. JUHANI. Tento alproksimiĝas. 02112
Bottom
02113
Top
TIMO: Ils ont l’air de bien rigoler. TIMO. Ili havas amuzan estadon. 02113
Bottom
02114
Top
JUHANI: Mais nous ? Qu’est-ce qui nous attend ? Tonnerre ! une cuisante raclée, mes pauvres frères ! JUHANI. Sed ni? Kio estas antaŭ ni? Mil diabloj! nin mizerajn ja atendas fajra festeno de taŭzado. 02114
Bottom
02115
Top
EERO: Quel contraste ! suer sur l’alphabet dans un coin chez le chantre, ou célébrer par des cris et des chants une joyeuse Saint-Lundi en joyeuse compagnie ! EERO. Kia diferenco: silabaĉi abocon en pordangulo ĉe la kantoro, aŭ vivuante kaj kantante pasigi gajan senlaboran lundon en societo de gajaj kamaradoj. 02115
Bottom
02116
Top
JUHANI: La différence est énorme, aussi grande qu’entre le puits de l’abîme et les hauteurs du ciel. Frères, où aller ? JUHANI. La diferenco estas granda, granda kiel diferenco inter puto de la abismo kaj la ĉielo. Fratoj, kien ni paŝos? 02116
Bottom
02117
Top
EERO: Départ pour le ciel ! EERO. Ni paŝu en Ia ĉielon nur. 02117
Bottom
02118
Top
AAPO: Pour le puits, pour le puits ; allons nous abreuver à l’eau de la vie. Nous devons nous plonger dans les trésors de l’instruction, du savoir et de la sagesse. AAPO. En puton, en puton! por sufiĉege ensorbi la vivan akvon. Ni volas profundiĝi en la trezorojn descio, kono kaj saĝo. 02118
Bottom
02119
Top
TUOMAS: Chez le chantre, chez le chantre ! TUOMAS. AI la kantoro, al la kantoro! 02119
Bottom
02120
Top
JUHANI: En avant ! JUHANI. Nu, ni iru! 02120
Bottom
02121
Top
EERO: Entendez-vous la clarinette d’Aapeli de Kissala ? EERO. Aŭdu la klarneton de Kissala Aapeli. 02121
Bottom
02122
Top
JUHANI: Superbe ! JUHANI. Belege! 02122
Bottom
02123
Top
TIMO: Elle retentit comme la trompette de l’archange. TIMO. Sonas kvazaŭ trombono de la ĉefanĝelo. 02123
Bottom
02124
Top
JUHANI: Quand l’armée céleste marche et s’exerce en faisant tourbillonner la poussière. Superbe ! JUHANI. Kiam la militistaro de la ĉielo ekzercas kaj marŝas ke la koto disŝprucas. Belege! 02124
Bottom
02125
Top
TIMO: Ils voudront absolument nous entraîner avec eux. TIMO. Ili certe volas, ke ni iru kun ili. 02125
Bottom
02126
Top
JUHANI: C’est sûr. La tentation s’approche de nous, elle approche vraiment. JUHANI. Nature. Tento proksimiĝasal ni, vere proksimiĝas. 02126
Bottom
02127
Top
Entre temps, la bande des jeunes gens de Toukola était arrivée près des frères, mais pas précisément avec les intentions bienveillantes et cordiales que ceux-ci supposaient. Ils étaient passablement ivres et d’humeur à brocarder un peu les frères ; aussi entonnèrent-ils sous leurs nez une chanson récente appelée : La force de sept hommes. Et, accompagnés par la clarinette d’Aapeli, ils abordèrent les écoliers en braillant : Dum la fratoj tiel parolis, proksimiĝis al ili amaso da knaboj de Toukola, sed ne tiel ĝentile kaj kompleze kiel atendis la Jukolanoj. La proksimiĝantoj estis sufiĉe ebriaj, kaj plaĉis al ili nun iom petolŝerci kun la fratoj, kaj ili kantis antaŭ tiuj }us verkitan kanton, kiun ili nomis: »La forto de sep viroj». Tiel ili, akompanataj per klarneto de Kissala Aapeli, proksimiĝis al la lernontoj kantante sekvantmaniere: 02127
Bottom
02128
Top
Ensemble chantons à tue-tête
Notre nouveau refrain de fête,
Hurlons la force de sept hommes !

La Grande Ourse a ses sept étoiles,
Jukola, de sa maigre moelle,
Nourrit sept paresseux bonshommes.

Juho gueule, crie et tapage
El dans la maison tout saccage,
Juho, Jeannot, ce gros bêta.

Tuomas est fort comme un chêne,
Et Aapo prêche à perdre haleine,
Le Salomon de Jukola.

Simeoni bouillit des pois,
Gémit sur la création,
Satan, le mal et le pécheur.

Simeoni bouillit des pois,
Et Timo crache dans les plats
Pour leur donner de la saveur.

Lauri rôde dans les forêts,
Cherchant des arbres contrefaits,
Fouille le sol comme un blaireau.

Enfin vient Eero, rusé nain ;
C’est un méchant et fin coquin,
Un roquet au vilain museau.

Telle est la troupe respectable,
Comme des taureaux à l'étable,
Avec la force de sept hommes 1
Nun kriadu ĉics kolo,
ĉar jam estas mia rolo,
Kanti pri forto sep-vira.

Steloj en Grandurs’ sep estas,
Same en Jukola nestas
Sepopo maldiligcnta.

Joĉjo bruas, krakas domo,
Li ja estas brava homo,
Knabo severa, Johano,

Kiel kverk’ Tomaso staras,
Dum predikon Aapo faras,
La Salomon’ en Jukola.

Simeono, pintbarbulo
Plendas ĉiam: »mizcrulo,
Aĉa pckulo, satano».

Simeono supon movas,
Sebon Timotc’ enŝovas,
Poton bolantan enkraĉas.

Lauri el arbaro venas,
Kurbajn branĉojn li kunprenas,
Talpe la teron fosaĉas.

Fine venas vosta pinto,
Eero kun bruanta tinto,
Kiel kolera hundaĉo.

Tia estas la frataro,
Nobla kiel kornbovaro
Pere de forto sep-vira.
02128
Bottom
02165
Top
En silence, les dents serrées, les frères écoutèrent celte chanson. Comme les taquineries de leurs persécuteurs n’en restaient pas là, mais que les railleries continuaient à pleuvoir sans trêve, spécialement à propos du coq de l’abécédaire et de sa ponte, les frères sentirent la moutarde leur monter au nez ; leurs yeux devinrent menaçants, se rapetissèrent comme ceux d’un putois qui, caché sous une souche au fond des bois obscurs, regarde l’éclat du jour. Il arriva alors qu’un des jeunes gens, plus hardi que les autres, arracha soudain en passant le livre que portait Juhani et se sauva à toutes jambes ; Juhani, hors de lui, bondit à sa poursuite. Ses frères tombèrent alors à bras raccourcis sur leurs tourmenteurs, et la rixe devint générale. On commença par échanger des gifles retentissantes, puis on se saisit à la gorge et on se mit à cogner aveuglément, en ahanant, à griffer et à déchirer tout ce qui tombait sous la main. Les garçons de Toukola rendaient furieusement coup pour coup, mais ceux de Jukola frappaient plus furieusement encore, et leurs poings s’abattaient lourdement comme des marteaux sur les crânes de leurs adversaires. On se roulait dans la poussière qui montait en nuages de la route sèche, et le sable et le gravier crépitaient sur les buissons voisins. La bruyante bagarre dura quelques instants, puis les frères, déjà presque vainqueurs, crièrent : Canailles ! Demandez-vous grâce ? — et l'écho répondit dans les nues : Grâce ! Mais les gars de Toukola résistèrent quand même longtemps encore, jusqu’à ce qu’enfin, à bout de forces, ils se laissèrent choir par terre ; ils gisaient avec leurs habits lacérés et leurs visages tuméfiés, aspirant avidement l’air frais dans leurs poitrines échauffées, haletantes. Les frères, debout, étaient victorieux ; mais leur aspect montrait clairement qu’ils avaient passablement écopé dans la bataille et n’étaient pas fâchés de pouvoir se reposer un moment. C’était Eero qui avait encaissé les plus rudes horions, car sa petitesse donnait un avantage sérieux à l’adversaire. Au cours des rixes il lui arrivait souvent de rouler comme un basset dans les jambes des combattants, et seul un prompt secours de ses frères l’empêchait alors d’être complètement foulé aux pieds ; les cheveux ébouriffés, il était assis au bord du fossé et rassemblait de nouvelles forces en respirant à longs traits. Senvoĉe, kvankam grincigante la dentojn, la fratoj aŭskultis ĉi tiun kanton. Sed ĉar la mokoj de la incitantoj ne finiĝis per tio, sed sarkasmoj flugadis senĉese, precipe pri la abocokoko kaj pri ĝia ovmetado, komencis la galo de la fratoj ŝveli, kaj iliaj okuloj akriĝis, malgrandiĝis kiel okuloj de lutreolo, kiam ĝi rigardas la tagan lumon de sub arbotrunko en nigra arbaro. Sed okazis, ke unu el la Toukolanoj, viraĉo, irante preter Juhani, kaptis subite la abocolibron el lia mano kaj forkuris ĉiuforte. Kun kolero Juhani rapidis post li. Tiam ĵetis sin ankaŭ la aliaj fratoj kun fulma rapideco sur siajn mokantojn, kaj la inter-batiĝo fariĝis ĝenerala. Unue klakadis vangofrapoj, ambaŭ-flanke, sed baldaŭ ili kaptis la gorĝojn unu de la aliaj kaj komencis — blinde, ĝemegante — disŝiri, tiri kaj uzi svingante siajn pugnojn. Forte rebatis la Toukolanoj, sed ankoraŭ pli forte frapis la viroj de Jukola; kaj peze kvazaŭ martelegoj falis la pugnoj de la fratoj sur la kapojn de iliaj malamikoj. Oni ruliĝis en polvo, kiu el la seka vojo leviĝis ŝvebante en la aero, kaj sablo kaj gruzo susuris ĉirkaŭ ili en la arbetaĵo. Ci tiel daŭris momenton la bruanta batalo, kaj Ia fratoj, jam preskaŭ venkintoj, kriis per laŭta voĉo: »ĉu vi, sentaŭguloj, petos indulgon?»; kaj la eĥo respondis el la nuboj: «indulgon!» Sed longe kontraŭ-staris la Toukolanoj, ĝis ili fine senfortaj falis sur la teron. Tie ili kuŝis kun disŝiritaj jakbaskoj kaj kun ŝvelintaj vizaĝoj, spiregante freŝan aeron en sian varmegan, bolantan internon. Kiel venkintoj staris la fratoj, sed ankaŭ ilia aspekto montris ke ili ricevis sufiĉe en la batalo, kaj bonvena estis ankaŭ por ili nun momenta ripozo. Precipe malbone oni agis kontraŭ Eero en la tumulto; ĉar la malalteco de lia talio donis al lia kontraŭulo grandan avantaĝon. Ofte li dum la batalo ruliĝis kvazaŭ hundeto sub la piedoj de la aliaj, kaj nur rapida helpo de la flanko de liaj fratoj savis lin de plena frakasiĝo. Kun taŭzita hararo li sidis ĉe kampa defluejo kaj spiregante kolektis novajn fortojn. 02165
Bottom
02166
Top
Au moment où les autres cessaient les hostilités, Juhani arriva avec son prisonnier qu’il traînait par le collet et serrait parfois à la gorge. Le visage de l’aîné de Jukola était effrayant, terrible à voir. La colère étincelait comme du feu dans ses petits yeux injectés de sang qui roulaient rageusement ; la sueur ruisselait sur ses joues, et il soufflait et haletait comme un étalon. Sed kiam la aliaj estis finantaj la batalon, Juhani proksimiĝis kun sia viro, trenante lin je la kolumo kaj premante lian gorĝon. Timiga, terura estis la mieno de la plej aĝa frato de Jukola. Kolero ĵetiĝis fajre el liaj ĉiam iom malgrandaj okuloj, kiuj nun de kolerego sangruĝaj turniĝis furioze en lia kapo; maldolĉa ŝvito fluis malsupren laŭ liaj vangoj, kaj kvazaŭ militĉevalo li spiregis kaj blovadis. 02166
Bottom
02167
Top
JUHANI: Ramasse mon livre, ramasse mon abécédaire, tout de suite ! Sinon je te fais sortir tout le jus du corps. Au nom de Dieu, ramasse mon livre à couverture rouge, crapule ! Attention ! je vais cogner. Attrape ! JUHANI. Serĉu mian abocolibron, serĉu mian a-bo-co-libron, tuj! Vidu, en alia okazo mi premos vin tiel, ke via feko elflugos. Serĉu, pro Dio, tiun mian ruĝkovrilan abocolibron, vi fripono. Jen, ĉi tiel mi donas al vi, jen kiel! 02167
Bottom
02168
Top
LE GARÇON: Ne frappe pas ! TOUKOLANO. Ne batu! 02168
Bottom
02169
Top
JUHANI: Mon livre I JUHANI. Mian abocolibron! 02169
Bottom
02170
Top
LE GARÇON: Là, je l’ai lancé dans ce buisson. TOUKOLANO. Tien en arbuston mi ĵetis ĝin. 02170
Bottom
02171
Top
JUHANI: Mets-le dans ma main, poliment, aimablement, canaille ! Est-ce que tu t’imagines être à une fête, vaurien ? Vas-tu enfin me donner mon livre, fripouille ? JUHANI. Donu ĝin a! mi per servema mano, per bela man-eto, vi fripono. Ĉu vi kredas, ke vi nur dancas, fripono? Cu vi furiozulo ne donas Ia ruĝkovrilan abocoiibron en mian manon? 02171
Bottom
02172
Top
LE GARÇON: Tu me broies le cou ! Oh mon cou I TOUKOLANO. Vi disrompas mian gorĝon, mian gorĝon! 02172
Bottom
02173
Top
JUHANI: Mon livre ! Que Dieu nous protège ! Mon livre I JUHANI. Abocolibron! Dio min gardu! Abocolibron! 02173
Bottom
02174
Top
LE GARÇON: Le voici, homme redoutable. TOUKOLANO. Jen, vi terura viro. 02174
Bottom
02175
Top
JUHANI: Donne-lui un petit baiser; oui, oui, embrasse-le gentiment. JUHANI. Donu al ĝi kiseton. Jes, kisu ĝin bele. 02175
Bottom
02176
Top
LE GARÇON: Quoi ? L’embrasser ? TOUKOLANO. Kion? Kisi? 02176
Bottom
02177
Top
JUHANI: Mais oui, et tendrement ! Fais-le, pour l’amour de Dieu, mon cher ami, si le cuir te démange et si la vie t’est chère. Dépêche-toi, sinon, en cet instant, ton sang criera vengeance sur ma tête, comme jadis celui du pieux Abel. Tu vois que mon visage est noir de rage comme celui d’un lutin de cheminée. Embrasse vite mon livre, je t’en prie pour notre bonheur à tous les deux. — Voilà, c’est bien ! JUHANI. Tre bele. Kaj faru tion pro Dio, mia frato, se via dorso jukas kaj via vivo estas al vi kara. Faru tion, faru tion, en alia okazo krios jam nun en ĉi tiu momento via sango venĝon sur min, kiel iam Ia sango de la pia Habelo. Car vi vidas, ke mi estas pro kolero vizaĝe nigra kvazaŭ ŝvitbaneja koboldo. Tial kisu mian abocolibron. Mi petegas vin pro ni ambaŭ! — Jen. 02177
Bottom
02178
Top
TOUKOLAINEN. Oletko tyytyväinen? TOUKOLANO. Cu vi estas kontenta? 02178
Bottom
02179
Top
JUHANI: Vallan tyytyväinen. Mene nyt ja kiitä Luojaasi, että pääsit tällä. Ja jos tuossa välimaassa, hartioittesi ja tuon päänuijas välillä, olet havaitseva joitakin jälkiä, ikäänkuin kruuvipenkin hampaista, ja varsinkin jos huomenna tunnet siellä vielä niinkuin siantaudin tapaista kankeutta, niin äläppäs juuri kovin tuota ihmettele. Niin, mene nyt. Mutta yksi sana vielä, yksi sana, veikkoseni. Kenen sepittämä on veisu, jota meidän äsken täytyi kuullella korvat pystyssä? JUHANI. Tute kontenta. Foriru nun kaj danku vian Dion, ke vi sukcesis liberiĝi. Kaj se vi en la spaco inter viaj ŝultroj kaj via kapo observos iajn postsignojn kvazaŭ de ŝraŭbtenilaj dentoj, kaj precipe se vi morgaŭ sentos tie rigidecon kvazaŭ pro ŝvelmalsano, tiam ne multe miru pro tio. Jes, nun foriru. Sed ankoraŭ unu vorton, unu vorton, mia frateto. Kiu verkis la kantaĉon, kiun ni ĵus devis aŭskulti kun elstarantaj oreloj? 02179
Bottom
02180
Top
TOUKOLAINEN. Sitä en tiedä. TOUKOLANO. Tion mi ne scias. 02180
Bottom
02181
Top
JUHANI: Sano kidastasi! JUHANI. Eligu tion el via faŭko. 02181
Bottom
02182
Top
TOUKOLAINEN. Minä en tiedä. TOUKOLANO. Mi ne scias. 02182
Bottom
02183
Top
JUHANI: No, no, kyllähän siitä aina tiedon saan. Mutta vie minulta terveisiä Kissalan Aapelille ja sano hänelle, että koska hänen kohtaan, niin soipa hänen kurkkunsa vielä kileämmin kuin äsken hänen klaneettinsa. Mene nyt; sillä minun läsnäoloni ei ole sinulle juuri terveellistä.--Ole mököttelemättä kostosta. Varo etten saa sitä pistosta päähäni että kaapaisen perässäsi, antamaan sinulle hieman kaupan päälle. JUHANI. Nu, nu, Certe mi pri tio sciiĝos. Sed portu salutojn de mi al Kissala Aapeli kaj diru al li ke, kiam mi lin renkontos, lia gorĝo sonos eĉ pli ŝirante ol ĵus lia klarneto. Nun foriru, ĉar mia ĉeesto ne estas saniga al vi. — Ne murmuru pri venĝo. Gardu vin, ke mi ne ekhavu la kapricon en mia kapo kuri post vi por doni ankoraŭ negocan donaceton al vi. 02183
Bottom
02184
Top
TUOMAS: Olkoon hän jo rauhassa, kurja mies. TUOMAS. Li estu jam en paco, mizerulo. 02184
Bottom
02185
Top
JUHANI: Hän on saanut köniinsä, minä takaan sen.--Mutta jättäkäämme tämä hirveästi kynnetty, tuhanteen ristiin viilletty maantiensarka. Tässä ei ole nyt hyvä viipyä: sillä tappelu maantiellä on, lain kannalta katsoen, kovin vaikea asia ja taitaa saattaa miehensä koviin kiipaleisin. JUHANI. Li ricevis sufiĉc, mi tion garantias. — Sed ni forlasu ĉi tiun tcrure plugitan, milfoje ĉiudirekte tranĉitan tercnon. ne estas bone resti ĉi tie: ĉar interbatiĝo sur publika vojo estas, laŭ vidpunkto de Ia leĝo, tre grava afero kaj povas kaŭzi al la kulpuloj grandan embarason. 02185
Bottom
02186
Top
AAPO: Partons! Quelle belle dégelée! J’y aurais laissé davantage de plumes, sans Simeoni qui a un peu éparpillé l’essaim qui s’acharnait sur moi. AAPO. Ni rapidu! Sed estis vera bakado; kaj certc mi estus nun senplumigita scn Simeoni; li iom malpliigis Ia amason sur mi. 02186
Bottom
02187
Top
SIMEONI: Pourquoi les avons-nous attaqués ? L’homme est faible et ne peut réprimer sa colère et la force du péché. Ah ! quand j’ai vu le poing dé Tuomas terrasser nos ennemis, j’ai bien cru qu’un meurtre allait être commis. SIMEONI. Kial ni tuŝis ilin? Sed homo estas malforta, kaj ne povas bridi sian koleron kaj la tenton de pcko. Ha! rigard-ante kiel la pugno de Tuomas renversis virojn, mi pensis: nun mortigo ne estas malproksima. 02187
Bottom
02188
Top
TUOMAS: Löinpä kenties liian varomatta, mutta onhan jo vähemmästäkin lyöty.--Astukaamme huikeammin; päivä joutuu. TUOMAS. Mi eble batis tro senpripense, sed okazas, ke oni frapas jam pro pli-malmulto. — Ni paŝu pli rapide; la tago forpasas. 02188
Bottom
02189
Top
Ils avancèrent rapidement ; la fureur et l'indignation crispaient encore leurs visages et leur rongeaient furieusement le cœur, quand ils songeaient aux couplets railleurs. Juhani marchait devant, silencieux, sous l’empire de la colère, secouant la tête et crachant parfois. Enfin, il se retourna vers les autres et ouvrit la bouche. Rapide ili iris, sed la kolero kaj indigno ne volis malaperi el iliaj vizaĝoj, kaj dolore pikadis ilian koron la memoro pri la insulta kanto de la knaboj el Toukola. Senvorta paŝis Juhani kiel la unua, paŝis kun rapido de kolero, kraĉante kaj ofte sku-ante sian kapon.. Finc tamen, sin turnante al la aliaj, li mal-fcrmis la buŝon. 02189
Bottom
02190
Top
JUHANI: Quelle est la sacrée fripouille qui a bien pu composer cette idiote de chanson ? JUHANI. Kiu fripono verkis ĉi tiun kanton? 02190
Bottom
02191
Top
EERO: Aapeli de Kissala. EERO. Kissala Aapeli. 02191
Bottom
02192
Top
AAPO: Je le crois aussi, car c’est un satané moqueur. C’est lui qui a fait jadis cette dégoûtante chanson sur notre vieux pasteur qui — Dieu le protège ! — s’était légèrement piqué le nez lors d’un examen de lecture. AAPO. Ankaŭ mia suspekto dircktiĝas tien; ĉar li estas kolerema mokulo. Li ja verkis malicaniman mokkanton pri nia pastro-maljunulo, kiu — Dio helpu — okaze iom mal-purigis sian nazon ĉe ekzameno de legoscio. 02192
Bottom
02193
Top
TIMO: Mutta olisi minulla kortteli viinaa ja pari sanaa kuiskata Nikulan Ananian korvaan, niin kuulisimmepa piankin vaikka syllän pituisen veisun, jossa kyllä näytettäisiin mikä mies hän on tämä Aapeli. Suuri lurjus ja hunsvotti hän on; kävelee pitkin kyliä klaneetti kädessä, tekee pii'oille lapsia ja elää vanhan äitinsä niskoilla. Uuspeili koko mies. TIMO. Sed se mi havus kvarton da brando kaj paron da vortoj por flustri en la orelon de Nikula Ananias, ni baldaŭ aŭdus kanton, tutan klafton longan, en kiu estus montrate, kia fripono li estas, ĉi tiu Aapeli. Granrfa kanajlo kaj fripono li estas; li iradas tra vilaĝoj kun sia klarneto en la mano, faras idojn al servistinoj kaj vivas subtenata de sia maljuna patrino. Maliculo ĝis la ostoj. 02193
Bottom
02194
Top
JUHANI: Si cette crétinerie qu’ils appellent « La force de sept hommes » est vraiment sortie de sa caboche, alors, dès que je le rencontrerai, même sur la colline de l’église, je lui retrousserai la peau du crâne de la nuque aux sourcils ; c’est dit. — Mais ne pourrait-on pas le faire punir par la justice ? JUHANI. Se la kantaĉo, kiun ili nomis forto de sep viroj, devenas el lia kranio, tiam, vidu, kiam mi lin venonte renkontos, eĉ se estos sur la preĝeja altaĵo, lian kaphaŭton mi skalpos de la nuko ĝis la brovoj, tiel estu dirite. — Sed ĉu ni ne povus ataki la viron per leĝa potenco? 02194
Bottom
02195
Top
AAPO: La loi ne condamne personne sans témoins sérieux. AAPO. La leĝo neniun kondamnas sen fidindaj atestantoj. 02195
Bottom
02196
Top
JUHANI: Eh bien, je le châtierai de mes propres mains, et tu peux être sûr qu’il éprouvera la même amertume salutaire que s'il avait été assaisonné avec le sel de la loi et de la justice. JUHANI. Li do paŝu kaj faru ĵuron de senkulpeco; kaj mi kredas ke li unue iom pripensos, antaŭ ol li ĵetos sian animon en la valon de mallumo. Sed se li farus tiun mizeran agon — tiam, bonan nokton, mia najbaro, dormu en paco, tio ne kon-cernas min. 02196
Bottom
02197
Top
AAPO: Mutta luulenpa, ettei laki tämänkaltaisessa seikassa päästäkkään valan-tekoon kannustettua miestä. AAPO. Sed mi kredas, ke la leĝo en tia okazo ne permesas la akuziton fari la ĵuron de senkulpeco. 02197
Bottom
02198
Top
JUHANI: Hän saakoon sitten omasta nyrkistäni, ja onpa hänelle siitä, luulen minä, sama terveellinen karvastus kuin lain ja oikeudenkin suolasta. JUHANI. Li tiuokaze ricevu de mia propra pugno, kaj li havos, mi opinias, same sanigan amaron kiel el salo de leĝo kaj juĝo. 02198
Bottom
02199
Top
SIMEONI: Cessons donc une bonne fois de penser à ces couplets et à cette sauvage bagarre. — Voici le vieux tronc au pied duquel j’ai eu une merveilleuse vision, un jour que je m’étais endormi en gardant les troupeaux, malgré la faim qui grondait dans mon ventre. Il me semblait être dans le ciel, assis sur un tendre canapé qui se balançait doucement, et devant moi fumait une table chargée de victuailles. Et les mets étaient si gras et si savoureux ! Je mangeais et je buvais, et de petits chérubins me servaient comme un puissant personnage. Tout était incomparablement beau et solennel ; à côté, dans une salle dorée, retentissait le chœur des anges, et je les entendais chanter un nouveau cantique sublime. Voilà ce que j’ai rêvé, et c’est ce jour que s’est allumée en moi une étincelle qui ne s’éteindra jamais. SIMEONI. Sed ni jam ĉi tiun fojon forlasu kaj la kanton kaj la brutan kverelon sur la vojo. — Tie estas la kenstumpo, ĉe kiu mi iam, paŝtante brutaron, dormis kun stranga sonĝo, kvankam malsato grumblis en mia stomako. Mi sonĝis, ke mi estas en la ĉielo, sidas sur mola, risorta sofo kaj antaŭ mi vaporas plena manĝotablo. Bongustaj, tre bongustaj estis vere la manĝaĵoj kaj tre grasaj. Mi manĝis kaj trinkis, kaj malgrandaj keruboknaboj min servis kiel potencan personon. Ĉio estis senkompare bela kaj solena: tie en proksimo, en ora salono sonis la ĥoro de anĝeloj, kaj mi aŭdis, kiel oni kantas la novan kaj grandan psalmon. Tiel mi sonĝis, kaj tiam mi ricevis en mia brusto ĉi tiun fajreron, kiu neniam estingiĝu! 02199
Bottom
02200
Top
JUHANI: C’est le vieux Tuomas de Tervakoski, ce grand liseur à la barbiche de bouc et aux yeux roux, ton compagnon berger d’alors, qui t’a détraqué l’entendement ; c’est ça que lu appelles ton étincelle. JUHANI. Tiu grandlegisto, paŝtisto-maljunulo, la ruĝokula, pintbarba Tervakoski Tuomas, via tiama kamarado en paŝtado, faris vin iom ventkapa; kaj jen la fajrero. 02200
Bottom
02201
Top
SIMEONI: Bon, bon! On verra bien au dernier jour. SIMEONI. Nu, nu, certe ni vidos en la lasta tago! 02201
Bottom
02202
Top
TUOMAS: Tenez, sur ce sapin-là, notre père a abattu un jour un gros lynx ; et ce fut son dernier. TUOMAS. Sed jen estas la piceo, de kiu nia patro iam faligis grandan linkon; kaj estis tiu lia lasta linko. 02202
Bottom
02203
Top
TIMO: Oui, la fois suivante, il ne revint pas à la maison sur ses pieds, mais on le rapporta roide et froid de la forêt. TIMO. Vere, post tiu okazo li ne repaŝis al sia hejmo, sed malvarman oni lin trenis el la arbaro. 02203
Bottom
02204
Top
JUHANI: C’était un brave et robuste gaillard, mais sévère et dur comme le roc envers ses enfants. On le trouvait rarement dans la cour de Jukola, car il habitait dans les bois, et à la maison les souris avaient du bon temps. JUHANI. Brava kaj sentima viro, sed malmilda kaj malmola kvazaŭ ŝtonego kontraŭ siaj filoj. Malofte li tamen paŝadis en la kortoj de Jukola, sed en arbaroj li loĝis kaj hejme povis la musoj bone vivi. 02204
Bottom
02205
Top
AAPO: C’est vrai, il a joliment négligé sa ferme à cause de sa passion pour la chasse ; on dirait qu’on lui avait jeté un sort. Mais il fut quand même un bon père et mourut honoré et respecté. Qu’il repose en paix ! AAPO. Estas vero, ke li multe malzorgis sian hejmon, eble pro sia sorĉita ĉaspasio, sed tamen li estis bona patro, kaj kiel honora viro li mortis. Li ripozu en paco! 02205
Bottom
02206
Top
TIMO: Et notre mère ! TIMO. Kaj duoble nia patrino. 02206
Bottom
02207
Top
JUHANI: Elle fut une ménagère active et une femme pieuse, bien qu’elle ne sût pas lire. JUHANI. §i estis honesta mastrino kaj pia homo, kvankam ŝi ne sciis eĉ legi. 02207
Bottom
02208
Top
SIMEONI: Elle récitait quand même ses prières à genoux soir et malin. SIMEONI. Tamen ŝi preĝis surgenue vespere kaj matene. 02208
Bottom
02209
Top
JUHANI: Oui, elle fut une mère et une fermière incomparable. Je me rappellerai toujours comme elle marchait entre les cornes de la charrue, forte comme une géante. JUHANi. Tion ŝi faris. Senkompara patrino kaj mastrino! Mi ĉiam memoras ŝin, kiam ŝi iris tenante la plugiltenilon, solida kiel giganta maljunulino. 02209
Bottom
02210
Top
EERO: En vérité, elle fut une mère excellente ; mais pourquoi n’avons-nous pas été des enfants obéissants, nous, pourquoi n’avons-nous pas turbiné aux champs comme sept ours ? Jukola aurait maintenant un tout autre aspect. EERO. Si estis bonega patrino, sed kial ni ne estis obeemaj infanoj, ni, kial ni ne laboregis sur la kampo kiel sep ursoj? Jukola estus nun aliaspekta. Sed kion komprenis mi tiam, ĉemizuleto? 02210
Bottom
02211
Top
JUHANI: Kitas kiinni siinä! Muistanpa vielä tuon häijyn ja tiuskean käytöksesi äiti parkaa kohtaan. Mutta ainapa hän sinua armahteli, niinkuin tavallisesti sekä isä että äiti nuorimpaa lastansa; mutta kas vanhimman turkki on lakkaamatta pöllytyksessä, niinkuin tuon itsestäni parhain tiedän. Onhan, peevelissä, minua aikanani peitottu kuin hallia vaan, mutta toivonpa kaiken olleen hyväksi, Jumalan avulla. JUHANI. Fermu vian gorĝon tie! Mi memoras ankoraŭ vian malican kaj malafablan konduton kontraŭ nia kompatinda patrino. Sed ĉiam ŝi pardonis vin, kiel kutime gepatroj sian plej junan infanon; sed vidu, la haŭto de la plej aĝa estas ĉiam taŭzata, kiel mi tion scias de propra sperto. Mi ja estis, diablo prenu, siatempe batata kvazaŭ hundo, sed mi esperas, ke ĉio estis por bono per Dia helpo. 02211
Bottom
02212
Top
SIMEONI: Totisesti tekee kuritus hyvää, varsinkin, jos siunaat ruoskan ja kuritat Herran nimessä. SIMEONI. Vere punado kaŭzas bonon, precipe se vi benas la skurĝon kaj punas en nomo de Dio. 02212
Bottom
02213
Top
EERO: Varsinkin jos vielä lämmität ruoskan. EERO. Precipe se vi varmigas la skurĝon. 02213
Bottom
02214
Top
SIMEONI: Minä en kuule sinun viheliäisiä kompasanojas, sinä umpisokea, sinä hempeästi kuritettu lapsi. SIMEONI. Mi ne aŭskultas viajn aĉajn mokvortojn, vi tut-blinda, vi milde punita infano. 02214
Bottom
02215
Top
TIMO: »Hyvä lapsi kurittaa itse itsensä», mutta tämän tempun tahtoisin nähdä. TIMO. »Bona infano punas sin mem», sed tian agon mi volus vidi. 02215
Bottom
02216
Top
SIMEONI: Tässä on Sonnimäen tien-risti, tännepä asti aina kirkkotarhasta vainosi kuolleen haamu tuota ilkivaltaista Kiikalan lasimiestä, joka kulkeissansa yöllä ohi kirkon, laski, jumalaton, huikean kirouksen suustansa. Tämä olkoon teille varoitukseksi karttamaan kirous-syntiä. SIMEONI. Ĉi tie estas la vojkruciĝo de Sonnimaki, ĝis ĉi tie, komencante de la tombejo, la fantomo de mortinto perse-kutis la malican vitriston el Kiikala, kiam li iris nokte preter la preĝejo kaj, la malpiulo, eligis laŭtan blasfemon. Ĉi tio estu al vi averto, ke vi evitu la pekon de blasfemado. 02216
Bottom
02217
Top
JUHANI: Nous voici sur la crête de Sonnimäki, et on voit l’église ; là-bas, la maisonnette rouge du chantre brille comme la tanière flamboyante du diable. Brr ! Là-bas, c’est la magnificence de l’enfer, sa sagesse terrifiante et son honneur épouvantable. Tous mes membres s'engourdissent à présent et mes pieds refusent impitoyablement d’avancer. Hélas ! que vais-je faire en ce moment de torture, que faire, moi, votre misérable aîné ? JUHANI. Sed ni staras sur la altajo de Sonnimaki, la preĝejo estas videbla kaj tie brilas la ruĝkolora domo de Ia kantoro kvazaŭ flamanta nesto de diabloj! He! tie estas la superregado de infero, tie la timiga saĝo kaj Ia terura honoro. Nun ĉiuj miaj membroj rigidiĝas kaj miaj piedoj senkompate ribelas. Ho! kion mi faru en ĉi tiu tortura momento, kion mi faru, mi via mizera plej aĝa frato? 02217
Bottom
02218
Top
EERO: Puisque tu es notre aîné, montre-nous la voie et donne-nous le bon exemple en tournant le dos au chemin de l’enfer. Je suis prêt à te suivre. EERO. Car vi estas nia plej aĝa frato, paŝu antaŭe kun bo-naj ekzemploj kaj revenu de la vojo al infero. Mi estas preta sekvi vin. 02218
Bottom
02219
Top
TUOMAS: Tais-toi, Eero ; pas de reculade à présent. TUOMAS. Silentu, Eero! Nun ne eĉ paŝon returne. 02219
Bottom
02220
Top
JUHANI: Par les cornes du diable ! La porte du chantre me semble la gueule de la mort. JUHANI. Ho kornkapuloj! La pordo de la kantoro estas kvazaŭ mortfaŭko. 02220
Bottom
02221
Top
AAPO: Mais c’est par elle que vont nous revenir la réputation et l’honneur. AAPO. ĉuste en ĝi estas la komenco de nia homa indeco kaj honoro. 02221
Bottom
02222
Top
JUHANI: Un honneur luisant, un honneur cuisant, hélas pour nous ! Je vois déjà la splendeur du chantre, la pompe redoutable de la cure, et ma nature regimbe, par Dieu ! — elle regimbe ! — Que dis-tu, Timo ? JUHANI. Varmega honoro, varmega honoro! Ve al ni! Tie mi vidas la tutan pompon de la kantoro, la timigan Iukson de la pastrejo, kaj mia animo kontraŭbatalas — Dio nin helpu! — kontraŭbatalas. Kion diras vi, Timo? 02222
Bottom
02223
Top
TIMO: Ça regimbe bigrement. TIMO. Forte ĝi kontraŭbatalas. 02223
Bottom
02224
Top
AAPO: Je le crois volontiers, mais ici-bas, on ne peut pas toujours danser sur des roses et des fleurs. AAPO. Tion mi kredas, sed ĉi tie oni ne ĉiain dancas sur rozoj kaj floroj. 02224
Bottom
02225
Top
JUHANI: Des roses et des fleurs ! Quand avons-nous dansé sur des roses et des fleurs ? JUHANI. Sur rozoj kaj floroj? Ĉu ni dancas sur rozoj kaj floroj? 02225
Bottom
02226
Top
AAPO: Il nous faudra avaler bien des pilules amères, mon cher ami. AAPO. Ni devos ankoraŭ engluti muitajn amarajn berojn, mia frateto. 02226
Bottom
02227
Top
JUHANI: Des pilules amères ! N’en a-t-on pas déjà suffisamment avalé ? Hélas, pauvre Aapo, on a été cuits à bien des sauces, et nos cheveux ont flotté dans bien des venls. Et pourquoi ? Qu’y avons-nous gagné ? Le monde n’est qu’un énorme tas d’ordures, rien de plus. Au diable les chantres et les pasteurs, les examens de lecture et les livres et les commissaires de police avec leurs paquets de paperasses ! Ils ne sont là que pour tourmenter les gens. Quand j’ai nommé les livres, je n’ai pas pensé à la Bible, au psautier, au catéchisme et à l’abécédaire, ni à « La voix qui crie dans le désert », ce livre terrible ; non, je ne pense pas à ces livres-là. Ah ! pourquoi suis-je né ? JUHANI. Amarajn berojn? Cu ni ne jam englutis sufiĉe da amaraj beroj? Ho, kompatinda Aapo! en multaj supoj oni jam nin kuiris, en multaj ventoj niaj hararoj flirtis. Kaj kial? Kie estas nia venko? Ci tiu mondo estas granda sterkamaso kaj nenio alia. Al diablo la kantoroj kaj la pastroj, la legekzamenoj kaj la libroj kaj la komisaroj kun siaj paperamasoj! Turment-istoj de la mondo ili estas ĉiuj! Mi menciis la librojn, sed mi tiam enkalkulis ne la Biblion, la psalmaron, la katekismon nck la abocolibron, ankaŭ ne la »Voĉon de krianto en la dezcrto» — la terura libro — ilin mi ne aludis nun. Sed kial mi naskiĝis ĉi tien? 02227
Bottom
02228
Top
SIMEONI: Ne maudis pas les jours de ta vie, les jours de la grâce. SIMEONI. Ne malbcnu viajn tagojn, la tagojn de via gracotempo. 02228
Bottom
02229
Top
JUHANI: Pourquoi suis-je né ? Pourquoi ? JUHANI. Kial mi naskiĝis ĉi tien, kial mi naskiĝis? 02229
Bottom
02230
Top
TIMO: Je suis né misérable voyageur. Pourquoi n’ai-je pas ouvert les yeux comme une petit levraut aux lèvres fendues, ici, sous ce sapin ? TIMO. Ci tien mi naskiĝis por esti mizera vagulo. Kial mi ne prcfere malfermis miajn okulojn kiel ido de fendlipa leporo sub la arbetaĵo tie? 02230
Bottom
02231
Top
JUHANI: Et moi comme cet écureuil qui crie dans les branches de ce pin, la queue en panache ? Sans soucis, il se nourrit de cônes, et la barbe du sapin lui est une chaude couverture dans sa maison de mousse. JUHANl. Kaj mi kiel tiu sciuro, kiu sur pina branĉo salte-tadas kun vosto etendita supren? Konifera konuso estas ĝia senzorga pano kaj picea barbo ĝia varma kovrilo en muska ĉambro. 02231
Bottom
02232
Top
TIMO: Et il n’a pas besoin d’apprendre à lire. TIMO. Kaj ĝi ne bezonas legi. 02232
Bottom
02233
Top
JUHANI: Ei tarvitse hänen lukea! JUHANI. Ci ne bezonas legi! 02233
Bottom
02234
Top
AAPO: A chacun son lot. « A vaillant homme, courte épée ». Ça ne sert à rien de geindre et de gémir, il faut travailler et turbiner. Allons, mes frères ! En avant 1 AAPO. Al ĉiu estas donita lia parto, kaj »ĉiam rapiro laŭ la viro». Kaj ne helpas ĉi tie plendado kaj malĝojo, sed laboro kaj agado. Antaŭen nur, miaj fratoj. 02234
Bottom
02235
Top
TUOMAS: En avant, chez le chantre ! même s’il faut traverser le gouffre bouillonnant de la mer ! TUOMAS. Antaŭcn, al la kantoro, cĉ trans ŝaŭmantan mar-gorĝon! 02235
Bottom
02236
Top
JUHANI: A quoi songes-tu, mon petit Eero? JUHANI. Kion vi pcnsas, Eero-etulo? 02236
Bottom
02237
Top
EERO: Je songe qu’on va chez le chantre apprendre à lire. EERO. Mi intencas iri al la kantoro, al lerncjo. 02237
Bottom
02238
Top
JUHANI: Hum ! Allons-y donc ! marchons ! Ah, doux Jésus ! Mais chante-nous quelque chose, Timo, chante 1 JUHANI. Hm! Nu, ni iru, ni paŝu do. Ho, Filo de Sinjoro! Sed kantu, Timo, mia frato, kantu! 02238
Bottom
02239
Top
TIMO: La chanson de l’écureuil dans son nid de mousse ? TIMO. Mi kantos pri sciuro en ĝia muska ĉambreto. 02239
Bottom
02240
Top
JUHANI: Oui, oui ! JUHANI. Jes, jes! 02240
Bottom
02241
Top
TIMO: TIMO. 02241
Bottom
02242
Top
L’écureuil dort profondément
Dans la mousse du nid solide ;
Des chiens il ne craint pas la dent
Ni des chasseurs les lacs perfides,
Ni les atteintes des méchants.

De son logis tranquille et chaud,
Il perçoit la terre bruyante,
Les batailles et les travaux ;
Au-dessus de lui tourne et chante
La girouette des rameaux.

Il coule des jours de bonheur
Dans son château qui se balance.
Bercé dans le sein protecteur
Du sapin maternel et dense,
Il entend les oiseaux chanteurs.

Il goûte un repos sans pareil ;
A la fenêtre, sa queue penche,
A l’horizon fuit le soleil,
Les oiseaux sifflent sur les branches,
Il fait des rêves d’or vermeil.
Dolĉe kuŝas sciureto
En ĉambrcto muska sia;
Ne atingas lin la hundo,
Kaj kaptilo eĉ nenia
Povas lin ĝeni tie.

Li el sia loko alta
Vidas mondan rondon vaste;
Sube estas kamp’ batala.
Branĉo flirtas tre elaste
Kiel pacflago supre.

Tie vivo trc feliĉa
En la ĉarma arblulilo!
Kuŝas nia sciureto
Kiel de patrin’ pupilo:
Sonas la ventoharpo!

Tie dormas la vostulo
Ĉe fenestro sia muska;
Birdoj kantas^sub ĉielo
En vespero jam krepuska,
Sekvas lin al la sonĝo.
02242
Bottom

Chapitre 03 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
03001
Top
Deux jouis ont passé. Les frères sont installés cliez le chantre autour de la table, dans la chambre des domestiques, et ânonnent l’alphabet selon les indications de leur maître ou celles de sa fillette âgée de huit ans. Leurs livres ouverts à la main, ils étudient avec ardeur, à la sueur de leurs fronts. Mais on ne voit que cinq frères sur le banc derrière la table. Où sont Juhani et Timo ? Ils sont debout là-bas, près de la porte, dans le coin infamant, et leur chevelure, où la poigne énergique du chantre vient de fourrager, est encore hérissée en hautes touffes. Du tagoj pasis. En la ĉambrego de la kantoro ĉirkaŭ tablo sidas la fratoj, ripete eldirante la Iiterojn de la abocolibro laŭ diktado de la kantoro aŭ lia okjara filino. Tiel ili, kun mal-fermitaj abocolibroj en la mano, ekzercas fervore la legadon, kun ŝvitantaj fruntoj. Sed nur kvin el la filoj de Jukola estas videblaj sidantaj sur la benko maiantaŭ la tablo. Kie estas Juhani kaj Timo? Jen en la hontangulo ĉe la pordo ili staras, kaj iliaj hararoj, kiujn la severa mano de la kantoro ĵus vizitis, ankoraŭ staras en alta hirto. 03001
Bottom
03002
Top
Les frères progressaient fort lentement en savoir, car la redoutable sévérité de leur maître, loin de les stimuler, ne faisait qu’engourdir leur zèle et leur entendement. Juhani et Timo connaissaient à peine autre chose que A ; les autres étaient pourtant parvenus à savoir quelques lettres de plus, tandis qu’Eero faisait une brillante exception : il avait terminé l’alphabet et réussissait déjà à épeler fort couramment. Tre malrapide progresis la lernado de la fratoj, kaj ĝin ne rapidigis la timiga severeco de ilia instruisto, sed kontraŭe obstinigis ĉiam pli kaj pli iliajn volon kaj animon. Juhani kaj Timo konis apenaŭ pli ol la literon A; la kono de Ia aliaj jam paŝis kelkajn literojn pli. Sed grandan escepton el ili faris Ia frato Eero, kiu jam postlasis la literaron kaj ekzercis sila-badon, eĉ vigle. 03002
Bottom
03003
Top
Le soir tombait, mais les frères n’avaient pas touché à une miette de nourriture au cours de la journée. Le chantre, qui avait confisqué leurs provisions, essayait si les tourments de la faim pourraient exciter leur entrain à l’étude. Juhani, torturé par la fringale, secouait dans son coin sa tignasse ébouriffée, crachait et, comme un bœuf, jetait dans la direction de son maître des regards obliques. Quant à Timo, il somnolait à côté de lui sans se préoccuper des choses de ce monde. Le chantre interrompit enfin la leçon et dit : « Ça suffit pour le moment, allez manger, têtes de bois, et faites manœuvrer vos mâchoires comme des boucs qui ruminent dans un enclos. Mais rappelez-vous qu’après ce repas aucune bouchée de nourriture ne pénétrera dans vos gosiers avant que vous ne sachiez par cœur l’alphabet, taureaux au crâne épais. Je vous donne une heure pour manger, mais je vous défends de sortir de la chambre ; j’estime très salutaire de prolonger vos arrêts jusqu’au soir. Et maintenant, avalez votre boustifaille, on va vous apporter vos havresacs à vivres ». Il parla ainsi et s’étant éloigné, il envoya la domestique porter aux frères leurs provisions, puis la porte fut solidement verrouillée. Vespero proksimiĝis, sed ĝis nun dum ĉi tiu tago la fratoj ne manĝis eĉ peceton. Car la kantoro, kiu forŝlosis Uian manĝaĵon, penis per turmento de malsato instigi ilian emon al le-gado. Premita de kolera malsato staris Juhani en sia angulo, skuante la rondan kapon, kraĉante kaj okulumante bovokule sian instruiston. Sed duone dormante staris apud li Timo, ne zorgante pri la ĉirkaŭa mondo.— Fine tamen la kantoro ĉesigis la Iegadon kaj diris: »Cesu nun kaj manĝu, vi lignaj ĉevaloj, manĝaĉu kiel remaĉantaj virkaproj en la brutarejo. Sed memoru, post ĉi tiu manĝo ne venos eĉ ero da manĝaĵo al viaj lipoj antaŭ ol la alfabeto estos en via kapo, vi malmol-kapaj bovoj. Unu horon mi donas al vi por manĝotempo, sed tra la pordo vi ne faros eĉ unu paŝon eksteren. Mi opinias, ke estas sanige plilongigi vian karcerpunon ĝis la vespero, tre sa-nige. Sed nun malfermu viajn faŭkojn, ĉar tuj vi ricevos viajn manĝaĵosakojn en viajn manojn.» Tiel li parolis, foriris kaj pere de servistino sendis iliajn manĝaĵojn, sed la pordon oni riglis firme. 03003
Bottom
03004
Top
TIMO: Où est mon sac ? TIMO. Kic estas mia saketo? 03004
Bottom
03005
Top
LAURI: Le voilà, et voici le mien. Je serais capable de bouffer des petits cailloux. LAURI. Jen la via, ĉi tie estas la mia. Mi povus manĝi cĉ ŝtonetojn nun. 03005
Bottom
03006
Top
JUHANI: On ne mangera pas une miette à présent. JUHANI. Nun ni ne manĝu eĉ unu solan pecon da man-ĝaĵo! 03006
Bottom
03007
Top
LAURI: Hein ? Rien manger ? LAURI. Kion? Ĉu ni ne manĝu nun? 03007
Bottom
03008
Top
JUHANI: Pas une miette ! JUHANI. Ne eĉ peceton! 03008
Bottom
03009
Top
LAURI: Tu arrêterais plutôt les flots de la mer avec la paume de tes mains ! LAURI. Pli volonte vi fermu per via mano maran gorĝon. 03009
Bottom
03010
Top
JUHANI: On va laisser nos sacs tranquilles. JUHANI. La saketoj restu bele netuŝataj. 03010
Bottom
03011
Top
AAPO: Dans quel but ? AAPO. Kion vi celas? 03011
Bottom
03012
Top
JUHANI: Pour faire enrager le chantre. Il ne faut rien manger avant demain matin. Mon sang bouillonne, frères, et ma tête tourne comme un moulin à vent. Mais dépit contre dépit. JUHANI. Inciti la kantoron. Nun ni ne manĝos antaŭ ol aperis la morgaŭa tago. Mia sango bolas, knaboj, kaj kiel vent-muelilo de Keitula turniĝas mia kapo. Sed inciton kontraŭ incito! 03012
Bottom
03013
Top
AAPO: Le vieux ne fera que rire de bon cœur de ton dépit. AAPO. Al tiu incito nia maljunulo ridus trc dolĉe. 03013
Bottom
03014
Top
JUHANI: Laisse-le rire. Je ne mangerai rien. Eero sait déjà épeler, vous voyez. — Je ne mangerai rien. JUHANI. Lasu lin ridi! Mi ne manĝos. — Eero jam silabas, jen, jen. — Mi ne manĝos. 03014
Bottom
03015
Top
TUOMAS: Moi non plus. Je ne veux rien manger ici, mais là haut sur la lande de Sonnimiiki ; j’y serai bientôt étendu sur un tapis de mousse. TUOMAS. Ankaŭ mi ne ĉi tic, sed sur la erikejo Sonnimaki. Tie mi baldaŭ sidos sur erika matraco. 03015
Bottom
03016
Top
JUHANI: Parfait ! On s’y vautrera bientôî ! JUHANI. Ĝuste! Tie, tie ni baldaŭ kuŝados. 03016
Bottom
03017
Top
EERO: Frères, ce projet me plaît. EERO. Mi konsentas kun vi, knaboj. 03017
Bottom
03018
Top
AAPO: De nouvelles folies ? AAPO. Kiaj malsaĝaĵoj ree? 03018
Bottom
03019
Top
JUHANI: Hors de cette prison I JUHANI. For el aresto! 03019
Bottom
03020
Top
AAPO: Holà ! de la raison ! AAPO. Prudento hoj! 03020
Bottom
03021
Top
JUHANI: Holà ! les pins de Sonnimäki ! JUHANI. La pinaro de Sonnimaki, hoj! 03021
Bottom
03022
Top
EERO: Niin juuri! Ja ymmärrys vastasi: hoi. EERO. Guste tiel! Kaj la prudento respondis: hoj! 03022
Bottom
03023
Top
JUHANI: Vastasi kuin poika. JUHANI. Respondis kiel bravulo. 03023
Bottom
03024
Top
AAPO: Simeoni, fais ton possible pour les retenir. AAPO. Simeoni, penu fari la plejbonon. 03024
Bottom
03025
Top
SIMEONI: Du calme, mes frères ! Je vous dis aussi qu’on ne deviendra jamais des savants ; c’est pourquoi, renonçons à tout effort pour atteindre ce but. Notre vie peut quand même être irréprochable et honnête ; car on peut vivre comme des chrétiens sans savoir lire, pourvu qu’on ait la foi. SIMEONI. Dece kondutu, fratoj. Sed mi diras, ke ni ne taŭgas kiel legantoj, kaj tial adiaŭ al ĉiuj penoj en tiu rilato. Nia vivo tamen estu deca kaj senriproĉa; ĉar ni povas vivi kiel kristanoj eĉ sen Iegoscio, se ni nur kredas. 03025
Bottom
03026
Top
AAPO: Vieux fou, tu démolis au lieu de consolider ! AAPO. Vi ja renversas, vi demonhavanta, sed ne levas. 03026
Bottom
03027
Top
JUHANI: Simeoni parle le langage du droit et de la justice. Hors d’ici, mes enfants ! Je n’y tiens plus. JUHANI. Simeoni parolas lingvon de justeco kaj modereco. For, knaboj; mia naturo ne plu eltenas. 03027
Bottom
03028
Top
TUOMAS: Mon cœur se serre quand je vois comme on maltraite Juhani. Filons ! TUOMAS. Mia koro premiĝas ĉe vido kiel Juhani estas muelata. For, knaboj! 03028
Bottom
03029
Top
JUHANI: C’est décidé. Mais ne t’apitoie pas sur moi, Tuomas, car je tiens ma vengeance. J’ai été trituré et broyé comme de l’appât pour les écrevisses, en vérité. Et j’ai dans ma poche une grosse poignée de poils que le maître a peignés sur ma tête comme du chanvre. Si cette touffe ne lui bouche pas le gosier un jour, c’est que j’en aurai fait un autre emploi. Le chantre a un cou, oui, il a un cou ; mais je n’en veux pas dire davantage pour le moment. JUHANI. Decidita afero. Sed ne bedaŭru min, Tuomas; ĉar venĝo estas en mia mano. Oni min vere premadis, disŝiris kiel logaĵon por kankroj, vere! Kaj en mia poŝo estas sufiĉe granda kanabofasko, kiun la kantoro deŝiris. Se tiu fasko iam ne ŝtopos la faŭkon de la kantoro, tio okazas ĉar mi faros el mia aĵo ian maŝinon aŭ ilon. La kantoro havas kolon, jes li havas kolon; sed nun mi ne malkaŝos pli. 03029
Bottom
03030
Top
EERO: Minä ehkä tiedän toisen ja paremman neuvon. Hius-kiemurasta, jota säilyttelet plakkarissas, kierrämme oivan ongen-siiman lukkarille lahjaksi hyvän opetuksen edestä. Mutta miksi yllytän syntiin, koska tiedän ja kaikki yksimielisesti myönnämme, että kuritus tekee sanomattoman hyvää, niinkuin veljellisesti juttelimme tiellä. EERO. Mi eble scias alian kaj pli bonan konsilon. E1 la harringo, kiun vi havas en via poŝo, ni ŝpinos bonan fiŝfadenon por la kantoro kiel donacon pro la bona instruo. Sed kial mi instigas al peko, ĉar mi scias kaj ni ĉiuj konfesas, ke punado bonege utilas, kiel ni frate priparolis sur la vojo. 03030
Bottom
03031
Top
JUHANI: Eero tavailee jo. Kas kilttiä poikaa vaan. JUHANI. Eero jam silabas. Vidu la bonkondutan knabon. 03031
Bottom
03032
Top
EERO: Häpeä kyllä näin vanhan vasta tavaamista harjoitella. EERO. Honto vere por mi, tiel aĝa, ankoraŭ ekzerci sila-badon. 03032
Bottom
03033
Top
JUHANI: Vanhan? Entäs meidän toisten ikä? JUHANI. Aĝa? Kaj la aĝo de ni aiiaj! 03033
Bottom
03034
Top
SIMEONI: Hän pistelee. SIMEONI. Li pikas. 03034
Bottom
03035
Top
JUHANI: Niin, pisteletpä taas, sinä ohdake nisupellossamme, sinä katkera happamus Jukolan kristillisessä veli-taikinassa, sinä piikki-sika, piikki-porsas, sinä sammakko! JUHANI. Jes, vi ree pikas, vi loio en nia tritika kampo, vi fermentaĵo de malico en Ia kristana fratpasto de Jukola, vi histriko, erinaco, vi rano! 03035
Bottom
03036
Top
SIMEONI: Hiljaa, lukkarin tähden hiljaa! SIMEONI. Silentu, pro la kantoro silentu! 03036
Bottom
03037
Top
JUHANI: Korttikaalista ulos kaikki yksimielisesti! Joka nyt vastaan pinnistää, köniinsä saa. JUHANI. El arestejo eksteren ĉiuj unuanime! Kiu nun kontraŭstaros, ricevos bastonadon. 03037
Bottom
03038
Top
TUOMAS: Dehors, tous, tous ! TUOMAS. ĉiuj foren, ĉiuj! 03038
Bottom
03039
Top
AAPO: Timo, toi qui es toujours sûr et solide, que dis-tu ? AAPO. Timo, mia firmanima frato, kion vi diras? 03039
Bottom
03040
Top
TIMO: « Avec de l’écorce on ne fait pas des chemises, ni un pasteur avec un vieux à barbe grise » ; c’est pourquoi, prenons nos cliques et nos claques et filons, tous tant que nous sommes. Et je peux encore vous citer un proverbe qui s’applique à notre cas : On aiguise la hache des deux côtés. TIMO. »Ke ne fariĝos jako el betulŝelo, nek pastro el maljunulo», tial »la fajfilojn en sakon kaj for», kaj ĉiuj unuanime. Mi povas plifirmigi mian aferon per ankoraŭ unu vorto: »duflanke oni akrigas hakilon». 03040
Bottom
03041
Top
AAPO: Lauri, que vas-tu faire ? AAPO. Lauri, kiel vi faros? 03041
Bottom
03042
Top
LAURI: Partir d’ici pour Sonnimäki. LAURI. Mi iros al Sonnimaki. 03042
Bottom
03043
Top
AAPO: Ah ! même si les morts vous criaient de leurs tombes : Hommes au col roide ! Insensés que vous êtes ! AAPO. Ho! Kvankam mortintoj krius el siaj tomboj: vi neflekseblaj je kolo, vi frenezaj viroj! 03043
Bottom
03044
Top
JUHANI: Ça ne servirait à rien. En avant, marche ! mon petit. Viens-tu ? sinon — doux Jésus ! — gare aux coups et aux claques ! Viens-tu ? JUHANI. Eĉ tio ne helpus, sed marŝu, knabo! Cu vi venos? En alia okazo — Sinjoro Kjesuo — de ĉi tie klakos kaj krakos. Cu vi venos? 03044
Bottom
03045
Top
AAPO: Je viens. Mais un mot encore. AAPO. Mi venos. Sed ankoraŭ unu vorton. 03045
Bottom
03046
Top
TUOMAS: Pas un. Des milliers n’auraient du reste aucun effet, maintenant. TUOMAS. Ne helpus nun ĉi tie eĉ mil vortoj. 03046
Bottom
03047
Top
JUHANI: Pas même si chacun avait mille épées. JUHANI. Eĉ ne, se ĉiu vorto havus mil glavojn. 03047
Bottom
03048
Top
EERO: Et chaque épée mille lames. EERO. Kaj ĉiu glavo mil klingojn. 03048
Bottom
03049
Top
JUHANI: Tuhannen tulta-iskevää terää. Niin juuri; ei auttais sittenkään. Maarstrannista pois, Sipirjasta pois, pois hirmuisesta aarniosta kuin seitsemän luotia kanuunan kidasta! Tässäpä on sekä luoti että kanuuna, ladattu kanuuna, joka kuumenee kuumenemistaan, nyt se on tulipunainen, ja kohta paukahtaa. Voi armaat veljet ja sukulaiset ja saman äitin kantamat! te näitte kuinka hän lierutti tämän otsavihkoni etusormensa ympäri, kahmasi sitten kaikella kourallansa näin, kas tällä tavalla, ja sitten ravisti hän, että hampaat helähti. Hm! JUHANI. Mil fajre frapantajn klingojn. Jes, ĝuste tiel; eĉ tio ne helpus. For el Marstrando, for el Siberio, for el la terura kaverno kiel sep kugloj el kanono! Ci tie estas kaj kuglo kaj kanono, ŝargita kanono, kiu varmiĝas pli kaj pli, nun ĝi estas fajroruĝa. Kaj baldaŭ ektondros. Ho, karaj fratoj kaj parencoj kaj naskitoj de la sama patrino! vi vidis kiel II volvis ĉi tiun mian fruntfaskon ĉirkaŭ sian montran fingron, kaptis poste per tuta sia mano ĉi tiel, jen tiamaniere, kaj poste li skuis, ke miaj dentoj ektintis. Hm! 03049
Bottom
03050
Top
TUOMAS: Minä näin sen ja poski-lihani pullistuivat vihasta. TUOMAS. Mi vidis tion kaj miaj vangomuskoloj ŝvelis pro kolero. 03050
Bottom
03051
Top
EERO: Minä kuulin kuinka Juhanin hampaat helähti, näin kuinka Tuomaan poski-lihat pullistuivat, ja minä kauhistuin, mutta kiitinpä sentähden Jumalaa teidän puolestanne, muistaissani kuinka hyvää kuri kuitenkin tekee. EERO. Mi aŭdis kiel la dentoj de Juhani ektintis, mi vidis kiel la vangomuskoloj de Tuomas ŝvelis, kaj mi konsterniĝis, sed mi tamen dankis Dion en via nomo, memorante kian bonon alportas la punado. 03051
Bottom
03052
Top
JUHANI: Älä, rakas veljeni, saata tuli-lunttua kanuunan vänkypannuihin, nimittäin näihin kahteen korvaani, sitä älä tee. JUHANI. Ne, kara frato, ne metu la fajrotorĉon al la pul-vokanaletoj de la kanono, nome al ĉi tiuj miaj du oreloj, tion ne faru. 03052
Bottom
03053
Top
TUOMAS: Miksi häntä äköittelet, Eero? TUOMAS. Kial vi lin ineitas, Eero? 03053
Bottom
03054
Top
JUHANI: Eero onkin lukkarin lillipoika. No hyvähän sekin, vallan hyvä. Mutta mitä pahaa olen minä tehnyt, että lukkari minua näin rääkkää? Onko se rikos, että on minulla niin kova pää? Eihän paljon puutu etten itke. JUHANI. Eero estas ja dorlotato de la kantoro. Nu bone ankaŭ tio, tute bone. Sed kion malbonan mi faris, ĉar la kantoro tiamanierc turmentas min. Ĉu estas krimo, ke mi havas tiel malmolan kapon? Mankas nemulte ke mi ploru. 03054
Bottom
03055
Top
TIMO: Mitä olen minä tehnyt, koska näin riivatusti tukkaani vanutetaan? Siitäkö syystä, että on minulla se järki, jonka Jumala minulle kerran viisaudessansa antoi? TIMO. Kion mi faris, ĉar oni tiel furioze taŭzas mian hara-ron? Cu pro tio, kc mi havas tiun prudcnton, kiun Dio en sia saĝeco iam donis al mi? 03055
Bottom
03056
Top
LAURI: Kolme tukkapöllyä olen minä saanut. LAURI. Trifoje mi estis taŭzata. 03056
Bottom
03057
Top
JUHANI: Kaikilla meillä on täältä makeita muistoja.-- Ouvre la porte ! JUHANI. ĉiu el ni havas dolĉajn memoraĵojn de ĉi tic. — Malfermu la pordon! 03057
Bottom
03058
Top
AAPO: Oublies-tu qu’on est sous clé ? AAPO. Atcntu, kc ni estas malantaŭ rigliloj. 03058
Bottom
03059
Top
TIMO: On a mis le verrou, un solide verrou. TIMO. A1 la pordo estas metita barstango, forta barstango. 03059
Bottom
03060
Top
JUHANI: Il se cassera comme un fétu. Mais d’ailleurs, il y a la fenêtre. Un coup de mon sac, et on entendra un joli tintement et cliquetis. JUHANI. ĉi rompiĝos kvazaŭ pajlero; sed cetcrc: tie estas ja fenestro. Unu frapo pcr mia saketo, kaj aŭdiĝos bela tintado kaj sonado. 03060
Bottom
03061
Top
AAPO: Tu es devenu complètement toqué. AAPO. Via kapo estas jam tute konfuza. 03061
Bottom
03062
Top
JUHANI: Naturellement, après ces deux journées de tournoiement ! Ce qu’on m’a fait pirouetter ! JUHANI. Pro dutaga turnado, pro dutaga turnado, mia frateto! 03062
Bottom
03063
Top
SIMEONI: Ne cassons pas la fenêtre, mais parlons tranquillement avec le chantre. SIMEONI. Oni ne tamcn disrompu fenestron, sed ni diskutu bonkondutc kun la kantoro. 03063
Bottom
03064
Top
JUHANI: Va dans l’enfer discuter avec le diable ! I,a fenêtre en morceaux, et hors de cette prison ! « Tout le bataillon dehors ! » cria le capitaine en colère. JUHANI. Iru en inferon por diskuti kun diablo! Fenestron en pecetojn kaj for el arcsto!»Eksteren la tuta bataliono!» la kapitano kriis en kolero. 03064
Bottom
03065
Top
TUOMAS: Tire la targette, Eero. TUOMAS. Riglu per la hoko la pordon, Eero! 03065
Bottom
03066
Top
EERO: C’est juste, il faut fermer la porte principale du château pendant que le bataillon se défile par la sortie de derrière. La targette est mise. EERO. ĉuste tiel; fermu la ĉefpordegon de la kastelo dum la bataliono formarŝas tra la malantaŭa pordego de la fortik-aĵo. — Riglita pcr hoko estas la pordo. 03066
Bottom
03067
Top
AAPO: Prenez garde ! AAPO. Mi avertas vin! 03067
Bottom
03068
Top
JUHANI: Ce qui est fait est fait. Regarde ! JUHANI. Faritc estas farite. Jen vidu! 03068
Bottom
03069
Top
AAPO: Fou furieux, impie I AAPO. Vi terura, granda malpiulo! 03069
Bottom
03070
Top
SIMEONI: Voilà ! Ça y est ! la fenêtre a éclaté. SIMEONI. Jen! Tio estas farita! Tie la fenestro tintegis! 03070
Bottom
03071
Top
JUHANI: La fenêtre a éclaté et le ciel a tressauté quand mon bissac a volé. Quel beau bruit ! JUHANI. La fenestro tintegis kaj la ĉielo fulmegis, kiam unu fojon svingiĝis la saketo de Joĉjo! Tio estis la eksplodo de la Malrapidema Jakobo. 03071
Bottom
03072
Top
SIMEONI: Malheureux que nous sommes ! SIMEONI. Ni mizeruloj! 03072
Bottom
03073
Top
JUHANI: La voie est ouverte : veux-tu sortir ? JUHANI. La vojo estas malfcrmita, ĉu vi ekiros? 03073
Bottom
03074
Top
SIMEONI: Je te suis, mon cher frère. SIMEONI. Mi sekvos, kara frato! 03074
Bottom
03075
Top
JUHANI: Aapo, la voie est ouverte : veux-tu sortir ? JUHANI. Aapo, la vojo estas malfermita, ĉu vi ekiros? 03075
Bottom
03076
Top
AAPO: Pourquoi brandir le poing ? Vieux fou ! Je te suis, je te suis, qu’y a-t-il d’autre à faire ici, maintenant que les provisions sont sur le traîneau ? [Dicton correspondant à notre : « Le vin ed tiré, il faut le boire ».] AAPO. Kial kun supren levita pugno, vi frenezulo? Mi sekvos, sekvos! Kion alian oni povus fari, ĉar estas jam la diablo en nia sledo. 03076
Bottom
03077
Top
JUHANI: Enfer et damnation ! JUHANI. Sidu kaj brulu! 03077
Bottom
03078
Top
TUOMAS: Sac au dos, et sautons par la fenêtre. On entend des pas dans le vestibule. TUOMAS. Ciuj saketoj sur la dorson kaj tra la fenestro eksteren! En Ia vestiblo aŭdiĝas piedbruado. 03078
Bottom
03079
Top
JUHANI: Onko se lukkari? Minä sivuun häntä. JUHANI. Cu estas la kantoro? Mi tuŝos lin. 03079
Bottom
03080
Top
TUOMAS: Tule! TUOMAS. Venu! 03080
Bottom
03081
Top
JUHANI: Se on lukkari. Minä sivuun häntä hieman. JUHANI. Estas la kantoro. Mi tuŝos lin iom. 03081
Bottom
03082
Top
TUOMAS: Pois! sanon minä. TUOMAS. For! diras mi. 03082
Bottom
03083
Top
JUHANI: Älä astu tielleni nyt. Minä rakastan sinua, Tuomas veljeni. JUHANI. Ne malhelpu min nun. Mi amas vin, Tuomas, mia frato. 03083
Bottom
03084
Top
TUOMAS: En päästä sinua tekemään hirmutöitä. Riennä nyt vaan kanssani akkunasta ulos; tuollahan jo pelto-murulla kaapaisevat toiset. Tule! TUOMAS. Mi ne permesas, ke vi faru krimegon. Rapidu nur kun mi tra la fenestro eksteren; tie sur la kampo Ia aliaj jam kuras. Venu! 03084
Bottom
03085
Top
JUHANI: Hellitä! Mitä pelkäät sinä hirmutöitä? Hänen otan vaan koreasti polvilleni, nostan ylös takkinsa pitkät liepeet ja nassielen häntä paljaalla kämmenelläni, ja totta on tekevä tämä kämmen. Hellitä, armas veljeni, muutoin sydämmeni halkee kuin Korkin säkkipilli. Hellitä! sinä näet kuinka pääni höyryy. JUHANI. Delasu min! Kiajn krimegojn vi timas? Lin mi prenos nur bele sur miajn genuojn, levos liajn longajn baskojn kaj batetos lin per nura mano, kaj pravon faros ĉi tiu mano. Delasu, mia kara frato, en alia okazo mia koro krevos kiel la sakfluto de Korkki, la estono. Delasu! vi vidas kiel mia kapo vaporas. 03085
Bottom
03086
Top
TUOMAS: Olemmepa ikuiset vihamiehet, ellet tottele minua nyt. Huomaa mitä sanoin. TUOMAS. Ni estos ĉiamaj malamikoj, se vi ne obeas min nun. Rimarku, kion mi diras. 03086
Bottom
03087
Top
JUHANI: Mennään sitten. Mutta enpä suostuisi tähän, jos en sydämestäni sinua rakastaisi. JUHANI. Nu, ni iru do. Sed mi ne konsentus, se mi ne tutkore amus vin. 03087
Bottom
03088
Top
Cessant de parler, ils s’élancèrent par la fenêtre et coururent à toutes jambes à travers le champ de pommes de terre du chantre. Les cailloux volaient sous leurs pas, les mottes de terre étaient projetées en l’air, et bientôt ils disparurent entre les aulnes touffus. Furibond, le chantre se précipita dans la chambre, brandissant sa lourde canne de rotin. D’une voix forte, violente, i! appela les déserteurs, mais en vain. Les frères se faufilèrent hors du taillis d’aulnes, détalèrent sur un terrain pierreux, parsemé de rochers, puis traversèrent un étroit bosquet de genévriers, débouchèrent sur la vaste prairie de la cure, bordée de roseaux, franchirent un pré qui sonnait creux sous leurs pieds et s’arrêtèrent enfin sur le chemin sablonneux qui longe la lande inclinée de Sonnimäki. Ils gravirent les éboulis et atteignirent la crête de la colline ; et là, ils décidèrent de camper sous les grands pins, parmi les bruyères. Bientôt, la fumée de leur feu tournoyait au-dessus de la cime des arbres. Ili silentiĝis, sin jetis tra la fenestro eksteren kaj kuris rapide trans la terpomkampon de la kantoro. Sur la kampostrio ŝtonetoj tintis, terbuletoj flugis alten en la aero, kaj baldaŭ ili malaperis unu post alia en densa alnaro. Tiam la kantoro kun aspekto de kolerego kure eniris, svingante en sia mano dikan kanbastonon. Per alta, krieganta voĉo li vokis la for-kurintojn, sed vane. La fratoj rapidis for el la alnaro kaj kuris trans ŝtonan regionon, poste tra densa juniperaro, poste trans la vastan, kanbordan herbejon Neulaniemi de la pastrejo, fine trans ebenan, resonantan maldensejon, kaj staris sur la sabla vojo ĉe la klina erikejo Sonnimaki. Supren laŭ la rondŝtona deklivo ili paŝis kaj atinginte la dorson de la erikejo, ili decidis konstrui bivakon sub la pinoj; kaj baldaŭ ŝvebis fumo de ilia fajro supren al la arbopintoj. 03088
Bottom
03089
Top
L’endroit où les frères s’étaient installés dominait les environs. Derrière la colline, on voyait le toit à pan coupé de la cure, la maisonnette rouge du chantre sur une éminence, et le grand village, et là-bas, au milieu des sapins, l’église de pierre, magnifique, imposante. Plus loin, on apercevait aussi un lac aux îles innombrables, ridé par une brise légère qui soufflait doucement et paisiblement dans l’air serein et caressait le lac, les prairies et les forêts, les pins de Sonnimäki où les frères se reposaient et rôtissaient des raves sur un brasier flamboyant. Alta estis la regiono, kie la fratoj bivakis. De tie estis vi-debla malantaŭ altajo la mansarda tegmento de la pastrejo, sed sur Ia supro de altaĵo Ia ruĝa domo de la kantoro, la granda preĝeja vilaĝo, kaj tie inter piceoj la ŝtona preĝejo de la paroĥo, solena, impona. Ankaŭ vidiĝis multinsuleta lago, kiun trakuris vento nordorienta, blovante intense sub la klara ĉielo, blovante trans la lagon, trans herbejojn kaj arbaron, trans la pinaron de Sonnimaki, kie la fratoj nun ripozis kaj rostis rapojn ĉe flamanta fajro. 03089
Bottom
03090
Top
JUHANI: On va faire un vrai festin de roi. JUHANI. Nun ni manĝos vere reĝan manĝaĵon. 03090
Bottom
03091
Top
TIMO: Un vrai banquet de messieurs. TIMO. Veran sinjoran tagmanĝon. 03091
Bottom
03092
Top
JUHANI: Nous avons de la viande dans nos sacs et des raves sous la cendre ; elles seront cuites à point dans un instant. JUHANI. Brutviandon el la saketo kaj rapojn el la cindro. Ili estos tuj pretaj. 03092
Bottom
03093
Top
Le vent soufflait et courbait la cime des bois,
De ma bien-aimêe au loin, j'entendis la voix.
Pintoj de arboj kurbiĝas dum vento ciklonas,
Fore la voĉ’ amatina nun sonas ...
03093
Bottom
03096
Top
On a été stupides comme des bœufs de rester assis sur un banc chez le chantre, le livre en mains, pendant deux mortelles journées. Kia obstina malsaĝo de ni, sidi sur Ia benko de la kantoro kun abocolibro en la mano, sidi du diablajn tagojn. 03097
Bottom
03097
Top
EERO: Oui, mais c’était une autre affaire de rester debout dans le coin ! EERO. Sed stari en lia pordangulo, tio estas io alia. 03098
Bottom
03098
Top
JUHANI: Très bien, mon petit Eero, mon sape Eero, mon Eero de six pouces, espèce de gringalet. Dans le coin ! Sacré bougre, ;je vais t’apprendre ! JUHANI. Bone, mia eta Eero, vi mia saĝa, eta Eero, mia sescola eta Eero, vi pigmeo. En la pordangulo de la kantoro! Mi vin, diablon, instruos. 03099
Bottom
03099
Top
AAPO: Doucement, doucement, païens que vous Aies. AAPO. Silentu, silentu, vi paganoj! 03100
Bottom
03100
Top
TUOMAS: Ne t’irrite pas, Juhani, et fiche-toi de hős bavardages. TUOMAS. Sidu trankvile, Juhani, kaj ne aŭskultu liajn dirojn. 03101
Bottom
03101
Top
JUHANI: Enlève ta casquette quand tu manges, malotru. JUHANI. Deprenu la ĉapon de via kapo dum vi manĝas, vi bulaĉo. 03102
Bottom
03102
Top
TUOMAS: Ote ta casquette, je te le dis aussi. TUOMAS. Deprenu la ĉapon de via kapo, diras ankaŭ mi. 03103
Bottom
03103
Top
JUHANI: C’est bien ; il te faut obéir, il n’y a pas A tortiller. JUHANI. Bone. Obei vi devas; senhezite. 03104
Bottom
03104
Top
SIMEONI: Toujours des querelles, de stupides querelles ! Si seulement Dieu pouvait une bonne fois illuminer vos cœurs et vos âmes ! SIMEONI. Ciam nur kverelado, nur kverelado. Dio lumigu iam vian animon kaj spiriton! 03105
Bottom
03105
Top
JUHANI: Il nous cherche toujours noise. JUHANI. Ciam li estas incitanta lignero. 03106
Bottom
03106
Top
EERO: Et vous, vous avez toujours vos maudites bouches pleines de : ce bout d’homme, ce Petit Poucet, ce nabot d’Eero. C’est pour ça que je suis devenu coriace. EERO, Ciam mi estas inter viaj malbenitaj dentoj »la gantaĉo Kaj dikfingreto, la eta butonulo Eero». Sed tial mi estas necedema. 03107
Bottom
03107
Top
JUHANI: Tu n’es qu’un méchant roquet, comme on t’appelait dans la chanson sur « La force des sept frères ». JUHANI. Vi estas kolera hundaĉo, kiel oni aŭdis en la kan-taĉo: «forto de sep viroj». 03108
Bottom
03108
Top
EERO: Je rends les morsures, et à belles dents. EERO. Mi respondas morde kaj akre. 03109
Bottom
03109
Top
JUHANI: Tu es rempli de fiel. JUHANI. Vi estas plena de amareco. 03110
Bottom
03110
Top
AAPO: Laisse-moi parler aussi. A mon avis, il y a une parcelle de vérité dans ce que dit Eero. En effet, ce fiel qu’il déverse parfois autour de lui, c’est peut-être nous surtout qui l’avons préparé. Rappelez-vous aussi que nous sommes tous les créatures d’un même créateur. AAPO. Permesu ankaŭ al mi diri vorton. Eero diris ion, en kio laŭ mia opinio estas iom da vero. Vidu.- Ia amarecon, kiun li ofte disdonas ĉirkaŭ si, ni eble mem multekuiris. Ni memoru: ni estas ĉiuj kreitajoj de la sama Kreinto. 03111
Bottom
03111
Top
TIMO: Très juste. Si j’ai deux nez, l’un comme un sabot et l’autre comme une demi-miche de pain, est-ce que ça regarde les gens ? Je les porte moi-même. Mais fichons-nous des nez et des pieds, des créateurs et des créatures. Tiens, Juhani, prends cette rave tendre comme dii beurre et casse-lui les reins sans te soucier des stupidités débitées par Eero. Il est jeune et déraisonnable. Mange, frère. TIMO. ĉuste tiel. Se mi havas du «nazegojn, unu kiel ŝu-modelilo kaj alian kiel duonpano», ĉu tio koncernas aliajn? Mem mi ilin portas. Sed ni lasu jam al infero la nazojn kaj la na-zegojn, la Kreintojn kaj la kreitaĵojn. Jen, Juhani, ĉi tie vi ri-cevas rapon, molan kiel fungo. Kaptu ĝin je la nuko kaj ne atentu la dirojn de tiu sentaŭgulo. Li estas juna kaj senpru-denta. — Manĝu, mia frato. 03112
Bottom
03112
Top
JUHANI: Syön kyllä. JUHANI. Certe mi manĝos. 03113
Bottom
03113
Top
TIMO: Nyt elämme kuin häissä vaan täällä korkealla, kaikuvalla mäellä. TIMO. Nun ni vivas kvazaŭ en edziĝofesto ĉi tie sur la alta resonanta erikejo. 03114
Bottom
03114
Top
JUHANI: Kuin taivaan häissä. Mutta rääkättiinpä meitä äsken vielä oikein surkeasti helvetissä tuolla alhaalla. JUHANI. Kvazaŭ en ĉiela edziĝofesto. Ni jus estis tur-mentataj terure en la infero tie malsupre. 03115
Bottom
03115
Top
TIMO: »Toisinaan alaslasketaan, toisinaan ylösnostetaan» tässä maailmassa. TIMO. »Alternas leviĝo kun malleviĝo» en ĉi tiu mondo. 03116
Bottom
03116
Top
JUHANI: Niin on laita. Mitä sanot, veli Aapo? JUHANI. Tia estas la afero. Kion diras vi, frato Aapo? 03117
Bottom
03117
Top
AAPO: Olenpa koettanut parastani, mutta turhaan. Nyt suutun kuitenkin kerran ja heitän elomme haaksen perämelan kohtalon kouraan. Tässä istun. AAPO. Mi penis fari mian plejbonon, sed vane. Nun mi ekkoleras kaj jetas Ia direktilon de nia vivŝipo en la manon de la sorto. ĉi tie mi sidas. 03118
Bottom
03118
Top
JUHANI: Tässä istumme ja tuossahan makaa jalkaimme alla koko maailma. Tuolla punoittaa lukkarin talo kuin punainen kukko ja tuolla kohoo korkeuteen Herran temppelin torni. JUHANI. ĉi tie ni sidas kaj tie kuŝas sub niaj piedoj la tuta mondo. Tie ruĝas la domo de la kantoro kvazaŭ ruĝa koko, kaj tie leviĝas al la alto la turo de la templo de Dio. 03119
Bottom
03119
Top
AAPO: Senpä temppelin juurella kerran istumme häpeän mustassa puussa, istumme niskat kyyryssä, kuin seitsemän variksen-poikasta aidalla, ja kuulemme ihmisten, osoittaen sormellansa, lausuvan: tuossa istuvat Jukolan laiskat veljekset. AAPO. Ce tiu templo ni iam sidos en nigra piedtrabo, sidos kun kurbaj nukoj kiel sep kornikidoj sur barilo, kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldiligentaj fratoj de Jukola. 03120
Bottom
03120
Top
JUHANI: Il ne poindra jamais le jour où les enfants de Jukola seront assis dans les noirs ceps d’infamie, le dos arrondi comme des jeunes corbeaux et entendront les gens dire en les montrant du doigt : Voilà les sept paresseux de Jukola. Ce jour ne poindra jamais, j’irais plutôt me pendre ou filerais au bout du monde, manier le fusil dans le bataillon de Heinola. JUHANI. Neniam estos tiu tago, kiam la filoj de Jukola, kun kurbaj nukoj kiel kornikidoj, sidos en la nigra piedtrabo de honto kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldillgentaj fratoj de Jukoln. Tiu tago ne estos, pli volonte mi min pendigos, aŭ marŝos ĝis la mondfino, al la bata-liono de Heinola por svingi pafilon. »Kial mi zorgus, junpeto-lulo». Nun, fratoj, ĉar ni jam manĝis, ni kantu, sonigu ke tre-mos la erikejo. 03121
Bottom
03121
Top
SIMEONI: Siunataan itsemme ja nukutaan. SIMEONI. Ni nin benu kaj ekdormu. 03122
Bottom
03122
Top
JUHANI: Ensin lauletaan: »Mitä minä huolin». Karastappas kurkkuas, Timo. JUHANI. Unue ni kantos: »Kial mi zorgus». Sonorpretigu vian gorĝon, Timo. 03123
Bottom
03123
Top
TIMO: Minä olen valmis. TIMO. Mi estas preta. 03124
Bottom
03124
Top
JUHANI: Entäs Eero-poika? Olemmehan ystävät taas? JUHANI. Kaj Eero-knabo? Ni ja estas amikoj ree? 03125
Bottom
03125
Top
EERO: Ystävät ja veljekset. EERO. Amikoj kaj fratoj. 03126
Bottom
03126
Top
JUHANI: Kaikki hyvin. Mutta kruuvaappas kurkkuas. JUNANI. Cio bone. Sed ŝraŭbregulu vian gorĝon. 03127
Bottom
03127
Top
EERO: Se on jo täydessä tämmingissä. EERO. Ci estas jam en plena agordo. 03128
Bottom
03128
Top
JUHANI: Hyvä! Ja kuullelkoot nyt toiset kuinka hongisto remuaa.--Nyt pojat! JUHANI. Bone! Kaj aliaj aŭskultu nun kiel bruas la pinaro. — Nun, knaboj! 03129
Bottom
03129
Top
Mitä minä huolin, veitikka nuori,
Jolla on rinta kuin Tunturi-vuori?
Frallaralla rallaralla rallarallalaa!

Heinolan pokkojen uhkeaan joukkoon
Pois minä lähden, tyttöjen houkko;
Frallaralla rallaralla rallarallalaa!

Eipä mua peljätä piispa, ei pappi;
Kohta on ylläni sankarin takki.
Frallaralla rallaralla rallarallalaa!

Juokseppas, Rusko, ja pyöritä pyörää;
Keisarin knalleja karsitaan syömään.
Frallaralla rallaralla rallarallalaa!

Mitä minä huolin, veitikka nuori,
Jolla on rinta kuin Tunturin vuori?
Frallaralla rallaralla rallarallalaa!
Kial mi zorgus, junpetolulo,
kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!

A1 regimento mi min altiros,
Kaj de knabinoj, stultulo, foriros.
Fralarala ralarala ralaralala!

Min episkopo nek pastro timigos;
Baldaŭ mi jakon heroan alligos.
Fralarala ralarala ralaralala!

Rapidu, Brunulo, turniĝu la radoj;
Ni iros por manĝi el reĝaj orpladoj.
Fralarala ralarala ralaralala!

Kial mi zorgus, junpetolulo,
Kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!
03130
Bottom
03150
Top
JUHANI: Juuri niin! Kas tässähän on meidän hyvä olla. JUHANI. ĉuste tiel! Jen, ĉi tie estas bone por ni restadi. 03151
Bottom
03151
Top
SIMEONI: Vous faites autant de vacarme qu’une légion de diables. Silence, silence, voici des gens ! SIMEONI. Malpii da voĉo, malpli da voĉo! Vi ja bruadas kvazaŭ legio da koboldaĉoj. — Sed silenton, silenton! tie venas homoj. 03152
Bottom
03152
Top
JUHANI: Des gens ? Regarde mieux, tu reconnaîtras une bande de tsiganes, le Régiment de Rajamäki. JUHANI. Homoj? Rigardu pli bone kaj vi vidos amason da ciganoj, vi vidos la «Regimenton de Rajamaki». 03153
Bottom
03153
Top
La troupe qui s’approchait était une famille vagabonde, originaire d’une petite cabane plantée sur la colline de Rajamäki ; c’est pourquoi tout le monde l’appelait le Régiment de Rajamäki. Mikko [Michel], son chef et maître, est connu partout à la ronde ; il est petit, mais agile, toujours coiffé d’un feutre noir. Au cours de ses expéditions, il vend de la poix, fait le magnin et manie habilement le couteau tranchant du châtreur. Il exerce aussi les fonctions de musicien et racle souvent son violon rouge foncé dans les bals ou les fêtes de récoltes, arrosant son gosier avec tout ce qu’on veut bien lui offrir. Sa femme Kaisa [Catherin], vieille acariâtre au museau noirci par le tabac, est une ventouseuse réputée. Rares sont les étuves qu’elle ne chauffe pas en passant pour y ventouser les femmes de la contrée. Alors sa hachette danse, sa bouche suce et claque et son visage souillé de tabac sue terriblement ; mais son bissac se gonfle de cadeaux. Ils ont une ribambelle d’enfants qui les accompagnent dans leurs courses de village en village, de ferme en ferme. Deux d’entre eux peuvent déjà marcher et gambadent joyeusement autour de leurs parents le long du chemin, tantôt devant, tantôt derrière ; les trois cadets sont transportés comme des bagages sur la charrette de leurs père et mère, et Kaisa tire entre les brancards, tandis que Mikko pousse par derrière avec son bâton. Il y a toujours du vacarme par où passe la troupe de Rajamäki, et un farceur avait composé sur ce régiment une longue chanson satirique. — Telle est la bande bruyante qui longe à présent le chemin au pied de la colline de Sonnimäki, dans la direction du village, pendant que les frères, gais comme des pinsons, célèbrent leur libération au sommet de la colline. La karavano, kiu proksimiĝis, estis vaganta familio, loĝanta en kabano sur deklivo en Rajamaki, pro kio la mondo ĝin nomis la regimento de Rajamaki. Gia estro kaj mastro estas Mikko, de ĉiuj konata, malaltkreska sed vigla viro kun nigra feltĉapelo sur la kapo. Li vendas dum siaj migradoj peĉon kaj uzas lerte tranĉilon de kastristo. Li praktikadas ankaŭ metion de violonisto, ludaĉas ofte tiun nigreruĝan gajigilon ĉe dancoj kaj laborfestenoj, sensoifigante sian gorĝon ĉiam laŭ regaloj. — Sed bona kupistino estas lia ino Kaisa, flartabakvizaĝa, kolerema edzino. Ne estas multaj ŝvitbanejoj, kiuj dum ŝia ĉeesto ne estus fumigataj por esti kupbanejoj por la maljunuli-noj de la regiono. Tiam saltetadas la hakileto de Kaisa, ŝia buŝo ŝmacadas kaj ŝia flartabaka vizaĝo ŝvitas terure, sed ŝvelas ankaŭ la donacsaketo. Ili havas amason da infanoj, kiuj ilin akompanas dum iliaj migradoj el vilaĝo al vilaĝo, el domo al domo. Du el ili jam mem iras, saltadas gajanimaj proksime ĉe siaj gepatroj sur la vojo, iam antaŭe, iam malantaŭe, sed la tri pli junaj estas transportataj kiel ŝarĝo desiaj gepatroj, kaj Kaisa ĉiam tiras ĉe la timonoj, Mikko puŝas per sia bastono malantaŭe. Forta estas la bruado tie, kie ia karavano de Rajamaki migras; kaj iu petolulo verkis pri tiu familio longan mokkanton kun nomo de la regimento. Estis la bruaĉanta trupo, kiu nun iris sur la vojo laŭ la rando de la erikejo Sonnimaki en direkto al Ia preĝeja vilaĝo, kiam la fratoj, gajaj kiel vir-ŝafoj, pasigis liberan momenton sur la alta dorso de Ia erikejo. 03154
Bottom
03154
Top
JUHANI: Holié ! Salut, illustre régiment, salut 1 JUHANI. Hej! saluton, vi konata regimento, saluton! 03155
Bottom
03155
Top
TIMO: »Hustote till?» sanoi Ruotsalainen. TIMO. «Hustote til» diris svedo. 03156
Bottom
03156
Top
EERO: »Kappusivai!» sanoi Ryssä. EERO. «Kappusivaj» diris ruso. 03157
Bottom
03157
Top
KAISA: Que voulez-vous, là-haut ? KAISA. Kion vi volas, vi tie supre? 03158
Bottom
03158
Top
EERO: Que maman vienne sucer une bonne corne de sang sur la fesse brune de frère Juhani. EERO. Ke avino venu kaj suĉfiksu fortan kornon al la bruna femuro de ĉi tiu frato Juhani. 03159
Bottom
03159
Top
JUHANI: Maman sucera et tapotera pendant que papa jouera, ça fera très bien ensemble. JUHANI. Avino suĉas kaj frapadas dum avo ludas, tio ja bone harmonias. 03160
Bottom
03160
Top
MIKKO: Allez au diable, chenapans de Jukola ! MIKKO. Diablo vin prenu, vi rabistoj el Jukola! 03161
Bottom
03161
Top
EERO: Le vieux ne veut pas jouer. Eh bien, on va chanter, nous, et une marche superbe. EERO. La maljunulo ne volas ludi. Nu, en tiu okazo ni kantu, kaj vere imponan marŝkanton. 03162
Bottom
03162
Top
JUHANI: Une marche superbe, pendant que le régiment de Rajamäki défilera devant nous. En avant la musique, Timo et Eero ! JUHANI. Veran marŝkanton, kiam preterpasas nin la regi. mento de Rajamaki. Nu, knaboj Timo kaj Eero! 03163
Bottom
03163
Top
Faut se mettre à rôder
Chez les villageois,
Pour châtrer, ventouser
Et vendre la poix.

Kaisa dans les brancards
Marche ventre à terre,
Mikko, le vieux soCilard,
Pousse par derrière.
Karavano al migrado
Vale, sur altajoj,
Por kastrado, por kupado,
Vendo de peĉaĵoj.

Kaisa forta ĉe timono,
Caron men tiraĉas,
Mikko puŝas per bastono
Kaj tabakon maĉas.
03164
Bottom
03174
Top
JUHANI: Juuri niin! Onpa tämä vähän lystillinen laulu-remputus. JUHANI. Custe tiel! Vere ĉi tiu estas iom gaja kantaĉo. 03175
Bottom
03175
Top
KAISA. Tietäkää, te sen vietävät siellä, että me kuljemme aina kunnialla, mutta te, te kiertelette ympäri ihmisten metsiä kuin ryövärit ja raatelevat pedot. Minä kuppaan, minä, ja teen terveyttä; Mikko kuohii, hän, ja tekee lihavia kaltteja, muhkeita härkiä ja komeoita ruunia, joilla ratsastelee kuningasten kuninkaat; se tietäkäät, te perkeleet. KAISA. Sciu, vi malbenitoj tie, ke ni iras ĉiam kun honesto, sed vi vagadas ĉirkaŭe en arbaroj de aliaj kiel rabistoj kaj diskarnantaj bestoj. Mi kupas, mi, kaj faras sanon: Mikko kastras, li, kaj faras grasajn porkojn, imponajn bovojn kaj pompajn ĉevalojn, sur kiuj rajdas reĝoj de la reĝoj; tion sciu, vi diabloj. 03176
Bottom
03176
Top
JUHANI: Pari värssyä sen saarnan päälle, pojat! Timo ja Eero, reippaat pojat! Yht'aikaa! JUHANI. Kdke da versoj sur tiun predikon, knaboj! Timo kaj Eero, bravaj knaboj! Samtempe! 03177
Bottom
03177
Top
Kaisa ventouse et crie,
Plante sa lancette ;
Mais sa patiente prie,
Supplie et tempête.

Mais quel est ce pétard
Dans la porcherie ?
Les gorets sans retard
Fuient vers leur truie.

Pourquoi donc ont-ils peur ?
Ils ont vu Mikko
Accourir avec ardeur,
Brandir son couteau.
Lipoj dikaj jam suĉadas,
Klakas hakileto;
Kaj virinoj babiladas
Sub la sangkorneto.

Sed en brutareja korto
Kia bru’ senbrida?
Diroj pri la porka sorto,
Pri la viv’porkida.

Kial bruas porkoj ĉie]
Kaj porkidoj kune?
Mikko la tranĉilon tie
Jam akrigas pune.
03178
Bottom
03193
Top
JUHANI: C’est vraiment un chant tout à fait amusant, n'est-ce pas, Mikko ? JUHANI. Vere komika kanto; tion oni ne povas nei, Mikko? 03194
Bottom
03194
Top
MIKKO: Ferme ta boite à mangeaille et apprends que tu as devant toi le célèbre Maître Mikko qui a pincé l’étalon du gouverneur sur un beau drap blanc sans répandre une seule goutte de sang ; et ce tour d’adresse lui a valu une procuration que l’empereur de Rome lui-même ne serait pas homme à violer. Voilà quel Mikko je suis. MIKKO. Fermu vian pantruon kaj sciu, ke ĉi tie estas la majstro-Mikko mem, kiu kastris la virĉevalon de la guber-niestro sur pura littuko, ne verŝante eĉ guton da sango. Kaj okaze de tiu faro li ricevis rajtigleteron, kiun ne povas rompi eĉ Ia roma imperiestro. Tia Mikko mi estas. 03195
Bottom
03195
Top
EERO: Hé ! ce brave Mikko avec sa vieille sorcière ! EERO. Ho vi duobla Kastristo-Mikko kun via sorĉistino. 03196
Bottom
03196
Top
KAISA: Faites attention que je ne vous change pas en une horde de loups comme le vieux tsigane qui a enchanté jadis une noce impudente. KAISA. Gardu vin, ke mi ne sorĉu vin luparo, kiel iam mal-junulaĉo tutan anaron de edziĝfesto. 03197
Bottom
03197
Top
JUHANI: Pour le moment je suis encore Jussi de .Tukola dans mon pantalon à moi, et j’espère, avec l’aide de Dieu, le rester longtemps. Quant à ta sorcellerie, ma pauvre vieille, il n’en sortira rien de plus que l’année dernière quand tu nous as prédit la fin du monde, ce qui a poussé bien des femmes à demander inutilement pardon à leurs maris pour toutes leurs méchancetés passées. JUHANI. ĉi tie mi|staras ankoraŭ kiel Jussi Jukola en mia propra pantalono, kaj per helpo de Dio, mi esperas stari ankaŭ en estonteco. Via sorĉartifiko, vi mizerulino, ne efikos pli, ol kiam*vi antaŭlastan jaron antaŭdiris por ni finon de la mondo’ kaj kaŭzis,- ke^multaj virinoj senutile' petis pardonon de la edzoj por sia ĝistiama malica konduto. 03198
Bottom
03198
Top
KAISA: Écoute donc ce que je te prédis maintenant. KAISA. JAŭdu, kion mi nun antaŭdiros. 03199
Bottom
03199
Top
EERO: Ennustatpa ja toivot meille lämpöisen saunan ja sinun itsesi meitä kuppailemaan niskaan. EERO. Vi antaŭdiros kaj esperas por ni varman ŝvitbanon kaj vin mem por kupi niajn nukojn. 03200
Bottom
03200
Top
JUHANI: Mutta se on hullu ennustus ja toivo. Tosin ai'on kotia tullessani lämmittää saunan ja kylpeä oikein herttaisesti, mutta Aatamin-frakkia niskassani en ensinkään mieli rikkoa. JUHANI. Sed tio estas malsaĝa antaŭdiro kaj espcro. Certe mi intencas hejti la ŝvitbanejon kaj baniĝi vere ĉarmc, sed la frakon de Adamo sur mia nuko mi tute ne volas difekti. 03201
Bottom
03201
Top
KAISA: Écoute, écoute ! Ton étuve périra par le feu, et par le feu aussi ta cabane, et toi-même, dans un état lamentable, tu parcourras les bois et les marais à la recherche d’un abri pour tes membres gelés. Ha ! Tu auras à livrer de sanglants combats aux hommes et aux fauves des forêts, et alors, essoufflé comme lin lièvre mourant, tu cacheras ta tête maudite sous les buissons. Écoute, et souviens-toi ! KAISA. Aŭdu, aŭdu! En fajron ŝanĝiĝos via ŝvitbanejo kaj en fajron ankaŭ via domo, kaj en mizcra stato vi mem ekiros por vagi tra arbaroj, marĉegoj Raj ŝlimejoj, serĉante ŝirmon al vla frostiĝanta korpo. Ho, sange vi devos ankoraŭ batali kun homoj kaj arbaraj bestoj, kaj poste spiregante kvazaŭ mortonta Ieporo klini vian malbenitan kapon en arbetajon. Ci tion vi aŭdu kaj memoru. 03202
Bottom
03202
Top
JUHANI: Mene helvettiin... JUHANI. Iru en inferon ... 03203
Bottom
03203
Top
TUOMAS: Vaikene jo, vaikene! TUOMAS. Silentu jam, silentu! 03204
Bottom
03204
Top
SIMEONI: Sinä jumalaton, villitty! SIMEONl. Vi malpiulino, sovaĝulino! 03205
Bottom
03205
Top
JUHANI: Va dans les flammes rouges de l’enfer ! Va chez le chantre et donne-lui avec tes sortilèges des oreillons éternels dans la gorge ! JUHANI. Iru en fajroruĝan inferon! Iru al la kantoro kaj sorĉu en la gorĝon de la kantoro ctcrnan porkŝvelaĵon. 03206
Bottom
03206
Top
EERO: Oui, pour qu’il chante comme un vieux verrat dentu entre les pattes de Mikko. EERO. Ke li kantu kvazaŭ maljuna, ŝirdenta virporko en la ungoj de Mikko. 03207
Bottom
03207
Top
JUHANI: C’est ça ! Et chez le pasteur, cet hypocrite, ce cafard, cet arrogant pasteur gras à lard... qu’est-ce qu’on va lui souhaiter, dis, Eero ? JUHANI. Jes! kaj por la prcposto, por tiu hipokrita, fals-virta kaj riĉa graso- ja kolbaspreposto ... Kion ni decidu por li? Diru Eero. 03208
Bottom
03208
Top
EERO: Tapahtukoon hänelle paisti-kinkerillä niinkuin tapahtui ennen puplikaanille Oulun portilla: tulkoon hänen säkkiinsä aika kissapiirakka. EERO. Al li okazu ĉe rostaĵkolekta legekzameno kicl okazis iam al impostisto ĉe pordego de Oulu: venu en lian sakon granda katpasteĉo. 03209
Bottom
03209
Top
JUHANI: Niin! Paltamon kalakukko, näetkös, jossa kissa, karvainen kissa on moskana sisällä. JUHANI. Jes! Fiŝpasteĉo de Paltamo, ĉu vi komprenas, en kics intcrno estas kato, kato kun sia felo kicl cnmetaĵo. 03210
Bottom
03210
Top
EERO: Qu’il fasse un sermon si furibond et si endiablé, que sa grasse bedaine éclate, crève avec un bruit formidable. EERO. Kaj pro tio li verku postvenontan dimanĉon pun-predikon tiel koleran kaj fanatikan, kc disfendiĝos lia grasa ventro, ŝiriĝos nur unu fojon eksplodante. 03211
Bottom
03211
Top
JUHANI: Oui, et puis que le diable l’accueille, l’attrape par la peau du cou et le fasse voler, comme il fait habituellement pirouetter les pasteurs. JUHANI. Jes! kaj poste koboldaĉo Iin prenu sur sian nukon kaj svingu lin, kiel kutimas la diablo svingi pastron. 03212
Bottom
03212
Top
EERO: Et qu'il le fourre en compagnie de l’homme riche, ce pasteur riche et puissant ! EERO. Ĉii forportu la potencan kaj riĉan preposton por esti kamarado de la riĉa homo. 03213
Bottom
03213
Top
JUHANI: Siinähän ovat terveiset, joita pyydämme sinun saattamaan koreasti esiin sekä lukkarille että rovastille. Ja jos kaiken tämän teet, niin saatpa sitten noitua minun itseni vaikka sudeksi, niinkuin uhkasit. JUHANI. Jen estas salutoj, kiujn ni petas vin transdoni bele kaj al la kantoro kaj al la preposto. Kaj se vi ĉion tion faros, vi sorĉu min mem eĉ lupo, kiel vi minacis. 03214
Bottom
03214
Top
EERO: Sudeksi niin ahneeksi, että hän kerralla nielee kitaansa koko Rajamäen rykmentin. EERO. Lupo tiel manĝegema, kc ĝi per unu fojo englutos en sian faŭkon la tutan regimenton de Rajamaki. 03215
Bottom
03215
Top
JUHANI: Niin! ja vielä sarvi-säkin kaupan päälle. JUHANI. Jes! kaj ankaŭ Ia kornsakon kiel aldonaĵon. 03216
Bottom
03216
Top
EERO: Vielä pikipussinkin paakelssina. EERO. Ankaŭ la peĉsaketon kiel torton. 03217
Bottom
03217
Top
JUHANI: Niin juuri, sinä vasaran-poika! JUHANI. Custe tiel, vi martclulo. 03218
Bottom
03218
Top
KAISA: Très bien ! Le pasteur et le chantre recevront bientôt vos salutations, et cette soupe, vous l’avalerez bien un jour, crapules que vous êtes ! Lance-leur une pierre comme adieu, Mikko, et tâche de leur fendre le crâne. KAISA. Cio bone! la preposto kaj la kantoro ricevos de vi viajn salutojn, kaj tiu supo estos iun fojon en via taso, vi malbenitoj! Donu al ili forregalon el ŝtono, Mikko, donu ke la kranio malfermiĝos! 03219
Bottom
03219
Top
MIKKO: Voici un bon caillou comme fait sur commande. — Attrapez, boucs puants ! En avant, Kaisa, filons à présent. MIKKO. Jen estas taŭga ŝtono, ĝuste kvazaŭ ordonite. Jen, vi, virkaproj de Pelttari! Marŝu, Kaisa! Nun ni ekiru. 03220
Bottom
03220
Top
JUHANI: Ce possédé ! Il lance des pierres, et il H’on est fallu de peu qu’elle ne m’arrive en plein front. JUHANI. Tiu sovaĝulo! Li jetis ŝtonon kaj ĝi preskaŭ frapis mian frunton. 03221
Bottom
03221
Top
EERO: Renvoyons-lui la balle. EERO. Ni resendu la pilkon. 03222
Bottom
03222
Top
JUHANI: Vise le vieux, que son chapeau dégringole. JUHANI. Rejetu ĝin al la maljunulo, ke lia ĉapelo ekflugos. 03223
Bottom
03223
Top
TUOMAS: Ne jette rien, garnement, si tu veux épargner ton toupet. TUOMAS. Ne jetu, knabo, se vi volas ŝpari vian kaphaŭton. 03224
Bottom
03224
Top
AAPO: Gredin, ne vois-tu pas qu’il y a des enfants ? AAPO. Vi ja vidas, vi fripono, ke tie estas infanoj. 03225
Bottom
03225
Top
JUHANI: Laisse ta pierre, ils détalent déjà si vile «pie la colline en tremble. JUHANI. Detenu vian ŝtonon, ili jam forrapidas, tiel ke la erikejo bruas. 03226
Bottom
03226
Top
SIMEONI: Malheur à vous, méchants, kalmouks, babouins ! De paisibles voyageurs ne peuvent pas même passer tranquillement devant nous sur le chemin. Brigands ! SIMEONI. Ho ve, vi maliculoj, vi kalmukoj kaj hund-kapuloj! Eĉ paca vojaĝanto ne povas honeste preterpasi nin sur la vojo. Ho vi rabistoj! 03227
Bottom
03227
Top
JUHANI: Moi qui ne loucherais pas un seul de leurs cheveux ? Mais, tu sais, quand un homme est bien excité et que des flots impétueux parcourent son corps vigoureux, alors, tu sais ce que ça veut dire. On est resté deux jours et deux nuits dans la prison. - Mutta lähetinpä lukkarille vallan uhkeita terveisiä sappeni lievitteeksi. JUHANI. ĉu mi, kiu ne kurbigus eĉ haron de ili? Sed vidu, kiam viro estas en vera kolero kaj teruraj ektremegoj iras tra lia bona korpo, tiam — jes vi tion scias. Du noktojn kaj tagojn sidis ĉi tiu knabo en arestejo. Sed mi sendis al la kantoro tute imponajn salutojn por kvietigi mian galon. 03228
Bottom
03228
Top
AAPO: Ja vielä hullumpia rovastille. Niitä terveisiä taidamme vielä katkerasti katua. AAPO. Kaj ankoraŭ pli malsaĝajn al ia preposto. Tiujn salutojn ni verŝajne iam ankoraŭ amare pentos. 03229
Bottom
03229
Top
JUHANI: »Mitä minä huolin, veitikka nuori?» Elämä, nuoren miehen elämä on juuri niinkuin tämä kaikuva, kohiseva nummi. Ja tuollahan koillisessa longoittaa Impivaaran töykeä vuori ja tuolla taasen luoteisessa läikkyy kirkon-kylän järvi ja vieläpä haamoittaa tuolla muitakin järviä, tuolla ilman rannalla kuin ikuisessa kaukaisuudessa. Kolistimen kolme järveä siellä silmäni näkee. JUHANI. »KiaI mi zorgus, junpetolulo?» La vivo, la vivo de juna viro estas ĝuste kiel ĉi tiu resonanta, susuranta erikejo. Kaj tie en la nordoriento vidiĝas la malafabla monto de Impi-vaara kaj tie en la nordokcidento ondas la lago de la preĝej-vilaĝo kaj eĉ aliaj lagoj estas tie malklare videblaj, tie ĉe la ĉielrando kvazaŭ en eterna malproksimo. La tri lagojn de Kolistin mia okulo tie vidas. 03230
Bottom
03230
Top
»Ei mun auta, ei mun auta,
Täytyy mennä järveen;
Kultani on niin vihainen
Ja puhisee kuin kärme».
»Jam nenio min nun helpas,
lagon salti devas;
karulino tre koleras kaj
serpente siblas.»
03231
Bottom
03236
Top
Tuon järven pinnallapa tuossa istuu usein lukkari-ukkomme ongen-pahla kourassa. Ah! könöttäisi hän siellä nyt ja minä olisin tuima tuulenpuuska, äkeä hirmu-myrsky kaakosta, niin tietäisinpä mitä kohden rynkäisin pauhinalla, ja pianpa puljahtelis kumossa lukkarin ruuhi. Sur tiu lago tie nia kantor-maljunulo ofte sidas kun fiŝkapta vergo en la mano. Ho! se li sidus nun tie kaj mi estus malmilda ventpuŝego, kolera uragano el sudoriento, mi scius, al kiu loko mi min jetus kun bruego, kaj baldaŭ renversiĝus la boato de la kantoro. 03237
Bottom
03237
Top
SIMEONI: Mikä synnillinen toivotus! SIMEONI. Kia peka deziro! 03238
Bottom
03238
Top
JUHANI: Sen minä tekisin, ruuhen minä kumoisin että kiehuisi vellinä järven vesi. JUHANI. Tiel mi farus, la boaton mi renversus tiel ke akvo bolus kiel laktosupo en la lago. 03239
Bottom
03239
Top
TIMO: Suden paistiksi koko mies. TIMO. Iĝu rostaĵo por lupo, la tuta viro. 03240
Bottom
03240
Top
JUHANI: Suden-kuoppaan hänen syöksisin ja itse paseerailisin riemuiten reunalla. JUHANI. En lupan enfalujon mi lin puŝus kaj mem mi promenadus ĝojante sur la rando. 03241
Bottom
03241
Top
AAPO: Kettu, kerran karhun pahan-suopa, narrasi kuoppaan kontio-kurjan. Kovin hän silloin nauroi ja käyskeli siinä ylhäällä ympäri ammottavan kuopan, haastellen pilkallisesti. Siitä astui hän ilveksen selkään, ilves vei hänen ylös korkeaan kuuseen, joka seisoi siinä lähellä. Rupesi laulamaan kettu iloissansa ja kutsumaan kokoon tuulia jokaisesta neljästä ilmasta; käski heitä soittamaan kuusen kanteletta hänen laulunsa mukaan. Tulivat pian itä, läntinen ja etelä, ja ankarasti kaikkui ja kohisi kuusi. Tuli myös voimallinen pohja, rynkäsi halki partaisen, pimeän korven, humisten ja ryskyin. Silloin kuusi pauhasi, vapisi ja kumartui syvään, murtui viimein ja kaatui kohden kuoppaa, viskaten kaatuessaan latvastansa ketun alas karhun syliin syvässä kuopassa. AAPO. Vulpo, maliculo, foje tromplogis urson en enfalujon, urson kompatindan. Multe la vulpo tiam ridis kaj promenadis supre ĉirkaŭ la granda kavaĵo, parolante mokeme. Poste ĝi sidiĝis sur la dorson de linko, ia linko ĝin portis supren sur altan piceon, kiu staris tie proksime. La vulpo komencis en sia ĝojo kanti kaj inviti ventojn el ĉiuj kvar direktoj; li ordonis ilin ludi la picean liuton iaŭ lia kanto. Baldaŭ venis la oriento, okcidento kaj la sudo kaj forte siblegis la piceo. Venis ankaŭ la forta nordo, kuregis tra la barba, malluma arbarego, zume-gante kaj bruegante. Tiam la piceo krakis, tremis kaj kliniĝis profunden, rompiĝis fine kaj renversiĝis en la direkto al la kavaĵo, ĵetante ĉe sia renversiĝo el la pinto ia vulpon mal-supren al la genuoj de Ia urso en la profunda kavaĵo. 03242
Bottom
03242
Top
TIMO: No peijakas! Mutta nyt? TIMO. Diablo prenu! Sed poste? 03243
Bottom
03243
Top
JUHANI: Kylläs tuon arvaat, kuinka nyt tapahtui. Kieppasi mar' karhu oikein rotevasti kiinni ketun kamarasta ja ravisti että hampaat helähti, niinkuin teki hyvä lukkari minulle.--Mutta ymmärränpä Aapon tarkoituksen. Hän tahtoi minua muistuttaa, että joka toiselle kuoppaa kaivaa, hän putoo siihen itse. Olkoon niinkin, mutta suden-kuopan saaliiksi lukkarin soisin vaan. JUHANI. Certe vi tion divenas, kio nun okazis. Pro Maria, la urso kaptis malmilde la vulpon kaj skuis tiel ke la dentoj klakis, kiel faris ia bona kantoro al mi. — Sed mi komprenas, kion Aapo celas. Li volis memorigi al mi ke, kiu fosas sub ali-ulo, falos mem en la foson. Estu eĉ tiel, sed mi dezirus,ke la kan-toro fariĝu kaptaĵo de lupa enfalujo. 03244
Bottom
03244
Top
TIMO: Nähdä lukkarin kuoppaan lötkähtävän, sitähän ei juuri minunkaan sydämeni vastaanlöis. Mutta en tuota ukko-rässyä sentähden kauankaan piinaisi tunkkaisessa kammiossa. Kaksi tuntia, kaksi tuntia vaan. Ja jääköön tämä tähän. Eläköön lukkari rauhassa, putoomatta edes närkästyneen sydämenikään kuoppaan. Mutta yhtä ihmettelen. Kuinka taidatte uskoa tuollaisia lorujuttuja kuin tämä ketusta ja karhusta. Voi veikkoset! eihän taida kettu edes joutaviakaan jaaritella, sitä vähemmin kutsua vielä tykönsä maailman tuulia. Te uskotte tämän, mutta minä päätän asian puhtaaksi valheeksi. TIMO. Vidi la kantoron fali en kavaĵon, tion ankaŭ mia koro ne kontraŭstarus. Sed mi tamen ne Ionge turmentus la mal-junan mizeruion en la malluma ĉelo. Du horojn, du horojn nur. Kaj estu jam sufiĉe. Vivu la kantoro en paco, sen falo eĉ en la kavaĵon de mia kolera koro. Sed unu afero min mirigas. Kiel vi povas kredi tiajn sensencaĵojn kiel ĉi tion pri vulpo kaj urso. Ho fratetoj! vulpo ne povas babili eĉ malgravaĵojn, an-koraŭ malpli inviti al si la ventojn de la mondo. Vi kredas ĉi tion, sed laŭ mia opinio la afero estas pura mensogo. 03245
Bottom
03245
Top
JUHANI: Se tiedetään, ettei Timon pää ole juuri terävimpiä tässä maailmassa. JUHANI. Oni scias, kc la kapo de Timo ne estas unu el la plej akraj en ĉi tiu mondo. 03246
Bottom
03246
Top
TIMO: Vaikk'ei. Mutta tällä päällä vaellan halki tämän maailman yhtä kunniallisesti kuin sinäkin taikka jokin muu, mies tai vaimo. TIMO. Eble. Sed kun ĉi tiu kapo mi migras tra ĉi tiu mondo egale honeste kiel vi aŭ iu alia, viro aŭ virino. 03247
Bottom
03247
Top
AAPO: Timo ei käsitä kuvausta. AAPO. Timo ne komprcnas Ia alegorion. 03248
Bottom
03248
Top
JUHANI: Ei ensinkään se poika parka nyt käsitä. Mutta katsoppas jos selitän sinulle seikan. Tapaus ketusta ja karhusta on arvattavasti niistä ajoista, joina kaikki luontokappaleet ja vielä puutkin taisivat puhua, niinkuin vanhassa testamentissa kerrotaan; ja sen olen kuullut vainaalta sokea-enoltamme. JUHANI. Tute neniom tiu mizera knabo nun komprenas. Sed vidu, se mi klarigos al vi la aferon. La rakonto pri vulpo kaj urso estas verŝajnc el tiuj tempoj, kiam ĉiuj bestoj kaj eĉ la arboj scipovis paroli, kicl estas rakontate en la malnova testamento; kaj tion mi aŭdis de nia mortinta blinda onklo. 03249
Bottom
03249
Top
AAPO: Ethän käsitä nyt sinäkään satua ja sen tarkoitusta. AAPO. Eĉ vi nun ne komprenas la fablon kaj ĝian sencon. 03250
Bottom
03250
Top
TIMO: Mutta kuitenkin »pata kattilaa soimaa; musta kylki molemmilla». TIMO. Sed »poto riproĉas kaldronon kaj mem havas nigran mentonon». 03251
Bottom
03251
Top
JUHANI: Mielitkö viisastella, mies? Mutta usko minua, niin kiitänpä Jumalaa siitä, etten ole niin tyhmä kuin sinä, Timo-poloinen. JUHANI. Cu vi volas sofisti, viro? Sed kredu al mi, mi dankas Dion pro tio, ke mi ne estas tiel malsaĝa kiel vi, Timo mizerulo. 03252
Bottom
03252
Top
TIMO: Vaikka et ole; enpä siinä mitään vaaraa näekkään. TIMO. Nu, estu tiel; mi ne vidas ian danĝeron en tio. 03253
Bottom
03253
Top
EERO: Tee sinä, Timo, niinkuin puplikaani ennen: lyö ainoastaan vasten rintaasi, ja saadaanpa nähdä, kumpi teistä tästä parempana miehenä kotia marssii. EERO. Faru vi, Timo, kiel impostisto iam: nur frapu sur via brusto kaj ni vidos, kiu el vi malsuprenirinte hejmen estos pravigita pli ol la alia. 03254
Bottom
03254
Top
JUHANI: Aih! joko sattui pikku-Eeroonkin, sinä puplikaani itse? JUHANI. Aj! ĉu jam eĉ la etulo Eero estis trafita, vi impost-isto mem? 03255
Bottom
03255
Top
EERO: Sattui oikein makeasti itse puplikaanien päämieheen, tuohon pikku-Zakeukseen. EERO. Trc dolĉc estis trafata la ĉefimpostisto mem, la mal-granda Zakĥeo. 03256
Bottom
03256
Top
JUHANI: Minä en huoli sinun Zakeuksistas ja makeuksistas, vaan panen itseni makeasti nukkumaan. Selin tahdon teihin kääntyä ja maata kuin viholais-pesä kinoksen alla.— Maintenant je vous tourne le dos et me mets à roupiller comme une fourmilière sous la neige. Que Dieu nous aide ! nous nous sommes installés dans un endroit funeste. JUHANI. Min ne interesas viaj Zakĥeoj kaj dolĉejoj, sed mi kuŝiĝos por dolĉe dormi. Dorse kontraŭ vi mi volas min turni kaj kuŝi kicl formikejo sub neĝo. Sed — Dio nin helpu! ni haltis en terura loko. 03257
Bottom
03257
Top
AAPO: Pourquoi ? AAPO. Kial? 03258
Bottom
03258
Top
JUHANI: Voilà ce rocher extraordinaire et effrayant qui renvoie toujours un écho si triste quand sonnent les cloches de l’église. Regardez ces yeux qui sont sans cesse fixés sur nous. Je commence à avoir peur. Filons, au nom do Dieu. JUHANI. Tie ja estas la stranga, teruraspekta ŝtono, kiu ĉiam donas funebran respondon al la muĝado de la preĝejaj sonorilegoj. Kaj vidu la okulojn, kiuj fikse nin rigardas de tie senĉese. Mi teruriĝas. Ni foriru en la nomo de la Sinjoro! 03259
Bottom
03259
Top
TUOMAS: Restons tranquilles. TUOMAS. Ni sidu trankvilaj. 03260
Bottom
03260
Top
JUHANI: Mais il y a ici un homme des bois cruel et colérique. JUHANI. Sed la arbara spirito estas ĉi tie severa kaj ko-lerema. 03261
Bottom
03261
Top
AAPO: Seulement envers ceux qui blasphèment ou profèrent des impiétés. Tu ferais donc bien de prendre garde. Il y a sur les images imprimées dans cette pierre un conte qui date de temps très éloignés. AAPO. Nur al tiuj, kiuj blastemas aŭ faras alian malpiaĵon. Tial gardu vin kontraŭ tio. Sed la rakonto pri la figuroj tic en la flanko de Ia ŝtono estas historio ci malproksimaj tcmpoj. 03262
Bottom
03262
Top
LAURI: Veux-tu nous le raconter? LAURI. Cu vi volas rakonti ĝin al ni? 03263
Bottom
03263
Top
AAPO: Regardez d’abord attentivement le rocher. Voyez-vous là ces quatre points dorés, brillants ? Ce sont les yeux charmants de deux amoureux, une délicate jeune fille et un fier garçon ; vous discernez aussi leurs images dessinées sur la pierre. Examinez-les en fermant à demi les yeux ; on les voit enlacés dans un tendre embrassement. Mais plus bas, sous les pieds des jeunes amants, gît un vieux guerrier, accroupi et transpercé par une épée. AAPO. Sed rigardu unue pli atcntc la ŝtonon. Tic vi vidas kvazaŭ kvar orajn, brilantajn punktojn. Ili cstas la okuloj de geamantoj, de bela junulino kaj brava junulo; kaj ankaŭ iliajn bildojn vi vidas desegnitaj sur la ŝtono. Rigardu iiin pcr duonfermitaj okuloj. Tic ili sidas kunigitaj en ama ĉirkaŭ-preno. sed pli malsuprc, ĉe la piedoj de la gejunuloj kuŝas kurbiĝinta kaj per glavo trapikita maljuna viro. 03264
Bottom
03264
Top
TIMO: C’est bien comme tu dis. TIMO. Custe kiel vi diras. 03265
Bottom
03265
Top
LAURI: Il me semble aussi voir quelque chose de semblable. Mais raconte ton histoire. LAURI. lon tian ankaŭ mi kredas vidi. Sed rakontu la afcron. 03266
Bottom
03266
Top
Aapo leur fit alors le récit suivant : Aapo prezentis al ili la sekvantan rakonton. 03267
Bottom
03267
Top
Il y avait une fois près d’ici un château superbe, dont le maître était un seigneur riche et puissant. Il avait pour belle-fille une orpheline suave et gracieuse comme l’aurore. Un jeune homme l’aimait, mais le redoutable seigneur, dans le oœur duquel l’amour n’avait jamais trouvé place, les haïssait tous deux. La vierge aimait aussi son noble soupirant, et ils se îencontraient souvent ici, sur la colline sonore, où ils se donnaient rendez-vous au pied même de ce rocher. Mais le beau-père, qui avait fini par découvrir le commerce clandestin des deux amoureux, prononça dans l’oreille de la jeune fille un serment terrible : « Ma fille, dit-il, prends garde que je ne vous surprenne pendant que vous vous embrassez dans la nuit des bois. Sache que mon épée vous unirait alors sur-le-champ dans une mort sanglante. J’en fais le serment solennel. » Il parla ainsi, et elle frémit d’horreur en entendant ce serment. Mais elle ne put pourtant oublier l’ami de son cœur ; au contraire, son amour pour lui devint toujours plus ardent. Staris ĉi tie proksime iam impona kastelo, kaj la sinjoro de tiu kastclo estis riĉa kaj potenca viro. Li havis duonfilinon, senpatrinan, sed ĉarman kaj belan kicl matcno. La junulinon amis junulo, sed la junulon kaj la junulinon malamis la terura mastro de la kastelo, en kics koro ne estis loko por amo. Sed ankaŭ la filino amis la noblan junulon; kaj iii oftc rcn-kontiĝis sur ĉi tiu resonanta erikejo, kaj ĝuste ĉe tiu ŝtono estis ilia renkontejo. Sed la patro sciiĝis pri la sekreta ligo de la gejunuloj kaj li diris fojc en la orelon de la junulino teruran ĵuron. »Mia filino», li diris, «gardu vin, ke mi ne trovu vin en ĉirkaŭpreno en nokto de arbaro. Sciu, kc mia glavo tuj vin edzinigos al sanga morto. Tion mi promesas kaj sanktc ĵuras.» Tiel li diris, kaj la junulino teruriĝis aŭdintc la ĵuron. Tamcn ŝi ne forgesis la amikon de sia koro, kaj pii arda fariĝis ŝia amo. 03268
Bottom
03268
Top
C’était une calme nuit d’été ; la jeune fille eut le prèssentiment que son amoureux se promenait sur la colline, attendant son adorée. Dès qu’elle supposa que tous les habitants du château étaient enfin plongés dans le plus profond sommeil, elle partit pour son rendez-vous d’amour, enveloppée dans un châle ample et léger. Elle sortit furtivement comme une ombre, disparut bientôt à l’orée du bois, où son voile bleu voltigea un instant entre les arbres couverts de rosée. Mais tous ne dormaient pas dans le château ; le seigneur était assis sur le bord de la fenêtre, épiant la jeune fille qu’il vit s’éloigner comme un fantôme nocturne. Après avoir ceint son épée et saisi son épieu, il se précipita dehors et s’enfonça dans la forêt sur les traces de la vierge. Un fauve assoiffé de sang poursuivait l’agneau aux doux yeux. Estis kvieta somernokto; venis en la bruston de la junulino antaŭscnto, ke Ia junulo iras sur la crikejo, atendante sian karul-inon. Finc, kiam ŝi krcdis, kc ĉiuj en la kastelo jam kuŝas en profunda dormo, ŝi ekiris, volvinte sin per vasta, maldika ŝalo, al sia amrcnkonto, kaŝiris kvazaŭ ombro eksteren, malaperis baldaŭ en la sino de la arbaro, kaj la blua ŝalo ekflirtis foje en la rosa densejo. Sed ne ĉiuj en la kastelo dormis, ĉar ĉe la fenestro de la kastelo staris la sinjoro mem, observante la junulinon, kiu foriris simiic ai nokta fantomo. Tiam li zonis al sia flanko la glavon, kaptis lancon per la mano kaj rapidis eksteren, mal-aperis en arbaro post la junulino. Sangon soifanta rabobesto tiam persekutis mildokulan ŝafidinon. 03269
Bottom
03269
Top
Haletante, l’amoureuse gravit la colline et rejoignit son nmi, ici, au pied du rocher gris. Ils s’enlacèrent tendrement, murmurant le suave langage de l’amour, en cet instant béni. Ils n’étaient plus sur cette terre, leurs âmes volaient vers les plaines du ciel émaillées de fleurs. Un court moment s’écoula, et soudain le maître du château surgit ; il transperça le corps de la jeune fille avec son épieu acéré, dont la point ressortit par le flanc du jeune homme ; c’est ainsi qu’il les réunit dans la mort. Leurs corps se renversèrent contre le rocher et leur sang se répandit en un seul ruisseau sur la colline, rougissant les corolles de la bruyère. Unis par le lien d’acier, ils reposaient sur un siège de pierre, muets, mais se tenant toujours tendrement embrassés. Superbes comme quatre étoiles d’or, leurs yeux étincelants regardaient le puissant seigneur qui, saisi d’étonnement, contemplait celte scène merveilleuse et sereine, à l’heure de la mort. Soudain éclata un orage, le ciel s’embrasa et retentit, et dans la lueur bleuâtre, les yeux des amoureux rayonnaient d’un bonheur indicible, comme quatre flambeaux au paradis, tandis que la colère céleste s’acharnait sur le meurtrier et autour de lui. Les beaux regards languissants des jeunes gens, leur sang qui coulait à flots, les grondements de l’orage, tout parlait puissamment à son âme. Il fut ému, ému pour la première fois, quand, le repentir dans son oœur sombre et froid, il vit les yeux radieux de ses victimes fixer sans cesse sur lui le sourire de leur regard. Il fut saisi d’horreur et trembla, lorsque les éclairs flamboyèrent et que l’espace résonna, et de toutes parts les démons de l’épouvante galopèrent vers lui. Une angoisse infinie s’empara de son esprit. Sed supren sur la erikejon rapidis la spireganta knabino kaj rcnkontis sian amikon tie, ĉe la griza ŝtono. Tic ili staris ame ĉirkaŭprenante unu la alian, flustrante vortojn de amo en feliĉa momento. Ili ne plu staris sur la tera grundo ĉi tie, sed iliaj animoj migris sur florherbejoj de la ĉielo. — Pasis tiel kelkaj momentoj, kaj subite apcris la terura sinjoro de la kastelo, puŝis la akran lancon en la maldekstran flankon de la junulino tiel ke ĝia pinto eliĝis el la dekstra flanko de la junulo, kaj tiamanicre li kunligis ilin en morto. Ili falis kontraŭ la ŝtonon, kaj en unu rivereto fluis ilia sango sur la erikejo, ruĝigante la vangojn de la erikfloroj. Tie, kunligitaj per ŝtala ligilo ili sidis sur ŝtona sidejo, senvortaj, sed ĉiam amc ĉirkaŭprenante unu la alian. Kaj beiege, kvazaŭ kvar oraj steloj, brilis iliaj okuloj kontraŭ la potenca mastro de la kastelo, kiu konstcrnitc rigar-dis la mirindan, trankvilan scenon en la faŭko de ia morto. Subite estiĝis fulmotondra vetero, la ĉielo flagris kaj tondris, sed en la blua flamo de la ekbriloj la okuloj de la gejunuloj lumis feliĉcge, kicl kvar kandcloj en salono ĉiela, en sankta aero lumas. Ĉi tion rigardis la mortiginto, kiam la kolero de la supera alto furiozis sur kaj ĉirkaŭ li. Forte alparolis lian animon la belege estingiĝantaj okuloj de la gejunuloj, ilia to-rente fluanta sango, forte parolis la tondranta ĉielo. Li sentis emocion, unuafojan emocion, kiam li kun pento malvarma kaj nigra en la koro rigardis la mirindajn okuiojn de la mortantoj, okulojn kiuj ĉiam, senĉese kun ridcto direktiĝis al li. Lia koro teruriĝis kaj tremis, kiam la fulmoj eklumis kaj la universo bruegis, kaj de ĉiuj flankoj ĵetiĝis sur lin spiritoj de teruro. Senlima ekscito okupis lian animon. 03270
Bottom
03270
Top
Il regarda une fois encore les yeux des amoureux qui, avec un éclat faiblissant, lui souriaient toujours. Alors, tourné vers l’Orient, il croisa les bras et demeura longtemps ainsi, silencieux dans la nuit sinistre. Enfin, tout d’un coup, sa poitrine se souleva, et il poussa un long cri qui se répercuta au loin comme un mugissement. Puis il resta de nouveau silencieux, l’oreille tendue, attendant que le dernier écho de sa voix s’assoupisse dans le lointain. Et alors, le regard toujours dirigé vers l’Orient, il lança encore un cri terrible qui vibra longtemps dans l’air et qu’il écouta rebondir de colline en colline. Mais enfin le son tremblant mourut au loin, l’orage s’apaisa et les yeux rayonnants des amoureux s’éteignirent ; seule une lourde pluie faisait soupirer la forêt. Comme soudain tiré d’un songe, le seigneur dégaina son épée, s’en perça la poitrine et s'écroula aux pieds de ses victimes. Le ciel s’éclaira une fois encore et fit entendre un grondement, mais bientôt le silence s’appesantit partout. Li rigardis ankoraŭ unu fojon la gejunulojn; sed tie ĉiam la samaj brilantaj okuloj, kvankam jam estingiĝantaj, rigardis ridetc al li. Tiam li mctis kruce siajn brakojn kaj komencis kvazaŭ per giaciiĝinta okulo fikse rigardi al la oriento, kaj tiel li staris longe muta en la malluma nokto. Sed fine li subite levis sian bruston alten kaj eligis longan krion, longan kaj timige fortan, kiu tondrante ruliĝis ĉirkaŭe en la regiono. Ree li staris muta momenton, dum kiu li aŭskultis zorge kaj longe, ĝis la eĥo de lia krio mallaŭtiĝis en la sino de la plej malprok-sima altaĵo. Kaj kiam ĉi tio estis okazinta, li ree, ankoraŭ fikse rigardante al Ia oriento, kriis terure, kaj Ionge ruliĝis la eĥo, kies kuradon de monto al monto li aŭskultis kun atento. Sed fine mortis la malproksima, tremanta voĉo, la fulmado ripozis kaj estingiĝintaj estis la brilantaj okuloj de la ge-junuloj; nur peza pluvo ĝemis en la arbaro. Tiam, kvazaŭ subite vekiĝinta el dormo, la sinjoro de la kastelo ektiris sian glavon el la ingo, trapikis sian bruston kaj falis al la piedoj de la gejunuloj. Kaj la ĉielo fulmis ankoraŭ, fulmis kaj tondris; sed baldaŭ regis ĉie silento. 03271
Bottom
03271
Top
A l’aurore, on trouva les cadavres au pied de la pierre grise ; on les emporta pour les déposer côte à côte dans la tombe. Mais dès ce jour, leiirs images sont gravées sur le rocher. On y voit les deux amoureux enlacés et, au-dessous d’eux, un vieillard sombre et barbu, à genoux. Et quatre taches merveilleuses brillent comme des étoiles d’or à la surface de la pierre, en souvenir des tendres yeux des amants. Un trait de feu, ainsi dit l’histoire, a creusé ces figures dans le rocher pendant cet orage. Comme dans cette image, le jeune homme et sa bien-aimée sont assis heureux dans les hauteurs du ciel ; et de même qu’il gît sur le sol, l’ancien seigneur est étendu sur un lit de tourments dans l’air embrasé. Chaque fois que sonnent les cloches de l’église, il dresse l’oreille et écoute attentivement l’écho que renvoie la pierre ; mais le son est toujours plaintif. Une fois pourtant, le rocher répondra d’une voix merveilleusement douce et gaie, et l’heure de la rédemption et du salut sonnera pour le meurtrier. Mais la fin du monde sera proche aussi. C’est pourquoi les gens écoutent toujours avec une extrême inquiétude l’écho que rend la pierre, quand sonnent les cloches. Ils verraient volontiers poindre le jour de la délivrance du meurtrier, mais ils songent avec terreur à l’heure du jugement dernier. Mateno venis, kaj oni trovis la mortintojn sur la erikejo ĉe la griza ŝtono; oni forportis ilin kaj pretigis por ili lokon unu apud la alia en tombo. Sed en la ŝtono oni vidis poste iliajn bild-ojn; kaj videblaj tie estis du gejunuloj ĉirkaŭprenantaj unu Ia alian, kaj sub ili surgenue severa, barba viro. Kaj kvar mir-indaj butonoj, kvazaŭ kvar oraj steloj, en la flanko de la ŝtono brilas kaj nokte kaj tage, rememorigante pri la belege estingiĝintaj okuloj de la geamantoj. Kaj sago de fulmo, kiel rakonto diras, desegnis ĉesiaekbrilo, sur la ŝtono ĉi tiujn bildojn. Kaj kiel en ĉi tiu bildo, sidas la junulo kaj la junulino feliĉaj sur seĝoj en la supera alto; kaj kiel la viro tie rampas, la antaŭa sinjoro de la kastelo kuŝas en varmega aero sur la punlito. Kaj kiam sonas la sonorilegoj de la turo, li akrigas sian aŭdon, aŭskultante eĥon el la ŝtono. Iam tamen el Ia ŝtono aŭdiĝos mirinde milda kaj ĝoja voĉo, kaj tiam estos ven-inta al la viro momento de repaciĝo kaj savo, sed proksima estos tiam la momento de la tuta mondo. Kaj tial la popolo ĉiam aŭskultas kun granda maltrankvilo eĥon el la ŝtono, kiam Ia sonorilegoj sonas. Ili volus, ke la repaciĝa tago por la viro aperu, sed ili memoras kun teruro la juĝomomenton de la mondo. 03272
Bottom
03272
Top
Telle est la légende qu’Aapo raconta à ses frères sur la colline de Sonnimäki. Tio estis la historio, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj sur la erikejo Sonnimaki. 03273
Bottom
03273
Top
TIMO: Mutta saapa ukko hikoilla. Aina tuomiopäivään asti! Ohhoo! TIMO. Sed vere la maljunulo devas ŝviti. ĉis la tago de juĝado! Hoho! 03274
Bottom
03274
Top
SIMEONI: Sinä tomppeli, katso ettei juuri tällä hetkellä möräise tuomion torvi. SIMEONI. Vi malsaĝulo, gardu vin, ke ne ĝuste en ĉi tiu momento muĝos la trumpeto de la juĝo. 03275
Bottom
03275
Top
EERO: Maailman lopusta ei ole yhtään pelkoa niin kauan kuin pakanoita maan päällä löytyy. No Jumala paratkoon! tässähän on seitsemän villittyä pakanaa vallan kristikunnan helmassa. Mutta eihän niin pahaa, ettei siinä aina jotakuta hyvääkin. Olemmehan maailman pylväitä me. EERO. La pereon de la mondo oni ne bezonas timi tiel longe kiel ekzistas paganoj sur Ia tero. Nu, pro Dio! ĉi tie ja estas sep sovaĝaj paganoj tute meze de la kristanaro. Sed en ĉiu malbono estas iom da bono. Ni ja estas kolonoj de la mondo, ni. 03276
Bottom
03276
Top
JUHANI: Sinäkö maailman pylväs? Kuustuumainen. JUHANI. Cu vi estus kolono de la mondo? Sescola. 03277
Bottom
03277
Top
SIMEONI: Vapisetpa, Eero, vapiset kuin perkele, kun lähestyy päivä, jota pilkkaat nyt. SIMEONI. Vi tremos, Eero, vi tremos kiel la satano, kiam alproksimiĝos la tago, kiun vi nun blasfemas. 03278
Bottom
03278
Top
TIMO: Sitä ei hän tee, sen takaan minä. Ohhoo! silloinpa on meteliä ja mullerrusta. Kaksi mullerrusta on jo ollut, kolmas on vielä tulematta; ja silloin tapahtuu se suuri autuuden merkki; silloin maailma on menevä tuhaksi ja tomuksi kuin kuiva virsu. Silloinpa karja aholla mörää ja siat kujalla kauheasti vinkuu, jos nimittäin tämä tuho on tapahtuva kesäiseen aikaan, mutta jos se talvella tapahtuu, niin karjapa silloin ometassa teiskaa ja mörää ja läätin pahnoissa sika-parat vinkuu. Silloinpa on melskettä, pojat. Ohhoo! Kaksi mullerrusta on jo ollut, kolmas on vielä tulematta, niinkuin sokea-eno sanoi. TIMO. Tion li ne faros, tion mi garantias. Ho, ho! tiam estos tumulto kaj bruado. Du tumultoj jam estis, ia tria ankoraŭ ne venis; kaj tiam montriĝos tiu granda signo de feiiĉego; tiam la mondo fariĝos cindro kaj polvo kiel seka betulŝela ŝuaĉo. Tiam la brutaro en la paŝtejo blekegos kaj la porkoj sur la hejmvojo terure kriegos, se ĉi tiu pereo okazos en somero, sed se ĝi okazos en vintro, tiam la brutaro baraktos kaj blekegos en la stalo, kaj sur la pajlaĵo de la stalo la porkoj kriegos. Tiam estos bruegado, knaboj. Ho! Du tumultoj jam estis, la tria ankoraŭ ne venis, kiel diris nia blinda onklo. 03279
Bottom
03279
Top
SIMEONI: Niin, niin, muistelkaamme tätä päivää. SIMEONI. Jes, ni memoru tiun tagon. 03280
Bottom
03280
Top
JUHANI: Vai'etkaa jo, veljet. Varjele Jumala! käännättehän perin nurinniskoin tässä miehen sydämmen. Nukkukaamme, nukkukaamme! JUHANI. Jam silentu, fratoj. Dio gardu! Vi tute ren-versas ĉi tie la koron de viro. Ni ekdormu, ni ekdormu! 03281
Bottom
03281
Top
Bientôt le sommeil les terrassa l’un après l’autre. Le dernier à s’endormir fut Simeoni ; appuyé contre la racine Baillante d’un pin, il méditait profondément sur la fin du monde et sur le grand jour du jugement. Ses yeux bordés de rouge luisaient d’un éclat humide, et une sombre ardeur animait ses joues rudes. Finalement il s’assoupit lui aussi. Tous reposaient calmement autour du brasier qui jeta des flammes un instant encore, puis languit peu à peu et s'éteignit. Tiel ili babilis, sed la diskutoj fine silentiĝis kaj la dormo ilin kuŝigis unu post la alia. La lasta, kiu maldormis, estis Simeoni apogante sin al dikŝeia pina trunko. Li sidis kaj med-itis pie pri Ia lastaj tempoj de la mondo kaj pri Ia granda tago de ia juĝo. Kaj ruĝaj, malsekaj brilis liaj okuloj, sed bruna ruĝetaĵo sur liaj malglataj vangoj estis malproksime videbia. Fine ankaŭ li ekdormis; kaj tiel ili ĉiuj dolĉe sonĝis ĉe la bivakfajro, kiu ankoraŭ flagris momenton, sed iom post iom malpliiĝis kaj estingiĝis. 03282
Bottom
03282
Top
Le jour s'obscurcit, le crépuscule devint plus épais et la nuit tomba ; l’air était tiède et étouffant ; le ciel s’embrasait parfois au nord-est où s’amassait un violent orage. Avec la rapidité de l’aigle, il s’approcha du village, lança des flammes et mit le feu à la grange de la cure qui, remplie de paille sèche, flamba bientôt dans une lueur intense. Les cloches commencèrent à sonner, semant l’alarme dans le village ; de tous côtés, les gens se hâtèrent vers l’incendie furieux, hommes et femmes affluèrent, mais en vain. La grange brûlait de manière effrayante, et la voûte du ciel se teignait en rouge sang. L’orage se jeta sur la colline où les frères, plongés dans un profond sommeil, ronflaient à poings fermés. Or, un terrible coup de tonnerre les arracha à leurs rêves, et jamais de leur vie ils ne furent si effrayés. Leurs esprits engourdis furent saisis d’horreur quand la tragique légende, les évocations de la fin du monde assiégèrent leur mémoire au moment où la nature se déchaînait autour d’eux dans la nuit sinistre. La seule lumière dans cette obscurité était celle des éclairs dans les nues et la lueur affreuse de l’incendie qui planait sur le village. Un éclair suivi d’un coup de tonnerre d'une violence inouïe les avait tirés de leur sommeil. Criant et gémissant, ils se levèrent tous d’un seul bond ; les cheveux hérissés comme des roseaux bruissants, les yeux hagards, ils se regardèrent un instant. La tago krepuskiĝis kaj ia krepusko densiĝis en nokton; la vetero estis milda kaj varma: iam kaj tiam fulmis en la nord-oriento sub la ĉielo, ĉar forta fulmotondro aitiĝis sur la firma-mento. Kun agla rapideco ĝi proksimiĝis al la preĝeja viiaĝo, ĵetadis el sia sino fajron kaj ekbruiigis subite Ia draŝejon de la pastrejo, kiu, plena je seka pajlo, baldaŭ ekflamis en granda bruio. La sonorilegoj komencis brue soni kaj ekestis moviĝado en la vilaĝo, el ĉiuj direktoj venis popolo al Ia furioza fajro, alfluis viroj kaj virinoj, sed vane. Timige Ia draŝejo flamis, kaj sangruĝa fariĝis la firmamento. Sed Ia vetero ĵetis sin nun en direkton al Sonnimaki, kie Ia fratoj kuŝis en profunda dormo; kaj de ilia ronkado bruis la erikejo. Nun terura tondro ilin vekos kaj tiam ili ektimos pli ol iam antaŭe en sia vivo. Ilia sonĝodelira animo teruriĝos, ĉar ili rememoros la malĝojan rakonton, priskribojn pri la finiĝo de la mondo, dum la naturo furiozos ĉirkaŭ ili en terura nokto. Kaj kio estas lumo en ĉi tiu nokto, tio estas el flagroj de fulmotondra nubo kaj el timiga, fantome ondanta brulo en la vilaĝo. — Nun fulmis kaj sammo-mente sekvis tondro terura, kiu tuj vekis Ia fratojn. Forte kriante per laŭtega voĉo, ili saltis samtempe de la tero, kaj kun elstarantaj hararoj kvazaŭ susurantaj kanoj, kaj kun okuloj kvazaŭ ringoj en la kapo, ili kelkajn momentojn fikse rigardis unu la alian. 03283
Bottom
03283
Top
SIMEONI: Le jour du jugement ! SIMEONI. La juĝotago! 03284
Bottom
03284
Top
JUHANI: Où sommes-nous ? Où sommes-nous ? JUHANI. Kie ni estas, kie ni estas? 03285
Bottom
03285
Top
SIMEONI: Faut-il déjà partir ? SIMEONI. Ĉu ni jam estas survoje? 03286
Bottom
03286
Top
JUHANI: Aide-nous ! Grâce 1 JUHANI. Helpu nin, graco! 03287
Bottom
03287
Top
AAPO: C’est atroce, atroce ! AAPO. Terure, terure! 03288
Bottom
03288
Top
TUOMAS: Hirveätä kyllä. TUOMAS. Terure, vere! 03289
Bottom
03289
Top
TIMO: Que Dieu nous protège, pauvres enfants que nous sommes ! TIMO. Sinjoro gardu nin, mizerajn knabojn! 03290
Bottom
03290
Top
SIMEONI: Voilà les cloches qui sonnent. SIMEONI. Jam la sonorilcgoj sonas! 03291
Bottom
03291
Top
JUHANI: Et le rocher résonne et tremble. Brr ! Ha ! JUHANI. Kaj la ŝtono tintas kaj dancas! Hi, ho! 03292
Bottom
03292
Top
SIMEONI: « Les cloches du ciel sonnent ». SIMEONI. »La ĉiclaj sonoriloj sonas.» 03293
Bottom
03293
Top
JUHANI: « Mes forces m’abandonnent ». JUHANI. »Kaj miaj fortoj malapcras!» 03294
Bottom
03294
Top
SIMEONI: Est-ce ainsi qu’on doit partir ? SIMEONI. Kaj ĉu ĉi tiel ni nun veturas? 03295
Bottom
03295
Top
JUHANI: Aide-nous, miséricorde et grâce I JUHANI. Helpu nin, kompatemo kaj graco! 03296
Bottom
03296
Top
AAPO: Oh ! quelle horreur ! AAPO. Ho vc! terure! 03297
Bottom
03297
Top
JUHANI: Tuomas, tiens-moi ferme par les pans de ma veste. Brrr ! JUHANI. Tuomas, Tuomas, kaptu mian jakbaskon kaj tenu firme! Hi, ho! 03298
Bottom
03298
Top
SIMEONI: Brrr ! On part à présent, on part ! SIMEONI. Hi, ho! nun ni veturas, veturas! 03299
Bottom
03299
Top
JUHANI: Tuomas, mon frère en Christ ! JUHANI. Tuomas, mia frato en Kristo! 03300
Bottom
03300
Top
TUOMAS: Je suis ici, que veux-tu ? TUOMAS. Jen mi cstas; kion vi volas? 03301
Bottom
03301
Top
JUHANI: Prie ! JUHANI. Preĝu! 03302
Bottom
03302
Top
TUOMAS: Oui, prie toi-même. TUOMAS. Jes, preĝu ĉi tie! 03303
Bottom
03303
Top
JUHANI: Prie, Timo, si tu peux. JUHANI. Preĝu, Timo, se vi scipovas! 03304
Bottom
03304
Top
TIMO: Je vais essayer. TIMO. Mi volas peni. 03305
Bottom
03305
Top
JUHANI: Vite. JUHANI. Tion faru rapide! 03306
Bottom
03306
Top
TIMO: O Dieu, ô grande affliction, ô trône de grâce de Bethléem I TIMO. Ho, Sinjoro, malĝojo granda, ho, gractrono de Betlchemo! 03307
Bottom
03307
Top
JUHANI: Que dis-tu, Lauri ? JUHANI. Kion diras Lauri? 03308
Bottom
03308
Top
LAURI: Je ne sais trop que dire dans cette détresse. LAURI. Mi ne scias kion diri en ĉi tiu mizero. 03309
Bottom
03309
Top
JUHANI: Kurjuus, ääretön kurjuus! Mais je crois pourtant que la fin n’est pas encore tout à fait là. JUHANI. Mizcro, senlima mizero! Sed mi kredas tamen, ke la fino ne ĝuste ankoraŭ venis. 03310
Bottom
03310
Top
SIMEONI: Oh ! si on nous donnait encore un seul jour de répit ! SIMEONI. Ho, se oni donus al ni tempon de pardono ankoraŭ eĉ unu tagon! 03311
Bottom
03311
Top
JUHANI: Ou une semaine, une précieuse semaine. Mais que penser de ces lueurs terribles et de ces confuses sonneries de cloches ? JUHANI. Aŭ unu semajnon, multvaloran semajnon! Sed kion ni pensu pri ĉi tiu terura lumo kaj pri la konfuza sonado de la sonorilegoj? 03312
Bottom
03312
Top
AAPO: Il y a un incendie dans le village, chers amis. AAPO. Estas ja brulo en la vilaĝo, karaj kunuloj. 03313
Bottom
03313
Top
JUHANI: Tu as raison, Aapo, et on sonne le tocsin. JUHANI. Jes, Aapo. Kaj la alarma sonorilcgo bruas. 03314
Bottom
03314
Top
EERO: C’est la grange de la cure qui flambe. EERO. La draŝcjo de la pastrejo brulas. 03315
Bottom
03315
Top
JUHANI: Qu’il en brûle un millier, pourvu que celle misérable terre subsiste, avec nous, ses sept coupables enfants. Que Dieu nous aide ! Mon corps baigne dans des flots de sueur froide. JUHANI. Eĉ mil draŝejoj brulu, se nur staras ĉi tiu vermo-plena mondo kaj ni, ĝiaj sep pekaj infanoj. Sinjoro, helpu! Mia tuta korpo ja naĝas en fluo de malvarma ŝvito. 03316
Bottom
03316
Top
TIMO: Ma foi, ça ne s’est pas passé sans que j’aie tremblé dans mon pantalon. TIMO. Ankaŭ mia pantalono ne estas sen tremo. 03317
Bottom
03317
Top
JUHANI: Voilà un moment comme on n’en a pas encore vu. JUHANI. Senkompara momento! 03318
Bottom
03318
Top
SIMEONI: C’est ainsi que Dieu nous punit de nos péchés. SIMEONI. Ci tici Dio nin punas pro niaj pekoj. 03319
Bottom
03319
Top
JUHANI: C’est vrai. Pourquoi avons-nous entonné cette sale chanson sur le Régiment ? JUHANI. Vere! Kial ni kantis tiun malican kantaĉon pri la regimento de Rajamaki? 03320
Bottom
03320
Top
SIMEONI: Vous avez impudemment injurié Mikko et Kaisa. SIMEONI. Vi mokis senhonte Mikkon kaj Kaisan. 03321
Bottom
03321
Top
JUHANI: Et comment ! Mais que Dieu les bénisse, qu’il nous bénisse tous, même le chantre. JUHANI. Veron vi diras! Sed Dio benu ilin! Li bcnu nin ĉiujn, ĉiujn, eĉ la kantoron. 03322
Bottom
03322
Top
SIMEONI: Cette prière sera agréable au Ciel. SIMEONI. Tiu preĝo plaĉas al la ĉielo. 03323
Bottom
03323
Top
JUHANI: Déguerpissons de cette place maudite. Là-bas, l’incendie luit comme le four de la perdition, et ici, sur le flanc du rocher, les yeux nous jettent des regards navrés. Vous savez, c’est le récit d’Aapo sur ces yeux de chat qui nous a fait courir des frissons dans l’échine. Démarrons à présent, et que personne n’oublie son sac et son abécédaire. Filons, frères, allons à Tammisto chez Kyösti, avec l’aide de Dieu, et demain on rentrera à la maison, si on est en vie. Partons ! JUHANI. Ni foriru el ĉi tiu terura loko. De tie brilas al ni la brulo kvazaŭ fornego de infcro kaj de tie el Ia ŝtonflanko ankaŭ la okuloj brilas tiel mizcrc kontraŭ ni. Sciu, kc ĝuste la rakonto de Aapo pri la katokuloj kaŭzis ĉi tiun tremadon en niaj dorsostoj. Sed ni foriru, kaj neniu ei ni forgesu sian saketon kaj sian abocolibron. For, fratoj! Al Tammisto ni marŝu, al Kyosti, al Kyosti per helpo de la Sinjoro, kaj de tie morgaŭ hejmen, se ni vivos. Ni ekiru! 03324
Bottom
03324
Top
LAURI: Mais on va recevoir une formidable averse sur le dos, et on sera trempés comme des rats. LAURI. Sed baldaŭ falos densa pluvo sur niajn nukojn kaj ni malsekiĝos kvazaŭ ratoj. 03325
Bottom
03325
Top
JUHANI: Laisse pleuvoir, laisse pleuvoir. On a encore trouvé grâce. En route ! JUHANI. Lasu nin malsekiĝi, lasu nin malsekiĝi! Ni ja ankoraŭ riccvis gracon. Ni ekiru nun! 03326
Bottom
03326
Top
Ils partirent, marchant rapidement l’un derrière l’autre, atteignirent bientôt le chemin sablonneux et dirigèrent leur course vers la ferme de Tammisto. A la lueur des éclairs et sous les grondements du tonnerre qui roulaient en tous sens dans le ciel, ils avancèrent un moment, jusqu’à ce qu'une pluie battante commençât de les arroser. Ils prirent alors leurs jambes à leur cou et gagnèrent le sapin de Kulomäki, célèbre pour sa taille et sa frondaison, qui se dressait au bord de la route et offrait un abri aux passants surpris par la pluie. Ils s’installèrent autour du tronc, pendant que l'averse crépitait sur l’arbre imposant ; mais quand le ciel s’éclaircit, ils se remirent en route. Les éléments se calmèrent, le vent tomba, les nuages se dissipèrent et la lune blafarde se leva derrière l’écran de la forêt. Sans hâte ni souci, les frères avançaient sur la route détrempée. Ili rapidis for, irantc unu post Ia alia, venis baldaŭ sur la sablan vojon kaj sin direktis al la domo Tammisto. En fulmado kaj tondrado, kiu ruliĝis en ĉiujn dircktojn sub la ĉielo ili iris mallongan tempon, ĝis fine densa pluvo komencis sin verŝi sur ilin. Tiam ili plirapidigis la iron al kuro kaj proksimiĝis al »la piceo de Kulomaki», kiu, fama pro sia alto kaj denso, staris ĝuste ĉe la vojo kiel ŝirmo por multaj irantoj en pluvo. Sub ĉi tiu arbo la fratoj sidis, dum daŭris la pluvo kaj bruegis la piceo; sed kiam la vetero sereniĝis, ili daŭrigis sian iron. La naturo kvietiĝis, vento ĉesis, nuboj forkuris kaj la luno altiĝis pala super la arbopintojn. Sen rapidemo kaj senzorge paŝis jam ankaŭ la fratoj sur la plaŭdanta vojo. 03327
Bottom
03327
Top
TUOMAS: Je me suis souvent demandé d’où peut bien venir l’orage et ce qu’il est, avec ses éclairs et ses roulements. TUOMAS. Ofte mi pensis, de kie venas kaj kio estas uragano: ia fulmo kaj tondro. 03328
Bottom
03328
Top
AAPO: Notre oncle disait que tout ce vacarme se produit dans le ciel lorsque du sable sec est emporté dans l’air par les tourbillons du vent et se glisse entre les paquets de nuages. AAPO. Nia blinda onklo diris, ke ĉi tiu ribelo sur la ĉielo naskiĝas, ĉar inter la nuboj lokigis malscka sablo, levita pcr ventoturniĝoj en la aeron. 03329
Bottom
03329
Top
TUOMAS: Qui peut le savoir ? TUOMAS. Ĉu povus esti tiei? 03330
Bottom
03330
Top
JUHANI: Une tête d’enfant a ses idées. Combien de fois n’ai-je pas songé à l’orage, moi, quand je portais encore des robes. C’est Dieu, disais-je, qui se promène en voiture sur les routes du ciel, à grand bruit, et des étincelles jaillissent des pierres du chemin et des jantes en fer des roues de son char. Hi, hi ! un enfant a un esprit d’enfant. JUHANI. Sed infana animo imagas muiton. Kion pensis mi, estante eta ĉemizulo, pri la fulmotondro? Dio, vidu, tiam veturis bruege laŭ la ĉielaj stratoj, kaj fajron eligis Ia ŝtona vojo kaj la fera ringo de la rado. hoho! Infano havas infanan menson. 03331
Bottom
03331
Top
TIMO: Et moi, j’avais aussi à peu près les mêmes idées quand j’étais un petit morveux gros comme le pouce du diable et que, couvert d’un bout de chemise, je trottinais par les chemins pendant qu’un orage grondait. C’est Dieu qui laboure ses champs, que je me disais, il laboure en allongeant de bonnes claques avec son fouet sur la croupe de son beau cheval qui jette des éclairs sous les coups, comme on voit'des étincelles sortir des flancs d’un bidet lorsqu’on le frotte. En voilà une idée ! TIMO. Kaj mi? Laŭ ia sama direkto iris mia penso, kiam mi kiel eta dikfingrulo paŝadis sur la kortvojo dum fulmo tondris, paŝadis kun ĉemizpeceto sur mi. Dio rulpremas sian kampon, mi pensis, rulpremas ĝin kaj frapas vere dolĉajn batojn per sia bovopenisa skurĝo, kaj pro la batoj nun fulmetas la ronda femuro de la impona ĉevalo, same kiel ni povas vidi fajrerojn eliĝi de sur la sakrodorso de granda ĉevalo, kiam ni ĝin frotas. Jes, tiaj estis miaj pensoj. 03332
Bottom
03332
Top
SIMEONI: Moi, je pensais quand j’étais petit et je pense encore que l’éclair et le tonnerre du ciel nous annoncent que Dieu est fâché contre les pécheurs sur la terre ; car les péchés des hommes sont grands, innombrables comme les grains de sable dans la mer. SIMEONI. Mi, estante infano, pensis kaj pensas ankoraŭ: ia fulmo kaj la tondro de la ĉielo sciigas la koleron de Dio kontraŭ pekuloj sur la tero; ĉar ia pekoj de homoj estas grandaj, sennombraj kiel sablo en maro. 03333
Bottom
03333
Top
JUHANI: C’est vrai qu’on commet des tas de péchés ici-bas, on ne peut le nier ; mais le pécheur rôtit déjà sur le gril dans ce bas monde. Souviens-toi de notre voyage à l’école, mon garçon, et de tout ce qu’on nous a fait subir. Le chantre nous a tiraillés et griffés comme un faucon ; je le sens encore et grince des dents. JUHANI. Estas vero, ke oni ĉi tie pekas, tion oni ne povas nei, sed ankaŭ Ia pekulo vere estas ĉi tie kuirata en salo kaj pipro. Mia knabo, memoru nian lernejekskurson kaj kion vi spertis dum ĝi. La kantoro nin ja ungogratis kaj taŭzis kiel akcipitro; tion mi ankoraŭ sentas kaj grincigas la dentojn, mia knabeto. 03334
Bottom
03334
Top
Mais leur course nocturne touchait à sa fin, ils arrivaient h la ferme de Tammisto où ils pénétrèrent gravement. Kyüsti leur prépara d’excellents lits. Ce Kyösti, un gaillard solide comme un chêne, était le seul enfant de la ferme, mais il ne se souciait nullement de revêtir la dignité de patron, préférant vivre isolé et pour lui-même. Un temps, il avait parcouru les villages comme un possédé, prêchant cl. criant ; c’était, disait-on, ses méditations sur les choses de la foi qui l’avaient mis dans cet état. Lorsque sa raison «'éclaircit enfin, il redevint ce qu’il était auparavant, mais Il ne rit plus jamais. Et il se passa alors ceci d’extraordinaire qu’il choisit dès ce moment comme ses meilleurs muis les frères de Jukola qu’il avait à peine connus jadis. C’est chez cet homme que les frères entraient maintenant, cil quête d’un gîte pour la nuit. Sed forpasis la nokta vojo kaj proksimiĝis la domo Tammisto, kien ia fratoj eniris seriozaspektaj, kaj Kyosti pretigis al iii bonajn dormlokojn. Tiu Kyosti, viro fortika kiel arbotrunko, estis Ia sola filo de la domo, sed li ne volis preni sur sin Ia mastran potencon, sed emis restadi solece. Foje li ankaŭ va-gadis kvazaŭ freneza tra vilaĝoj predikante kaj kriante; kaj en tiun staton, oni rakontas, iin kondukis pensadoj pri religiaj aferoj. Kaj kiam li fine rekonsciiĝis, li estis kiel antaŭe, sed neniam plu li ridis. Kaj ankaŭ tia stranga afero okazis, ke post tio Iiaj plej bonaj amikoj estis la fratoj de Jukola, kiujn li pli frue apenaŭ konis. Al tiu viro la fratoj nun venis por ricevi tranoktejon. 03335
Bottom

Chapitre 04 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
04001
Top
Le lendemain, les frères regagnèrent leur bercail à la queue leu leu. Mais leur aspect était lamentable ; leurs habits étaient déchirés de façon affreuse, leurs visages marbrés de bleus et de plaies. Juhani, qui s’avançait en tête, avait l’oeil gauche presque fermé, les lèvres d’Aapo étaient toutes gonflées, une grosse bosse ornait le front de Timo, et Simeoni trottait en clopinant derrière les autres. Leurs têtes avaient été vilainement étrillées, et l’un d’eux avait enroulé autour de son front un bissac vide, un autre avait pansé ses blessures avec des bandes déchirées de sa blouse. C’est dans cet état qu’ils revenaient de leur expédition à l’école. Leurs chiens bondirent à leur rencontre, en agitant joyeusement la queue. Mais les frères n’avaient guère la force de rendre ces caresses à leurs fidèles gardiens. La sekvintan tagon la Jukolanoj ree proksimiĝis al sia hejmo, irantc unu post aiia. Sed mizera estis ilia aspekto: iliaj vestoj trc ŝiritaj, iliaj vizaĝoj multkoloraj pro kontuzoj kaj vundoj. Ĉe Juhani, kiu iris la unua, estis la maldekstra okulo batita^ ĝis preskaŭ senvidebio, tre estis ŝvelintaj la lipoj de Aapo, , sur Ia frunto de Timo estis kreskinta granda korno, kaj Iamante' paŝis Simeoni post la aliaj. Cies kapo estis grave moligita, kaj kelkaj vindis ĝin per sia malplenigita manĝaĵosako, aliaj disŝiris el siaj kiteloj ĉifonaĵojn por siaj vundoj. En ĉi tia stato'1 iii revenis de sia lernejekskurso; ilin renkontis la hundoj Killi kaj Kiiski gaje flirtante per siaj vostoj. Sed la fratoj ne havis forton respondi al siaj fidelaj gardistoj pcr karesoj. 04001
Bottom
04002
Top
Qui donc les avait si mal arrangés ? Qui avait pu accabler ainsi les robustes frères de Jukola ? C’était la vengeance des garçons de Toukola. Ayant appris que leurs ennemis séjournaient à Tammisto, ils formèrent une bande forte de vingt hommes et se postèrent aux aguets dans les buissons qui bordaient la route. Ils y attendirent longtemps en sommeillant, munis de bâtons solides. Et quand les écoliers s’approchèrent, les conjurés se ruèrent sur eux avec impétuosité, s’élancèrent des deux côtés du chemin, et une terrible bagarre s’engagea, dans laquelle les frères écopèrent force horions. Mais les jeunes gens de Toukola ne se retirèrent pas non plus indemnes de la lutte, plus d’un éprouva du vertige sous les lourds coups de poings des frères. Deux furent rapportés évanouis chez eux : Eenokki de Kuninkala et Aapeli de Kissala. Le crâne de ce dernier luisait de la nuque au front comme le fond d’un plat en étain : la main de Juhani avait exécuté ce brutal défrichement. Sed kiu traktis ilin tiel malbone? Kiu tiel povis subpremi la fortajn fratojn de Jukola? Tio estis venĝago de la Toukolanoj.0 lli, riccvinte informon, ke la Jukolanoj restas en Tammisto, faris ligon dudek virojn fortan kaj kaŝiĝis apud ia vojo cn^ arbetaĵo por atendi siajn malamikojn. Tie ili longe duondormis kaj atendis, kun pezaj armiloj en la manoj. Sed fine, kiam la lernejanoj proksimiĝis, ili sin jetis sur ilin kun fajra rapideco, el ambaŭ flankoj de la vojo, kaj estiĝis terura stangludado, dum kiu la fratoj estis forte batataj. Sed senkoste la Toukolanoj ne eliĝis ei la batalo, ĉar multaj el iii sentis kapturniĝe la efikon de Ia pugnoj de la fratoj. Du el ili estis portataj hejmensenkon-sciaj: Kuninkala Eenokki kaj Kissala Aapeli. Kaj brilis tiam Ia kranio de Aapeli de nuko ĝis frunto, brilis kiel fundo de stankruĉo. La mano de Juhani faris tiun malmildan sarkadon. 04002
Bottom
04003
Top
Terriblement fatigués, les frères sont assis dans la chambre spacieuse de leur ferme. Sed fine la fratoj sidis en la vasta ĉambrego de sia hejmo, tre lacaj. 04003
Bottom
04004
Top
JUHANI: A qui est-ce le tour de chauffer l’étuve [Maisonnette pour les bains rie vapeur. Après avoir chauffé un fourneau chargé de pierres, les baigneurs s'installent sur une estrade et jettent de l'eau sur le fourneau ; il s’en dégage une vapeur tres chaude. Pour activer la transpiration, ils se frappent avec dos faisceaux de branches de bouleau. Les Finnois vont encore souvent à l’étuve, au moins une fois par semaine, dans les campagnes surtout.] JUHANI. Kies vico estas hejti Ia ŝvitbanejon? 04004
Bottom
04005
Top
TIMO: A moi. TIMO. Estas la mia. 04005
Bottom
04006
Top
JUHANI: Chauffe-la à faire craquer le fourneau. JUHANI. Hejtu do ĝin tiel ke krakos la fajrujaj ŝtonoj. 04006
Bottom
04007
Top
TIMO: On fera son possible. TIMO. Mian plejbonon mi penos fari. 04007
Bottom
04008
Top
JUHANI: Fais-le comme il faut, car nos blessures ont besoin de vapeur, en vérité. Et toi, Eero, va chez Routio chercher un pot d’eau-de-vie, 011 lui donnera en paiement le plus beau tronc de nos forêts. Un pot d'eau-de-vie ! JUHANI. Tion faru funde, ĉar niaj vundoj bezonas vapor-varmegon, vere bezonas! Sed vi, Eero, iru por alporti el Routio stofon da brando, por kies pago mi donos el nia arbaro la plej bonan arbotrunkon. Stofon da brando! 04008
Bottom
04009
Top
SIMEONI: C’est peut-être trop ? SIMEONI. Tiom estas eblc jam tro multe. 04009
Bottom
04010
Top
JUHANI: Ça suffira à peine pour frictionner sept hommes. On a — Dieu le sait ! — autant de blessures qu’il y a d’étoiles au ciel. Ça me brûle et me démange terriblement dans l’œil, mais plus terriblement encore dans ma rate et dans ma poitrine. Mais tout de même, Jussi de Jukola n’est pas encore mort! JUHANI. Gi apenaŭ sufiĉos por ŝmiraĵo por sep viroj. ĉi tie ja estas, Dio sciu, vundoj kiel steloj sur la ĉielo, kaj forte doloras kaj baraktas ĉi tiu okulo, sed pli ankoraŭ la galo kaj la koro ĉi tie internc. Sed ĉio bone, ĉio bone! Jukola Jussi ankoraŭ nc mortis. 04010
Bottom
04011
Top
Le soir vint, un triste soir de septembre ; Eero rentra de chez Routio avec l’eau-de-vie et Timo annonça que le bain était prêt. Cette nouvelle adoucit un peu l'irritation des frères. Ils allèrent se baigner ; Timo jeta l’eau sur les pierres noircies du fourneau qui craquèrent violemment, et la vapeur brûlante se répandit comme un nuage dans l’éluve. Chacun mania de toutes ses forces son paquet de rameaux feuillus et tendres ; ils se lavèrent et pansèrent leurs blessures, et l’on entendait de loin le battement rapide des faisceaux dans la maisonnette. Vespero venis, malgaja septembra vespero. Eero alportis el Routio Ia brandon kaj Timo sciigon, ke la ŝvit-banejo estas preta; kaj iom plimildiĝis la kolera mcnso de la fratoj. Ili iris por sin bani, kaj Timo ĵetis vapor-akvon, la nigriĝintaj ŝtonoj de Ia fajrujo klakis, kaj kicl nubo ruliĝis la varmega vaporo ĉirkaŭe en la banejo. Per tuta sia forto ĉlu el ili uzis la vapormolan, dolĉan banfaskon, iii sin banis kaj flegis siajn vundojn, kaj malproksimen aŭdiĝis la rapida batado de la folifaskoj. 04011
Bottom
04012
Top
JUHANI: Saavatpa nyt haavamme sen turkin-polskan. Saunanlöyly, sehän sairaan ruumiin ja sielun paras lääke täällä. Mutta kirveleepä silmä kuin peeveli! No kirvele ja karvele, sitä tuimemmin annan sinulle kuumuutta niskaan. Kuinka on turpas laita, Aapo? JUHANI. Nun niaj vundoj ricevas veran turkan polkon. La ŝvitbaneja vaporo, ĝi ja estas la plej bona kuracilo por la korpo kaj por la animo de malsanulo surtere. Sed la okulo doloras diable! Sed doloru kaj doloregu, okulo, des pli furioze mi donos al ci varmegon sur la nukon. Kiel fartas via buŝego, Aapo? 04012
Bottom
04013
Top
AAPO: Sulaapa tuo vähitellen. AAPO. Degelas ĝi ja iom post iom. 04013
Bottom
04014
Top
JUHANI: Hutkiele ja nuiji sitä kuin Ryssä koniansa, niin kyllähän pehmiää. Mutta uutta löylyä, Timo, koska on virkas tänä iltana meitä palvella.--Kas niin, poikaseni! Annappas tulla vaan. Onpas siellä kuumaa, onpas siellä kuumaa! Sillä lailla, sinä vekama-veljeni! JUHANI. Vipu kaj batu ĝin kiel ruso sian ĉevalaĉon, tiam ĝi certe moliĝos. Sed novan banvaporon, Timo, ĉar via ofico estas hodiaŭ vespere servi nin. — Jen, mia knabeto! Sen-hezite nur! Vere estas varmego tie, estas tie varmego! Tia-maniere, vi servanto-frato. 04014
Bottom
04015
Top
LAURI: Ottaa kynsiin. LAURI. Miaj ungoj doloras. 04015
Bottom
04016
Top
JUHANI: Saakootpa kynnet kyytinsä myös. JUHANI. Ankaŭ la ungoj ricevu sian parton. 04016
Bottom
04017
Top
AAPO: Herkene jo heittämästä, poika; onpa muutoin tiemme täältä ulos joka miehen. AAPO. Cesu jam, ne plu ĵetu akvon, knabo; en aiia okazo ni devos eliri de ĉi tie eksteren, ĉiu el ni. 04017
Bottom
04018
Top
EERO: Kiittäkäämme häntä vähän vielä, ja olemmepa kartena pian. EERO. Ni laŭdu lin ankoraŭ iom kaj ni estos baldaŭ karbaĵo. 04018
Bottom
04019
Top
JUHANI: Olkoon jo kylliksi, Timo. Äläppäs heitä enään. Älä helvetissä heitä enään!--Lähdetkö alas, Simeoni? JUHANI. Estu jam sufiĉc, Timo. Ne plu ĵetu. Pro infero, ne plu ĵetu! — Cu vi malsupreniras, Simeoni? 04019
Bottom
04020
Top
SIMEONI: Lähdenpä minä poloinen poika. Ja ah, jos tietäisitte miksi! SIMEONI. Jes, mi iras; mi mizerulo. Ho, jes, se vi scius kiai! 04020
Bottom
04021
Top
JUHANI: Sanoppas. JUHANI. Nu diru. 04021
Bottom
04022
Top
SIMEONI: Muistele, ihminen, kadotuksen pätsiä ja rukoile yöt ja päivät. SIMEONI. Memoru, homo, la fornegon de kondamno kaj preĝu nokte kaj tage. 04022
Bottom
04023
Top
JUHANI: Mitä hulluja! Salli ruumiis saada jos se niin tahtoo; sillä jota kuumempi löyly, sitä parempi sen parantava vaikutus ja voima. Kylläs sen tiedät. JUHANI. Kia malsaĝaĵo! Permesu al via korpo ricevi, se ĝi tiel volas; ĉar ju pli varmega la banvaporo, des pli bona ĝia saniga efiko kaj forto. Vi ja scias tion. 04023
Bottom
04024
Top
SIMEONI: Kenen tämä lämmin vesi tässä ämpärissä kiukaan juurella? SIMEONI. Al kiu apartenas ĉi tiu varma akvo en la siteio ĉe la fajrujo? 04024
Bottom
04025
Top
JUHANI: Se on minun, sanoi seppä tupaansa. Älä koske siihen. JUHANI. ĉi estas mia, diris la forĝisto pri sia domo. Ne tuŝu ĝin. 04025
Bottom
04026
Top
SIMEONI: Otanpa siitä pienen lirauksen. SIMEONI. Mi prenos iom el gi. 04026
Bottom
04027
Top
JUHANI: Älä, veikkonen veli-kulta, muutoin on paha. Miksi et lämmittänyt itsellesi? JUHANl. Ne, frateto kara, en alia okazo estos malbone. Kial vi ne varmigis por vi mem? 04027
Bottom
04028
Top
TUOMAS: Mitä tuossa turhia ärhentelet? Otahan minun sangostani, Simeoni. TUOMAS. Kial vi tic senkaŭze kolerbojas? Prenu el mia sitelo, Simeoni. 04028
Bottom
04029
Top
TIMO: Taikka minun, tuossa parven rappusen alla. TIMO. Aŭ el la mia, tic sub la ŝtuparo de la bretego. 04029
Bottom
04030
Top
JUHANI: Ota sitten vaikka minunkin ämpäristäni, mutta jätäppäs ainakin puolet jäljelle. JUHANI. Nu, prenu cĉ el mia sitelo, sed restigu almenaŭ la duonon. 04030
Bottom
04031
Top
LAURI: Eero! Sinä riivattu, katso etten viskaise sinua parvelta alas. LAURI. Eero! Vi malbenita, gardu vin, ke mi ne ĵctu vin malsupren de la bretego. 04031
Bottom
04032
Top
AAPO: Mitä konsteja ja koukkuja on teillä siellä nurkassa, te kaksi? AAPO. Kiajn artifikojn kaj incitaĵojn vi havas tie en la angulo, vi du? 04032
Bottom
04033
Top
JUHANI: Mitä närinää siellä? Häh? JUHANI. Kia kverelo tie? Nu? 04033
Bottom
04034
Top
LAURI: Toista selkään puhaltelee. LAURI. Li spiras sur la dorson de alia. 04034
Bottom
04035
Top
AAPO: Siivosti vaan, Eero! AAPO. Decc kondutu, Eero! 04035
Bottom
04036
Top
JUHANI: Heh, vihakiiski. JUHANI. Ho, vi pikanta perĉo. 04036
Bottom
04037
Top
SIMEONI: Eero, Eero, eikö löylyn mojova kuumuuskaan tuo mieleesi helvetin tulta. Muistele Hemmolan Juhoa, muistele Hemmolan Juhoa! SIMEONI. Eero, Eero, ĉu cĉ la bruliga varmcgo de la ban-vaporo ne memorigas al vi la inferan fajron? Rememoru pri Hemmola Juho, rcmemoru pri li. 04037
Bottom
04038
Top
JUHANI: Hänpä tautivuoteellansa näki sen tulisen järven, josta hän kerran vielä pelastettiin, ja siitä syystä, niinkuin hänelle sanottiin, että hän aina saunanparvella oli muistellut helvettiä.--Mutta päivänkö valo tuolta kiiltää läpi nurkan? JUHANI. Li, kuŝante sur sia malsanlito vidis la fajran Iagon, el kiu li ankoraŭ unu fojon estis savita, kaj pro tio — tiel oni diris al li — ke li sur la ŝvitbaneja bretego ĉiam pensis pri la infcro. — Sed ĉu lumo de tago brilas tie tra la angulo? 04038
Bottom
04039
Top
LAURI: Kirkkaan päivän. LAURI. Jes, de klara tago. 04039
Bottom
04040
Top
JUHANI: O peto! sauna veisaa viimeistä värssyänsä. Sentähden olkoon isännyyteni ensimmäinen pyrkimys uusi sauna. JUHANI. Ho monstro! la ŝvitbanejo kantas sian lastar strofon. Tiai Ia unua penado de mia mastreco cstu nova ŝvit-banejo. 04040
Bottom
04041
Top
AAPO: Uusihan tässä kyllä tarvitaan. AAPO. Nova ĉi tie vere estas bczonata. 04041
Bottom
04042
Top
JUHANI: Uusi, uusi ilman kieltoa. Saunaton talo ei käy laatuun sekä kylpemisen että emännän ja muonamiesten muijien lasten-saamisen tähden. Niin, ryöhäävä sauna, haukkuva halli, kiekuva kukko ja naukuva kissa, nehän oivan talon tunnusmerkkejä ovat. Niin, onpa sillä tekemistä ja puuhaa, joka meidän talon vastaanottaa.--Tarvittaisiinpa hieman taasen löylyä, Timo. JUHANI. Nova, sen kontraŭdiro. Domo sen ŝvitbanejo estas netaŭga pro la neceso de banado kaj akuŝo de la mastrino kaj de la servistaj edzinoj. Jes, fumanta ŝvitbanejo, bojanta hundo, krianta koko kaj miaŭanta kato, tio ja estas signoj de bona domo. Jes, sufiĉas okupo al tiu, kiu alprenos nian domon. — lom da banvaporo estus ree bezonata, Timo. 04042
Bottom
04043
Top
TIMO: Saaman pitää. TIMO. Jen vi havos. 04043
Bottom
04044
Top
SIMEONI: Mutta muistelkaamme, että on lauvantai-ilta. SIMEONI. Sed ni memoru, ke estas sabatvespero, 04044
Bottom
04045
Top
JUHANI: Ja katselkaamme ettei riipu nahkamme pian orressa kuin entisen piian. Hirvittävä tapaus! JUHANl. Kaj ni estu singardemaj, ke nia haŭto ne baldaŭ pendu sur stango kiel la haŭto de iama servistino. Terura okazo! 04045
Bottom
04046
Top
SIMEONI: Tyttöhän ei koskaan ehtinyt saunaan toisten seurassa, vaan kuhkaili ja kahkaili siellä muiden jo maatessa. Mutta eräänä lauvantai-iltana viipyi hän tavallista kauemmin. Käytiinpä häntä etsimään; mutta mitä löyttiin hänestä? Ainoastaan nahka orressa. Ja oikeinpa mestarin tavalla oli tämä nahka nyljetty, olivatpa siinä hiukset, silmät, korvat, suu ja vielä kynnetkin jäljellä. SIMEONI. La knabino neniam havis tempon iri en ŝvit-banejon kun la aliaj, sed restadis tie kiam la aliaj jam dormis. Sed iun sabatvesperon ŝi restis pli Ionge ol kutime. Oni iris por ŝin serĉi; sed kion oni trovis el ŝi? Nur Ia haŭton sur stango. Kaj vere majstre ŝi estis senhaŭtigita, estis tie la haŭto kun la hararo, la okuloj, la oreloj, la buŝo kaj eĉ la ungoj. 04046
Bottom
04047
Top
JUHANI: Olkoon se tapaus meille... Kas, kas, kuinka vihaisesti tuo selkäni ottaa löylyä! Niinkuin et olis saanut maistaa vihtaa sitten uuttavuotta. JUHANI. Estu tiu okazintaĵo por ni... Jen, jen kiel kolere mia dorso akceptas la banvaporon! Kvazaŭ ĝi ne gustumis banfaskon post la novjaro. 04047
Bottom
04048
Top
LAURI: Mutta kuka oli hänen nylkenyt? LAURI. Sed kiu ŝin senhaŭtigis? 04048
Bottom
04049
Top
TIMO: Kuka; kysy sitä. Kukas muu kuin se... TIMO. Kiu? pri tio demandu. Neniu alia ol la ... 04049
Bottom
04050
Top
JUHANI: Pää-ukko. JUHANI. La ĉefo mem. 04050
Bottom
04051
Top
TIMO: Niin. Hän, joka käy ympäri kuin kiljuva peura.--Kauhea tapaus! TIMO. Jes, li, kiu ĉirkaŭiras kiel blekeganta kameleono. — Terura okazo! 04051
Bottom
04052
Top
JUHANI: Pistäppäs, Timo-poika, tuo paitani tuolta orrelta kouraani. JUHANI. Donu, Timo-knabo, tiun mian ĉemizon sur la stango en mian manon. 04052
Bottom
04053
Top
TIMO: Ja tämäkö? TIMO. Cu ĉi tiun? 04053
Bottom
04054
Top
JUHANI: Noh! Eeron tilkkusta hän tarjoo tässä miehelle. Voi sinua!--Tuo keskimmäinen tuossa. JUHANI. Nu! la ŝtofpecon de Eero li prezentas ĉi tie al viro. Ho ve al vi! Tiun, meze pendantan tie. 04054
Bottom
04055
Top
TIMO: Ja tämäkö? TIMO. Ĉu ĉi tiun? 04055
Bottom
04056
Top
JUHANI: Siinähän aikamiehen mekko. Tattis vaan.--Kauhea tapaus, sanon minäkin, mentyäni vielä äskeiseen. Mutta olkoon se meille muistimeksi, että »aatosta juhla korkein».--Nyt peskäämme itsemme puhtaiksi kuin olisimme lähteneet napamuijan nopsista kourista; ja sitten tupaan paita kainalossa, ja tulehtunut ruumis saakoon niskaansa oikein raikasta ilmaa.--Mutta luulenpa, tuo silmä-kulta kuultelee hieman. JUHANI. Tie vere ĉemizo de plenviro. Danketon. — Terura okazo, diras ankaŭ mi, revenante ankoraŭ al Ia ĵusa. Sed estu por ni rememorigo, ke »Ia festo kulminas en antaŭvespero».— Nun ni Iavu nin puraj, kvazaŭ ni estus venintaj el la viglaj manoj de la umbiiikistino; kaj poste en ia ĉambregon kun la ĉemizo sub la brako, kaj la vaporanta korpo ricevu sur sian nukon vere freŝan aeron. — Sed mi kredas, ke tiu okulo-karulo iom malpli doloras. 04056
Bottom
04057
Top
SIMEONI: Mutta eipä kuultele tuo jalkani, vaan särkee ja mojoo kuin kiehuvassa mujussa. Mihin joudun sen kanssa, minä kurja? SIMEONI. Sed mia piedo ne, ĝi doloras kaj tiklas kiel en bolanta ŝlimaĵo. Kien aikondukos tio min, mizerulon? 04057
Bottom
04058
Top
EERO: Pane koreasti ma'ata tultuamme tupaan ja rukoile jalkain voidetta, ja sitten kiitä Luojaas, joka sinun tänäpänä varjeli »ettet ole jalkaas kivehen loukannut», niinkuin luemme ehtoorukouksessa. EERO. Vin kuŝigu dece, veninte en la ĉambron kaj preĝ-petegu piedŝmiraĵon, kaj poste laŭdu vian Kreinton, kiu vin gardis hodiaŭ »ke vi ne frapis vian piedon kontraŭ ŝtonon», kiel ni Iegas en vesperpreĝo. 04058
Bottom
04059
Top
SIMEONI: Minä en kuule sinua, minä en kuule. SIMEONI. Mi ne aŭskultas vin, mi ne aŭskultas. 04059
Bottom
04060
Top
EERO: Rukoile sitten korvarasvaa myös. Mutta astuppas jo liikkeille, jäätpä muutoin tänne peijakkaan saaliiksi. EERO. En tiu okazo preĝpetegu ankaŭ orelŝmiraĵon. Sed jarn foriru, en aiia okazo vi restos ĉi tie kiel kaptaĵo al ia maldio. 04060
Bottom
04061
Top
SIMEONI: Korvani ovat sinua kohtaan ummessa, ummessa hengellisellä tavalla. Ymmärrä, ihminen! SIMEONI. Miaj oreloj estas por vi fermitaj, fermitaj en spirita senco. Komprenu, homo! 04061
Bottom
04062
Top
EERO: Tule nyt, onpa muutoin pian nahkasi orressa, ja oikein ruumiillisella tavalla. EERO. Venu nun, ĉar en alia okazo baldaŭ via haŭto estos sur la stango, kaj vere en korpa senco. 04062
Bottom
04063
Top
Nus et échauffés, ils se rendirent de l’étuve à la maison ; et leurs corps brunis luisaient comme l’écorce de bouleau brûlée par le soleil. Une fois entrés, ils s’assirent un moment pour se reposer, et la sueur ruisselait sur eux ; puis ils s’habillèrent lentement. Juhani se mit alors à préparer un remède pour panser les blessures de toute la bande. Il plaça sur le feu un vieux poêlon en fer, y versa un pot d’eau-de-vie et y mélangea deux mesures de poudre, une de fleur de soufre et la même quantité de sel. Quand cette mixture eut bouilli une heure environ, il la retira du feu et la laissa refroidir ; l’onguent, pâteux et noir comme la poix, était prêt. Ils en oignirent leurs plaies, surtout celles de la tête, et étendirent par-dessus du goudron frais et brun. Ils serrèrent violemment les dents et leurs visages devinrent affreusement sombres : tellement ce remède énergique brûlait les blessures. Simeoni s’occupa du repas, posa sur la table sept pains en couronne, un gîte de bœuf séché et un grand plat de raves. Mais ce soir-là, ils ne firent guère honneur à la nourriture ; s’étant vite levés de table, ils se déshabillèrent et s’étendirent sur leurs lits. Nudaj kaj varmaj ili paŝis el la ŝvitbanejo en la ĉambregon; kaj iliaj korpoj brunbrilis kiel sunbruligita betulŝelo. Enveninte ili sidiĝis por ripozi momenton, eligante ŝviton abunde; kaj poste ili iom post iom vestis sin. Sed Juhani komencis kuiri ŝmiraĵon por la tuta vundita frataro. Li metis sur fajron mal-novan fandferan kaj sentenilan paton, verŝis en ĝin stofon da brando kaj en Ia brandon !i miksis du kvartojn da pulvo, unu kvarton da sulfurpulvoro kaj saman kvanton da salo. Kaj post kiam tio boiis dum ĉirkaŭ unu horo, li forlevis la kuiraĵon por maivarmiĝi, kaj la ŝmiraĵo, havanta aspekton de tutnigra supo, estis preta. Siajn vundojn, precipe tiujn, kiuj estis sur iiiaj kapoj, iii ŝmiris per tiu ŝmiraĵo kaj metis novan, flave brunan gudron super ĉion. Kaj tiam forte kunpremiĝis iliaj dentoj kaj iliaj vizaĝoj nigriĝis terure; tiom doloris la forta medikamento la vundon. Sed Simeoni pretigis la vesperman-ĝon, alportis sur la tablon sep ringopanojn, sekigitan fcmuron de bruto kaj lignan pelvon plenan je rapoj. Sed la manĝajo ne bone gustis al ili ĉi tiun vesperon, kaj baldaŭ ili foriris de la tablo, senvestigis sin kaj kuŝiĝis sur siaj litoj. 04063
Bottom
04064
Top
La nuit était obscure, et partout régnaient le silence et le calme. Mais soudain, les environs de Jukola s’illuminèrent : l’étuve avait pris feu. Timo avait tellement chauffé le fourneau gris, que la paroi avait commencé à grésiller et s’était enfin enflammée. La maison fut réduite en cendres dans une paix complète, sans que personne le remarquât. Et lorsque le malin parut, il ne restait de l’éluve de Jukola que des lisons rougeoyants et les décombres encore chauds du fourneau. Vers midi, s’étant réveillés et levés plus dispos que la veille, les frères se vêlirent et s’attablèrent devant leur déjeuner qui leur sembla fort savoureux. Ils mangèrent longtemps sans prononcer un mot, mais finirent par causer de la rencontre imprévue qu’ils avaient faite sur le chemin entre Tammisto et Toukola. La nokto estis malluma kaj ĉie regis silento kaj senbrueco. sed subite fariĝis lume ĉirkaŭ Jukola; ĝia ŝvitbanejo ekbrulis. Nome, Timo forte hejtis la grizaŝtonan fajrujon, pro kio la ligna muro komcncis subbruli kaj fine ekflamis. Kaj en dolĉa paco brulis la konstruaĵo je cindro ne vidatc de ics okulo. Kaj kiam tagiĝis la mateno, restis de la ŝvitbanejo de Jukola nur kelkaj subbrulantaj karboj kaj la ardanta ruino de Ia fajrujo. Finc ĉe tagmezo vekiĝis ankaŭ la fratoj, ellitiĝis iom pli freŝaspektaj ol en la vespero antaŭa, sin vestis kaj komencis manĝi nun kun bona apetito. Longan tempon ili manĝis ne dirantc eĉ vorton, sed fine ili komencis paroli pri la fatala okazo sur la vojo inter Tammisto kaj Jukola. 04064
Bottom
04065
Top
JUHANI: On a vraiment reçu une formidable pile, mais c’est qu’ils nous sont tombés dessus comme des brigands avec des perches et des bâtons. Sacrebleu ! ni on avait eu aussi des armes, et si on avait été sur nos gardes, on scierait aujourd’hui des planches de cercueil dans le village de Toukola, et le fossoyeur aurait du travail. Aapeli de Kissala en a pourtant pris pour son rhume. JUHANI. Fortan ŝvitbanon ni vere ricevis, sed kiel rabistoj ili atakis nin per stangoj kaj branĉegoj. Sed ho! se ankaŭ ni estus havintaj armilojn en la manoj kaj se ni estus antaŭ-vidintaj la danĝeron, en tiu okazo oni hodiaŭ segus en la vilaĝo Toukola ĉerktabulojn, kaj la enterigisto havus laboron. Al Kissala Aapeli mi tamen donis lian parton. 04065
Bottom
04066
Top
TUOMAS: Valkea, hiukseton linja juoksi hänen otsaltansa niskaan alas kuin linnunrata syksytaivaalla. TUOMAS. Blanka, senhara linio kuris de iia frunto mal-supren ĝis Ia nuko kvazaŭ la lakta vojo sur aŭtuna ĉielo. 04066
Bottom
04067
Top
JUHANI: Sinä näit sen? JUHANI. Vi vidis tion? 04067
Bottom
04068
Top
TUOMAS: Minä näin sen. TUOMAS, Mi vidis tion. 04068
Bottom
04069
Top
JUHANI: Hän on saanut. Mutta muut, muut, Herran Kiesus! JUHANI. Li ricevis. Sed la aliaj, la aliaj. Pro Sinjoro Kjesuo! 04069
Bottom
04070
Top
EERO: On s’en vengera jusqu’à la gauche. EERO. Ni venĝos al ili ĝis la ostocerbo. 04070
Bottom
04071
Top
JUHANI: Faisons turbiner tous ensemble nos méninges pour combiner un incomparable projet de vengeance. JUHANI. Unuanime ni kunigu niajn kapojn kaj el tio estiĝu projekto al senkompara venĝo. 04071
Bottom
04072
Top
AAPO: Pourquoi provoquer des malheurs éternels ? Adressons-nous à la loi et à la justice, et pas à la force de nos poings. AAPO. Kial ni faru eternan pereon? Ni nin turnu al Ia leĝo kaj juĝejo, sed ne al memvalidiga perforto. 04072
Bottom
04073
Top
JUHANI: Le premier type de Toukola qui me tombe sous la patte, je l’avale tout vif avec la peau et les poils ; voilà la loi et la justice. JUHANl. La unuan Toukolanon, kiun mi kaptos, mi manĝos vivantan kun haŭto kaj haroj; jen leĝo kaj juĝejo. 04073
Bottom
04074
Top
SIMEONI: Kurja veljeni! aiotko sinä koskaan joutua taivaan perilliseksi? SIMEONI. Mia mizera frato! Cu vi neniam voias fariĝi heredonto de la ĉielo? 04074
Bottom
04075
Top
JUHANI: Mitä huolin taivaasta, ellen saa nähdä Tuhkalan Matin verta ja rapaa! JUHANI. Por mi estas indiferenta la ĉielo, se mi ne povos vidi la sangon kaj intestojn de Tuhkaia Matti. 04075
Bottom
04076
Top
SIMEONI: Voi hirmu itseäs, voi hirmu! Täytyy itkeä. SIMEONI. Ho ve, vi terurulo, ho teruraĵo! Oni devas plori. 04076
Bottom
04077
Top
JUHANI: Itke sinä kissan kuolemasta, vaan älä minun tähteni. Hmmh! Minäpä teen makkaroita. JUHANI. Ploru pro morto de kato, sed ne pro mi. Hm! mi faros koibasojn. 04077
Bottom
04078
Top
TUOMAS: Tämän raatelemisen kostan minä kerran, sen lupaan ja vannon. Susihan miestä näin menettää. TUOMAS. Ci tiun disvundadon mi ankoraŭ iam venĝos, tion mi promesas kaj ĵuras. Lupo ĉi tiel agas kontraŭ viro. 04078
Bottom
04079
Top
JUHANI: Villisusi. Minä vannon saman valan. JUHANI. Rabia lupo. Mi ĵuras same. 04079
Bottom
04080
Top
AAPO: Se kosto lankee takaisin omalle niskallemme; mutta lain tuomio rankaisee heidät ja palkitsee meidät. AAPO. Tiu venĝo refalos sur nian nukon; sed la leĝa kon-damno ilin punos kaj rekompencos nin. 04080
Bottom
04081
Top
JUHANI: Mutta lain kautta ei tule kärsimään heidän selkänsä näistä haavoista, joita kannamme. JUHANI. Sed per la leĝo iliaj dorsoj ne suferos de ĉi tiuj vundoj, kiujn ni portas. 04081
Bottom
04082
Top
AAPO: Sitä hullummin heidän kukkaronsa ja kunniansa. AAPO. Des pli amare iliaj monujoj kaj ilia honoro. 04082
Bottom
04083
Top
SIMEONI: Pois mielestämme verinen kosto, ja turvatkaamme lakiin. Niin tahdon, vaikka mieleni kovin kamookin keräjätalon menoa ja hälinää. SIMEONI. For de nia animo la sanga venĝo, kaj ni konfidu nin al la leĝo. Tiel mi volas, kvankam mia animo tre sentas abomenon pro ia bruo kaj tumuito en juĝejo. 04083
Bottom
04084
Top
JUHANI: Jos siihen tulee, niin eipä juuri kömmähdy tämä poika siinäkään paikassa. Tosin pamppailee sydän hieman, koska ensi kerran seisomme korkean-oikeuden pöydän edessä, mutta pianpa itsensä röyhistää aika-mies. Muistanpa vielä, oltuani vierasmiehenä Koivulan Kaisa-rukalle, joka etsi elatusta lapsellensa, muistanpa koska komsarjus huusi: »Juhani Juhanin-poika Jukola, Toukolan kylästä!» JUHANI. Se tiel okazos, Ĉi tiu knabo ne konsterniĝos eĉ en tiu loko. Certe la koro batos iom, kiam ni Ia unuan fojon staros antaŭ la juĝeja tablo, sed baldaŭ sin reregos plenaĝulo. Mi memoras ankoraŭ, kiam mi estis atestanto por ia kompatinda Koivula Kaisa, kiu pretcndis vivsubtenon al sia infano, mi memoras, kiel la komisaro kriis: «Juhani, filo de Juhani Jukoia, el vilaĝo Toukola!» 04084
Bottom
04085
Top
TIMO: »Ja nuorempi veljensä Timoteeus!» Minähän olin siellä myös; ja saipa Kaisa lapsellensa isän että paukahti. Minähän olin vierasmiehenä myös, Juhani. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Mi ja ankaŭ estis tie; kaj Kaisa ricevis patron al sia infano tiel kc ekklakis. Mi ja estis ankaŭ atestanto, Juhani. 04085
Bottom
04086
Top
JUHANI: Olit, olit. Mutta sielläpä vasta väkeä porstua, porras ja piha täys. Porstuassapa istuin minä ja juttelin Tammiston Kyöstin kanssa, mitä ja kuinka pojan piti la'in edessä lausuman. Hartaasti juuri haastelinkin hänelle, nyppien takkinsa nappia noin, tuolla tavalla, koska komsarjus eli sudenkutsija huusi korkealla äänellä, että kyllä monen silmät ja korvat pöllähtivät pystyyn: »Juhani Juhanin poika Jukola, Toukolan kylästä!» JUHANI. Vi estis, vi estis. Sed kiom muite da popolo estis, Ia vestiblo, Ia ŝtuparo kaj la ĉambrego plenplenaj. En la vestibio mi sidis kaj paroiis kun Tammisto Kyosti kion kaj kiel la knabo devus diri antaŭ ia leĝo. Fervore mi paroiis kun li, dum li depinĉadis la butonojn de sia jako tiel, tiamaniere, kiam la komisaro aŭ ĉasvokto kriis pcr forta voĉo tiel ke la okuloj kaj orcloj de multaj ekstaris: »Juhani, filo de Juhani Jukola, el vilaĝo Toukola!» 04086
Bottom
04087
Top
TIMO: »Ja nuorempi veljensä Timoteeus!» Ja saipa, koira vieköön! Kaisa lapsellensa isän. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Kaj ricevis, hundo prenu, Kaisa patron al sia infano. 04087
Bottom
04088
Top
JUHANI: Sai kyllä. JUHANl. Jes, ricevis. 04088
Bottom
04089
Top
TIMO: Vaikka ei meitä valallekaan laskettu. TIMO. Kvankam oni ne Iasis min juri. 04089
Bottom
04090
Top
JUHANI: Ei laskettu; tosi; mutta vakava ja vilpitön puheemme vaikutti paljon. JUHANI. Oni ne iasis; vere; sed nia serioza kaj sincera parolo efikis multe. 04090
Bottom
04091
Top
TIMO: Ja nimemme on kulkenut protokollissa ja suplikaaneissa aina keisariin asti, heh! TIMO. Kaj niaj nomoj iradis en protokoloj kaj suplikanoj ĝis la imperiestro, heh! 04091
Bottom
04092
Top
JUHANI: Hyvin tietty.--Niin huusi komsarjus, ja silloinpa vähän hetkautti pojan sydänketoissa, mutta pianpa hän perehtyi ja lasketteli suustansa totuuden järkähtämätöntä kieltä kuin apostoli itse, huolimatta koko keräjäkunnan naurusta ja tirskunnasta. JUHANI. Kompreneblc. tiel kriis la komisaro, kaj tiam iom eksaltis la koro de la knabo, sed baldaŭ li kutimiĝis kaj eligis nccedeman iingvon de vero kiel la apostolo mem, mal-graŭ rido kaj ridaĉo de la tuta juĝeja anaro. 04092
Bottom
04093
Top
TIMO: Niinhän keräjissä leivotetaan; ja kaikki käy hyvin. Mutta vedetäänpä siellä kuitenkin yhtäkin vetonuoraa ja yksikin vikkelä kampurajalka heitetään. TIMO. Tiel oni bakas en juĝejo; kaj ĉio bone iras. Sed oni dancigas tie per multaj tirŝnuroj kaj faras multajn faligartifik-ojn. 04093
Bottom
04094
Top
JUHANI: Tosi; mutta oikeus ja totuus kieppaisee itsellensä lopulta väkistenkin voiton monen konstin päästä. JUHANI. Vero; sed la justeco kaj la praveco finc kaptas senkontraŭstarc la vcnkon post multaj artifikoj. 04094
Bottom
04095
Top
TIMO: Monen konstin ja koukun päästä; niin kyllä, ellei itse ilminen peijakas ole asiamiehenä, joka tekee yön päiväksi ja päivän yöksi ja piimäksi mustan tervan.--Mutta yksi asia on yhtä hyvä kuin kaksikin. Miksi ei Jumala asettanut oikeuden ratkaisemista lujemmalle, ja perin pohjin lujalle perustalle täällä? Miksi vierasmiehet, vaikeat tutkinnot ja lainoppineitten koukut? Tämähän mielestäni olis suorin tie oikeuteen ja totuuteen, koska asia näkyy hämäräksi, eikä saata sitä pohtia. Koko keräjäkunta, ja itse tuomari etunenässä, astuu ulos pihalle, jossa komsarjus eli jahtivouti soittaa ankaran suurta koivutorvea, jota kutsuttaisiin keräjätorveksi; sitä hän soittaisi toitottaen muutaman kerran ja pitäen sen kitaa kohden Herran korkeutta. Mutta silloin aukenis taivas ja oikeuden enkeli ilmestyisi kaikelle kansalle, kysyen korkealla äänellä: »mitä komsarjus tahtoo», mutta häneltä kysyisi komsarjus takaisin korkealla, huutavalla äänellä: »onko kannustettu miesi viaton vai syyllinen?» Nytpä kirkastettu enkeli antaisi vastauksen, jonka oikeutta ei kenenkään tarvitsis epäillä ja jonka mukaan tulisi miestä joko päästää Herran huomaan tai sukia oikein aika lailla. Niinpä, luulen minä, kävisi hyvin kuntoon kaikki. TIMO. Post multaj artifikoj kaj kurbiroj, jes tiel, se ne la diablo mem estas advokato, kiu faras tagon el nokto kaj nokton el tago kaj acidan lakton el nigra gudro. — Sed unu afero estas egale bona kiel du. Kial Dio ne metis la decidojn de juĝejo sur pli firman, ckstremc firman fundamenton en la mondo? Kial atestantoj, malfacilaj esploroj kaj artifikoj de juristoj? La sekvanta procedo estus laŭ mia opinio ia plej rckta vojo al justeco kaj praveco, kiam la afero ŝajnas esti malklara kaj ne decidebia. La tuta juĝeja anaro, kaj la juĝisto mem la unua paŝus ekstercn al la korto, kic la komisaro aŭ la ĉasvokto iudus per trc granda betula trumpeto, kiun oni nomus juĝeja trumpeto; per ĝi li trumpetus kelkajn fojojn etendantc ĝian faŭkon kontraŭ la supera alto de la Sinjoro. Tiam malfermiĝus la ĉielo kaj la anĝelo de justeco alstarus apud la tuta popolo demandantc per Iaŭta voĉo: »kion vi deziras, komisaro», sed la anĝelon demandus la komisaro pcr krianta voĉo: »ĉu la kul-pigita viro estas senkulpa aŭ kulpa?» Nun la heligita anĝelo donus respondon, kies justecon neniu bezonus dubi kaj laŭ kiu oni devus liberigi la viron kaj lasi lin iri al Dia protekto, aŭ bastonadi lin fortc. Tiei, mi kredas, ĉio bone aranĝiĝus. 04095
Bottom
04096
Top
JUHANI: Miksi niinkään paljon komentoa ja hunööriä? Katsokaapas kuinka minä olen tuumiskellut asiaa. Olisinpa Luojana asettanut näin: Syytetty mies vahvistakoon sanansa valalla, pyhällä valalla, ja jos hän oikein vannoo, niin lähteköön vapaana miehenä marssimaan kotiansa taas, mutta jos häntä miellyttäisi pistää suustansa valheen, niin auetkoon allansa matoinen maa ja nielköön hänen helvettiin alas. Siinähän totuuden suorin tie. JUHANI. Kial tiom multe da komando kaj ceremonio? Vidu kiel mi pensis pri la afero. Kicl Kreinto mi aranĝus ĉi tiel: La kulpigita viro konfirmu sian vorton per ĵuro, sankta ĵuro, kaj se li juste ĵuras, li foriru kiel libera viro al sia hejmo rec, sed se li emus eligi el sia faŭko mensogon, la vermoplena tero malfermu sian buŝon sub li kaj cnglutu lin maisupren en la inferon. Tia ja estus la plej rekta vojo de vereco. 04096
Bottom
04097
Top
AAPO: Se keino voisi käydä päisin, mutta ehkäpä kuitenkin parhain kaikki niinkuin sen kerran asetti itse viisauden Isä. AAPO. Tiu rimcdo povus efiki, sed eble tamcn estas plej bone, kiel ĝin aranĝis mem la Patro de la saĝo. 04097
Bottom
04098
Top
JUHANI: Parhain. Tässä istumme revittyinä, rupisina, silmäpuolina kuin kollikissat maaliskuussa. Onko tämä herttaista? Peeveli! tämä maailma on suurin hulluus mikä löytyy auringon alla. JUHANI. Cu plej bone? Ci tie ni^ sidas ŝiritaj, cikatraj, unuokulaj kiel virkatoj en marto. Cu ĉi tio estas doiĉa? Diablol Ci tiu mondo estas la plej granda frenczaĵo sub lasuno. 04098
Bottom
04099
Top
SIMEONI: Niin on hän asettanut, Herra, sillä hän tahtoo koetella ihmislapsen voimaa uskossa. SIMEONI. Tiel li aranĝis, la Sinjoro, ĉar li volas provi la kredoforton de homido. 04099
Bottom
04100
Top
JUHANI: Voimaa uskossa. Hän koettelee ja kokee, mutta hänen koetustensa kautta menee sieluja siihen ijankaikkiseen saunaan niinkuin sääksiä vaan; sinne, johon en soisi kannettakaan minä, vaikka syntinen ihminen. JUHANI. Kredoforton. Li provas kaj tentas. Sed pro iiaj provoj iras animoj en la cternan ŝvitbanejon grandnombre kiel kuloj; tien, kien mi, kvankam pckulo, ne volus ke cĉ scrpento iru. 04100
Bottom
04101
Top
TUOMAS: Kova leikki on tämä elämä ja maailma. Vähänpä on kunkin toivoa niin pienestä osasta kuin Josua ja Kaaleppi kuuden sadan tuhannen miehen seassa. TUOMAS. Sevcra ludado estas ĉi tiuj vivo kaj mondo. Malmultan povas ĉiu havi esperon pri tiel malofta loto kiel tiu de Josuo kaj Kaleb inter sesccntmil viroj. 04101
Bottom
04102
Top
JUHANI: Oikein! Mitä on siis tämä elämä? Helvetin porstua. JUHANI. Prave! Kio estas do ĉi tiu vivo? Vestiblo de la infero. 04102
Bottom
04103
Top
SIMEONI: Juhani, Juhani, malta mieles ja kieles! SIMEONI. Juhani, Juhani, atcntu pri via menso kaj penso! 04103
Bottom
04104
Top
JUHANI: Helvetti valmis, sanon minä, jos oikein pahan pääni päälleni otan. Minäpä täällä olen kärsivä sielu ja Toukolan pojat perkeleitä, haarut kourissa. Häijyjä henkiä ovat ihmiset meitä kohtaan. JUHANI. La infero prcta, mi diras, se mi donas vorton al mia malbona humoro. Mi ja estas ĉi tic Ia suferanta animo kaj la knaboj de Toukola diabloj, kun forkstangoj en la manoj. Malicaj spiritoj estas la homoj kontraŭ ni. 04104
Bottom
04105
Top
AAPO: Astukaammepas hieman omaan poveemme. Ihmisten vihan olemme kenties suureksi osaksi itse virittäneet ja voimassa pitäneet. Muistakaamme kuinka olemme heidän naurismaissaan ja hernehuhdissaan peuhailleet, sotkeneet onkiretkillämme heidän jokirantojensa heinän, ampuneet usein heidän piirittämänsä karhut ja monta muuta sellaista temppua tehneet, huolimatta lain uhkauksista ja omantunnon äänestä. AAPO. Ni cnpaŝu ankaŭ iom en niajn proprajn brustojn. La malamon de la homoj ni eblc grandpartc mem kaŭzis kaj subtenis. Ni memoru kiel ni fiagadis en iliaj rap- kaj pizkampoj, piedpistadis ĉe niaj fiŝkaptaj ekskursoj la herbon de iliaj riverbordoj, pafis multfoje ursojn, kiujn iii sieĝis, kaj faris multajn aliajn artifikojn, malgraŭ minaco de leĝo kaj voĉo de konscienco. 04105
Bottom
04106
Top
SIMEONI: Renonçons à en tirer une vengeance sanglante et adressons-nous à la loi. C’est mon idée, bien que j’ai une sacrée frousse pour tout le tohu-bohu du tribunal. Nous avons irrité le ciel et la terre. Souvent, quand je vais me coucher et que je repense aux actions scélérates de notre jeunesse, le glaive de feu de ma conscience perce douloureusement ma misérable poitrine, et je crois entendre un murmure étrange comme celui d’une pluie lointaine et gémissante, il me semble qu’une voix sinistre me souffle à l’oreille : « C’est le soupir de Dieu et des hommes sur les sept enfants de Jukola. » La perdition nous menace, frères, et l’étoile du bonheur ne luira pas sur nous avant qu’on s’accorde mieux avec nos semblables. Pourquoi n’irait-on pas demander pardon, en promettant de vivre autrement désormais ? SIMEONI. Ni kolerigis la ĉielon kaj la tcron. Ofte kiam mi eniitiĝas kaj rcmemoras niajn malicajn agojn en nia junaĝo, mian mizcran bruston pikas dolorige la fajra glavo de la kon-scienco, kaj ŝajnas al mi kvazaŭ mi aŭdus strangan muĝadon kiel malproksiman, ĝemantan pluvon, kaj kvazaŭ malhela voĉo ankoraŭ flustrus en mian orelon: »La ĝemo de Dio kaj de la homoj pro la sep knaboj de Jukola.» Pcrco nin mina-cas, fratoj, kaj la stelo de fcliĉo ne briios por ni antaŭ ol la rilatoj inter ni kaj la homoj estos sur pli bona bazo. Kial ni do ne iru por peti pardonon, promesantc komence de ĉi tiu tago vivi alimaniere? 04106
Bottom
04107
Top
EERO: Minä itkisin, jos taitaisin. Simeoni, Simeoni! »ei paljon puutu ettet» ... jaa, ei paljon puutu. »Mutta mene tällä haavalla matkaas». EERO. Mi plorus se mi kapablus. Simeoni, Simeoni! »ne mankas multe ke vi...» jes, ne mankas multe. »Sed la nunan fojon foriru.» 04107
Bottom
04108
Top
SIMEONI: Niin, niin, kyllähän viimeisenä päivänä nähdään. SIMEONI. Jes, jes, certe oni vidos en la lasta tago. 04108
Bottom
04109
Top
TIMO: Courber la tête pour demander pardon ? Je ne crois pas que je le pourrais. TIMO. Cu mia kapo kliniĝus al pardonpeto? Mi tion ne kredas. 04109
Bottom
04110
Top
TUOMAS: Jamais, aussi longtemps que le corbeau sera noir. TUOMAS. Ne tiel longe kiel la korvo cstas nigra. 04110
Bottom
04111
Top
EERO: Eh bien, ça arrivera au jugement dernier. Le corbeau sera alors blanc comme neige, ainsi qu’on dit dans la chanson sur le joyeux garçon et sa chère maman. En tout cas, il faudra qu’on soit dans une extrême détresse avant qu’on se mette à supplier ici-bas. EERO. »Kiam ni ĉiuj al juĝo revenos» okazos do tiu miraklo. Tiam ja estos la korvo blanka kvazaŭ ncĝo, kiel oni kantas en la kanto pri Ia gaja fiio kaj la kara patrino. Volonte mia-parte la lastaj tcmpoj cstu proksimaj antaŭ ol ni komcncos preĝi. 04111
Bottom
04112
Top
JUHANI: Usko minua, Simeoni, täällä ei käy kuntoon lakkaamatta katsella kuinka on sielumme laita, alati muistella tuota tulista uumentoa, perkelettä ja pieniä perkeleitä. Sellaiset aatokset joko myllertävät sekaisin miehen pään tai kietovat nuoran hänen kaulaansa.--Noita entisiä hurjapäisyyksiämme on enemmin pidettävä nuoruuden hulluutena kuin synteinä ankarimmassa tarkoituksessa. Ja toiseksi, olenpa tullut siihen uskoon ja vakuutukseen, että täytyy täällä välimmiten ummistaa silmänsä, eikä olla näkevänänsä mitä näkee ja tietävänänsä mitä tietää. Niinpä täytyy täällä miehen, jos hän tahtoo päästä eheällä turkilla elämän huhmaresta ulos.--Olkaa pöllistelemättä; tässä ei tarvita yhtään pöllistystä.--Tarkoitanpa noita pienempiä syntejä Jumalaa kohtaan, vaan ei naapuriani. Naapuri ja lähimmäinen on keikkanokka, näpäkärsä ja tarvitsee oman parhaansa yhtä hyvin kuin minäkin; mutta Jumala on pitkämielinen ja laupias mies, ja antaa viimein aina anteeksi, jos vilpittömästä sydämmestä rukoilemme. Jaa, jaa, minä tarkoitan: ei käy kuntoon aina ja joka paikassa hiuskarvan tarkkuudella vertoa omia töitämme ja pieniä tuommoisia kanaljavikkelyyksiämme Jumalan sanan ja käskyjen rinnalla, vaan parasta pysyä siinä keskivälissä. Törkeitä syntejä tulee meidän karttaa, kaikella muotoa, sanon minä, ja rukoilla silmäin voidetta, mutta niitä pienempiä, nimittäin pienempiä Jumalata kohtaan, ei aina laskea omantunnon ongennokkaan, vaan seistä siinä keskivälissä, keskivälissä. JUHANI. Kredu al mi, Simeoni, ĉi tic ne taŭgas ĉiam esplori, kiel fartas nia animo, ĉiam memori tiun fajran kavafon, diablon kaj diabletojn. Tiaj pensoj aŭ disordigas ia kapon de ia viro aŭ volvas ŝnuron ĉirkaŭ lian kolon. — Niaj estintaj ventanimaj agoj devas esti konsiderataj pli kiel malsaĝafoj de juneco ol pekoj en piej severa senco. Krome mi venis al tia kredo kaj konvinko, ke oni devas ĉi tie iafoje fermi la okulojn kaj ŝajn-igi ne vidi, kion oni vidas, kaj ne scii, kion oni scias. Tiei devas viro agi se Ii volas eliri kun nedifektita peito el la pistujo de la vivo. — Ne strabrigardu; ĉi tie strabrigardado ne estas bezona. — Mi aludas tiujn pii maigrandajn pekojn kontraŭ Dio, sed ne kontraŭ mia najbaro. La najbaro kaj proksimulo havas trosenteman nazon kaj bezonas sian propran bonon egale necese kiel mi; sed Dio estas toleranima kaj kompatema viro, kaj fine pardonas, se ni el sincera koro petegas. Jes, jes, mi volas diri: ne estas konvene kompari ĉiam kaj ĉie per hareta precizeco niajn proprajn agojn kaj tiajn etajn petoiafojn kun ia Dia vorto kaj la leĝo, sed plej bone estas resti ie en mezvojo. Gra-vajn pekojn ni devas eviti ĉiamaniere, mi diras, kaj petegi okuiŝmirafon, sed tiujn pli maigravajn, nome pli malgravajn kontraŭ Dio, ne ĉiam meti al la fiŝhoko de la konscienco, sed resti tie meze, mezc. 04112
Bottom
04113
Top
SIMEONI: Suuri Jumala! noinhan saatana ihmistä korvaan kuiskuttelee. SIMEONI. Granda Dio! tiei ja la Satano flustras en oreiojn de homo. 04113
Bottom
04114
Top
TIMO: Juuri niinkuin Ollin muori viinahimossa pistää tuiskujuttuja Mäkelän emännälle. TIMO. Precize kiel la avino de Olli en dezirego de brando babilas senscncafon al Ia mastrino de MÄKELÄ. 04114
Bottom
04115
Top
AAPO: Juhani lausui muutaman sanan, joita ihmeellä ja närkästyksellä kuultelin. Veli, niinkö opettaa meitä Jumalan käskyt? Niinkö opetti meitä äitimme? Ei suinkaan! Yksi seisoo Jumalan edessä tuhantena ja tuhannen yhtenä. Mitä siis leksottelet pienemmistä synneistä, mitä keskivälistä, puolustaen kahden herran palvelusta? Sanoppas, Juhani: mikä on synti? AAPO. Juhani diris kelkajn vortojn, kiujn mi kun miro kaj kun indigno aŭskultis. Frato, ĉu tiel nin instruas ia ord-onoj de Dio? Cu tiel nin instruis nia patrino? Tute ne! Unu staras antaŭ Dio kiel mil kaj mil kiel unu. Kion vi do babilaĉas pri pli malgravaj pekoj, kion pri mezo, defendante la servadon al du sinjoroj? Diru, Juhani, kio estas peko? 04115
Bottom
04116
Top
JUHANI: Mikä on totuus? sinä Jukolan Salomoni, herra Jupisteri ja Ukko-Paavo Savosta? »Mikä on synti?» Aih! »Mikä on synti?» Kas kuinka viisaasti kysytty, merkillisen viisaasti. »Onpas siinä päätä, siinä meidän pojassa», onpa tottakin. Niin, kuka enää puhuukaan? »Mikä on synti?» Ahhah! Mikä on totuus? kysyn minä. JUHANI. Kio estas la vero? vi, Salomono de Jukola, sin-joro jupistero kaj avo Paavo cl Savo? »Kio estas peko?» Ho! »Kio estas peko?» Jen, kiel saĝe dcmandite, strange saĝe. »Havas vere kapon tiu nia knabo», certe havas. Jes, kiu ankoraŭ paroias? »Kio estas peko?» Hoho! Kio estas Ia vero? mi de-mandas. 04116
Bottom
04117
Top
TUOMAS: Mitä venailet ja koukistelet, poika? Tiedä että oppi, jonka ilmoitit, on pahanhengen oppia. TUOMAS. Kial vi kurbiras kaj ĉirkaŭpaŝas, knabo? Sciu, kc la dogmaro, kiun vi dcklaras, cstas dogmaro de la mal-sankta spirito. 04117
Bottom
04118
Top
JUHANI: Tahdonpa teille kertoa elävän esimerkin, joka puolustaa uskoani lujasti. Muistelkaapas entistä Kirkon-kylän nahkuria. Mies tuli kummiin aatoksiin sielustansa, synnistä ja maailman mammonasta ja rupesi paljon muuttelemaan entistä elämäänsä. Niinpä lakkasi hän äkisti ottamasta vastaan ja antamasta nahkoja sunnuntai- ja juhla-päivinä, huolimatta siitä kuinka tärkeäksi talonpoika katsoi yhden tien ja kaksi asiaa. Turhaanpa varoittelivat häntä ystävänsä, koska huomasivat työn häneltä vähenevän päivä päivältä, mutta hänen virkaveljellensä naapuritalossa ehtimiseen enenevän. Ainapa vaan vastasi hullu mies: »minun kätteni työn Jumala kylläkin siunaa, vaikka oliskin sitä vähemmin, mutta hänen, joka luulee nyt tempaavansa leivänpalan suustani, hänen pitää viimein niittämän kirousta otsansa hiestä, koska ei hän Herran sapattia kunnioita». Niin hän lausuili, kävellen töllötellen pyhäpäivinä virsikirja kourassa, silmät ympyrjäisinä päässä ja tukka pystyssä kuin Pommin Pietarin tukka. Mutta mitenkäs tuossa kävi miehen lopulta? Sen tiedämme. Tulipas piankin hänen käteensä raskain puu, kerjuusauva tuli hänen käteensä, ja hänen tieksensä kruunun pitkä sarka. Nytpä hän käyskelee kylästä kylään, kallistellen lasia, koska vaan taitaa. Kerranpa kohtasin hänen tuolla Kanamäen harjulla tien vieressä; siinä hän istui kelkkansa kaustalla, ja kovin oli päissään kurja mies. Kuinkas on laitanne, karvari? kysyin minä; »on niinkuin on», vastasi hän, kerran katsoa mulauttaen kankeasti päälleni. Mutta kysyinpä häneltä vielä: kuinkas nyt mestari oikein jaksaa?--»Jaksan niinkuin jaksan», lausui hän taasen ja läksi tiehensä, lykäten kelkkaa edellään ja loilottaen jonkunmoista hullua veisua. Siinä oli hänen loppunsa. Mutta toinen karvari? Hänpä oikein vasta rikastui ja rikkaana ja onnellisena miehenä kuolikin. JUHANI. Mi volas rakonti al vi vivan ekzempion, kiu fortc defendas mian Kredon. Rcmemoru Ia iaman taniston en la preĝeja viiaĝo. La viro venis al strangaj pensoj pri sia animo, pri peko kaj pri la mamono de la mondo, kaj komencis multe ŝanĝi sian antaŭan vivon. Interalie li subite ĉesis akcepti felojn kaj fordoni Iedojn dum dimanĉoj kaj fcstotagoj, malgraŭ tio, kiel grave Ia kamparano konsideris plenumi du aferojn per unu aliro. Vanc liaj amikoj avertis lin, kiam iii rimarkis, ke malpliiĝas ĉiutage iia laboro, dum ĉe lia samfakulo en najbara domo ia iaboro ĉiam pliiĝas. La maisaĝa viro ĉiam nur respondis: »la laboron de miaj manoj Dio certe benos, se eĉ estus pli malmulte da ĝi, sed li, kiu nun kredas forŝiri ia pan-pecon el mia buŝo, ii fine kolektos malbenon el la ŝvito de sia frunto, ĉar li ne honoras ia sanktan tagon de la Sinjoro.» Tiel li diradis, irante en ia sanktaj tagoj kun psalmlibro en la mano, kun rondaj okuloj en la kapo kaj kun supren staranta hararo, kiel la hararo de Pommi Pietari. Sed kio okazis kun ia viro fine? Tion ni scias. Estis baidaŭ en Iia mano la plej peza stango, la almozula bastono troviĝis en iia mano, kaj iia vojo cstas la Ionga kampostrio de ia ŝtato. Nun li iras de vilaĝo al vilaĝo, klinante giason kiam ii nur povas. Foje mi lin ren-kontis tie sur la altaĵo Kananmaki apud ia vojo; tie li sidis sur sia sledcto kaj ebria estis ia mizerulo. »Kici vi statas, tan-isto?» mi dcmandis.»Statas kicl statas», li respondis, okulumante min rigide unu fojon. Sed mi demandis Iin ankoraŭ: kiel vi fartas, majstro, nun? — »Mi fartas kiei mi fartas», li denovc diris kaj foriris puŝantc sian sledeton antaŭ si kaj kantante ian malsaĝan kantaĉon. Tia estis iia fino. Sed la alia tanisto? Li vere riĉiĝis kaj mortis kiel riĉa kaj feiiĉa viro. 04118
Bottom
04119
Top
AAPO: Ahdaspäinen usko ja hengellinen ylpeys hävitti nahkurin, ja niinpä käy kaikille hänen kaimoillensa. Kuinka hyväänsä, mutta sun oppis on väärää oppia ja uskoa. AAPO. Malvastanima kredo kaj religia fiero pereigis la taniston, kaj tiel okazas al ĉiuj Iiaj egaluioj. Estu kiel ajn, sed via dogmaro estas hereza dogmaro kaj kredo. 04119
Bottom
04120
Top
SIMEONI: Väärät profeetat ja viimeiset maailman ajat. SIMEONI. Falsaj profetoj kaj lastaj tempoj de la mondo. 04120
Bottom
04121
Top
TIMO: Hän tahtoisi kiusata meitä Turkkilaisten uskoon. Mutta etpä järkähdytä minua; sillä minä olen vissi ja luja, vissi ja luja kuin kirveen silmä. TIMO. Li volus tromplogi nin ai la reiigio de turkoj. Sed min vi ne konfuzos, ĉar mi estas certa kaj firma, certa kaj firma kiel hakiltruo. 04121
Bottom
04122
Top
JUHANI: Annappas, Tuomas, tuo leivänpuolikas tuolta pöydän päästä.--»Väärät profeetat». En kiusaa ketään syntiin ja vääryyteen, ja itse en varastaisi naskaliakaan suutarilta enkä neulan silmää kraatalilta. Mutta sydämeni kipenöitsee, koska tarkoitukseni aina kierretään pahimmaksi, tehdään pikimustaksi, vaikka mustanruskea karva olisi jo kylliksi. JUHANI. Donu ai mi, Tuomas, tiun panduonon de la tablo-kapo tie.—«Falsaj profetoj.» Mi neniun ailogas al peko kaj maljusteco, kaj mi ne ŝteius eĉ alenon de ŝuisto nek kudriltruon de tajloro. Sed mia koro fajreras, kiam oni ĉiam turnas mian intencon al la plejmalbono, faras ĝin nigrega, kvankam nigre-bruna koloro jam cstus sufiĉa. 04122
Bottom
04123
Top
AAPO: Haastelitpa niin selvästi, harkitsit asian niin pykälästä pykälään ja haarasta haaraan, ettei tainnut sitä väärin ymmärtää. AAPO. Vi paroiis tiel klare, konsideris ia aferon de para-grafo al paragrafo kaj de branĉo al branĉo, ke oni ne povis kompreni ĝin false. 04123
Bottom
04124
Top
TIMO: Pääni panen pantiksi, että hän tahtoi saattaa meitä Turkkilaisten uskoon. TIMO. Mi garantias per mia kapo, ke li volis nin konverti al la religio de turkoj. 04124
Bottom
04125
Top
SIMEONI: Jumala armahtakoon häntä! SIMEONI. Dio lin indulgu! 04125
Bottom
04126
Top
JUHANI: Kitanne kiinni, ja paikalla! Jumalaa minun tähteni rukoilla, nuhdella minua kuin laimeasilmäinen pappi, se ei käy kuntoon. Sillä minulla on juuri tarpeeksi järkeä, vaikken olekkaan vallan paljasta viisautta kuin esimerkiksi tuo meidän Aapomme. JUHANI. Fermu viajn faŭkojn, kaj tuj! Preĝpctegi Dion pro mi, riproĉi min kiel nebulokula pastro, tio ne taŭgas. Car mi havas sufiĉe da prudento, kvankam mi ne estas nura saĝeco, kiel ckzempic tiu nia Aapo. 04126
Bottom
04127
Top
AAPO: Jumala paratkoon! enhän ole tarpeeksikaan viisas. AAPO. Dio min indulgu! mi ja ne estas cĉ sufiĉe saĝa. 04127
Bottom
04128
Top
JUHANI: Paljasta viisautta, paljasta viisautta! Ja pidä leipäläpes kiinni, saatpa muutoin tästä konttaluusta vasten kuonoas ja vähän paremmin kuin eilen. Sen sanon ja taukoon syömästä, koska säkkini on täys. JUHANI. Nura saĝcco vi cstas, nura saĝcco! Kaj vian pan-truon tenu fermitc, en alia okazo vi ricevos ei ĉi tiu manosto sur vian nazegon kaj iom pli bone ol hieraŭ. Tion mi diras kaj ĉesas manĝi, ĉar mia sako estas plena. 04128
Bottom
04129
Top
TIMO: Je parie qu’on est déjà tous gavés comme des taons. TIMO. Mi garantias, ke ni jam estas plenaj kiel ojstro, ĉiu viro. 04129
Bottom
04130
Top
EERO: Mais je ne vois pas l’étuve ? EERO. Sed kiai mi ne vidas la ŝvitbanejon? 04130
Bottom
04131
Top
JUHANI: Qu’est-ce qu’un Tom Pouce comme toi peut voir ? Mais... elle a filé au diable-vauvert ! JUHANI. Kion povus vidi tia malaltulo, kiu ne atingas la barilsupron? — Sed — la ŝvitbanejo ja foriris en la inferon! 04131
Bottom
04132
Top
EERO: Ei, vaan taivaan korkeuteen tulisissa vaunuissa. EERO. Ne, sed en la ĉielan alton en fajra ĉaro. 04132
Bottom
04133
Top
JUHANI: Est-ce qu’elle aurait flambé ? JUHANL Cu ĝi eblc brulis? 04133
Bottom
04134
Top
EERO: Qu’est-ce que j’en sais ? Ça ne me regarde pas. C’est l’étuve du maître de Jukola, et pas la mienne. EERO. Cu mi scias, kaj ĉu ĝi min koncernas? Gi estas la ŝvitbanejo de la mastro de Jukola, sed ne Ia mia. 04134
Bottom
04135
Top
JUHANI: Et pourtant le corps d’Eero y a pris un bon bain hier soir, si je ne m’abuse. Oui, oui, on fourre toujours tout sur les épaules du maître, je le sais bien. Mais allons voir. Où est ma casquette? Allons voir, frères. Je sais que notre étuve est réduite en cendres. JUHANI. Prenis ja hieraŭ ŝvitvaporon eĉ la korpo de Eero, se mi ne malĝuste memoras. Jes, jes, ĉio nur sur la ŝultron de la mastro, tion mi kredas. Sed ni iru por rigardi. Kic estas mia ĉapo? ni iru por rigardi, fratoj. Mi scias, ke nia ŝvitbanejo estas cindro. 04135
Bottom
04136
Top
Ils sortirent voir ce qu’était devenue leur étuve. Ils n’en restait plus que le fourneau noirci et des décombres fumants. Les frères contemplèrent un moment avec dépit ce tableau attristant et retournèrent dans la maison. Juhani entra le dernier, portant deux gonds qu’il jeta furieusement sur la table. Ili iris por vidi kiel statas la ŝvitbanejo. De ĝi estis vidcbla nur la nigra ŝtonfajrujo kaj fumanta fundamento. Kaj kun ĉagrena menso la fratoj dum momento rigardis la sccnejon de la pereo kaj fine rciris en la domon. Kiel Ia lasta paŝis Juhani, kun paro da ĉarniroj en sia mano. Ilin li kolere ĵetis sur Ia tablon. 04136
Bottom
04137
Top
JUHANI: Eh bien ! voilà Jukola sans étuve, à présent. JUHANI. Jes, nun la domo Jukola estas sen ŝvitbanejo. 04137
Bottom
04138
Top
EERO: Une ferme sans étuve, ça ne va pas, a dit Juhani. EERO. »Kaj domo scn ŝvitbancjo ne taŭgas», diris Juhani. 04138
Bottom
04139
Top
JUHANI: Timo a trop chauffé le fourneau. Et les voici en cendres, les chères solives enfumées et les murs à l’abri desquels nous avons tous vu la lumière. Timo a trop chauffé, je vous le dis. JUHANI. A1 varmego hejtis Timo ĝian karan fornon kaj en cindron ŝanĝiĝis la amataj, nigraj plafontraboj kaj ia muroj, en kies ŝirmo ni ĉiuj venis en la mondlumon. Timo hejtis fortcgc, diras mi. 04139
Bottom
04140
Top
TIMO: Sur ton ordre, sur ton ordre, tu le sais bien. TIMO. Laŭ via ordono, laŭ via ordono, certe vi tion scias. 04140
Bottom
04141
Top
JUHANI: Va au diable avec ton ordre ! C’est une histoire embêtante qu’on n’ait plus d’étuve. Ce n’est pas la construction d’une maison qui vous donne plus de pain. JUHANI. AI diablo viaj ordonoj, sed ke ni estas viroj sen ŝvitbanejo, tio estas incita afero; konstruado ne pliigas la panon. 04141
Bottom
04142
Top
AAPO: Une histoire embêtante ; mais enfin, elle était vieille, les angles pleins de trous, et tu as toi-même décidé qu’il faudrait bientôt en construire une nouvelle. AAPO. lncita afero; sed la ŝvitbanejo tamen estis malnova, ia anguloj plenaj de truoj; kaj vi ja mem hieraŭ decidis baldaŭ konstrui novan. 04142
Bottom
04143
Top
JUHANI: C’est vrai qu’elle était vieille, et que les poutres étaient pourries jusqu’à la moelle, mais elle aurait encore pu tenir un an ou deux. La ferme n’a pas les moyens de se lancer dans des constructions ; les champs, les champs, voilà par quoi il faudra commencer le turbin. JUHANI. Certc ĝi estis malnova kaj ĝiaj traboj vapormoligitaj ĝis kerno, sed ĝi estus ankoraŭ iome-iele taŭginta unu jaron aŭ du. La bieno ne havas fortojn por cluzi ĉe konstruado de ŝvitbanejoj; la kampoj, Ia kampoj dcvas unue esti prenataj en la ungojn. 04143
Bottom
04144
Top
TUOMAS: Avec toi, il arrivera aux champs ce qui est arrivé l’été passé à la belle prairie d’Aro, dont on a laissé se perdre le foin magnifique sans y donner un seul coup de faulx. C’était ta volonté. Chaque fois que je te rappelais ce fauchage, tu répondais : on a bien le temps, l’herbe croît encore, on l’entend pousser. TUOMAS. Certe vi restigos ia kampojn kiel en pasinta somero Ia vastan herbejon Aroniittu, kies imponan fojnon Ĉiam.is velki sen eĉ unu svingo de falĉilo. Sed via propra volo. ni las kiam mi memorigis vin pri ĝia rikolto, vi respondis: »nu, ni ankoraŭ ne iros; la fojno ja kreskas plu tiei kc susuras». 04144
Bottom
04145
Top
JUHANI: C’est de l’histoire ancienne, et tes bavardages ne l’améliorent pas. Le loin y poussera d’autant plus dru l’an prochain. Mais qui s’approche à travers champs ? JUHANI. Tio cstas jam pasinta afcro kaj ĝi ne pliboniĝos pcr via babiiaĉo. Aroniittu kreskos dcs pli impone cn vcnonta somcro. — Sed kiu cstas la viro, kiu paŝas al nia domo tic sur la kampo? 04145
Bottom
04146
Top
TUOMAS: C’est l'assesseur Mäkelä. Que nous veut-il ? TUOMAS. Juĝeja vokisto MÄKELÄ. Kion voias la viro? 04146
Bottom
04147
Top
JUHANI: Ça y est, le diable est déchaîné. Il vient au nom de la loi à cause de cette maudite bagarre avec les brigands de Toukola. JUHANI. Nun la diablo estas libera. En la nomo de la ŝtato li venas kaj pro tiu malbenita interbatiĝo kun la Touko-lanoj. 04147
Bottom
04148
Top
AAPO: Jälkimmäisessä ottelossa on laki puolellamme, mutta edellisessä katsokaamme eteemme. Sallikaat minun tehdä hänelle asiasta selko. AAPO. En la dua batalo estas la leĝo ĉe nia flanko, sed pro la unua ni nin gardu. Lasu min klarigi la aferon al li. 04148
Bottom
04149
Top
JUHANI: Mutta minä, veljeksistä vanhin, tahdon myöskin sanavaltaa, koska yhteinen etu on puheena. JUHANI. Sed mi, el la fratoj la plej aĝa, volas ankaŭ havi parolrajton, kiam la komuna intereso estas diskutata. 04149
Bottom
04150
Top
AAPO: Mutta katso, ettet haastele itsiämme säkkiin, jos täytyisi meidän niinkuin vähän mutkistella. AAPO. Sed gardu vin, kc vi ne parolu senelire en la sakon, se ni devos iom serpentumi. 04150
Bottom
04151
Top
JUHANI: Kyllä minä tiedän. JUHANI. Certe mi scios. 04151
Bottom
04152
Top
Mäkelä, assesseur excellent et bénévole, entra. Il venait cependant pour un tout autre motif que celui que supposaient les frères. Eniris MÄKELÄ, la bona kaj favoranima vokisto. Tamcn li venis por paroli pri alia afero ol kion la fratoj supozis. 04152
Bottom
04153
Top
MÄKELÄ: Bonjour ! MÄKELÄ. Bonan tagon! 04153
Bottom
04154
Top
LES FRERES: Bonjour ! LA FRATOJ. Bonan tagon! 04154
Bottom
04155
Top
MÄKELÄ: Qu’est-ce que ces horreurs que je vois ? Enfants, qu’avez-vous fait ? Des écorchures, des bleus, des croûtes et des chiffons autour de la tête ? Pauvres diables ! MÄKELÄ. Kiajn teruraĵojn mi vidas? Knaboj, kiel vi fartas? Ŝiritaj, en blubcroj, cikatroj kaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapoj! Ho vc, vi kompatinduloj! 04155
Bottom
04156
Top
JUHANI: « Le chien lèche lui-même ses blessures », mais que les loups prennent garde ! Est-ce pour cette raison que vous êtes ici ? JUHANI. »La hundo lckas siajn vundojn», sed la lupoj zorgu pri si. Ĉu pro ĉi tiu kaŭzo vi staras en nia ĉambro nun? 04156
Bottom
04157
Top
MÄKELÄ: Qu’est-ce que j’en sais ? Est-il possible que des frères se maltraitent de celte manière ! Quelle vergogne 1 MÄKELÄ. Cu mi scias ion pri ĉi tio? Sed ĉu la fratoj dis-ŝiradis unu la alian ĉi-manicre! Vi hontu! 04157
Bottom
04158
Top
JUHANI: Vous vous trompez, Mäkelä ; les frères ont été sages comme des anges ; ça, c’est l’œuvre des voisins. JUHANI. Vi eraras, MÄKELÄ. La fratoj agis unu kontraŭ la alia kiel anĝelojj ĉi tion faris najbaroj. 04158
Bottom
04159
Top
MÄKELÄ: Et de qui donc ? MÄKELÄ. Kiu do faris tion? 04159
Bottom
04160
Top
JUHANI: Nos chers voisins. Mais puis-je vous demander pourquoi vous venez nous faire visite ? JUHANI. La bonaj najbaroj. Sed ĉu estas pe.rmesite de-mandi, kial vi venis por nin viziti? 04160
Bottom
04161
Top
MÄKELÄ: Pour une raison fâcheuse. Enfants, enfants, le jour du malheur est arrivé pour vous. MÄKELÄ. Pro grava kaŭzo. Knaboj, knaboj! estas antaŭ vi tago de pcreo. 04161
Bottom
04162
Top
JUHANI: Et quel est ce jour ? JUHANI. Kia estas ĉi tiu tago? 04162
Bottom
04163
Top
MÄKELÄ: Un jour de honte. MÄKELÄ. Tago de honto. 04163
Bottom
04164
Top
JUHANI: Quand se lèvera-t-il ? JUHANI. Kiam ĝi lcviĝos? 04164
Bottom
04165
Top
MÄKELÄ: J’ai reçu du pasteur l’ordre formel de vous amener à l’église dimanche prochain. MÄKELÄ. Dc la preposto mi ricevis severan ordonon venigi vin venontan dimanĉon al la preĝejo. 04165
Bottom
04166
Top
JUHANI: Que nous veut-il à l’église ? JUHANI. Kion li volas de ni ĉe la preĝejo? 04166
Bottom
04167
Top
MÄKELÄ: Vous exposer dans les ceps, pour le dire franchement. MÄKELÄ. Sidigi vin en piedtrabo; rekte dirite. 04167
Bottom
04168
Top
JUHANI: Pour quelle raison ? JUHANI. Pro kiu kaŭzo? 04168
Bottom
04169
Top
MÄKELÄ: Il a bien des raisons. — Malheureux insensés ! vous avez cassé une fenêtre chez le chantre et vous vous êtes évadés comme des loups. MÄKELÄ. Li havas multajn kaŭzojn. — Vi furiozuloj kaj malsaĝuloj! vi disrompis la fenestron de ia kantoro kaj forkuris de li kiel lupoj! 04169
Bottom
04170
Top
JUHANI: Le chantre nous déchirait comme un loup enragé. JUHANI. La kantoro ŝiradis nin kiel rabia lupo. 04170
Bottom
04171
Top
MÄKELÄ: Mais qu’est-ce que le pasteur vous a fait ? MÄKELÄ. Sed kion faris al vi la preposto? 04171
Bottom
04172
Top
JUHANI: Pas une piqûre de puce. JUHANI. Ne eĉ pulan mordeton. 04172
Bottom
04173
Top
MÄKELÄ: Et cependant vous l’avez injurié et honni par l’intermédiaire de cette bavarde et impudente Kaisa la ventouseuse. Vous avez envoyé par l’affreux Régiment de Rajamäki des obscénités, de vraies cochonneries, en guise de salutations à un homme respectable, au berger de notre paroisse ! C’est d’une impertinence et d’une audace sans pareille ! MÄKELÄ. Kaj tamen vi lin mokis kaj senhonorigis per la klaĉema, senhonta kupistino Kaisa. Vi sendis per la terura regimento de Rajamaki la plej abomcnajn, vere friponajn vortojn kiel salutojn al la altranga viro, al la paŝtisto de nia paroĥo. Tio vere estis senkompare aroganta kuraĝo! 04173
Bottom
04174
Top
JUHANI: « C’est vrai, mais ça reste à prouver, répondit le vieux cordonnier » ; mais moi je ne le dis pas. JUHANI. »Estas tio vero, sed oni ĝin verigu», diris Kakki-nen Jaakko, sed tiel diras ne mi. 04174
Bottom
04175
Top
MÄKELÄ: Eh bien, sachez que notre pasteur va maintenant se venger fort sévèrement de vous. 11 sera sans pitié. MÄKELÄ. Sed nun, sciu, ke vin trafos la plej severa venĝo de nia preposto. Nun li estas al vi senindulga viro. 04175
Bottom
04176
Top
AAPO: Asseyez-vous, Mäkelä, on va parler de celte affaire un peu plus en détail et plus à fond. — Examine/, ce point ; est-ce que le pasteur pourrait nous fourrer dans les ceps sur les racontars de Kaisa ? Jamais de la vie ! Il faudrait d’abord établir légalement ce qu’on a dit et comment on a offensé son honneur. AAPO. Sidiĝu, MÄKELÄ, kaj ni diskutu la aferon iom pli vaste kaj profunde. — Rigardu ĉi tiun flankon: ĉu la preposto povus nin ŝraubligi en la piedtrabon pro la mensogoj de Raja-maki Kaisa? Tute ne! Oni pruvu laŭleĝe kion ni diris, kaj kiamaniere ni ofendis lian honoron. 04176
Bottom
04177
Top
JUHANI: « Il faut examiner avant de fustiger », c’est connu. JUHANI. »Unue pruvo, poste puno», tio estas konata afero. 04177
Bottom
04178
Top
MÄKELÄ: Mais il y a autre chose : les leçons de lecture ! Cela lui donne selon la loi de l’église un pouvoir assez grand qu’il emploiera certainement contre vous, dans sa colère. MÄKELÄ. Sed alia demando, tiu legolerna afero, ĝi tamen donas al li ian potencon per la eklezia leĝo, kiun li nun certe uzos kontraŭ vi en sia kolero. 04178
Bottom
04179
Top
JUHANI: Pour ce qui est de la lecture, on a pour nous le règlement et la loi de Dieu qui rendent vains tous nos efforts. Voyez. Il nous a donné des têtes si dures qu’il nous est impossible d’apprendre à lire. Que faire, Mäkelä ? Les dons de l’esprit sont répartis bien inégalement ici-bas entre les gens. JUHANI. En legoklopodo estas ĉe nia flanko la dekreto kaj la leĝo de Dio, kiu kontraŭstaras tiun penon. Vidu, Ii jam en la utero de nia patrino donis al ni tiom malmolajn kapojn, ke lerni Ia Iegadon estas al ni neeble. Kion ni faru, Mäkelä? Tre malegale falas ĉi tie la talentoj en niajn kapojn. 04179
Bottom
04180
Top
MÄKELÄ: Bah ! Vous vous imaginez à tort que vos têtes sont si dures. Avec de l’application et des exercices quotidiens, on vient à bout de tout. Votre père était un de ceux qui lisaient le mieux dans toute la paroisse. MÄKELÄ. La malmoleco de viaj kapoj estas nur senbaza imago ĉe vi. Diligento kaj ĉiutaga ekzerco venkos fine ĉion. — Via patro estis unu el la plej bonaj Iegantoj. 04180
Bottom
04181
Top
AAPO: Mais notre mère ne connaissait pas la première lettre de l’alphabet, et elle fut pourtant une bonne chrétienne. AAPO. Sed nia patrino ne konis eĉ unu literon, kaj tamen ŝi estis sincera kristano. 04181
Bottom
04182
Top
JUHANI: Et elle a élevé et corrigé ses enfants dans la crainte de Dieu. Que Dieu la bénisse ! JUHANI. Kaj edukis kaj punis siajn filojn en diotimo. Dio benu la maljunulinon! 04182
Bottom
04183
Top
MÄKELÄ: N’a-t-elle pas essayé de vous faire instruire par d’autres ? MÄKELÄ. Ĉu ŝi ne penis trovi helpon al vi el scio de aliaj? 04183
Bottom
04184
Top
JUHANI: Elle a fait tout son possible. Elle s’est adressée à la Vieille de Männistö. Mais cette femme acariâtre a tout de suite commencé à nous rosser, et sa cabane est devenue à nos yeux plus effrayante que la caverne d’un ogre ; finalement, on n’y est plus allé du tout, bien qu’on nous ait fessés comme on bat des tapis. JUHANI. Jes, ŝi penis laŭ sia povo; ŝi penis per la avino de Pindometo. Sed la kolerema maljunulinaĉo komencis tuj bati niajn dorsojn, kaj ŝia dometo ŝanĝiĝis en niaj okuloj en plej teruran groton de koboldaĉoj; kaj fine ni ne plu iris en la kabanon, kvankam oni batadis nin kvazaŭ oni estingus brulon. 04184
Bottom
04185
Top
MÄKELÄ: Vous étiez alors des mioches déraisonnables, mais maintenant vous êtes des hommes faits ; et un homme fort et sain peut ce qu’il veut. Montrez donc au pasteur et à tout le monde ce que peut la virilité. — Toi, Aapo, qui as un solide bon sens, qui n’es pas dépourvu de connaissances et dont la mémoire garde tout ce que lu as vu et entendu, je m’étonne vraiment que tu n’aies pas déjà changé de conduite. MÄKELÄ. Vi estis tiam senprudentaj, sed nun vi staras sur viaj kalkanoj kiel viroj; kaj saĝa, sana viro provas fari, kion li volas; tial montru al la preposto kaj al Ia tuta mondo, kion povas la vireco. — Pri vi Aapo, kiu havas tiel prudentan menson kaj al kiu ne mankas iom da scio, sed kies atenta memoro konservas ĉion viditan kaj aŭditan, pri vi mi devas miri, ke vi ne jam faris alimaniere. 04185
Bottom
04186
Top
AAPO: Je sais bien peu de choses ; hé oui, je connais ceci et cela. Feu notre oncle l’aveugle nous a raconté bien des histoires. Il nous a parlé de la Bible, de ses voyages en mer, de la structure de l’univers, et on écoutait toujours avec avidité. AAPO. Ne multe mi scias; nu, mi ja tamen scias ion kaj alian. Nia mortinta, blinda onklo ja rakontis al ni multajn aferojn, rakontis el la biblio, pri siaj marveturoj kaj pri la konstruo de la mondo, kaj tiam ni ĉiam lin aŭskultis kun fervora menso. 04186
Bottom
04187
Top
JUHANI: On écoutait, les oreilles dressées comme des lièvres, quand le vieux nous parlait de Moïse, des enfants d’Israël, des événements écrits dans le Livre des Rois et des miracles de l’Apocalypse. « Et le bruit de leurs ailes était comme un bruit de chars qui courent au combat. » Par le Christ, nous connaissons beaucoup de miracles et de choses, nous ne sommes pas du tout des païens aussi sauvages qu’on pense. JUHANI. Ni aŭskultis kun elstarantaj oreloj kiel Ieporoj, kiam la maljunulo rakontis pri Moseo, pri Izraelidoj, pri okazaĵoj en la libro de la reĝoj kaj pri mirakloj en apoka-lipso. »Kaj la sono de iliaj flugiloj estis kiel la sono de ĉaroj, kurantaj en militon.» Sinjordio! ni konas multe da mirakloj kaj aferoj, kaj ni ne estas precize tiel sovaĝaj paganoj kiel oni kredas. 04187
Bottom
04188
Top
MÄKELÄ: Mais il vous faut commencer par l’abécédaire pour devenir de vrais membres de la communauté chrétienne. MÄKELÄ. Sed de la abocolibro vi devas komenci, por fariĝi veraj anoj de la kristana eklezio. 04188
Bottom
04189
Top
AAPO: Mäkelä, vous voyez sur cette planche sept abécédaires achetés en ville, ce qui vous montre que nous voulons nous instruire. Si le pasteur fait encore preuve d’un peu de patience, je crois que quelque chose germera, naîtra et poussera de cela. AAPO. Mäkelä, tie sur la breto vi vidas sep abocolibrojn, kiuj estas aĉetitaj en la urbo, kaj ĉi tiu vido atestu, ke ni aspiras al Iernado. Nia preposto montru ankoraŭ iom da pacienco, kaj mi kredas, ke el nia afero generiĝos, naskiĝos kaj kreskos io. 04189
Bottom
04190
Top
JUHANI: Qu’il ait un peu de patience ; je lui paierai deux fois la dîme, et pendant le temps de la chasse, il ne manquera jamais de venaison dans son pot. JUHANI. Li montru paciencon, kaj mi volas pagi la dek-onaĵon duoble, kaj viando de junaj birdoj ne mankos en lia pelvo dum la Iaŭleĝa tempo. 04190
Bottom
04191
Top
MÄKELÄ: Je crains bien que les prières et les belles promesses ne servent à rien quand je songe à sa violente et juste colère contre vous. MÄKELÄ. Ne helpos ĉi tie, mi kredas, preĝoj kaj belaj promesoj, kiam mi memoras lian severan kaj justan koleron al vi. 04191
Bottom
04192
Top
JUHANI: Que veut-il donc de nous et que voulez-vous ? Bien ! Venez avec septante hommes et le sang giclera. JUHANI. Kion li do volas de ni kaj kion volas vi? Bone! Venu eĉ kun sepdek viroj kaj sango tamen ŝprucos. 04192
Bottom
04193
Top
MÄKELÄ: Mais dites-moi un peu comment vous pensez apprendre l’alphabet et le petit catéchisme, ce qui est le but principal de notre pasteur ? MÄKELÄ. Sed diru, kion vi intencas fari por lerni la aboco-Iibron kaj la malgrandan katekismon, kio estas la plej grava ordono de nia preposto. 04193
Bottom
04194
Top
JUHANI: On essaiera ici chez nous, à l’aide de la Vieille de Männistö ou de sa fille Venla. Elles savent bien lire toutes les deux. JUHANI. Ricevi ĉi tic hejme instruon de avino de Pindometo aŭ ŝia filino Venla. Bonaj legantoj ambaŭ. 04194
Bottom
04195
Top
MÄKELÄ: Je veux communiquer vos intentions au pasteur. Mais pour votre propre paix, allez lui demander pardon pour votre farce scandaleuse. MÄKELÄ. Mi sciigos al la preposto vian intencon. Sed por via propra paco iru kaj petu de li pardonon pro via sen-hontaĵo. 04195
Bottom
04196
Top
JUHANI: On y pensera. JUHANI. Tiun paragrafon ni volas konsideri. 04196
Bottom
04197
Top
MÄKELÄ: Faites comme je vous dis, et sachez que s’il ne remarque pas chez vous une application véritable, on vous verra un dimanche gentiment assis dans les ceps, au pied du mur de l’église. Je vous ai avertis ! Portez-vous bien ! MÄKELÄ. Faru kiel mi diras; kaj sciu, se Ii ne vidos ĉe vi sinceran, diligentan intereson, tiam en piedtrabo, en piedtrabo vi sidos bele iun dimanĉon apud la soklo de la preĝejo. Tion mi diras; kaj adiaŭ, restu sanaj! 04197
Bottom
04198
Top
JUHANI: Au revoir, au revoir 1 JUHANI. Adiaŭ, adiaŭ! 04198
Bottom
04199
Top
TUOMAS: Etais-tu sérieux quand tu lui as parlé de la vieille et de Venla ? Etais-tu sérieux quand tu lui as presque promis qu’on ramperait à plat ventre devant le pasteur ? TUOMAS. Cu vi serioze parolis al Ii pri avino de Pindometo kaj pri ŝia filino? Cu vi vere duone promesis iri kaj rampi antaŭ la preposto? 04199
Bottom
04200
Top
JUHANI: Il n’y avait pas trace de sérieux et pas trace de vérité. J’ai bavardé comme ça seulement pour gagner du temps. La Vieille de Männistö ou Venla pour nous montrer les lettres dans le livre ? Tous les cochons de Toukola en feraient des gorges chaudes. Vous avez entendu : on nous menace sérieusement des ceps, du gibet de la honte. Mille tonnerres ! Est-ce qu’un homme n’a donc pas le droit de vivre en paix et à sa guise sur ses propres terres, quand il ne gêne et n’offense personne V Qui peut le défendre ? Mais je le répète encore une fois, les pasteurs et les fonctionnaires avec leurs livres et leurs paperasses sont des démons créés pour torturer l’humanité. Ah ! sacrée existence ! Maudite journée ! Voilà que les coups du malheur et les tracasseries des gens se précipitent sur nous à fond de train, si bien que je suis prêt à donner de la tète contre le mur. Ah ! chienne de déveine ! Venla nous a remballés, on a composé sur nous une venimeuse chanson, le chantre nous a tourmentés comme le diable en personne, les brutes de Toukola nous ont essartés comme une friche, on nous a lardés comme des cochons de Noël et nous nous baladons comme des bonshommes de Noël, spectres borgnes, avec des torchons autour de la tête ! Et quoi encore ? Notre logis est maintenant privé de la seule joie du pauvre, de la vapeur bruissante du bain ; les décombres de notre chère vieille étuve fument et luisent sous la cendre. Et pour comble de guigne, voilà encore la pire des diableries ! Hum ! Les ceps nous regardent en grimaçant de leurs dix trous dans le vestibule de l’église. Éclair et tonnerre ! Si un tel amas de fléaux ne pousse pas un homme à se planter un rasoir dans le cou, qu’est-ce qu’il laut encore ! Ah ! Par les cornes du diable ! JUHANI, Ne estis eĉ signo pri scriozeco, kaj pri vereco cĉ ne signo. Por gajni tempon ĉi tiu knabo babiladis tiel. Cu la avino de Pindometo aŭ Venla gvidu nian legomontrileton! Pri tio ridus eĉ ĉiuj porkoj en Toukola. Vi aŭdis, oni minacis nin certe per piedtrabo, per pendigilo de honto. Mil diabloj! ĉu ne viro havas rajton vivi en paco kaj laŭ sia volo sur sia propra grundo, kiam li neniun ĝenas, nenies rajton ofendas? Kiu povas tion malpermcsi? Sed mi diras ankoraŭ unu fojon; la pastroj kaj la oficistoj kun siaj Iibroj kaj protokoloj estas la malbonaj spiritoj de la homoj. — Ho, vi nigra porko! Ve, la malbenita tago ĉi tie! Nun ja niajn nukojn trafas batoj de malfeliĉo kaj incitadoj de homoj, ke mi estas preta kurbati mian kapon kontraŭ muron. Ho, vi nigra virbovo! Venla rifuzis nian svaton; oni faris pri ni venenan mokkanton; la kantoro nin turmentis kiel diablo mem; la knaboj de Toukola nin batis kvazaŭ ni estus nura erikejo, bastonadon ni ricevis kiel kristnaskaj porkidoj, kaj kiel veraj kristfestaj koboldoj ni paŝadas ĉi tie unuokulaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapo. Kaj kion ankoraŭ? Nia hejmo ja estas nun sen la sola regalo por mal-riĉulo, sen la muĝanta ŝvitvaporo el baneja fajrujo. Tie ja bruletas kaj fumetas Ia ruino de nia estinta kara ŝvitbanejo. Kaj poste restas ankoraŭ Ia plej maibona el diabioj. Hm! Kun dek truoj grimacas al ni renkonte la piedtrabego en ia preĝeja vestiblo. Fajro ekfulmu! Se ne tiaspeca kolekto de incitartifikoj kondukas razilon al la gorĝo de viro, kio do? Ho, vi kornokapa virbovo! 04200
Bottom
04201
Top
EERO: Tes souvenirs sont un peu inexacts, les ceps n’ont pas dix trous. EERO. Nun vi iom erare memoras, en la piedtrabo ne estas dek truoj. 04201
Bottom
04202
Top
JUHANI: Combien donc ? JUHANI. Kiom do? 04202
Bottom
04203
Top
EERO: Combien la Grande Ourse a-t-elle d’étoiles ? Combien d’enfants à Jukola ? EERO. Kiom da steloj en Granda Urso, kiom da knaboj en Jukola? 04203
Bottom
04204
Top
JUHANI: On est sept : donc, sept trous et sept types. Bon ! D’autant plus fou ! Sept trous ! Toujours plus fou ! Voyez comme les hommes et un sort cruel s’acharnent contre nous ! Sept trous gros et ronds comme l’œil de la meule du moulin ! La guigne se moque de nous. Mais qu’ils nous lancent toutes les flèches de leur rage, on rendra nos cœurs tourmentés aussi solides que l’acier étincelant. Qu’ils soufflent de toutes parts contre nous leur venin comme des serpents, et que le ciel déverse sur nous de la bile pure ; alors, les yeux clos, grinçant des dents et beuglant comme des bœufs affolés, on foncera sur eux. Et si enfin on nous traîne dans les ceps infâmes avec la contrainte de la loi, eh bien, j’y resterai avec délices ! JUHANI. Sep knaboj ni estas. Do sep truoj kaj sep knaboj. Nu, des pli malbone. Scp truoj! Ciam nur pli malbone. Jen, kiel la homoj kaj la scvera sorto kuniĝis kontraŭ ni. Sep truoj kvazaŭ okuloj de muelŝtonoj! Kia moko parte de Ia malmilda sorto. Sed ili pafu sur nin ĉiujn sagojn de sia kolero, ni ja malmoligos niajn traturmentitajn korojn ke ili similos fajrantan ŝtalon. Ili spiru de ĉiuj flankoj vencnon sur nin kicl serpcntoj, kaj cl Ia ĉielo pluvu pura galo sur nin, ni tamcn, kun fermitaj okuloj, grincante per la dentoj kaj murmuregante kiel sovaĝaj bovoj kuros antaŭen. Kaj se fine oni trenus nin per la ŝtata forto al la piedpremilo, kun dolĉa ĝojo mi sidus en la picd-trabo, mi. 04204
Bottom
04205
Top
AAPO: Miksi ilolla? AAPO. Klal kun ĝojo? 04205
Bottom
04206
Top
JUHANI: Ethän sinä käsitä, mun veljeni, vihan tuomiovoimaa. Koston tuuma saattaisi pojan unohtamaan kaiken häpeän; ja häpeähän on heidän tarkoituksensa. Aatos, veristää tuota herra provastiamme, sehän maistuisi vihaiselle mielelleni kuin hunajakaste. Enkä tuossa veistä, en pyssyä käyttelis, kuin entinen Karjan mies, en, vaan kynsillä ja hampailla iskisin hänen kurkkuunsa kuin susi-ilves. Kappaleiksi, tuhanneksi kappaleeksi repisin miehen, ja niinpä saisin oikein maiskutella kostoni herkkua. Tekisinpä niin, vaikka olisin kymmenen hengen omistaja ja jokaista henkeä kymmenen vuotta rääkättäisiin piikki-tynnörissä. Eihän tuo mitään olis koston hekuman suhteen. JUHANI. Vi ja ne komprenas, mia frato, la juĝantan forton de malamo. La penso pri venĝo kaŭzus, ke ĉi tiu knabo forgesus la tutan honton; kaj la honto cstas ja ilia celo. Penso sang-makuli tiun nian prcposton, tio gustus al mia kolera animo kicl mielaĵo. Kaj mi tie ne uzus ponardon, nek pafilon, kiel iam viro el Karja, ne, sed per ungoj kaj dcntoj mi kaptus lin ĉe la kolo kiel Iupo-linko. En pecojn, en mil pccojn mi disŝirus la viron, kaj tiam mi povus gustumi la frandaĵon de mia vcnĝo. Mi farus tiel, eĉ se mi posedus dek vivojn kaj ĉiun vivon oni turmentus dek jarojn en najlobarelo. Tio ne cstus multe kom-pare kun la ĝuego de venĝo. 04206
Bottom
04207
Top
AAPO: Tu te bouleverses l’intérieur de fond en comble. Pauvre frère, arrose la chaudière bouillante de ton cœur avec l’eau fraîche de la patience puisée dans le ruisseau gazouillant qui serpente lentement à travers la prairie. AAPO. Vi renversas vian tutan estaĵon ĝisfunde. Verŝu, kompatinda frato, sur la fajre bolantan kaldronon de via koro malvarmetan akvon el Iirlanta defluejo de pacienco, el rivereto, kiu vagas tra hcrbejo antaŭen, kurbiĝante malrapide. 04207
Bottom
04208
Top
SIMEONI: Ton visage est noir comme la poix, et tes yeux rouge-sang roulent et te sortent de la tête. Aie pitié de toi-même 1 SIMEONI. Via vizaĝo ja estas fulgonigra, kaj sangoruĝaj, pikantaj turniĝas viaj okuloj. Indulgu vin mem. 04208
Bottom
04209
Top
TUOMAS: On se vengerait, si on nous mettait sur le banc d’infâmie, c’est sûr. Mais ne nous faisons pas de bile avant que cela arrive. Tout espoir n’est pas encore perdu. TUOMAS. Certe ni venĝus, se oni sidigus nin sur sidejon de honto, sed estu niaj koroj en paco ĝis tio okazos. Ne ĉiu espero ankoraŭ perdiĝis. 04209
Bottom
04210
Top
JUHANI: Il y a sur la terre un seul coin où le soleil de paix peut luire pour nous. Ilvesjürvi, là-bas, au pied d’Impivaara, est le port où nous voguerons loin des tempêtes. Je suis décidé maintenant. JUHANI. El unu angulo de la mondo brilas por ni tamen ankoraŭ pacotago. La Linkolago tie ĉe Impivaara estas la haveno, kien ni velos for el ŝtormoj. Nun mi decidis. 04210
Bottom
04211
Top
LAURI: Je l’étais déjà l’année passée. LAURI. Tion mi faris jam la pasintan jaron. 04211
Bottom
04212
Top
EERO: Je vous suivrai même dans la plus profonde caverne d’Impivaara où, dit-on, le vieux de la montagne fait bouillir de la poix, coiffé d’un casque de cent peaux de moutons. EERO. Mi iros kun vi eĉ en la plej profundan groton de Impivaara, kie, kiel oni diras, maljuna montkoboldo kuiras peĉon, kun kasko el cent ŝafofeloj sur la kapo. 04212
Bottom
04213
Top
TUOMAS: On ira tous. TUOMAS. Tien ni ĉiuj translokiĝos. 04213
Bottom
04214
Top
JUHANI: Et on construira un nouveau monde. JUHANI. Tien ni translokiĝos kaj konstruos novan mondon. 04214
Bottom
04215
Top
AAPO: Est-ce que la main des autorités ne pourra pas nous y atteindre aussi ? AAPO. Cu ne atingus nin eĉ tie la mano de la Ieĝo? 04215
Bottom
04216
Top
JUHANI: La forêt protège ses bêtes. C’est là que nous serons chez nous ; on s’y enfoncera profondément jusqu’à la moelle de la terre, comme les taupes aux yeux clignotants. Et s’il leur plaisait de nous traquer là-bas, ils verraient bien ce qu’il en coûte de déranger sept ours dans leur repaire. Et maintenant, filons chez le tanneur pour rédiger le contrat. Confions pour dix ans notre domaine à des mains étrangères. JUHANI. La arbaro protektas siajn idojn. Tie ni staros firmaj sur niaj kalkanoj; profunden, kiel etokulaj talpoj, ni nin fosos tie ĝis la terkerno. Kaj se al ili plaĉus eĉ tie persekuti la knabojn, ili vidus, kion signifas maltrankviligi sep ursojn en ilia nesto. — Nun al Ia feltanisto por konfirmi la negocon skribe. Por dek jaroj iru nia domo en aliajn manojn. 04216
Bottom
04217
Top
SIMEONI: Moi aussi je languis après un asile île paix. Frères, créons-nous un nouveau foyer et un nouveau cœur au sein des forêts. SIMEONI. Ankaŭ mi sopiras al la ĉambreto de paco. Fratoj, novan hejmon kaj novan koron ni kreu por ni en la sino de arbaroj. 04217
Bottom
04218
Top
JUHANI: Tous d’un commun accord 1 JUHANI. Ciuj unuanime! 04218
Bottom
04219
Top
AAPO: Que décides-tu, Timo ? AAPO. Kiel vi decidas, Timo? 04219
Bottom
04220
Top
TIMO: Je ne ferai pas bande à part. TIMO. »Tie mi, kie la aliaj», diras proverbo. 04220
Bottom
04221
Top
AAPO: Vous partiriez, et moi je resterais comme un pin solitaire dans la cour de Jukola ? Ah ! toutes les meines et les branches de mon être sont trop fortement entrelacées dans les vôtres. C’est décidé. Pourvu que cette expédition remplisse nos espoirs ! Je vous accompagne. AAPO. Vi translokiĝos, kaj ĉu mi restu ĉi tie kvazaŭ sola pinego en la korto de Jukola? Ho, tre firme ĉiuj radikoj kaj branĉoj de mia estaĵo ligiĝas al via rondo. Tiel fariĝu kaj ni esperu la plejbonon el ĉi tiu ekskurso. Mi iros kun vi. 04221
Bottom
04222
Top
JUHANI: Bravo ! A présent, chez le tanneur, pour faire un bail valable. Tous ensemble. JUHANI. Bonege! Nun al la feltanisto ĉiu viro, por fari laŭleĝan kontrakton. Ciuj unuanime! 04222
Bottom
04223
Top
Ils allèrent alors conclure le contrat ; ils donnèrent A bail leur domaine au tanneur pour dix ans et l’on fixa par écrit les points suivants : le tanneur administrera et exploitera la ferme pendant dix ans, les trois premiers Huns payer aucun loyer, mais ensuite il remettra aux frères sept boisseaux de seigle par an ; il devra en outre construire une nouvelle étuve avant l’expiration du bail. Les frères auront le droit de chasser librement et partout dans les forêts de Jukola tout le gibier que les lois permettent do tuer. Dans la partie nord de la propriété, près d’Impi-vaara, ils pourront agir et vivre à leur guise, dans les bois comme sur les terres défrichées. Le tanneur entrera en jouissance de la ferme à la Toussaint, mais les frères pourront, s’ils le désirent, séjourner encore dans leur maison natale pendant l’hiver prochain. Telles furent les principales clauses du contrat. Ili iris ĉiuj por fari kontrakton, luis sian domon al la feltanisto por dek jaroj; kaj skribe estis fiksataj la sekvantaj paragrafoj. La feltanisto disponos kaj terkulturos la domon dum dek jaroj, la tri unuajn sen ia lupago, sed poste li pagu al la fratoj sep barelojn da sekalo jare, kaj konstruu novan ŝvitbanejon antaŭ la finiĝo de la lutempo. Libere kaj ĉie en la arbaroj de Jukola la fratoj kaptu kiajn ajn ĉasaĵojn, kiuj estas laŭleĝe permesataj. En Ia norda parto de la biena regiono, en la ĉirkaŭaĵo de Impi. vaara, ili havu rajton fari kaj vivi laŭ sia volo tiel en Ia kampoj kicl en la arbaroj. En la tago de ĉiuj sanktuloj la feltanisto prenos al sia dispono la domon, sed la fratoj, se al ili plaĉos, havu rifuĝejon en sia naskiĝa hejmo ankoraŭ dum la vcnonta vintro. Tiuj estis la ĉefaj kondiĉoj en la kontrakto. 04223
Bottom
04224
Top
Novembre était venu ; le tanneur se trouvait avec son chargement dans la cour de Jukola et prenait possession de la ferme pour le temps fixé. Afin d’éviter le pasteur et ses messagers, les frères vécurent surtout dans les bois cet hiver-là, courant en skis et chassant dans les environs, et ils logèrent dans la hutte de charbonnier sur la prairie d’Impivaara. Le vrai déménagement, avec le cheval et les ustensiles indispensables, n’avait cependant pas encore eu lieu ; il s’effectuerait à l’époque qui suivrait le dégel. Les frères s’occupaient pourtant déjà de leur futur logis, ils abattaient des arbres qui devaient sécher jusqu’au printemps et roulaient des pierres pour les fondations sur la prairie parsemée de souches, au pied du mont escarpé. Venis novcmbro, kaj la feltanisto estis kun sia ŝarĝo en la korto de Jukola kaj akceptis la administradon dc la domo por la destinita tempo. Sed la fratoj, por eviti la preposton kaj liajn subulojn, vivadis ĉi tiun vintron pleje en arbaroj, skiante ĉirkaŭe kaj ĉaskaptante; kaj ili loĝis en karbigista kabano sur Ia deklivo de Impivaara. La translokiĝo ankoraŭ ne plcne okazis kun la ĉevalo kaj la aliaj bezonataj aĵoj. Estis destinite, ke tio okazos kiam la somero venos. Tamen ili jam nun pensis pri sia nova domo: ili hakis la trabojn, por ke tiuj printempe sekiĝu, kaj rulis sokloŝtonojn al la stumpoplena herbodeklivo ĉe la kruta monto. 04224
Bottom
04225
Top
Ainsi passa l’hiver, et tant qu’il dura, les frères ne reçurent aucun ordre et aucun avertissement du pasteur. Attendait-il ou bien les avait-il abandonnés à leur sort ? Tiel pasis la vintro, kaj dum ĝi ncniu ordono aŭ rimarkigo venis de la preposto al la fratoj. ĉu li atendis, aŭ ĉu li lasis ilin al la sorto? 04225
Bottom

Chapitre 05 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
05001
Top
Le printemps était venu, les neiges avaient fondu ; le vent soufflait doucement, la terre commençait à verdir et les bouleaux se garnissaient de feuilles. La printcmpo estis veninta, neĝamasoj degelintaj kaj mildc blovis la vento, la tero komencis vcrdiĝi kaj la bctularo ricevis foliojn. 05001
Bottom
05002
Top
Les frères sont en train de déménager de Jukola à Impi-vaara. Ils s’avancent par un sentier pierreux et sinueux à travers les forêts, le fusil à l’épaule et sur le dos le havre-sac d’écorce où ils portent leurs munitions. Juhani marche en tête, entouré des grands chiens hargneux de Jukola, Killi et Kiiski. Derrière eux, Valko, leur vieux cheval borgne, tire la charrette, guidé par Timo ; les autres frères suivent le chargement, fusil à l’épaule et sac au dos, prêts à assister Valko dans les passages les plus ardus. Eero ferme le cortège, tenant dans ses bras l’imposant coq de Jukola dont les frères n’ont pu se séparer et qu’ils emportent pour sonner la diane dans les solitudes d’Impivaara. Sur le char, on voit un coffre, des trappes à loups et à renards, une marmite, et dans celle-ci deux écuelles en chêne, une louche, sept cuillères et d’autres ustensiles de l’art culinaire. La marmite supporte un sac grossier rempli de pois, et le vieux chat des frères se tortille en miaulant dans un petit panier fixé sur le sac. C’est ainsi que les frères quittaient le toit paternel, marchaient tristes et silencieux le long du chemin difficile et rocailleux. Le ciel était limpide, l’air calme, et le disque du soleil descendait déjà vers l’ouest. La fratoj estas nun survoje inter Jukola kaj Impivaara dum sia translokiĝa veturo. Ili iras laŭ ŝtona, serpcntumanta arbar-vojo, kun siaj pafiloj sur la ŝultro kaj kun la betulŝelaj tornistroj, en kiuj estas ilia municio, sur Ia dorso. Antaŭe paŝas Juhani kaj flanke de li la grandaj, koleremaj hundoj de Jukola, Killi kaj Kiiski. Post ili iras, trenante la veturilon, kondukata de Timo, la unuokula ĉevalo Blanko. Sed post la ŝarĝveturilo sekvas Ia aliaj fratoj, kun la pafiloj sur la ŝultro kaj la tornistroj sur la dorso, helpante al la ĉevalo Blanko en la plej malbonaj lokoj de la vojo. Lasta iras Eero portante sur siaj brakoj la imponan kokon de Jukola, de kiu Ia fratoj ne volas disiĝi, sed kunprenis ĝin, por ke ĝi estu la horanoncanto en la dezerto de Impivaara. Sur la veturilo estis videblaj kcsto, kapto-feroj por lupoj kaj vulpoj, bolpoto kaj en la poto du kverkaj pelvoj, kulerego, sep kuleroj kaj aliaj al kuirarto apartenantaj ajoj. Sur la bolpoton estis metita, por ĝin kovri, kruda sako plenigita per pizoj; kaj plej supre sur tiu baraktis kaj miaŭis en saketo la maljuna kato de Jukola. — Tiel la fratoj foriris el sia antaŭa hcjmo, migris malgajaj, silentaj laŭ la malfacila, ŝtona arbarvojo. La ĉielo estis klara, la aero senventa, kaj malsupren al okcidento kuris jam Ia suna disko. 05002
Bottom
05003
Top
JUHANI: L’homme est un navigateur sur la mer agitée de la vie. Nous aussi, nous naviguons loin de notre cher bercail, nous naviguons sur notre bateau à roues dans les forôts perfides vers l’île escarpée d’Impivaara. JUHANI. La homo estas velveturisto sur la ventega maro de la vivo. Tiel ankaŭ ni nun velas for de niaj karaj naskiĝ-anguloj, velas en nia surrada ŝipo tra erarigantaj arbaroj en direkto al la kruta insulo de Impivaara. Ho! 05003
Bottom
05004
Top
TIMO: Je ne suis pas loin de barbouiller de larmes mes joues, pauvre grenouille que je suis 1 TIMO. Ne multe mankas, ke mi viŝu larmojn de miaj vangoj, mi raneto. 05004
Bottom
05005
Top
JUHANI: Ça ne m’étonne pas, si je regarde dans mon propre cœur en cet instant douloureux. Mais que faire ! le cœur humain doit toujours être dur comme un caillou. L’enfant de l’homme est né voyageur sur cette terre, il n’a pas de place permanente ici-bas. JUHANI. Pri tio mi ne miras, rigardinte en mian propran bruston en ĉi tiu momento de malĝojo. Sed ne helpas en ĉi tiu mondo: la koro de viro estu ĉiam malmola kiel blanka siliko. Por esti migranto naskiĝis Ia homido ĉi tien, ĉi tie li ne havas konstantan loĝejon. 05005
Bottom
05006
Top
TIMO: Il se balade un moment ici-bas, il se balance et s’avance, jusqu’à ce qu’enfin il s’engourdisse et périsse comme un rat au pied d’un mur. TIMO. Ĉi tie li paŝadas kelkan tempon, balanciĝas kaj svin-giĝas, ĝis li fine falas elkonsumita kiel rato ĉe mursoklo. 05006
Bottom
05007
Top
JUHANI: Bien dit, bien parlé. JUHANI. Guste dirite, saĝe parolite! 05007
Bottom
05008
Top
SIMEONI: Et si c’était tout, mais c’est alors seulement... SIMEONI. Kaj se tio jam estus ĉio; sed poste ... 05008
Bottom
05009
Top
JUHANI: C’est alors que vient celte affaire de la mine qui nous a été confiée, voulais-tu dire. C’est vrai. JUHANI. Estos demando pri niaj talentoj, vi volas diri. Prave! 05009
Bottom
05010
Top
TIMO: C’est alors qu’il s’agira de dire sans tromperie ni réserve : Me voici, Seigneur, et voici ta mine. TIMO. Tiam oni devas diri sen ia artifiko kaj ruzo: jen estas mi kaj jen, Sinjoro, via talento. 05010
Bottom
05011
Top
SIMEONI: L’homme devrait toujours penser à sa fin, mais il s’est endurci. SIMEONI. La homo devus ĉiam memori la finon; sed li estas obstina. 05011
Bottom
05012
Top
JUHANI: Endurci, hé oui, on ne peut le nier. Mais, mon Dieu, on est tous comme ça sous le ciel 1 Efforçons-nous pourtant de vivre à l’avenir comme il convient à de pieux chrétiens, dès que nous serons installés dans notre chaude et paisible demeure. Frère, concluons une solide alliance, et expulsons de notre nid tous les caprices coupables, la haine, la colère et la dispute. Chassons la haine, la colère et la dispute 1 JUHANI. Obstina, obstina, tion oni ne povas nei. Sed tiaj, Dio kompatu, ni estas ĉiuj sub la ĉielo. Tamen ni serioze penos vivi de nun kiel decas al piaj herooj, kiam ni fine enlokiĝis ĉi tie kaj ricevis por ni varman pacloĝejon. Ni faru, fratoj, se-veran interligon kaj forĵetu ĉiujn pekmanierojn, ĉiun malamon, kverelon kaj persekuton ĉi tie en nia nesto. For malamo, persekuto kaj fiero. 05012
Bottom
05013
Top
EERO: Et le luxe I EERO. Kaj pompo. 05013
Bottom
05014
Top
JUHANI: Oui I JUHANI. Jes! 05014
Bottom
05015
Top
EERO: Et les beaux habits vaniteux. EERO. Kaj luksaj, pekaj vestoj. 05015
Bottom
05016
Top
JUHANI: Oui ! JUhANI. Jes! 05016
Bottom
05017
Top
EERO: Et les calèches à ressorts pour aller à l’église et les beaux colifichets du dimanche. EERO. La risortantaj preĝejvojaĝaj ĉaroj kaj ĉiuj mult. koloraj festvestaĵoj. 05017
Bottom
05018
Top
JUHANI: Hein? Qu’est-ce que tu dis? JUHANI. Kion? Kion vi parolas? 05018
Bottom
05019
Top
SIMEONI: Il raille de nouveau. SIMEONI. Li incitas ree. 05019
Bottom
05020
Top
JUHANI: Je m’en aperçois. Prends garde que je ne te prenne par la nuque ; c’est-à-dire, si je me souciais des bavardages d’un benêt ; mais alors je ne serais pas un homme, en vérité pas du tout. Maudit ourson du diable ! Comment tiens-tu ce coq ? Pourquoi hurle-t-elle uinsi, cette pauvre bête ? JUHANl. Mi rimarkas tion. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe via nuko, se mi nome atentus la parolon de stultulo, sed en tiu okazo mi ne estus viro, vere mi ne estus. — Kiel vi tenas, vi malbenita bubo, tiun kokon? Kial krias la mizera besto? 05020
Bottom
05021
Top
EERO: J’ai seulement remis en place son aile qui tombait. EERO. Mi nur remetis ĝian flugilon, kiu pendis. 05021
Bottom
05022
Top
JUHANI: Je m’en vais te remettre en place toi-même. Gare à toi si je t’attrape par le cou. — Sachez que c’est le meilleur coq de tout le district dans l’exercice de ses fonctions ; toujours exact et sûr. La première fois, il chante à deux heures ; la seconde à quatre, et c’est le bon moment pour se lever. Ce coq nous réserve beaucoup de divertissement dans la solitude. — Et le chat, là-haut, au sommet du chargement ! Pauvre matou, comme tu l’agites et t’excites ! Tu reluques par le trou en miaulant A fendre le cœur. « Mon pauvre vieux, sans feu ni lieu ! » Tu n’as plus beaucoup de jours à trotter sur cette terre ; ton regard est déjà trop sombre et ta voix est rauque. Mais peut-être que tu reprendras de la vigueur quand tu pourras sauter à la nuque des grasses souris des bois. Oui, je l’espère. Et vous, Killi et Kiiski, c’est pour vous que j’ai le plus de peine. Comme nous, vous avez vu le jour, vécu et grandi à Jukola, grandi comme nos propres frères. Ah ! avec quelle ardeur vous fixez mes yeux ! Oui, Killi, oui, mon bon Kiiski, c’est bien ! Et vous remuez si gaîment la queue. Hélas, pauvres bêtes, vous ne savez pas que nous abandonnons à présent notre doux bercail. Je vais pleurer, il me faut pleurer. JUHANI. Mi vin tuj remetos. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe la nuko. Sciu, ke jen estas en sia ofico la plej bona koko en nia tuta distrikto; ĉiam akurata kaj fidinda. La unuan fojon ĝi krias je la dua horo, la duan fojon je la kvara, kiam estas la plej bona tempo ellitiĝi. De tiu koko ni havos multe da ĝojo ĉi tie en Ia sovaĝejo. — Kaj la kato tie sur la supraĵo de la ŝarĝo! Ho ci, Matti-knabo! Tie ja ci balanciĝas kaj svingiĝas kaj ri-gardas el la saktruo, miadante tute malgajvoĉe. »Ho, kompa-tinda maljunulo, ci malnova ŝtrumpo! ci ja ne havas plu multajn tagojn por paŝetadi ĉi tie. Ciaj okuloj jam fariĝis tre malhelaj kaj raŭka estas cia miauado. Sed eble ci tamcn fartos pli bone, kiam ci kaptos je la nuko grasajn arbarmusojn. Tion mi espcras. Sed vin, Killi kaj Kiiski, mi plej kompatas el ĉiuj. Kiel ni mem, ankau vi gcneriĝis, naskiĝis kaj kreskis en Jukola, krcskis kicl niaj propraj fratoj. Ho, kiel arde vi rigardas min! Tiel, Killi, tiel mia Kiiski-knabo, tiel! Kaj vi svingas viajn vostojn tre ĝoje. Nu, vi ja ne scias, ke ni nun forlasas nian belan hejmon. Ho, vi mizeruloj! Mi devas plori, devas. 05022
Bottom
05023
Top
TIMO: Souviens-toi du conseil que tu viens de me donner. Rends ton cœur ferme et fort. TIMO. Vidu, kion vi ĵus konsilis mem. Tenu vian koron malmola, vian koron malmola. 05023
Bottom
05024
Top
JUHANI: Je ne peux pas, je ne peux pas, quand nous quittons notre chère maison natale. JUHANI. Mi ne povas, mi ne povas forlasante mian oran hejmon. 05024
Bottom
05025
Top
TUOMAS: Oui, ce jour est bien pénible ; mais on aura bientôt à Impivaara un autre foyer qui nous sera peut-être vite tout aussi cher. TUOMAS. Certe ĉi tiu tago prcmas Ia menson de viro; sed ĉe Impivaara ni baldad havos alian hcjmon kaj eble egale karan. 05025
Bottom
05026
Top
JUHANI: Frère, que dis-tu là ? Ni sur la terre ni dans le ciel il n’y a de lieu aussi cher que celui où on est né, où on a poussé, où on s’est roulé sur le sol, marmots aux moustaches de lait. JUHANI. Kion vi diras, mia frato? Nek sur la tcro nck en la ĉielo estas loko tiel kara kiel tiu, en kiu ni naskiĝis kaj kreskis kaj sur kies terenoj ni ludadis kicl etaj laktobarbuloj. 05026
Bottom
05027
Top
AAPO: Certes, l’heure de la séparation nous broie le cœur, car le lièvre aussi aime le buisson où il est né. AAPO. Certe premas nian koron la adiaŭa momentbs ĉar la hejmarbusto estas kara eĉ al Ieporeto. 05027
Bottom
05028
Top
JUHANI: Comment parla jadis la mère lièvre, quand elle remarqua qu’elle était de nouveau pleine et qu’elle ordonna à son petit de partir au loin pour faire place à ceux qui allaient venir ? JUHANI. Kion diris leporino iam, rimarkinte ke ŝi estas denove graveda, kiam ŝi ordonis al la malgranda ido foriri, por ne ĝeni al la novvenontoj? 05028
Bottom
05029
Top
TIMO: « File en voyage, mon cher fils, et rappelle-toi toujours mes conseils : Où il y a un osier, il y a un danger ; où il y a un trou, il y a une trappe. » TIMO. »Jam foriru, mia filo, mia etulo, kaj memoru ĉiam, kion mi diras: kie branĉeto, tie maŝo, kie truo, tie kaptilo.» 05029
Bottom
05030
Top
JUHANI: C’est ainsi qu’elle parla, et son fils s’en alla en sautillant ; il flâna dans les friches, il gambada dans les prairies, il folâtra, la lèvre fendue par une grimace innocente. Voilà comment il quitta son gîte, et le soleil du soir brillait tristement. JUHANl. Tiel ŝi diris al sia fileto kaj la filo formigris; Ii rigardadis kaj vagadis laŭ herba deklivo kaj erikeja rando, rigardadis kun la fenda lipo en sincera grimaco. Tiel li paŝadis el sia hejmo kaj malgaje brilis Ia vespero. 05030
Bottom
05031
Top
EERO: C’était Jean Lapin. EERO. Tio estis Lepor-Johano. 05031
Bottom
05032
Top
JUHANI: Soit, qu’importe ! C’est ainsi qu’il abandonna son gîte, et c’est ainsi que nous partons aussi. Adieu, maison natale ! Ton seuil, ton tas de fumier, je voudrais les embrasser à présent ! JUIiANI. Lasu tiel esti. — Tiel li foriris el sia hejmo kaj tiel iras ankaŭ ni. Adiaŭ, hejmo! Vian ŝtuparon, vian sterk-amason mi volus kisi nun. 05032
Bottom
05033
Top
AAPO: Oui, frère. Mais essayons de chasser cette mélancolie. Nous aurons bientôt à accomplir un travail et une tâche ardue, bientôt les troncs craqueront, les haches retentiront, et une superbe maison se dressera vers le ciel sur la prairie d’Impivaara, au sein des forêts sauvages. Voyez, nous traversons déjà les grands bois, accompagnés par le murmure des sapins. AAPO. Jes, mia frato. Sed ni penu forpeli ĉi tiun malgajecon el la menso. Baldaŭ ni havos por plenumi severan laboron kaj agadon, baldaŭ tondros la traboj, la hakiloj klakos, kaj supren kontraŭ la ĉielo altiĝos impona domo sur la deklivo de Impi-vaara, en la mezo de densaj arbaroj. Vidu, ni jam veturas en granda arbaro, inter susurantaj piceoj. 05033
Bottom
05034
Top
C’est ainsi qu’ils s’entretenaient au cours de leur marche à travers la sombre forêt. Peu à peu, le terrain s’éleva et le chemin se mit à serpenter vers un haut plateau boisé, appelé Teerimäki. On apercevait ici et là des langues de rocher couvertes de mousse, semblables à des dalles funéraires de géants, autour desquelles bruissaient des pins bas et trapus. Le sol rocailleux secouait fortement le char et les épaules du cheval, et par endroits l’œil pouvait à peine distinguer les vieilles ornières. Le chemin longeait la crête, car des deux côtés de la colline s’étalaient des marais sans fond. Les frères faisaient tout leur possible pour alléger les peines de leur cheval borgne. Ils atteignirent enfin le sommet, laissant Valko souffler un moment, et contemplèrent les plaines du monde au-dessous d’eux. Leurs yeux apercevaient des villages lointains, des prairies, des champs, des lacs bleuissants et, à la lisière ouest des forêts, la haute tour de l’église. Au sud, la ferme de Jukola brillait au flanc d’un coteau comme un paradis perdu, et des pensées mélancoliques envahirent de nouveau le cœur des frères. Mais ils détournèrent enfin leurs regards vers le nord et les posèrent sur le haut Impivaara, sa pente brusquement inclinée, les cavernes sinistres et les pins barbus, déchiquetés par les tempêtes, qui hérissent les parois de la montagne. Au pied de celle-ci, ils discernèrent une prairie agréable, parsemée de souches, leur future résidence, et au-dessous, une forêt marécageuse qui leur fournirait des troncs élancés pour construire leur maison. Ils virent tout cela, ils virent entre les pins le lac clair d’Ilvesjârvi et le soleil éclatant qui dorait en se couchant la face nord-ouest du mont ; et l’espoir étincela alors dans leurs yeux comme un joyeux éclair et souleva leur poitrine. Tiel ili diskutadis inter si, veturante tra la densa arbaro. Sed iom post iom la regiono leviĝis kaj ilia vojo serpentumis supren sur altan arbarkovritan teron, kiu estis nomata Tetro-monto. Tie kaj ie estis videblaj muskokovritaj ŝtonegoj, laŭ siaj formoj aspektantaj kiel tombaltaĵoj de gigantoj, ĉirkaŭ kiuj staris zumante malaltaj, radikfirmaj pinoj. La ĉaron kaj la skapolojn de Blanko skuis tre forte la ŝtona vojo, kie apenaŭ p!u estis por la okulo videbla radospuro. Trans altaĵon iris la vojo; ĉar senfundaj marĉoj etendiĝis ambaŭ-flanke de ĝi. Sed la fratoj faris sian plejbonon, por malpezigi la ŝarĝon de la maljuna unuokula trenanto. Fine ili atingis la dorson de la altaĵo, permesis al Blanko tie iom elspiri, kaj rigardis la ĉirkaŭajn regionojn malsupre. Iliaj okuloj vidis malproksimajn vilaĝojn, herbejojn, kampojn, bluantajn lagojn, kaj en okcidento ĉe la rando de arbaroj la altan preĝejan turon. Sed en sudo ĉe deklivo de altaĵo brilis la domo Jukola, kvazaŭ perdita tero de feliĉo; kaj malgajaj pensoj rec plenigis la brustojn de la fratoj. Sed ili turnis fine de tic siajn okulojn al nordo, kaj tie estis videbla la alta Impivaara, ĝiaj krutaj deklivoj, ĝiaj mallumaj kavcrnoj kaj la barbaj, de uraganoj ŝiritaj piccoj, kiuj staris sur la flankoj de la monto. Sed ĉe la malsupra parto de la monto ili vidis belan, stumpozan deklivon, sian estontan loĝlokon, kaj sub la deklivo arbaregon, kiu donos al ili sveltajn trabojn por domkonstruo. Ili vidis ĉion tion, vidis inter Ia pinoj la klarakvan Linkolagon kaj Ia brilantan sunon, kiu proksimiĝis al sia subiro, el la nordokci-denta krutaĵo de la monto; kaj ekbrilo de espero fulmis en iliaj okuloj kaj ŝveligis denove iliajn brustojn. 05034
Bottom
05035
Top
Ils se remirent en route et, pressant le pas, se hâtèrent vers leur nouvelle demeure. La colline s’abaissait et ils avançaient sous la colonnade des grands pins où la bruyère, les airelles et les herbes sèches cachaient alternativement le sol résonnant. Ils débouchèrent sur une route sablonneuse, bien entretenue, qui conduisait de la ferme de Viertola à l’église ; ils la coupèrent, continuant leur chemin qui suivait le dos de la colline. Poste ili rec ekiris antaŭen, kaj per pli fervora rapideco ili komencis veturi al sia nova hejmo. La altaĵo malleviĝis, kaj ili venis a! erikejo en kolonaro de pinoj, kie erikoj, vakciniaj trunketoj kaj velkintaj herbospikoj alterne kovris la reson-antan teron. Venis sabla, konstruita vojo, kiu kondukis de Ia bicno Viertola al la preĝcjo; ili paŝis trans ĝin, sekvante sian propran arbarvojon, kiu iris laŭ la dorso de la erikcjo. 05035
Bottom
05036
Top
AAPO: Tässä on nummi, jossa, niinkuin vanhat ihmiset juttelee, ennen muinoin oli kärmeitten keräjäsali. Tuomarina siinä istui heidän kuninkaansa, tuo ankaran harvoin näkyvä valkea kärme, päässä verrattoman kallis kruunu. Mutta ryöväsipä tämän kruunun heiltä eräs rohkea ratsastaja, niinkuin tarina kertoilee. AAPO. Ci tic estas la erikejo, kie, kiel rakontas maljunaj homoj, iam estis la juĝejo de la serpentoj. Kiel juĝisto sidis iiia reĝo, Ia tre malofte videbla blanka serpento, kun sen-kompare multekosta krono sur la kapo. Sed kuraĝa rajdanto rabis de ili tiun kronon, kiel rakonto diras. 05036
Bottom
05037
Top
Ja kertoi heille Aapo seuraavan tarinan, heidän kulkeissansa pitkin nummen harjua alas kohden autiota Sompiosuota. Tuli eräs ratsastaja ja näki nummella kärmeitten kuninkaan, jolla oli kimmeltävä kruunu päässä. Hän ratsasti häntä kohden, noukkasi miekkansa kärjellä kruunun kuninkaan päästä, kannusti hevostansa ja kirmasi kalleuksinensa pois kuin tuulissa ja pilvissä. Mutta eivät olleet kärmeetkään myöhäisiä, vaan läksivät kohta kiukkuisesti vainoomaan julkeata ryöväriä. He kiitivät suhinalla päin, kierrettyinä rengoiksi, ja tuhannen kurraa pyöri silloin ratsastajan jäljissä kuin kiekko maantiellä poikien heittämänä pyörii. Pian saavuttivat he ratsastajan, parveilivat jo tiuhasti hevosen jaloissa, loiskeilivat sen lautasille ylös, ja suuri oli miehen vaara. Ja hädissään viskasi hän heille hattunsakin syötiksi alas, jonka he paikalla repivät kappaleiksi ja söivät vihansa vimmassa. Mutta miestä ei auttanut kauan tämä keino, pianpa kärmeet kiiriskelee hänen jäljissänsä taas ja santa kiertoilee korkealle tieltä. Ja yhä kiivaammin kannusti uros huohoittavaa hevostansa; virtana juoksi veri uhkean orhin rikkiviilletyistä kyljistä, ja suusta roiskahteli sohiseva vahto. Ratsastaja pakeni metsään, mutta metsä ei estänyt hänen vihollistensa juoksua. Tuli virta vastaan, ja kohahtaen ratsasti hän sen kierroksiin ja veipä orhi hänen nopeasti sen ylitse. Tuli virta kärmeillekin vastaan, ja monen kosken pauhinalla he syöksivät itsensä lainetten kohtuun, uivat myrskyn vauhdilla sen ylitse: ja korkealle nousi valkea kuohu. Mies ratsasti yhä eteenpäin, ja yhä vainosi häntä kärmetten villitty joukko. Näki hän matkan päässä hurjasti palavan kasken, ja kohden tulta hän nyt kannusti hevosensa, ja, kietoen itsensä virran kylvyssä läpikastettuun kauhtanaansa, rynkäsi hän liekkien helmaan, vaan kärmeet eivät vilaustakaan viipyneet häntä seuraamasta. Niinpä taivaan ratsastava sankari kultapilvien halki kiitää. Kerran vielä iski hän kannukset orhinsa kupeisin ja kerran vielä hän kirmasi eteenpäin, sitten kaatui pyrskivä orhi, unohtaen ainiaaksi elon kuuman leikin. Mutta vapaassa ilmassa seisoi mies, pelastettuna tulesta ja hirmuisista vihamiehistänsä; tulihan oli polttanut kärmeitten lukemattoman lauman. Siinä sankari seisoi riemuitsevalla katsannolla, kädessä ihmeellinen kalleus. Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan historion, dum ili iris laŭ la dorso de la erikejo malsupren al la soleca marĉo Sompio. Rajdanto venis kaj vidis en la erikejo la reĝon de la ser-pentoj, kiu havis brilantan kronon sur la kapo. Li rajdis al ĝi, levis per la pinto de sia glavo la kronon de la reĝa kapo, spronis sian ĉevalon kaj forrapidis kun la valoraĵo kvazaŭ vcntoj kaj nuboj. Ankaŭ la serpentoj ne estis malrapidc-maj, sed ekiris kolcre por persekuti la senhontan rabiston. Ili rapidis siblante antaŭen formante ringojn, kaj mil ringoj ruliĝis tiam post Ia rajdanto kiel sur vojo ruliĝas disko, ĵetita de knaboj. Baldaŭ ili atir.gis la rajdanton, amasiĝis ĉirkaŭ la piedoj de la ĉevalo, rampis supren sur ĝian lumbon, kaj granda estis la danĝero al la viro. Kaj en sia embaraso li ĵetis al ili por manĝi sian ĉapelon, kiun ili tuj dispccigis kaj manĝis en sia kolero. Sed la viron ne helpis longe ĉi tiu rimedo, baldaŭ la serpentoj ruliĝis ree post li, kaj sablo leviĝis alten sur Ia vojo. Kaj ankoraŭ pli fcrvore la heroo spronis sian spi-regantan ĉevalon; riverete fluis sango el Ia disŝiritaj flankoj de la brava virĉevalo, kaj el Ia buŝo aspergiĝis bolanta ŝaŭmo. La rajdanto forkuris en arbaron, sed la arbaro ne malhelpis la kuradon de la malamikoj. Venis renkonte rivero, kaj plaŭde li rajdis en ĝiajn akvokirliĝojn, kaj la ĉevalo portis lin rapide trans ĝin. Venis renkonte rivero ankaŭ al la serpentoj, kaj kun muĝego de multaj akvofaloj ili sin ĵetis en la ondojn, naĝis kun rapideco de uragano trans la riveron: kaj alten leviĝis blanka ŝaŭmo. La viro rajdis ankoraŭ antaŭen, kaj ankoraŭ persekutis lin Ia sovaĝa amaso de la serpentoj. Li vidis mal-proksime flamc flagrantan brulkampon, kaj al ĝia fajro li nun spronis sian ĉevalon, kaj envolvintc sin per sia mantelo, en rivero malsekiĝinta, li sin ĵetis en la flamojn, sed la serpentoj ne eĉ momenton hezitis sekvi lin. tiel la rajdanta heroo de la ĉielo rapidas tra la oraj nuboj. Ankoraŭ foje li frapis la spronojn en la koksojn de sia virĉevalo kaj ankoraŭ unu fojon ĝi rapidegis antaŭen, poste Ia spireganta ĉevalo falis, forgesante por ĉiam la ardan ludon de la vivo. Sed en libera aero staris la viro, savita el fajro kaj de siaj teruraj malamikoj; la fajro bruligis la scn-nombran aron de la serpentoj. Tie staris Ia heroo kun ĝojanta rigardo, en la mano la mirindan valoraĵon. 05037
Bottom
05038
Top
AAPO: Se oli tarina valkean kärmeen kruunusta Teerimäen nummella tässä. AAPO. Tio estis la rakonto pri la krono de la blanka serpento en Ia erikejo Tetromonto ĉi tie. 05038
Bottom
05039
Top
JUHANI: Uhkea tarina ja vielä uhkeampi mies, joka tempasi kruunun kärmeen päästä ja kilvoitti sen viimein omaksensa. Potra mies! JUHANl. Brava rakonto kaj pli brava la viro, kiu kaptis kronon de la kapo de serpento kaj batale konkeris ĝin fine kiel sian propraĵon. Bravega viro! 05039
Bottom
05040
Top
TIMO: Harvapas mies täällä näkee tämän kärmeen, mutta se, joka hänen näkee, tulee verrattoman viisaaksi, niinkuin vanhat ihmiset sanoo. TIMO. Malmultaj viroj ĉi tie vidas tiun serpenton, sed kiu ĝin vidas, fariĝas tre saĝa, kiel diras maljunaj homoj. 05040
Bottom
05041
Top
JUHANI: Sanotaanpa myöskin: joka keväällä ennen käen kukkumista tämän tuomarikärmeen käsittää, sen keittää ja syö, hän ymmärtää korpin puheen, josta hän saa tiedon mitä hänelle siitälähin on tapahtuva. JUHANI. Oni diras ankaŭ: kiu printempe antaŭ kukolkanto kaptas tiun juĝistscrpenton, ĝin kuiras kaj manĝas, li komprc-nos la parolon de korvo, de kiu i ricevos sciigon, kio al li estonte okazos. 05041
Bottom
05042
Top
EERO: Sanotaanpa vielä niinkin: joka keväällä jälkeen käen kukkumisen tekee kaiken tämän, se mies ymmärtää korpin puheen, josta hän saa tiedon mitä hänelle sitä-ennen on tapahtunut. EERO Oni diras ja ankaŭ jene: kiu printempe post kukolkanto faras ĉion tion, tiu viro komprcnos la parolon de korvo, de kiu li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis. 05042
Bottom
05043
Top
JUHANI: Voi, veikkoseni, kuinka tyhmästi nyt haastelit! Eikö tiedä sitä joka mies syömättä murenaakaan kärmeen lihaa? Kas nytpä Eero vasta näytti minä miehenä hän järkensä puolesta oikeammiten käy, tyhmänä pässinä. »Hän saa tiedon mitä hänelle sitä-ennen on tapahtunut». Onko tämä aatos kotoisin miehen päästä? Voi sinua poika-parkaa! JUHANI. Ho, mia frateto, kiel malsaĝe vi parolas! Cu ne ĉiu viro scias tion, ne manĝinte eĉ peceton da serpentviando? Jen, nun ja Eero vcrc montris, kia viro ii estas laŭ sia prudento, malsaĝa virŝafo. »Li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis.» Cu tiu penso devenas el vira kapo? Ho vi, kompatinda knabo! 05043
Bottom
05044
Top
AAPO: Äläs mitään, Juho. Hän joko haasteli tyhmyydestä tai konstaili ja koukisteli hän taas; kuinka hyväänsä, mutta kummassakin kohdassa viskasi hän eteemme merkittävän aatoksen. Koettakaamme tarkastella hänen lausettansa, ja luulenpa taitavamme onkia siitä jotakin viisautta. Tietää mitä on tapahtunut, sehän on, eräältä kannalta katsoen, viisaus suuri. Jos visusti harkitset mikä kylvö menneistä päivistä saattoi hyödyllisiä, mikä vahingollisia hedelmiä, ja sen mukaan asetat elämäsi, työs ja toimes, niin oletpa viisas mies. Jospa meidänkin silmämme ennemmin olisivat auenneet, niin luulenpa ettemme näin nyt kahnusteliskaan siirtolaisina tässä. AAPO. Ne atentu, Juho. Li parolis aŭ pro malsaĝo aŭ li kapricis aŭ artifikis rec; estu kicl ajn, sed en ambaŭ okazoj li fctis antaŭ ni konsiderindan penson. Ni penu studi lian frazon, kaj mi kredas, ke ni povos kapti el ĝi ian saĝon. Scii, kio okazis, tio ja estas, laŭ unu vidpunkto, granda saĝo. Se vi zorgemc konsideras, kiu semado en pasinteco donis utilajn, kiu mal-utilajn fruktojn, kaj laŭ tio metos vian vivon, jaboron kaj okupon, vi certe estos saĝa viro. Se niaj okuloj estus mal-fermiĝintaj pli frue, mi kredas ke ni nun ne ĉi tiel rampadus kiel elmigrantoj ĉi tie. 05044
Bottom
05045
Top
JUHANI: Tässä kuin sudenpoikaset ilmi-taivaan alla. Mutta tehty on tehty. JUHANI. Ci tie kvazaŭ lupidoj sub la nuda ĉielo. Sed farita estas farita. 05045
Bottom
05046
Top
TUOMAS: Mitä Jukolassa kadotimme, sen kieppaamme takaisin Impivaaran aholla.--Tänne koko velisarja, ja iskeköön kyntensä kuormaan joka mies, auttaen Valkoamme niinkauan kuin suota kestää. Tänne kaikki! Vaipuuhan vankkurien pyörä vaaksan syvältä mutaiseen maahan. TUOMAS. Kion ni perdis en Jukola, tion ni rekaptos sur la deklivo de Impivaara. — Ci tien la tuta frataro, kaj ĉiu viro ekfrapu siajn ungojn en la ŝarĝon helpante al nia Blanko, dum daŭras la marĉo. Ci ticn ĉiuj! La radoj de la veturilo ja tre enprofundiĝas en la ŝliman teron. 05046
Bottom
05047
Top
Tout en conversant, ils étaient descendus de la colline, avaient traversé la vaste prairie de Matti de Seunala, puis un épais fourré de jeunes sapins, et se trouvaient au bord du marais de Sompio. Ce marécage avait un aspect sinistre ; sur sa surface alternaient des mares fangeuses, des îlots moussus où mûrissent les canneberges ; ici et là, un bouleau bas et chétif inclinait tristement la tête sous le vent du soir. A son centre, le marais se rétrécissait, et le sol y était aussi plus dur et plus solide. I,à poussaient des pins nains vêtus de mousse, et sur les îlots il y avait des buissons de romarin vert foncé, fortement odorants. Sur cette mince bande de terre, un chemin pénible conduisait à l’autre rive où recommençaient les bois sombres. — Les frères suivent à présent cette voie à travers le marais. Les uns tirent aux limons à côté de Valko, les autres poussent la charrette par derrière. Finalement, après bien des efforts, ils atteignent le bord du marécage et s’avancent de nouveau sur terre ferme à travers bois, par un sentier coupé de racines et qui n’a guère que cinq cents pas. Et alors la prairie parsemée de souches brille devant eux, ils sont parvenus à la place choisie, au pied du mont caverneux. Tiel parolante ili estis migrintaj el la erikejo malsupren, venintaj tra la vasta deklivo de Seunala Matti, poste tra densa arbetaĵo, kaj staris nun ĉe la rando de la marĉo Sompio. Mal-gajan aspekton havis tiu marĉo, sur kies surfaco alternis ŝlimaj lagetoj, muskaj terbuloj, hejmoj por oksikokoj, kaj ie kaj tic staris malalta velkanta betulo, malĝoje klinadante sian kapon en Ia vespera vento. Sed en la mezo la marĉo estis plej mallarĝa kaj tie ankaŭ la tero estis pli malmola kaj pli firma. Tie staris malaltaj pinoj en muska vesto, kaj sur la muskbuloj mal-hclverdaj, fortc odorantaj Iedumarbustoj. Kaj trans tiun lokon kuris klopodiga vojo al la alia bordo de la marĉo, de kie ree komenciĝis malluma arbarego. Laŭ tiu vojo la fratoj ekskursis nun trans la marĉon. Kelkaj el ili tiris je Ia timonoj ĉe la flanko de Blanko, kelkaj puŝis la veturilon. Fine, kvan-kam post penado, ili venis al la bordo de la marĉo kaj veturis ree sur seka tero en arbarego laŭ la multradika vojo, kiu daŭris ĉirkaŭ kvincent paŝojn. Sed fine por ili ekbrilis Ia vasto de stumpoza deklivo, kaj ili staris sur la destinita ioko, ĉe la picdo de la kaverna monto. 05047
Bottom
05048
Top
C’est là que jadis leur grand-père, célèbre défricheur, avait écobué des bois et calciné d’imposantes charbonnières. Il avait déboisé et essarté bien des terrains autour de la montagne, travaillé à la herse la terre noire, fait les semailles et recueilli enfin dans sa grange de lourdes gerbes de froment. Un monceau de décombres à la limite de la prairie indiquait encore l’emplacement du battoir, d’où il emportait tout de suite chez lui les sacs de blé, laissant la paille et la balle pour les charrois d’hiver sur la neige. Non loin de là, à l’orée de la forêt, on apercevait le trou noir d’une énorme fosse où il avait transformé en charbon pétillant les troncs abattus. L’ancien et vigoureux maître de Jukola avait ainsi travaillé et trimé dans ce lieu pendant bien des chaudes journées, essuyant souvent les perles de sueur sur son front. La nuit, il se reposait dans un abri au toit de gazon pour surveiller sa charbonnière ; c’est précisément dans cette hutte que les frères allaient provisoirement élire domicile. Ci tie iam la avo de la fratoj, bona laboregulo, kulturis nov-kampojn kaj subbruligis karbfosaĵojn. Por multaj brulkulture-joj ĉirkaŭ ĉi tiu monto li faligis kaj bruligis arbojn, per sia branĉa erpilo li erpis multajn nigrajn, semitajn kampojn, kaj fine kolektis en sian draŝejon abunde da spikopeza pajlo. Restaĵoj tie ĉe Ia rando dc la herbodeklivo montris ankoraŭ lokon, kie iam staris lia draŝejo, de kie li alportis hejmen la pretan grenon, Iasante por vintra vojo la pajlon kaj pajlaĵon. Sed en mallonga distanco de la draŝeja ruino, tie ĉe la limo inter la deklivo kaj la arbaro, estis videbla nigra fundo de karbfosaĵo, tre granda, kie li pretigis tintantajn karbojn el la brulrestaĵoj de novkampoj. Tiel okupiĝis tie la estinta brava mastro de Jukola sub multa bruliga suno forviŝante de sia frunto multajn ŝvitgutojn. Sed siajn noktojn li pasigis en herbaĵtegmenta kabano gardante sian karbigejon, kaj tiun saman kabanon la fratoj destinis por sia intcrtempa loĝejo. 05048
Bottom
05049
Top
La prairie parsemée de souches est spacieuse, mais l’œil ne peut voir au delà : à l’est, à l’ouest et au sud, des forêts la cernent, et au nord, une haute montagne. Mais si vous gagnez le sommet couronné de rares sapins, votre vue pourra se porter au loin dans toutes les directions. Vers le sud, vous verrez d’abord à vos pieds la prairie doucement inclinée, puis des bois noirs et plus au fond le marais de Sompio ; là-bas à l’horizon se dresse la colline bleu pâle de Teerimäki. Au nord, la montagne s’abaisse lentement et sa pente, qui jadis fut aussi essartée et cultivée, est couverte par un bois de bouleaux jeune et épais, où sautillent les coqs de bruyère et où les géli-nottes sifflent d’une voix plaintive sur les sentiers sans herbe. A l’est s’étend une vaste et plate forêt de pins, et à l’ouest un terrain raboteux, avec des rochers moussus et ici et là, sur une éminence tapissée de lichens, un pin bas, mais large et touffu. Derrière les arbres luit le lac d'Ilvesjärvi, clair et poissonneux, à quelque mille pas dis la prairie. Aussi loin que porte la vue, vous n’apercevez guère que des forêts dont la mer sombre déferle iln toute part vers vous. On peut à la vérité discerner au nord-ouest le contour imprécis de la ferme de Viertola, et liicn loin, au nord-ouest, au bord du ciel, la tour grise de l'église. Tel est l’aspect de la contrée où ont décidé de transporter leurs pénates. Vasta estas la stumpoza deklivo, sed pli malproksimen ol ĝis ĝiaj randoj tamen ne vidas viaj okuloj; ĉar en oriento, en sudo kaj en okcidcnto arbaroj baras vian vidon kaj en la nordo alta monto. Sed se vi vcnas al Ia dorso de tiu per kelkaj piceoj kronita monto, tiam vidos via okulo malproksimen al ĉiuj direktoj. En suda direkto vi vidos unue tute sub viaj piedoj la jam menciitan malkrutan deklivon, pli maiproksime mal-Iuman arbaregon, post ĝi Ia marĉon Sompio kaj tie en Ia hori-zonto leviĝas supren Ia opale bluanta Tetromonto. En direkto al nordo malaltiĝas iom post iom Ia monto, kaj sur ĝia mal-kruta grundo, kiun oni ankaŭ iam kulturis, staras betularo juna kaj densa, sur kics senherbaj vojetoj tetroj saltetadas kaj bonasioj malgaje fajfadas. En Ia oriento vidiĝas ebena erikejo kun sia pinaro, en okcidento malglata, muskroka tero, kaj, ie kaj tie, sur muska montdorso malalta sed dika kaj densa pino. Post la pinoj brilas tie la klara kaj fiŝoriĉa Linko-lago, ĉirkaŭ mil paŝojn de la deklivo. Sed apenaŭ vi vidas ion alian. Eĉ se vi rigardas pli malproksimen. Kiel malhela maro estas videblaj ĉie ĉirkaŭ vi arbaroj. Vi tamen vidas malhelan brilon de Ia bieno Viertola kaj malproksime tie ĉe nordokci-denta horizonto la grizan turon de la preĝejo. Tia estis la regiono kaj ĝia ĉirkaŭafo, kiun la Jukolanoj destinis por sia loĝloko. 05049
Bottom
05050
Top
Ce premier soir, ils se sont installés près de la hutte île charbonnier ; ils ont dételé Valko fourbu, l’ont lâché, line cloche au cou, pour qu’il pâture, et ont allumé sur la prairie un joyeux feu de bois mort et de branches. Simeoni fait frire du poisson salé, des raves et de la viande de bœuf pour le souper commun, et les autres s’activent autour du char, déchargeant chaque objet et chaque ustensile et les mettant à leur place. Quand tout est terminé et que le repas est prêt, ils s’asseyent dans l’herbe pour manger à la lueur du soir ; et le soleil a déjà disparu derrière la montagne. Sed ĉi tiun vesperon la fratoj prenis lokon ĉe la karbist-kabano, liberigis el la timonoj la laciĝintan ĉevalon Blanko kaj lasis ĝin paŝti kun tintilo ĉe la kolo kaj faris el stumpoj kaj trunketoj gajan fajron sur la deklivo. Sur la fajro Simeoni rostis haringojn, rapojn kaj brutviandon por komuna vesper-manĝo, kaj la aliaj estis okupitaj ĉe Ia veturilo, deprcnante Ia ŝarĝon kaj portante ĉiun aĵon al sia loko. Sed post kiam tio estis farita kaj la manĝaĵo prcta, ili sidiĝis por manĝi sur la vespera deklivo; kaj la suno estis malleviĝinta post la monton. 05050
Bottom
05051
Top
SIMEONI: Voici notre premier repas dans cette nouvelle place ; puisse-t-il nous apporter le bonheur et la paix de Dieu pour tous nos autres repas ! SIMEONI. Ci tio do estas nia unua manĝo en nia nova hejmo; kaj ĝi alportu feliĉon kaj Dian pacon ankaŭ al niaj aliaj manĝoj ĉi tie. 05051
Bottom
05052
Top
JUHANI: Que le bonheur, un plantureux bonheur, soit notre seul compagnon dans toutes nos entreprises et dans les travaux que nos mains exécuteront ! JUHANI. Feliĉo, pompa feliĉo, estu nia sola kamarado ĉi tie en ĉiuj niaj okupoj kaj laboroj, al kiuj ni nur kapablas. 05052
Bottom
05053
Top
AAPO: Je voudrais exprimer une idée importante. AAPO. Mi volus eldiri gravan penson. 05053
Bottom
05054
Top
JUHANI: Eh bien, ouvre-lui l’enclos de ton cœur. JUHANI. Nu eligu ĝin el la kamero de via koro. 05054
Bottom
05055
Top
AAPO: Un corps sans tête, ça ne vaut rien, c’est mon opinion. AAPO. Senkapa korpo ne taŭgas, mi diras. 05055
Bottom
05056
Top
JUHANI: Il se cogne contre les murs comme une poule décapitée. JUHANI. Sed batadas murojn kiel senkapa kokino. 05056
Bottom
05057
Top
TIMO: Et même avec sa tête ; dès qu’une poule a le diable au corps, elle se met à voleter de ci de là, comme ça, regarde. Ça arrivait souvent aux poules de la Vieille de Männistö, et alors elle disait que des flèches enchantées volaient dans l’air. TIMO. Kvankam cĉ ne senkapa, se ĝi freneziĝas, ĝi saltadas tiel, tien kaj reen, tien kaj reen. Tiel ja faras ofte la kokinoj de la avino de Pindometo, kaj tiam, diras la maljunulino, flugas sorĉistaj sagoj en la aero. 05057
Bottom
05058
Top
JUHANI: Mais vide donc ton sac, Aapo. JUHANI. Sed malplenigu vian buŝon, frato Aapo. 05058
Bottom
05059
Top
AAPO: Voici le projet que j’ai conçu: Si nous voulons faire quelque chose d’honorable ici, il faut qu’un de nous soit toujours le chef, le président de nos délibérations, l’arbitre de nos disputes. Bref, il faut quelqu’un dont la voix domine, pour assurer l’ordre. AAPO. Ci tio estas la penso en mia cerbo: Se ni volas ĉi tie sukcese fari ion taŭgan, unu el ni cstu ĉiam la unua viro, la ĉefo de diskutoj, la juĝanto en malpacaj afcroj. Per unu vorto, unu estu, kies voĉo iras antaŭe, por ordo. 05059
Bottom
05060
Top
JUHANI: C’est moi qui suis l’aîné. JUHANI. Mi ĉi tic estas la plej aĝa. 05060
Bottom
05061
Top
AAPO: Tu es le premier né des frères de Jukola, et ses droits t’appartiennent aussi. AAPO. Vi estas la unuenaskito en la serio de Jukola, kaj vi havu ankaŭ ties rajton. 05061
Bottom
05062
Top
JUHANI: Je suis le chef de file, et je saurai bien exiger de vous la soumission. Si seulement vous vouliez obéir I JUHANI. Mi estas ja la unua viro de la vico, kaj mi scias postuli de vi obeon. Sed se vi nur obcus. 05062
Bottom
05063
Top
AAPO: C’est juste et naturel. Mais dans les affaires communes, on devra pourtant toujours prendre l’avis de chacun. AAPO. Tio estas justeco kaj ĝusteco. Sed ĉies vorton ni tamen ĉiam aŭskultu en niaj komunaj demandoj. 05063
Bottom
05064
Top
JUHANI: Je prêterai toujours volontiers l’oreille aux conseils, aux liens surtout. Mais je suis le premier. JUHANI. A1 viaj konsiloj precipe mi volonte turnos miajn orelojn. Sed mi estas la unua. 05064
Bottom
05065
Top
AAPO: Certes. Mais quel châtiment infliger à celui qui se montrera indiscipliné et qui persistera à faire la mauvaise tête ? AAPO. Vero! Sed kian punon ni fiksu al tiu, kiu montras obstinecon kaj nerebonigeblan rezistemon? 05065
Bottom
05066
Top
JUHANI: Je le fourrerai dans une caverne de la montagne et entasserai des pierres de deux quintaux pour boucher l’entrée. Il y restera un jour ou deux, selon les faits et les circonstances. Oui, oui, il s’y rongera les poings en réfléchissant aux choses qui lui vaudront la paix. JUHANI. Lin mi metos tien en montkavernon kaj portos pezegajn ŝtonojn por bari la faŭkon de la groto. Tie Ii sidu unu tagon aŭ du, ĉiam laŭ cirkonstancoj. Jes, jes, tie li suĉu siajn ungojn, memorante, kia konduto apartenas al la paco. 05066
Bottom
05067
Top
LAURI: Moi, je n’approuve pas cette proposition. LAURI. Mi ne aprobas la decidon. 05067
Bottom
05068
Top
TUOMAS: Moi non plus. TUOMAS. Mi ankaŭ nc. 05068
Bottom
05069
Top
TIMO: Suis-je donc un blaireau aux bajoues rayées dont la bauge est une grotte moisie ? Pas de ça ! TIMO. Cu mi estas strivanga melo, kies loĝejo estas ŝim-odora groto de monto. For tio! 05069
Bottom
05070
Top
JUHANI: Vous commencez déjà à vous révolter ? JUHANI. Vi komencas ribeli. 05070
Bottom
05071
Top
TUOMAS: Ce système de punition ne va pas, mais pas du tout. TUOMAS. Tiu paragrafo pri puno ne konvenas, ne konvenas. 05071
Bottom
05072
Top
TIMO: « Ça ne va pas, ça ne va pas », dit la chanson. Je ne suis ni un blaireau, ni un taisson. TIMO. »Ne taŭgas», diras proverbo. Mi ne estas arbara porko aŭ melo. 05072
Bottom
05073
Top
JUHANI: Eh bien, tu n’auras qu'à te conduire sagement et convenablement pour éviter l’horrible châtiment de ma colère. JUHANI. Tial kondutu ĉiam bone kaj dece, por eviti Ia punantan teruron de mia kolero. 05073
Bottom
05074
Top
TIMO: Mais je ne suis ni un blaireau, ni un loup, héhé ! Pas même un ours et encore moins un rat. Tu devrais avoir honte. « Ça fait honte à la vergogne, dit le pasteur à l’ivrogne. » Héhé ! TIMO. Sed mi ne estas melo nek lupo. He, he! mi ne estas eĉ urso nek ia rato! Hontu iom. »Hontu, diris Jaakkola Juuti» he, he! 05074
Bottom
05075
Top
AAPO: M’est-il permis de prendre la parole? AAPO. Ĉu oni permesas al mi diri vorton? 05075
Bottom
05076
Top
JUHANI: Volontiers. Qu’as-tu à dire ? JUHANI. Volonte. Kion vi volas diri? 05076
Bottom
05077
Top
AAPO: Etten kiltaa minäkään tuota rangaistus-parakraaffia, jonka tahtoisit käytettäväksi välillemme asettaa, vaan katsonpa sen veljesten keskenä liian törkeäksi, pedolliseksi. AAPO. Ke ankaŭ mi ne aprobas tiun punparagrafon, kiun vi volus fiksi por uzo inter ni, kaj laŭ mia opinio ĝi estas inter fratoj tro kruda, bruta. 05077
Bottom
05078
Top
JUHANI: Vai et kiltaa? Etkö kiltaa? Etkö totisesti kiltaa? Sanoppas sitten viisaampi parakraaffi, koska minä en milloinkaan käsitä mikä on oikein, mikä väärin. JUHANI. Do vi ne aprobas? Cu vi ne aprobas? Ĉu vi vere ne aprobas? Diru do pli saĝan paragrafon, ĉar mi neniam komprenas, kio estas ĝusta, kio malĝusta. 05078
Bottom
05079
Top
AAPO: Sitä en sano. AAPO. Tion mi ne diras. 05079
Bottom
05080
Top
JUHANI: Sanoppas se uusi, kiilattava parakraaffi, sinä Jukolan tietäjä. JUHANL Diru la novan, aprobindan paragrafon, vi profeto de Jukola. 05080
Bottom
05081
Top
AAPO: Kaukana tietäjän arvosta. Mutta tämä... AAPO. Mi estas malproksime de la rango de profeto. Sed ĉi tiu ... 05081
Bottom
05082
Top
JUHANI: Parakraaffi, parakraaffi! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! 05082
Bottom
05083
Top
AAPO: Tämähän on... AAPO. Tia estas ... 05083
Bottom
05084
Top
JUHANI: Parakraaffi, parakraaffi! Sanoppas se viisas parakraaffi! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! Diru Ia saĝan paragrafon! 05084
Bottom
05085
Top
AAPO: Oletko hullu? Huutelethan tuossa kuin istuisit tulisissa housuissa. Miksi kirkut ja keikuttelet päätäs kuin tarhapöllö? AAPO. Cu vi estas freneza? Vi ja krias kvazaŭ vi sidus kun fajro en via pantalono. Kial vi kriegas kaj skuas la kapon kiel strigo? 05085
Bottom
05086
Top
JUHANI: Parakraaffi! huudan minä huikeasti. Se ihka uusi ja vanha, viisas parakraaffi! Sanoppas se, ja minä kuultelen äänetönnä kuin särki sammakon motkotusta. JUHANI. La paragrafon! mi krias laŭte. Tiun tute novan kaj malnovan saĝan paragrafon! Diru ĝin, kaj mi aŭskultos silente kiel perko ia kvakadon de rano. 05086
Bottom
05087
Top
AAPO: Que je n’approuve pas non plus le châtiment que tu voudrais instituer parmi nous, mais que je l’estime trop brutal et trop bestial entre frères. Voici mon projet : celui qui fera fi des conseils et des remontrances et se montrera moqueur et frondeur, semant parmi nous des germes de discorde, sera exclu de notre alliance et chassé loin d’ici. AAPO. Jena estas mia penso pri ia afero: Li, kiu malŝatas la konsilojn kaj avertojn, montrante ĉiam nur maiicon, ĵetante inter ni semon de maipaco, li estu forigata de nia Iigo, estu forpelata malproksimen. 05087
Bottom
05088
Top
TUOMAS: J’approuve. TUOMAS. Tio cstu la dekreto. 05088
Bottom
05089
Top
LAURI: Je suis d’accord. LAURI. Al tio mi konsentas. 05089
Bottom
05090
Top
TIMO: Moi aussi. TIMO. Ankaŭ mi. 05090
Bottom
05091
Top
SIMEONI: On est sûrement tous d’accord. SIMEONI. Al tio ni konsentas ĉiuj komune. 05091
Bottom
05092
Top
JUHANI: Hum ! c’est donc décidé. Mais souve-nez-vous en bien : celui qui fera des embêtements, on lui mettra dans la main le passeport du lièvre, un coup de pied quelque part et il pourra décamper. — Eh bien, mes nègres ! quel travail allons-nous entamer demain ? Je saurai bien vous instruire. JUHANI. Hm! Estu decidite. Kaj memoru: kiu de nun volas kaprici, Ii ricevos leporan pasporton en sian manon, pied-baton al la postaĵo kaj longan vojon antaŭ si. — Kiun laboron ni entreprenos morgaŭ, vi nigruloj? Certc mi donos al vi instruon. 05092
Bottom
05093
Top
AAPO: Hieman harmin vallassa; mutta eihän tuo nyt samenna meidän tyynettä ja kirkasta mieltämme tänä iltahetkenä. AAPO. Iom kolera; sed tio nun ne malserenigas nian trank-vilan kaj helan animon dum ĉi tiu vespera momento. 05093
Bottom
05094
Top
JUHANI: Mihin raatamiseen rupeemme koska päivä koittaa? JUHANI. Kiun laboron ni komencos, kiam la suno leviĝos? 05094
Bottom
05095
Top
AAPO: C’est naturellement la construction de notre maison qui vient en premier lieu. AAPO. Kompreneble estas la konstruo de nia domo la unua. 05095
Bottom
05096
Top
JUHANI: Certainement. Demain de bonne heure, quatre hommes, la hache au poing, se mettront chacun à un angle de la bâtisse ; ces quatre seront : moi, Tuomas, Simeoni, Aapo. Les autres nous équarriront les troncs et les rouleront ici. Et dès que notre cabane et un petit grenier à vivres seront terminés, alors départ pour la chasse et pour la pêche afin de rassembler des provisions. Souvenez-vous en ! JUHANI. Jes, tiel estas. Morgaŭ matene prenu lokon kvar viroj, ĉiu kun hakilo en la mano, sur sia angulo, kaj estu tiuj kvar viroj: mi mem, Tuomas, Simeoni kaj Aapo. La aliaj ĉirkaŭhaku kaj rulu la trabojn al r.i supren. Kaj post kiam nia domo kaj maigranda provizeja budo estos pretaj, tiam ĉiu knabo iru por koiekti nutraĵon, al ĉasado kaj a! fiŝkaptado. Tion memoru! 05096
Bottom
05097
Top
Ils finirent alors leur repas et allèrent s’étendre dans la hutte. La nuit vint, nuageuse, une calme nuit de mai. Dans la forêt, la chouette criait de sa voix enrouée ; les canards caquetaient sur le lac d’Ilvesjârvi, et de temps en temps retentissait au loin le sifflement perçant de l’ours ; seuls ces bruits rompaient la paix et le profond silence qui régnaient sur la nature. Mais dans la hutte, le sommeil aux ailes fines ne voulait pas visiter les frères. Silencieux, se retournant tantôt d’un côté tantôt de l’autre, ils ruminaient sur le cours du monde et sur les vicissitudes de la vie. Tiel ili finis fine sian manĝon kaj iris por ripozi en ŝirmo de la karbistkabano. Venis nokto, nuba sed senventa maja nokto. En la arbarego kriis gufo per sia raŭka voĉo, sur Linkolago knarvoĉis anasoj kaj tiam kaj iam aŭdiĝis el malproksimo la akra fajfo de urso. Cetere regis en la naturo kvieto kaj profunda silento. Sed Ia delikatflugila es. taĵo Dormeto ne volis viziti la fratojn en la herbaĵkovrita budo. Silentaj, sed sin turnante de unu flanko al la alia, ili pensis pri la iro de ĉi tiu mondo kaj pri la ŝanĝiĝemo de nia vivo. 05097
Bottom
05098
Top
AAPO: Je crois que personne n’a encore fermé l’oeil. AAPO. Ankoraŭ nenies okulo fermiĝis, mi kredas. 05098
Bottom
05099
Top
JUHANI: Timo dort déjà gentiment ; mais nous autres, on se tord et se tortille comme des saucisses dans une marmite bouillante. Pourquoi sommes-nous si alertes ? JUHANI. Dolĉe jam dormas Timo, sed ni aliaj ĉi tie nin tordadas kaj turnadas kvazaŭ kolbasoj en bolanta kaldrono. Kial ni estas ĉi tiel sendormaj? 05099
Bottom
05100
Top
AAPO: Le chemin de notre vie a brusquement fait un coude aujourd’hui. AAPO. La vojo de nia vivo faris hodiaŭ abruptan turnon. 05100
Bottom
05101
Top
JUHANI: C’est pourquoi mon âme est inquiète, fort inquiète. JUHANI. Pro tio mia animo estas maltrankvila, tre mal-trankvila. 05101
Bottom
05102
Top
SIMEONI: Et mon cœur est affligé. Que suis-je ? Un enfant prodigue. SIMEONI. Malluma estas la stato de mia koro. Kio estas mi? Erarinta filo. 05102
Bottom
05103
Top
JUHANI: Hum ! une brebis égarée dans le désert. JUHANI. En dezcrto perdita ŝafo. 05103
Bottom
05104
Top
SIMEONI: On a quitté nos voisins et les chrétiens nos frères. SIMEONI. Tiel ni foiiasis la najbarojn kaj la kristanajn proksimulojn. 05104
Bottom
05105
Top
TUOMAS: On est ici et on y restera tant qu’il y aura de la viande fraîche dans les bois. TUOMAS. Ci tie ni estas kaj ĉi tie ni restos tiel longe, kiel troviĝas freŝa viando en arbaro. 05105
Bottom
05106
Top
AAPO: Tout nous réussira, si nous agissons toujours avec bon sens. AAPO. Cio bone sukcesos, se ni ĉiam laboros kun prudenta menso. 05106
Bottom
05107
Top
SIMEONI: Une chouette hurle là-bas dans le marais, et son cri ne présage rien de bon ; il annonce l’incendie, des luttes sanglantes et des crimes, à ce que disent les vieux. SIMEONI. Gufo tie en la arbarego kriadas kaj ĝia kriado neniam antaŭdiras bonon. Antaŭdiras bruladon, sangajn intcrbatiĝojn kaj murdojn, kiei diras maljunaj homoj. 05107
Bottom
05108
Top
TUOMAS: C’est son métier de crier dans les bois, et ça ne signifie rien. TUOMAS. Kriado en arbaro estas ĝia tasko kaj sen ia sig-nifo. 05108
Bottom
05109
Top
EERO: Mais il y a une habitation ici, la ferme d’Impivaara au toit de gazon. EERO. ĉi tie. estas vilaĝo, la herbaĵtegmenta domo de Impivaara. 05109
Bottom
05110
Top
SIMEONI: Maintenant le prophète de malheur a changé de place, il hurle sur le sommet du mont. C’est là que jadis, selon la légende, la Vierge Blême implorait le pardon de ses péchés, priait chaque nuit, hiver comme été, que le chevalier vînt la délivrer du terrible ogre qui l’avait enfermée dans une grotte. SIMEONI. Sed nun la antaŭdiristo ŝanĝis lokon, ĝi kriadas tic sur Ia montdorso. Tic iam en pasinta tempo, kiel rakonto diras, petegis »La pala virgulino» pardonon pro siaj pekoj, petegis ĉiunoktc en vintro kaj en somero. 05110
Bottom
05111
Top
JUHANI: Hänestäpä on tämä vuori saanut nimensä Impivaara. Kuulin kerran lapsena tuon tarinan, mutta onpa se jo enimmäksi haihtunut mielestäni. Veli Aapo, sinä juttele se meille tässä ikävän yömme vietteeksi. JUHANI. Pro ŝi ja ĉi tiu monto ricevis la nomon Impivaara. Mi foje, estante infano, aŭdis tiun rakonton, sed ĝi jam plej-parte forgesiĝis. Frato Aapo, vi ĝin rakontu al ni ĉi tic por pasigi la enuigan nokton. 05111
Bottom
05112
Top
AAPO: Timo kuorsaa kuin mies; mutta maatkoon hän rauhassa; minä mielin teille kertoa tarinan. AAPO. Timo ronkas kicl viro; sed li dormu en paco; mi volas rakonti al vi la fabelon. 05112
Bottom
05113
Top
Seuraavan tarinan kalveasta immestä kertoi nyt Aapo veljillensä: Sekvantan fabelon pri la pala virgulino rakontis nun Aapo al siaj fratoj: 05113
Bottom
05114
Top
Asui muinoin tämän vuoren luolissa eräs hirmuinen peikko, ihmisten kauhistus ja surma. Kaksi oli hänellä elämän himoa ja hekumaa: katsella ja pidellä aarteitansa luolien syvissä kätköissä ja juoda ihmisen-verta, jota hän ankarasti janosi. Mutta ainoastaan yhdeksän askelta vuoresta oli hänellä voima väkivaltaiseen käytökseen, ja sentähden täytyi hänen harjoitella kavaluutta retkillänsä. Hän taisi muuttaa haamunsa miksi tahtoi; ja ympäri tienoita nähtiin hänen kuljeksivan milloin kauniina nuorukaisena, milloin ihanaisena impenä, aina sitä myöten kuin hän miehen tai naisen verta janosi. Monen voitti hänen katsantonsa helvetillinen ihanuus, moni sai henkensä heittää peikon kamoittavissa luolissa. Niin tämä hirviö vietteli luokseen onnettomat uhrinsa. Loĝis iam en la grotoj de ĉi tiu monto terura dcmono, abo-meno kaj morto de homoj. Du voluptojn kaj pasiojn li havis en la vivo: rigardadi kaj tuŝadi siajn trezorojn en la profundaj kaŝejoj de la grotoj kaj trinki homan sangon, kiun li dezire soifis. Sed nur naŭ paŝojn de la monto li havis potencon al perforta konduto, kaj tial li devis praktiki ruzon dum siaj ekskursoj. Li povis ŝanĝi sian eksteraĵon en kian ajn li volis; kaj ĉirkaŭe en Ia regiono oni vidis lin iri iam kiel rava junulo, iam kiel belega virgulino, ĉiam laŭ tio, ĉu li volis trinki viran aŭ virinan sangon. Multaj estis venkitaj pro Ia infera beleco de lia rigardo, multaj perdis sian vivon en Ia teruraj grotoj de la dcmono. tiel la monstro delogis al si la malfeliĉajn viktimojn. 05114
Bottom
05115
Top
Oli lempeä kesä-yö. Viherjällä nurmella istui eräs nuorukainen, syleillen lemmittyänsä, nuorta neitoa, joka hohtavana ruusuna lepäsi hänen rinnoillansa. Tämä oli heidän jäähyväis-syleilyksensä; sillä pois tuli pojan matkustaa ja erota ajaksi sydämensä ystävästä.--»Impeni», niin haasteli nuorukainen, »nyt lähden sinulta pois, mutta tuskin ehtii sata aurinkoa nousta ja laskea ennenkuin sun kohtaan taas».--Lausui neito: »eikä aurinko läskeissänsä heitä niin armasta jäähyväis-silmäystä maailmallensa, kuin minä mun kultaselleni koska hän poistuu, eikä noustessansa säteile niin ihanasti taivaan loimo, kuin säteilee mun silmäni, koska taasen kiirehdin sua vastaan. Ja mitä kirkkaan päivän pituuteen sielustani mahtuu, se on aatos sinusta, ja unieni himmeässä maailmassa käyskelen sun kanssas».--Niinpä neito; mutta taasen nuorukainen lausui: »Ihanasti haastelit; mutta miksi aavistaa mun sieluni pahaa? Impeni, nyt vannokaamme toinentoisellemme ijäinen uskollisuus tässä taivaan kasvoin alla». Ja he vannoivat pyhän valan, vannoivat Jumalan ja taivaan edessä, ja hengähtämättä kuultelivat heidän sanojansa metsät ja vuoret. Mutta viimein aamun koittaessa syleilivät he viimeisen kerran ja erosivat toinentoisestansa. Pois riensi nuorukainen, mutta kauan käyskeli neito yksin metsän hämärässä, muistellen kaunista kultastansa. Estis milda somernokto. Sur verda herbejo sidis junulo, ĉirkaŭprenante sian karulinon, junulinon, kiu kvazaŭ brilanta rozo ripozis ĉe lia brusto. Tio estis ilia adiaŭa kareso; ĉar Ia knabo devis forvojaĝi kaj disiĝi por kelka tempo de sia korami-kino. »Mia virgulino», tiel parolis la junulo, »nun mi foriros de vi, sed apenaŭ cent sunoj havos tempon leviĝi kaj maileviĝi antaŭ ol mi renkontos vin ree». Diris la junulino: »La suno subirante ne ĵetas tiel karan adiaŭan rigardon al sia mondo kiel mi al mia karulo, kiam li foriras, kaj leviĝante ne brilas la ĉiela lumo tiel belege kiel brilos miaj okuloj, kiam mi ree rapidos al vi renkonte. Kaj kio c! mia animo havos Iokon en la daŭro de klara tago, tio estos penso pri vi, kaj en la mal-lumeta mondo de la sonĝoj mi promenos kun vi.— Tiel la junulino, sed ree la junulo diris: »Belege vi parolis; sed kial mia animo antaŭsentas malbonon? Mia virgulino, nun ni Juru unu al la alia ĉiaman fidelecon ĉi tie sub la vizaĝo de la ĉielo.» Kaj ili faris sanktan ĵuron, ĵuris antaŭ Dio kaj la ĉielo, kaj scn-spirc aŭskultis iliajn vortojn la arbaroj kaj la montoj. Sed fine ĉe tagiĝo ili ĉirkaŭprenis unu la alian la lastan fojon kaj disiĝis. La junulo rapidis for, sed longan tempon promenis la junulino sola en arbara krepusko, memorantc sian belan karulon. 05115
Bottom
05116
Top
Koska näin hän käyskelee tuuhean männistön kohdussa, mikä ihmeellinen haamu käy häntä vastaan? Hän näkee nuoren miehen, jalon kuin ruhtinas ja ihanan kuin tämä kultainen aamu. Kuin tulen liekki väikkyy ja kimmeltää hänen hattunsa höyhen-töyhtö. Hänen hartioillansa riippuu kauhtana, sinertävä kuin taivas ja kuin taivas kirjava kiiltävistä tähdistä. Hänen ihotakkinsa on valkea kuin lumi, ja miehustalla on hänellä purppuranpunainen vyö. Impeen hän katsahtaa ja katsannosta virtaa liekehtivä rakkaus, ja autuaasti kaikuu hänen äänensä, koska hän neidolle haastelee: »Älä mua pelkää, suloinen impi, olenpa sun ystäväs ja saatan sulle äärettömän onnen, jos vaan kerran saan sinua syleillä. Minä olen voimallinen mies, on minulla aarteita ja kalleita kiviä ilman lukua ja määrää, ja taitaisinpa ostaa vaikka kaiken tämän maailman. Tule mun kullakseni, minä tahdon viedä sun komeaan linnaan ja asettaa sinun viereeni loistavalle istuimelle». Niin hän haasteli viehättävällä äänellä ja hämmästyneenä seisoi neito. Hän muisteli äsken vannottua valaansa, ja poispäin hän kallistui, mutta kallistui taasen mieheen päin ja eriskummallinen häiriö käsitti hänen mielensä. Miestä kohden hän kääntyi, peittäen kädellään kasvonsa kuin paistavan auringon edessä; pois hän taasen kääntyi, mutta katsahti kerran vielä ihmeelliseen haamuun. Voimallinen ihastus säteili sieltä häntä vastaan, ja äkisti vaipui neito kauniin ruhtinaan syliin. Mutta pois riensi ruhtinas saaliinensa, joka niinkuin houreessa lepäsi hänen käsivarsillansa. Yli jyrkkien mäkien, halki syvien laaksojen he lakkaamatta kulkivat, ja yhä pimeämmäksi muuttui metsä heidän ympärillään. Levottomasti tytkyi immen sydän ja tuskan hiki juoksi hänen otsaltansa alas; sillä viimein hän huomasi niinkuin jotain pedollista, hirveätä haamun silmien lumoovassa liekissä. Hän katsahteli ympärillensä, ja nopeasti sinkoilivat ohitse synkeät kuuset, hänen kantajansa vinhasti juostessa; hän katsahteli nuorukaisen kasvoihin, ja kamoittavat väristykset karsivat hänen ruumistansa, mutta kummallinen ihastus vallitsi kuitenkin hänen sydämessään. Kiam ŝi promenas en la densa pinaro, kia mirinda fantomo vcnas al ŝi rcnkonte? Ŝi vidas junan viron, noblan kiel princo kaj belegan kiel nuna ora matcno. Kvazaŭ fajra flamo Iumas kaj brilas la plumfasko de lia ĉapelo. Sur liaj ŝultroj pcndas mantclo, blua kicl ĉielo kaj ornamita kiel ĉielo kun brilantaj steloj. Lia Iaŭkorpa vesto estas blanka kiel neĝo, kaj ĉirkaŭ si li havas purpurruĝan zonon. Li rigardas la junulinon kaj el lia rigardo fluas flama amo, kaj dolĉe aŭdiĝas lia voĉo, kiam li parolas al la junulino: »Ne timu min, ĉarma virgulino, mi cstas via amiko kaj alportas al vi senliman feliĉon, se vi pcr-mesas, ke mi vin unu fojon ĉirkaŭprenu. Mi estas potenca viro, mi havas trezorojn, kaj multekostajn ŝtonojn sen limo, kaj mi povus aĉeti eĉ Ia tutan mondon. Venu kaj estu mia karulino, mi volas konduki vin en pompan kastelon kaj sidigi vin apud mi sur brilantan seĝon.» Tiel li parolis per agrabla voĉo kaj konsternite staris la junulino. §i memoris sian ĵus eldiritan ĵuron, kaj for ŝi volis iri, sed ree ŝi altiriĝis al la viro, kaj stranga konfuzo ŝin kaptis. A1 la viro ŝi turnis sin, kovrante per siaj manoj la vizaĝon kiel antaŭ radianta suno; for ŝi turniĝis ree sed rigardis ankoraŭ foje la mirindan fantomon. Potenca ravo brilis de tie al ŝi, kaj subite la junulino apogis sin kontraŭ la brusto de Ia bela princo. Sed la princo forrapidis kun sia kaptaĵo, kiu kvazaŭ scnkonscia kuŝis sur liaj brakoj. Trans krutajn montojn, trans profundajn valojn ili scnĉese iris, kaj ĉiam pli kaj pli maliuma fariĝis la arbaro ĉirkaŭ ili. Maltrankvile batis Ia koro de Ia junulino kaj ŝvito de doloro fluis de ŝia frunto; ĉar fine ŝi ekvidis kvazaŭ ion brutan, teruran en la sorĉa okulflamo de la fantomo. Ŝi rigardis ĉirkaŭen, kaj rapidc preterpasis la malhelaj piceoj, dum ŝia portanto rapide kuris; ŝi rigardis la vizaĝon de Ia junulo, kaj teruraj tremoj skuis ŝian korpon, sed stranga ravo tamen regis en ŝia koro. 05116
Bottom
05117
Top
Kulkivat he alati eteenpäin halki metsien, ja näkyi viimein korkea vuori ja sen pimeät luolat. Ja nyt, koska he olivat ainoastaan muutaman askeleen vuoresta, tapahtui hirveätä. Mies kuninkaallisessa puvussa muuttui äkisti hirmuiseksi peikoksi: sarvet tunkeusivat ulos hänen päästään, niskassansa kahisivat kankeat harjakset, ja kurja tyttö nyt tunsi kipeästi povessaan hänen terävät kyntensä. Ja siinä onneton impi huusi, reutoili ja tempaili tuskissansa, mutta turhaan. Ilkeällä kiljunalla raahasi hänen peikko syvimpään luolaansa ja imi hänestä veren aina viimeiseen pisaraan asti. Mutta tapahtui ihme: henki ei lähtenytkään neitosen jäsenistä, vaan hän jäi elämään verettömänä, lumivalkeana; murheellisena kuoleman haamuna Kalman maasta. Kummastuen huomasi tämän peikko, käytti uhriansa kohtaan kynsiään ja hampaitansa kaikin voimin, mutta eipä voinutkaan häntä kuolettaa. Viimein päätti hän pitää häntä ainiaan luonansa uumentojen yössä. Mutta mitä palvelusta taisi hän tehdä, mitä hyötyä matkaansaattaa peikolle? Tämä määräsi immen puhdistamaan aarteitansa ja kalleita kiviänsä, niitä hänen eteensä lakkaamatta pinoilemaan, sillä eipä hän väsynyt niitä ihaellen katselemasta. Ili iris ĉiam antaŭen tra arbaroj, kaj vidiĝis fine alta monto kaj ĝiaj mallumaj grotoj. Kaj nun, kiam ili estis cn distanco de kelkaj paŝoj de la monto, okazis teruraĵo. La viro en reĝa kostumo ŝanĝiĝis subite en teruran demonon: kornoj kreskis el lia kapo, en lia nuko estis rigidaj haregoj, kaj nun la mizera junulino sentis dolorc cn sia brusto liajn akrajn ungojn. Kaj tic la malfeliĉa virgulino kriis, baraktis en sia sufero, sed vanc. Kun malica krio la demono trenis ŝin en sian plej profundan groton kaj suĉis el ŝi la sangon ĝis la Iasta guto. Sed okazis mirindaĵo: la spirito ne eliĝis el la membroj de la junulino, sed ŝi restis viva, sensanga kaj neĝoblanka kiel malĝoja fan-tomo de morto cl la lando de Hadeso. Mirante Ia demono observis tion, uzis siajn ungojn kaj dcntojn ĉiufortc kontraŭ sia viktimo, sed tamcn ne povis malvivigi ŝin. Fine li decidis teni ŝin ĉe si en la mallumaj kavernoj. Sed kiajn laborojn ŝi povus fari, kian utilon aiporti al la dernono? Li ordonis la junulinon purigi liajn trezorojn kaj liajn multekostajn ŝtonojn, senĉese meti aron da ili antaŭ lin, ĉar li ne laciĝis rigardadi ilin kun admiro. 05117
Bottom
05118
Top
Näin vuosia elelee kelmeä, veretön impi vangittuna vuoren kohtuun. Mutta yöllä toki nähdään hänen seisovan äänettömänä rukoilijana vuoren harjulla. Ken antoi hänelle tämän vapauden? Taivaanko voima?--Mutta yöt kaikki, myrskyssä, sateessa ja kireässä pakkasessa hän seisoo vuoren kiireellä, rukoillen syntejänsä anteeksi. Verettömänä, lumivalkeana ja kuin kuva, niin liikkumattomana, äänetönnä hän seisoo, kädet rinnoilla ja pää kallistuneena rinnoille alas. Ei rohkene kurja nostaa otsaansa kohden taivasta yhtään ainoata kertaa, vaan päin kirkon torniin, metsien etäiselle reunalle on hänen silmänsä lakkaamatta teroitettu. Sillä ainapa toki salainen ääni hänen korvaansa toivosta kuiskaa; vaikka kaukaisena kipenänä, kuin tuhansien peninkulmien päästä, pilkoittaa hänelle tämä toivo. Niin hän yönsä vuorella viettää, eikä kuulu hänen huuliltansa valitusta milloinkaan; ei nouse, ei vaivu huokauksista rukoilevan povi. Niin kuluu synkeä yö, mutta aamun koittaessa tempaisee hänen taasen luoliinsa armoton peikko. Tiel dum jaroj vivas Ia pala, sensanga virgulino malliberigita en la sino de Ia monto. Sed nokte oni tamen vidas ŝin stari kicl silenta preĝanto sur la montdorso. Kiu donis al ŝi tiun liberecon? Cu la potenco de la ĉielo? — Sed ĉiujn noktojn, en ventego, en pluvo kaj en forta malvarmego ŝi staris sur Ia monta supraĵo, petegantc pardonon pro siaj pekoj. Sensanga, ncĝo-blanka kaj kiel bildo, tiel scnmova, silcnta ŝi staras kun la manoj sur la brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. La kompatindulino ne kuraĝas lcvi sian frunton kontraŭ la ĉielo eĉ unu fojon, sed en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉese. Car tamen ĉiam sckreta voĉo flustras en ŝian orelon pri espcro; kvankam kicl malproksima fajrero, kvazaŭ el distanco de miloj da mejloj briletas al ŝi tiu cspero. Tiel ŝi pasigas siajn noktojn sur la monto, kaj ncniam aŭdiĝas de ŝiaj lipoj plendo; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj la brusto de la peteganto. Tiel pasas la malluma nokto, sed ĉe tagiĝo ree Ia senkompata demono trenas ŝin en siajn grotojn. 05118
Bottom
05119
Top
Tuskinpa oli sata aurinkoa ehtinyt valkaista maata, ennen kuin nuorukainen, neidon lemmitty, palasi iloisena kotiinsa matkaltaan. Mutta ihana impensä ei rientänytkään häntä vastaan tervetuloa toivottamaan. Hän kyseli missä kaunoinen viipyi, vaan ei saanut tietoa keltään. Kaikkialta hän etsiskeli häntä yöt ja päivät, väsymättä, mutta aina turhaan; impi oli kadonnut ilman jälkeä kuin aamun kaste. Viimein heitti hän kaiken toivon, unohti kaiken elämän ilon ja käyskeli täällä vielä ajan mykkänä varjona. Kerran viimein, koska hohtava päivä oli nousnut, pimitti kuoleman yö hänen silmänsä valon. Apenaŭ cent fojojn la suno estis lumiginta la teron antaŭ ol la junulo, la karulo de la junulino, revenis ĝojanima hejmen de sia vojaĝo. Sed lia ĉarma virgulino ne rapidis al li renkontc por deziri bonvenon. Li demandadis, kie restas la belulino, sed de neniu li ricevis informon. Ĉie ii ŝin serĉis nokte kaj tage, sen laciĝo, sed vane; la virgulino estis perdiĝinta sen postsigno kvazaŭ matena roso. Finc li pcrdis ĉiun esperon, forgesis la vivoĝojon kaj iradis ĉi tic ankoraŭ tempon kiel muta ombro. Foje fine, kiam la brilanta suno leviĝis, morta nokto mal-Iumigis la fajron de liaj okuloj. 05119
Bottom
05120
Top
Mutta vuosia hirmuisen pitkiä viettää kalvea impi: päivät peikon luolissa lakkaamatta puhdistellen ja latoen aarteita julman kiusaajansa silmäin alla; mutta yöt hän vuoren harjanteella kuluttaa. Verettömänä, lumivalkeana ja kuin kuva, niin liikkumattomana, äänetönnä hän seisoo kädet rinnoilla ja pää kallistuneena rinnoille asti. Ei rohkene hän nostaa otsaansa kohden taivasta, vaan päin kirkon tornia, metsien etäiselle reunalle, on hänen silmänsä lakkaamatta teroitettu. Ei hän valita; ei nouse, ei vaivu huokauksista rukoilevan povi. Sed jarojn terure longajn pasigas la pala virgulino: la tagojn en la grotoj de la demono senĉese purigante kaj ordigante trezorojn antaŭ la okuloj de sia kruela turmcntanto; sed la noktojn ŝi pasigas sur la montsupraĵo. Sensanga, neĝoblanka kaj kiel bildo, tiel senmova, silenta ŝi staras kun la manoj sur Ia brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. Ne kuraĝas ŝi levi sian frunton kontraŭ la ĉielo, nur en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉcse. Ŝi ne plendas; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj Ia brusto de la peteganto. 05120
Bottom
05121
Top
On vaalea kesä-yö. Vuorella seisoo taasen neito, muistelee aikaa, jonka hän on viettänyt tuskallisessa vankeudessansa; ja vuosia sata on mennyt siitä päivästä, jona hän erosi sydämensä ystävästä. Hän kauhistuu, aatoksensa pyörtyy ja kylmiä hikihelmiä kiirahtelee hänen otsaltansa alas vuoren sammaleiselle kamaralle, koska hän kuvailee menneitten vuoskymmenien pituutta. Silloin rohkeni hän ensimmäisen kerran katsahtaa korkeuteen ylös, ja hetken päästä huomasi hän ihmeellisen valon, joka lentävänä tähtenä näkyi häntä lähestyvän kaukaisista avaruuksista. Mutta jota lähemmäs tämä valo häntä ehti, sitä enemmin muutti se muotoansa. Eikä ollutkaan se mikään lentävä tähti; vaan kirkastettu nuorukainen, välähtelevä miekka kädessä. Kajastipa niistä kasvoista ihana tuttavuus, ja kiivaasti rupesi lyömään neidon sydän; sillä nyt hän tunsi entisen ylkänsä. Mutta miksi lähestyi hän miekka kädessä? Tämä neitoa arvelutti, ja hän lausui heikeällä äänellä: »Tämäkö miekka mun tuskani viimein lopettaa? Tässä on poveni, nuori sankari, iske sun kirkkaalla teräkselläs tänne, ja, jos taidat, lahjoita mulle kuolema, jota jo kauan, kauan olen ikävöinnyt». Niin haasteli hän vuorella, mutta eipä tuonut hänelle nuorukainen kuolemaa, vaan elämän suloisen liehauksen, joka jo tuoksuavana aamutuulena hymisten kierteli ympäri kalvean immen. Lemmekkäästi katsahtava nuori mies otti hänen syliinsä, suuteli häntä, ja kohta tunsi veretön impi hienon veren virran suloisena koskena juoksevan suonissansa, hänen poskensa hohti kuin aamuruskon pilvi, ja ilosta läikkyi heleä otsa. Ja hän heitti kiharaisen päänsä yli ylkänsä käsivarren, katsahti ylös kirkkaasen korkeuteen, huoaten povestansa ulos vuoskymmenien tuskat; ja nuorukaisen sormet harhailivat hänen kiharissaan, jotka somasti liehahtelivat hiljaisessa tuulessa. Ihana oli pelastuksen hetki ja pääsinpäivän aamu. Linnut visertelivät kuusissa tuon jylhän vuoren reunoilla ja koillisesta nousi auringon hohtava viilu. Oli tämä aamu sen aamun kaltainen koska ystävykset kerran viherjällä nurmella erosivat pitkäksi ajaksi. Estas hela somernokto. Sur la monto staras ree Ia virgulino, memoras Ia tempon, kiun ŝi pasigis en la turmenta malliberejo; kaj jaroj jam cent pasis de tiu tago, kiam ŝi disiĝis de sia kor-amiko. Ŝi konsterniĝas, ŝiaj pensoj turniĝadas kaj malvarmaj ŝvitperloj ruliĝas de ŝia frunto malsupren sur la muskan grundon de la monto, kiam ŝi rememoras la longecon de la pasintaj jardekoj. Tiam ŝi kuraĝis la unuan fojon rigardi supren al la alto, kaj post momento ŝi ekvidis mirindan lumon, kiu kiel fluganta stelo ŝajnis proksimiĝi al ŝi el malproksimaj spacoj. Sed ju pli proksimen tiu lumo al ŝi venis, des pli ĝi ŝanĝis sian aspekton. Kaj ĝi ne estis iu fluganta stelo, sed lume aliformita junulo, kun fulmanta glavo en Ia mano. E1 tiu vizaĝo brilis dolĉa konateco, kaj forte komencis bati Ia koro de la junulino; ĉar nun ŝi ekkonis sian antaŭan fianĉon. sed kial li proksimiĝas kun glavo en la mano? Tio elvokis timemajn pensojn en la junulino, kaj ŝi diris kun malforta voĉo: Cu tiu glavo fine ĉesi-gos miajn suferojn? Ci tie estas mia brusto, juna heroo, frapu kun via brila ŝtalo ĉi tien, kaj, se vi povas, donacu al mi la morton, kiun mi jam Ionge, longe sopiris.» Tiel ŝi parolis sur la monto, sed la junulo ne alportis al ŝi morton, sed dolĉan ekbrilon de vivo, ekbrilon, kiu kvazaŭ bonodora matenblovo zumante turniĝadis ĉirkaŭ la pala virgulino. La ame rigardanta junulo premis ŝin al sia brusto, kisis ŝin, kaj tuj sentis la sen-sanga virgulino, ke delikata sango fluas kvazaŭ dolĉa torento en ŝiaj vejnoj, ŝiaj vangoj brilis kiel nubo de matenruĝo, kaj ĝojon radiis la hela frunto. Kaj ŝi ĵetis sian buklan kapon sur Ia brakon de sia fianĉo, ekrigardis al la klara alto, elĝemante el sia brusto la dolorojn de jardekoj; kaj la fingroj de la junulo migradis en ŝiaj bukloj, kiuj bele flirtis en la malforta vento. Belega estis la momento de savo kaj la matcno de liberiĝo. Birdoj kantis en piceoj ĉe la randoj de tiu sovaĝa monto kaj el Ia nordoriento leviĝis Ia brilanta disko de la suno. Estis ĉi tiu mateno simila al tiu mateno, kiam la geamikoj iam sur verda herbejo disiĝis por Ionga tempo. 05121
Bottom
05122
Top
Mutta nytpä äkeä peikko, vihan pyrstöt pystyssä, kiipesi vuorelle ylös, temmataksensa impeä komeroihinsa taas. Vaan tuskin oli hän kuroittanut kyntensä neitoa kohden, niin nuorukaisen miekka, nopea kuin salama, hänen rintansa lävisti; ja vuorelle roiskahti musta verensä. Pois käänsi impi kasvonsa tästä nä'ystä, painaen otsansa vasten ystävänsä povea, koska peikko, pahasti kiljahtaen, heitti henkensä ja putosi vuoren rinteeltä alas. Niin pelastui maailma kamoittavasta hirviöstä. Mutta hopeaisen pilven kirkkaassa helmassa väikkyivät nuorukainen ja impi ylös korkeuden tienoihin. Ylkänsä polvilla lepäsi morsian ja, painain otsansa vasten hänen poveansa, hymyili onnellisna. Halki avaruuksien he kiitivät, ja alas kaukaiseen syvyyteen jäi heistä metsät, vuoret ja laaksoin monipolviset haarat. Ja kaikkipa viimein heidän silmistänsä katosi kuin sinertävään savuun. Sed nun la kolerema demono kun vostoj supren etenditaj pro kolero, rampis supren sur la monton por kapti la virgulinon al siaj keloj ree. Sed apenaŭ li etendis siajn ungojn al la junulino, kiam la glavo dela junulo, rapidekiei fulmo.trapikis lian bruston; kaj sur la monton disŝprucis lia nigra sango. For turnis la junulino sian vizaĝon de tiu vidaĵo, premante sian frunton al la brusto de sia amiko, kiam Ia demono, aĉe kriegante, mortis kaj falis de la montdeklivo malsupren. Tiel liberiĝis la mondo de terura monstro. Sed en arĝenta nubo leviĝis la junulo kaj la virgulino supren en regionojn de la alto. Sur la genuoj de sia fianĉo kuŝis Ia fianĉino kaj premantc sian frunton al lia brusto, ridetis feliĉa. Tra spacoj ili rapidis, kaj malsupre en malproksima profundo restis arbaroj, montoj kaj multbranĉaj valoj. Kaj ĉio antaŭ iliaj okuloj malaperis kvazaŭ en blua fumo. 05122
Bottom
05123
Top
Tämä oli tarina kalveasta immestä, jonka Aapo kertoi veljillensä turpeisessa koijussa sinä unettomana yönä Impivaaran aholla. Tio estis la fabelo pri la pala virgulino, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj en la herbaĵtegita kabano dum tiu sendorma nokto ĉe la deklivo de Impivaara. 05123
Bottom
05124
Top
JUHANI: Mutta heräyypä Timo juuri tarinamme päättyessä. JUHANI. Sed vekiĝas Timo ĝuste kiam finiĝas nia rakonto. 05124
Bottom
05125
Top
TIMO: Miksi ette makaa rauhassa, pojat? TIMO. Kial vi ne dormas pace, fratoj? 05125
Bottom
05126
Top
JUHANI: Tässä tarinoitaan vahvasti.--Niin, siinähän oli tarina entisestä tytöstä ja peikosta. JUHANI. Oni ĉi tie rakontadas multe, — Jes, tio estis la rakonto pri la iama knabino kaj la demono. 05126
Bottom
05127
Top
SIMEONI: On prétend que cet ogre hideux est encore en vie. Des chasseurs l’ont vu, et il n’a qu’un œil qui étincelle dans l’obscurité comme un charbon ardent. Ét c’est dans cette cité d’ogres et de démons qu’on a déménagé ! SIMEONI. Sed oni diras, ke tiu terura demono ankoraŭ vivas. ĉasistoj lin vidis kaj li havas nur unu okulon, kiu brilas en nokta mallumo kvazaŭ ardanta karbo. 05127
Bottom
05128
Top
JUHANI: Mitästäpä tapahtui muutama vuosi takaperin Kuokkalan vanhalle ukolle, joka nyt Herran huomassa lepää. Yhtenä keväänä, ollessansa metson-soitimella ja vartoessaan puolyönhetken kulumista nuotionsa vieressä tässä aholla, näki hän tuolla vuoren-juurella saman loistavan hohteen ja kuuli äänen, joka lakkaamatta kyseli: »nakkaanko ma, nakkaanko ma?» Niin hän kyseli monet tuhannet kerrat, että ukko, joka olikin sitä vanhaa juurta ja jonka sydän ei pamppaillut juuri turhasta, lopulta vihastui ja vastasi häntä tiuskealla äänellä: »nakkaa, sen tulla ja viedä!» JUHANI. Jes, kio okazis antaŭ kelkaj jaroj al Ia maljunulo de Kuokkala, al li, kiu nun ripozas en la sino de la Sinjoro. lun printempon, estante ĉe Iudo de urogaloj kaj atendante, ĉe bivakfajro, ĉi tie sur la deklivo la pason de noktomezo li vidis tic ĉe la montmalsupro la saman lumantan brilon kaj aŭdis voĉon, kiu scnĉese demandis: »ĉu mi fetu, ĉu mi ĵetu?»; tiel li demandis multajn milojn da fojoj, tiel ke la maljunulo, kiu estis el malnova radiko kaj kies koro ne bategis pro bagatelo, fine koleriĝis kaj respondis per akra voĉo: »}etu, lasu veni kaj forpreni!» 05128
Bottom
05129
Top
TIMO: Mutta kas silloin ei muuta tarvinnut. TIMO. Sed neniom pli estis bezone. 05129
Bottom
05130
Top
JUHANI: Niin, jutteleppas Timo, kuinka kävi. JUHANI. Jes, rakontu kio okazis. 05130
Bottom
05131
Top
TIMO: Kas kun tuli hetken päästä irvistävä luuranko ukon nuotiolle, että ropsahti, tuli kuin kymmenen miehen kourasta ja sammutti tulen aina viimeiseen kipenään asti. Mutta ukkopas nyt sieppasi kiväärin kouraansa ja tapsutti koreasti pois koko vuoren näkyvistä, vaikka, niinkuin Juhani sanoi, hän olikin sitä vanhaa juurta eikä sydämensä juuri turhasta pamppaillut. TIMO. Jen, venis post momento grimacanta skeleto al la bivakfajro de la maljunulo, venis falante, kvazaŭ el manoj de dek viroj ĵetita kaj estingis la fajron plene ĝis la lasta fajrero. Sed nun la maljunulo kaptis la pafilon kaj foriris rapide el la proksimo de la monto, kvankam, kiel diris Juhani, li estis el malnova radiko kaj lia koro ne saltis pro bagatelo. 05131
Bottom
05132
Top
SIMEONI: Olemme siis muuttaneet tänne peikkojen ja paholaisten kaupunkiin. SIMEONI. Ni do translokiĝis ĉi tien al la urbo de demonoj kaj diabloj. 05132
Bottom
05133
Top
AAPO: On a déménagé ici et on y habitera sans crainte. Si l’ogre est encore vivant, il a perdu tout son pouvoir. Sa puissance a été abattue pour toujours par le glaive du jeune homme qui libéra la Vierge Blême. AAPO. Ci tien ni translokiĝis kaj ĉi tie ni loĝos sen timo. La demono, se li eĉ ankoraŭ vivus, estus tute senpotenca; tion ja montris lia konduto kontraŭ lamaljunulo de Kuokkala. En sia kolero li povis estingi la fajron, kaj eĉ tion nur post permeso de la viro mem. Lian potencon rompis por ĉiam la glavo de la sankta junulo. 05133
Bottom
05134
Top
JUHANI: Mais comme je plains la jeune fille dans l’obscurité des cavernes ! La jeune fille avec ce maudit monstre velu. JUHANI. Sed la knabinon en la mallumo de montinterno mi devas kompati, la knabinon en kunesto kun tiu malbenita nukharulo. 05134
Bottom
05135
Top
SIMEONI: Pourquoi n’a-t-elle pas résisté à la tentation ? SIMEONI. Kial li ne kontraŭstaris la tenton. 05135
Bottom
05136
Top
JUHANI: Hé ! mon cher frère, ne parle pas ainsi. Imagine-toi seulement ce que tu ferais si, dans une paisible vallée fleurie, une fille de roi venait à ta rencontre, belle comme une rose éclose, si elle trottinait vers toi, bien pommadée et bien parfumée, dans des écharpes et des frusques couvertes de paillettes scintillantes; si une telle poupée se présentait à toi et voulait te prendre dans ses bras et te donner un baiser, que deviendrait ton pauvre cœur ? Je te le demande un peu. JUHANI. Ho, knabo, ne diru tiel! Kiel okazus, se ekzemple en iu floranta, paca valo al vi venus renkonte reĝidino, bela kiel rozo kaj floro, trotetus al vi en silko, en ŝaloj kaj en odoro de pomado, en brilantaj oraj franĝoj kiel pavo, kaj tia koketulino paŝus al vi renkonte kaj volus vin ĉirkaŭprcni kaj kisi vin, kio okazus al via kompatinda koro? Mi demandas, Simeoni. 05136
Bottom
05137
Top
SIMEONI: Je chercherais des forces dans la foi. SIMEONI. Mi petcgus forton en kredo. 05137
Bottom
05138
Top
JUHANI: Hum ! JUHANI. Hm. 05138
Bottom
05139
Top
TIMO: Je ne lui permettrais pas de m’embrasser et encore moins de me coller un baiser sur la bouche. « A distance, lui crierais-je, reste à bonne distance, drô-lesse, sans quoi je ramasse une solide branche dans le bois et te flanque une raclée, pour que ton dos chatoie demain plus vivement que l’aile d’une bête à bon Dieu. » Et je le ferais, sans la moindre pitié. Ça serait bien suffisant pour la calmer. TIMO. Mi ne lasus ŝin ĉirkaŭpreni min kaj ankoraŭ malpli kisi min. Restu for de mi, mi dirus, restu for, ruzulino, en sufiĉa distanco de mi, aŭ mi prenos bastonon el arbetaro kaj batos tiel ke via dorso morgaŭ brilos pli multkolore ol la flugiloj de kokcinelo. Tiel mi agus sen eĉ ioma kompato. Tio sufiĉus, mi kredas. 05139
Bottom
05140
Top
JUHANI: Pauvre enfant ! Je crois que tu raisonnerais un peu différemment si tu avais davantage promené tes yeux autour de toi dans le monde, si par exemple tu avais été à Turku. Moi, j’y suis allé une fois conduire des bœufs de la ferme de Viertola. Et j’en ai vu dos phénomènes là-bas ! J’ai vu comme le faste et le luxe peuvent tourner la tête à un pauvre type. Oh ! la la ! quel village bruyant, quelle vie dévergondée ! Ici roulent des voitures, là roulent des voitures, et dans ces voitures il y a de sacrés fous moustachus, il y a des filles comme des poupées de porcelaine qui répandent un fort parfum d’huiles et de pommades coûteuses. Et regarde-moi ça ! Bon Jésus ! Voilà à présent une jolie demoiselle qui sautille avec des plumes d’or sur le croupion, une vraie demoiselle de la ville, quoi ! Et son cou ! blanc comme du lait frais, et ses joues rougissent et ses yeux brillent comme deux brasiers en plein soleil, lorsqu’elle voit rappliquer un gringalet de godelureau, en chapeau et en redingote à pans d’un noir luisant, et qui reluque — non ! que le diable t’emporte ! — qui reluque à travers un carré de verre qui miroite devant son œil gauche ! Et alors — par les sept forgerons ! — on commence maintenant à se faire des courbettes des deux côtés, la donzelle rétrécit sa bouche en cul de poule et gazouille comme une hirondelle sur un toit ensoleillé, et le mirliflore en face d’elle agite la main, remue ses basques, brandit son chapeau et piaffe, en tirant des étincelles du pavé. Ah ! c’était une vraie comédie ! Allons, espèces de jacasses, pensai-je alors, moi, pauvre gosse arrêté à un coin de rue avec un paquet de peaux de bœufs fraîches sur le dos, et guignant comment ces deux pigeons se faisaient des mamours. JUHANI. Ho ve, mia frateto! mi kredas, ke. vi parolus ali-maniere, se vi estus iom pli rigardinta ĉirkaŭ vi en ĉi tiu mondo, se vi ekzemple estus estinta en la urbo Turku. Tion mi faris, kiam mi pelis tien bovojn el la bieno Viertola. Vidis mi tie multon por miri, mi vidis kiel pompo kaj lukso povas konfuzi la kapojn de homidoj. Ho ve al vi, ho ve la bruanta vilaĝo, ho ve la ŝanĝiĝema vivo! De tie venas brue kaleŝo, de ĉi tie venas brue kalcŝo kaj en la kaleŝoj sidas ĉiaspecaj lipharaj arlckenoj, sidas knabinoj kvazaŭ porcelanaj pupoj eligante malproksimen ĉirkaŭe densan odoron de multekostaj oleoj kaj ŝmiraĵoj. Sed rigardu tien! Benu kaj gardu! de tie ja nun trotetas en oraj franĝoj vera petolaspekta «mamzclo» aŭ fraŭ-lino aŭ io tia. Jen ŝia kolo! Blanka kiel lakto, la vango pestruĝa, kaj la okuloj brulas en ŝia kapo kvazaŭ du fajregoj en sunbrilo, kiam al ŝi venas rcnkontc pompaĉulo, en ĉapelo, en brilnigra frako kaj rigard ... diablo vin prenu! — rigardas tra kvadrat-forma vitro, kiu brilas ĉe Ia maldekstra okulo de la dando. Sed jen nun... sep forĝistoj min prenu! nun oni ambaŭflanke ri-verencas, kaj jen kiel la ino nun vere pintigas sian buŝon je fragobuŝo kaj trilas kiel hirundo sur suna tegmento, kaj la dando antaŭ ŝi movas siajn manojn kaj sian voston, svingas sian ĉapelon kaj skrapas per la piedo tiel ke la ŝtonstrato fajrcras, jen tio estas vere ludado. Ho, vi pigoj mem! pensis mi knabeto, starante ĉe stratangulo kun amaso da freŝaj bovfeloj sur la ŝultro, kaj kun la buŝo en ridcto rigardante tiun tetroludon. 05140
Bottom
05141
Top
TUOMAS: Les messieurs sont toqués. TUOMAS. Sinjoroj estas arlekenoj. 05141
Bottom
05142
Top
TIMO: Et enfantins comme des moutards au visage barbouillé de lait. Et quand ils mangent, ils se mettent des torchons sur la poitrine, et ils ne savent même pas, ces fichus freluquets, lécher leur cuillère en se levant de table. Je l’ai vu, de mes yeux vu, à mon grand ahurissement. TIMO. Kaj infanecaj kiel Iaktbarbaj infanaĉoj. Eĉ ili manĝas kun tukaĉoj sur Ia brustoj, kaj ili — hundo min prenu — ne scias leki sian kuleron, kiam ili leviĝas de la tablo; tion mi vidis per miaj propraj okuloj je mia granda miro. 05142
Bottom
05143
Top
SIMEONI: Mais quand il s’agit de filouter et d'écorcher les paysans, ils sont un peu là. SIMEONI. Sed trompi kaj prirabi kamparanon, al tio ili estas kapabiaj. 05143
Bottom
05144
Top
JUHANI: €’est vrai, on trouve dans le monde des messieurs beaucoup de choses efféminées et ridicules, je l’ai bien remarqué pendant mon voyage à Turku. Mais tout de même, quand on voit rappliquer une petite femme comme ça, sentant bon les odeurs, et le corsage agité, ma foi, ce n’est pas sans que quelque chose vous remue dans le cœur. Oui, oui, enfants; les délices du monde ont un puissant attrait, je l’ai bien remarqué pendant mon voyage à Turku. Et je dis encore une fois que je plains la jeune fille sur la montagne. 11 était grand temps qu’elle soit sauvée de cet enfer pour naviguer avec son ami vers le port tranquille où Dieu nous conduira tous aussi un jour, espérons-le. Essayons de nous endormir dans cet espoir. Simeoni, va pourtant couvrir les braises de cendres, pour que je n’aie pas besoin demain malin de battre le briquet et de mettre le feu à une poignée de foin, mais que je puisse tout de suite commencer à cogner les troncs comme un pivert. Va, s’il te plaît. JUHANI. Vero, ke ekzistas en la sinjora mondo multe da virinajo kaj ridindaĵo, tion mi rimarkis dum mia vojaĝo al Turku. Sed jen, kiam al ni proksimiĝas en odoro de ŝmiraĵoj kaj en flirtantaj kolkrispoj tia flatema virinaĉo, tiam ne estas mirinde, se saltetas la koro de homido. Jes, jes, knaboj! La monda volupto tcntas fortc; tion mi vidis dum mia vojaĝo al Turku. Kaj mi diras ankoraŭ unu fojon, ke mia koro kom-patas la knabinon tie sur la monto. Kaj jam estis tempo por ŝi saviĝi el Ia infero kaj velveturi kun sia amiko en pacan ha-venon, kien Dio ankaŭ nin fine helpu. En tiu espcro ni nun penu ekdormi. Pri ĉi tiu monto ekzistas ankoraŭ unu mirinda rakonto, sed ĝi restu ĝis alia fojo kaj ni penu nun dormi. — Iru tamcn, Simeoni, kaj kovru la ardaĵon per cindro, por ke mi ne bezonu morgaŭ matenc klaketi fajroŝtalon kaj svingi herbfaskon, sed povu tuj komenci martcladi trabokapon kiel ruĝverta pego. Nun iru. 05144
Bottom
05145
Top
Simeoni s’éloigna exécuter l’ordre de Juhani, mais revint rapidement, les cheveux hérissés et les yeux hagards. En balbutiant, il raconta quelque chose sur un œil étrange qui brillait dehors, près du char. Les autres sautèrent en l’air, bénirent leurs âmes et leurs corps et sortirent de la hutte en troupe ; leurs chevelures rappelaient un buisson d’épines. Ils restèrent immobiles, muets comme des statues, le regard fixé dans la direction qu’indiquait le doigt de Simeoni. Ils écarquillèrent les yeux et remarquèrent en effet derrière la charrette une lueur bizarre qui disparaissait parfois pour reparaître un instant après. Ils auraient peut-être pu la prendre pour l’œil unique de leur cheval, mais ils ne distinguaient rien de blanc ; au contraire, on apercevait une masse noire, et de plus on n'entendait pas le son de la clochette. Tout en réfléchissant ainsi, les frères se tenaient sans bouger, mais enfin Tuomas dit d’une voix assez brusque : Simeoni iris por plenumi la ordonon de Juhani, sed revenis baldaŭ kun elstaranta hararo kaj kun turniĝantaj okuloj en la kapo. Balbutante li parolis ion pri stranga, brulanta okulo tie ekstere ĉe la ŝarĝveturilo. Pro tio ankaŭ la aliaj ekleviĝis, sin benis je animo kaj korpo, kaj eliris ĉiuj kune el sia kabano; kaj iliaj hararoj similis al ventnesto en betulo. Senmovaj, kvazaŭ mutaj kolonoj ili staris, fikse rigardantc en direkto, kien montris la fingro de Simeoni. Ili rigardis sen palpebrumo kaj fakte ili vidis post Ia ĉaro strangan brilon, kiu iam malapcris, sed baldaŭ ree montris sian brilantan lumon. Ili eble estus konjektintaj, ke tio estas la sola okulo de Blanko, sed tie estis videbla nenia blankaĵo, sed kontraŭe io nigra, kaj ne aŭdiĝis sono de tintilo. Tiel pensante la fratoj staris senmovaj; sed fine tamen Tuomas diris per akra voĉo: 05145
Bottom
05146
Top
TUOMAS: Que fiches-tu là ? TUOMAS. Kio mankas? 05146
Bottom
05147
Top
JUHANI: Au nom de Dieu, ne commence pas à lui parler si biusquement. C’est l’ogre ! Que faire à présent '! C’est lui, frères ! Que lui dire ? JUHANl. Pro Dio ne komencu paroli kun li tiel malrespckte. — Estas li! Kion ni nun faru, fratoj? Estas li! Kion ni diru al li? 05147
Bottom
05148
Top
AAPO: Je ne sais vraiment pas. AAPO. Mi vere ne scias. 05148
Bottom
05149
Top
TIMO: Un cantique ferait très bien. TIMO. Nun verso de psalmo estus bona. 05149
Bottom
05150
Top
JUHANI: Est-ce qu'aucun de nous ne connaît par cœur une seule prière ? Récitez quelque chose, chers frères ; pour l’amour de Dieu, sortez seulement tout ce que vous savez, tout ce qui vous passe par la tête, au hasard, un passage de la Bible, que ça convienne ou non. Récitez, faute de mieux, les paroles du baptême d’urgence, chers frères ! JUHANI. Cu neniu el ni memoras parkere eĉ unu preĝon? Legu, karaj fratoj, eligu en Ia nomo de Dio kion ajn vi memoras, kio nur vcnas al via kapo, sen ia akordigo de la biblia sentenco kun la nuna stato. Legu eĉ el urĝobapta preĝo, karaj fratoj. 05150
Bottom
05151
Top
TIMO: J’ai bien connu plus d’un verset du psautier, mais n aintenant c’est comme si une épaisse poutre me coupait le sifflet. TIMO. Mi scipovis kelkajn partojn el la psalmaro, sed nun estas kvazaŭ terura baraĵo ĉe la pordo de mia kapo. 05151
Bottom
05152
Top
SIMEONI: C’est l’esprit qui ne te permet pas de parler, pas plus qu’à moi. SIMEONI. La spirito ne permesas al vi paroli kaj ankaŭ ne al mi. 05152
Bottom
05153
Top
TIMO: U ne permet pas. TIMO. Li ne permesas. 05153
Bottom
05154
Top
JUHANI: C’est affreux ! JUHANI. Estas terure! 05154
Bottom
05155
Top
AAPO: Hirmuista! AAPO. Terure! 05155
Bottom
05156
Top
TIMO: Vraiment affreux ! TIMO. Vere terure! 05156
Bottom
05157
Top
JUHANI: Que faire ? JUHANI. Kion fari? 05157
Bottom
05158
Top
TUOMAS: A mon avis, ce qu’il y a de mieux, c’est de se montrer énergique. Demandons-lui qui il est et ce qu’il veut. TUOMAS. Firma konduto kontraŭ li estas laŭ mia opinio plej bona. Ni demandu, kiu li estas kaj kion li deziras. 05158
Bottom
05159
Top
JUHANI: Laisse-moi l’interroger. Qui es-tu? Qui es-tu ? Qui es-tu et que veux-tu ?... Pas un mot de réponse ! JUHANI. Lasu min demandi. Kiu vi estas? Kiu vi estas? Kiu vi estas kaj kion vi deziras de ni? — Eĉ ne vorton responde. 05159
Bottom
05160
Top
LAURI: Prenons des tisons. LAURl. Ni prenos ardajn karbaĵojn. 05160
Bottom
05161
Top
JUHANI: Nous prendrons des tisons et te tannerons le cuir si tu ne dis pas ton nom, ta race et ton affaire. JUHANI. Ni prenos ardajn karbaĵojn kaj faros el vi rostaĵon, se vi ne diras vian nomon, vian familian nomon kaj vian komision. 05161
Bottom
05162
Top
LAURI: Non, je pensais qu’on saisirait tout de suite les tisons. LAURI. Ne, mia intenco estis, ke ni prenu la karbaĵojn tuj. 05162
Bottom
05163
Top
JUHANI: Si on osait ! JUHANI. Se oni kuraĝus. 05163
Bottom
05164
Top
TUOMAS: On ne doit qu’une mort à Dieu. TUOMAS. Unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro. 05164
Bottom
05165
Top
JUHANI: Oui, on ne doit qu’une mort à Dieu. Empoignez-moi des tisons, mes enfants. JUHANI. Jes, unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro! Ni prenu la karbaĵojn! 05165
Bottom
05166
Top
Ils se trouvèrent bientôt sur un rang, munis de bûches enflammées. Juhani était le premier, les yeux arrondis comme un hibou et fixés sur l’œil qui le contemplait avec un éclat mystérieux derrière le char. Les frères brandissaient ainsi leurs armes scintillantes dans la prairie nocturne ; et le grand-duc hululait dans les sapins de la montagne, le lugubre marécage bruissait profondément et de sombres nuages voilaient la voûte du ciel. Baldaŭ ili staris en vico kun ardaj karbaĵoj en la manoj kiel armiloj. La unua staris Juhani kun okuloj rondaj kicl de gufo, kaj rigardantc ia okulon, videblan post la ŝarĝvetUrilo, kiu kŭn stranga brilo rigardis al li. Tiel staris la fratoj kun fajrerantaj armiloj sur la nokta deklivo; gufo kriadis de montaj piceoj, la solcca arbaro sub ili muĝis peze kaj mallumaj nuboj kovris la firmamenton. 05166
Bottom
05167
Top
JUHANI: Quand je dirai : Hardi ! vous lancerez vos tisons sur le dos du diable ! JUHANl. Kiam mi diros: nun, knaboj! tiam flugu la kar-baĵoj el niaj manoj sur la nukon de la diablo. 05167
Bottom
05168
Top
SIMEONI: Essayons d’abord quelques exorcismes. SIMEONI. Sed ni penu elparoli ankoraŭ iom da sorĉvortoj. 05168
Bottom
05169
Top
JUHANI: Bonne idée. Un peu d’exorcisme pour commencer. Mais que dois-je lui dire ? Souffle-moi, Simeoni, car je me sens extraordinairement stupide en ce moment. Souffle-moi les paroles et je les lui jetterai à la face, que le bois en retentisse. JUHANI. Bona penso! lom da sorĉvortoj unue. Sed kion ni diru al li? Flustru al mi, Simeoni; ĉar mem mi estas en ĉi tiu momento mirinde stultal Sed flustru vi Ia vortojn al mi, kaj mi ĵetos ilin kontraŭ lia vizaĝo tiel ke bruegos la arbaro. 05169
Bottom
05170
Top
SIMEONI: Eh bien, écoute donc ce que je te dicterai. On est ici. SlMEONl. Atentu do kiel mi diktas. — Ci tie ni staras. 05170
Bottom
05171
Top
JUHANI: On est ici. JUHANI. Ĉi tie ni staras! 05171
Bottom
05172
Top
SIMEONI: Comme des héros de la foi, le glaive de feu à la main. SIMEONI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj. 05172
Bottom
05173
Top
JUHANI: Comme des héros de la foi, le glaive de feu à la main. JUHANI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj! 05173
Bottom
05174
Top
SIMEONI: Va-t’en ! SIMEONI. Iru for. 05174
Bottom
05175
Top
JUHANI: Va-t’en au diable ! JUHANI. Iru en vian infcron! 05175
Bottom
05176
Top
SIMEONI: On est des chrétiens baptisés, des guerriers de Dieu. SIMEONl. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio. 05176
Bottom
05177
Top
JUHANI: On est des chrétiens baptisés, des guerriers de Dieu, des soldats du Christ. JUHANI. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio, soldatoj de Kristo. 05177
Bottom
05178
Top
SIMEONI: Même si on ne sait pas lire. SIMEONI. Kvankam ni ne povas legi. 05178
Bottom
05179
Top
JUHANI: Même si on ne sait pas lire. JUHANI. Kvankam ni ne povas legi. 05179
Bottom
05180
Top
SIMEONI: Mais on a quand même la foi. SIMEONI. Sed ni kredas tamen. 05180
Bottom
05181
Top
JUHANI: Mais on a quand même la foi, et on y croit fermement. JUHANI. Sed ni kredas tamen kaj fidas firme al tio. 05181
Bottom
05182
Top
SIMEONI: Va-t’en ! SIMEONI. Foriru nun. 05182
Bottom
05183
Top
JUHANI: Va-t’en ! JUHANI. Foriru nun! 05183
Bottom
05184
Top
SIMEONI: Bientôt le coq chantera. SIMEONI. Tuj la koko krios. 05184
Bottom
05185
Top
JUHANI: Bientôt le coq chantera. JUHANI. Tuj la koko krios. 05185
Bottom
05186
Top
SIMEONI: Et annoncera la clarté du Seigneur. SIMEONI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro. 05186
Bottom
05187
Top
JUHANI: Et annoncera la clarté du Seigneur Sé-baoth. JUHANI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro Cebaot. 05187
Bottom
05188
Top
SIMEONI: Mais il n’a pas l’air de s’en inquiéter. SIMEONI. Sed li ŝajnas ne atenti. 05188
Bottom
05189
Top
JUHANI: Mais il n’a... oui, il ne s’en soucie pas du tout ! J’ai beau vociférer comme un archange. Que Dieu nous protège, mes frères ! Car il ne reste plus que : Hardi ! JUHANI. Sed li ŝajnas ne at... Jes, li ne atentas eĉ se mi krius la lingvojn de anĝeloj. La Sinjoro nin bcnu, fratoj! ĉar nun nenion alian ol — nun, knaboj! 05189
Bottom
05190
Top
Alors ils lancèrent tous ensemble leurs tisons contre le fantôme qui fila comme une flèche, avec un bruit de quatre sabots, et longtemps des charbons ardents brillèrent sur sa croupe dans la nuit obscure. C’est ainsi qu’il détala sous cette pluie de feu et n’osa s’arrêter qu’à la lisière de la prairie, en soufflant bruyamment deux ou trois fois. Car le démon des frères, le monstre épouvantable, était quand même leur vieux cheval borgne qui avait momentanément perdu sa couleur blanche dans la vase noire du marais où il s’était embourbé et longtemps roulé avant de pouvoir reprendre pied à sec. Il avait aussi perdu sa clochette en se débattant, ce qui avait beaucoup contribué à égarer les frères. Tel était l’œil qui avait brillé derrière la charrette, comme luit l’œil de bien des animaux dans l’obscurité. — Mais ce n’est qu’au bout d’un instant, et encore avec prudence, que les frères se risquèrent à avancer et constatèrent enfin leur erreur. L’air fâché, ils regagnèrent la hutte, et au point du jour ils se plongèrent dans un lourd sommeil. Tiam ili ĉiuj ĵetis siajn karbaĵojn kontraŭ !a fantomon, kiu fulmrapidc kuris for kun bruo de kvar piedoj, kaj longe lumis la brilantaj karbaĵoj sur lia dorso tra la nokta mallumo. Tlel li forkurls el la fajra batalo, kaj atinginte la randon de la deklivo, li kuraĝis fine halti, spirante foje, dufoje fortsone. Kaj la fantomo de la fratoj, la terura demono, estis tamen ilia unuokula ĉevalo, kiu por momento perdis sian blankan koloron en la nigraj marĉaj ŝlimejoj, en kiujn ĝi evidcnte falis kaj longe en ili ruliĝadis antaŭ ol ĝi revenis al seka loko. Dum sia ruliĝado ĝi ankaŭ faligis la tintilon de sia kolo, kiu fakto en ĉi tiu mo-mcnto erarigis la supozon de la fratoj. Estis la okulo, kiu brilis en nokta krepusko, post la ŝarĝveturilo, kiel brila^. la okuloj de multaj bestoj en mallumo. — Sed nur post tempeto, kaj cĉ tiam singarde, kuraĝis la fratoj proksimiĝi al sia Blanko, kaj ekvidis sian eraron fine. Kun koleraj vizaĝoj ili revenis al sia kabano, kaj fine ĉe sunleviĝo ili ĉiuj kuŝis en profunda dormo. 05190
Bottom

Chapitre 06 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
06001
Top
La cabane des frères était enfin terminée. Elle avait cinq toises de long et trois de large. Une de ses façades était tournée vers l’est, l’autre vers l’ouest. En avançant par la porte, qui donnait sur l’est, on voyait à droite un grand âtre et à gauche une loge où Valko devait passer l’hiver. A partir du seuil, le sol était jonché de branches de sapin presque jusqu’au milieu de la pièce, mais dans le fond il y avait un superbe plancher construit avec des larges poutres et au-dessus, une spacieuse soupente. Car les frères utilisaient leur nouvelle maison aussi bien comme habitation que comme étuve. A vingt pas de la cabane s’élevait un grenier en petits troncs de sapin. Fine estis la domo de la fratoj preta. Kvin klaftojn longa kaj tri klaftojn larĝa ĝi estis; al oriento rigardis unu ĝia mal-longa flanko kaj al okcidento la alia. Se vi venis internen tra Ia pordo, kiu estis en la orienta flanko, staris dekstre de vi ŝtonfajrujo, maldekstre ujo por furaĝo konstruita por Blanko por la vintro. De la sojlo ĝis preskaŭ la mezo de la ĉambro estis sub vi tero kovrita per koniferaj branĉoj, sed en la fono estis impona planko konstruita el larĝaj diktabuloj kaj supre super ĝi vasta bretego. Car kiel loĝoĉambregon kaj ŝvitbanejon la fratoj uzis sian novan domon. En distanco de ĉirkaŭ dudek paŝoj de la loĝodomo staris ilia provizeja budo, konstruita el malgrandaj rondaj piceostangoj. 06001
Bottom
06002
Top
Lés frères avaient donc un excellent abri contre la pluie, l'orage et le froid hivernal, ils avaient aussi un garde-manger pour leurs provisions. Et maintenant, ils pouvaient consacrer toute leur activité à la chasse et à la pêche. La mort fondit alors sur les coqs des bois et les tétras, sur les gélinottes, les lièvres, les écureuils et sur les mornes et lourds blaireaux, et aussi sur les canards et les poissons du lac d’Ilvesjârvi. Les collines et les immenses forêts de sapins retentirent des aboiements des chiens et des détonations des fusils. Parfois aussi un ours au pelage ébouriffé tombait sous le plomb des frères, et pourtant le temps propice à cette chasse n’était pas encore arrivé. La fratoj do havis bonan ŝirmejon kontraŭ pluvo, ŝtormo kaj vintra malvarmo, ili havis ankaŭ provizejon por siaj nutraĵoj. Kaj nun ili povis plcnforte komenci ĉasadon kaj ĉiuspecan kaptadon. Kaj tiam proksimiĝis morto al urogaloj, tetroj kaj bonasioj, al leporoj, sciuroj kaj malafablaj meloj,same ankaŭ al anasoj kaj fiŝoj de Linkolago. Tiam pro bojado de la fervoraj Killi kaj Kiiski kaj pro krakado de pafiloj bruadis la altaĵoj kaj la senfinaj piceaj arbaregoj. La kuglo de la fratoj faligis iam kaj tiam ankaŭ kirloharan urson; sed ankoraŭ ne estis la regula ternpo por ĉasi ursojn. 06002
Bottom
06003
Top
L’automne vint avec ses nuits de gelée, et les sauterelles, les lézards et les grenouilles périrent ou se hâtèrent de gagner leurs profondes cachettes ; ce fut le moment de disposer pour les renards des chausse-trapes en acier luisant ; les frères avaient appris cet art de leur père. Plus d’un goupil au pied agile dut payer de sa fine fourrure un morceau succulent. Les lièvres tracent dans les forêts, sur la neige molle, des coulées où les frères tendirent des centaines de lacs en laiton pour la perte de bien des couarts à la fourrure blanche. Ils s’étaient encore cons truit, pour capturer les loups, un excellent enclos aux parois inclinées, dans une dépression buissonneuse à la lisière orientale de la prairie. En outre, toujours pour ces bêtes, ils avaient creusé à quelque distance de leur maisonnette une profonde trappe dans le sol sec et sablonneux. L’appeau attirait dans la solide clôture plus d’un loup affamé, et dès que les frères remarquaient que leur proie était dans l’embarras, un violent tapage montait de l’enclos dans l’obscurité de la nuit automnale. Un des frères s’appuyait contre la palissade, le fusil épaulé, cherchant à abattre de son plomb le fauve aux poils rudes ; un autre tenait à ses côtés une torche de bûchettes résineuses ; un troisième aidait les chiens à chasser hors des buissons les bêtes grimaçantes et sinistres, en brandissant un tison à droite et à gauche. Les cris des hommes, les aboiements des chiens, les détonations des fusils se confondaient en un vacarme terrible, la forêt et la paroi carverneuse d’Im-pivaara retentissaient sans relâche. On s’agitait bruyamment, la neige se souillait, devenait toujours plus rouge, était foulée aux pieds en mille sens jusqu’à ce qu’enfin tous les fauves à la queue touffue reposassent dans leur sang. Et alors les frères devaient se mettre à écorcher leur gibier, mais cette peine leur était pourtant fort agréable. Un ou deux loups aux yeux obliques s’enfoncèrent aussi dans la fosse au bord de la prairie. Venis frostnokta aŭtuno, kaj Ia akridoj, lacertoj kaj la ranoj mortis aŭ rifuĝis en siajn profundajn kaŝejojn, kaj estis tempo jam kaptadi vulpojn per brilantaj risortkaptiloj; tiun arton la fratoj lernis de sia patro. Nun multaj viglapiedaj Miĉjoj dcvis pagi per siaj pompaj feloj kelkan bongustan pecon. — Oni scias, ke leporoj en arbaroj piedpremas vojetojn sur la mola neĝo, kaj sur tiuj vojetoj la fratoj metis latunajn maŝojn en centoj por morto de multaj blankfeluloj. Plie ili konstruis al si bonegan, klinbarilan lupkortcton en arbetaĵa valeto en la orienta rando de la deklivo. Kaj krom tiu ili ankaŭ faris, por kapti Iupojn, profundegan enfalujon, je ioma distanco de la domo en direkto al sabla tercno. Rostaĵo logis en la korteton multajn malsatajn lupojn; kaj kiam la fratoj trovis sian kap-taĵon en embaraso, leviĝis dum malluma aŭtuna nokto bruado kaj krakado en Ia korteto. Tiam unu el la fratoj staris ĉe la barilo kun pafilo en la mano, prcta mortpafi per sia kuglo la hirtharan beston; alia ĉe lia flanko tenante fiamantan ken-branĉetan torĉon. lu el ili helpis al Killi kaj Kiiski peli el la arbetaĵo la malgajvizaĝajn, grimacantajn rabbestojn, dum ili mem kuris kun siaj kentorĉoj tien, recn. Forta estis la bruego pro kriado de la viroj, bojado de la hundoj kaj krakado de la pafiloj, kaj sen ripozo cĥis la arbarego kaj la kavcrna muro de Impivaara. Tiel oni tumultadis, la neĝo malpuriĝis, ruĝiĝis pli kaj pli, piedpremata en miloj da direktoj, ĝis fine ĉiuj vostuloj kuŝis en sia sango. Kaj tio kaŭzis ree laboron al la fratoj pro senfeligo de la kaptaĵo, sed tiu okupo estis por ili tute agrabla. — Ankaŭ en Ia fosaĵon ĉe la okcidenta dekliva rando rapidis iu kaj alia oblikvokula loĝanto de la arbaro. 06003
Bottom
06005
Top
Il arriva un matin que Timo sortit de bonne heure, pendant que les autres dormaient encore, pour visiter la trappe, dont la couverture à moitié défoncée donnait bon espoir de loin déjà. Arrivé au bord du trou, son regard joyeux distingua dans le fond une masse grisâtre, distingua un loup robuste qui, le museau pressé contre terre, reposait immobile, les yeux fixés sur lui. Mais que fit alors Timo ? Il décida de ravir seul la vie au loup et d’entrer dans la cabane, au grand étonnement de ses frères, avec son fardeau poilu sur l’épaule. Il se mit à l’œuvre, apporta une échelle appuyée contre le mur, la plaça prudemment dans la fosse et descendit les degrés, armé d’une lourde bûche, avec la ferme intention de réduire en bouillie le crâne de la bête. Il frappa longtemps avec son gourdin, serrant les dents, mais toujours dans le vide, car le loup dérobait chaque fois agilement sa tête à droite, à gauche, quand l’homme abattait son arme incommode. Timo laissa finalement tomber sa massue entre les pattes du loup et ne trouva rien de mieux à faire que de remonter et d’aller vivement communiquer à ses frères ce qui était arrivé. Okazis foje, dum la aliaj ankoraŭ dormis en frua mateno, ke Timo iris por rigardi la pretigitan enfalujon, kies duone falinta kovrilo donis jam el sufiĉa distanco al la viro bonan esperon. Kaj veninte al la rando de la fosaĵo Ii ĝojokule vidis en la profundo grizan objekton, vidis grandan lupon, kiu kun la nazego premita al la tero, kuŝis senmova, kolere okulumante supren al la viro. Kion decidis nun Timo? Solc mortigi ĝin kaj je ĝojo de la aliaj eniri en la ĉambregon kun haraĵa ŝarĝo sur la ŝultro. Li komencis plenumi sian intencon, portis ŝtupet-aron de la doma muro, metis ĝin singarde en la fosaĵon, kaj mem kun peza ŝtipa martelego en Ia mano malleviĝis Iaŭ la ŝtupetoj intencante frakasi la kapon de la besto. Longc li kun grimacoj frapadis per sia martelego, sed ĉiam li trafis nur malplenan aeron. La kapo de la lupo tre viglc ŝoviĝis iam dckstren, iam maldekstren, kiam la viro frapis per sia maioportuna armilo. Fine falis lia martelego antaŭ la lupon, kaj li ne trovis alian konsilon ol rampi supren kaj rapidi en la domon por sciigi kio okazis. 06005
Bottom
06006
Top
Au bout d’un instant, les frères accoururent, munis de perches, de cordes et de nœuds coulants pour capturer leur proie. Mais quand ils s’approchèrent de la trappe, ils virent qu’elle était vide. Le loup était tranquillement sorti par l’échelle que Timo avait oubliée dans la fosse, il avait détalé, en se félicitant de sa chance. Les frères le comprirent sur-le-champ et, jurant et grinçant des dents, ils cherchèrent Timo de leurs regards courroucés ; mais celui-ci était déjà hors d’atteinte. Il gagnait à la course la lisière de la forêt, où il disparut bientôt à l’abri des sapins. Il avait pressenti qu’il ne serait pas sage de rester pour discuter davantage de l’affaire. Les autres le poursuivirent de leurs imprécations, brandissant les poings et promettant de lui tanner et amollir le cuir comme une rave cuite, de la tête aux talons s’il osait seulement entr’ouvrir la porte de la cabane. Après avoir proféré ces menaces, ils quittèrent la trappe et rentrèrent fâchés et furieux. Timo erra dans les bois comme un fugitif ; mais bientôt ses frères commencèrent à regretter leur conduite envers lui, quand ils songèrent que le dommage avait été causé par inadvertance et non par méchanceté. C’est pourquoi, avant le soir déjà, Juhani monta sur le sommet d’Impi-vaara, cria d’une voix puissante dans toutes les directions et appela Timo, lui promettant et jurant qu’il pouvait revenir tout de suite sans crainte. Il cria ainsi, et après un moment Timo rentra, boudant de colère et roulant ses yeux. Sans dire un seul mot, il se déshabilla et se jeta sur la paille où il ronfla bientôt profondément. Post momento la fratoj ckiris armitaj per stangoj, ŝnuregoj kaj gorĝpremiloj por akiri sian kaptaĵon. Sed la enfalujo estis malplena, kiam ili venis al ĝi. Laŭ ia ŝtupetaro, kiun Timo lasis en la fosaĵo, ilia Iupo Ierte rampis supren kaj rapidis for, dank-ante sian sorton. Tion la fratoj tuj rimarkis kaj malbenante kaj grincigante la dentojn ili per kolcraj okuloj nun serĉis Timon; sed li ne plu ĉeestis. Li jam kuris tie ĉe Ia arbarrando kaj mal-aperis baldaŭ en la ŝirmo de pinaro. Li komprenis, ke ne estas bone resti por diskuti la aferon. Sed la aliaj kriegante kuris post Ii kun etcnditaj pugnoj, promcsante moligi lin je kompoto de la kapo ĝis la kalkanoj, se li kuraĝus malfermi la doman pordon. Tiel ili minacis, foriris de la fosaĵo koleraj kaj incititaj, kaj eniris en sian domon ree. Sed Timo, kiel forkurinto, vagis en la arbaro, kaj baldaŭ Ia fratoj komencis penti sian konduton kontraŭ li, rimarkinte ke la domaĝo okazis pro lia nekompreno, sed ne pro malica ago. Tial Juhani iris jam antaŭ la vespero al la supraĵo de Impivaara, kriis de tie al ĉiuj direktoj per sia forta voĉo kaj vokis Timon, certigante kaj ĵurante, ke li ne bezonas timi por revcni tuj. Tiel li vokis, kaj post mallonga tempo Timo revenis kolcranima kaj okulumanta. Ne dirante eĉ vorton li senvestigis sin, kuŝiĝis sur la lito, kaj baldaŭ li ronkadis en profunda dormo. 06006
Bottom
06007
Top
Le moment le plus favorable pour la chasse aux ouïs était enfin venu. Les frères prirent alors leurs épieux et chargèrent leurs fusils avec des balles acérées, pour réveiller le prince des forêts qui dormait déjà dans son obscure tanière sous les sapins couverts de neige. Ils abattirent plus d’un ours mafflu au moment où il se ruait furieusement hors de sa paisible retraite. Souvent, il s’engageait une lutte violente, la neige tourbillonnait au loin, rougie par le sang qui coulait des blessures reçues de part et d’autre. On combattait jusqu'à ce qu’enfin le fauve au museau hérissé reposât en paix. Mais les frères rentraient à la maison et pansaient leurs plaies avec un baume composé d’eau-de-vie, de sel, de poudre et de fleur de soufre. Ils en oignaient leurs blessures et étendaient par-dessus une couche de goudron d’un jaune foncé. Estis veninta ankaŭ la plej oportuna tempo por ursoĉasado. Tiam la fratoj prenis siajn lancojn, metis pezajn kuglojn en siajn pafilojn kaj ekiris por veki la princon de la arbarego, kiu jam sonĝadis en sia malluma nesto profundc sub neĝo-kovritaj piceoj. Kaj iliaj pafiloj ofte faligis urson nazegulon, kiam ĝi kolera ĵetis sin el sia paca ĉelo. Tiam ofte estiĝis severa batalo, neĝo flugis malproksimen ĉirkaŭe kaj fariĝis ruĝa pro la fluanta sango, kiam oni donis vundojn ambaŭflanke. Tiel oni batalis, ĝis finc Ia krudvizaĝa urso kuŝis kvieta. Sed la fratoj, veninte gajaj hejmcn kun sia ŝarĝo, ŝmiris siajn vun-dojn per medikamento, kiu estis farita el brando, salo, pulvo kaj sulfura pulvoro. Per ĝi ili ŝmiris siajn vundojn kaj surmetis flavebrunan gudron. 06007
Bottom
06008
Top
C’est ainsi qu’ils tiraient leur subsistance des forêts et des bocages accidentés, remplissant leur garde-manger de gibier de tout genre : oiseaux, lièvres, blaireaux et ours. Ils avaient également songé à récolter du fourrage pour nourrir leur vieux et fidèle Valko pendant l’hiver. A la lisière du marais se dressait une grosse meule de foin coupée à la faucille et peignée bien lisse, amplement suffisante pour la durée des frimas. Ils n’avaient pas non plus oublié le combustible pour chauffer leur maisonnette ; une imposante rangée de bûches s’alignait près du grenier et un gros tas de souches résineuses, semblables à un monceau de gigantesques cornes d’élans s’appuyait contre la paroi de la maison, jusqu’au bord du toit. — Ainsi équipés, les frères pouvaient envisager avec sérénité l’hiver à la barbe de givre. Tiel ili kolektis sian nutraĵon en arbaregoj kaj montaj arbetaĵoj, plenigante la provizejon per multaj ĉasbestoj: per birdoj, Ieporoj, meloj kaj ursviando. Hi ankaŭ zorgis pri la vintra nutraĵo por sia maljuna fidela Blanko. Oni vidis tie ĉe la marĉrando grandan, glatbrositan fojnostpkon, faligitan per falĉileto, sufiĉan por la daŭro de la vintro. Ankaŭ ne estis forgesitaj la aĵoj por varmigo de ilia domo dum la vintro. Granda staplo da hejtligno staris proksime ĉe la provizeja budo kaj plic alta amaso da kenstumpoj, kvazaŭ amasego da komoj de la alko de Hiisi, ĉe la muro de ia domo, leviĝante de Ia tero ĝis la tegmenta rando. Tiel provizitaj ili povis trankvile rigardi al la prujna barbo de la vintro. 06008
Bottom
06009
Top
C’est la veille de Noël ; l’air est doux, des nuages gris cachent le ciel, la neige récente couvre les montagnes et les vallées. On entend dans la forêt un faible murmure, le coq de bruyère picore dans les bouleaux chargés de chatons, une bande de geais se régale sur un sorbier rouge et la pie, cette fille curieuse des bois, transporte des brindilles pour son futur nid. Dans la chaumière comme dans la ferme somptueuse, régnent l’allégresse et la paix, et aussi dans la cabane des frères à Impivaara. Dehors, devant la porte, on voit une charretée de paille que Valko est allé chercher à Viertola pour couvrir le plancher de la chambre en l’honneur de la Noël. Même ici, les frères n’ont pu se passer du crissement de la paille qui était le plus beau souvenir de leur enfance. Estas la kristnaska vcspero. La vetero estas milda, grizaj nuboj kovras la ĉielon kaj ĵus falinta neĝo tegas la montojn kaj valojn. Aŭdiĝas el arbaro mallaŭta susurado, tetro vespermanĝas en burĝonhava betulo, bombicilaro en ruĝe lumanta sorpo, kaj pigo, la fiera fraŭlino de pinaro, portadas branĉetojn por sia estonta nesto. En kabano same kiel en pompa bieno regas ĝojo kaj paco, tiel ankaŭ en la domo de la fratoj sur la deklivo de Impivaara. Ekster ĝia pordo vi vidas ŝarĝon de pajlo, kiun Blanko trenis el la bieno Viertola por kovri la plankon de la domo je honoro de kristnasko. La fratoj ne povis cĉ ĉi tie forgesi la susuradon de kristnaskopajlo, kio estis ilia plej bela memoro el la infantempo. 06009
Bottom
06010
Top
On entend dans la cabane le sifflement de la vapeur qui monte des pierres chaudes de Pâtre et le battement des souples ramilles de bouleau. Les frères prennent consciencieusement leur bain de Noël. Quand enfin la chaleur se fut dissipée, ils descendirent de la soupente, se vêtirent et se reposèrent sur les planches qui tenaient lieu de bancs le long des murs ; ils s’y assirent, suant et soufflant. Une latte de bois enflammée éclairait la chambre ; Valko dans sa loge mâchait de l’avoine, car on s’était aussi souvenu de son Noël ; assoupi et bâillant, le coq était perché suisa poutre ; Killi et Kiiski, le museau dans les pattes, dormaient près du poêle, et le vieux matou gris de Jukola ronronnait sur les genoux de Juhani. Sed el la domo aŭdiĝas susuro de banvaporo el la varmegaj ŝtonoj de ia ŝvitbaneja fajrujo kaj batado de molaj banfaskoj. La fratoj estas nun en varmega kristnaska bano. Kaj kiam la banado en brulige varma vaporo finiĝis, ili iris malsupren, revestis sin kaj sidiĝis por ripozi sur fenditaj traboj, kiujn oni anstataŭ benkoj metis laŭ Ia muroj. Tic ili sidis spiregante kaj fluigante ŝviton. Flamanta splittorĉo lumigis la ĉambron; Blanko ĉe sia furaĝujo manĝis avenon, ĉar oni memoris ankaŭ ĝian kristnaskon; dormetantc kaj oscedante sidis sur sia stango la koko; Killi kaj Kiiski kuŝis kun la makzeloj sur siaj piedoj proksime al la forno, kaj sur la genuoj de Juhani ŝpinadis la maljuna, akvogriza kato de Jukola. 06010
Bottom
06011
Top
Timo et Simeoni se mirent alors à préparer le souper, tandis que les autres rentraient les gerbes. Ils défirent les liens, étendirent la paille sur le plancher en une couche épaisse d’une main, plus épaisse toutefois dans la soupente où ils passaient habituellement les soirées et les nuits. — Finalement le repas fut prêt : sept pains, deux bols en chêne remplis de viande d'ours fumante et un baquet plein de bière étaient disposés sur la table. Les frères avaient eux-mêmes fabriqué leur cervoise, en appliquant fidèlement la recette de leur mère. Mais ils l’avaient faite plus forte que la bière habituelle des paysans. D’un brun foncé, elle moussait dans le baquet ; et si l’on en avait avalé un plein pot, on aurait éprouvé un peu de vertige. — Les frères sont déjà tous assis autour de la table et se régalent de viande, de pain et de bière écumante. Fine Timo kaj Simeoni komencis pretigi la vcspermanĝon, sed la aliaj portis garbojn internen. Ili malfermis ia ligaĵojn, sternis la pajlon sur la planko klel tavolon kvaronan ulnon dikan, sed pli dikc sur la bretego, kie ili ordinare pasigis sian vesperon kaj sian nokton. Preta estis fine la vespermanĝo: sep ringopanoj, du kverkaj pelvoj kun vaporanta ursviando kaj tincto da biero staris sur la tablo. Mem ili faris sian bieron, memorante precize Ia procedon de sia patrino ĉe preparado de tiu trinkaĵo. Sed ili faris ĝin pli forta ol ĝenerala kamparana biero. Nigraruĝe ĝi ŝaŭmis en la tineto; kaj se vi trinkis kruĉon da ĝi, certe vi sentis ioman kapturniĝon. — Sed ĉe la tablo ili sidis jam ĉiuj, konsumante viandon kaj panon kaj el la tineto ŝaŭmantan bieron. 06011
Bottom
06012
Top
AAPO: Quelle abondance de mangeaille est empilée devant nous ! AAPO. Estas jam multe da manĝaĵo metita antaŭ nin. 06012
Bottom
06013
Top
JUHANI: Mangeons et buvons, enfants, car c’est Noël pour nous, Noël pour tous, pour les bêtes comme pour les hommes. Timo mon frère, verse de la bière sur l’avoine du bon Valko dans sa loge. — C’est ça, verse-lui au moins un pot. Ce soir, on n’est pas chiches et tous auront leur ration, le cheval, les chiens et le chat, aussi bien que les joyeux garçons de Jukola. Le coq peut dormir en paix, il recevra sa part demain. Ici, Killi et Kiiski ! attrapez-moi ce puissant quartier de gigot d’ours, et voilà pour toi, vieux matou ; mais d’abord, donne la patte, mon petit loucheur. C’est ça ! Et maintenant, les deux pattes ! Voyez les tours que connaît notre chat, et allez dire ensuite que je n’ai pas l’étoffe d’un excellent professeur ! Il sait déjà me donner la main avec les deux pattes ensemble, et pour le faire, il s’assied comme un vieillard sérieux, il ine place ses deux pattes dans la main, ce coquin ! Voilà ! JUHANI. Ni manĝu kaj trinku, knaboj, ĉar nun ĉe ni estas kristnasko por ĉiuj, tiel por bestoj kiel por homoj. Super-verŝu, mia Timo.frateto, per biero la avenamason en la fura-ĝujo de Blanko-mizerulo. — Jen! estu almenaŭ trinkokruĉo da biero. Ĉi tiun vesperon ne regu avareco, sed ĉiu ricevu, tiel la ĉevalo, hundo kaj la kato kiel ia gajaj fratoj de Jukola. La koko dormu en paco kaj ricevu sian parton morgaŭ. Jen por vi, Killi kaj Kiiski, granda peco el ursa piedo, kaj jen por vi, kato kompatinda. Sed unuc donu manon salute, vi bril-okula! Jes, jen! kaj poste pcr ambaŭ manoj. Rigardu la lertaĵojn de nia kato, kaj diru, ke ankaŭ mi estas en ioma grado instru-majstro. Mar.on donas ĝi jam per ambaŭ siaj antaŭpiedoj samtempe kaj tiam ĝi sidiĝas kvazaŭ ĝi estus serioza maljunulo kaj ŝovas, petolulo, ambaŭ siajn antaŭpiedojn en mian manon. Jen! 06013
Bottom
06014
Top
AAPO: Quel drôle de truc ! AAPO. Ho, kia petolaĵo! 06014
Bottom
06015
Top
TUOMAS: Ce qu'on doit apprendre encore dans ses vieux jours ! TUOMAS. Kion devas la viro ankoraŭ lerni en siaj tagoj de maljuneco. 06015
Bottom
06016
Top
JUHANI: Ma foi, il a fallu du temps pour l’instruire. Mais je n’ai pas lâché mon gaillard avant qu'il sache remercier son maître avec les deux pattes. A présent, il le fait comme un homme, et je suis payé de mes peines. En voilà un chat ! Tiens ! fourre-toi ce morceau d’ours sous la dent. Et Killi et. Kiiski ! Oui, oui, « Tu peux loucher un homme, mais pas son chien », c’est exact. Mais je veux ajouter : Tu peux toucher Jussi de Jukola, mais pas ses chiens. JUHANI. Tiu lernado vere postulis sufiĉe da tempo. Sed mi ne lasis la knabon en paco antaŭ ol ĝi per ambaŭ piedetoj dankis sian instruiston. Nun ĝi tion faras kiel viro, kaj la ma-gistro cstas pagita. — Jen, kia kato! Jen! prenu en la buŝon pecon da urso. Kaj Kiiski kaj Killi. Jes, jes! »Batu la viron, sed ne lian hundon.» Prave! Sed al tio mi volas aldoni: batu Joĉjon de Jukola, sed ne lian katon. 06016
Bottom
06017
Top
EERO: Passe-moi le baquet de bière, Juhani. EERO. Pasigu ĉi ticn la biertineton, Juhani. 06017
Bottom
06018
Top
JUHANI: Voilà, bois, frère, créature de Dieu, bois, car c’est Noël et les vivres abondent dans le grenier. De quoi manquons-nous ici ? Que nous importerait si tout le monde sauf Impivaara et ses environs s’évanouissait en cendres et en poussière ? On vit ici comme des seigneurs, à notre guise, sans avoir à nous soucier des hommes méchants. On est bien ici. La forêt est notre prairie, notre champ, notre moulin et notre nid éternel. JUHANI. Vi ricevos. Trinku, frateto, kreita de Dio, trinku, ĉar nun estas kristnasko, kaj havaĵo ne mankas en la provizejo. Kio mankas al ni ĉi tie? Ne grave por ni, kvankam cindriĝus kaj polviĝus en fajro la tuta mondo escepte de Impivaarakaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ci tie ni vivas kiel brutoj en grenkampo, sur nia propra fundo ne ĝenataj de koleraj homoj. Estas bone, ke ni estu ĉi tie. La arbaro estas nia herbejo, nia kampo, nia muelilo kaj nia nesto cterna. 06018
Bottom
06019
Top
TIMO: Et notre garde-manger. TIMO. Kaj nia viandprovizejo. 06019
Bottom
06020
Top
JUHANI: C’est vrai ! on est bien ici. Merci, Lauri, de nous avoir trouvé le moyen de fuir la foire de ce monde. Ici régnent la paix et la liberté. Et je demande encore : que nous importerait si les flammes dorées brûlaient tout l’univers, pourvu seulement qu’elles épargnent le nord de Jukola et ses sept enfants ? JUHANI. Guste tiel! Estas bone, ke ni estu ĉi tie. Dankon, Lauri, pro via rimedo, kiun vi elpensis por ni, por ke ni povu forkuri el la monda foiro. Ci tie estas iibereco kaj paco. Mi demandas ankoraŭ: ĉu grave por ni, se Ia ora fajro bruligus la mondon tutan, se nur estas ŝparataj la norda parto de la bieno Jukola kaj ĝiaj sep filoj? 06020
Bottom
06021
Top
TIMO: Si jamais un incendie ravageait le monde entier, eh bien, le nord de Jukola disparaîtrait aussi en cendre et en poussière, et ses sept enfants par-dessus le ma relié. TIMO. Se brulado iam komencus trairi la tutan mondon, tiam cindriĝus kaj polviĝus ankaŭ la norda parto de Jukola kaj ĝiaj scp filoj krome. 06021
Bottom
06022
Top
JUHANI: Je le sais bien; mais l’homme peut s’imaginer tout ce qu’il veut, il peut penser qu’il est soit le maître du monde entier, soit un bousier fouisseur. Vois, il peut supposer que tout est mort, Dieu, les diables, les anges et toute la race humaine, les bêtes de la terre, de la mer et de l’air, il peut s’imaginer que la terre, l’enfer et les cieux s’écroulent comme un paquet d’étoupe dans le feu et que des ténèbres les remplacent, où au grand jamais le coq au cou recourbé n’annoncera le jour du Seigneur. Ainsi s’élance la pensée de l’homme ici-bas ; et qui pourrait tendre des filets sur son chemin ? JUHANI. Tion mi bone scias. Sed vidu, la viro tamen povas pensi, kion li volas, imagi ke li estas la sinjoro de la tuta mondo aŭ fekskarabo fosaĉanta. Jen li povas imagi, ke estas mortintaj Dio, la diabloj, la anĝeloj kaj la tuta homa gento kaj la bestoj sur ia tero, en la maro kaj en la aero, imagi ke la tero, la infero kaj Ia ĉielo malaperas kiel stupofasko en fajro, kaj ke mallumo venas al ilia loko, tiel ke la kurbkola koko neniam plu krios la alvenon de Dia tago. Tiel vagas ĉi tie la penso de viro; kaj kiu povas ĵeti retojn por malhelpi ĝin? 06022
Bottom
06023
Top
TIMO: Kuka käsittää tämän maailman rakennusta? Ei ihmislapsi, joka on typerä ja tyhmä kuin määkivä jäärä. Mutta parasta ottaa päivä tultuansa, sallia sen mennä mentyänsä, käyköön sitten puuhun tai mäntyyn. Täällä ollaan vaan. TIMO. Kiu komprenas la konstruon de ĉi tiu mondo? ne homido, kiu estas malsaĝa kaj senprudenta kiel blekanta ŝafo. Sed plej bone estas akcepti la tagon kia ĝi venas, lasi ĝin forirante foriri, iru la aferoj tiam al arbo aŭ al pino. Ni nur estadas ĉi tie. 06023
Bottom
06024
Top
JUHANI: Mikä on meidän täällä ollaksemme? Mitä puuttuu? JUHANI. Kio nin ĝenus ĉi tie? Kio mankas? 06024
Bottom
06025
Top
TIMO: »Ei Jumalan armoa eikä linnunkaan piimää». Aitta on ruokaa täys ja pirttimme lämmin. Täälläkin kiiriskelemme oljilla. TIMO. »Nek graco de Dio, nek lakto de birdo.» La provizejo estas plena de manĝaĵo kaj nia domo varma. Ankaŭ ĉi tie. ni ruliĝadas sur pajlo. 06025
Bottom
06026
Top
JUHANI: Täällä kiiriskelemme kuin mullikat kahisevilla oljilla. Kylpeä taidamme koska miellyttää, koska vaan päähämme pistää, ja syödä koska maistaa.--Mutta olemmehan jo ravitut miehet. Ei siis muuta kuin siunaamme säkkiämme ja korjaamme pöydän. JUHANI. el tie ni ruliĝadas kiei bovidoj sur susuranta pajlo. Bani nin ni povas, kiam al ni plaĉas, kiam la kaprico vcnas en Ia kapon, kaj manĝi kiam gustas. — Sed ni ja estas jam sataj viroj. Restas por ni nur bcni nian sakon kaj mal-plcnigi Ia tablon. 06026
Bottom
06027
Top
SIMEONI: Odottakaas siks kun olen lukenut lyhykäisen ruokaluvun ja laulanut värssyn päälle. SIMEONI. Atendu ĝis mi diris mallongan manĝopreĝon kaj kantis psalmverson. 06027
Bottom
06028
Top
JUHANI: Se jääköön tällä kerralla. Miksi et tehnyt sitä ennen atriaa?--Käyppäs, Eero-poika, nuorimmakses laskemaan tynnöristä olutta. JUHANI. Tio estu preterlasata ĉi tiun fojon. Kial vi ne faris tion antaŭ la manĝo? Iru, Eero-knabo, kiel la plej juna, por vcrŝi bieron el la barelo. 06028
Bottom
06029
Top
SIMEONI: Et salli siis laulettavan virrenvärssyä joulu-illan kunnioiksi? SIMEONI. Vi do ne permesas, ke oni kantu psalmverson por la honoro de la kristnaska vespero? 06029
Bottom
06030
Top
JUHANI: Eihän meistä laulajiksi, velikulta. Lauletaan ja luetaan sydämmissämme, joka onkin Jumalalle otollisin uhri.--Mutta tuossa taasen olutkiulu, kuohuva ja vahtoova kuin Kyrön koski. Tattis, poika, vaan! Saadaanpas tästä! Kimauta tuosta, veli Tuomas, ja oikein aika mekosta. JUHANI. Ni ja ne taŭgas kiel kantistoj, frato kara. Ni kantu kaj legu en niaj koroj, kio estas la plej bonvena ofcro al Dio. — Sed jen ree la biertineto, ŝaŭrnanta kiel la kaskado de Kyro. Dankon, knabo! El ĉi tiu ni ricevas! Glutu e! ĝi, frato Tuomas, kaj plengorĝe. 06030
Bottom
06031
Top
TUOMAS: Enhän tuossa kauankaan huikaile. TUOMAS. Mi ne longe hczitas. 06031
Bottom
06032
Top
JUHANI: Niinhän mies kulauttaa. Sellaiset siemaukset saattaa kurkuistamme oikein lukkarin-kurkut. JUHANI. Tiel ja viro englutas. Tiaj englutoj faras el niaj gorĝoj verajn kantorajn gorĝojn. 06032
Bottom
06033
Top
»Elettiinpä ennenkin,
Vaikk' ojan takan' oltiin;
Ojapuita poltettiin
Ja ojast' oltta juotiin».
»Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.»
06033
Bottom
06039
Top
Juuri niin. Mutta onhan juomanamme ohran ruskea neste, polttopuunamme halko ja tervaskanto, ja allamme on pehmeä, olkinen polstari, oiva painitanner vaikka kuninkaille ja suuriruhtinaille.--Yksi sana, Tuomas. Takasihan kerran veli Aapo sinun väkes ja voimas käyvän jo huikeasti yli Juhon, mutta sitä en juuri mielisi uskoa. Kuinkahan tuossa pyörähtelisimme? Koetetaan! ĉuste tiel. Sed estas ja nia trinkaĵo la bruna fluidaĵo de hordeo, nia brulligno — lignoŝtipoj kaj kenstumpoj, kaj sub ni estas mola, pajla matraco, bona luktogrundo cĉ por reĝoj kaj grand-princoj. — Unu vorton, Tuomas. Frato Aapo ja garantiis, ke via forto kaj povo jam multe superas tiujn de Juho, sed tion mi ne volus kredi. Kiel estus, se ni tie iom turniĝadus? Ni provu! 06039
Bottom
06040
Top
SIMEONI: Alallamme! ja armahtakaat noita kiiltäviä olkia edes huomispäivään. SIMEONI. Ni estu kvietaj! kaj domaĝu la brilantan pajlon a!menaŭ ĝis morgaŭ. 06040
Bottom
06041
Top
JUHANI: Nythän ilo parhaimmallansa, »aatosta juhla korkein»; ja pahnoiksihan on olkien mentävä.--Miellyttääkö Tuomasta? JUHANI. Nun la ĝojo ja estas la plej altgrada, «antaŭ. vespcro plej nobla en festo», kaj pajlo devas tamen fariĝi porkeja sternaĵo. — Cu plaĉas al Tuomas? 06041
Bottom
06042
Top
TUOMAS: Käyhän tuota koettaa. TUOMAS. Ni povas provi. 06042
Bottom
06043
Top
JUHANI: Ristipainia! JUHANI. Cirkaŭprenan lukton! 06043
Bottom
06044
Top
TUOMAS: Olkoon menneeksi! TUOMAS. Estu tiel! 06044
Bottom
06045
Top
JUHANI: Isketäänpäs, isketäänpäs! JUHANI. Ni kunfrapiĝu, ni kunfrapiĝu! 06045
Bottom
06046
Top
AAPO: Varro, poika! Saakoon Tuomaskin lujan kahmauksen housusi kaulureista. AAPO. Atendu, knabo! Tuomas ankaŭ ricevu firman tenon je la rando de via pantalono. 06046
Bottom
06047
Top
JUHANI: Hän saakoon, hän saakoon! JUHANI. Li ricevu, li ricevu! 06047
Bottom
06048
Top
EERO: Juho, miksi irvistät ja väännät silmiäs kuin härkä penkissä? Voi veljeäni! Mutta katso, ettet itseäsi häväise nyt. EERO. Juho, kial vi grimacas kaj turnas viajn okulojn kicl bovo sur buĉbenko? Ho, mia frato! Sed atentu, kc vi ne senhonorigu vin nun. 06048
Bottom
06049
Top
AAPO: Kaikki hyvin. Kenen on ensimmäinen heitto? AAPO. Cio bone. Kies estas la unua ekĵeto? 06049
Bottom
06050
Top
JUHANI: Olkoon se Tuomaan. JUHANI. Estu ĝi por Tuomas. 06050
Bottom
06051
Top
TUOMAS: Olkoon se vanhimman veljen. TUOMAS. Estu ĝi por la plej aĝa frato. 06051
Bottom
06052
Top
JUHANI: Seiso sitten kannallas. JUHANI. Staru do firme sur via bazo. 06052
Bottom
06053
Top
TUOMAS: Tahdon koettaa. TUOMAS. Mi volas peni. 06053
Bottom
06054
Top
JUHANI: Seisotko, seisotko? JUHANI. Cu vi staras, ĉu vi staras? 06054
Bottom
06055
Top
TUOMAS: Tahdon koettaa. TUOMAS. Mi volas peni. 06055
Bottom
06056
Top
AAPO: Heleijaa, pojat! Sillä lailla, juuri niin! Taistelettepa kuin uskon sankarit. Juho kimpustaa ja vääntää kuin Israeli itse ja »Tuomas seisoo niinkuin tammi». AAPO. he he, knaboj! Tiel, ĝuste tiel! Vi batalas kiel herooj de kredo. Joĉjo penegas kaj tordas kiel Izrael mem kaj »Tuomas kiel kverko staras». 06056
Bottom
06057
Top
EERO: »Koska saarnaa Aaprahammi». Mutta katso Juhon suuta ja kauhistu. Ah! pistäisin nyt vaikka teräspuikon hänen hampaittensa väliin--roiskis! ja olispa se kohta kahtena kappaleena. Kauhistunpa, kauhistunpa! EERO. »Dum predikon Aapo faras.» Sed rigardu la buŝon de Juho kaj konsterniĝu. Ho! se mi nun ŝovus ŝtalpikilon inter liajn dentojn — raĉ! kaj ĝi estus tuj en du pecoj. Mi konster-niĝas, mi konsterniĝas! 06057
Bottom
06058
Top
AAPO: Miesten otteloa vaan. Nousee ja vaipuuhan allamme palkit. AAPO. Luktado de viroj nur. Leviĝadas kaj malleviĝadas sub ni la planktabuloj. 06058
Bottom
06059
Top
EERO: Kuin urkujen polkimet; ja Tuomaan töppöset kyntää laattiata kuin järeät metsä-sahrat. EERO. Kvazaŭ pedaloj de orgeno; kaj la botoj de Tuomas plugas la plankon kiel dika arbara plugilbeko. 06059
Bottom
06060
Top
AAPO: Ei siinä juuri sivelläkkään maitosormilla. Peijakas! olis tämä pinnistys tuolla vuorella, niin iskisivätpä korkkoraudat säkeniä kalliosta. AAPO. Oni ja ne palpadas tie per laktofingroj. Diablo! se okazus ĉi tiu streĉado sur tiu monto, tiam frapus la ferumitaj kalkanumoj fajrerojn el la ŝtonego. 06060
Bottom
06061
Top
EERO: Oikein kultaisia tähtiä lentelis metsään, ja nousispa tuosta iloinen kulovalkia.--Mutta aina seisoo Tuomas. EERO. Vcrc oraj steloj flugus en la arbaron, kaj naskiĝus el tio gaja brulado. — Sed ĉiam staras Tuomas. 06061
Bottom
06062
Top
TUOMAS: Oletko jo nytkinyt tarpeekses? TUOMAS. Cu vi jam ektiradis sufiĉe? 06062
Bottom
06063
Top
JUHANI: Heitäs sinä. JUHANI. Vi ĵetu! 06063
Bottom
06064
Top
TUOMAS: Tahdon koettaa. Mutta katso nyt, niin laattia pyörii. TUOMAS. Mi klopodos. Sed vidu nun, la planko turniĝas. 06064
Bottom
06065
Top
EERO: Muista, muista, Juho!-- EERO. Memoru, memoru, Juho! — 06065
Bottom
06066
Top
AAPO: Se oli heitto. AAPO. Tio estis vera ekĵeto. 06066
Bottom
06067
Top
EERO: Se oli jumaus kuin »Haamaan halkonuijasta» kuin isku »taivaan tulivasarasta». EERO. Tio estis krakego kvazaŭ per «lignokojna martelego de Haamas», kvazaŭ frapego per «fajromartelo de la ĉielo». 06067
Bottom
06068
Top
TIMO: Ja tuossa makaa Juhani kuin mallassäkki. TIMO. Kaj tie kuŝas Juhani kiel maltsako. 06068
Bottom
06069
Top
EERO: Voi »Poika-Jussia»! EERO. Ho ve, «Knabo-Joĉjo»! 06069
Bottom
06070
Top
TIMO: Niin kutsui hän itseänsä pikku-poikana. TIMO. tiel li sin nomis kiam li estis infaneto. 06070
Bottom
06071
Top
AAPO: Pitää kuitenkin tietämän kuinka miestä heittää. Muista, Tuomas: eihän ole ihmisen ruumis raudasta, vaan lihasta ja luusta. AAPO. Oni devas tamen scii kiel ĵeti viron. Memoru, Tuo-mas: la homa korpo ja ne estas el fero, sed el karno kaj osto. 06071
Bottom
06072
Top
TIMO: Niin, vaikka hän housujakin kantaa. TIMO. Jes, kvankam Ii portas eĉ pantalonon. 06072
Bottom
06073
Top
TUOMAS: Turmelinko sinua? TUOMAS. Cu mi kaŭzis al vi difekton? 06073
Bottom
06074
Top
JUHANI: Katso itses. JUHANI. Gardu vin mem. 06074
Bottom
06075
Top
TUOMAS: Nouse ylös. TUOMAS. Leviĝu. 06075
Bottom
06076
Top
JUHANI: Nousen kyllä ja näytän sinulle miesvoiman käsikapulassa. Siinä leikissä voimat punnitaan. JUHANI. Jes, mi Ieviĝos kaj montros al vi forton en konkuro per tirbastono. En tiu ludo la fortoj estas pesataj. 06076
Bottom
06077
Top
TUOMAS: Tuoppas, Eero, haara tuolta nurkasta.--Kas tässä, Juhani. TUOMAS. Alportu, Eero, bastonon de tie el la angulo. — Jen, Juhani. 06077
Bottom
06078
Top
JUHANI: Tässä olen. Ja nyt takatassu vasten takatassua ja ympäri haarua kynnet! JUHANI. Ĉi tie mi estas. Kaj nun piedon kontraŭ piedo kaj la ungojn ĉirkaŭ la bastono! 06078
Bottom
06079
Top
AAPO: Ja koska luihkaan, silloin vetäkäät, mutta ilman yhtään tempausta. Haara varpaitten kohdalle, juuri varpaitten kohdalle, ei tuumaa kummallekaan puolelle.--Nyt, pojat! AAPO. Kaj kiam mi ekkrios, tiam tiru, sed sen ia ektirego. La bastonon super la piedfingroj, ĝuste precize super la pied-fingroj, eĉ ne colon al unu flanko aŭ alia. — Nun, knaboj! 06079
Bottom
06080
Top
TIMO: Juho nousee ylös että kääkähtää vaan. TIMO. Juho leviĝas per sola svingo. , 06080
Bottom
06081
Top
AAPO: Eihän siinä armotkaan auta. AAPO. Tie eĉ graco ne helpus. 06081
Bottom
06082
Top
JUHANI: Mene laskemaan olutta, Timo. JUHANI. Iru kaj verŝu bieron, Timo. 06082
Bottom
06083
Top
TIMO: Onnuthan, veli. TIMO. Vi ja lamas, frato. 06083
Bottom
06084
Top
JUHANI: Olutta laskemaan, sinä riivatun nallikka! Kuulitko? Vai tahdotko korvilles? JUHANI. Verŝu bieron, vi malbenita knabaĉo! Ĉu vi aŭdis? Aŭ ĉu vi volas ricevi ĉirkaŭ la orelojn? 06084
Bottom
06085
Top
TUOMAS: Vioitinko jalkas? TUOMAS. ĉu mi kontuzis vian piedon? 06085
Bottom
06086
Top
JUHANI: Mitä huolit siitä? Katso oma käpäläs. Mitä koskee se minuun, jos korkkoni heltikin saappaastani? Heltihän se painissa kuin nauriin liuska. Mutta katso itses, sinä. Näkyy, että voitat minun painissa ja käsikapulassa; mutta tules tappelemaan. JUHANI. Ne zorgu pri tio. Rigardu vian propran piedaĉon. Ne gravas, se la kalkanumo deŝiriĝis de mia boto. Ĝi ja deŝiriĝis dum la lukto kvazaŭ detranĉaĵo de rapo. Sed gardu vin mem, vi. Ŝajnas, ke vi venkas min en lukto kaj en tiro de bastono; sed venu interbatiĝi! 06086
Bottom
06087
Top
AAPO: Tappelus ei kuulu asiaan nyt. AAPO. Interbatiĝo ne apartenas al la afero. 06087
Bottom
06088
Top
JUHANI: Kyllä, jos vaan tahdomme. JUHANI. Certe, se ni nur volas. 06088
Bottom
06089
Top
TUOMAS: Minä en tahdo. TUOMAS. Mi ne volas. 06089
Bottom
06090
Top
JUHANI: Et uskalla. JUHANI. Vi ne kuraĝas. 06090
Bottom
06091
Top
AAPO: Tiedä paini leikiksi. AAPO. Sciu, ke lukto estas ludo. 06091
Bottom
06092
Top
SIMEONI: Minä tiedän sen leikiksi, josta syntyy usein tappelus ja murha. SIMEONI. Mi scias, ke ĝi estas ludo, el kiu ofte naskiĝas interbatiĝo kaj mortigo. 06092
Bottom
06093
Top
JUHANI: Tuomas voittakoon, mutta ei notkista Juhania tässä kukaan muu. Sen vannon ja näytän miehestä mieheen yli kaiken komppanian.--Yksi nappaus, Aapo! Pitääkös kaulukses? Pitääkös? JUHANI. Tuomas venku, sed ne subpremos Johanon ĉi tie iu alia. Tion mi ĵuras kaj pruvos de viro al viro tra la tuta kompanio. — Unu ekĵeton, Aapo! Ĉu via kolumo eltenas? Ĉu eltenas? 06093
Bottom
06094
Top
AAPO: Hurjapää ilman pienintäkään syytä! Malta, malta, ja painikaamme kunnon tavalla. AAPO. Vi furiozulo sen eĉ plej malgranda kaŭzo! Paciencc, pacience, kaj ni Iuktu bonmore. 06094
Bottom
06095
Top
JUHANI: Kirkas leimaus! JUHANI. Brila fulmo! 06095
Bottom
06096
Top
AAPO: Malta, sanon minä.--Kas niin, nyt heitä. AAPO. Paciencon, mi diras. — Jen, nun ekĵetu. 06096
Bottom
06097
Top
EERO: Juho tanssii polskaa niinkuin poika, vaikka ontuenkin. EERO. Juho dancas polkon kiel vera knabo, eĉ lamante. 06097
Bottom
06098
Top
JUHANI: Mitä lausut nyt, veli Aapo? JUHANI. Kion diras vi nun, frato Aapo? 06098
Bottom
06099
Top
AAPO: Että makaan sun allas. AAPO. Ke mi kuŝas sub vi. 06099
Bottom
06100
Top
JUHANI: Astuppas numeroon, Simeoni. JUHANI. Alpaŝu al numero, Simeoni. 06100
Bottom
06101
Top
SIMEONI: En tuhannen riksin edestä rikkomaan korkeata juhlaa. SIMEONI. Ne eĉ por mil taleroj por rompi la altan feston. 06101
Bottom
06102
Top
JUHANI: Kunnioitettu olkoon joulu-juhla! Eihän sitä viattomassa painissa rikota, jossa mielemme on iloinen ja sydämemme puhdas. Yksi koetus, Simeoni! JUHANI. Honorata estu la kristnaska festo. Oni ne rompas ĝin per senkulpa Iukto, se nia animo estas gaja kaj nia koro pura. Unu provo, Simeoni. 06102
Bottom
06103
Top
SIMEONI: Miksi kiusaat minua? SIMEONl. Kial vi turmentas min? 06103
Bottom
06104
Top
JUHANI: Yksi rynnistys! JUHANI. Unu puŝegon! 06104
Bottom
06105
Top
SIMEONI: Sinä saatana! SIMEONI. Vi satano! 06105
Bottom
06106
Top
AAPO: Rauhaa hänelle, Juhani, rauhaa! AAPO. Pacon al li, Juhani, pacon! 06106
Bottom
06107
Top
JUHANI: Sopiihan meidän koettaa. Kas niin, yksi ainoa kiekaus kauluksesta! JUHANI. Ni ja povas provi. Nu jen, nur unu ekĵeton je pantalona rando. 06107
Bottom
06108
Top
SIMEONI: Mene helvettiin, häijy henki! Minä myönnän, että voitat. SIMEONI. Iru en la inferon, malica spirito! Mi konfesas, ke vi venkus. 06108
Bottom
06109
Top
TUOMAS: Sen uskon vasta koska näen. En luule Simeoninkaan jänteitä juuri vasikanlihaksi. TUOMAS. Tion mi kredos nur kiam mi vidos. Mi nekredas, ke la muskoloj de Simeoni estas el bovida karno. 06109
Bottom
06110
Top
JUHANI: Sentähden tulkoon hän koettamaan. Siinähän nähdään, ovatko vasikkaa vai mustaa, saartuvallista karhua. JUHANI. Tial li venu kaj provu. Tiam oni vidos, ĉu ili estas el bovida aŭ el nigra, ledeca ursa karno. 06110
Bottom
06111
Top
AAPO: Olkoon hän oloillansa ja astukoon esiin toinen uros, mieluisampi rinnustukseen. Veli Timo, aina uljas mies! AAPO. Li estu kiel li volas, kaj alpaŝu alia heroo, al kiu pli plaĉas la lukto. Frato Timo, ĉiam brava viro! 06111
Bottom
06112
Top
JUHANI: Haluttaisko? JUHANI. Cu vi havas emon? 06112
Bottom
06113
Top
AAPO: Päin tuuleen, Timo! Ethän ole koskaan nurru-poika. AA PO. Kontraŭ venton,Timo! Vi ja neniam estis timema knabo. 06113
Bottom
06114
Top
TUOMAS: Ei koskaan, vaan aina reipas, aina niinkuin omassa talossansa. Enhän unohda tempausta, jonka hän teki tuossa ainoisessa melakassa Toukolaisten kanssa. Saipa hän ensin huomaamatta nupillensa aika nassauksen, mutta, siitä suuriakaan huolimatta, kääntyi hän vakaasti ympäri, sieppasi seipään miehensä kourasta ja nytpä iski hän takaisin vasten pääkuorta--ja seiväs poikki. Seiväs poikki että sälähti, ja alas maahan lotkahti mies kuin tyhjä säkki. Niin teki Jukolan Timo. Ja minä tiedän, että löytyy hänessä miehen-vastusta vieläkin. TUOMAS. Neniam, sed ĉiam decida, ĉiam kiel en sia propra domo. Mi ne forgesas la bravaĵon, kiun li faris en la neforgesebla batalokun Toukolanoj. Unue li ricevis surprize fortan bataĉon sursian kapon, sed, ne multe atentante pri tio, li turniĝis serioze, kaptis la stangon el la mano de sia kontraŭulo kaj nun frapis siaparte lian kranian ŝelon — kaj la stango disrompiĝis krakante, kaj sur la teron falaĉis la viro kvazaŭ malplena sako. Tiel faris Jukola Timo. Kaj mi scias, ke estas en li ankoraŭ rezisto kon-traŭ viro. 06114
Bottom
06115
Top
TIMO: Tuleppas, poika. TIMO. Nu venu, Knabo. 06115
Bottom
06116
Top
JUHANI: Sitähän juuri mielin. Mutta annas kun kieppaisen pielistäsi kiinni minä myös. Nyt olen valmis. JUHANI. Tion mi ja ĝuste deziras. Sed permesu, Ke mi Kaptu vin ĉe la pantalono, anKaŭ rni. Nun mi estas preta. 06116
Bottom
06117
Top
AAPO: Ensimmäinen olkoon Timon. AAPO. La unua ekĵeto estu por Timo. 06117
Bottom
06118
Top
JUHANI: Olkoon niin. Ehdinpä vähän puuskuttamaan. JUHANI. Estu tiel. Mi havos iom da tempo por elspiregi. 06118
Bottom
06119
Top
TIMO: Kas tuossa! TIMO. Jen! 06119
Bottom
06120
Top
JUHANI: Ei, poikaseni! JUHANI. Ne, mia Knabeto! 06120
Bottom
06121
Top
TUOMAS: Jotenkin tuima tempaus, Timo, sinä urhoollinen Timo! Mutta onkos varaa parantaa? TUOMAS. Sufiĉe forta eKtiro, Timo, vi brava Timo! Sed ĉu vi havas eblecon iom piiigi la forton? 06121
Bottom
06122
Top
JUHANI: Ei tästä näin vaan mennä. JUHANI. Tiel facile ni ne submetiĝos. 06122
Bottom
06123
Top
TUOMAS: Timo, onkos varaa parantaa? TUOMAS. Timo, ĉu vi havas eblecon pliigi la forton? 06123
Bottom
06124
Top
TIMO: Pitäis olla.--Mitä tämä sanoo? TIMO. Mi Kredas, Ke mi havas. — Kion vi diras pri ĉi tio? 06124
Bottom
06125
Top
JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» JUHANI. »Tiel facile ni ne submetiĝos, diris la almozulo de Hyvamaki.» 06125
Bottom
06126
Top
AAPO: Kerran vielä, Timo. AAPO. AnKoraŭ unu fojon, Timo. 06126
Bottom
06127
Top
TUOMAS: Onkos varaa parantaa? TUOMAS: Onkos varaa parantaa? 06127
Bottom
06128
Top
TIMO: Pitäis olla.--Entäs tämä? TIMO. Mi penos, mi penos. 06128
Bottom
06129
Top
JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» 06129
Bottom
06130
Top
TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. 06130
Bottom
06131
Top
EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. 06131
Bottom
06132
Top
JUHANI: Pystyssä seison. JUHANI: Pystyssä seison. 06132
Bottom
06133
Top
TUOMAS: Kerran vielä, Timo. TUOMAS: Kerran vielä, Timo. 06133
Bottom
06134
Top
TIMO: Koetetaan, koetetaan. TIMO: Koetetaan, koetetaan. 06134
Bottom
06135
Top
JUHANI: »Ventta-holl!» Housuni putoo! JUHANI. Halt, mia pantalono falas. 06135
Bottom
06136
Top
TIMO: »Mutta nyt, sanoi Kaitaranta». TIMO. »Sed nun, diris Kaitaranta.» 06136
Bottom
06137
Top
JUHANI: Housuni putoo! Kuuletko sinä? JUHANI. Mia pantalono falas! Cu vi aŭdas? 06137
Bottom
06138
Top
TIMO: Kas noin, veljeni! TIMO. Jen, mia frato! 06138
Bottom
06139
Top
AAPO: Tuossako makaa Juhani taas, suudellen permantoa? AAPO. Cu Juhani Kuŝas ree tie, Kisante la plankon? 06139
Bottom
06140
Top
EERO: Ja puhaltaen niinkuin sonni-härkä. Mutta hyvä että »ehtii hän vähän puuskuttamaan». EERO. Kaj spiregante Kiel virbovo. Sed bone, Ke li »havas iom da tempo por spiregi». 06140
Bottom
06141
Top
TIMO: Allani makaa poika kuin märkä tallukka vaan. TIMO. Sub mi kuŝas la knabo kvazaŭ malseka pantoflo nur. 06141
Bottom
06142
Top
TUOMAS: Mutta housunsa tekivät hänelle teposet. TUOMAS. Sed lia pantalono faris al li petolaĵon. 06142
Bottom
06143
Top
AAPO: Olkoon se sanottu totuuden nimessä. Juhanin omat housut olivat tässä herraansa vastaan ja rupesivat liittolaisiksi Timolle. AAPO. Estu dirite en la nomo de vero. La pantalono de Juhani mem estis ĉi tie kontraŭ sia sinjoro kaj faris interligon kun Timo. 06143
Bottom
06144
Top
EERO: Niin on asia. Sentähden kaikki housut pois ja uudistukoon leikki. EERO. Tia estas la afero. Tial for ĉiujn pantalonojn kaj ripetiĝu la ludo. 06144
Bottom
06145
Top
SIMEONI: Pidä nyt kitas, sinä rääkkä! Annanpa muutoin vasten nokkaas. Eikö ole sinulle jo kylliksi tätä helvetin leikkiä? SIMEONl. Nun fermu vian gorĝon, vi kvakulo! En alia okazo mi batos vian nazon. Cu vi ne jam havas sufiĉe de tiu infera Iudado? 06145
Bottom
06146
Top
EERO: No muuttukoon se taivaan leikiksi. Housut ja paidat pois, ja painikaat kuin kaksi enkeliä Paratiisin pelloilla. EERO. Nu, ĝi ŝanĝiĝu en ĉielan ludadon. La pantalonojn kaj ĉemizojn for kaj vi luktu kiel du anĝeloj sur kampo de paradizo. 06146
Bottom
06147
Top
TUOMAS: Miksi istut hänen niskoillansa, Timo? TUOMAS. Kial vi sidas sur lia nuko, Timo? 06147
Bottom
06148
Top
TIMO: Olis nyt halko, niin panis niin pitkin pakaroja että pläikkyis. TIMO. Se mi nun havus lignoŝtipon, mi povus bati la postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06148
Bottom
06149
Top
AAPO: Miksi niin? Tämä on painia, vaan ei tappelusta. AAPO. Kial tiel! Tio estas tukto, sed nenia interbatiĝo. 06149
Bottom
06150
Top
EERO: Onko Timo suutuksissaan? EERO. ĉu Timo koleriĝis? 06150
Bottom
06151
Top
TIMO: Ei suinkaan, ei suinkaan, mutta sanonpa: olis nyt halko tai ympyriäinen tela, niin panis niin pitkin pakaroja, että pläikkyis. TIMO. Tute ne, tute ne, sed mi diras: se mi havus lignoŝtipon aŭ rondan stangeton, mi povus bati !a postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06151
Bottom
06152
Top
TUOMAS: Laske hän ylös. TUOMAS. Lasu lin restariĝi. 06152
Bottom
06153
Top
TIMO: Nouse, Jumalan luoma. TIMO. Stariĝu, kreaĵo de Dio. 06153
Bottom
06154
Top
JUHANI: Minä nousen, ja tiedä, saatuani housut kiinni taas, on vuoro sinun taas painua alas, ja toisin kuin äsken minä. Minähän, poloinen poika, kämärryin alles onnettomuuden kautta, jonka sinä niin vikkelästi käytit hyödyksesi, hunsvotti, saapasvedin! JUHANI. Mi stariĝos, kaj sciu, post kiam mi ree ligis mian pantalonon, estos via vico premiĝi malsupren kaj alimaniere ol mi ĵus. Mi ja, kompatinda knabo, falis sub vin pro mal-bonŝanco, kiun vi tiel vigle uzis por via celo, vi sentaŭgulo, bottirilo! 06154
Bottom
06155
Top
AAPO: Vihastuminen kauas! Minä tiedän että hän tuskin huomasi housuvahinkoas, ennen kuin heitto oli tehty. Sen teki hän tiimmellyksen kuumuudessa, poika-parka. AAPO. Koleriĝo malproksimen! Mi scias, ke li apenaŭ rimarkis vian pantalonakcidenton, antaŭ ol la ekĵeto jam estis farita. Tion li faris en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06155
Bottom
06156
Top
JUHANI: Sen hän kyllä tiesi, se mullisaukko. Mutta olettepa kaikki niinkuin korpit niskoillani. Vai ei hän tiennyt. Enkö huutanut kuin rajamies huikealla äänellä: ventta-holl, housut putoo? Mutta hän ei siitä huolinut, vaan tempaili kynsineen ja hampaineen kuin kissa. Mutta istu ja pala! Kyllä sinun opetan tästedes käyttelemään onneksesi toisen sylttyhousuja, kyllä sinun opetan. JUHANI. Tion li certe sciis, tiu juna lutro. Sed vi estas kiel korvoj ĉiuj sur mia nuko. Cu li ne sciis? Cu mi ne kriis kiel lim-signisto per laŭtega voĉo: halt, mia pantalono falas? Tamen li ne tion atentis, sed tiradis per siaj ungoj kaj dentoj kvazaŭ kato. Sed sidu kaj brulu! Certe mi vin instruos uzi estonte je via favoro la falantan pantalonon de alia, jes, mi vin instruos. 06156
Bottom
06157
Top
TIMO: Sen tein minä tiimmellyksen kuumuudessa, poika-parka. TIMO. Tion faris mi en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06157
Bottom
06158
Top
JUHANI: Minä sinun opetan, saatuani housut ylös ja nälkävyön kiinni kuin nalkitun vanteen. JUHANI. Mi vin instruos, levinte ree Ia pantalonon kaj liginte ĝian malsatozonon kiel streĉitan barelringon. 06158
Bottom
06159
Top
TIMO: Minä annan palttua koko painille; koska kerran voitin, niin voitin, eihän siinä mitään muuta mutinata. Mitä kuuluu housut tänne? Painissa painii mies, vaan ei housut ja säärykset tai muut lumisukat. TIMO. Mi malŝatas la tutan luktadon; ĉar mi nun venkis, mi venkis, kaj nenia plia murmurado pri tio. Kion komunan kun Ia afero havas pantaiono? En lukto luktas viro, sed ne pantalono kaj gamaŝoj aŭ aliaj neĝoŝtrumpoj. 06159
Bottom
06160
Top
JUHANI: Kourat kaulukseen taas ja rinta vasten rintaa! Istu ja pala! JUHANI. La manojn al la pantalonoj denove kaj bruston kontraŭ brusto! Sidu kaj brulu! 06160
Bottom
06161
Top
TIMO: Menenkö ma hänen kanssansa tuohon lapsekkaasen työhön? TIMO. ĉu mi iru kun Ii al tiu infaneca laboro? 06161
Bottom
06162
Top
EERO: Mitä hän kysyy vielä. Mene, Jumalan luoma, mene koska pääset. EERO. Kion vi ankoraŭ demandas. Iru, kreaĵo de Dio, iru ĉar estas permesate. 06162
Bottom
06163
Top
SIMEONI: Älä mene, sanon minä. SIMEONI. ne iru, diras mi. 06163
Bottom
06164
Top
EERO: Älä mene, jos pelkäät ja vapiset. EERO. Ne iru. se vi timas kaj tremas. 06164
Bottom
06165
Top
JUHANI: Nyt ei auta pelko eikä vapistus, vaan täytyy hänen käydä uuteen kilvoitukseen ja juuri tällä Jumalan hetkellä. JUHANI. Nun ne helpas timo nek tremo, sed li estas devigata iri al nova konkuro kaj ĝuste en ĉi tiu momento de Dio. 06165
Bottom
06166
Top
EERO: Armahda häntä, Juhani, armahda! EERO. Indulgu lin, Juhani, indulgu! 06166
Bottom
06167
Top
TIMO: Minkätähden? Eero, minkätähden? Olkoon menneeksi yksi pinnistys vielä, yksi tai kaksi. Tersii vaan! TIMO. Kial? Eero, kial? Estu konsentita ankoraŭ unu streĉo, unu aŭ du. Ekkaptu! 06167
Bottom
06168
Top
JUHANI: Tässä, poika! JUHANI. Ci tie, knabo! 06168
Bottom
06169
Top
TUOMAS: Koreasti, Juho! TUOMAS. Dece, Juho. 06169
Bottom
06170
Top
AAPO: Koreasti! Noinhan tappelee kaksi nälkäistä haukkaa. AAPO. Dece! Tiel ja interbatiĝas du malsataj akcipitroj. 06170
Bottom
06171
Top
SIMEONI: Tappelua, sulaa tappelua! SIMEONI. Interbatiĝo, pura interbatiĝo! 06171
Bottom
06172
Top
AAPO: Järkevästi, Juhani! AAPO. Prudente, Juho! 06172
Bottom
06173
Top
SIMEONI: Voi teitä hirmuja, voi teitä hirmuja! SIMEONI. Ho, vi teruruloj, ho, vi teruruloj! 06173
Bottom
06174
Top
EERO: Älähän veljeäsi runno! EERO. Ne kripligu vian fraton! , 06174
Bottom
06175
Top
SIMEONI: Aha, aha! johan kelmenee Eerokin. Siinä ovat kalas, joita onkeilit. SIMEONI. Ho, ho! jam cĉ Eero paliĝas. Tie estas viaj fiŝoj, kiujn vi kaptadis. 06175
Bottom
06176
Top
TUOMAS: Juhani! TUOMAS. Juhani! 06176
Bottom
06177
Top
SIMEONI: Hajoohan jo pirttikin, te pedot ja perkeleet! SIMEONI. Disfalas ja jam eĉ la domo, vi rabobestoj kaj diabloj! 06177
Bottom
06178
Top
JUHANI: »Votti, poika, sanoi Ryssä!» No miksi makaat siinä, ja killistelet ylös kattoon? JUHANI. »Vot», knabo, diris la ruso! Nu, kial vi kuŝas tie kaj okulumas supren al la plafono? 06178
Bottom
06179
Top
TIMO: Sinä voitat minun nyt, mutta annappas ajan vähän muokata vielä: sinä vanhenet ja kasvat pikkuiseksi, mutta minä vartun ja voimistun. TIMO. Vi venkis min nun, sed lasu la tempon prepari iom ankoraŭ: vi maljuniĝos kaj fariĝos malgranda, sed mi kreskos kaj fariĝos pli forta. 06179
Bottom
06180
Top
JUHANI: Kerran ransistuu ja loppuu tämä maailmakin, saati syntinen ihmis-parka. Aika tasii meitä kaikkia, veljeni. Mutta nouse ylös ja kulauta naamaas siemaus olutta ja tunnusta että on sinussa pari luotia vähemmin voimaa kuin minussa. JUHANI. lam kadukiĝos kaj finiĝos eĉ la mondo, kial ne pekema homo mizera. La tempo eluzas nin ĉiujn, mia frato. Sed leviĝu kaj verŝu en vian vizaĝon plengorĝon da biero kaj konfesu, ke estas en vi du tri funtoj malpii da forto ol en mi. 06180
Bottom
06181
Top
TIMO: Se nähtiin. Tuossahan makasin rähmäkkäänä allas ja sinä päälläni kuin röyheä karhu. TIMO. Tion oni vidis. Tic mi kuŝis senforta sub vi, kaj vi super mi kiel krudhara urso. 06181
Bottom
06182
Top
JUHANI: »Saappas tästä, Saparamatti, Kiikka-Heikin kannusta!»--Olen siis Jukolan laumassa toinen mies mitä voimaan kosee. Lauri ja Eero ovat tosin koettamatta vielä, mutta he tietäkööt että mesiäisiä he kuultelisivat koetuksessa; ja Simeoni on itsensä tunnustanut heikommaksi minua. Mutta pikkusormen mies ei ole Jukolan veljeksistä yksikään, sen takaan minä. Tulkoon tänne vaikka viisikymmentä Toukolaista, nyrkki vasten nyrkkiä. Viisi tynnöriähän minä niskallani kannan, ja Tuomas vähän enemmin; viisi tynnyriä, kun toinen vaan painon selkääni pinoo. JUHANI. «Prenu el ĉi tiu, vi Saparamatti, el la kruĉo de Kiikka-Heikki!» — Mi estas do !a dua viro en la anaro de Jukola koncerne la forton. Lauri kaj Eero estas ankoraŭ neprovitaj, sed ili sciu, ke ili aŭskultadus burdojn ĉe la provo; kaj Simeoni konfesis, ke li estas malpli forta ol mi. Sed etfingra viro estas neniu el la fratoj de Jukola, tion mi garantias. Venu ĉi tien eĉ kvindeko da Toukolanoj, pugnon kontraŭ pugno. Kvin barelojn da greno mi ja portas sur mia nuko, kaj Tuomas iom plij kvin barelojn, se iu staplas la ŝarĝon sur mian dorson. 06182
Bottom
06183
Top
TUOMAS: Mutta mielisinpä nähdä Laurin ja Eeron lyövän painia oikein tiukasti. TUOMAS. Sed al mi plaĉus vidi, se Lauri kaj Eero inter-luktus tute serioze. 06183
Bottom
06184
Top
AAPO: Totisesti jotain nähtävää. Toinen vakava ja tyyni kuin talven suoja, toinen pikkuinen kuin keri, mutta niinkuin leimaus vilkas ja terävä. Päin tuuleen, ja siinäpä ottelevat kärppä ja koiras-jänis. En vertaa sinua jänikseen arkuudesta, siihen ei ole syytä, en liikuntoskaan tähden, sillä Lauri astelee kuin seppä Könnin kuokkamies,--jonka jalkoja ja kuokkaa käytteli sukkela kellovärkki mahassa--mutta näyttäispä mielestäni ottelo kuin kärpän ja uhkean koiras-jäniksen paini. AAPO. Vere io vidinda. Unu serioza kaj kvieta kiel vintra degelvetero, Ia alia eta kiel pigmeo, sed vigla kaj akra kiel fulmo. Interataku, kaj jen luktas ermeno kaj virleporo. Mi ne komparas vin kun leporo pro malkuraĝo, al tio ne estas kaŭzo, ankaŭ ne pro via moviĝemo, ĉar Lauri paŝas kiel la pioĉisto de la forĝisto Konni — pioĉisto, kies piedojn kaj pioĉon movis lerta horloĝa aparato en ĝia ventro — sed ŝajnas, laŭ mia opinio, la batalo estus lukto inter ermeno kaj granda virleporo. 06184
Bottom
06185
Top
JUHANI: Yksi rinnustus, pojat, yksi rinnustus tai ristipaini! JUHANI. Unu brustlukton, knaboj, unu brustlukton aŭ ĉirkaŭprenan lukton! 06185
Bottom
06186
Top
LAURI: Mitä tiimellyksestä Eeron kanssa? Hänestä et saa kunnon nappausta koskaan, vaan tuolla hän teiskaa haaroissa kuin kissa, kynsii ja likistelee toisen ohimia sen riivatun tavalla, että tuskin voit vetää hengen pihausta rintaas. Niinpä hän teki koska menneenä syksynä painiskelimme Aroniitulla. Ja kuka siinä voitti, kuka alle meni, sitä »ei ymmärtänyt Iivarikaan». Mitäs minä hänen kanssansa enään menisin? LAURI. Kio fariĝus el lukto kun Eero? Lin oni neniam povas vere kapti inter la manojn, sed tie li ruliĝas ĉe la piedoj kiel kato, ungogratas kaj premas la ingvenojn de la alia en tiel furioza maniero, ke li apenaŭ povas spirsorbi aereron en sian bruston. Tiel li agis, kiam ni Ia lastan aŭtunon luktadis sur la herbejo Aroniittu. Kaj kiu tie venkis, kiu restis sube, tion »ne komprenis eĉ livari». Kial mi plu luktu kun li? 06186
Bottom
06187
Top
EERO: En ollut vahvempi sinua hiuskarvankaan vertaa. Usko jos tahdot. EERO. Mi ne estis pli forta ol vi, ne eĉ mezuron de hareto. Kredu se vi volas. 06187
Bottom
06188
Top
LAURI: Sen uskon, koska tiedän sinun heikommaksi. LAURI. Tion mi kredas, ĉar mi scias, ke vi estas pli mal-forta. 06188
Bottom
06189
Top
JUHANI: Sen näyttäköön rehellinen paini. JUHANI. Tion pruvu honesta lukto. 06189
Bottom
06190
Top
LAURI: Mitäs minä hänen kanssansa enään menisin? LAURI. Kial mi luktu plu kun li? 06190
Bottom
06191
Top
SIMEONI: Pankaamme jo ma'ata, te villityt. SIMEONI. Ni jam kuŝiĝu, vi sovaĝuloj. 06191
Bottom
06192
Top
JUHANI: Öitä on monta, mutta joulu on vaan kerran vuodessa, ja sentähden iloitkaamme nyt. Iloitse, sinä jouluhuone, iloitse koko Israelin maa! Tänä yönä, tällä hetkellä on tapahtunut suuri ihme Babylonin kaupungissa. Iloitkaamme!--Mitä leikkiä löisimme? Syömmekö joulupaistia? pistämmekö sikaa, vai sohimmeko suutaria? JUHANI. Noktoj estas multaj, sed kristnasko nur unu fojon en la jaro, kaj tial ni ĝoju nun. ĉoju, vi kristnaska ĉambro, ĝoju la tuta lando de Izrael! Ci tiun nokton, en ĉi tiu momento okazis granda miraklo en la urbo Babilono. Ni ĝoju! — Kian ludon ni elektu? Cu ni manĝu kristnaskan rostaĵon? ĉu ni piku porkon aŭ ĉu ni puŝadu botiston? 06192
Bottom
06193
Top
SIMEONI: Kas niin! Tässäkö vielä uisakoittelisimme kuin vallattomat kakarat? Mene pois! SIMEONI. Jen! Cu ni ankoraŭ petoladu ĉi tie kvazaŭ sen-bridaj idaĉoj? Iru for! 06193
Bottom
06194
Top
JUHANI: Nuoren miehen naimattoman elämä on tanssia. Eikös niin, Timo? JUHANl. La vivo de juna fraŭlo estas dancado. Cu ne tiel, Timo? 06194
Bottom
06195
Top
TIMO: Hi, hi, hi! TIMO. Hi, hi, hi! 06195
Bottom
06196
Top
JUHANI: Eikös niin? JUHANI. Cu ne tiel? 06196
Bottom
06197
Top
TIMO: Kyllähän se semmoista on. TIMO. Jes, tia ĝi estas. 06197
Bottom
06198
Top
EERO: Juuri niin, »Jussi-kulta». EERO. ĉuste tiel, »Joĉjo-karulo». 06198
Bottom
06199
Top
JUHANI: Sanoi kettu jänikselle. Oikein! Tämä elämä käy laatuun; onhan se välimmiten lystiäkin ja nostelee hieman kantapäitä.--Tanssikaamme ryssää; siinä olen minä juuri mekkari. Katsokaas! JUHANI. Diris la vulpo al Ia leporo. Prave! Ci tiu vivo taŭgas, iam ĝi estas eĉ gaja kaj levas iom la kalkanojn. Ni dancu laŭ rusa maniero; en tio mi estas majstro. Vidu! 06199
Bottom
06200
Top
AAPO: La bière va te monter à la tête. AAPO. Cu nia biero eble donus kapturniĝon? 06200
Bottom
06201
Top
JUHANI: Verse-t’en trois pots dans le gosier, et tu sentiras peut-être du grabuge dans ta caboche. Chante donc quelque chose, Eero, pendant que je danse. Entonne un refrain. JUHANI. Verŝu en vian vizaĝon stofojn tri, jen, ĉu vi ne rimarkos ioman skuiĝon tie en la supra etaĝo? — Sed kantu, Eero, kiam Joĉjo-knabo dancas. Elbuŝigu! 06201
Bottom
06202
Top
EERO: De quel genre ? EERO. Kia speco estas dezirata? , 06202
Bottom
06203
Top
JUHANI: C’est égal, pourvu que ça fasse du bruit. Vas-y mon enfant, braille que toutes les poulies du plancher se gondolent. Chante, polisson, chante, pendant que je danse, que je bondis comme un bélier presque jusqu’au toit. Chante ! JUHANI. Kia ajn, ĝi nur sonegu kaj bruegu. Elbuŝigu, knabo, ekkriu tiel ke la traboj leviĝos! Kantu, vi filo de juna lutro, kantu ĉar mi dancas, saltadas kiel virŝafo, saltadas ĝis la plafono. Kantu! 06203
Bottom
06204
Top
EERO: Tu vas être servi. EERO. Mi volas peni. 06204
Bottom
06205
Top
Jour de plaisir et d’allégresse,
C’est le soir de Noël ;
La bière écume enchanteresse,
Dans le pot fraternel.
C’est le soir de Noël ;
Les tonneaux sont remplis,
C’est comme au paradis.

A la foire, quand vient le soir,
On boit, on rit, on fait la noce,
Pour le prix d’un beau taureau noir ;
On achète des dons de noce,
On achète, on achète,
Pour le prix d’un beau taureau noir,
On achète des dons de noce.

Jeannot idiot, Jeannot idiot.
»Gaje ĝoju ĉiuj ni,
estas kristnaskfesto;
De biero kruĉoj plenaj,
same la barelo.
Kruĉoj plenaj, kruĉoj plenaj,
same la barelo.

En foir’ de Anjanpelto
oni drinkis brandon.
Per la prezo de virbovo
ringon ni aĉetis,
oran ringon;
per la prezo de virbovo
ringon la fianĉan.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06205
Bottom
06224
Top
AAPO: Silence, Eero, ne l’irrite pas. AAPO. Silentu, Eero, kaj ne kolerigu lin. 06223
Bottom
06225
Top
JUHANI: Continue, je ne me fâcherai pas ; chante encore, que je ne danse pas sans musique. JUHANl. Kantu nurj mi ne koleriĝos; kantu nur, ke mi ne bezonu danci sen muziko. 06224
Bottom
06226
Top
EERO: EERO: 06225
Bottom
06227
Top
Jeannot idiot, Jeannot idiot,
Jeannot, Jeannet, fameux nigaud.
Lave l’étable des cochons.
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo ...
06226
Bottom
06232
Top
TIMO: Hihihi ! Quelles stupidités tu chantes ! TIMO. Hi, hi, hi! Ho kiajn malsaĝajojn vi kantas. 06231
Bottom
06233
Top
JUHANI. — Ça ne fait rien, je ne me fâcherai pas. Chante ! JUHANI. Kantu nur, kantu nur. Mi ne koleriĝos. 06232
Bottom
06234
Top
EERO: EERO. 06233
Bottom
06235
Top
Jeannot, Jeannet, fameux nigaud...
«Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
06234
Bottom
06238
Top
Je vais accompagner mes chants en claquant des doigts. Mi kantas kaj ankaŭ klaketas per miaj fingroj. 06237
Bottom
06239
Top
Lave l’étable des cochons
En se servant d’un gros torchon.
Jeannot idiot, Jeannot idiot.

»Iita meni rantaan,
Kirjoitteli santaan
Nimen kultansa,
Nimen kultansa».

»Kun mä kultani äänen kuulin,
Ensi kerran nähdessäin,
Niin taivaan iloss' olevain luulin,
Serafiimein seassa;
Niin taivaan iloss' olevain luulin,
Serafiimein seassa».

Jussi, pussi, Jukolan Jussi!

»Muistatkos, Maija,
Kun mansikka syötiin
Ja iloleikki lyötiin?
Fralla ralla laa!
Mansikka syötiin
Ja iloleikki lyötiin».
Fralla ralla laa!

Jussi, pussi, Jukolan Jussi!

»Älä, sinä Aato-parka
Jussia soimaa;
Sen sinä tiedät että
Jussill' on voimaa
Jussi istuu linnass',
Pukin lapa rinnass';
Kaikki me olemme
Yhdessä hinnass'».
Fralla ralla laa!

»Vilukselan Vitka
Ja Viuvalan Pispa,
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!
Ralla ralla laa!
Syvän-ojan Sonni
Ja Sylvinän Jalli!»
Ralla ralla laa!

»Voi minua, hurjaa poikaa,
Miks mä itsein laitoin!
Talo mull' on kotona,
Ja itse kannan rautoi,
Talo mull' on kotona,
Ja itse kannan rautoi».
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo.»

»Ida borden iris
Kaj sur sablon skribis
Nomon de karulo,
Nomon de karulo.»

»Car karulan mi voĉon aŭdis,
Ce renkonto unua,
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafojj
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafoj.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

«Manjo, memoru,
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala la!
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala Ia!»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

»Aato mizera, ne
Joĉjon riproĉu,-
Tamen vi scias, ke
Li estas forta.
Joĉjo en katenoj
Manĝas la kapron.
Ĉiuj ni estas nun
Interegalaj.»
Frala rala la!

«Viluksela Vitka
Kaj Viuvala Pispa
Syvänoja bovo
Kaj Sylvinä Jalli!
Rala rala la!
Syvan-oja bovo
Kaj Sylvina Jalli!»
Rala rala la!

»Ho mi senbridulo,
Kio mi fariĝis?
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem Iigita.
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem ligita.»
06238
Bottom
06294
Top
JUHANI: Noin vaan! Noin! Eihän tässä raudat paina. Laula päälle! JUHANI. Tiel nur! Tiel! Ci tie ja ne pezas Ia ĉenoj. Kantu nur! 06293
Bottom
06295
Top
EERO: EERO. 06294
Bottom
06296
Top
Jussi, pussi, Jukolan Jussi!
Jussi, Jassi, jauhokuono,
Porsaan pahnan pöllyttäjä,
Sikoläätin lämmittäjä!
Jussi, pussi, Jukolan Jussi!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06295
Bottom
06303
Top
N’en as-tu pas encore assez ? Cu ne jam sufiĉas? 06302
Bottom
06304
Top
JUHANI: Non ! Je veux danser comme à la noce de Karja-Matti. Encore, encore ! Les noces de Karja-Matti ! JUHANI. Pli! Oni dancas en edziĝofesto de Karja-Matti. Pli! Pli! — en edziĝofesto de Karja-Matti. 06303
Bottom
06305
Top
SIMEONI: Le coq lui-même a peur et proteste contre ce tapage impie. SIMEONI. Eĉ la koko jam kolere ekkrias pro tiu malpia bruado kaj krakado. 06304
Bottom
06306
Top
JUHANI: Ferme ton bec, vieux coq, et cesse tes cocoricos ! JUHANI. Fermu cian gorĝon, koko, kaj ne kriegu tie! 06305
Bottom
06307
Top
TUOMAS: Ça suffit, Juhani. TUOMAS. Estas jam sufiĉe da tio, Juhani. 06306
Bottom
06308
Top
AAPO: Cette danse de Turc te coupe la respiration, vieux fou ! AAPO. Prenas el vi la vivon tiu turka dancado. 06307
Bottom
06309
Top
JUHANI: C’est une danse russe; n’est-ce pas, Eero ? JUHANI. Ci tio estas laŭ rusa maniero. Cu ne, Eero? 06308
Bottom
06310
Top
EERO: C’est une jeannotte. EERO. Ci tio estas laŭ joĉja maniero. 06309
Bottom
06311
Top
JUHANI: Olkoon niin, ja olkoon sitten menneeksi jussintanssia pari kymmentä loiskausta kerran vielä. JUHANI. Estu tiel, kaj estu ankoraŭ unu fojon dudeko da saltoj laŭ joĉja maniero. 06310
Bottom
06312
Top
SIMEONI: Sinä hurja mies! SIMEONI. Vi sovaĝa viro! 06311
Bottom
06313
Top
TIMO: Kas noin, kas noin! Hi, hi, hi! No vie sinun riivattu! TIMO. Jcn kiel, jen kiei! Hi, hi, hi! Nu, prenu vin diablo! 06312
Bottom
06314
Top
JUHANI: Pois tieltä! Muutoin sotken sinun liiskaksi kuin kasakan-hevonen juopuneen markkinapokon. Hih! JUHANI. Flanken! En alia okazo mi piedpremos vin koto kicl kozaka ĉevalo ebrian foirvagulon. Hih! 06313
Bottom
06315
Top
AAPO: Onpa nahkahihnansa löylyssä tuolla takana. Pompahteleepa se; pompahtelee ylös, pompahtelee alas, piesten vuoroon hänen selkäänsä ja pakaroitansa. O sinä! AAPO. Lia zonrimeno estas en ŝvitbano tie malantaŭe. Ci vere saltadas; ĝi saltadas supren, malsupren batante jen Iian dorson jen Iiajn sidvangojn. Ho, vi! 06314
Bottom
06316
Top
JUHANI: Trallalala ! Quelle rigolade! Héhé! Pour la deuxième fois de ma vie, j’ai dansé tout mon saoul. La première fois de ma vie, c’est arrivé à la noce de Karja-Malti, où le beau sexe n’était représenté que par trois vieilles, et il y avait un vrai troupeau d’hommes. Mais quand Matti nous eut fabriqué quelques pots de punch amer au café, il fallut bien se mettre à battre le plancher, entre hommes; et le sol maudit gémissait sous nos pieds. Les pauvres vieilles furent bien aises quand elles purent échapper à ce boucan. — Mais à présent, déshabil-lons-nous et grimpons dans la soupente. On ne va pas encore roupiller ; installons-nous près du baquet de bière bruissante, à la lueur de la torche résineuse, et racontons-nous des légendes et des histoires drôles dans notre chaude soupente. JUHANI. Lala, la la! Tio estas vera tumulto. Hehe! — Duan fojon en mia vivo mi dancis. La unua fojo okazis en Ia cdziĝofesto de Karja-Matti, kie ne estis virinoj pli ol tri mal-junaj inaĉoj, sed amaso da viroj. Sed jen, kiam Matti preparis por ni du tasojn da forta kafopunĉo, tiam estis nenio alia farebla ol komenci batadi Ia planktrabojn, ni uloj unu kun alia, kaj ĝemis sub ni la peka tero. La maljunulinoj dankis, ke ili ne bezonis partopreni en la »bakado», ni ja estus dancigintaj ilin |c ĉifonaĵoj. Ho, diablo prenu tamen! — Sed nun for Ia vestojn de sur ni ĝis ĉemizo, kaj supren sur la bretegon. Ni ja tamen ne ckdormos tuj, sed ĉe ŝaŭmanta biertincto kaj dum la rezina torĉosplito flamas, ni rakontos gajajn fabelojn kaj rakontojn tic en la varmo de la bretego. 06315
Bottom
06317
Top
Ils se dévêtirent, remplirent encore une fois le baquet de cervoise et montèrent ensemble dans la soupente. Vêtus de leur courte chemise, ils s’assirent sur la paille dans la bonne chaleur. Le baquet écumant circulait assidûment de l’un à l’autre, et la latte de pin fixée dans une fente de la paroi répandait une lumière dorée. Mais une idée jaillit dans la tête de Juhani et de sa bouche coulèrent des paroles qui furent la cause d’un grand malheur. Ili senvestigis sin, plenigis la tineton per biero ankoraŭ unu fojon kaj iris ĉiuj sur la bretegon. Tie ili, en nuraj ĉemizoj, sidis sur pajlo en ŝvitiga varmo. Diligente ĉirkaŭiris de viro al viro la ŝaŭmanta tineto, kaj en fendo inter murtraboj lumis la ora flamo de pina torĉosplito. Sed en la kapo de Juhani ekaperis penso kaj el lia buŝo eliris diro, kies sekvo estis fine sortobato. 06316
Bottom
06318
Top
JUHANI: On se rôtit ici comme des saucissons sur la paille du fourneau, et les pierres brûlantes du foyer nous donnent leur chaleur'. Eero verse un pot de bière sur le poêle, pour qu’on sache le goût de la vapeur du jus de l’orge. JUHANI. Ci tie ni vere nin rostas kvazaŭ ni estus kolbasoj sur forna pajlo kaj varmon donas al ni la varmegaj ŝtonoj de la fajrujo. Eero, verŝu kruĉon da biero sur la fornon, tiam ni scios, kiel gustas ŝvitvaporo el hordea fluidafo. 06317
Bottom
06319
Top
TUOMAS: C’est une idée stupide. TUOMAS. Kia freneza ekpenso estas tio? 06318
Bottom
06320
Top
JUHANI: Une idée splendide. Verse ! JUHANI. Eleganta ekpenso. Verŝu. 06319
Bottom
06321
Top
EERO: Je dois obéir à mon chef. EERO. Mi volas obei mian estron. 06320
Bottom
06322
Top
JUHANI: Deux ou trois pots de bière sur le fourneau I JUHANI. Du kruĉojn da biero sur la fajrujajn ŝtonojn! 06321
Bottom
06323
Top
TUOMAS: Pas une goutte ! Si j’entends le moindre sifflement, gare à celui qui l’aura causé. TUOMAS. Ne eĉ guton! Se mi aŭdos eĉ mallaŭtan sibleton, malfeliĉa li, kiu ĝin kaŭzis. 06322
Bottom
06324
Top
AAPO: Ne gaspillons pas celte excellente boisson. AAPO. Ni ne malŝparu bonan trinkaĵon. 06323
Bottom
06325
Top
TIMO: On n’a pas les moyens de s’offrir des bains de vapeur de bière ! Ah ! mais pas du tout I TIMO. Ni ja ne havas rimedojn por vivi en biera ŝvitbano, neniel, neniel. 06324
Bottom
06326
Top
JUHANI: Lystipä olis tuota maistaa. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. 06325
Bottom
06327
Top
TUOMAS: Minä kiellän sen lujasti. TUOMAS. Mi tion malpermesas firme. 06326
Bottom
06328
Top
JUHANI: Lystipä olis tuota maistaa.--Voitto äsköisessä painissa on aika lailla kohottanut Tuomaan niskapyrstöjä, ja luuleepa hän nyt hallitsevansa tässä huoneessa mielensä mukaan. Muistappas kuitenkin, että karvas sappi, koska se oikein paisuu, antaa pojallensa tappeluksessa seitsemän miehen voiman. Kuinka hyväänsä, mutta minun silmäni eivät vielä suinkaan mieli vartioita sinua. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. — La ĵusa venko en lukto forte altigis Ia nukharegojn de Tuomas, kaj Ii kredas, ke li regas en ĉi tiu ĉambro laŭ sia bontrovo. Sed memoru tamen, ke amara galo, kiam ĝi vere ŝvelas, donas al sia knabo en interbatiĝo forton de sep viroj. Tute egale, sed miaj okuloj ankoraŭ ne volas serĉi viajn ordonojn. 06327
Bottom
06329
Top
SIMEONI: Painin hedelmiä, painin hedelmiä kaikki! SIMEONI. Fruktoj de lukto, fruktoj de lukto ĉio! 06328
Bottom
06330
Top
JUHANI: Ce serait pourtant drôle d’essayer. Vas-y, Eero, que ça retentisse. Je réponds de tout et te défendrai. JUHANI. Nun lasu plaŭdi, Eero. Mi prirespondas la aferon kaj defendos la viron. 06329
Bottom
06331
Top
EERO: C’est l’ordre du chef et je dois obéir, sinon, la nuit même de Noël, on me fourrera dans la main le passeport du lièvre. EERO. Tio estas ordono de !a estro, kaj mi devas obei; en alia okazo estos lepora pasporto en mia mano en la krist-naska nokto. 06330
Bottom
06332
Top
Alors Eero, serrant les dents et pinçant les lèvres en un sourire rusé, exécuta promptement la volonté de Juhani, et bientôt on entendit une forte détonation sur le fourneau et de tout de suite après une violente ébullition. Tuomas, furieux, se leva et fondit comme un aigle sur Eero, mais Juhani se hâta à la rescousse de son cadet. Ce fut le signal d’une mêlée générale, au cours de laquelle la torche brûlante fut projetée sur le plancher où elle mit aussitôt le feu à la paille sans que les frères l’observassent. Comme un rond sur la surface de l’eau se propage également et rapidement de tous les cotés, ainsi le brillant cercle de feu se répandit sur le plancher. La flamme vive montait toujours plus haut; elle léchait déjà le fond de la soupente, quand enfin les habitants de la cabane remarquèrent le danger. Mais ils l’aperçurent trop tard pour réussir à sauver autre chose que leurs vies et celles des bêtes qui logeaient avec eux. Les flammes ondoyaient déjà de toutes parts, et la confusion, la détresse étaient grandes. — Ils se ruèrent tous vers la porte qu’ils ouvrirent, et hommes, chiens, chat et coq se précipitèrent dehors presque fous ensemble avec un vacarme affreux. Il semblait que la maison les eût vomis avec la fumée sur le sol couvert de neige, où ils se tenaient, toussant à qui mieux mieux. Lauri sortit le dernier, tirant par la bride Valko qui sans cela serait devenu la proie du feu. Des flammes violentes sortaient déjà par les petites lucarnes et se faisaient jour par la porte et par le toit. La massive cabane d’Impivaara se tordait dans l’incendie, et sur le sol neigeux hommes et bêtes restaient sans abri ; la hutte de charbonnier, leur premier logis en ce lieu, était déjà délabrée jusqu’aux fondements, et le grenier à vivres était aussi peu hermétique qu’un nid de pie. Les frères grelottaient sur place, et leur seule protection contre le froid et le vent était une courte chemise de toile. Ils n’avaient pas même eu le temps de soustraire à la fureur du feu des casquettes pour se couvrir la tête ni des pantoufles d’écorce pour leurs pieds. De tout le mobilier de la maison, il ne leur restait plus que les fusils et les havresacs qu’ils avaient mis dans le grenier avant de prendre le bain. — Les frères piétinaient dans la neige, le dos tourné vers l’incendie bruyant, levant pour le réchauffer tantôt le pied droit, tantôt le gauche, et leurs jambes, exposées à la neige et au feu, rougissaient comme les pattes palmées des oies. Tiam Eero, grincigante la dentojn kaj metante siajn lipojn en petolan rideton, plenumis rapide la volon de Juhani, kaj baldaŭ aŭdiĝis sur la fajrujo plaŭdo kaj tuj poste forta siblego. En la sama momento Tuomas ekstariĝis koiere kaj kuris kiel aglo al Eero, sed ankaŭ Juhani rapidis por defendi sian plej junan fraton. De tio naskiĝis nun ĝenerala tumuito, dum kiu la brulanta torĉosplito falis de la bretego malsupren sur la plankon. Tie ĝi baldaŭ, ne rimarkite de la fratoj, ekbruligis viglan fajron en Ia pajlo. Kiel ringondo sur akvo etendiĝas rapide en ĉiuj direktoj, same la brilanta rondo de la fajro pli kaj pli grandiĝis sur la planko. Ĝi suprenleviĝis kaj jam tuŝis la plankon de la bretego, antaŭ ol la loĝantoj de la ĉambro ekvidis la danĝeron sub si. Sed tro malfrue ili ĝin ekvidis por havi tempon savi ion krom sian vivon kaj tiun de la bestoj, kiuj estis en la domo. Vaste jam ondadis la flamoj kaj granda estis la danĝero kaj la tumulto. Ili ĉiuj rapidis al la pordo, ĉe kies malfermiĝo Ia viroj, hundoj, kato kaj la koko kun terura bruego kuris eksteren, ĉiuj preskaŭ samtempe. ŝajnis, kvazaŭ la domo ilin elvomus el sia fumanta faŭko sur Ia neĝokovritan teron, kie ili nun staris, tusante konkure. Sed kiel la lasta elvenis Lauri kondukante per kolbrido Blankon, kiu verŝajne en alia okazo estus restinta viktimo de la brulo. Eksteren elŝoviĝis jam la perfortema fajro tra la malgrandaj truoj de la fenestroj, fine tra la pordo kaj la tegmento. En la ĉirkaŭ-preno de flamoj flagris nun la solida domo de Impivaara. Sed sur la neĝokovrita tero staris la senŝirma anaro de la domo; la karbista kabano, ilia unua rifuĝejo ĉi tie, estis plene detruita kaj la provizejo estis konstruita maldensa kiel pignesto. Tie staris la fratoj, kaj ilia sola ŝirmo kontraŭ vento estis ilia krud-lina, mallonga ĉemizo. Nek la ĉapojn por kovri sian kapon nek la betulŝelajn ŝuojn ili havis tempon savi el la fajro. E1 la antaŭaj aĵoj de la domo postrestis nur la pafiloj kaj la betulŝelaj tomistroj, kiuj estis portitaj en la provizejon antaŭ la ŝvitbano. — Sed en la neĝo staris la fratoj, ĉiuj kun la dorsoj turnitaj al la zumeganta brulo, levante kaj varmigante jen la dekstran jen Ia maldekstran piedon; kaj ruĝe brilis tiuj piedoj pro neĝo kaj varmo, ruĝe brilis kiel la naĝmembranoj de anseroj. 06331
Bottom
06333
Top
Ils jouissaient du dernier bienfait que leur rendait encore leur cabane, de la chaleur du feu ; le brasier était énorme et les flammes montaient puissamment dans l’air ; la lueur flamboyante s’étendait au loin, les sapins barbus sur les épaules du mont souriaient doucement comme dans la rougeur de l’aurore. Le tas de souches résineuses lançait vers les nuages une fumée épaisse, noire comme la poix, qui tourbillonnait en roulant sous la voûte du ciel. Une vive lumière éclairait la prairie et ses environs, un jour rougeâtre brillait au oœur de la nuit hivernale, et les oiseaux surpris par ce spectacle étrange regardaient fixement du haut des branches chargées de neige, tandis que la solide cabane d’Impivaara disparaissait en braises et en cendres. Or les frères se grattant la tête de colère et de désespoir, se tenaient tous le dos tourné vers le feu et exposaient alternativement la plante de leurs pieds aux flammes réchauffantes. Mais peu à peu le bûcher s’affaissa et finit par s’écrouler en tisons ; l’air nocturne fut sillonné de milliers d’étincelles pétillantes. Les frères remarquèrent alors avec terreur que le ciel s’éclaircissait et que le vent sautait du sud au nord : le froid allait succéder au dégel. Ili ĝuis Ia lastan bonaĵon, kiun ilia domo al ili ankoraŭ donis, ĝuis la fajran varmon; kaj impona estis ilia fajro. Potence Icviĝis en alton la flamo, ĉic speguliĝis la rebrilo flagranta, kaj la barbaj piceoj sur la montdorso ridetis ĉarme kiel en aŭroro de sunleviĝo. El la amasoj de kenstumpoj leviĝis fumo, densa kaj fulge nigra, supren en la nubojn, kaj onde ĝi ruliĝissub la firmamento. Sed sur la deklivo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis lumo, regls ruĝeta tago en la koro de la vintra nokto, kaj mirante la fremdan lumon, la birdoj alrigardis fikse sur la neĝaj branĉoj de la arboj, dum la solide konstruita domo de Impivaara fariĝis karbo kaj cindro. Sed gratante siajn hararojn en kolero kaj malĝojo staris la fratoj tie ĉirkaŭe, staris ĉiuj kun la dorso kontraŭ la [ajro kaj levis laŭvice la piandojn de siaj piedoj al la varmiganta fajro. Tamen iom post iom malgrandiĝis Ia flamoj kaj disfal s ine je karbaĵo, kaj el miloj da disŝprucantaj fajreroj pien ĝis la nokta aero. Konsternitaj la fratoj rimarkis tiam, ke Ia ĉeo komencas sereniĝi kaj ke la vento turniĝis el sudo al nordo. La vetero komencis ŝanĝiĝi el degela stato en froston. 06332
Bottom
06334
Top
AAPO: On n’a échappé au feu que pour être victimes du froid. Voyez le ciel devient clair et une bise glaciale souffle déjà. Frères, nous sommes dans un péril épouvantable. AAPO. El fajro ni saviĝis, sed por esti viktimoj de frosto. Rigardu: la ĉielo sereniĝas kaj malvarme blovas jam el nordo. Fratoj, nia danĝero estas terura. 06333
Bottom
06335
Top
JUHANI: Enfer et damnation ! Qui est responsable de tout ça ? JUHANI. Malbeno kaj morto! Kiu kaŭzis ĉi tion? 06334
Bottom
06336
Top
TUOMAS: Qui ? C’est toi, canaille, qui as le toupet de le demander ? Tu mériterais que je te mette à rôtir dans ces braises brûlantes. TUOMAS. Kiu! Vi, nutraĵo de fajro, ĉu vi ankoraŭ deman-das? Se mi nun agus juste, mi vin puŝus tien por rostiĝi en ardanta cindro. 06335
Bottom
06337
Top
JUHANI: Ei koskaan tee sitä yksi Tuomas, ei koskaan. Mutta kirottu olkoon se mies, joka saattoi matkaan tämän helvetin yön! JUHANI. Neniam tion farus unu Tuomas, neniam. Sed malbenita estu tiu viro, kiu kaŭzis ĉi tiun inferan nokton! 06336
Bottom
06338
Top
TUOMAS: Hän itseänsä kiroo. TUOMAS. Li malbenas sin mem. 06337
Bottom
06339
Top
JUHANI: Kirottu olkoon se mies, nimittäin Tuomas Jukola. JUHANI. Malbenita estu tiu viro, nome Tuomas Jukola. 06338
Bottom
06340
Top
TUOMAS: Sanos se toinen kerta. TUOMAS. Diru tion duan fojon. 06339
Bottom
06341
Top
JUHANI: Tuomas Juhanin poika Jukola on kaiken tämän syy. JUHANI. Tuomas filo de Juhani Jukola estas kulpa pri ĉi ĉio. 06340
Bottom
06342
Top
AAPO: Tuomas! AAPO. Tuomas! 06341
Bottom
06343
Top
SIMEONI: Juhani! SIMEONI. Juhani! 06342
Bottom
06344
Top
LAURI: Hiljaa! LAURI. Kviete! 06343
Bottom
06345
Top
TIMO: Vous n’allez pas vous battre à présent, non, pas de ça, gredins que vous êtes! Oui, oui, il s’agit d’être sages et de se réchauffer fraternellement, TIMO. Nun vi ne povas kunpuŝiĝi, vi ne povas, vi sentaŭ-guloj. Jes, jes, ni kondutu nur dece kaj varmigu nin frate. 06344
Bottom
06346
Top
SIMEONI: Impies ! SIMEONI. Vi malpiuloj! 06345
Bottom
06347
Top
AAPO: Viha ja riita pois, koska uhkaa meitä surkein kuolema. AAPO. Malamon kaj malpacon for, kiam nin minacas la plej mizcra morto. 06346
Bottom
06348
Top
TUOMAS: Kuka on syypää, kuka on syypää? TUOMAS. Kiu estas kulpa, kiu estas kulpa? 06347
Bottom
06349
Top
JUHANI: Viaton olen minä. JUHANI. Senkulpa cstas mi. 06348
Bottom
06350
Top
TUOMAS: Viaton! Kirkas tuli! minä syön sinun elävältä! TUOMAS. Senkulpa! Brila fajro! Mi manĝos vin vivanta! 06349
Bottom
06351
Top
AAPO: Siivosti, siivosti! AAPO. Dece, dece! 06350
Bottom
06352
Top
SIMEONI: Jumalan tähden siivosti! SIMEONI. Pro Dio, dcce! 06351
Bottom
06353
Top
AAPO: Plus de colère et de dispute, quand un trépas lamentable nous menace. Notre maison est en cendres et nous sommes presque nus dans la neige. A quoi me sert ce bout de chemise de chanvre ? Heureusement pourtant que nos fusils et nos munitions sont restés dans le grenier ; on va avoir grand besoin de ces armes à présent. On entend hurler les loups de Teerimäki. AAPO. Senkulpa aŭ kulpa, tio restu nesolvita nun, ĉar forrapido estas nia sola savo. Nia domo estas cindro, kaj preskaŭ nudaj ni staras sur neĝokrusto. Kian valoron mi donas al ĉi tiu krudlina ĉemizoĉifonaĵo? Bone por ni, ke restis al ni la pafiloj kaj la municio tie en la provizejo; ĉar armilojn ni bezonas nun. De Tetromonto aŭdiĝas hurlado de lupoj. 06352
Bottom
06354
Top
TUOMAS: Que va-t-on donc faire ? TUOMAS. Kion ni do faru? 06353
Bottom
06355
Top
AAPO: Je ne vois pas d’autre moyen que de nous sauver vers Jukola, de nous hâter pour échapper à la mort livide. Deux d’entre nous pourront monter sur Valko et les autres suivront en courant. Faisons ainsi, à tour de rôle, nous courrons et irons à cheval. Grâce à Valko, on évitera d’avoir à brasser la neige pendant tout le voyage, et avec l’aide de Dieu, on pourra peut-être en réchapper encore. AAPO. Mi ne scias alian rimedon ol rapidi al Jukola, rapidi pro la pala morto. Du ĉiam rajdu sur Blanko kaj la aliaj sekvu ilin kurante. Tiel okazu: alternc kurante, alternc rajdante. Pcr helpo de nia ĉevalo ni ne bezonos pistadi la neĝokruston per niaj piedoj la tutan vojon, kaj per helpo de Dio ni eblc saviĝos ankoraŭ. 06354
Bottom
06356
Top
JUHANI: Mais nos pieds seront comme des navets cuits avant qu’on soit installé dans la chambre de Jukola devant un brasier de bonnes bûches. JUHANI. Sed certc estos niaj piedoj kvazaŭ molaj rapoj, antaŭ ol ni staros en la ĉambrego de Jukola, ĉe varmo de ŝtipofajro. 06355
Bottom
06357
Top
SIMEONI: C’est pourtant notre seule chance. Dé-pêchons-nous donc, le vent fraîchit déjà et la voûte du ciel se découvre. Dépêchons-nous ! SIMEONI. En tio estas tamen nia sola espero. Kaj tial ni rapidu. La vento jam plifortiĝas kaj la ĉiela volbo nudiĝas. Ni rapidu! 06356
Bottom
06358
Top
EERO: Surmamme on tullut! EERO. Nia morto venis! 06357
Bottom
06359
Top
JUHANI: Siinä on Jukolan seitsemän poikaa! JUHANI. Jen la sorto de la sep filoj de Jukola! 06358
Bottom
06360
Top
SIMEONI: Hätämme on hirmuinen, mutta voimallinen korkeuden Herra. Rientäkäämme! SIMEONI. Nia danĝero estas tcrura, sed forta estas la Sin-joro en la alto. Ni rapidu! 06359
Bottom
06361
Top
TUOMAS: Ulos aitasta pyssyt ja kontit! TUOMAS. El la provizejo Ia pafilojn kaj ia tornistrojn! 06360
Bottom
06362
Top
JUHANI: Kauhistava yö! Täältä uhkaa meitä paukkuva pakkanen, tuolta nälkäiset, ulvovat sudet. JUHANI. Terura nokto! Ci tic nin minacas krcviga mal-varmo, tic malsataj, hurlantaj lupoj. 06361
Bottom
06363
Top
TIMO: Vaarassa olemme sekä Valko että me itse. TIMO. En danĝcro ni estas kaj Blanko kaj ni mem. 06362
Bottom
06364
Top
JUHANI: Me itse vielä suuremmassa. Paljas mies, niin olen kuullut, on talvella sudelle kovin mieluisa paisti. JUHANI. Ni mem en ankoraŭ pli granda. Nuda homo, tiel mi aŭdis, estas al lupo favorata rostaĵo en vintro. 06363
Bottom
06365
Top
TIMO: Ja mies ja sika, niin olen kuullut, maistuvat yhtä, ja se tiedetään, että sika on talvella Häntä-Heikin haluruoka. Tuima on edessämme pykälä ja puntti; sitä ei taida kieltää. TIMO. Kaj viro kaj porko, tiel ni aŭdis, gustas egale, kaj tion oni scias, ke porko estas en vintro preferata manĝajo de Vosto-Henriko. Severaj estas antaŭ ni la paragrafo kaj la ordono, tion oni ne povas nei. 06364
Bottom
06366
Top
JUHANI: Mitä teemme? JUHANI. Kion ni faros? 06365
Bottom
06367
Top
AAPO: Jukolaan kuin noidannuolet halki yön, ennen kuin pakkanen tulistuu ja löylyttää veremme jäätymään polttavalla kylmyydellä. Päin Jukolaan yli kiljuvan Teerimäen! Susia vastaan on meillä aseet, mutta ei hyydepartaista kuningas Pakkasta vastaan. AAPO. Al Jukola kvazaŭ sorĉistaj sagoj tra la nokto, antaŭ ol Ia frosto pliardiĝos kaj glaciigos nian sangon per brulanta malvarmego. En direkto al Jukola trans la kriegantan Tetro-monton! Kontraŭ lupoj ni havas armilojn, sed ne kontraŭ la glacibarba reĝo Frosto. 06366
Bottom
06368
Top
TUOMAS: Voici les fusils et les acs. Fusil à l’épaule et sac au dos, chacun ! Deux vont monter sur Valko, nous autres trotterons derrière autant qu’on pourra. Mais hâtons-nous, hâtons-nous pour le salut de nos âmes immortelles ! TUOMAS. Jen la pafiloj kaj la tornistroj. Nun la pafilon sur la ŝultron kaj la tornistron sur la dorson, ĉiu viro. Kaj du komencu rajdi, ni aliaj postkuros plenforte. Sed ni rapidu, ni rapidu pro niaj senmortaj animoj! 06367
Bottom
06369
Top
JUHANI: Le nord s’éclaircit et les étoiles scintillent. Hi ! Hou ! Hâtons-nous ! JUHANI. La nordo sereniĝas kaj la steloj brilas! Hi, ha! Sed ni rapidu! 06368
Bottom
06370
Top
AAPO: On reviendra demain chercher les provisions et les outils que l’incendie a épargnés ; on prendra aussi demain le chat et le coq. Ils supporteront bien cette nuit auprès des décombres chauds. Mais Killi et Kiiski nous accompagneront fidèlement dans cette course. — Où sont-ils ? AAPO. Morgaŭ ni forprenos de ĉi tie Ia aĵojn kaj ilojn, kiujn postlasis al ni la fajro; morgaŭ ni venos kaj forportos ankaŭ la katon kaj la kokon. Ci tiun nokton ili elportos mal-varmon ĉi tie ĉe la ardaĵo. Sed Killi kaj Kiiski iru kun ni kiel fidelaj kunuloj. — Kie ili estas? 06369
Bottom
06371
Top
TUOMAS: Je ne les vois pas. — Silence, écoutez ! TUOMAS. Ili ne estas videblaj. — Silente! ni aŭskultu. 06370
Bottom
06372
Top
EERO: Ils ont filé. On les entend aboyer au loin derrière la montagne. EERO. Malproksime de ĉi tie ili jam kuras. Tie ja estas aŭdebla ilia bojado, post la monto. 06371
Bottom
06373
Top
TUOMAS: Ils poursuivent un lynx qui a probablement passé près de notre cabane, leur laissant sa trace. Mais qu’ils le traquent tant qu’ils veulent : il nous faut les oublier pour le moment et nous lancer dans notre pénible fuite. TUOMAS. Linkon ili pelas, kaj verŝajne tiu linko preter-pasis nian domon, postlasante siajn spurojn al Ia hundoj. Sed ili pelu laŭ sia volo; nun ni devas forgesi ilin kaj rapidigi nian severan ekveturon. 06372
Bottom
06374
Top
JUHANI: Olkoon menneeksi! Sillä elämä ja kuolema ovat iskeneet toinen toisensa kamaraan kuin kaksi koiraskarhua. JUHANI. Estu tiel! Ĉar la vivo kaj Ia morto alkroĉiĝis unu al la alia kiel du virursoj. 06373
Bottom
06375
Top
AAPO: Nyt liikkeille kaikki voimat! AAPO. Nun elpremu el vi ĉiujn fortojn! 06374
Bottom
06376
Top
JUHANI: Sielumme ja ruumiimme kaikki voimat aina ytimeen asti! JUHANI. La fortojn de niaj animo kaj korpo ĝis osto-cerbo! 06375
Bottom
06377
Top
TUOMAS: Muistain että uhkaa meitä surkein kuolema. TUOMAS. Memorante ke nin minacas la plej mizera morto. 06376
Bottom
06378
Top
JUHANI: Kahtialta uhkaa meitä musta kuolema. Hii, haa! nyt nokka jäässä taikka suolet maassa, ellei seiso poika hetken päästä liukkailla oljilla valkean valossa. Yksi näistä kolmesta on tapahtuva tunnin päästä. Mutta eihän auta huikailemaan tässä, ei ensinkään, vaan purren hammasta nyt halkaisen vaikka jäävuoret, peninkulmien paksut. JUHANI. EI du flankoj nin minacas la nigra morto. Hi, ha! nun la nazo en glacio aŭ la intestoj sur la tero, se ne staros tiu knabo post ioma tempo sur glata pajlo en lumo de fajro. Unu el ĉi tiuj tri plenumiĝos post unu horo. Sed ne helpas ĉi tie hezitado, tute ne, sed kunpremante la dentojn mi nun fendus eĉ glacimontojn, mejlojn dikajn. 06377
Bottom
06379
Top
SIMEONI: Koettakaamme Herran nimessä ja avulla. SIMEONI. Ni penu en la nomo de la Sinjoro kaj per lia helpo. 06378
Bottom
06380
Top
JUHANI: Hänen avullansa. Mitähän voi täällä omasta voimastansa vaimosta syntynyt mies? Mutta olkaamme hyvässä turvassa. JUHANI. Per lia helpo. Kion povas ĉi tie per sia propra forto homo naskita de virino? Sed ni kuraĝu. 06379
Bottom
06381
Top
EERO: Lähtekäämme ilman yhtään siekailusta enään! EERO. Ni ekiru sen ia hezito plu! 06380
Bottom
06382
Top
JUHANI: Ja ilman yhtään pelkoa! Mennään nyt! JUHANI. Kaj sen ia timo! Ni ekiru nun! 06381
Bottom
06383
Top
TUOMAS: Kaikki valmiit siis. Astukaatpas selkään, Eero ja Simeoni, ja lähtekäät ratsastamaan kohden Jukolaa, mutta niin, että pysymme aina lähellä konimme hokkeja me, jotka vilkaisemme jalkasin jäljessänne lumessa. TUOMAS. Ciuj estas do pretaj. Eero kaj Simeoni, sidiĝu sur la dorson kaj ekrajdu en direkto al Jukola, sed tiel ke ni restos proksime ĉe la hufoj de nia ĉevalaĉo, ni, kiuj rapidas piede post vi en la neĝo. 06382
Bottom
06384
Top
Ils commencèrent alors leur voyage, nus, vêtus seulement d’une grossière chemise, et portant chacun son sac sur le dos et son fusil à l’épaule ou à la main. Ils entreprirent leur course nocturne dans la neige, fuyant devant le froid qui fondait sur eux des marécages du Nord. Mais il ne leur montrait pourtant pas sa face la plus terrible ; la température n’était pas des plus rigoureuses en ce moment. La face du çiel se rassérénait bien parfois, mais des nuages mobiles la voilaient de nouveau, et la bise soufflait modérément. Les frères étaient certes entraînés au froid, leur peau s’était endurcie dans plus d’un gel à pierre fendre, et jadis, enfants turbulents, ils avaient souvent pataugé pieds nus de longues heures dans les amas de neige. Mais cette course d’Impivaara à Jukola se présentait quand même à eux sous un aspect terrible, affreusement terrible. Ils avançaient précipitamment, l’effroi au oœur; Valko les précédait, portant Èero et Simeoni, les autres couraient sur ses traces, en foulant la neige des forêts qui s’envolait bous leurs pas. Cependant, sur la prairie d’Impivaara, près des ruines fumantes, le chat et le coq contemplaient d’un air attristé le feu qui charbon-nait. Tiel ili ekiris: nudaj, vestitaj nur per krudlina ĉemizo kaj ĉiu portante sian tornistron sur Ia dorso kaj sian pafilon sur la ŝultro aQ en Ia mano. Tiel ili ekiris sur la vintran, noktan vojon, serĉante savon for de frosto, kiu sin ĵetis sur ilin el Ia marĉoj de Nordo. Sed ĝi tamen ne venis kun sia plej terura vizaĝo, ĉar la vetero ne fariĝis plej malmilda ĉi tiun fojon. Certe iam kaj tiam la frunto de la ĉielo malkovriĝis, sed vel-veturantaj nuboj ĝin ree kovris, kaj modere blovis el nordo. La fratoj estis ankaŭ konatuloj de la malvarmo, en multaj akraj frostoj ilia haŭto estis hardita, kaj antaŭe, kiel petolemaj knaboj, ofte ili pistadis neĝamasojn per nudaj piedoj, tutajn horojn. Sed terurega estis al ili tamen nun Ia ekskurso de Impivaara al Jukola. Ili kuris rapide antaŭen, kun teruro en la koro. Antaŭe, sur la dorso de Blanko, rajdis Eero kaj Si-meoni, la aliaj postsekvis kurante tute proksime, tretante la neĝon de la dezerto, kiu flugis ĉirkaŭen pro la kurado. Sed sur la deklivo de Impivaara ĉe la ardanta ŝtonfajrujo sidis la kato kaj la koko, malgaje rigardante la karbiĝantan fajron. 06383
Bottom
06385
Top
Les frères se hâtant vers le village, quittèrent le marais de Sompio et s’approchèrent de Teerimäki, d’où 011 entendait toujours l’affreux hurlement des loups. Dans le bois de jeunes sapins, entre le marais et la prairie de Jaakko de Seunala, on changea de cavaliers ; Eero et Simeoni descendirent et deux autres prirent leurs places. Ils poursuivirent leur course sans s’arrêter, longèrent la crête de la colline en franchissant le chemin de Viertola, puis ils parcoururent une vaste et bruissante forêt de pins. La colline rocailleuse de Teerimäki leur apparut enfin et la voix tumultueuse des loups se tut subitement. Us arrivèrent sur le sommet et laissèrent souffler leur cheval ; les cavaliers sautèrent à terre et deux autres les remplacèrent aussitôt. Ils étaient sur le roc neigeux, la bise sifflait, le firmament s’éclaircissait de nouveau pour un moment et le timon de la Grande Ourse montrait que minuit était déjà passé. La fratoj rapidis en direkto al la vilaĝo, postlasis jam la marĉon Sompio kaj proksimiĝis al Tetromonto, de kie daŭre estis aŭdebla la terura hurlado de lupoj. Sed en arbetaĵo, inter la marĉo kaj la ekskulturejo de Seunala Jaakko okazis ŝanĝo de la rajdantoj: desaltis Eero kaj Simeoni kaj du el Ia fratoj ilin anstataŭis. Sen halto ili daŭrigis la vojon, kuris laŭ la dorso de la erikejo, trans la vojon de Viertola kaj poste tra la vasta, zumetanta pinaro. Sed fine la roka Tetromonto proksimiĝis kaj subite finiĝis la multbrua voĉo de la Iupoj. Baldaŭ la fratoj staris sur la dorso de Ia altajo kaj Iasis sian ĉevalon ripozhalti; la rajdantoj malsupreniris de sur la dorso kaj du aliaj okupis ilian lokon. Ankoraŭ ili staris sur la neĝo-kovrita roko; la nordvento blovis, Ia ĉiela kupolo klariĝis ree por momento, kaj la vosto de Granda Urso montris, ke jam pasis la meznokto. 06384
Bottom
06386
Top
Sitôt reposés, ils se remirent en route sur le sentier glissant et rapide ; quand il prit fin, ils entrèrent sous les obscurs sapins, et la nature autour d’eux devint sinistre. La lune blafarde les contemplait, les grands-ducs hululaient, et ici et là se dressait au fond des bois un fanlôme étrange, semblable à un ours monstrueux : c’étaient des sapins culbutés qui hérissaient leurs racines moussues. Immobiles comme des spectres gelés, ces silhouettes d’ours regardaient la troupe bizarre qui défilait à une allure forcenée. Elles restaient sans bouger dans leur contemplation, mais entre elles, autour d’elles, régna bientôt une animation effrayante dans la sombre forêt. Les loups affamés rôdaient près des frères, se rapprochaient de plus en plus. Tantôt devant ou derrière, bondissant à travers le chemin, tantôt entre les sapins à droite et à gauche, on les voyait courir agilement. Acharnés, assoiffés de sang, ils suivaient les nocturnes fugitifs, et les aiguilles sèches des sapins se brisaient en crissant et en craquant. L’ombrageux Valko tremblait, respirait bruyamment et bronchait parfois, si bien que le premier cavalier pouvait à peine l’empêcher de s’emballer. La hardiesse des fauves devenait toujours plus insolente ; haletants, altérés de sang, ils se glissaient souvent tout près des frères qui déchargeaient alors leurs fusils à droite ou à gauche pour les effrayer. Mais les loups ne s’écartaient jamais bien loin. Sed ripozinte ili ree rapidis malsupren laŭ la glata mont-vojo, kaj kiam ĝi finiĝis, ili eniris en malluman picearon, kaj melankolia staris la naturo ĉirkaŭ ili. La luno rigardis pala malsupren, gufoj kriadis, kaj tie kaj ie en Ia sino de la arbarego staris stranga fantomo, simila al arbara urso, terure granda: la supren leviĝintaj, muskaj radikoj de falintaj piceoj. Sen-movaj kvazaŭ glaciiĝintaj fantomoj fikse rigardiŝ tiuj urs-bildoj la strangan karavanon, kiu rapide kuris preter ilin. Tiel ili rigardis senmove, sed inter ili, ĉirkaŭ ili en la densa picearo aperis baldaŭ timiga moviĝo. La malsataj lupoj ĉirkaŭiris la fratojn, proksimiĝis al ili pli kaj pli. Jen antaŭe, jen poste, saltante trans la vojon aŭ ambaŭflanke de la vojo, inter piceoj, ili estis vidataj en rapida kurado. Koleraj, sangon soifantaj ili sekvis la noktajn forkurintojn el Impivaara; kaj sekaj branĉoj de piceoj kraketis kaj bruetis rompiĝante. Tremante kaj spiregante kuris la timema Blanko; kaj Ia viro, kiu rajde sidis antaŭe, povis apenaŭ malhelpi ĝin kuri tro rapide. Sed pli kaj pli malrespekta fariĝis la kuraĝo de la rabobestoj. Spiregantaj pro sangosoifo ili ofte preterkuris la fratojn tute proksime; kaj por timigi ilin ekkrakegis iam kaj tiam la pafiloj de la fratoj, jen dekstren jen maldekstren. Sed malgraŭ tio ili tamen ne tro malproksimiĝis. 06385
Bottom
06387
Top
La troupe déboucha sur la lande ouverte de Kiljava, ravagée jadis par un incendie, où se dresse par place un tronc de pin desséché, perchoir pour les vautours et les hiboux. La rage des loups y devint redoutable, le danger se fît pressant. Tuomas et Timo étaient à cheval en ce moment ; les autres qui couraient derrière s’arrêtèrent soudain et ouvrirent un feu de salve sur leurs persécuteurs qui, intimidés, se retirèrent à bonne distance. Les frères se précipitèrent de nouveau en avant, mais il ne se passa guère de temps avant que la bande des loups aux aguets se pressât derechef autour d’eux, et le péril fut plus menaçant que jamais. Tuomas retint alors le cheval et cria d’une voix forte : « Rechargez immédiatement les fusils vides ! Grouillez-vous ! Que ça aille comme un éclair ! » Il cria ainsi et sauta à terre, en ordonnant à Timo de maintenir solidement le cheval. Les frères avaient fait halte et chargeaient leurs fusils ; ils ne sentaient plus le froid qui mordait leurs pieds et leurs membres. Les fauves s’étaient aussi arrêtés à cinquante pas d’eux, les enveloppant sans trêve de leurs regards avides et agitant furieusement la queue. — Du haut du ciel débarrassé de nuages, la lune brillante contemplait la lande. Renkonte venis Ia vasta, bruldifektita erikejo Kiljava, kie dise staris kelkaj sekiĝintaj pintrunkoj, sidlokoj por akcipitroj kaj gufoj. Ĉi tie la kolero de la lupoj jam fariĝis timiga kaj granda estis la danĝero al la viroj. Tuomas kaj Timo rajdis tiam, sed la aliaj, kiuj piede kuris poste, haltis subite kaj ek-pafis preskaŭ samtempe fortan salvon kontraŭ siaj persekutan-toj, kiuj ektiminte nun retiriĝis al ioma distanco de ili. La viroj ree kurrapidis antaŭen; sed ne daŭris longe antaŭ ol aŭdiĝis la kurado de la embuskanta Iuparo proksime al ili, kaj Ia danĝero estis pli granda ol iam antaŭe. Tiam Tuomas haltigis la ĉe-valon kaj diris pcr laŭta voĉo:»viro, kies pafilo estas malplena ŝargu ĝin tuj! Li rapidu kiel fajro kaj neĝoblovo!» Tiel li kriis kaj desaltis, ordonante al Timo firme bridi Blankon. La fratoj staris nun kaj ŝargis, kaj ili ne sentis malvarmon, nek en siaj piedoj nek en aliaj membroj de sia korpo. La rabobestoj ankaŭ haltis, kvindek paŝojn de la fratoj, senĉese fiksante siajn avi-dajn okulojn al ili, svingante la vostojn en ekscito. — Kaj malkovrita de nuboj estis la ĉiela kupolo, el kiu la brilanta luno nun rigardis la erikejon malsupre. 06386
Bottom
06388
Top
TUOMAS: Est-ce que les fusils sont chargés ? TUOMAS. Cu niaj pafiloj estas ŝargitaj? 06387
Bottom
06389
Top
AAPO: C’est fait. Quel est ton plan ? AAPO. Tio estas farita. Kio estas via intenco? 06388
Bottom
06390
Top
JUHANI: Tirons tous ensemble I JUHANI. Ciuj samtempe denove! 06389
Bottom
06391
Top
TUOMAS: Non, si la vie nous est chère. Il faut que quelques fusils restent toujours chargés, souvenez-vous en, Lauri, c’est toi qui as la main la plus sûre et l’œil le plus perçant ; viens ici à côté de moi. TUOMAS. Ne, se nia vivo estas al vi kara. Ciam estu ŝargita ies pafilo; tion vi memoru. Lauri, vi ja havas la plej firman brakon kaj plej akran okulon, paŝu ĉi tien apud min. 06390
Bottom
06392
Top
LAURI: Voilà. Que veux-tu ? LAURI. Ci tie mi staras. Kion vi volas? 06391
Bottom
06393
Top
TUOMAS: Un loup affamé dévore même son frère ensanglanté. Si on pouvait maintenant utiliser ce moyen, ce serait notre salut. Essayons. Lauri, visons le premier à gauche et faisons feu ensemble ; mais vous autres, vous épargnerez vos coups. Vise avec précision, Lauri, comme un aigle, et tire quand je dirai : Feu ! TUOMAS. Malsata lupo manĝas eĉ sian sangantan fraton. Se ni povus kaŭzi tion, ĝi estus nia savo. — Ni penu, Lauri, tiun unuan maldekstre ni celu kaj malŝargu samtempe, sed ŝparu vian municion, vi aliaj. Lauri, celu nun precize kvazaŭ aglo kaj Iasu ekfulmi kiam mi diros: nun. 06392
Bottom
06394
Top
LAURI: Je suis prêt. LAURI. Mi estas preta. 06393
Bottom
06395
Top
TUOMAS: Feu ! TUOMAS. Nun. 06394
Bottom
06396
Top
Ils pressèrent ensemble sur la détente et les loups détalèrent à toutes jambes. Un d’eux resta pourtant sur le carreau, s’efforçant de se traîner derrière les autres, mais il n’avançait guère. Les frères reprirent leur course à toute vitesse ; six étaient à pied, Timo les précédait à cheval. Au bout d’un moment, les loups interrompirent leur fuite et, après avoir fait volte-face, ils bondirent avec ardeur sur les traces du cortège nocturne. La neige se soulevait en nuage et la vaste lande retentissait tandis que la bande se ruait en avant. Avec la rapidité de la flamme, les loups s’approchèrent de leur compagnon qui rampait dans son sang, le dépassèrent, mais revinrent vers lui dès que l’odeur attirante du sang caressa leurs narines. Quand ils firent demi-tour, leurs queues décrivirent un arc et la neige tourbillonna, leurs yeux luisaient de convoitise féroce dans la nuit. Avec des grimaces hideuses, ils se jetèrent tous sur leur frère blessé, et un vacarme effroyable s’éleva dans la prairie, on aurait cru que les colonnes du ciel s’écroulaient. Le sol tremblait et la neige se changeait en bouillie immonde, pendant que les fauves déchiraient leur ancien ami, le fils des forêts dont les balles précises de Tuomas et de Lauri avaient répandu le sang. Puis le silence s’appesantit de nouveau sur la lande nocturne. On n’entendit plus qu’un faible murmure et un craquement d’os, pendant que les loups, le museau sanglant et les yeux étincelants, se disputaient entre eux les débris de leur proie. Tiam ambaŭ malŝargis en la sama momento, kaj rapide forkuris la lupoj. Tamen unu el ili restis sur la kampo, penante rampe aliĝi al la aliaj, sed ne povis. La viroj rajdis ree antaŭen plenforte: ses fratoj kuris piede, Timo sola rajdis antaŭe. Kaj tiel pasis ioma tempo. Baldaŭ la forkuro de la Iupoj inter-rompiĝis, ili revenis rigardantc arde la noktan vojaĝantaron. La ĉirkaŭfluganta ncĝo muĝis kaj Ia vasta erikejo Kiljava re-sonis, kiam ili bande alkuregis. Kun fajra rapideco ili venis al sia en sango rampanta kamarado, kuris preter ĝin, sed revenis baldaŭ, kiam la alloga odoro de sango atingis iliajn naztruojn. Ili returniĝis: la vostoj svingiĝis, la neĝo ĉirkaŭflugis kaj fajrerojn eligis en la nokto Ia okuloj de pasio'kaj dezirego. Tiam terure grimacante ili amase sin ĵetis sur sian vunditan fraton, kaj sur la erikejo estiĝis tumulto kaj bruado terura, kvazaŭ la fostoj de la alto falus. La tero tremis kaj la neĝo fariĝis terura kaĉo, kiam la antaŭaj amikoj diskarnigis la arbaran filon, kies sangon elfluigis la precize celitaj kugloj de Tuomas kaj Lauri. Sed silento regis denove sur la nokta erikejo. Nur mallaŭta spirado kaj krakado de ostoj aŭdiĝis, kiam la rabobestoj, kun sangaj vizaĝoj kaj malice brilantaj okuloj, ŝirante manĝis sian viktimon. 06395
Bottom
06397
Top
Délivrés de leurs terribles ennemis, les frères poursuivaient leur course ; les hurlements sinistres des loups à Kiljava avaient retenti à leurs oreilles comme une délicieuse musique, qui leur apportait la bonne nouvelle du salut. Us parvinrent à la vaste prairie de Kuttila, que le chemin contournait par un terrain accidenté. Pour gagner du temps, ils décidèrent de couper à travers champs ; ils se lancèrent tous contre la clôture qui se brisa, et Valko, avec deux frères en croupe, franchit la barrière abattue et galopa, caressé par la cravache, sur la surface unie. Ceux des frères dont c’était le tour de fouler la neige se hâtaient derrière lui sans relâche. La prairie était traversée par le chemin d’hiver qui conduisait à l’église, et des voyageurs, avec trois chevaux et trois traîneaux, y passaient en ce moment. Hommes et bétes furent saisis d’une terreur panique quand ils virent les frères accourir du nord. Au clair de lune, ils distinguèrent sept hommes en chemise, le fusil à l’épaule, qui se ruaient en avant avec un cheval. Us crurent qu’une troupe de croquemitaines hargneux, quittant les cavernes d’Impivaara, s’était lancée à leurs trousses. Il y eut alors une agitation et une confusion indescriptibles sur la prairie ; les chevaux affolés prirent le mors aux dents, bondirent de-ci de-là ; l’un des voyageurs criait, un autre priait, un autre encore pestait et jurait d’une voix retentissante. Mais les frères, jetant à peine un regard sur ce remue-ménage, continuèrent leur course ardente vers Jukola à travers la plaine de Kuttila ; la neige se fendait devant eux comme de la fumée. Us atteignirent l’autre clôture de la prairie, la poussèrent violemment et elle se brisa en craquant ; ils reprirent alors le chemin accidenté. Sed jam malproksime de siaj malamikoj la fratoj vagis, kaj ĉarme en iliaj oreloj sonis la lupa murdotumulto sur Ia erikejo Kiljava; tio estis por ili dolĉa kaj bona sciigo pri savo. Ili proksimiĝis al Ia vasta herbejo de Kuttila, ĉirkaŭ kiu alia vojo rondiris trans altaĵan regionon. Sed por gajni tempon ili decidis iri rekte trans tiun herbejon. Ili sin ĵetis kune kontraŭ barilon, ĝi rompiĝis, kaj Blanko, portante ree du el la fratoj, paŝis trans la renversitan barilon kaj ekkuris, vipata per la vergo de la viroj, laŭ la glata surfaco de la herbejo. Sed senprokraste rapidis poste tiuj el Ia fratoj, kies vico estis piedpremi la neĝon. Tra la herbejo iris vintra vojo al la preĝeja vilaĝo, kaj voja-ĝantoj kun tri ĉevaloj kaj tri sledoj iris ĝuste sur ĉi tiu vojo. Sed la viroj kaj ĉevaloj tre timiĝis vidante la fratojn proksi-miĝi el la nordo. En Ia lunbrilo ili vidis sep virojn en ĉemizoj kun pafiloj sur Ia ŝultro kaj kun sia ĉevalo aperi rapide. Kaj ili kredis, ke amaso da koleraj koboldaĉoj el la grotoj de Impi-vaara volas sin ĵeti sur ilin. Movado kaj bruo estis vigla sur la herbejo. Vivege rapidis Ia ĉevaloj de la vojaĝantoj, rapidis tien, rapidis ĉi tien kaj el la viroj jen iu kriis, jen alia benis, jen iu blasfemis laŭtvoĉe. Sed Ia fratoj apenaŭ rigardis ĉi tiun movadon, ili nur kuris rapide en direkto al Jukola trans la herbejon de Kuttila, kaj fume disŝprucis la neĝo antaŭ ili. Venis renkonte la alia barilo de Ia herbejo, iii sin ĵetis kune al ĝi, ĝi disrompiĝis kun krakego, kaj baldaŭ ili ree vagis sur la ait-aĵeta vojo. 06396
Bottom
06398
Top
Cette nuit était terrible pour eux. Ils couraient avec énergie, couraient à toutes jambes en haletant, et le désespoir se lisait dans leurs yeux vides et fixes qu’ils tenaient rivés vers leur ancien foyer de Jukola. Us avançaient ainsi sans dire un mot, et la terre neigeuse fuyait rapidement sous leurs pas. Mais enfin, quand ils arrivèrent sur la crête de Pohjanpello, ils virent dans la pâle lumière de la lune, sur le flanc d’une colline, la ferme de Jukola, et ils s’écrièrent presque d’une seule bouche : « Jukola, Jukola ! » Puis ils dévalèrent la pente, franchirent comme des ogres ailés le pré d’Ojaniittu, gravirent la colline et se trouvèrent sur le seuil de la porte verrouillée de leur ferme. Us n’avaient pas le temps de heurter et d’attendre qu’on les fît entrer; ils se jetèrent de toutes leurs forces contre elle, et la porte massive du vestibule s’ouvrit brusquement avec fracas. Us se précipitèrent en piétinant avec bruit du vestibule dans la chambre, puis, en coup de vent, vers les braises de l’âlre d’où une précieuse chaleur monta vers eux. Mais la famille engourdie du tanneur, croyant que des brigands faisaient irruption, fut prise d’une violente terreur. Sed ĉi tiu nokto estis por ili terurega. Ili kuris forte, kuris rapidege kaj spiregante, kaj malespero strabis el iliaj stangrigidaj rigardoj, kiujn ili senĉcse direktis al sia iama hejmo Jukola. Tiel ili plu rapidis antaŭen eĉ vorton ne dirante, kaj vigle forkuris sub iliaj piedoj la neĝa tero. Sed fine atinginte la kampaltaĵeton de Pohjanpelto, ili vidis en la pala lunlumo sur altaĵa rando la domon Jukola, kaj preskaŭ samtempe aŭdiĝis el iliaj buŝoj: »Jukola, Jukola!» Poste ili kuris laŭ la altaĵeto mal-supren, transpaŝis la Drenherbejon kvazaŭ flugilhavaj koboldoj, kaj kuris ree laŭ altajo supren kaj staris antaŭ la sojlo de la fermita dompordo. Ili ne havis tempon por frapi ĉe la pordo kaj atendi enirpermeson, sed ili sin ĵetis per sia tuta forto kontraŭ la vestiblan pordon, kiu krakante malfermiĝis. Kun bruo kaj piedfrapado ili rapidis el Ia vestiblo en la ĉambregon, kaj tie kiel ciklono al la karbaĵo de la fomo, kiu spiris al ili karan varmon. Sed tre ektimis ia duondormanta familio de la feltanisto, kredante ke rabistoj sin ĵetis sur ilin. 06397
Bottom
06399
Top
LE TANNEUR: Quels monstres entrent ainsi dans la maison d’un homme paisible, et la nuit même de Noël ? Répondez, mon fusil est braqué sur vous. TANISTO. Kiu monstro tiel paŝas en Ia ĉambron de honesta viro ĝuste en kristnaska nokto? Diru; mia pafilo estas etendita! 06398
Bottom
06400
Top
TUOMAS: Laisse ton fusil en paix, homme. TUOMAS. Estu la pafilo en paco, viro. 06399
Bottom
06401
Top
AAPO: Ne tire pas sur les gens de la ferme. AAPO. Ne pafu anojn de la propra domo. 06400
Bottom
06402
Top
JUHANI: On arrive — que Dieu nous protège ! — d'Impivaara. JUHANI. Ni estas, Dio induigu, el Impivaara. 06401
Bottom
06403
Top
TIMO: Ce sont les sept enfants du vieux Jukola. TIMO. La sep filoj de la antaŭa Jukoia! 06402
Bottom
06404
Top
SIMEONI: Que Dieu aie pitié de nous ! En cet instant affreux, sept âmes sont en route vers l’éternité. Que Dieu aie pitié de nous ! SIMEONI. La Sinjoro nin indulgu! Sep animoj estas sur vojo al eterneco precize en Ia nuna terura momento. La Sin-joro nin indulgu! 06403
Bottom
06405
Top
JUHANI: Un incendie a détruit notre belle cabane dans fa forêt avec tous nos effets. On a couru jusqu’ici comme des lièvres, sans autre Vêtement sur nos pauvres corps qu’un bout de chemise, un tout petit bout de chemise. Quel terrible jeu ! JUHANI. Fajro bruligis nian bonan domon en la arbaro kaj ĉiujn niajn aĵojn. Ci tien ni nun rapidis kiel leporoj sen ia alia kovrilo sur nia mizera korpo ol ĉemizoĉifonaĵo, malionga vira ĉemizoĉifonaĵo. Kaj tio estis severa ludo. 06404
Bottom
06406
Top
LA FEMME DU TANNEUR: Que Dieu nous aide ! MASTRINO de TANISTO. Dio gardu. 06405
Bottom
06407
Top
NAHKAPEITTURI. Voi teitä kurjia! TANISTO. Ho vi, mizeruloj! 06406
Bottom
06408
Top
JUHANI: Niin, onkos tämä enään laitaa! Tässähän nyt istumme kuin harakat, huutaen Herran armoa. Ah! mun täytyy itkeä. JUHANI. Jes, ĉu ĉi tio vere estas tolerebla! Ci tie ni ja nun sidas kvazaŭ pigoj vokante la gracon de la Sinjoro. Ho, mi devas plori. 06407
Bottom
06409
Top
EMÄNTÄ. Kurjat lapsukaiset! Riennä, ukko, virittämään valkeata. MASTRINO. Vi mizeraj infanoj! Rapidu, edzo, kaj ek-bruligu fajron. 06408
Bottom
06410
Top
EERO: Voi onneton yö, voi onnettomia meitä! EERO. Ve, la malfeliĉa nokto, ve, ni malfeliĉuloj! 06409
Bottom
06411
Top
AAPO: Voi kauhistuksen yötä, voi! AAPO. Ho, la terura nokto, ho ve! 06410
Bottom
06412
Top
SIMEONI: Ah voi! SIMEONI. Ho ve! 06411
Bottom
06413
Top
JUHANI: Älä itke, Eero, älä itke, Simeoni, älä yhtään ruikuta, Aapo! Älä itke, älä itke, Eero-veljeni; sillä nyt olemme suojassa. Mutta olipa se turkin marssia. JUHANI. Ne ploru, Eero, ne ploru, Simeoni, ne plendu Aapo! Ne ploru, Eero, mia frato; ĉar nun ni estas sub ŝirmo. Sed estis tio vere turka marŝo! 06412
Bottom
06414
Top
EMÄNTÄ. Voi ihmislasta täällä, voi! MASTRINO. Ho ve, la homido ĉi tie! ho ve! 06413
Bottom
06415
Top
JUHANI: Kultainen emäntä, teidän itkunne ja surkutuksenne saattaa minun uudestaan kyyneleisin. Ah! Mutta älkäät itkekö, muori, älkäät itkekö! Olemmehan jo pääsneet petoin ja pakkasten kynsistä tänne kristillisten lähimmäisten lämpymään. Ja siitä Jumalalle kiitos. JUHANI. Kara mastrino, via ploro kaj plendado kaŭzas al mi denove larmojn. Ho, sed ne ploru, mastrino, ne ploru! Ni ja jam saviĝis el la ungoj de rabobestoj kaj frosto ĉi tien al varmo de kristanaj proksimuloj. Kaj pro tio dankon al Dio. 06414
Bottom
06416
Top
TUOMAS: Surkea, perin surkea on tilamme. Mutta tehkäät meille loimottava pystyvalkea, tuokaat myös pari lyhdettä olkia sijaksemme laattialle ja saattakaat Valko talliin ja heiniä eteen. TUOMAS. Mizera, tre mizera estis nia stato. Sed faru por ni flamantan fajron, alportu ankaŭ du tri garbojn da pajlo por kuŝejo al ni sur la planko, kaj konduku Blankon en la stalon kaj metu por ĝi fojnon. 06415
Bottom
06417
Top
AAPO: Suokaat anteeksi, että lain nimessä ja henkemme tähden näin lujasti anomme teiltä apua ja holhomista. Henkemme tähden, henkemme tähden! AAPO. Pardonu, ke ni en la nomo de la leĝo kaj pro nia vivo tiel malĝentile petas de vi helpon kaj zorgadon. Pro nia vivo, pro nia vivo. 06416
Bottom
06418
Top
JUHANI: Oi armonliiton enkelit! istuuhan henki juuri nokkani kärjessä vallan lähtemäisillänsä, lähtemäisillänsä.--Jos on talossa lihaa ja olutta, niin tuokaat esiin.--Kas se vasta leikki oli, löylytys, jota muistamme.--Tuokaas lihaa ja lämmitettyä olutta kalliin henkemme ja sielumme tähden. JUHANI. Ho, vi anĝeloj de la graca interligo! la vivo sidas ja ĝuste en mia nazpinto preskaŭ forironta, preskaŭ forironta. — Se en la domo estas viando kaj biero, do alportu. — Jen, tio estis vera ludo, ŝvitbano, kiun ni memoros. — Alportu viandon kaj varmigitan bieron pro niaj karaj vivo kaj animo. 06417
Bottom
06419
Top
NAHKAPEITTURI. Miten ehdimme ja voimme, hyvät ystävät, ja saatuani ensin huoneesemme valoa.--Teitä onnettomia! paitasillaan juuri. TANISTO. Tiom, kiom ni povas, bonaj amikoj, kaj aranĝinte unue lumon en nia ĉambro. — Vi malfeliĉuloj! nur en ĉemizoj. 06418
Bottom
06420
Top
JUHANI: Ei ryysyä päässä eikä kenkärajaa töppösissä. Katsokaas noita Sipillan-jalkoja, katsokaas. J U HA NI. Ne eĉ ĉifonaĵo sur la kapo nek ŝuaĉo sur la piedoj. Vidu tiujn piedojn de Sibila, vidu. 06419
Bottom
06421
Top
NAHKAPEITTURI. Karvojahan tämä pöyhistää. Tules katsomaan, muija. TANISTO. Harojn ĉi tio starigas. Venu por rigardi, edzino. 06420
Bottom
06422
Top
TIMO: Katsokaas minunkin sääriäni. TIMO. Rigardu ankaŭ miajn krurojn. 06421
Bottom
06423
Top
JUHANI: Mitä ne ovat näiden rinnalla? Tuossa! Katsos, poika, paistikkaita. JUHANI. Kio ili estas apud ĉi tiuj? Jen! Vidu, knabo, rostaĵon. 06422
Bottom
06424
Top
TIMO: Entä tuossa! TIMO. Kaj ĉi tie! 06423
Bottom
06425
Top
JUHANI: Mitä sinun koipes tässä ovat? JUHANI. Kio estas viaj kruraĉoj ĉi tie? 06424
Bottom
06426
Top
TIMO: Ja minunko? Äläs mitään. Nähkääs nyt. Onkos tämä ihmisen-lihaa? TIMO. Cu miaj? Nezorgu. Vidu nun. Cu ĉi tio estas homa karno? 06425
Bottom
06427
Top
NAHKAPEITTURI. Riennä, muija, katsomaan. TANISTO. Rapidu, edzino, por rigardi. 06426
Bottom
06428
Top
EMÄNTÄ. No hyvät ihmiset ja taivaan voimat! MASTRINO. Ho, bonaj homoj kaj ĉielaj fortoj! 06427
Bottom
06429
Top
JUHANI: Niin, onkos tämä enään laitaa?--Tuomaankin silmät ovat kosteat. Älä itke, Tuomas.--Kun ma sanonkin: onkos tämä laitaa? JUHANI. Jes, ĉu tio estas konvena? Eĉ la okuloj de Tuomas estas malsekaj. Ne ploru, Tuomas. — Kiel mi diras: ĉu estas konvene? 06428
Bottom
06430
Top
TIMO: Näinhän täällä ihmisen vasikkaa lennätetään. TIMO. Tiel ja homido estas ĉi tie ĵetata. 06429
Bottom
06431
Top
EMÄNTÄ. Kuinka ne nyt punoittaa ja hohtaa, punoittaa ja hohtaa! Hyvät ihmiset! MASTRINO. Kiel ili nun ruĝe lumas kaj brilas, ruĝe lumas kaj brilas! Ho, bonaj homoj! 06430
Bottom
06432
Top
TIMO: Kuin rauta ahjossa, varsinkin meltorauta. Hi, hi! TIMO. Kvazaŭ fero en forĝforno, precipe la mola fero. Hi, hi! 06431
Bottom
06433
Top
EMÄNTÄ. Niin punaiset, niin punaiset! Herresta varjele! MASTRINO. Tiel ruĝaj, tiel ruĝaj! La Sinjoro gardu! 06432
Bottom
06434
Top
JUHANI: Ovatpa ne juuri »valanto-vasken kaltaiset», niinkuin seisoo raamatussa. Herra auttakoon meitä vaivaisia! JUHANI. Ili havas aspekton de »brulanta latuno», kiel staras en la Biblio. Dio helpu nin mizerajn! 06433
Bottom
06435
Top
EMÄNTÄ. Voi teitä lapsukaisia! MASTRINO. Ho, vi infanoj! 06434
Bottom
06436
Top
LAURI: Tehkäät mitä pyysimme ja lupasitte. LAURI. Faru, kion ni petis kaj kion vi promesis. 06435
Bottom
06437
Top
AAPO: Me rukoilemme: rientäkäät! Itse kyllä laitamme pystyvalkian, koska täällä nurkassa löytyy halkoja, uhkeita, tuohisia halkoja. AAPO. Ni petegas: rapidu! Mem ni faros la fajron, ĉar ĉi tie en la angulo estas bruiŝtipoj, grandaj, betulaj brulŝtipoj. 06436
Bottom
06438
Top
JUHANI: Nous revoilà donc dans notre vieux Jukola, sous ces chères poutres enfumées, et on y restera jusqu’à la Fêle du Printemps. Notre ancienne chambre sera encore notre quartier cet hiver. JUHANI. Do en la malnova Jukola, sub la konataj, fulgaj plafontraboj ni sidas ree, kaj ĉi tie ni restos ĝis la unua de majo. La antaŭa ĉambrego estu ankoraŭ ĉi tiun vintron nia loĝejo. 06437
Bottom
06439
Top
TUOMAS: Mais laisse venir l’été ! TUOMAS. Sed lasu la someron veni. 06438
Bottom
06440
Top
JUHANI: Laisse venir l’élé, et une maison plus magnifique que la première s’élèvera de nouveau à lmpivaara. JUHANI. Lasu la someron veni, kaj domo, pli pompa ol la unua, staros sur la deklivo de Impivaara denove. 06439
Bottom
06441
Top
TUOMAS: Dès que la neige aura fondu, les coups de haches résonneront encore dans les forêts et les collines, cl les frères de Jukola n’auront plus besoin de mendier chez autrui un abri contre le vent. TUOMAS. Kiam la neĝo nur estos malaperinta, eĥos anko-raŭ pro hakilfrapoj la arbaroj kaj la montoj, kaj la fratoj de Jukola ne bezonos almozpeti ventŝirmon de aliaj. 06440
Bottom
06442
Top
JUHANI: Voilà qui est parler, Tuomas ; oublions celte maudite farce qui a incendié notre cabane et dessinons dans nos espriis la nouvelle maison que nous construirons bientôt. JUHANI. Bonege dirite. Tuomas, ni forgesu la malbenitan agon, kiu kaŭzis la bruladon de nia domo, kaj ni imagu en niaj animoj la novan domon, kiun ni konstruos ree. 06441
Bottom
06443
Top
TUOMAS: Tiedä, että jo lähteissämme peloittavalle retkelle povestani kaikki närä hälveni; ja tiedä, koska tiellä, juostessas mun jäljessäni, sinä puhaltelit niskaani kuin uiva orhi, niin leikkasipa tämä sydäntäni. TUOMAS. Sciu, ke jam ĉe ekiro al nia timinda veturo el mia brusto malaperis ĉiu kolero; kaj sciu, kiam vi sur la vojo, kurante post mi, spiris sur mian nukon kvazaŭ naĝanta virĉevalo, tio distranĉis mian koron. 06442
Bottom
06444
Top
JUHANI: Sentähden riemuitkaamme, että se retki on päätetty ja että seisomme lämpöisessä pirtissä taas.--Tuossahan tuodaan meille ruokaa ja juomaa ja tuossa kaksi valtaista lyhdettä kiiltäviä olkia. Kiittäkäämme Jumalaa, armaat veljet! JUHANI. Tial ni ĝoju, ke tiu ekskurso estas finitakaj keni staras en varma domo ree. — Jen, oni portas al ni manĝaĵon kaj trinkaĵon kaj jen, du grandajn garbojn da brila pajlo. Ni danku Dion, karaj fratoj! 06443
Bottom
06445
Top
Le feu flambait en pétillant el les frères se chauffaient délicieusement à son agréable tiédeur. Après être restés debout un moment devant le brasier, tous les sept sur un rang, ils s’approchèrent de la table pour faire honneur à la viande, au pain, aux saucisses et à la bière chaude que la miséricordieuse fermière leur avait préparés. Le tanneur prit lui-même soin de Valko, le conduisit à l’écurie et remplit de foin la crèche devant lui. Les chiens, qui avaient suivi les traces de leurs maîtres, revinrent enfin de leur chasse nocturne, la langue pendante, en frétillant, et leurs yeux étincelaient de joie. Les frères les accueillirent avec effusion ; ils les plaignirent, les nourrirent et les choyèrent de toutes façons. Sed gaje flamis betula fajro, en kies ĉarma brilo la fratoj sin agrable varmigis. Starinte tie momenton, sep viroj en vico, ili altabliĝis por konsumi viandon, panon, kolbasojn kaj var-migitan bieron, kion ĉion la mastrino de la tanisto, kompatema virino, preparis ai ili. La mastro mem zorgis pri Blanko, kon-dukis ĝin en la stalon kaj plenigis per fojno la furaĝujon antaŭ ĝi. Fine, sekvante la postsignojn de la viroj, venis ankaŭ la hundoj de sia malgaja ekskurso, venis spiregante, svingante Ia vostojn, kaj pro ĝojo brilis iliaj okuloj. Kun granda ĝojo akceptis la fratoj ilin: kompatis kaj nutris ilin kaj karesis ilin ĉiumaniere. 06444
Bottom
06446
Top
Quand ils euient mangé, ils s’enfoncèrent dans la paille et oublièrent bientôt, enveloppés par le voile ténu du soin meil, le rude combat de la vie. Ils reposaient doucement ; le feu les réchauffa longtemps encore de sa flamme, puis languit et charbonna. La fermière ferma alors la bascule du fourneau et une bonne chaleur coula dans la chambre; puis elle se mit au lit, et un silence général remplit de nouveau la maison. Mais au dehors, le froid sautillait en crépitant contre les clôtures, la bise soufflait avec violence sous le ciel étoilé où la lune livide souriait à la terre. Sed kiam la fratoj estis manĝintaj, ili kuŝiĝis sur sia pajla kuŝejo, kaj baldaŭ, volvitaj en la delikata vualo de dormo, iii forgesis la vivbatalon. Dolĉe ili dormis, kaj longe ankoraŭ ilin varmigis la flamanta fajro, ĝis fine ĝi malgrandiĝis kaj karbiĝis. Tiam la mastrino fermis la fornoklapon, kaj en la ĉambregon fluis el la forno dolĉa varmo; kaj poste la mastrino mem enlitiĝis, kaj ĝenerala silento regis en la ĉambro. Sed ekstere la frosto saltetadis igante la barilojn krakbrui, la nord-vento blovis forte sub la stelbrilanta ĉielo, de kie ia pala luno ridetante rigardis malsupren. 06445
Bottom

Chapitre 07 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
07001
Top
Au début du printemps, avant même l’arrivée des grues, les frères quittèrent Jukola, regagnèrent la prairie d'Impivaara et se mirent aussitôt avec entrain à construire leur nouvelle maison. Des poutres massives reposèrent bientôt sur les pierres angulaires, et les travées s’ajoutèrent les unes aux autres. Pendant bien des jours, de l’aube au crépuscule, les haches retentirent et les lourds marteaux s’abaissèrent avec un bruit sourd. Juhani, Aapo, Tuomas et Simeoni se tenaient chacun à un coin de la construction, tandis que les autres équarrissaient les billes et les hissaient le long de troncs inclinés. Le front ruisselant de sueur, mais d’humeur joyeuse, ils travaillaient sans relâche avec ardeur, et la cabane s’élevait posément, répandant alentour une fraîche odeur de résine. Mais il s’écoulait des journées pendant lesquelles les frères ne brandissaient point leurs haches et dormaient d’une traite, en ronflant profondément d’un soir à l’autre, voire jusqu’au matin suivant. En frua printempo, jam antaŭ la alveno de la gruoj, la fratoj forlasis la domon Jukola, fuĝis al la deklivo de Impivaara ree kaj komencis tuj per ĉiuj fortoj konstrui al si novan domon. Baldaŭ kuŝis sur la angulŝtonoj dikaj traboj, kaj trabotavolo aliĝis sur trabotavolo. Tiam dum multaj tagoj de sunleviĝo ĝis vespera krepusko la hakiloj klakis kaj Ia peza martelego krakis. Tie Juhani, Aapo, Tuomas kaj Simeoni sidis ĉiu sur sia angulo, sed la aliaj ĉirkaŭhakis kaj rulis sur oblikvaj dikaj stangoj la trabojn supren al la konstruloko. Ŝvitante sed gajanimaj ili ĉiam estis okupitaj, kaj konstante leviĝis la domo, kaj ĉirkaŭe estis sentebla freŝa rezinodoro. Sed pasis ankaŭ tagoj, kiam la fratoj ne eĉ movetis siajn hakilojn, sed ronkante en profunda dormo, pasigis sian tagnokton de vespero ĝis vespero kaj ankoraŭ ĝis la tria mateno. 07001
Bottom
07002
Top
Cependant, avant que les champs de blé se fussent dorés autour du village, le chalet d’Impivaara était terminé ; il se dressait à la même place et sur le même plan que le premier, mais il était plus imposant encore. A présent que cette solide demeure était prête, les frères pouvaient consacrer toute leur énergie à la poursuite du gibier. Us s’équipèrent pour la chasse dans les forêts et pour la pêche sur le lac d’Ilvesjârvi, ils firent de longues randonnées avec leurs armes, avec leurs engins de pêche, et les chiens les suivaient, les yeux étincelants. Infatigablement, ils parcouraient les collines boisées, les marais et les champs, et sillonnaient en tous sens la surface claire du lac, rassemblant des vivres et préparant des provisions pour le rude hiver qui s’approchait. Et maint habitant des ondes et des bois perdit la vie. Tamen, jam antaŭ ol la grenkampoj en la vilaĝo flaviĝis, staris la domo preta sur la deklivo de Impivaara, staris sur la sama loko, en la sama formo kaj stato kiel la unua; eĉ pli impona ĝi staris. Kaj nun la fratoj, kiam ilia firma domo estis preta, povis iri plenforte al siaj kaptekskursoj ree. Kaj por ĉasado kaj por fiŝkaptado en Linkolago ili sin ekipis, ekiris kun siaj armiloj, kaptiloj, kaj ankaŭ la hundoj sekvis ilin kun fajre brilantaj okuloj. Sen laciĝo ili travagadis arbarajn montojn, marĉojn kaj terojn kaj veturis ĉien sur Ia klara surfaco de la lago, akirante al si nutraĵon kaj por momento kaj por venonta severa vintro. Kaj tiam multaj loĝantoj de Ahtola kaj Tapiola perdis sian vivon. 07002
Bottom
07003
Top
Je voudrais à présent parler du vieux Matti de l’Amadou, le seul ami des frères là-bas, dans les forêts. Ce vieillard habitait sur une colline couronnée de bouleaux touffus : il y logeait seul dans une masure à quelques milliers de pas d’Impivaara. Il fabriquait l’amadou le plus tendre de tout le Ilaime et de solides chaussures en écorce de bouleau, et ce métier lui assurait sans faute son pain quotidien. Dans sa jeunesse, il avait voyagé dans le nord du pays, où, fier postillon, il avait conduit le précédent pasteur de la paroisse qui avait été transféré sur les frontières de la Laponie. Matti y était resté tout l’été, chassant les ours, les gloutons, et les grues dans les marécages sans fin. U avait beaucoup à raconter de ces expéditions, et sa mémoire était d’une précision incomparable, il n’oubliait plus ce qu’il avait vu ou entendu une seule fois. Il avait le don de l’observation et son œil aussi était précis; il cheminait dans le labyrinthe des fourrés sans jamais s’égarer. Il n’v avait pas de place assez éloignée dont il ne crût connaître la direction sans se tromper d’un cheveu, n’y fût-il allé qu’une fois. U l’indiquait aussitôt avec le pouce, et toute contestation eût été vaine, tant il montrait d’assurance dans ses affirmations. Il lui arrivait parfois, au cours de ses expéditions dans les environs, de faire un petit crochet vers la maison d’Impivaara pour dire le bonjour aux frères. Et c’était toujours pour eux des instants délicieux : ils écoutaient les récits du vieillard, bouche bée et les oreilles dressées comme celles des chauves-souris. — Un soir d’août, Matti est de nouveau en visite chez les frères et narre ses chasses dans les terres du nord. Sed nun mi emas rakonti pri la maljuna Tindro-Matti, la sola amiko de la fratoj ĉi tie en la arbarego. — Estis maljunulo nomata Tindro-Matti; li loĝis sur densbetula altaĵeto, sola li loĝis en sia malgranda kabano en distanco de kelkaj miloj da paŝoj de la monto Impivaara. Tindron li faris la plej molan en Name kaj tre solidajn betulŝelajn ŝuojn, kaj tiu lia okupo alportis al li senmanke ĉiutagan panon. Pli junaĝa li estis vojaĝinta en Ostrobotnio, kien li kiel bona veturiĝisto sekvis la antaŭan paroĥan preposton, kiu translokiĝis ĝis la limoj de Laponio. Tie li estis restinta la sekvintan someron ĉasante ursojn, gulojn kaj gruojn sur la senlimaj marĉegoj de la Nordo. De tiuj ĉasekskursoj li havis multon rakontindan; kaj la memor-kapablo estis ĉe li tre preciza; li ne forgesis, kion li iam vidis aŭ aŭdis. Akraj estis lia observado kaj lia okulo; tra vastaj arbar-egoj li migris neniam erariĝante. Se li nur unu fojon vizitis iun lokon, kiom ajn malproksiman, li kredis sin kapabla montri la direkton al ĝi, sen eraro eĉ harmaidika. Li montris ĝin tuj per sia dika fingro; kaj vane oni disputus kun li, tiel firmega li estis pri sia scio. Se ekzemple oni demandis al li: »kie estas Vuokatti», li respondis, montrante per la dika fingro al la horizonto: »tie; rigardu Iaŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus. La preĝejo de Kuusamo estas en direkto Iaŭ tiu malgranda konkavaĵo, sed etan kokpaŝon dekstren iras Ia linio al Vuo-katti». Same, se vi demandis lin: »kie estas la batalkampo de Porrassalmi», li respondis senprokraste kaj montrante per sia dika fingro la horizonton: »tie; rigardu laŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus». Tiel estis la maljunulo preciza, kaj tre bone li konis ankaŭ Ia arbarojn en multmejla ĉirkaŭaĵo de sia kabano. Ciudirekte li estis irinta tie serĉante jen tindrofungojn, jen be-tulŝelon por ŝuoj, jen irante al siaj kaptiloj. Kelkfoje okazis ankaŭ ke li, ĉirkaŭvagante tiel, devojiĝis al Ia domo de Impi-vaara por viziti la fratojn. Kaj tiam la fratoj havis gajan mo-menton: kun malfermitaj buŝoj ili aŭskultis la rakontojn de la maljunulo, kun malfermitaj buŝoj kaj kun elstarantaj oreloj kiel la oreloj de vesperto. — lam denove, iun vesperon de aŭ-gusto li sidas ĉe la fratoj, rakontante pri siaj ĉasekskursoj en la nordaj landoj. 07003
Bottom
07004
Top
JUHANI: Ilaha ! Et après ? JUHANI. Ĉu tiel. Sed kio okazis poste? 07004
Bottom
07005
Top
MATTI: Oui, et après ! Alors on arriva dans une énorme frondrière, un marais mouvant, et on glissa sur nos raquettes à travers ce gouffre gargouillant. On y trouva des tas de douillets nids de grues, on abattit des tas de unies criardes, on bourra nos bissacs d’ceufs et de plumes, ni un homme jetait les grues en paquet sur son épaule. Il alors on but un coup. Après, on aperçut un grand fainéant de glouton brun foncé, perché dans la fourche d’un |iin sec et barbu. Heiskanen tira et rata ; Pikku-Jussi tira et rata. Alors je tirai aussi, mais presque avec la même fpiigne ; le glouton se balança seulement un brin et grófin» fort rageusement, mais il resta tranquillement assis mir sa branche. Alors Heiskanen cria : « C’est de la sor-( ullerie, c’est de la sorcellerie ! » Il sortit de sa poche une lient de mort, la mordit plusieurs fois et cracha sur une liulle qu’il enfonça de nouveau dans son fusil. Puis il agita un moment sa main en l’air, roula des yeux terribles et dit — ce fils du diable ! — deux ou trois paroles bizarres et affreuses, tira et le glouton dégringola lourdement du pin. Et alors quand le chien se lança sur le gredin à la Kueule rouge, fila comme une fusée étincelante, ce fut un beau tintamarre ! Ah ! fils de Dieu ! Comme ce chien t’arrangea ce pauvre glouton ! Attrape ! pan ! pan ! Que le diable m’emporte si vous avez jamais vu de votre vie une tripotée de ce calibre I TlNDRO-MATTI. Jes, kio okazis? Ni venis al granda mal-densejo, al ŝanceliĝanta marĉo, kaj per skioj ni transiris tiun senfundaĵon. Ni trovis muitajn varmajn grunestojn, pafis multajn kriantajn gruojn, plenigis la saketojn per ovoj kaj plumoj, kaj la gruojn en granda amaso levis la viro sur sian ŝultron. Kaj poste ni tostis. — De tie ni foriris ree, kun Ia hundoj kaj gruoj sur la nukoj, trans ŝanceliĝantan, balanciĝantan, kirlantan kaj lirlantan marĉegon; kaj ofte heroo estis drononta por ĉiam en la eterna profundaĵo, kun grumblanta hundo sur la nuko. Sed fine ni tamen venis sur firman altaĵon ree, sur malmolan teron, kvankam malsekaj kiel naĝintaj musoj. Tie ni preparis bivakon, faris flamantan fajron kaj demetis la malsekajn jakojn. Kai nenion alian vi povis fari tie ol fortiri la pantalonon kaj la ĉemizon, tube kiel haŭton de angilo. Baldaŭ la vestoj sur branĉoj eligis vaporon, gruovoj siblis en ardanta cindro kaj ni mem nin turnadis kaj tordadis en la dolĉa varmo de la fajro, tute nudaj kiel noktaj koboldoj. Kaj poste ni tostis. — Sed kiel pasis la tempo? Kiel forpasis al ni la printempa nokto? Ciam ja la hundoj movis siajn malsek-etajn naztruojn kaj okulumis supren al arbopintoj. Fine ankaŭ ni komencis rigardi supren, kaj kion ni vidis tie? 07005
Bottom
07006
Top
JUHANI: Sanokaas. Kaiketi pienen kyynysilmän karhunpoikasen. JUHANI. Diru. Supozeble malgrandan mallarĝokulan urs-idon. 07006
Bottom
07007
Top
TIMO: Tai itse Körrin ja Kyöpelin, arvaan minä. TIMO. Aŭ fantomon kaj koboldaĉon, mi divenas. 07007
Bottom
07008
Top
TAULA-MATTI. Ei niin eikä näin, vaan istui siellä tumpuri ahma-vetkale kuivan, partaisen männyn haarikossa. Heiskanen ampui, mutta turhaan; Pikku-Jussi ampui, mutta turhaan; livautinpa lopulta minäkin, mutta melkein samalla autuudella. Heilahti ahma vaan kerran ja ärähti oikein äkeästi, mutta istui koreasti oksalla jäljellä. Silloin huusi Heiskanen: »noidanjuonia, noidanjuonia!» otti taskustansa kuolleenhampaan, puri siihen muutaman kerran ja sylki luotiin, jonka hän kiersi uudestaan pyssyynsä. Sitten soikotteli hän hetken kädellänsä ilmassa ja, väännellen silmiänsä peloittavasti, lausui, peevelin poika, pari kolme eriskummallista, hirveätä sanaa, ampui, ja alaspa mötkähti männystä ahma. Mutta kaukana kuolemasta oli vielä peijakas, ja nousipa leikki taas. Me itsehän, ihan alastomina kuin oltiin, emme taitaneet astua juuri liki tuota häijyläistä; eivätkä mielineet lähestyä häntä koiratkaan, vaan tuossa he nilkuttelivat ja nalkuttelivat syllän päästä, koska ahma pyrskäytteli, pyrskäytteli heitä moristen pensastosta vastaan. Noitavoimat, näettekös, vaikuttivat vieläkin. Mutta rupesi Heiskanen taasen latomaan suustansa kauheita sanoja, soikotellen kättänsä ja väännellen silmiänsä hirveästi. Ja kas kun nyt koira oikein karkasi kiinni tuohon punakitaiseen vekamaan karkasi kipenöitsevänä rakettina vaan, niin tulipas siitä pöllytys. No herran poika kun se koira nyt pani sen ahma-rukan noin, noin, noin vaan! Etpä, peijakas vie, ole nähnyt sellaista löylyä ja kuranssia vielä, et totisesti. TINDRO-MATTI. Nek tiel nek ĉi tiel, sed tie sidis bruna manĝegulo— gulo sur branĉo desekiĝinta barba pino. Heiskanen pafis, sed vane; Malgranda-Joĉjo pafis, sed vane; fine ankaŭ mi pafis sed preskaŭ kun la sama rezulto. Nur foje la gulo ŝanceliĝis kaj ekvoĉis vere tre kolera, sed sidis bele sur la branĉo. Tiam kriis Heiskanen: »sorĉartifikoj, sorĉartifikoj!» prenis el sia poŝo denton de mortinto, mordis ĝin kelkajn fojojn kaj kraĉis sur Ia kuglon, kiun !i tordis denove en sian pafilon. Poste li svingis siajn manojn en la aero kaj, turnante !a okulojn timige, diris, Ia diabla knabo, kelkajn strangajn, terurajn vortojn, pafis, kaj la gulo falaĉis malsupren de Ia pino. Sed la diableto estis ankoraŭ malproksime de morto kaj la ludo re-komenciĝis. Ni mem, estante tute nudaj, ne povis ja paŝi tro proksimen a! la maliculo; ankaŭ Ia hundoj ne volis proksi-miĝi al ĝi, sed tie ili saltetadis kaj bojetadis en distanco de unu klafto, ĉar la gulo siblegis, siblegis al ili el la arbustaro. La sorĉfortoj, vidu, efikis ankoraŭ. Sed Heiskanen rekomencis eligi el sia buŝo terurajn vortojn, svingante la manojn kaj tur-nante la okulojn. Kaj jen, kiam hundo fine sin ĵetis sur la ruĝgorĝan bestaĉon, ĵetis sin kvazaŭ fajreranta raketo, el tio fariĝis vera taŭzado. Ho, Dio, kiel Ia hundo nun turnadis la gulon-mizerulon tiel, tiel, tiel nur! Vi certe, diablo min prenu, ne vidis tian ŝvitvaporon kaj prembatadon ankoraŭ, vere ne. 07008
Bottom
07009
Top
JUHANI: Mille tonnerres ! JUHANl. Mil diabloj! 07009
Bottom
07010
Top
TIMO: Ç’aurait été drôle de voir ça ! TIMO. Estus gaje ĉeesti tie! 07010
Bottom
07011
Top
MATTI: C’était bougrement drôle, je te le garantis. TlNDRO-MATTI. Tio estis vere gaja kaj amuza ludado, estis vere! 07011
Bottom
07012
Top
TIMO: Et alors vous avez fourré le glouton dans votre bissac ? TIMO. Kaj poste vi metis la gulon en vian sakon? 07012
Bottom
07013
Top
MATTI: Ma foi, c’était un joli morceau à mettre dans son sac, un gras lourdaud. Oui, et alors on but un coup . — Et puis on renfila ses habits secs comme la poudre et on se coucha sagement pour dormir à la chaleur du feu vacillant. Mais on ne put fermer l'œil longtemps, parce que des flèches magiques semblables à des serpents enflammés volaient en tous sens dans l’air, à vous donner le tournis. Heiskanen sautait debout de temps en temps en hurlant : « Eteins-toi, flèche magique, éteins-toi, flèche magique ! » et plus d’une s’abattit avec un bruit sourd dans la forêt ou dans le marais gris; mais la plupart continuaient à glisser malgré ses cris. Kerranpa kuului, viiltäen pohjosesta etelään, riivatun äkeä ja vinha puhina, jota seurasi vielä pientä vilinätä kauan. Mikähän pokko siitä vilkkaisi? kysyin minä Heiskaselta, joka hetken päästä minulle morahtaen vastasi: »mänihän siitä itse ukko Hiisi».--Kului taasen tunti, kului kaksi, ja tulta iski liepeä, sumuinen ilma. Mutta idästä suon partaalta kuului äkisti ääni kuin sammaleisten kuusten kohaus, ja vastasi nyt suon läntiseltä rannalta pian taasen toinen ääni, mutta hieno niinkuin kahaus pienestä koivistosta. Mikä kohaus se siellä, ja mikä kahaus tämä täällä? kysyin minä taasen, ja vastasi viimein Heiskanen morahtaen: »hoastaahan kuusiston toatto tyttönsä kanssa».--Mutta meni vihdoin yö ja koitti kerran aamu ja siitä lähdettiin tallustamaan taas. Kas kun nyt juuri metsän rannalla näimme hallavan, sen peevelinmoisen suden, mutta hän pakeni kuin hernehaasia tuulispäässä. Näkyi viimein enään vasempi takajalkansa, minä ojensin pyssyni ja ammuin tassun poikki, poikki niinkuin rouskun, mutta pelastipa hän nahkansa kuitenkin. Poikki ammuin äijä-paran töppösen. TlNDRO-MATTI. Vere ĝi estis pompa ulo por meti en la sakon; grasa bulego. Jes, kaj poste ni tostis. — Poste ni sur-metis ree la vestojn, pulvosekajn, kaj bele ni kuŝiĝis en la varmo de la flamanta fajro. Sed malmulte ni tie dormis, ĉar sorĉosagoj flugadis senĉese kiel fajraj serpentoj ĉiudirekte en la aero super niaj kapoj. Ofte Heiskanen eksaltis, kriante per laŭta voĉo: »cstingiĝu, sorĉosago, estingiĝu, sorĉosago!» kaj subite estin-giĝe falis multaj el ili, kelkaj en arbaron, kelkaj en marĉon grizan, sed pli multaj ankoraŭ daurigis la iradon rapidan sur sia glata vojo, ne atentantc liajn kriojn. Unu fojon aŭdiĝis, en direkto de nordo al sudo, forte kolera kaj rapida spircgo, post kiu sekvis ankoraŭ sibletado dum longa tempo. Kiu ko-boldaĉo tie preterkuris? mi demande diris al Heiskanen, kiu post momento diris al mi murmure: »tie ja iris la maljuna Arbarkoboldo mem». Unu horo pasis ree, pasis du, kaj fajron disŝprucis la nebula aero. Sed el oricnto, de la marĉa rando aŭdiĝis subite sono kvazaŭ murmuro de muskaj piceoj, kaj baldaŭ ree alia sono respondis de la okcidenta rando de Ia marĉo, sed mallaŭta kvazaŭ sibletado el malgranda betularo. Kia murmuro tie, kaj kia sibletado ĉi tie? mi demandis ree, kaj Heiskanen respondis fine murmure: «parolas la maljunulo de picearo kun sia filino». — Sed finc la nokto forpasis kaj tagiĝis kaj ni rekomencis nian vagadon. Jen, ĝuste ĉe arbara rando ni vidis grizan, diable grandan lupon, sed ĝi forkuris kiel stako da pizopajlo en ventpuŝcgo. Finc estis videbla nur ĝia maldekstra posta piedo, mi levis la pafilon kaj pafis tiel ke disrompiĝis la picdo, disrompiĝis kvazaŭ kartilago, sed la lupo tamen savis sian felon. Mi nur pafrompis Ia piedon de la mizera maljunulo. 07013
Bottom
07014
Top
TIMO: Voi peijakas! Kääppä poikki kuin jääpuikko, ja makasi edessänne maassa kuin pöydällä laskiais-sorkka? TIMO. Diablo! La piedaĉo rompita kvazaŭ pendglacio, kaj ĝi kuŝis sur la tcro antaŭ vi, kiel porka ŝinko sur tablo en kar. navala tago? 07014
Bottom
07015
Top
TAULA-MATTI. Ei sentähden juuri niin. TlNDRO-MATTI. Tamen ne ĝuste tiel. 07015
Bottom
07016
Top
TUOMAS: Mutta mistä huomasitte käpälän katkenneeksi? TUOMAS. Sed kiel vi rimarkis, ke la piedo disrompiĝis? 07016
Bottom
07017
Top
TAULA-MATTI. Juoksimmehan hänen jäljessään huikean matkan ja näimme usein kuinka, susi-pojan astellessa, laahaava, letkuva tallukkansa oli tehnyt tuommoisia kymmen-numeroja santaan. TlNDRO-MATTI. Ni kuris post ĝi longan vojon kaj vidis ofte, kiam la lupo-knabo paŝadis, kiel la treniĝanta, ŝanceli-ĝanta piedo faris en sablo tiajn dek-ciferojn. 07017
Bottom
07018
Top
TIMO: No vie sinun perhana! Kymmenen-numeroja santaan? Hi, hi, hi! TIMO. Nu, diablo min prenu. Dek-ciferojn en la sablo? Hi, hi, hi! 07018
Bottom
07019
Top
TAULA-MATTI. Selviä kymmenen-numeroja. TlNDRO-MATTI. Verajn dek-ciferojn. 07019
Bottom
07020
Top
JUHANI: Susi oli päivissä. JUHANI. La lupo havis varmegan tagon. 07020
Bottom
07021
Top
TAULA-MATTI. Susi oli päivissä, jos miehetkin. Mutta koirat peijakkaat eivät siirtyneet syltääkään kintuistamme, vaan astelivat alakuloisina, hännät lyyhyssä, ne ennen aina urheat koirat. TINDRO-MATTI. La lupo havis varmegan tagon, sed ankaŭ la viroj. Sed la hundoj, malbenitoj, ne foriris de niaj piedoj, ne eĉ klafton, sed paŝadis afliktitaj, kun vostoj pendantaj, la ĉiam bravaj hundoj. 07021
Bottom
07022
Top
AAPO: Mikä oli masentanut heidän intonsa? AAPO. Kio subpremis ilian fervoron? 07022
Bottom
07023
Top
TAULA-MATTI. Noitakeinot, hurmaavat lumouskaasut, joista ilma oli täys kuin kruutisavusta sodan ilma. Tosin koetti Heiskanen parastansa, manasi ja sadatteli, soikotellen kättänsä, mutta turhaan perin. Ja Pikku-Jussi veitikka, hän juosta tapsutteli kuin keri, tömitellen maata, hikoen kovin. Sillä eihän ollut pojalla koipea kun kaikkein korkeintaan kolme korttelia; mutta olipa hänellä oikein saukon selkä, pitkä ja sitkeä. Sitkeä oli koko mieskin, riivatun sitkeä ja kiinteä kuin saukko itse. Kauan hän pöllytteli sutta perään, joka ontuen tallusteli edellä; mutta eipä lopultakaan auttanut, vaan täytyi hänen heittää Häntä-Heikki metsien haltuun. Niin; ja sitten me ryypättiin. Ja koska tämä oli tehty, käytiinpäs astelemaan kotiapäin taas, kantain runsasta saalistamme. Niin asteltiin, pussit kainalossa, pusseissa munat ja höyhenet ja yhtä ja toista pienempää metsäviljaa; sukset ja kurjet selässä, pyssyt kourassa; ja vuoroitellen lönkytteli kunkin olalla karvainen ahma. Niin kuljettiin. Mutta lentelipä pilvien rajalla pieni, mököttelevä taivaanvuohi; minä ammuin sen ja pistin pussiini. Siitä käytyämme hetken, näinpä männyn latvassa siipioravan, litteän ja suurisilmäisen, minä ammuin sen ja pistin pussiini. TINDRO-MATTI. La sorĉagoj, la ensorĉaj gasoj, de kiuj la aero estis plena kiel de pulvogaso Ia milita aero. Certe Heiskanen penis fari sian plejbonon, li sorĉis kaj malbenis svingante la manon, sed tute vane. Kaj la petolulo, Malgranda Joĉjo, li kuris kiel pigmeo, brufrapante Ia teron, ŝvitante ege. Car la knabo ja ne havis krurojn pli longajn ol tri kvaronoj de ulno pleje; sed li havis vere dorson de Iutro, longan kaj persiste-man. Persistema estis la tuta viro, persistema kaj solida kiel la lutro mem. Longan tempon li kuris post la lupo, kiu lamante paŝadis antaŭe; sed tamen nenio fine helpis, li devis lasi la Vosto-Henĉjon sub gardo de arbaroj. Jes; kaj poste ni tostis. Kaj kiam tio estis farita, ni komencis iri hejmen ree, portante nian abundan kaptaĵon. Tiel ni iris, kun la sakoj sub la brakoj, en la sakoj la ovoj kaj la plumoj kaj diversaj aliaj akiraĵoj arbaraj; la skioj kaj la gruoj sur la dorso, la pafiloj en la mano; kaj alterne balanciĝadis la harkovrita gulo sur ĉies ŝultro. Tiel ni iris. Sed malgranda blekanta bekaso flugis ĉe la limo de nuboj; mi pafis ĝin kaj metis ĝin en mian sakon. Poste, mal-longan tempon irinte, mi vidis sur pinpinto flugsciuron, platan kaj grandokulan, mi pafis ĝin kaj metis en mian sakon. 07023
Bottom
07024
Top
On arriva enfin sur de hautes et vastes landes et on distingua de nouveau dans le sud la ferme de Turkkila d’où on était parti pour cette difficile expédition. On traversa une place ensanglantée où le paysan de Turkkila nous avait dit à notre départ pour la chasse qu’un ours avait déchiré deux jours plus tôt un superbe étalon. On regarda un moment la table souillée du fauve, et je constatai tout de suite qu’il était revenu récemment, peut-être la veille au soir, pour déguster les restes de son festin. Je me dis qu’il y retournerait au crépuscule, et alors je décidai de rester pour l’attendre, tandis que les autres me devançaient pour préparer un joyeux repas à Turkkila. Je me mis à réfléchir et à me creuser la tête pour trouver comment je pourrais guetter mon hôte sur cette lande ouverte où il n’y avait pas un arbre où grimper. Mais « l’habileté l’emporte sur l’agilité » : je ifinis par découvrir un moyen, un truc excellent et superbe. Je remarquai tout près de moi une souche noire et bigrement grosse dont les gels printaniers avaient soulevé les racines à une bonne coudée de hauteur. Je taillai à coups de hache la racine centrale, celle qui s’enfonce tout droit dans la terre, je la tirai dehors et agrandis encore un peu le trou. Je m’y glissai, dirigeai le canon de mon fusil vers la place ensanglantée et me mis à attendre l’ours dans ce joli abri, avec une solide forteresse sur la tête. Il arriva, débouchant à quatre pattes hors des buissons et planta ses crocs dans l’épaule déchiquetée du cheval ; je décidai alors de lui envoyer prudemment une balle dans le front. Mais, par le diable ! la plaque en laiton de la crosse heurta doucement contre un bouton en étain de ma veste et la fine oreille de l’ours entendit aussitôt ce tintement. Il se rua contre moi comme un forcené, mais je fis feu. Sans y faire attention, il continua de courir en hurlant effroyablement. Il y eut alors du vacarme au-dessus de moi ; les racines craquèrent et la terre trembla, quand le tronc cornu fut arraché de dessus ma tête. Et alors, je crus, pauvre diable, que le jour de malheur était venu, et j’attendis seulement, le fusil à la main, de voir la gueule ouverte du monstre. Mais soudain, le tapage cessa et tout redevint silencieux, muet comme la tombe, et on n’en vint pas à l’empoignée que je redoutais. Je restai immobile un moment encore, puis je lançai enfin un coup d’œil de l’autre côté entre les racines dressées en l’air, et là gisait l’ours, tout à fait inanimé, serrant entre ses pattes le tronc arraché et répandant sur le sol le sang de son imposant poitrail. Bravo ! me dis-je, quand je me retrouvai libre sous le ciel libre. La souche avait été fort proprement enlevée de dessus ma tête. Ni venis fine al vastaj, altaj deklivoj kaj ankoraŭ fojetie en sudo estis videbla la domo Turkkila, de kie ni ekiris al nia mal-facila ekskurso. Ni venis al la sanga loko, kiun la mastro de Turkkila estis al ni montrinta, kiam ni iris al ĉaskaptado, kaj kie urso antaŭ du tagoj estis mortiginta bravan virĉevalon. Tie ni rigardis dum momento la makulitan tablon de Ia urso, kaj mi vidis tuj, ke li antaŭ nelonge, verŝajne la pasintan ves-peron ĉe sunsubiro, estis vizitinta la lokon por manĝi el la restoj de sia rostaĵo. Mi supozis, ke li revenos al la sama loko, kiam ĉi tiu tago estingiĝus, kaj tial mi decidis resti por atendi ĝin; sed la aliaj ekiris antaŭe al Turkkila por prepari gajigan ves-permanĝon. Tie mi nun staris kaj pensadis, pensadis kaj cerbumis, kiel mi atendu mian gaston sur la glata deklivo, kie ne staris eĉ unu arbo por suprenrampi. Sed »la sagaca venkas la viglan», mi fine eltrovis rimedon, bonan, bonegan maŝinon. Mi vidis tie proksime kenstumpon, nigran kaj terure grandan, kies radikojn la printempaj degeloj suprenigis, almenaŭ en altecon de unu ulno. De ĝi mi per mia hakilo forhakis la mezan radikon, kiu penetris rekte malsupren, fortiris ĝin kaj pligrandigis la kavaĵon ankoraŭ iomete. Tien mi nun enrampis, direktis mian pafiltubon kontraŭ la sanga kampo, kaj komencis en la bona ŝirmo atendi la ursoknabon, kun firma kastelo super mi. Ĝi venis, proksimiĝis treniĝe el la ebenaĵo, kaptis per siaj dentoj la disŝiritan skapolon de la virĉevalo, kaj mi decidis nun sen fuŝo doni al li plumbon en la frunton. Sed diablo tamenl tiam tute mallaŭte klaketis iomete la latuna plato en la postajo de mia pafilo kontraŭ la stana butono de mia jako, kaj la klaketon aŭdis tuj la atentema orelo de la urso. Sovaĝe ĝi sin ĵetis laŭ direkto al mi, sed tuj pafkrakegis kontraŭ ĝi. Tion ne atentante, ĝi kuris al mi kriegante per timiga voĉo. Aŭdiĝis nun krakado super mia kapo: la radikoj bruegis kaj la tero tremegis, kiam la multkorna stumpo estis forlevata de super mia kapo. Kaj mi, knabo kompatinda, pensis ke jam venis tago de mia pereo, kaj mi nur atendis, kun la pafilo en la mano, ke ekmontriĝos la terura, malfermita faŭko. Sed subite finiĝis la tumulto kaj ĉio estis silenta, senvoĉa kvazaŭ en tombo, kaj ne okazis, kiel mi pensis, tie kunpuŝiĝo. Mi atendis ankoraŭ iomete, sed fine mi rigardetis inter la supren elstarantaj radikoj al la kontraŭa flanko, kaj tie ja kuŝis la urso tute senviva, kun renversita stumpo sur la korpo, kaj verŝante sian sangon el la larĝa brusto en la humon. Sed heleja! mi pensis, starante kiel libera knabo ree sub la libera ĉielo. La kenstumpo ja estis vigle formovita de super mi. 07024
Bottom
07025
Top
JUHANI: « Nom de nom, disait Simon ». JUHANl. «Infero, diris Hesku Jaakko.» 07025
Bottom
07026
Top
TIMO: Par les sept forgerons! TIMO. Prenu min sep forĝistoj! 07026
Bottom
07027
Top
JUHANI: Voilà le plus joli truc qu’on ait imaginé sur la boule terrestre. JUHANI. La plej sagaca ago sur la tero! 07027
Bottom
07028
Top
TUOMAS: Un joli tour de force, aussi bien de l'ours que de vous. TUOMAS. Brava ago, vira ago kaj de vi kaj de la urso! 07028
Bottom
07029
Top
JUHANI: Oi sinä musta sonni! JUHANI. Ho vi nigra bovo! 07029
Bottom
07030
Top
TIMO: Perhana! Enhän taida enään muuta sanoa. Mutta kuinkas sitten? TIMO. Diablo! mi ne plu povas diri ion alian. Sed kio poste? 07030
Bottom
07031
Top
TAULA-MATTI. Niin, arvaathan kuinka sitten kävi, arvaathan että paukaus kuului Turkkilaan kuin ammeen pohjasta ja saattoi pian miestä niinkuin sääkseä aholle. Ja nousi nyt remua ja meteliä, koska taipuvassa, keikkuvassa salossa kannettiin kontiota taloon. Olipa siinä aika taatto: riippuen kiikissä, pimitti hän koko Turkkilan tuvan kuin taivaalla sakea ukkospilvi.--Siinä oli sen päivän puuhat, sen päivän ja retken. Ja sitten me ryypättiin. TlNDRO-MATTI. Jes, vi divenas kio poste okazis, vi di-venas, ke la pafbruo aŭdiĝis en Turkkila kvazaŭ el fundo de tino Kaj alvokis baldaŭ virojn Kicl Kulojn al la hcrbdcKlivo. Kaj bruado Kaj petolado nasKiĝis, Kiam pcndante de fleKsi-ĝanta stango, la urso estis portata al la domo. Vere tio estis maljunulo: pendantc sur la senfeliga pendigilo ĝi mallumigis la tutan ĉambregon de TurKKila Kiel sur la ĉielo densa, ful-motondra nubo. Jen estis la oKupoj de tiu tago, de tiu tago Kaj de tiu eKsKurso. Kaj poste ni tostis. 07031
Bottom
07032
Top
JUHANI: Ja vietitte iloisia peijaisia. JUHANI. Kaj aranĝis gajan funebrofeston. 07032
Bottom
07033
Top
MATTI: C’était comme ça ; ces temps sont passés et disparus à jamais. Mais un vieillard aime à se rappeler les aventures des meilleurs jours de sa vie et aime à les raconter. TlNDRO-MATTI. Gin ni Komencis en TurKKila Kaj finis en la pastrcjo, finis Kun supmaKulitaj vizaĝoj Kaj senbrilaj oKuloj. Tiel estis, Kaj tiuj tagoj estis Kaj pasis. Sed Kun plezuro maljunulo rememoras Ia eKsKursojn dum la plej bonaj tagoj de sia vivo Kaj plezure raKontas pri ili. 07033
Bottom
07034
Top
AAPO: Et nous, on aime à les entendre. AAPO. Kaj plezure ni aŭsKultas. 07034
Bottom
07035
Top
JUHANI: Vous pouvez raconter ainsi jusqu’au matin, et on oubliera que le sommeil existe sur la terre. JUHANI. RaKontu tiel ĝis mateno, Kaj ni ne memoras, Ke eĉ eKzistas dormo en la mondo. 07035
Bottom
07036
Top
MATTI: Il est déjà grand temps de clopiner vers sa bicoque ; oui, il est temps. A la garde de Dieu, frères ! TINDRO-MATTI. Estas jam tempo eKiri por paŝaĉi al sia Kabano ree, estas tempo, estas. Dio Kun vi, fratoj! 07036
Bottom
07037
Top
JUHANI: Que Dieu vous protège, cher voisin ! JUHANI. Adiaŭ, honorinda Matti! 07037
Bottom
07038
Top
AAPO: Portez-vous bien, et sachez que vous êtes toujours le bienvenu dans notre cabane. AAPO. Fartu bone, Kaj bonvenon al nia domo ĉiam! 07038
Bottom
07039
Top
Matti s’éloigna, la hache sur l’épaule, pour regagner sa maisonnette sur la colline couronnée de bouleaux touffus, loin du village. Les frères allèrent se coucher, car l’obscurité épaississait déjà et la lumière décroissante du soir luisait faiblement par les étroites lucarnes de leur logis. Mais leurs pensées bourdonnèrent longtemps encore avec impétuosité dans leurs cerveaux, écartant le sommeil réparateur. Us songeaient aux récits de Matti sur les terres désolées du nord, sur l’air enchanté et sur les flèches magiques qui se croisent en sifflant dans la nuit opaque. De même que là-bas les flèches scintillaient et les fusils lançaient des éclairs, une allégresse ardente et étrange jetait des éclairs dans leurs poitrines. C’était surtout la grue qui excitait leur intérêt, cet oiseau au regard intelligent et aigu dont le cri sauvage retentit dans les marécages nordiques ; ils rêvaient avec délices de la douce chaleur des nids de plumes, ils rêvaient d’œufs brillants dans un buisson de romarin. Capturer là-bas ces bêtes au long cou et dévaliser leurs nids, voilà ce qui enthousiasmait à présent les frères. La solitude solennelle des marais septentrionaux exerçait sur leurs esprits une puissante fascination. Matti eKiris, Kun la hakilo sur la ŝultro, al sia Kabano sur Ia betula, densa altaĵeto malproKsime de la vilaĝo. Sed anRaŭ la fratoj iris al la noKta ripozo, ĉar jam la mallumo venKis, Kaj la malpliiĝanta vespera lumo brilis ŝpareme tra la malvastaj fencstrotruoj de ilia domo. Sed longe la pensoj flugadis fajre en iliaj cerboj forigante la refreŝigan dormon. Ili memoris la raRontojn de Tindro-Matti pri la dezertoj en la Nordo, pri sorĉita aero tie Raj pri Ia sorĉosagoj, Riuj sible flugadis ĉiu-direKte tra la malhela noKto. Samc Kiel la sagoj tie fajreris Kaj la pafiloj cRflamis, tiel flamis ilia brusto pro stranga deziro Kaj fervoro. Plej multe interesis ilin la gruo, tiu saĝe, atente rigardanta birdo, Ries sovaĝa Rriado sonegas ĉirKaŭe sur la marĉoj de Ia Nordo; Kaj al ilia penso brilis la dolĉa varmo de la plumaj nestoj de gruoj, vidiĝis Kun siaj brilaj ovoj en ar-bustoj de marĉmirteloj. Tie ĉasi la longKoIuIojn Kaj rabi iliajn nestojn, tio nun estis la pasio de la fratoj. Forte ilian ani-mon ravis Ia solena malsereno de la marĉoj en la Nordo. 07039
Bottom
07040
Top
Juhani fut le dernier à s’endormir. Il ruminait les moyens d’organiser dans les terres de sa paroisse natale une partie de chasse qui supportât la comparaison avec celles des marais du Pays des Brumes, dont il venait d’entendre le récit. Il songeait au marécage de Kouru, où à la vérité on ne trouvait pas de grues, mais où foisonnaient les canards aux flancs miroitants. El comme les libations intermittentes des hommes du nord l’obsédaient, il se rappela qu’on pouvait trouver de l’eau-de-vie à la ferme de Viertola. Il put ainsi recomposer une image approximative de la noble chasse du nord et, après avoir décidé qu’il l’exécuterait dès le lendemain, il s’endormit enfin ; mais il suivit longtemps en songe les péripéties des glorieuses randonnées de Matti. Une fois même, il se dressa tout endormi sur sa couche, en criant d’une voix terrible : « Un glouton ! un glouton ! Attrapez-le moi par le cou ! » A moitié réveillés par ce cri, les autres grognèrent avec irritation dans leurs coins, puis se replongèrent bientôt dans le sommeil. Juhani regarda un moment autour de lui avant de comprendre qu’il ne se trouvait pas dans le pays brumeux du Lapon, entre des fondrières, sur la terre grise, mais bien dans la paisible soupente de sa propre cabane. Son esprit s’éclaircit petit à petit, il s’allongea de nouveau sur la paille et s’endormit profondément. Mais le matin, en se levant, il se souvint de ses décisions nocturnes et se mit sans retard à les exposer à ses frères. Sed plej longe el ĉiuj maldormis Juhani sur sia lito. Li pensis, per kiuj rimedoj oni povus en ĉi tiuj regionoj de la hejma paroĥo aranĝi ĉasadon, kiu egalus tiun ĵus rakontitan sur la marĉoj de la Mallumejo. Li memoris la marĉon Kourusuo, kie ne ekzistis gruoj, sed multege da makulflankaj anasoj. Kaj ĉar la intertempaj tostoj de la viroj nordlandaj incitis lian animon per stranga forto, li memoris, ke brando estas havebla en la bieno Viertola. Kaj tiel formiĝis en liaj pensoj iaspeca kopiaĵo de la nobla ĉasado en Ia Nordo, kaj decidinte efektivigi ĝin morgaŭ, li fine ekdormis; sed en sonĝo Ii longe okupiĝis pri la imponaj ekskursoj de Tindro-Matti. Unu fojon li son-ĝante saltis el sia lito kriante per terura voĉo: »Gulido, gulido! Kaptu la mizerkolulon!» A1 tiu krio Ia aliaj, duone vekiĝinte, ekmurmuris kolere el siaj kavaĵoj; ekdormis ili tamen baldaŭ denove. Sed Ionge Juhani rigardis ĉirkaŭen, antaŭ ol li ri-markis, ke li ne staras en la mallumaj regionoj de Laponio, inter marĉoj sur griza vojo, sed sur la paca bretego de la hejma domo. lom post iom lia animo malkonfuziĝis, li sin klinis sur sian liton ree kaj ekdormis profunde. — Sed matene, ellitiĝinte, li memoris sian noktan decidon kaj komencis tuj prezenti ĝin a! la aliaj. 07040
Bottom
07041
Top
JUHANI: Frères écoutez ce que j’ai à vous dire et sur quoi je veux à présent fixer votre attention. Je me suis rappelé une contrée giboyeuse, et je m’étonne qu’on n’y ait pas songé jusqu’à ce jour : c’est le marécage de Kouru, où des oiseaux en nombre infini volent par bandes ou nagent sur les étangs herbeux et luisants. Allons-y chasser, on en rapportera des canards à pleins sacs comme des mailloches. JUHANI. Fratoj, aŭdu kion mi diros kaj al kio mi volas tiri vian atenton. Mi memoras ĉasriĉan regionon, mi miras multe, ke ĝis ĉi tiu tago ni forgesis la marĉon Kourusuo, en kies herbaj tapiŝoj kaj klarakvaj lagetoj estas sennombre da akvobirdoj. Tien ni nun ekiru por ĉaskapti kaj certe ni kunportos de tie plensakojn da anasoj. 07041
Bottom
07042
Top
TUOMAS: J’approuve ton projet. TUOMAS. Mi akceptas vian proponon. 07042
Bottom
07043
Top
TIMO: Moi aussi, et avec plaisir. TIMO. Kaj ankaŭ mi volonte. 07043
Bottom
07044
Top
EERO: Minä myös; ja koska samoilen Kourusuossa, niin pidän itseni Pikku-Jussina Lapinmaan nevoilla. Olkoon menneeksi! EERO. Mi ankaŭ; kaj kiam mi migrados en la marĉo Kouru-suo, mi imagos, ke mi estas Malgranda-Joĉjo en marĉlandoj de Laponio. Mi konsentas! 07044
Bottom
07045
Top
AAPO: En iske minäkään vastaan hanketta, joka taitaa meille saattaa monen päivän muonan. AAPO. Ankaŭ mi ne kontraŭstaras la projekton, kiu povas doni al ni nutraĵon por multaj tagoj. 07045
Bottom
07046
Top
JUHANI: Alors, l’expédition est décidée. — Mais jusqu’à Kouru, il y a un fameux bout de chemin, une vraie traite de loup, et on devra y rester au moins une nuit. C’est pourquoi il me semble que ce ne serait pas mal d’avoir une goutte à boire, quand on logera à la belle étoile. JUHANI. Ni do decidas fari la ekskurson. Sed la vojo al Kourusuo estas longa, grandegan lupan verston longa, kaj ni restos tie almenaŭ unu nokton. Tial, laŭ mia opinio, ne mal-utilus tosto dum ni loĝas sub la nuda ĉielo. 07046
Bottom
07047
Top
TUOMAS: Il y a de l’eau-de-vie à Viertola. TUOMAS. En Viertola estas ricevebla brando. 07047
Bottom
07048
Top
JUHANI: Et de la bonne ! JUHANI. Brando, kaj bona brando. 07048
Bottom
07049
Top
TUOMAS: Sept pintes, mes enfants. TUOMAS. Sep kvartojn, knaboj! 07049
Bottom
07050
Top
JUHANI: Bien, une par homme. JUHANI. Guste, po unu kvarto al ĉiu. 07050
Bottom
07051
Top
AAPO: On ferait peut-être bien de renoncer à l’alcool auquel, pour notre bonheur, on n’est pas précisément habitués. AAPO. Eble ni forlasas la brandon, al kiu ni feliĉe ne kuti-miĝis ankoraŭ. 07051
Bottom
07052
Top
JUHANI: Tu en as bien avalé une gorgée de temps en temps, tout comme moi. JUHANI. Vi ja prenis iam kaj tiam glaseton da brando, vi kiel ankaŭ mi. 07052
Bottom
07053
Top
EERO: Allons, Aapo, tu devrais comprendre son idée enfantine et nous laisser aussi la possibilité de dire plus lard : « Et alors on but un coup », quand on sera des vieux à la tête grise et qu’on racontera nos prouesses aux jeunes. Laifse-nous donc nous imaginer de notre vivant qu’on a eu tious aussi des démêlés avec de jeunes gloutons dans le nord. EERO. Komprenu, Aapo, la infanecan tuson de viro. Permesu, ke ankaŭ ni iam povu diri: »kaj poste ni tostis», kiam ni kiel grizkapaj maljunuloj rakontosniajn pasintajnheroaĵojn.Permesu ke ni en Ia vera vivo kredu, ke ni kaptas gulidojn en la Nordo. 07053
Bottom
07054
Top
JUHANI: Hullujako taas? Onhan se oikeutta ja velvollisuutta, että ihminen ruokkoo ruumistansa. Tällä retkellä tulemme kylläkin tallustamaan rämeitä ja heiluvia hetteitä, ja loskomärkinä viettämään yömme karhunsammaleisella vuoteella. Silloinpa tekee pieni kulaus taskumatista hyvääkin, luulen minä.--Katsomme siis parhaaksi että matkaan astuessa emme ole ilman rohtoryyppyä kontissa. Ja lähteköön nyt Lauri-poika Viertolaan, paras ketunnahka poijussa; ja viinaa pitää heltimän. JUHANI. Cu stultaĵojn der.ove? Estas ja rajto kaj devo, ke la homo zorgu pri sia korpo. Dum tiu ĉasekskurso ni certe migros en marĉoj kaj sur balanciĝantaj molaĵoj kaj pasigos tutmalsekaj nian nokton sur ursomuska kuŝejo. Tiam certc unu glutaĵo el poŝboteleto faros bonan efikon, mi kredas. — Ni do trovas plej bone, ke dum ekskurso ni ne estu sen medika-menta glutaĵo en la tornistro. Kaj Lauri-knabo iru nun al Viertola kun la plej bona vulpfelo en sako; kaj brandon ni certe ricevos. 07054
Bottom
07055
Top
Läksi Lauri viinaa Viertolasta tuomaan, vahvistus juomaksi sorsanpyynnissä Kourusuolla.--Impivaarasta noin viisituhatta askelta, Viertolan maalla, on tämä suo, avara, ympäröitty synkeillä metsillä. Sen pinnalla, joka on sorsien mieluisa asunto, vaihtelee kirkkaita lammeja, korkeita ruohistoja ja mättäällisiä saarentoja kuihtuvin mäntyineen. Tänne oli veljekset päättäneet lähteä ajelemaan narisevia sorsia, toivoin yltäkylläistä saalista. Lauri iris por alporti brandon el Viertola, fortigan trinkaĵon dum la anasĉasado en Kourusuo. — En distanco de ĉirkaŭ kvin mil paŝoj de Impivaara, apartenanta al Viertola, estas tiu marĉo, vasta, ĉirkaŭata de densaj arbaroj. Sur ĝia surfaco, kiu estas loĝloko amata de la anasoj, alternas klaraj Iagetoj kun altaj kanaroj kaj muskobulaj insuletoj kun siaj velkantaj pinoj. Tien la fratoj estis decidintaj ekiri por ĉasi knarantajn anasojn, esperante abundan kaptaĵon. 07055
Bottom
07056
Top
Lauri courut à Viertola et revint avec de l’eau-de-vie perlée dans un flacon d’étain, l’ancienne gourde de chasse de leur père. Outre l’alcool, il rapporta une nouvelle qui surexcita encore l’imagination fougueuse des frères. Il raconta qu’un ours avait terrassé un des meilleurs bœufs de Viertola et qu’il connaissait aussi la place du carnage : elle se trouvait au nord d’Impivaara, dans le domaine de Viertola, mais tout près de la frontière des forêts de Jukola. Les frères résolurent alors de passer par cet endroit en se rendant au marais de Kouru et de partir dès que le jour déclinerait. Peut-être auraient-ils la chance de rencontrer le carnassier qui a l’habitude de revenir au coucher du soleil jouir des reliefs de sa proie. Us le souhaitaient vivement. Quand ils eurent terminé leur copieux souper et que le crépuscule fut tombé, ils quittèrent leur cabatie, solidement équipés, sac au dos et fusils chargés à balle. Lauri marchait en queue, tenant les chiens à la laisse et portant les sept mesures d’eau-de-vie dans son sac. On avait décidé qu’il s’arrêterait avec les chiens à trois cents pas du lieu du carnage et découplerait Killi et Kiiski dès qu’il entendrait des cris ou les détonations des fusils. C’est ce qu’il fit ; il s’installa sous un sapin pour guetter les événements. Les autres s’approchèrent de la place où le bœuf avait été déchiré et trouvèrent dans un lugubre bosquet de sapins son corps à moitié dévoré sur le sol rougi. Bien résolus à attendre, ils se cachèrent à bonne portée de fusil, à l’abri de jeunes pins bas mais touffus. Lauri venis el Viertola, alportante perlantan brandon, ver-ŝitan en stanan botelon, la iama ĉasbotelo de ilia patro. Sed krom brando li alportis el la dezerto gravan novaĵon, kiu in-stigis la animojn de la fratoj al ankoraŭ pli granda fervoro. Li rakontis, ke urso mortigis unu el la plej bonaj bovoj el la bovaro de Viertola, kaj li sciis ankaŭ la murdlokon, kiu estis norde de Impivaara sur kampo de Viertola sed proksime al Ia arbarlimo de Jukola. La fratoj decidis nun preterpasi tiun Iokon irante al Kourusuo, kaj ekiri ne pli frue ol ĉe vesperiĝo. Eble ili ren-kontos la urson.kiu kutimas ĉe sunsubiro veni porĝuiellarestaĵo de sia mortigita akiraĵo. Tiel ili esperis. Kaj kiam abunda tagmanĝo estis manĝita kaj la vespero proksimiĝis, ili ekiris al sia ĉasekskurso bone ekipitaj: kun la betulŝelaj tornistroj sur la dorso kaj kun fortaj ŝargaĵoj en la pafiloj. La lasta iris Lauri, kondukante per ŝnuro la hundojn kaj portante en sia tornistro sep kvartojn da brando. Li estis destinita por restikune kun la hundoj en distanco de ĉirkaŭ tricent paŝoj de la mort-kampo, kaj li devis liberigi la hundojn Killi kaj Kiiski aŭdinte krion aŭ pafon. Tiel li faris; li haltis ĉe picea radiko sufiĉe frue por atendi, kio okazos. La aliaj iris pli proksimen al la loko, kie la bovo estis disŝirita, kaj trovis duone manĝitan korpon de la besto sur sanga tero en mallumeta picearo. Ili nun kaŝis sin en konvena pafdistanco en ŝirmo de malalta sed densa arbetaĵo, decidante atendi. 07056
Bottom
07057
Top
Au bout d’un moment assez long, ils entendirent dans les buissons un piétinement léger et un craquement de brindilles ; ils en conclurent que le convive venait à son festin. Et c’était bien cela. Un énorme ours s’avançait prudemment et doucement entre les arbres. Il semblait pourtant avoir flairé le danger, car il fit halte loin de sa proie en humant l’air et en balançant le museau. Il hésita longtemps et parut enfin sur le point de se retirer sans être venu à portée des chasseurs. Les frères étaient lapis dans les buissons en retenant leur souille ; enfin Timo, sans se soucier des signes négatifs des autres, se mit à décrire un cercle et à ramper vers l’ennemi hargneux. Aussitôt qu’il s’en estima assez rapproché, il fit feu ; mais seule la poudre dans le bassinet s’enflamma, sans allumer la charge du fusil. Telle une grosse pierre moussue et roulante, l’ours furieux se précipita contre le chasseur qui, sans perdre un instant, se jeta le visage contre terre et resta étendu, immobile. Le fauve le flaira, le poussa et le tirailla, en grognant et soufflant de colère. La dernière heure de Timo aurait probablement sonné, si .luhani ne s’était élancé à la rescousse et n’avait tiré sur l’échine de l’ours ; il n’avait pas osé viser plus bas, à cause de son frère qui gisait sous le carnassier. Mais le coup ne porta pas, au moins de façon efficace, car le prince des forêts, au comble de la fureur, se rua contre Juhani en abandonnant Timo le nez collé contre terre. Pour se défendre, Juhani tourna la crosse de son arme contre la gueule béante du fauve, et une lutte atroce allait s’engager, quand Tuomas épaula son fusil et logea une balle dans la patte de l’ours ; pour éviter son frère, il n’avait pas non plus risqué de viser à la tête ou au flanc, où une blessure amène plus sûrement la mort. Cette fois, l’ours sentit le plomb dans son corps, et son sang dégoutta le long de sa patte charnue et poilue. Ivre de rage, poussant des hurlements affreux, il se retourna contre Tuomas, dont il reçut sulié front un coup de crosse si violent qu’il interrompit sa course en secouant la tête. Les adversaires se tinrent immobiles un instant, en échangeant des regards menaçants. Iom longa tempo pasis. Sed fine estis aŭdata el la kampo mallaŭta molpaŝado kaj ekknaroj de disrompiĝantaj branĉetoj, kaj nun oni divenis, ke la manĝogasto proksimiĝas al la nutraĵo. Tiel ankaŭ okazis. El inter la arboj proksimiĝis singarde kaj mallaŭte tre granda urso. Sed vidiĝis, ke ĝi suspektas ion, ĉar spiregante kaj turnante sian nazegon ĝi haltis jam malproksime de sia viktimo. Longan tempon ĝi hezitis kaj ŝajnis fine, ke ĝi volas iri returne, sen proksimiĝo al pafdistanco de la viroj. En la plej profunda silento Ia fratoj atendis en la arbetaĵo, ĝis fine Timo, malgraŭ malpermesantaj signoj de la aliaj, ekpaŝis irante ronde kaj ŝtele kontraŭ la koleran malamikon. Kaj nun, kredante esti jam sufiĉe proksime al la urso, li ek-pafis; sed nur en la trueto Ia pulvo flame eksplodis, sed ne ekbruligis la ŝargaĵon en la pafiltubo. Kolere ĵetis sin nun la urso kvazaŭ granda muska ŝtono kontraŭ la viron, kiu sen-prokraste sin renversis kun la vizaĝo al tero, kaj tie li kuŝis senmova. La rabobesto lin flaris kaj puŝetis, grumblante kaj spiregante forte. Verŝajne la morto de Timo estus veninta nun, se Juhani ne estus kurinta por helpi al li pafante kontraŭ la vertebraro de la urso. Li ne kuraĝis ceii pli malalten, timante pri la frato, kiu kuŝis sub la monstro. Sed la kuglo ne trafis, almenaŭ ne sufiĉe efike, ĉar la princo de Ia picearo ĵetis sin kontraŭ Juhani eĉ pli sovaĝe, lasante Timon fosaĉi la teron. Tiam Juhani, defendante sian vivon, turnis la tenilon de sia pafilo al la malfermita gorĝo de la besto, kaj timiga batalo ŝajnis estiĝi. Sed nun pafis Tuomas, sendante en la kruron de Ia besto ardantan kuglon. Evitante sian fraton, ankaŭ li ne povis celi al la kapo aŭ al la brusto, kies vundado pli certe kaŭzas morton. Tamen la urso nun sentis plumbon en sia korpo, kaj sango fluis malsupren laŭ ĝia grasa, ronda krurego. Koleri-ĝinte, kun terura kriego, ĝi nun ĵetis sin kontraŭ Tuomas, sed ricevis tiel fortan frapon al la frunto per la pafilo de la viro, ke ĝi, skuante la kapon, subite haltis en sia kuro. Kaj ĉi tie la malamikoj staris nun momenton, minace rigardante unu la alian. 07057
Bottom
07058
Top
Alors les chiens accoururent, survinrent au galop, silencieux comme deux éclairs ; mais dès qu’ils parvinrent près du fauve hérissé, une bruyante mêlée s’engagea. Killi aboyait à la barbe de l’ours, tout en restant sagement hors d’atteinte ; Kiiski rageait derrière lui et s’enhardissait parfois à mordre une touffe de poils de sa cuisse ; mais il se retirait prestement à bonne distance lorsque le fauve, semblable à un imposant tas de foin gris noir, se tournait vers lui. Enfin, après avoir livré quelques assauts infructueux à ses bourreaux, l’ours gagna le large, les chiens aboyant à ses trousses. Tiam aperis kure la hundoj, proksimiĝis rapide kvazaŭ du fulmoj, kaj kiam ili atingis la krudharan urson, estiĝis kolera batalo. Killi incitis la urson de antaŭe, ĉiam tamen restante de ĝi kelkajn paŝojn flanke. Sed post la urso bruludadis Kiiski, kuraĝante eĉ tiam kaj iam tiri ĝin je la krurharoj. Tamen Kiiski ruliĝis vigle flanken ĉiam, kiam la arbara mielamanto kvazaŭ nigregriza, granda volvaĵego sin turnadis inter ili. Fine, farinte kelkajn sensukcesajn atakojn al siaj turmentantoj, la urso for-kuris, kun la brukurantaj hundoj post si. 07058
Bottom
07059
Top
Cette scène se déroula très rapidement, avant que les autres frères fussent parvenus sur le champ de bataille. Juhani et Tuomas rechargèrent aussitôt leurs fusils dans l’éspoir d’atteindre encore une .fois le carnassier. Timo se souleva peu à peu et regarda autour de lui un instant comme s’il se demandait où était le nord et de quel côté soufflait le vent. Ses frères l’apostrophèrent avec vivacité à cause de sa témérité stupide qui aurait pu causer la perte de vies humaines et qui avait peut-être compromis irrémédiablement la chasse. Sans répondre un mot, Timo, assis sur le gazon, s’occupait à débourrer le trou du bassinet de son fusil et à battre la pierre à feu avec le dos de son couteau pour la rendre plus aiguë. Et bientôt ils furent tous prêts à reprendre la poursuite du fauve. ĉio tio okazis tre rapide kaj antaŭ ol la aliaj fratoj havis tempon veni al la batalkampo. Sed Juhani kaj Tuomas ŝargis tuj denove siajn pafilojn, esperante atingi Ia urson ankoraŭ unu fojon. Ankaŭ Timo restariĝis kaj rigardis ĉirkaŭen dum momento, ŝajne ne komprenante, kie estas nordo, el kiu di-rekto la vento blovas. Ekscititaj la fratoj nun lin riproĉis pro lia malsaĝa kuraĝo, kiu estus povinta kaŭzi perdon de viraj vivoj, kaj eble nerebonigeble forfuŝis la kapton. Ne dir-ante eĉ vorton Timo sidis sur muskbulo, purigante la paf. trueton kaj pliakrigante frapete la silikon per la klingodorso de sia tranĉilo. Kaj baldaŭ ili staris ĉiuj pretaj daŭrigi la ĉasadon. 07059
Bottom
07060
Top
Les aboiements des chiens s’éloignaient de plus en plus, devenaient presque imperceptibles, et les frères doutaient déjà de retrouver jamais leur proie. Mais au bout d’un instant, la voix des chiens se üt plus distincte, se rapprocha toujours plus, et il semblait que l’ours, effectuant le circuit habituel, allait revenir à son point de départ. C’est pourquoi les frères se postèrent commodément, le fusil au poing, pour attendre la bêle traquée. Simeoni et, non loin de lui, Lauri se tenaient tous deux dans une petite clairière herbeuse, immobiles et silencieux comme des statues. L’ours surgit en pleine course, faisant craquer le sol et montrant sa gueule ouverte, rouge noir. Le fauve haletant se rua vers Simeoni qui fit feu ; il culbuta par terre, puis se releva aussitôt et fondit sur le chasseur. Mais le fusil de Lauri lança un éclair, une détonation retentit, et l’ours s’écroula muet aux pieds de Simeoni ; il gisait là, sans remuer, et le sang coulait de sa tête et de son flanc. ĉiam pli malproksimen iris la bojado de la hundoj, mal-laŭtiĝis preskaŭ ĝis neaŭdebleco, kaj la fratoj jam komencis pensi, ke ili apenaŭ plu atingos sian kaptotaĵon. Sed post nelonga tempo sonis ree pli klare la voĉoj de Killi kaj Kiiski, venante pli kaj pli proksimen, kaj ŝajnis, ke Ia urso nun faris sian ordinaran rondiron kaj revenos al la sama loko, de kie ĝi foriris. La fratoj sin metis al oportunaj lokoj kun la pafiloj en la manoj por atendi la proksimiĝantan ĉaspelon. En mal-granda herbokovrita malfermaĵo staris Simeoni kaj de li en ioma distanco Lauri, ambaŭ senmovaj, silentaj, kvazaŭ kolonoj. Rapide kurante, tiel ke la tero resonis, la urso proksimiĝis montrante sian malfermitan, nigreruĝan faŭkon. En direkto al Simeoni rapidis la spireganta urso. La viro pafis, kaj ruliĝis la mielamanto sur la herbejo, sed stariĝis ree kurante kontraŭ la pafinton. Sed ekflamis tiam la pafilo de Lauri, forta paf-bruego sonis ĉirkaŭe kaj senvoĉa kuŝis la urso antaŭ la piedoj de Simeoni. Tie ĝi kuŝis, eĉ membron ne movante, kaj sango fluis el ĝia kapo kaj el ĝia brusto. 07060
Bottom
07061
Top
Les frères se rassemblèrent alors autour du fauve abattu; c’était un gros et vieux mâle. Us virent que sa tête était trouée .à la racine de l’oreille et que son flanc était aussi percé. La première blessure, tous le savaient, provenait de la balle de Lauri ; car un animal dont le cerveau est atteint s’abat comme un bloc et ne se relève plus. Les chasseurs s’assirent satisfaits autour du héros des bois à la fourrure hirsute et se préparèrent à boire le verre de la victoire. Satisfaits aussi et les yeux brillants, les chiens s’étaient couchés à côté de leur ennemi terrassé. La soirée était belle, le vent s’était calmé et le soleil descendait au sein des bois sombres. Les frères jouissaient du charme de se délasser dans un air si exquis, à l’issue de la lutte bruyante et chaude. Sed la fratoj baldaŭ kolektiĝis ĉirkaŭ la falinta urso, kaj ĝi estis maljuna kaj granda virurso. Oni vidis nun, ke ĝia kapo estis trapafita apud la orelo, kaj trapafita estis ankaŭ la flanko. La unue nomitan vundon, tion ĉiuj sciis, kaŭzis Ia kuglo de Lauri, ĉar besto, kies cerbo estas trapafita falas tuj kaj neniam plu ekstaros. Sed kontentaj sidis la pafistoj ĉirkaŭ la hirthara arbarheroo, preparante sin enverŝi la toston de mortigo. Kontentaj kaj bele rigardante ankaŭ la hundoj sidis apud sia falinta malamiko. — La vespero estis bela, la vento kvietiĝis kaj la suno malleviĝis en la sinon de la malluma arbarego. Plezure estis tie por la fratoj ripozeti en la ĉarma vesper-momento, kiam estis finita la Iudado tumulta kaj varmega. 07061
Bottom
07062
Top
JUHANI: C’est Lauri qui avalera la première gorgée. Il a tiré comme un homme ; ce farceur d’ours a été atteint tout juste à la place sensible et s’est écroulé sur ses pâlies comme l’herbe sous la l'aulx. Allons, une bonne rasade, mon garçon. JUHANI. La unua tosto apartenu al Lauri. Li pafis kiel viro, trafis la petolulon je vere ora Ioko, kaj sur siajn piedojn falis la urso kiel herbo antaŭ falĉilo. Plengorĝan toston, mia knabeto! 07062
Bottom
07063
Top
LAURI: Si je faisais aussi pour une fois glouglouter une goutte dans mon gosier. LAURI. Se ankaŭ mi nun foje verŝus toston tra mia gorĝo malsupren. 07063
Bottom
07064
Top
JUHANI: Regardez-moi ce novice en matière d’alcool ! U en ignore encore le goût, il est innocent comme un agneau. JUHANI. Vi «bovpelanto» sur la vojo de brando, sen ia gusto ankoraŭ, senpeka kiel ŝafido. 07064
Bottom
07065
Top
LAURI: J’en connais bien le goût, assez pour qu’aucun oiseau ne me fasse des saletés sur la tête. Mais comment le monde paraît à un joyeux luron qui titube avec un verre dans le nez, ça, en vérité, je ne le sais pas. LAURI. La guston mi konas, mi scias, ke birdo ordinare ne malpurigas viron, sed kia la mondo ŝajnas, kiam gaja knabo en ebrio ŝanceliĝadas, tion vere mi ne konas. 07065
Bottom
07066
Top
AAPO: Penses-y un peu, Lauri. Pour moi, je te dirais plutôt non que oui. AAPO. Pripensu la aferon, Lauri, mi prefere malkonsilus vin ol rekpmendus. 07066
Bottom
07067
Top
LAURI: Buvons ! LAURI. Mi prenu el ĉi tio! 07067
Bottom
07068
Top
AAPO: Mais espérons que ça ne deviendra pas une habitude dépravante. AAPO. Kaj ni esperu ke ĉi tio ne estos komenco de ruiniga kutimo. 07068
Bottom
07069
Top
LAURI: Qu’est-ce que tu jacasses-là ? Bois, puisqu’on a de quoi être un tantinet guilleret. LAURI. Kion vi babilas? Prenu el ĉi tio, ĉar ni havas kaŭzon esti iom gajanimaj. 07069
Bottom
07070
Top
JUHANI: Ci-gît notre potentat comme une grosse meule de foin ; la vie de bien des vaches et des chevaux en sera épargnée. JUHANI. Tie kuŝas nia matadoro kiel granda fojnsako, kaj ŝparita estas la vivo de multaj brutoj kaj ĉevaloj. 07070
Bottom
07071
Top
TIMO: Je sais que le patron de Viertola nous glissera une bouteille d’eau-de-vie gratis dans la poche, un pichet ou deux, la prochaine fois. TIMO. Mi scias, ke venontan fojon la sinjoro de Viertola metos al nia brusto brandbotelon tute senpage, stofon aŭ du. 07071
Bottom
07072
Top
JUHANI: Je ne trouve pas que ce serait trop, puisqu’on a mis son troupeau à l’abri de ce monstre. JUHANl. Laŭ mia opinio tio ne estus tro multe, ĉar ni savis lian bovaron de tiu monstro. 07072
Bottom
07073
Top
AAPO: Et c’est un beau troupeau : quarante bœufs ! Tout l’été, ils vivent dans les forêts, jour et nuit, pendant l’hiver ils tirent sur les champs tout le fumier de la ferme. Mais leur libre existence dans les bois pendant l’été les rend presque sauvages. AAPO. Sed estas tie bovaro; kvardek lanckapuloj. La tutan someron ili vivadas en arbaroj nokte kaj tage, sed dum la vintro ili tiras sur la kampojn la tutan sterkajon de la bieno. Sed tiu ilia liberasomera vivo en arbaroj ilin preskaŭ sovaĝigas. 07073
Bottom
07074
Top
JUHANI: Que Dieu nous préserve de les rencontrer avec nos chiens ! Us nous auraient bientôt réduits en bouillie tous ensemble. Souvenons-nous de la détresse de Nikkilä aux prises avec les bœufs de Honkamäki ; elle fut immense, bien que le nombre des bêtes ne fût pas si terriblement grand que celui du troupeau aux gros yeux de Viertola. Comme les chiens, dans un tel cas, se réfugient toujours près de leur maître, il aurait fini par périr s’il n’avait rencontré sur son chemin une solide palissade qui brisa enfin l’attaque des bœufs, tel le mur protecteur d’un château. JUHANI. Dio gardu nin de okaza veno inter ilin kun la hundoj; ili baldaŭ farus stufaĵon kaj el viro kaj el liaj hundoj. Ni memoru la embarason de Nikkila inter la bovoj de Honka-maki; granda estis Ia embaraso de la viro, kvankam la multeco de la bovoj ne estis tiel terure granda, kiel ĉi tiu okulumanta grego de Viertola. Pro liaj hundoj, kiuj en tia tumultado ĉiam serĉas ŝirmon ĉe sia mastro, fine morto estus atinginta lin, se li ne estus renkontinta fortan barilon de herbejo, kiu kiel ŝirmanta fortikaĵa murego fine haltigis la atakon de la bovoj. 07074
Bottom
07075
Top
AAPO: Il s’agit d’ouvrir l’œil. Je viens d’entendre une sorte de cri enroué sur cette colline-là. A mon avis, ils ne sont pas loin de nous. — Mais que cherche Eero sous cette pierre ? AAPO. Ni estu singardaj. Mi aŭdis ĵus kvazaŭ raŭkan ekkrion tie sur la altaĵo. Ili ne estas, mi kredas, malproksime de ni. — Sed kion faras Eero tie ĉe Ia ŝtono? 07075
Bottom
07076
Top
EERO: Il y a une loutre ici, dans ce creux. EERO. Lutro ja tie estas, ĉi tie en la kavaĵo sub la ŝtono. 07076
Bottom
07077
Top
JUHANI: Est-ce possible ? JUHANI. Cu estus eble? 07077
Bottom
07078
Top
EERO: C’est certain ; je vois sur le sable des traces qui entrent dans le trou, mais n’en ressortent pas. EERO. Certe. Internen tra la truo kondukas spuroj, sed neniuj eksteren, kiel mi povas vidi tie en la sablo. 07078
Bottom
07079
Top
AAPO: Faisons-lés flairer aux chiens, et le mouvement de leurs queues montrera bien s’il y a des locataires. AAPO. Montru tiujn spurojn al la hundoj, certc la svingi-ĝado de iliaj vostoj montros, ĉu tie estas enloĝantoj. 07079
Bottom
07080
Top
JUHANI: Ici ! Killi et Kiiski ! JUHANI. Ci tien, Killi kaj Kiiski! 07080
Bottom
07081
Top
TUOMAS: Je crois bien qu’ils sont en train de poursuivre un lièvre. TUOMAS. For ili cstas rec kaj, mi kredas, sur spuroj de leporo. 07081
Bottom
07082
Top
EERO: On arrivera bien à soulever cette pierre si on unit nos forces. EERO. Pcr komunaj fortoj, uzantc stangojn, ni certc levos ĉi tiun ŝtonon. 07082
Bottom
07083
Top
TUOMAS: On a turbiné pour moins que ça. Passe-moi ta hache, Juliani, je vais vous tailler de solides leviers et on déplacera tous ensemble cette pierre dès que les chiens seront revenus. TUOMAS. Eĉ pli senutilan faron oni entreprenis. Donu ĉi tien vian hakilon, Juhani, kaj mi hakos por ni ĉiuj solidajn stangojn, per kiuj ni kune levos la ŝtonon, ĝis niaj hundoj revenos. 07083
Bottom
07084
Top
Ils parlèrent ainsi, et Tuomas prépara avec la hache de Juhani des perches résistantes, quatre de bouleau et trois de sorbier. — Mais soudain ils entendirent dans la forêt un grondement puissant qui leur sembla se rapprocher avec une vitesse terrible. Remplis de stupeur, ils écoutaient, leurs pieux à la main, attendant ce qui allait finalement apparaître hors du bois. Il en parvenait un bruit discordant où retentissaient par intervalles les hurlements désespérés des chiens. Et bientôt ils aperçurent une scène effroyable : dix bœufs excités se ruaient furieusement dans leur direction, poursuivant les chiens qui fuyaient la mort et se hâtaient vers leurs maîtres. A cette vue, les cheveux des frères se hérissèrent et des frissons glacés agitèrent leurs corps. Les bœufs avançaient au galop, avec des meuglements assourdissants. Ils furent chaudement reçus, et un combat affreux s’engagea. Les solides pieux des frères s’abattirent, fracassant les têtes cornues, et deux des assaillants agitaient déjà leurs sabots en l’air. Mais la mort planait aussi sur les frères ; Timo s’étala de tout son long et un bœuf se baissait déjà pour lui percer le flanc lorsque le pieu de sorbier de Tuomas descendit lourdement et rompit l’échine de la bête, qui tomba inanimée en beuglant. Timo était sauvé. Un sort semblable menaça aussi Aapo, et ce furent Juhani et Eero qui le tirèrent de danger : Juhani asséna des coups formidables entre les cornes du bœuf, dont Eero changea la position en se pendant à sa queue ; et cet ennemi fut bientôt hors de combat lui aussi, agitant ses sabots en l’air. Dans l’ardeur de la lutte, Timo perdit son bâton de bouleau ; mais, apercevant dans la clairière la hache de Juhani, il la ramassa et exécuta avec elle des moulinets endiablés. Il frappa à droite, il frappa à gauche, ouvrant des plaies effrayantes dans la panse des bœufs, et le sang ruissela en bruissant sur le Hol avec l’eau et les excréments. Pâles, les hommes luttaient ainsi sur le seuil de la mort ; les chiens faisaient aussi de leur mieux, plantaient leurs crocs comme des tenailles de fer dans le poitrail des bœufs. La mêlée se poursuivait dans la confusion et le bruit ; les pieux s’élevaient et retombaient, les cornes arrachées tourbillonnaient dans l’air, les appels des frères, les aboiements des chiens et les meuglements des bœufs se fondaient en un fracas effrayant. Tiel ili parolis; kaj Tuomas hakis per la akra hakilo de Juhani por ĉiu viro solidan stangon, kvar betulajn kaj tri el sorparbo. — Sed subite ili aŭdis el la arbaro fortan bruon kaj muĝegon, kiu ŝajnis proksimiĝi al ili kun timiga rapideco. Mirante pri tio la fratoj aŭskultis, kun la stangoj en la manoj, kaj atendis, kio fine estas aperonta el la arbaro. De tie aŭdiĝis abomena, obtuza muĝado; iufoje la hundoj plorsiblis, kaj baldaŭ teruranta vidaĵo apcris tic. Kun brilaĉantaj okuloj dek koleregaj bovoj kuris al ili, pelantc antaŭ si la hundojn, kiuj forkuris por savi sian vivon, rapidantc al la viroj. Sed tio igis la hararojn de la viroj stariĝi, kaj malvarmaj tremoj trakuris ilian korpon. Kaj sen halto la bovoj sin ĵetis antaŭen, blekegante; forte la fratoj atakis ilin, kaj komenciĝis terura batalo. Per siaj solidaj stangoj batis la fratoj, frakasis kornkapojn, kaj du el ia bovoj jam kuŝis sur la batalejo, svingante siajn hufpicdojn en la aero. Sed morto minacis ankaŭ la fratojn. Timo falis kaj bovo jam kurbiĝis por trapiki la bruston de la subkuŝanta viro; sed tiam la sorparba stango de Tuomas malleviĝis peze, malleviĝis kaj disrompis la vertebraron de la bruto. Kun spirego la bruto falis senviva sur la teron, kaj Timo estis savita. Ankaŭ Aapo estis minacata de egala perco, sedJuhani kaj Eero savis lin. Forte marteladis Juhani per sia stango la bovon inter la kornoj, Eero ĝin tiris je la vosto, tiamanierc ŝanĝantc Ia pozicion de la bovo, kiu ankaŭ baldaŭ kuŝis sur la batalkampo, svingante siajn hufpicdojn. Timo pcrdis sian betulan stangon en la batala tumulto, sed vidis sur la kampo la hakilon de Juhani; ĝin li kaptis kaj komencis svingi ĝin ĉirkaŭen kun fajra furiozo. Li frapis dekstren, li frapis maldekstren: terure malfermiĝis la ventroj de la bovoj kaj torente fluis sur la kampon sango, akvo kaj koto. Tiel la viroj batalis palaj en la faŭko de la morto; kaj fervore klopodis ankaŭ Ia hundoj, uzante siajn dentojn kiel ferajn prenilojn por alkroĉiĝi al la gorĝoj de la bo-voj. Tumulto kaj bruado estis fortaj, supren kaj malsupren svingiĝis stangoj, malfiksitaj bovokornoj flugis alten en la aero, kaj la kriado de la fratoj, la bojado de la hundoj kaj la blekado de la bestoj kunfandiĝis en teruran sonegon. 07084
Bottom
07085
Top
Mais la bataille cessa enfin ; sept bœufs étaient étendus inanimés et les trois rescapés détalaient, l’un avec une seule corne, un autre complètement décorné et le dernier fort mal arrangé. Livides, les yeux hagards, les frères ,* lestaient sur le sol imbibé de sang. Timo, rouge et tenant la hache couverte de boue et de sang, semblait un bûcheron dans une friche. Us pouvaient à peine concevoir ce qui s’était passé. Il leur paraissait avoir eu un sinistre cauchemar, quand ils songeaient à la bataille qui était survenue comme une rafale impétueuse, avait sévi un moment parmi eux et soudain disparu. Us considéraient avec effroi l’amas de bêtes qui gisait devant eux sur le gazon rougi : l’ours des bois, d’une taille énorme, et sept bœufs gras. Us avaient eux-mêmes reçu de rudes chocs, surtout Aapo, Juhani et Timo ; mais ils étaient pourtant tous debout. Us restaient là, les perches à la main, suant, soufflant, silencieux, à se regarder l’un l’autre. Sed fine la batalo ĉesis. Sep bovoj kuŝis senvivaj sur la tero, tri ei ili forkuris, iu unukorna, alia sen kornoj aŭ aliamaniere vundita. Sed palaj, kun grandaj okuloj staris la fratoj sur la sanga tero. Ruĝbrilanta staris Timo, kun sanga, kota hakilo en la mano, staris kiel viro, kiu faligis arbojn por brulkulturejo. lli apenaŭ povis kompreni, kio okazis. Ĉio ŝajnis al ili terura sonĝo, kiam ili memoris Ia bruadon, kiu, kvazaŭ akra vent-puŝego, proksimiĝis al ili, furiozis momenton inter ili kaj subite silentiĝis ree. Teruriĝantaj ili rigardis la multegon da bestoj, kiuj nun kuŝis antaŭ ili sur la sanga herbejo: la piceara urso, tre granda, kaj sep grasaj bovoj. Ankaŭ ili mem spertis fortajn puŝojn en Ia ludado, precipe Aapo, Juhani kaj Timo; sed ili tamen staris ĉiuj. Tie ili staris, kun la stangoj en Ia manoj, spiregante, ŝvitante kaj silente rigardante unu la alian. 07085
Bottom
07086
Top
Ils avaient à peine eu le temps de reprendre haleine qu’un nouveau danger, plus menaçant encore, fondit sur eux : la rafale était suivie d’un ouragan. U semblait que la dernière heure du monde eût sonné. Le sol vacilla comme lors d’un tremblement de terre, la forêt craqua et un affreux vacarme remplit l’air calme du soir : trente-trois bœufs affolés se ruaient en avant. Les frères entendirent le tumulte, leurs yeux s’arrondirent et ils prêtèrent un instant l’oreille sans bouger, muets comme une bande de porcs qui, longtemps pourchassés, écoulent, les oreilles pendantes, dans les broussailles, au coin de l’enclos, si leur persécuteur s’approche. Ainsi firent les frères, jusqu’au moment où les bœufs débouchèrent en troupe de la forêt. Alors ils jetèrent leurs pieux, saisirent leurs fusils et se sauvèrent à toutes jambes avec leurs chiens, poursuivis par les bœufs mugissants. Us se hâtèrent vers la barrière qui séparait les bois de Viertola et ceux de Jukola. Us rencontrèrent un étang peu profond dont la surface était couverte de verdure ; mais n’ayant pas le temps de le contourner, ils s’y plongèrent sans hésiter. On entendit un clapotement quand ils disparurent dans le jaillissement de l’eau et le brouillard, puis ils ressortirent aussitôt dans l’air limpide. Leur course rappelait celle de la lune dans les plaines bleuissantes du ciel ; elle ne s’écarte pas devant un nuage qui veut lui barrer la route, mais elle le traverse sans inquiétude, reparaît plus brillante qu’avant et continue à s’avancer, calmement, solennellement. Mais les gars de Jukola couraient comme des lièvres et des béliers sauvages, car la détresse les talonnait. Us atteignirent une clôture neuve et solide, la franchirent d’un bond, puis s’arrêtèrent à quelques dizaines de pas plus loin, sur un terrain ouvert, pour voir si cet obstacle pourrait les sauver. Le troupeau furieux et bruyant s’approcha, on entendit un grand craquement et la barrière de sapin s’écroula par terre ; les bœufs se trouvaient maintenant plus rapprochés que jamais des frères, qui s’élancèrent à travers la lande au sol sonore : les hommes et les chiens devant, serrés de près par les bêtes qui beuglaient et faisaient voler en l’air des mottes et du sable ; ainsi une tempête hivernale fait tournoyer la neige comme une fumée. Les frères bondissaient à une vitesse insensée, le cœur rempli d’un effroi mortel, car ils pensaient qu’ils foulaient déjà l'ultime partie du chemin de leur vie. Sed apenaŭ ili havis tempon por ripozeti, antaŭ ol nova danĝero proksimiĝis, multoble pli granda ol la unua. Post la ventpuŝego sekvis uragano. ŝajnis ke nun proksimiĝas la lasta momento de la mondo. La tero tondris kiel pro tertremo, la arbaro bruegis kaj terura blekado plenigis Ia kvietan aeron de Ia vespero, kiam kurante alproksimiĝis tridek tri furiozaj bovoj. La fratoj aŭskultis la bruegon kun rondaj okuioj en la kapo, aŭskultis momenton tute senmovaj, mutaj, kiel aŭs-kultas longan tempon persekutita porkaro en arbetaĵo ĉe kampa barilangulo per pendantaj oreloj, ĉu la persekutantoj ankoraŭ proksimiĝas. Tiel ankaŭ la fratoj, ĝis la bovaro kurĵetiĝis el la arbarego. Tiam ili forĵetis siajn stangojn, prenis siajn pafilojn kaj forkuris kun la hundoj ĉiuforte, kaj blekegante sekvis ilin la bovoj, La fratoj rapidis al la limbarilo inter Viertola kaj Jukola. lli renkontis neprofundan lageton, sur-kovritan de herbaĵo; sed ili ne havis tempon ĉirkaŭiri, kaj senhezite ili kuris trans la Iageton. Muĝo aŭdiĝis, kiam ili estis kovrataj per akvoŝpruca nebulo, sed en la sama momento ili ree estis en klara aero. Ilia kurado memorigis pri la luno sur la bluherbejo de la alto. Ci ne deflankiĝas antaŭ nubo, kiu volas bari ĝian vojon, sed senzorge ĝi travagas ĝin, kaj pli klara ol antaŭe ĝi reaperas. Kaj serioze, solene ĝi migras. Sed la knaboj de Jukola kuris kiel leporoj kaj sovaĝaj virŝafoj; ĉar danĝero kuregis post iliaj kalkanoj. lii venis al barilo, nova kaj firma, kaj fulme la fratoj transsaltis ĝin, sed en distanco de dudeko da paŝoj ili haltis sur vasta deklivo por rigardi, ĉu tiu barilo povus savi ilin. La furioza, brueganta bovaro proksimiĝis al ĝi, aŭdiĝis forta krakado, kaj renversita estis la picestanga barilo, kaj la bovoj estis nun pli proksime al la fratoj ol antaŭe. Poste oni kuregis trans la resonantan herbdeklivon: la viroj kaj la hundoj antaŭe, la brutoj post ili, blekegante kaj gratege ĵetante per piedoj herbradikojn kaj polviĝantan sablon en la aeron, same kiel vintra uragano fume kirlas neĝon alten. Kun furioza rapido la fratoj kuris, kun teruro en siaj koroj, ĉar ili kredis jam paŝi la lastan vojpecon de sia vivo. 07086
Bottom
07087
Top
Alors un cri sortit de la bouche d’Aapo : « Jetons les sacs et gardons les fusils ! » U parla ainsi, et six sacs chûrent aussitôt sur la prairie ; le septième continua à danser sur le dos de Lauri qui ne voulait pas encore l’abandonner. Ce ne leur fut pourtant pas d’un grand secours ; les meuglements et le piétinement se rapprochaient de plus en plus, impitoyablement. Un nouveau cri lugubre et plaintif jaillit des lèvres d’Aapo : « La pierre du Lapon ! La Pierre du Lapon ! » Il songeait à un bloc de roche qui s’érigeait dans le bois sombre. Les frères s’y dirigèrent rapidement, l’atteignirent bientôt, et hommes et chiens l’escaladèrent avec la vélocité de la foudre. La mousse s’envola quand ils s’agrippèrent aux aspérités de la pierre ; leurs ongles s’y accrochèrent plus solidement, plus fortement et plus sûrement que les griffes recourbées du lynx. C’est ainsi qu’ils échappèrent à un trépas effroyable, après avoir été frôlés de bien près par l’aile de la mort. A peine étaient-ils installés sur le rocher que le troupeau les cernait déjà en meuglant et en grattant le sol. La pierre sur laquelle les frères avaient trouvé un refuge était un bloc erratique presque carré, haut d’une toise et se trouvait dans le bois, à environ trois cents pas de la lisière de la lande. Les frères s’y assirent, suant et haletant terriblement après leur fuite devant la mort Efcharnée. Ils restèrent longtemps silencieux, sans proférer un mot. Mais Juhani ouvrit enlin la bouche. Tiam aŭdiĝis krio el la buŝo de Aapo: »for la tornistrojn de niaj dorsoj, sed ni konservu la pafilojn!» Tiel Ii diris kaj ses betulŝelaj tornistroj falis tuj malsupren sur la teron; la sepa svingiĝis ankoraŭ sur la dorso de Lauri; li ne volis disiĝi de ĝi ankoraŭ. Malmulte tamen helpis tiu rimedo, ĉar ĉiam pli proksimen venis al ili la terura frapbruado kaj blekado. Sed ree aŭdiĝis de Ia Iipoj de Aapo mizere sonanta krio:»AI Hiiden-kivi, al Hiidenkivi!» Kaj per tio li celis ŝtonon, treege grandan, kiu staris en malserena arbarego. A1 ĝi rapidis nun Ia fratoj, staris baldaŭ ĉe ĝi kaj fulme rampis kaj la viroj kaj la hundoj sur ĝian supraĵon. Malproksimen flugis muskopecoj, kiam iliaj manoj kaptis elstaraĵojn de la ŝtono; iliaj ungoj aikro-ĉiĝis pli firme, pli precize kaj pli akre ol iam la kurbaj ungoj de linko. Tiel ili saviĝis de terura morto, ĉar ili estis jam tre proksime al Ia faŭko de pereo. Apenaŭ ili estis sur la ŝtono, kiam jam ĉirkad ili tumultis la brutaro, blekante kaj piedgra-tante la teron. Kaj tiu ŝtono, la rifuĝejo de la viroj, estis preskad ortangula, unu klafton alta ŝtonego, kiu staris en arbaro ĉirkad tricent paŝojn de herbeja rando. Tie nun la fratoj sidis ŝvitante kaj forte spiregante, post kuro antau la kolera morto. Silente, senvortaj ili sidis longe. Sed fine Juhani malfermis sian buŝon. 07087
Bottom
07088
Top
JUHANI: Remercions notre chance d’être ici, frères. Ce fut une course dont on se souviendra aussi longtemps qu’il y aura des bœufs sur la terre. JUHANI. Ci tie ni estas, fratoj, kaj ni danku nian bonŝan-con. Car tio estis marŝado, kiun ni memoros tiel longe kiel ekzistas bovoj en la mondo. 07088
Bottom
07089
Top
AAPO: On est ici, mais comment en partira-t-on ? Le bœuf est obstiné, et ceux-ci sont enragés et furieux à cause du massacre de leurs compagnons qu’ils voudraient bien venger au centuple sur nos chiens. AAPO. Ci tie ni estas, sed kiei ni de ĉi tie foriros? Obstina estas Ia bovo, kaj ĉi tiuj koleregas pro la morto de siaj kama-radoj, kiujn ili volus venĝi al niaj hundoj multoble. 07089
Bottom
07090
Top
JUHANI: Et on serait aussi accommodés à la même sauce... JUHANI. Kaj ni ricevus el la sama kulerego. 07090
Bottom
07091
Top
AAPO: Si cette pierre n’avait pas une hauteur providentielle. AAPO. Sen la ora alteco de ĉi tiu ŝtono. • 07091
Bottom
07092
Top
JUHANI: Il n’y a pas à dire, elle a été la bienvenue. On y a gentiment grimpé comme des écureuils. JUHANI. Gi estis vere bonvena por ni. Vere! Kvazad sciuroj ni rampis supren. 07092
Bottom
07093
Top
EERO: « Et alors on but un coup. » EERO. »Kaj poste ni tostis.» 07093
Bottom
07094
Top
JUHANI: C’est ça! Dieu soit loué, on aura au moins de l’eau-de-vie, si on va être obligé d’apprendre à jeûner. JUHANI. Guste tiel! Dankon al la Sinjoro, ke ni havas tamen brandon, se okazus, ke la knaboj estus instruataj pri fasto ĉi tie. 07094
Bottom
07095
Top
LAURI: Je n’ai pas jeté mon sac, moi ! LAURI. Mi ne forlasis mian tornistron, mi. 07095
Bottom
07096
Top
JUHANI: « Sois loué » aussi, cher frère ! Mais sors ton flacon d’étain, baise-le solidement et fais-le circuler ensuite. Il s’agit maintenant de se remettre du coeur au ventre. JUHANI. »AI vi dankon» ankad, mia frato. Sed eligu vian stanbotelon, prenu el ĝi sufiĉan ektrinkon kaj lasu ĝin poste rondiri. Nun la koro bezonas iom da plifortigo. 07096
Bottom
07097
Top
AAPO: Mais il nous faut jouir prudemment de cette drogue, dans la dangereuse situation où on se trouve. AAPO. Sed tiun aĵon ni devas konsumi singarde en tiel danĝera situacio kiel la nuna. 07097
Bottom
07098
Top
JUHANI: C’est un avertissement salutaire. Mais bois quand même une lampée raisonnable. JUHANI. Utila rimarko. Sed prenu nun unu moderan engluton. 07098
Bottom
07099
Top
AAPO: La raison est toujours ce qu’il y a de mieux. N’oublions pas qu’on a ici notre lit, et peut-être pour plus d’une nuit. AAPO. Modereco estas ĉiam plej bona. Ni memoru: ĉi tie estas ankau nia kuŝejo kai eble por pli ol unu nokto. 07099
Bottom
07100
Top
JUHANI: Auttakoon meitä Jumala siitä! Minä toivon, että nälkä piankin poistaa tuon sarvimetsän ympäriltämme.--Niin, tässä istumme kuin seitsemän ukulia korvessa, tässä sammaleisella Hiidenkivellä. Mutta mistähän on syntyisin tämä nimi? JUHANI. Savu nin Dio de tio! Mi esperas, ke malsato baldad forpelos tiun kornarbaron el nia ĉirkauaĵo. — Jes, ĉi tie ni sidas kiel sep gufoj en arbarego, ĉi tie sur la muska Hiiden-kivi. Sed de kio devenas tiu nomo? 07100
Bottom
07101
Top
AAPO: Eräästä kummallisesta tarinasta. AAPO. De stranga rakonto. 07101
Bottom
07102
Top
JUHANI: Kertooppas se meille aikamme vietteeksi. Sillä tässähän tarinat juuri omaansa, tarinat ja historjat. JUHANI. Rakontu ĝln al ni por tempopasigo. Car ĝuste en la nuna situacio rakontoj estas konvenaj, rakontoj kaj historioj. 07102
Bottom
07103
Top
Ja seuraavan tarinan tästä kivestä kertoi heille Aapo. Kaj Aapo rakontis Ia sckvantan fabeion pri tiu ŝtono. 07103
Bottom
07104
Top
Asui ennen linnassansa Lapin tuntureilla eräs voimallinen Hiiden-ruhtinas, mahtavin tenhomies Pohjolassa. Oli hänellä peura jalo ja kaunis, juoksemaan verrattoman nopea. Läksi tuo sorea eläin kerran kevättalvisena päivänä karkelemaan hankikantehelle ja päätyi samoomaan ympäri Suomen-nientä. Silloin moni joutsimies, nähtyänsä kultakarvaisen ja heleäsilmäisen peuran, riensi häntä vainoomaan karkaistulla nuolellansa. Mutta kenkään ei voinut häntä seurata, vaan pian jätti hän kauas jälkeensä hiihtävän miehen.--Joutui hän viimein Hämeen-maalle, jossa löytyi eräs mainio hiihtäjä ja tarkka joutsimies. Tämä nyt sai vainun Hiiden komeasta peurasta, läksi kerkeästi häntä kiehtomaan, liukuen sileillä suksillansa, olalla tuima kaari. Kiljuvalla vauhdilla pitkin tasaista hankea kirmasi peura, mutta vauhdilla vielä vinhemmällä joutsimies hänen jäljessään. Niin juoksivat he kauan sekä aukeat lakeudet että jyrkät mäet ylös, alas. Mutta rupesipa viimein väsymys saavuttamaan peuraa; hän jo kovin huohoittaen pakeni, juoksunsa heikkeni ja yhä likemmäksi läheni mies. Tapahtui silloin kumma, joka kuitenkin on ennenkin nähty pidättävän monen ampuniekan nuolen. Äkisti kääntyi peura ympäri, lähestyi vainoojaansa rukoilevalla muodolla ja vuodattaen hereitä kyyneleitä. Mutta ensinkään arvelematta lähetti vasamansa armoton mies, lävisti ihanan eläimen otsan; ja niin kaatui Hiiden peura, punaten verellänsä valkean lumen. En sia kastelo sur la tundroj de Laponio loĝis iam potenca Hiisi-princo, Ia plej potenca sorĉisto en la Nordo. Li havis boacon noblan kaj belan, senkompare rapidan en kurado. Tiu bela besto iris fojc en fruprintempo kurludi sur la neĝkrusto kaj tiam ĉirkaŭmigradis la duoninsulon Finnlando. Multaj arkpafistoj, vidinte la orharan kaj bclokulan boacon, rapidis ĝin persekuti per sia hardita sago. Sed neniu povis sekvi ĝin, ĉar baldaŭ ĝi malproksime postlasis skikurantan viron. — Gi venis fine al Hame, kic vivis bonega skiisto kaj lerta ark-pafisto. Ci tiu nun rimarkis la imponan boacon de Hiisi, ekiris rapide por ĝin kapti, glitante per siaj glataj skioj, kun forta arko sur Ia ŝultro. Per granda rapideco laŭ ebena neĝkrusto kuris la boaco, sed per ankoraŭ pli granda rapideco la ark-pafisto sekvis ĝin. Tiel ili kuris Iongan tempon laŭ vastaj ebenaĵoj kaj laŭ krutaj altaĵoj, supren, malsupren. Sed fine la boaco komencis laciĝi; ĝi kuris jam forte spiregante, ĝia kurado malpliiĝis kaj la viro venis pli kal pli proksimen. Okazis tiam miraklo, tamen ankaŭ antaŭc vidita, kiu retenis la sagon de multaj pafistoj. Subite la boaco turniĝis, proksimiĝis al sia persekutanto kun peteganta aspekto kaj verŝantc abundajn larmojn. Sed sen hezito la senkompata viro sendis sian sagon, trapikis la frunton de la ĉarma besto, kaj tiel falis la boaco de Hiisi, ruĝmakulante per sia sango la blankan neĝon. 07104
Bottom
07105
Top
Silloin Hiisi, käyskellen Pohjan-perän kolkoissa laaksoissa, tunsi äkisti sydämensä kiertyvän ja tiesi kohta, että kultainen varsansa vaelteli vaarassa. Hän kiirehti ylös tunturille, jossa linnansa seisoi, ja rupesi noitakurkistimellansa tähtäilemään etelään päin. Ja näki hän kaukana tummassa kuusistossa peuransa, joka, veressään uiskellen, kierteli itseänsä kuoleman tuskissa; ja näki hän murhamiehen seisovan uhrinsa vieressä riemuitsevalla katsannolla. Silloin julmistui hän hirmuisesti, tempasi linnansa muurista suuren neliskulmaisen kivimöhkäleen, sinkautti sen korkealle ilmaan, lentämään kohden joutsimiestä Hämeen saloissa. Voimallisella pauhulla ja huminalla kiiti ankara kivi, valtaisessa kaaressa halkaisten pilvien tuulisen maailman. Kohosi se ylös taivaan kumuun, vaipui alas taasen, vaipui päivään päin, ja juuri ampuniekan päälaelle putosi summaton paino, haudaten miehen allensa ijankaikkiseksi. Tiam Hiisi, promcnante en la malhelaj valoj de la Nordo, sentis subite kuntiriĝon de sia koro, kaj sciis tuj, ke lia ora kurulo migras en danĝero. Li rapidis supren sur la monton, kie staris Iia kastelo, kaj komencis persiasorĉa vidilo observadi la sudon. Kaj li vidis malproksime en malhela picearo sian boacon, kiu, naĝantc en sia sango, sin tordis en agonio; kaj li vidis, kc la mortigisto staras apude kun triumfanta rigardo. Tiam li ekkoleris terure, kaptis el la murego de sia kastelo grandan ortangulan ŝtonpecegon,Fĝin ĵetis alten en la aeron, por ke ĝi flugu kontraŭ la arkpafiston en Ia arbaregoj de Hame. Kun forta bruego kaj muĝego la granda ŝtono rapidis, fendante en granda arko la ventan mondon de la nuboj. Gi altiĝis ĝis la ĉiela firmamento, malleviĝis ree, turniĝis al sudo, kaj ĝuste sur la verton de la pafisto falis la kolosa pezaĵo, entombigante lin sub si por eterne. 07105
Bottom
07106
Top
JUHANI: Ja miehen surma oli meidän onneksemme. Missä olisimme nyt me ilman tätä kiveä? Tuolla korvessahan rapana ja raatoina vetelisimme, kurjat. JUHANI. Kaj la morto de la viro estis feliĉo por ni. Kie ni estus nun sen ĉi tiu ŝtono? Tie en la arbarego kiel kotaĵo kaj kadavroj ni kuŝaĉus, mizeruloj. 07106
Bottom
07107
Top
TUOMAS: Mutta kyllä vielä tässäkin tarpeeksemme saamme. Minä takaan sen. TUOMAS. Sed certe ni havos sufiĉe ankaŭ ĉi tie. Mi tion garantias. 07107
Bottom
07108
Top
JUHANI: Jumala auttakoon meitä ajoissa! JUHANI. Dio helpu al ni plej baldaŭ! 07108
Bottom
07109
Top
TIMO: Täytyyhän tässä poikien untakin jyritellä päälliskyttäisin toinentoisensa niskoilla kuin pääskysen-poikaset pesässänsä. TIMO. Ĉi tie ja devas la knaboj peni dormi unu sur la alia, sur la nukoj unu de la aliaj kiel hirundidoj en sia nesto. 07109
Bottom
07110
Top
AAPO: Se ei käy päisin. Pianhan kellahtaisi unipöllöinen mies alas härkien saaliiksi. Sentähden kaksi meistä aina, yksi kummallakin vierellä, vartioitkoon uneksuvaa veljeänsä. AAPO. Tio ne konvenas. Baldaŭ duondormanta viro falus malsupren kiel kaptaĵo al la bovoj. Tial du el ni ĉiam, unu ĉe ambaŭ flankoj, gardu siajn dormantajn fratojn. 07110
Bottom
07111
Top
JUHANI: Järkevä neuvo; ja käyttäkäämme sitä tarkasti; tässä on kortteerimme ainakin tämä yö. Sen näemme jo kaikki härkien hankkeista. Tuossahan jo kolme peeveliä makaa röhöttää kirotuilla mahoillansa, puhkaten ja märehtien, perkeleet!--Mutta pankaat ma'ata, pojat; minä ja Aapo tahdomme teitä vahdata tuonne likimaihin puoleen yöhön. Pankaat ma'ata, pankaat ma'ata. Herra siunatkoon meitä! JUHANI. Saĝa konsilo; kaj ni ĝin sekvu precize; ĉi tie estas nia Ioĝejo almenaŭ ĉi tiun nokton. Tion ni jam ĉiuj vidas laŭ la agoj de la bovoj. Tie jam tri diabloj kuŝaĉas sur siaj ventroj malbenitaj, spiregante kaj remaĉante, satanoj! Sed kuŝiĝu, knaboj, mi kaj Aapo volas vin gardi ĝis ĉirkaŭ Ia noktomezo. Kuŝiĝu, kuŝiĝu. Dio nin benu. 07111
Bottom
07112
Top
AAPO: Voi meitä poloisia kumminkin! AAPO. Ho ve, ni mizeruloj! 07112
Bottom
07113
Top
SIMEONI: Mihin olemmekin onnettomat joutuneet. SIMEONI. Cis kie ni kompatinduloj venis. 07113
Bottom
07114
Top
JUHANI: Kurjuuteen, suureen kurjuuteen. Mutta pankaat ma'ata, siunatkaat sielujanne ja ruumiitanne ja nukkukaat Herran nimeen. JUHANI. A1 mizero, al granda mizero. Sed kuŝiĝu, benu viajn animojn kaj korpojn kaj ekdormu en la nomo de laSinjoro. 07114
Bottom
07115
Top
La nuit passa ; deux des frères veillaient constamment pendant que les autres reposaient sur la pierre moussue. Et la nuit fut longue. L’aurore parut enfin, le soleil se leva et monta dans le ciel, mais leur sort ne s’améliora pas : les cornes ondoyantes investissaient toujours la Pierre du Lapon, et la faim torturait déjà fortement les frères qui espéraient cependant que ce même hôte impitoyable s’installerait aussi dans l’estomac des ruminants et finirait par les contraindre à regagner leurs pâturages. C’est dans cet espoir qu’ils attendaient le départ de leurs ennemis. Mais ils remarquèrent bientôt avec effroi que le troupeau trouvait une nourriture abondante dans les laiches humides qui poussaient autour de la pierre. Les boeufs se mirent tranquillement à brouter, sans s’éloigner assez pour jamais perdre de vue le rocher moussu. Tiel ili pasigis la nokton: maldormis ĉiam du, dum la aliaj dormis sur la muska ŝtono; kaj longa estis la nokto. Fine tamen mateniĝis, la suno leviĝis kaj altiĝis supren sur la ĉielo, sed la sama estis ilia sorto ankoraŭ; ĉiam la kornoj, sieĝante ilin, balan-ciĝadis ĉirkaŭ Hiidenkivi, kaj malsato jam forte turmentis ilin. Tamen ili esperis, ke la sama senkompata gasto faru sian taskon ankaŭ en la bovaj stomakoj kaj devigu ilin translokiĝi al her-bejo. Tiel ili esperis, atendante la foriron de la malamikoj, sed kun teruro ili baldaŭ rimarkis, ke sufiĉe da bestnutraĵo estas trovebla en la malseka karikaro de la arbarego ĉe Hiidenkivi. Tiun la bovoj nun komencis manĝi, ne irante pli malproksimen ol ke la muska ŝtono'senĉese estis videbla al ili. 07115
Bottom
07116
Top
JUHANI: On dirait qu’ils vont prendre racine ici. Que le diable m’emporte ! ils ont trouvé logis et vivre jusqu’à l’hiver. JUHANI. Ui ja ne havas eĉ plej malgrandan intencon de foriro. Ili, diablo prenu, priokupas por si loĝejon ĉi tie ĝis la vintro. 07116
Bottom
07117
Top
EERO: Us ont le diable dans la peau I EERO. Ili havas diablon sub sia haŭto. 07117
Bottom
07118
Top
TIMO: Qu’est-ce que ça leur fait de rester ici ? La forêt leur fournit à boire et à manger ; mais nous, on n’a que de la mousse sèche à se mettre sous la dent. TIMO. Kio mankas al ili ĉi tie? La arbarego donas al ili kaj manĝaĵon kaj trinkaĵon; sed seka musko estas nia pano kaj almanĝaĵo. 07118
Bottom
07119
Top
SIMEONI: C’est par la faute de nos chiens qu’on est forcés de percher ici. Je crains fort que notre seul moyen de salut ne soit de les sacrifier aux bœufs furieux. SIMEONI. Sed la afero estas tia, ke ni sidas ĉi tie pro niaj hundoj. Mi timas, ke la sola vojo al savo estas ĵeti Killin kaj Kiiskin kiel oferon al la bovoj. 07119
Bottom
07120
Top
JUHANI: Quel atroce conseil ! JUHANI. Kruela konsilo. 07120
Bottom
07121
Top
AAPO: Qu’on ne suivra pas volontiers. AAPO. Kiun ni ne tro facile sekvos. 07121
Bottom
07122
Top
JUHANI: Pas tant que Juhani de Jukola se tiendra sur ses jambes. JUHANI. Ne tiom longe, kiom staras rekte Jukola Juho. 07122
Bottom
07123
Top
TUOMAS: On les sacrifierait pour se sauver la peau, eux qui nous ont tant de fois tirés des griffes meurtrières des fauves ? Est-ce que ça nous servirait à quelque chose ? J’en doute. TUOMAS. Cu ni ĵetus iiin por elaĉeti nian haŭton, ilin, kiuj tiom ofte savis nian vivon el la mortigaj ungoj de rabobestoj? Kaj ĉu estus utilo por ni per tio? Mi dubas. 07123
Bottom
07124
Top
JUHANI: Moi aussi. Ces bœufs-là, après avoir mis en pièces nos chiens, recommenceraient tout gentiment à uttendre de recevoir encore autre chose à empaler sur leurs cornes. C’est sûr et certain. JUHANI. Ankaŭ mi. La bovoj tie, dispeciginte unue niajn hundojn, komencus tute trankvile atendi pli kaj pli da tra-pikotoj por la kornoj. Certa afero. 07124
Bottom
07125
Top
SIMEONI: Oui, oui, mais à quoi devra-t-on recourir quand la faim gémira pour de bon dans nos' ventres ? SIMEONI. Jes, jes, sed kian rimedon ni entreprenos, kiam la malsato vere komencos grumbli en la stomako? 07125
Bottom
07126
Top
JUHANI: D’abord elle gémit dans la bedaine, puis do là elle bondit bientôt sur le cœur palpitant, bondit comme un chat à la nuque d’une grasse souris, et alors l’homme vigoureux est dompté. Notre sort est dur, bien dur. Que faire ? je me le demande aussi. JUHANI. Ĝi grumblos komence en nia stomako, sed de tie ĝi baldaŭ sin ĵetos sur la batantan koron, sin ĵetos kiel kato sur la nukon de grasa muso, kaj tiam senfortiĝos la brava viro. Malfacila, malfacila estas nun la tago de viro. Kian rimedon ni entreprenu? ankaŭ mi demandas. 07126
Bottom
07127
Top
AAPO: Crions tous ensemble de toutes nos forces. Peut-être que quelque passant entendra notre appel dans les bois, ou bien notre voix portera jusqu’à Viertola et fera réfléchir les gens. AAPO. Ni kriegu ĉiuj el unu buŝo; la voĉon aŭdos eble iu vagulo en la arbarego aŭ ĝi aŭdiĝos ĝis Viertola kaj igos homojn pensi pri io. 07127
Bottom
07128
Top
JUHANI: Ça vaut la peine d’essayer. JUHANI. Tiun rimedon oni povas provi. 07128
Bottom
07129
Top
TUOMAS: Hurlons puissamment. TIMO. Ni kriu forte. 07129
Bottom
07130
Top
JUHANI: Comme des fous. Poussons tous ensemble un formidable cri de tonnerre. Tous ensemble ! ça fera plus d’effet. Attention, levons-nous et préparons-nous. Dès que je frapperai mes mains pour la troisième fois, 011 gueulera, on gueulera comme sept hommes ! Un, deux, trois! JUHANI. Vere fortege ni alsonigu ĉiuj samtempe vere sen-komparan krion. Ciuj samtempe, tiam ĝi efikos pii bone. Jen, ni stariĝu kaj estu pretaj. Kiam mi la trian fojon ekfrapos per mia mano, ni ekkrios akre, kaj ni ekkrios kiel sep viroj. Unu, du, tri! 07130
Bottom
07131
Top
Ils crièrent de toutes leurs forces et d’une seule bouche, si bien que la pierre et le sol sous elle et alentour tremblèrent, et que les bœufs tressaillirent et reculèrent de quelques pas. L’appel subit des frères retentit avec une violence terrible, et son bruit sinistre se propagea, accompagné par le hurlement lamentable des chiens. Ils poussèrent ainsi cinq longs cris ; la forêt résonna, et l’écho roula au loin. Mais quand le dernier cri, le plus puissant, se fut éteint, ils se rassirent un instant pour reprendre haleine. Aussitôt reposés, ils recommencèrent à crier sept fois, et se mirent à attendre. Le visage congestionné, les yeux injectés de sang, ils étaient assis sur la pierre moussue, et les parois de leurs poitrines se soulevaient avec violence. Ili kriis ĉiuj samtempc per tuta sia forto, tiel ke la ŝtono kaj la tero sub ĝi tremis, kaj ekskuiĝante ankaŭ la bovoj for. kuris kelkajn paŝojn de la ŝtono. Timige aŭdiĝis la ekkrio de la sep viroj kaj poste longtirata hurlado, kun kiu miksiĝis la mizera ululo de la hundoj. La fratoj eligis kvin Iongajn kriegojn, kaj la arbaro bruis kaj malproksime ruliĝis la eĥo. Sed kiam la kvina kaj la plej laŭta kriego estis eligita, ili sidiĝis ree por ekspiri momenton. Post ioma ripozo ili ripetis Ia saman agon, kriante sep fojojn kaj komencis poste atendi, kion efikus la rimedo. Kun nigriĝintaj vizaĝoj, kun sangruĝaj okuloj ili sidiĝis sur Ia muska ŝtono, kaj la balgoj de Iliaj brustoj blovis forte.
07131
Bottom
07132
Top
JUHANI: Attendons ce qui va se passer, attendons. Les gens sont fous s’ils ne comprennent pas qu’une troupe d’hommes ne braille pas ainsi sans être dans une détresse extrême. Attendons. JUHANI. Ni atendu, kion ĉi tio efikos, ni atendu. La homoj estas frenezaj, se ili ne komprenas, ke aro da viroj ne plend-krias tiel sen plej granda danĝero. Ni atendu. 07134
Bottom
07133
Top
EERO: Mais si ce vacarme ne nous procure aucun secours, alors on deviendra vraiment la proie de la mort. Le soleil baisse déjà pour la deuxième fois à l’ouest et la faim mord cruellement. EERO. Sed ni estas vere kondamnitaj al morto, se ne venos helpo al ni pro ĉi tiu tumultado. En okcidento malleviĝas jam la dua suno kaj severe pliiĝas la malsato. 07135
Bottom
07134
Top
SIMEONI: Que Dieu aie pitié de nous ! Il y a déjà une nuit et un jour et demi qu’on n’a rien mangé. SIMEONI. Dio indulgu! unu nokto kaj unu kaj duona tago jam pasis de tiu momento, kiam ni laste manĝis. 07136
Bottom
07135
Top
TIMO: C’est comme ça. Entendez comme mon ventre gronde, grogne et grince même un tout petit peu. C’est dur. TIMO. Jes, tiel estas. Aŭdu kvakadon tie en mia ventro, kvakadon kaj grumbladon kaj eĉ etan pepadon. Ci tio estas malmilda. 07137
Bottom
07136
Top
JUHANI: C’est dur, bien dur. 0n le sait et on le croit, on n’a qu’à écouter chacun son estomac. JUHANI. Malmilda, malmilda; ni scias kaj kredas tion, irante en nian propran ventron. 07138
Bottom
07137
Top
SIMEONI: La journée est longue pour l’affamé. SIMEONI. Longa estas Ia tago de malsatanto! 07139
Bottom
07138
Top
TIMO: Pitkähän se on. TIMO. Longa ĝi vere estas. 07140
Bottom
07139
Top
JUHANI: Pitkä ja synkeä! Onko jo tyhjennetty Aaponkin aivo? Etkö muista enään variksenkaan vaakutusta, tarhapöllönkään pakinaa jutellakses meille, istuissamme Nälkäsaaressa hirmuisessa. JUHANI. Longa kaj malserena! Cu jam estas malplenigita eĉ la cerbo de Aapo? Cu vi ne plu memoras eĉ grakadon de korniko, aŭ la babiladon de strigo por rakonti ion, dum ni sidas sur Ia terura Malsatinsulo. 07141
Bottom
07140
Top
AAPO: Muistanpa tarinan, jonka juuri nälkä nyt johtaakin mieleeni; mutta se ei saata meitä unohtamaan ruumiimme ravintoa, vaan muistuttelee kovin sekä ruokaa että juomaa. AAPO. Mi memoras rakonton, kiun ĝuste la malsato al mi rememorigas; sed ĝi ne povas kaŭzi, ke ni forgesu la nutradon de nia korpo, kontraŭe ĝi tuŝas multe kaj manĝaĵon kaj trink-afon. 07142
Bottom
07141
Top
JUHANI: Sinä meinaat miestä vuoressa. Minä olen kuullut sen. JUHANI. Vi aludas pri viro en monto. Mi ĝin aŭdis. 07143
Bottom
07142
Top
TIMO: Mutta minulle on se uutta; kerro se, veli Aapo. TIMO. Sed por ml ĝi estas nova; rakontu ĝin, frato Aapo. 07144
Bottom
07143
Top
SIMEONI: Kerro se, kerro se! SIMEONI. Rakontu ĝin, rakontu ĝin! 07145
Bottom
07144
Top
AAPO: Onhan se tarina miehestä, jalosta uskonsankarista, joka istui muutaman ajan vankina Impivaaran luolissa, niinkuin ennen tuo kalvea impi, mutta toisenkaltaisesta syystä. AAPO. ĉi estas rakonto pri viro, pri nobla heroo de kredo, kiu sidis kelkan tempon kiel malliberulo en la grotoj de Impi-vaara, kiel pli frue tiu pala virgulino, sed pro alispeca kaŭzo. 07146
Bottom
07145
Top
Ja seuraavan tarinan kertoi heille Aapo: Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan legendon.- 07147
Bottom
07146
Top
Ennen, koska kristin-usko ja pakanuus vielä taistelivat keskenänsä Hämeenmaassa, oli käännettyjen joukossa eräs mainio mies, hurskas ja harras uutta uskoa levittämään, jota hän myös kiivaasti harjoitteli Ruotsin valtakunnan aseitten suojassa. Mutta kotimaahansa täytyi haarniskoittuin sankarten äkisti siirtyä täältä, ja kristityt Hämäläiset joutuivat pakanallisten veljeinsä hirmuisimman vainon alle. Mikä heistä surmattiin kauhistavalla tavalla, mikä etsi pelastustansa, paeten salojen eksyttävään kohtuun, mikä vuorten luoliin ja mikä minnekkin. Impivaaran komeroihin kiirehti mainittu hurskas mies; mutta hänen vainoojansa, jotka koston vimmassa seurasivat hänen jälkiään, huomasivat pian mihin hän oli itsensä kätkenyt. »Susi teljettäköön omaan luolaansa!» huusivat he ilkeästi riemuiten, muurasivat luolan aukion lujasti kiinni ja heittivät miehen nääntymään nälkään ja pimeyteen. lam, kiam la kristanismo kaj la paganismo ankoraŭ inter-batalis en Hame, estis inter la konvertitoj brava viro, pia kaj fervora por disvastigi la novan kredon, kion li arikaŭ faris sub protekto de bataliloj de la sveda regno. Sed al sia hejmlando devis la kirasitaj herooj subite veturi de ĉi tie kaj la kristanaj Hameanoj estis terure persekutataj de siaj paganaj fratoj. Kelkajn oni mortigis per kruela maniero, kelkaj serĉis savon, forkurante en erarigajn arbaregojn, kelkaj en grotojn de montoj aŭ en aliajn lokojn. En kavajojn de Impivaara rapidis la men-ciita pia viro; sed liaj persekutantoj, kiuj lin sekvis en kolero de venĝo, rimarkis baldaŭ kie li kaŝiĝis. »La lupon oni en-baru en ĝia propra groto!» ili kriis kun malica ĝojo, mason-fermis la buŝon de la kaverno firme kaj lasis la viron al pereo pro malsato kaj mallumo. 07148
Bottom
07147
Top
Surkea loppu olisi nyt saavuttanut miehen, mutta ihmeen teki taivas taas. Tuskin oli luolan suulta kadonnut päivän-valon viimeinen siinto, niin jopa valkeni avara luola ihanimmasta, hopeakirkkaasta paisteesta; ja niin oli miehellä kylmän kallion sydämessä liepeä, taivaallinen päivä. Ja tapahtuipa ihmeitä vielä enemmin. Katso, kuvertui äkisti luolan permantoon heleä lähde, jonka vesi ei ottaen milloinkaan vähentynyt; ja oli siis miehellä kivikammiossaan alati raikasta juomaa. Mutta vieläpä lähteen reunalta kohosi ylös kaunis, viherjöitsevä puu, kantain herttaisimpia hedelmiä, jotka eivät ottaen loppuneet; ja siitä sai mies suloisen ravintonsa. Tässä vietti hän päivänsä, ylistäen Herraa, tässä hän vietti yönsä, uneksuen autuitten maasta. Ja hänen päivänsä oli kuin kesän päivä, lämmin ja kirkas, ja hänen yönsä herttaista hämärän aikaa. Niin kului vuosi, ja virtana juoksi Hämeessä kristittyin veri. Mutta koska vainon kauhistava aastaika oli kiertynyt umpeen ja ulkona paistoi ihana syyskuun-aamu, ehti sankarin korviin vasarain ja rautakankein jytinä luolan kiinnimuuratulta suulta. Läpi tuon kivisen ruhan rupesi viimein pilkahtelemaan päivä, ja vilauksessa katosi luolasta ihmeellinen valkeus, niinmyös lähde ja lähteen reunalta hedelmällinen puu. Mizera fino estus atinginta la viron, sed la ĉielo faris ree mirindajon. Apenaŭ el la grota enirejo malaperis la lasta radio de la taglumo, jam lumiĝis Ia vasta groto per plej ĉarmega, ar-ĝentoklara brilo; kaj tiel la viro havis en la koro de la malvarma monto mildan, ĉielan tagon. Kaj ankoraŭ pliaj mirakloj okazis. Vidu, en la grota planko aperis subite hela fonto, kies akvo malgraŭ elpreno neniam elĉerpiĝis, kaj la viro do havis en sia ŝtona ĉambro ĉiam freŝan akvon. Sed ankoraŭ el la fontrando kreskis supren bela verdanta arbo portanta la plej dolĉajn fruktojn, kiuj ne malpliiĝis pro depreno; kaj de tio la viro ricevis sian ĉarman nutraĵon. Tie li pasigis siajn tagojn glorante la Sinjoron, tie li pasigis siajn noktojn sonĝante pri la lando de la feliĉuloj. Kaj lia tago estis kvazaŭ somera tago, varma kaj hela, kaj lia nokto tempo de ĉarma krepusko. Tiel pasis unu jaro kaj rivere fluis en Hame Ia kristana sango. Sed kiam la teruriga jaro de persekutado estis pasinta kaj ekstere brilis ĉarma septembra mateno, atingis Ia orelojn de la heroo bruo de marteloj kaj ferstangoj ĉe la fermemasonita elirejo de la groto. Tra tiu ŝtona muro komencis fine tago eklumeti, kaj en momento malaperis el la groto la mirinda lumo, same ankaŭ la fonto kaj de la fontrando la frukton portinta arbo. 07149
Bottom
07148
Top
Mutta mikä saattoi matkaan tämän pauhinan ja telmeen tuolla ulkopuolella luolan aukiota? Seisoi siellä pakanoita suuri joukko ja heidän keskellänsä muutamia kristittyjä sidottuina nuoriin ja tuomittuina nälkään kuolemaan vuoren pimeässä uumennossa. Eivätkä arvelleet he muuta kuin että sama surma oli kohdannut miestä, joka vuotta ennen samaan luolaan suljettiin. Mutta kovin he kummastuivat, koska luolan auetessa sankari astui ulos kirkastetulla, säteilevällä otsalla. Ja ääni, jonka pyhä heläys tunkeusi aina ytimiin asti, kaikui hänen suustansa: »terve, ystävät ja veljet, terve, kultainen aurinko ja kohisevat metsät, terve!» Silloin lankesi joukko hänen eteensä polvilleen, ylistäen sitä Jumalaa, johon hän uskoi ja joka oli hänen pelastanut hirveästä kuolemasta. Mutta korkealla äänellä kertoi heille mies ne ihanat ihmetyöt, joita hän vuoren kohdussa oli kokenut; ja yhdestä suusta huusi hänelle kansa: »kasta meitäkin, kasta meitäkin uskoon saman Jumalan päälle!» Niin he miehen suureksi riemuksi huusivat ja päästivät viipymättä nuorista kuolemaan tuomitut vangit. Siitä astui ojan partahalle hurskas uros, ja seurasi häntä joukko, joka, luopuen pakanuudesta, antoi itsensä kastaa Kristuksen uskoon. Mutta ylhäällä äyräällä, seisoivat äsken vielä uhreiksi määrätyt miehet, veisaten kiitosvirttä Hänelle, joka tuskallisesta kuolemasta oli pelastanut sekä heidät itse että heidän vanhurskaan isänsä ja johdattanut pimeydestä valkeuteen pakanain lapset. Niin he veisasivat, katsahtaen taivaan korkeuteen ylös. Sed kio kaŭzis tiun bruon kaj tumulton tie ekstere ĉe la grota enirejo? Tie staris granda amaso da paganoj kaj meze inter ili kelkaj kristanoj ligitaj per ŝnuroj kaj kondamnitaj al malsatmorto en la malluma interno de la monto. Kaj ili eĉ ne pensis pri io alia, ol ke la sama morto trafis la viron, kiun oni enfermis en la groto unu jaron pli frue. Sed multe ili miris, kiam ĉe la malfermo de la groto la heroo eliris kun heligita, radianta frunto. Kaj voĉo, kies sankta sonoro penetris ĝis ostoj, eĥis el lia buŝo: «saluton, amikoj kaj fratoj, saluton, ora suno kaj muĝantaj arbaroj, saluton!» Tiam la amaso genufleksis antaŭ !i, glorante Dion, je kiu li kredis kaj kiu lin savis el la terura morto. Sed per laŭta voĉo la viro rakontis pri la ĉarmaj mirakloj, kiujn li spertis en la montinterno; kaj el unu buŝo la popolo kriis: «baptu ankaŭ nin, baptu ankaŭ nin al kredo je la sama Dio!» Tiel ili kriis je granda ĝojo de Ia viro kaj liberigis senprokraste el ŝnuroj la kaptitojn kondamnitajn al morto. Poste la pia heroo iris al la rando de rivereto, kaj lin sekvis la amaso, kiu, forĵurante la paganecon, lasis sin bapti al la kredo je Kristo. Sed supre ĉe la rando staris la fus al ofero destinitaj viroj, kantante dankopsalmon al Li, kiu el turmenta morto savis kaj ilin mem kaj ilian pian patron kaj kondukis el mallumo en lumon la paganidojn. Tiel ili kantis rigardante supren al la ĉiela alto. 07150
Bottom
07149
Top
AAPO: Tämä on tarina hurskaasta miehestä. AAPO. Ci tia estis Ia rakonto pri la pia viro. 07151
Bottom
07150
Top
JUHANI: Ja pakanain kastaminen tapahtui juuri samalla kohdalla ojassa, jossa nyt on meidän sudentarhamme. JUHANI. Kaj la baptado de paganoj okazis ĝuste ĉe la sama Ioko en la rivereto, kie nun staras nia lupkaptilo. 07152
Bottom
07151
Top
SIMEONI: Usko ihmeitä tekee. Olenpa varma siitä, ettei miehellä luolassa ollut yhtään lähdettä eikä hedelmällistä puuta ja ettei mikään maalliselle silmälle paistava valo valaisnutkaan hänen kammiotansa, vaan että luja ja järkähtämätön usko tyydytti kaiken hänen ruumiillisen tarpeensa. Hänen henkensä voima oli hänelle raikkaana lähteenä, maistavana hedelmänä ja säteilevänä valkeutena. Mitä sanoi entinen karjatoverini, Tervakosken Tuomas? »Jos sinulla on uskon kilpi ja hengen miekka, niin mene vaikka perkeletten kanssa polskaa tanssimaan». Niin lausui hurskas ukko. SIMEONI. Kredo faras miraklojn. Mi estas certa, ke la viro en la groto havis neniun fonton kaj neniun fruktarbon kaj ke nenia por tera okulo brilanta lumo lumigis lian kavernon, sed ke la firma kaj neŝancelebla kredo kontentigis ĉiun lian korpan bezonon. La forto de lia spirito estis por li la freŝa fonto, la bongusta frukto kaj la brilanta lumo. Kion diris mia antaŭa paŝtistokamarado, Tervakoski Tuomas? »Se vi havas ŝildon de kredo kaj glavon de spiriio, iru por danci polkon eĉ kun diab-loj.» Tiel diris la pia maljunulo. 07153
Bottom
07152
Top
JUHANI: Mutta aika-miehen maha ei tule kauankaan toimeen paljaalla uskolla ja tyhjällä ilmalla, ei vaikka mätänis. Ja minä vannon, että hän pisteli poskeensa muikeampaakin muonaa kuin hedelmiä ja vettä. Sitä vaatii miehen ruumis, joka on kasvanut ja varttunut täällä lihan ja ruisleivän nojalla. Niin, niin, kerrotaanpa tarinaa vielä toisellakin lailla. Kerrotaan, että viisi mustaa sonninsarvea ilmestyi äkisti miehelle luolan seinään. Koska hän nyt aukaisi ensimmäisen sarven, niin roiskahtipa siitä suhisten ulos parasta, heleätä vapriikin paloviinaa ruokaryypyksi, joka kylläkin veti ryppyyn miehen huulet. Toisesta sarvesta taasen kiskoi hän kyynärittäin ulos monipoimullista, rasvaista ja lämmintä sianmakkaraa. Mutta kolmannesta pinnisteli kankeana kaarena ulos parasta uutispuuroa, ja neljännestä piimää puuronkastiksi, piimää sakeata kuin terva. Ja koska hän nyt oli täyttänyt maarunsa kuin puutiainen, niin aukaisi hän vallan vikkelästi viidennen sarven ja siitä lappasi hän ulos pikanellia, parasta tanskan punttirullaa, joka paisui pojan poskessa kuin imevä iilimato. Tarvitsiko enään parempaa trahtamenttia joutilas mies? JUHANI. Sed la stomako de plenkreska viro ne longe sin helpos per pura kredo kaj per malplena aero, ne eĉ pro pesto. Kaj mi ĵuras, ke li manĝis pli fortan nutraĵon ol fruktojn kaj akvon. Tion postulas la vira korpo, kiu kreskis kaj maljuniĝis ĉi tie per viando kaj sekala pano. Jes, jes, Ia legendo estas ra-kontata ankaŭ alimaniere. Oni rakontas, ke kvin nigraj bovo-kornoj aperis subite antaŭ la viro sur la grota muro. Kiam li nun malfermis la unuan kornon, el ĝi ŝprucis siblante la plej bongusta, klara, fabrikdistilita brando por manĝa altrinko, kiu certe iom sulkigis la lipojn de la viro. El la dua korno li tiris ulnojn da multfalda, grasa kaj varma porka kolbaso. Sed el la tria eliris en rigida kurbo la plej bona novsekala kaĉo, kaj el la kvara acida lakto por trinko kun la kaĉo, acida lakto densflua kiel gudro. Kaj post kiam li plenigis la stomakon kiel akaro, li malfermis vigle la kvinan kornon kaj el ĝi Ii prenis maĉtaba-kon, la plej bonan danan rultabakon, kiu ŝvelis en la vango de la knabo kvazaŭ suĉanta hirudo. Cu bezonis senokupa viro pli bonan regalaĵon? 07154
Bottom
07153
Top
TIMO: Hän oli taivaassa, hän. Mutta me? TIMO. Li estis en la ĉielo. Sed ni? 07155
Bottom
07154
Top
TUOMAS: Tämä polttaa miehen mieltä. TUOMAS. Ci tio bruligas la animon de viro. 07156
Bottom
07155
Top
TIMO: Ja pyörryttää pojan päätä. TIMO. Kaj kaŭzas kapturniĝon al knabo. 07157
Bottom
07156
Top
JUHANI: Tuhannen riksiä senkaltaisen atrian edestä nyt! Tuhannen tuhatta riksiä! JUHANI. Mil talerojn por tiaspeca manĝaĵo nun! Milmil talerojn! 07158
Bottom
07157
Top
SIMEONI: »Poimullista, rasvaista, lämmintä sianmakkaraa»! Niin, me istumme keskellä helvettiä ja kuulemme kerrottavan kuinka taivaassa iloitaan ja syödään. Ah! Mitä on meidän tekeminen, veljet, mitä on meidän tekeminen? SIMEONI. «Multfalda, grasa, varma porka kolbaso!» Jes, ni sidas en la mezo de la infero kaj aŭdas rakonton kiel oni en Ia ĉielo amuziĝas kaj manĝadas. Ha! Kion ni faru, fratoj, kion ni faru? 07159
Bottom
07158
Top
EERO: Uskokaamme, uskokaamme! EERO. Ni kredu, ni kredu! 07160
Bottom
07159
Top
SIMEONI: Haasteletko vielä pilkan kieltä, sinä hirmu! SIMEONI. Ĉu vi ankoraŭ mokparolas, vi teruraĵo! 07161
Bottom
07160
Top
EERO: Viimeinen pihaus, veljeni, viimeinen pihaus; usko minua. Kohta vaivun huokuen alas kuin tyhjäksi käypä rakko, härjänrakko. Ah ! si on avait seulement un pain chaud avec du beurre dessus ! EERO. La lasta elspiro, mia frato, la lasta elspiro; kredu min. Baldaŭ mi malleviĝos kun ĝemo kvazaŭ malpleniĝanta veziko, bova veziko. Ho, se estus ĉi tie nur unu bakvarma pan-bulo kaj butero sur ĝi! 07162
Bottom
07161
Top
TIMO: Et sur le beurre la plus magnifique saucisse du monde ! TIMO. Kaj sur la butero ankoraŭ giganta grasa kolbaso. 07163
Bottom
07162
Top
JUHANI: Si on avait sept pains frais et chauds, sept livres de beurre et sept saucisses amollies sur un feu de bois, mes amis ! quelle bombance ce serait ! JUHANI. Se cstus ĉi tie sep bakvarmaj panbuloj, sep funtoj da butero kaj sep ĉe fajro rostitaj kolbasoj; jen estiĝus festeno. 07164
Bottom
07163
Top
EERO: Éclair et tonnerre ! EERO. Brila fajro kaj fulmo! 07165
Bottom
07164
Top
TIMO: Il faudrait être assez sage pour avoir toujours une petite blague pleine de sel dans sa poche. Le sel vous resserre les boyaux et vous conserve la vie pendant des semaines sans qu’on ait un brin de nourriture dans les tripes. TIMO. La homo devus ĉiam esti saĝa kaj porti ĉiam saketon da salo en sia poŝo. Salo ligas la intestaron kaj konservas la vivon por semajnoj sen eĉ kulo por manĝajo. 07166
Bottom
07165
Top
JUHANI: Enfant ! Même avec du sel, on ne va pas bien loin. JUHANI. Ho knabo! Eĉ per salo oni ne Ionge baraktos. 07167
Bottom
07166
Top
TIMO: Mutta Koiviston Iisakki, se verrattoman laiska mies, ma'ata röhöittelee Karkkulan saunanparvella monta Jumalan päivää yhteen jaksoon, nauttimatta einettäkään suurusta. Ja millä keinolla pihisee henki-parka miehessä? Tuo uuspeili kun imeskelee suolatuppoa kuin kakara äitinsä nisänappia. TIMO. Sed Koivisto Iisakki, la terure maldiligenta viro, kuŝaĉadas sur la ŝvitbaneja bretego en Karkkula multajn Diajn tagojn seninterrompe, nenion manĝante. Kaj kiamaniere siblas la mizera spiro en la viro? Tiu petolulosuĉadas salsaketon kiel infanaĉo la mampinton de sia patrino. 07168
Bottom
07167
Top
JUHANI: Istuupa hän myös usein kuin rääkkä kylän ruispelloissa, hieroskellen tähkäpäistä jyviä naamaansa.--Tiens ! voilà deux de ces maudites bêtes qui se cornent. Allez-y, cognez-vous et percez-vous mutuellement le front, pour que la cervelle tombe de vos crânes sur le sol, et on aura deux tourmenteurs de moins. C’est ça, c’est ça ! Enfin un peu de distraction pour tuer le temps ! — Très bien ! Et que ce jeu dure longtemps, labourez la terre avec huit charrues en os !--Niin juuri! ja kestäköön tämä leikki kauan ja kyntäköön maata kahdeksan luista auraa. JUHANI. Li ankaŭ ofte sidas kvazaŭ kreko sur la vilaĝaj sekalkampoj frotante el spikoj grajnojn por manĝi. — Jen ni jam havas malfruan vesperon, kaj ĉi tie ĉiam promenadas, promenadas ĉirkaŭ ni tridek tri spiregantaj diabloj. Sed tie kornpuŝiĝas du el la diabloj. Kunpuŝiĝu, kunpusiĝu kaj tra-piku Ia fruntojn unu de alia, piku tiel ke la cerbo ŝprucos el viaj kapoj sur la teron, tiam ni havos du turmentistojn malpli. Jen kiel, jen kiel! Ni havas iom da plezuro, dum ni pasigas la tempon. Jes tiel! kaj daŭru tiu ludado longe kaj teron plugu ok ostaj plugiloj. 07169
Bottom
07168
Top
TUOMAS: Celui avec le dos creux et celui à la tête blanche s’attrapent sérieusement. TUOMAS. Forte batalas tie la blankdorsulo kaj la blank-kapulo. 07170
Bottom
07169
Top
JUHANI: Tête blanche gagnera. JUHANI. Sed Blankkapulo venkos. 07171
Bottom
07170
Top
TUOMAS: Dos creux gagnera. TUOMAS. Blankdorsulo venkos. 07172
Bottom
07171
Top
JUHANI: Tope-là, parions ! JUHANI. Jen mia mano, vetu. 07173
Bottom
07172
Top
TUOMAS: D’accord. Timo, tu seras l’arbitre. TUOMAS. Mi konsentas. Timo disjuĝu. 07174
Bottom
07173
Top
JUHANI: Bien ! JUHANI. Jen! 07175
Bottom
07174
Top
TUOMAS: Une pinte d’eau-de-vie ? TUOMAS. Kvarton da brando! 07176
Bottom
07175
Top
JUHANI: -C’est dit. — Regardons, regardons lutter nos deux champions. Ils se reposent maintenant un brin, front contre front. JUHANI. Dirite. — Ni rigardu, ni rigardu la batalon de du knaboj. Sed nun, ŝajnas, ili iom ripozas kun frunto kontraŭ frunto. 07177
Bottom
07176
Top
TIMO: Et se poussent comme ça, tout à la douce. TIMO. Kaj puŝetas tie nur iomete. 07178
Bottom
07177
Top
JUHANI: Mais à présent ! Ça chauffe ! Hardi, tête blanche, ma bonne tête blanche ! Plante solidement ton sabot dans la terre! JUHANI. Sed nun! Nun oni pliigas la agon. Nu, Blank-kapulo, mia Blankkapulo, metu ciajn fendhufojn firme al tero! 07179
Bottom
07178
Top
TUOMAS: Plante le tien plus solidement encore, mon brave dos creux ! Bravo ! TUOMAS. Mctu pli firme ankoraŭ ci, mia brava Blank-dorsulo. Tiel! 07180
Bottom
07179
Top
JUHANI: Tête blanche ! Tête blanche ! JUHANI. Blankkapulo, Blankkapulo! 07181
Bottom
07180
Top
TUOMAS: Mon robuste dos creux au front acéré ! Vas-y ! Termine donc cet embêtant lambinage et expédie-moi ce type ! TUOMAS. Mia fortkorpa Blankdorsulo kun ŝtale hardita frunto! Nu, tiel! Sed forĵetu jam la heziteman puŝadon kaj puŝegu cian viron en la inferon. 07182
Bottom
07181
Top
JUHANI: Tête blanche ! Que le diable t’arrache les cornes ! Est-ce que tu détales, maudit vaurien ? JUHANI. Blankkapulo! Diablo prenu ciajn kornojn! Ĉu ci forkuras, ci cnsorĉita? 07183
Bottom
07182
Top
TUOMAS: Il m’a tout l’air de prendre la poudre d’escampette. TUOMAS. La forkuro taŭgas por li. 07184
Bottom
07183
Top
TIMO: Et l'autre lui file derrière comme un fou ! Hihihi ! TIMO. Kaj la alia puŝas ankoraŭ post ĝi kvazaŭ koboldaĉo. Hi, hi, hi. 07185
Bottom
07184
Top
TUOMAS: Eh bien, Juhani ? TUOMAS. Jes, Juhani. 07186
Bottom
07185
Top
JUHANI: J’ai perdu une pinte d’eau-de-vie. Tu la recevras dès qu’on sera hors d’embarras. Mais quand viendra ce jour? Ah ! dans bien des années, il arrivera qu’on emmènera un gros chargement d’ici au village et du village au cimetière, sous la conduite de notre garde-cliam-pêtre, on emmènera un tas d’ossements cliquetants, les restes de sept hommes. JUHANI. Mi perdis kvarton da brando. Cin vi ricevos kiam ni liberiĝos. Sed kiam tiu tago lumiĝos? Ho! okazos post jaroj, kc sub la komando de nia ĉasvokto oni trenos de ĉi tie sufiĉe grandan ŝarĝaĵon al la vilaĝo kaj el la vilaĝo al tombejo, oni trenos aron da klakantaj, bruantaj skeletoj, la restaĵojn de sep viroj. 07187
Bottom
07186
Top
SIMEONI: Et ainsi finira notre vie coupable. SIMEONI. Kaj tiel finiĝis nia vivo. 07188
Bottom
07187
Top
JUHANI: Et ainsi finira notre vie. JUHANI. tiel finiĝis nia vivo. 07189
Bottom
07188
Top
TIMO: Oui, elle finira ainsi. TIMO. Jes, tiel ĝi finiĝis. 07190
Bottom
07189
Top
JUHANI: Elle finira d’une manière lamentable. Mais ouvre donc ton sac, Lauri, et fais circuler la gourde. JUHANI. Finiĝis mizere. Sed malfermu vian tornistron, Lauri, kaj unu ektrinko ĉirkaŭiru. 07191
Bottom
07190
Top
AAPO:i Va pour cette fois ; mais il nous faut économiser le reste de notre eau-de-vie pour l'extrême détresse. AAPO. Estu tiel ĉi tiun fojon, sed la resto de nia brando estu ŝparata por pli danĝera situacio. 07192
Bottom
07191
Top
JUHANI: Comme tu dis. Mais à présent on va boire une gorgée qui compte pour pouvoir hurler comme un trombone. JUHANI. Estu kiel vi diras. Sed nun ni prenos ektrinkon, kiu efikos, kaj poste ni krios kiel tra trumpeto. 07193
Bottom
07192
Top
Quand ils eurent bu, ils élevèrent de nouveau la voix et crièrent tous ensemble. La rumeur parvint aux oreilles du garde de Viertola qui passait sur la colline de la grange ; mais il ne comprit pas le sens de cet appel et se dit, effrayé : « C’est le démon des bornes qui braille là-bas ». — Le menton tendu vers le ciel, la bouche écarquillée comme des dragons ou des oisillons dans leur nid quand ils entendent le battement des ailes maternelles, les frères poussèrent encore des cris violents, poussèrent dix longs cris. Puis ils s’assirent de nouveau sur leur siège de mousse, tandis que l’espérance s’évanouissait de leurs coeurs. Trinkinte ili altigis siajn voĉojn rec, kriante ĉiuj samtempe. La eĥo venis al Ia oreloj de la vokto en Viertola, kiam li paŝis sur la draŝeja altaĵo, sed li ne komprenis la signifon de la krio, sed ektimintc diris al si mem:»la lim-feo tie krias». Sed la fratoj, streĉante siajn makzelojn al la ĉielo kaj kun malfermitaj buŝoj kiel drakoj aŭ birdidoj en sia nesto, kiam ili aŭdas la flugil-sibladon de sia patrino, kriis ĉiam ankoraŭ forte, kriis dek foje. Kaj poste ili ree sidiĝis sur sia muska loko, kun estingiĝanta espcro en la koroj. 07194
Bottom

Chapitre 08 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (fr-eo) :
Chapitre: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
télécharger Les sept frères o Sep fratoj descargar
08001
Top
Le troisième jour s’est levé depuis que les frères se sont réfugiés sur la Pierre du Lapon, et ils sont encore bloqués par les bœufs. De temps en temps, les bêtes s’éloignent quelque peu, mais il en reste toujours une ou deux qui rôdent en vue, beuglant pour donner l’alarme dès que les frères font mine d’abandonner leur prison. Dans les environs, un bœuf broute l’herbe du bois en tordant la langue, et un autre se repose sur sa panse rebondie, en ruminant (»t soufflant lourdement. Là-bas, deux autres luttent, moitié sérieusement, moitié par jeu, et le choc de leurs cornes retentit de toutes parts. Au pied même de la pierre, un Ixeuf gratte furieusement le sol et projette en l’air de la terre et des broussailles, en renâclant méchamment. Us «'éternisent ainsi, au tourment et à la fureur blanche des frères ; car les robustes gars de Jukola attendent déjà la mort. — Lauri vient d’avaler une grosse gorgée d’eau-de-vie, et il en reprend une rasade ; ses frères s’en étonnent fort et commencent à lui adresser de vifs reproches. Jam venis la kvara tago, kiun la fratoj pasigis sur la ŝtono, sed ĉiam ili sidis sieĝataj de la bovoj. lam kaj tiam la brutoj iris pli malproksimen, sed ĉiam unu aŭ du promenis videbla, donante murmurege tuj signon al siaj kamaradoj, se la fratoj faris movon por eliri el sia malliberejo. Tie ĉirkaŭe kelkaj el ili nun ŝiras al sia buŝo arbaran herbon, kurbigante sian langon, aliaj kuŝas remaĉante kaj peze spiregante sur siaj rondaj ventroj. Tie du petoladas duone lude, duone serioze, kaj ĉirkaŭe sonas la kunfrapado de iliaj kornoj. Sed tie tute apud Hiidenkivi unu c! ili koiere gratfosas, jetante tcraĵon kaj ver-getojn alten, kaj blekegas malbele. Tiel ili pasigas !a tempon je turmento kaj paliga furiozo al la fratoj; ĉar morton atendas jam la bravaj filoj de Jukola. — Antaŭ momento Lauri vcrŝis en sian gorĝon sufiĉe grandan glutaĵon da brando, nun !i faris tiel ankoraŭ unu fojon, pri kio ia aliaj multe miris kaj komencis severe lin riproĉi. 08001
Bottom
08002
Top
JUHANI: Est-ce que le diable t’a brouillé la cervelle ? JUHANI. Ĉu vi estas demonhavanta? 08002
Bottom
08003
Top
AAPO: A quoi penses-tu? Songe qu’on est tous dans le même pétrin. AAPO. Kion vi pensas? Memoru ke ni estas en la sama pre-milo ĉiuj. 08003
Bottom
08004
Top
TUOMAS: Songe que notre demeure n’a qu’une main de large et qu’on doit s’y remuer avec précaution. TUOMAS. Memoru ke nia Ioĝejo estas loko nur manplaton larĝa, sur kiu ni devas singarde moviĝi. 08004
Bottom
08005
Top
LAURI: Je suis fou de rage. LAURI. De furiozo sovaĝigita mi estas! 08005
Bottom
08006
Top
AAPO: Pas de bêtises ici ! AAPO. Sed tio ne estas konvena. 08006
Bottom
08007
Top
LAURI: Alors liiez en enfer ! Que notre forteresse tourne comme la pierre du moulin et envoie les sept malheureux garçons sous les sabots des boeufs. Tourne, rocher, de l’est à l’ouest, et toi, forêt autour de nous, tourne de l’ouest à l’est. Hardi ! LAURI. Ni do iru en la inferon. Kiel muelila ŝtono turniĝu nia kastelo kaj ĵetu kiel kaptaĵon al brutoj sep malfeliĉajn knabojn. Turniĝu, ŝtono, de oriento ĝis okcidento, kaj la arbaro ĉirkaŭ ni turniĝu de okcidento ĝis oriento! Heleja! 08007
Bottom
08008
Top
JUHANI: Tu es déjà ivre ? JUHANI. Vi ja estas jam ebria, knabo? 08008
Bottom
08009
Top
LAURI: En voilà une question ! Que valent la vie et le monde ? Pas un rouge liard moisi. Tout peut se disperser en poussière et en cendre dans l’air et dans les vents. Patatras ! A votre santé, frères de mon oœur ! LAURI. Ĉu valoras pri tio demandi? Kiom kostas la vivo kaj la mondo? Ne eĉ unu ŝiman oeron. Tial ĉio iru en formo de polvo kaj cindro laŭ la vojoj de la ventoj. Sanon! Ni gus-tumu el ĉi tiu, fratoj de mia koro. 08009
Bottom
08010
Top
AAPO: Il est saoul. Enlevons-lui la bouteille. AAPO. Li estas ebria. For la kruĉon de Ii! 08010
Bottom
08011
Top
LAURI: Vous ne la prendrez pas si vite ; elle est à moi ; je ne l’ai pas abandonnée sur la lande où les bœufs l’auraient piétinée. Mais vous autres ! Vous avez gentiment laissé choir vos sacs comme de misérables tsiganes quand ils entendent le fusil di# commissaire. LAURI. Tio ne iros tute facile. La kruĉo apartenas al mi; mi ja ne fordonis ĝin por esti piedpremata de bovoj sur la herb-deklivo. Sed vi aliaj? Ho! Vi metis bele viajn tornistrojnsurla teron kiel mizeraj ciganoj, kiam eksonegas la pafilo de komisaro. 08011
Bottom
08012
Top
JUHANI: La bouteille ! JUHANI. La kruĉon ĉi tien! 08012
Bottom
08013
Top
LAURI: Kannu on minun. LAURl. La kruĉo estas mia. 08013
Bottom
08014
Top
JUHANI: Mutta minä tahdon sen haltuuni. JUHANI. Sed mi volas ĝin gardi. 08014
Bottom
08015
Top
LAURI: Sinä tahdot? Jos tahdot, niin saatpa sen vasten otsikkoas. LAURI. Vi volas? Se vi volas, vi ricevos ĝin kontraŭ via frunto. 08015
Bottom
08016
Top
JUHANI: Rupeaisitko tappelemaan? JUHANI. Cu vi volas ekbatali? 08016
Bottom
08017
Top
LAURI: Jos tahdot, niin ei sitäkään pidä puuttuman. Mutta eihän rakkaat veljekset tappele. Sentähden saakaamme tästä. LAURI. Se vi volas, eĉ tio ne mankos. Sed karaj fratoj ja ne interbatiĝas. Tial ni prenu el ĉi tiu. 08017
Bottom
08018
Top
TIMO: Älä ryyppää, Lauri. TIMO. Ne trinku, Lauri. 08018
Bottom
08019
Top
JUHANI: Kannu tänne kohta! JUHANI. La kruĉon ĉi tien tuj! 08019
Bottom
08020
Top
LAURI: Selkään minä sinulle annan. Mitähän sinä luulet olevas? LAURI. Mi punbatos vin. Kio vi imagas ke vi estas? 08020
Bottom
08021
Top
JUHANI: Syntinen ihminen, tosi; mutta olenpa kuitenkin vanhin veljes. JUHANI. Peka homo, vero, sed mi estas tamen via plej aĝa frato. 08021
Bottom
08022
Top
LAURI: Vanhin? No sitä enemminhän olet ehtinyt syntiä tekemään ja sitä enemmin tarvitset selkääs. Mutta skool! sanoi Ruotsalainen. LAURI. La plej aĝa? Nu, des pli vi havis tempon por peki kaj des pli vi bezonas punon. Sed skol, diras svedo. 08022
Bottom
08023
Top
TUOMAS: Et maista pisaraakaan. TUOMAS. Vi ne trinkos eĉ guteton. 08023
Bottom
08024
Top
LAURI: Tuomaasta pidän minä paljon, Tuomaasta ja pikku-Eerosta. Mutta nuo muut tuossa? Mitä sanon heistä? LAURI. Tuomason mi amas multe, Tuomason kaj la etulon Eero. Sed tiuj tie? Kion mi diru pri ili? 08024
Bottom
08025
Top
TUOMAS: Kitas kiinni ja kannu tänne! Tuossa, Juhani, ota kontti selkääs ja viina haltuus. TUOMAS. Fermu vian faŭkon kaj donu la kruĉon ĉi tien! Jen, Juhani, prenu la tornistron sur vian dorson kaj gardu la brandon. 08025
Bottom
08026
Top
LAURI: Ainoastaan sinä taidat kääntää Laurin pään. Pidänpä sinusta, sinusta ja pikku-Eerosta. LAURI. Nur vi povas turni la kapon de Lauri. Mi amas vin kaj la etulon Eero. 08026
Bottom
08027
Top
TUOMAS: Vaiti! TUOMAS. Silentu! 08027
Bottom
08028
Top
LAURI: Tuommoisia miehiä! Mitä on Jukolan Jussi? Häyrypää kukko; nuijapää sonni. LAURI. Tiaj viroj! Kio estas Jukola Joĉjo? haladzokapa koko; senkorna virbovo. 08028
Bottom
08029
Top
JUHANI: Pidä suus kiinni kohta, ettei korvani kuule jotakin sellaista toista kertaa. JUHANI. Tenu vian buŝon fermita, ke miaj oreloj ne aŭdu duan fojon ion tian. 08029
Bottom
08030
Top
LAURI: »Jolla on korva, hän kuulkoon», saarnaa Aapo, se Jukolan pyhä Paavali. LAURI. »Kiu havas orelon, tiu aŭskultu», predikas Aapo, Ia sankta Paŭlo de Jukola. 08030
Bottom
08031
Top
SIMEONI: Ah sinua! Oletko sinä se entinen vakaa, totinen ja harvasanainen poika? Oletko sinä Lauri? Tuommoinen avosuinen riivattu? SIMEONI. Ho vi! ĉu vi estas Ia antaŭa severa, serioza kaj silentema knabo? Cu vi estas Lauri? Tia babilema demonhav-anto? 08031
Bottom
08032
Top
LAURI: Olethan sinäkin Simeoni, se imeläsuinen »terve-rabbi». LAURI. Vi ja estas ankaŭ Simeoni, la mielbuŝa «Saluton Rabeno». 08032
Bottom
08033
Top
SIMEONI: Sen annan sinulle anteeksi, aina ko'oten, aina ko'oten tulisia hiiliä pääsi päälle. SIMEONI. Tion mi pardonas al vi, ĉiam amasigante, ĉiam amasigante fajrajn karbojn sur vian kapon. 08033
Bottom
08034
Top
LAURI: Mene helvettiin, siellä on hiiliä! LAURI. Iru en la inferon, tie estas karboj! 08034
Bottom
08035
Top
SIMEONI: Jumalaton! SIMEONI. Malpiulo! 08035
Bottom
08036
Top
TIMO: Kun oikein karvat seljässäni pöyhistyy. TIMO. Eĉ la haroj sur mia dorso stariĝas. 08036
Bottom
08037
Top
LAURI: Mitä mököttelee Timo, se Jukolan hallavasilmäinen vuohipukki? LAURI. Kion babilaĉas Timo, tiu grizokula kapro de Jukola? 08037
Bottom
08038
Top
TIMO: Anna olla vaan. Vuohen-maito on hyvääkin. TIMO. Lasu nur esti. L.a kaprina lakto ja estas bongusta. 08038
Bottom
08039
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kio? 08039
Bottom
08040
Top
TIMO: Vuohen-maito on hyvääkin. Mutta kiitänpä sinua tästä kunnioituksesta: suurkiitos! Niin, siinä oli meidän osamme; suurkiitos! Mutta nyt tulee etees toista sorttia kalua. Katsoppas tuossa lillipoikiasi, Tuomasta ja Eeroa, tuossa noin. TIMO. La kaprina lakto estas ja bongusta. Sed mi dankas vin pro tiu honorado: multan dankon! Jes, jen estis nia parto; multan dankon! Sed nun venas antaŭ vin alispeca a}o. Ri-gardu, jen, viajn favoratojn, Tuomason kaj Eeron, tie. 08040
Bottom
08041
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kion? 08041
Bottom
08042
Top
TIMO: Katsoppas tuossa lillipoikiasi, Tuomasta ja Eeroa, tuossa noin. TIMO. Rigardu jen viajn favoratojn, Tuomasonkaj Eeron, tie. 08042
Bottom
08043
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kion? 08043
Bottom
08044
Top
TIMO: Pappi praakaa kolme kertaa, mutta hän saa makson. TIMO. Pastro parolas tri fojojn, sed li ricevas pagon. 08044
Bottom
08045
Top
LAURI: »Toista sorttia kalua», mökötit sinä. Mutta kylläpä tiedän mihin sorttiin kaluun heidät vertaan. Tuomas-poika on kirves jalo, vakaa, miehukas ja tuima, mutta pikku Eero-putikkani tuossa on pieni, terävä ja naseva veistinkirves. Niin, hän »veistelee», veistelee oikein vikkelästi, viskelee ympärillensä pieniä koukkusanoja, se junkkari. LAURI. »Alispeca aĵo», vi babilaĉis. Sed mi scias kun kia-speca aĵo mi ilin komparos. Tuomas-knabo estas hakilo nobla, serioza, vira kaj severa, sed mia eta Eero-stumpeto tie estas malgranda, akra kaj trafa hakileto. Jes, li «tranĉas splitaĵojn», tranĉas tute vigle, ĵetas ĉirkaŭen etajn spritaĵojn, la petolulo. 08045
Bottom
08046
Top
JUHANI: Hyvä! Mutta sanoitko sinä minun häyrypääksi kukoksi. JUHANI. Bonc! sed ĉu vi nomis min haladzokapa koko? 08046
Bottom
08047
Top
TIMO: Sanoipa hän minunkin vuohipukiksi. Suur'kiitos! TIMO. Min li nomis kapro. Multan dankon! 08047
Bottom
08048
Top
LAURI: Eero veistelee, mutta hänellä on miehen sydän. LAURI. Eero tranĉas spritaĵojn, sed li havas koron de viro. 08048
Bottom
08049
Top
JUHANI: Hyvä, hyvä! Mutta sanoitko sinä minun häyrypääksi kukoksi? JUHANI. Bone, bone! Sed ĉu vi. nomis min haladzokapa koko? 08049
Bottom
08050
Top
LAURI: Sanoin sinun vielä nuijapääksi sonniksikin. LAURI. Mi diris ankaŭ ke vi estas senkorna virbovo. 08050
Bottom
08051
Top
JUHANI: Praa, veli, praa! JUHANI. Prave, frato, pravege! 08051
Bottom
08052
Top
TIMO: Ole rauhassa, Juho. Hän sanoi minunkin vuohipukiksi ja minä kiitän häntä siitä arvonimestä; sillä vuohi ei olekkaan mikään hyljätty eläin. Viertolan punaposkinen röökinä, se Lyytia-röökinä, juo paljasta valkoisen vuohen maitoa, ei yhtään muuta. Kas siinä. TIMO. Estu trankvila, Juhani. Li nomis min kapro kaj mi dankas lin pro tiu titolo; ĉar kapro ne estas iu malŝatinda besto. La ruĝvanga fraŭlino de Viertola, la fraŭlino Lyytia, trinkas nur lakton de blanka kaprino, nenion alian. Jen kiel. 08052
Bottom
08053
Top
SIMEONI: Olisimmeko miehiä jos ottaisimme onkeen juopuneen sanoja? SIMEONI. Cu ni estus viroj, se ni ofendiĝus pro vortoj de ebriulo? 08053
Bottom
08054
Top
LAURI: Sinäkö mies? Sinä? Voi veikkoseni! rupeaisitpa katkerasti itkemään jos näkisit jotain, jota likat eivät juuri näytäkkään tuommoisille nurru-pojille kuin sinä. LAURI. Cu vi estas viro? Vi! Ho, mia frato! Vi ko-mencus dolorige plori, se vi vidus ion, kion knabinoj apcnaŭ montrus al tiaj ploraĉuloj kiel vi. 08054
Bottom
08055
Top
JUHANI: Simeoni, Simeoni! ottaisinpa ennen puukosta kuin tällaisia pistoksia. JUHANI. Simeoni, Simeoni! Mi akceptus pli volontc pikon de tranĉilo ol tiajn pikojn. 08055
Bottom
08056
Top
SIMEONI: NO, no, kyllähän viimeisenä päivänä nähdään ketä he pistäneet ovat. SI