Ajk kotisivu TwinBook o MainMenu

Aleksis Kivi: Seitse venda
Aleksis Kivi: Sep fratoj

Lugu 01 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
01001
Top
Jukola talu, Lõuna-Hämemaal, seisab ühe mäe põhjapoolsel rinnakul, Toukola kiila lähedal. Selle ligem ümbrus on kivine nõmm, kuid allpool algavad põllud, kus, enne kui talu lohakile jäi, lainetas terarohke vili. Põldude all on ristikuääreline niit, mida lõikab vingerdav oja; ja rikkalikult andis see heina, enne kui sai küla karjamaaks. Muidu on talul avaraid metsi, soid ja tagamaid, mis olid talu esimese rajaja hoolitsemise kaudu selle osaks langenud juba endiste! aegadel, suurel maajagamisel. Hoolitsedes rohkem järeltulijate kasu kui oma heaolu eest, võttis siis Jukola peremees oma osaks tulest põletatud metsa ning sai sel teel seitse korda enam kui tanaabrid. Kuid kõik tulekahju jäljed olid juba ammu tala piiridest kadunud ja paks mets asemele kasvanud. — Ja see on nende seitsme venna kodu, kelle elujuhtumistest tahan nüüd jutustada. La kampara domo Jukola, en la suda Häme, staras sur norda deklivo de altaĵo ĉe la vilaĝo Toukola. Cia plej proksima ĉirkaŭafo estas ŝtonhava tero, sed pli malsupre komenciĝas la kulturitaj kampoj, sur kiuj, antaŭ ol la bieno ruiniĝis, ondadis dikspika greno. Post la kampoj kuŝas herbejo, trifoliborderita, kiun tranĉas serpentumanta defluejo; kaj abunde ĝi donis herbon antaŭ ol ĝi fariĝis paŝtejo por la vilaĝa brutaro. Cetere Ia domo havas vastajn arbarojn, marĉojn kaj ĉasejojn, kiuj, pro la bonega agado de la unua posedanto de ĉi tiu bieno, fariĝis ĝia disponaĵo en la granda terdivido en pli fruaj tempoj. Tiam la mastro de Jukola, pli zorgante pri la utilo de la posteuloj ol pri sia propra profito, akceptis kiel sian parton forbru-lintan arbaron kaj ricevis tiamaniere sep foje pli ol liaj najbaroj. Sed ĉiuj postsignoj de brulo jam malaperis el lia regiono, kaj densa arbaro kreskis sur ĝi. — Kaj ĉi tiu estas la hejmo de tiuj sep fratoj, kies vivsorton mi nun intencas ĉi tie rakonti. 01001
Bottom
01002
Top
Vennaste nimed vanemast nooremani on: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri ja Eero. Neist on Tuomas ja Aapo kaksikud ning samuti Timo ja Lauri. Vanema venna Juhani iga on kakskümmend ja viis aastat, aga Eero, kõige noorem, on vaevalt kaheksateist päikese ringkäiku näinud. Keha on neil tugev ja õlgadest tüse, pikkus parajalt suur, välja arvatud Eerol, kes on veel väga lühike. Pikem neist kõigist on Aapo, kuigi sugugi mitte kõige turjakam. See viimane eesõigus ja au on Tuoina päralt, kes on õlgade laiuselt otse kuulus. Iseärasus, mis neile kõigile ühiselt omane, on nende ruske nahk ja kanged kanepikarva juuksed, mille karedus on eriti Juhanil silmatorkav. La nomoj de la fratoj estas de la plej maljuna ĝis la plej juna: Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero. EI ili estas Tuomas kaj Aapo dunaskitoj kaj same Timo kaj Lauri. La aĝo de Juhani, la plej maljuna frato, estas dudek kvin jaroj, sed Eero, la plej juna el ili, apenaŭ vidis dek ok sunciklojn. La talio de ilia korpo estas densa kaj ŝultrolarĝa, mezkreska, krom ĉe Eero, kiu ankoraŭ estas tre malalta. La plej altkreska el ili estas Aapo, sed ne la plej ŝultrolarĝa. Ci tiun lastecititan meriton kaj honoron havas Tuomas, kiu estas tre fama pro la larĝeco de siaj ŝultroj. Kio ilin ĉiujn komune karakterizas, estas ilia brunkolora haŭto kaj la rigidaj kanabkoloraj haroj, kies krudeco estas precipe okulfrapa ĉe Juhani. 01002
Bottom
01003
Top
Nende isa, kes oli vali ja kirglik jahimees, tabas paremas elueas äkki surm, kui ta vihase karuga võitles. Mõlemad, nii metsaott kui mees, leiti siis surnuina, lamamas teineteise kõrval verisel maal. Kurjal kombel oli mees haavatud, kuid ka kiskja kurk ja külg nähti olevat pussiga lõhutud ning rind valusa püssikuuliga läbistatud. Nii lõpetas oma päevad tugev mees, kes oli enam kui viiskümmend karu surmanud. — Aga oma jahiretkede pärast jättis ta tööd ja toimetused talus hooletusse, mis ilma peremehe juhatuseta pikkamisi lohakile läks. Ei kõlvanud ka ta pojad kündma ega külvama, sest nemadki olid isalt pärinud sama põleva kire metsloomade püüdmise vastu. Nad asetasid loksusid, raudu, silmuseid ja tegid tedre-aedu lindude ning jäneste hukatuseks. Nii kulutasid nad poisikesepõlve aja, kuni hakkasid tulelukupüssi tarvitama ja usaldasid karule laanes läheneda. Ilian patron, kiu estis fervorega ĉasisto, trafis en la plej bona aĝo subita morto, kiam li batalis kun kolera urso. Tiam ili ambaŭ, la arbara urso kaj la viro, estis trovataj malvivaj, unu apud la alia kuŝantaj sur sanga tero. La viro estis grave vun-dita, sed ankaŭ la gorĝo kaj la flanko de la besto estis disŝiritaj per tranĉilo kaj la brusto traborita per fajra kuglo de pafilo. Tiel finis sian vivon la malkaduka viro, kiu faligis pli ol kvindek ursojn. — Sed per ĉi tiuj ĉasiradoj li malzorgis la laboron kaj kulturadon de sia bieno, kiu, iom post iom, sen gvidado de mastro, ruiniĝis. Ankaŭ liaj filoj ne estis kapablaj al plugado kaj semado, ĉar ili heredis de sia patro la saman ardan fervoron al ĉasado. Ili konstruadis kaptilojn, enfalejojn, maŝojn kaj funelbaraĵojn por morto de birdoj kaj leporoj. Tiel ili pasigis sian tempon de knabeco, ĝis ili komencis manuzi pafilojn kaj kuraĝis proksimiĝi al urso en arbarego. 01003
Bottom
01004
Top
Ema püüdis neid küll noomimise ja nuhtlusega tööle ning virkusele sundida, kuid nende kangekaelsus oli kõigile neile katseile paindumatuks takistuseks. Ta oli muidu tubli naine; oli tuntud ta õige ja otsekohene, vahest pisut järsk iseloom. Tubli mees oli ka ta vend, poiste mõnus onu, kes oli noorpõlves vahva meremehena kaugetel meredel purjetanud, mõndagi rahvast ning linna näinud; kuid viimaks kaotas ta silmanägemise, jäädes kottpimedaks, ja kulutas Jukola talus oma elu pimedaid päevi. Voolides käsikaudu kulpe, lusikaid, kirve-värsi, kurikaid ja muid majariistu, vestis ta siis õepoegadele lihti muinasjutte ja imelugusid nii omalt maalt kui võõr riikidest, jutustas ka piibli imetegudest ning sündmustest, lugusid kuulasid poisid sügava hardusega ja panid kii meelde tallele. Kuid sama heameelega ei kuulanud nad paraku ema käskusid ja manitsusi, vaid olid hoopis tuimade li dega, hoolimata nii mõnestki keretäiest. Sauna lähenemist les pani vennakari tihtipeale putku, tehes sellega nii ema! loistclc muret ja meelepaha ning ainult halvendades oma asja. La patrino penis pcr riproĉoj kaj punoj konduki ilin al la-boro kaj diligenteco, sed ilia obstineco estis nefleksebla rezisto antad ĉiuj ŝiaj provoj. ŝi estis cetere bona virino; konata estis ŝia senartifika kaj sincera, eble iom malmola menso. Brava viro estis ankaŭ ŝia frato, la bona onklo de la knaboj, kiu en sia junaĝo kiel sentima maristo velis sur malproksimaj maroj kaj vidis multajn popolojn kaj urbojn; sed li perdis fine sian vidkapablon, fariĝante tute blinda, kaj li pasigis siajn mal-lumajn tagojn en la domo Jukola. ĉarpentante laŭ sia palpsento lignajn kulerojn, hakiltenilojn, lavbatilojn kaj aliajn ajojn be-zonatajn por la mastrumado, li tiam ofte rakontis al siaj nevoj fabelojn kaj mirindajn aferojn el la propra lando kaj el fremdaj ŝtatoj, rakontis miraklojn kaj okazintaĵojn el la Biblio. Tiujn liajn rakontojn la knaboj aŭskultis sindone, ĉion konservante en profunda memoro. Sed egale volonte ili ne aŭskultis la ord-onojn kaj admonojn de la patrino; kontraŭe, ili estis malobe-emaj, malgraŭ multaj bastonadoj. Ofte la frataro, vidante ke punbatado proksimiĝas, ekkuregis fuĝante, kaj kaŭzis tia-maniere al la patrino kaj al aliaj zorgojn kaj ĉagrenon, kaj malbonigis tiel ankaŭ sian propran aferon. 01004
Bottom
01005
Top
Olgu siin jutustatud üks juhtumus vennaste lapse; N.id teadsid kodutalu rehe aü olevat kanapesa, mille i oli keegi eit, keda kutsuti «Männiku-mooriks», sest ta onn seisis mänaitukas Jukola lähedal. Kord tärkasid ki liul munad vennaste meelde ja nad otsustasid lõpuks pe j.iks teha ning metsa minna oma saaki maitsma. Nad täitsid ka ema kavatsuse, tühjendasid pesa ja läksid üksmeelselt Kuus venda; Eero keerles siis veel ema jalge ümber. Ja kui nad pimedas kuusikus ühe suliseva oja juurde jõudsid, tegid nad tule kaldale, mässisid munad räbalaisse, kastsid vette ning panid kihisevasse tuhka küpsema. Ja kui maiusroog lõpuks küps oli, sõid nad maitsva suutäie ning astusid siis rahul olles jälle kodu poole. Aga kodumäe] ootas neid tuulispask, sest nende tegu oli juba avalikuks tulnud. Männiku-moor kriiskas ja räuskas ning ema ruttas vennastele vastu vihase pilguga, käes vihisev roosk. Kuid poisid ei tahtnudki sellele tuulispeale läheneda, vaid pöördusid ümber ja põgenesid jällegi metsade varju, hoolimata ema hüüetest. Ci tie estu rakontata okazaĵo el la infanaĝo de la fratoj. Ili sciis, ke sub la draŝejo de ilia hejmo estis kokinnesto, kies posedanto estis maljunulino nomata »Avino de Pindometo», ĉar ŝia kabano staris en pinaro proksime de Jukola. Foje la fratoj ekmemoris pri bakitaj ovoj, kaj finc ili decidis prirabi la neston kaj iri en arbaron por frandi la rabaĵon. Ili ankaŭ ple-numis sian decidon, ili malplenigis la neston kaj iris unuanime en arbaron, ses el la fratoj; Eero tiam ankoraŭ rampadis ĉirkaŭ la patrinaj piedoj. Venintc al lirlanta rivereto en malluma picearo, ili faris fajron sur la bordo, volvis la ovojn per ĉifon-aĵo, trempis en akvo kaj metis ilin por bakiĝi en la siblanta cindro. Kaj kiam la frandaĵo estis preta ili ĝuis la bon-gustan manĝon kaj poste paŝis kontentaj al sia hejmo returne. Sed kiam ili venis al la hejmaltaĵo, ilin renkontis uragano; ĉar jam malkaŝiĝis ilia faro. La avino de Pindometo koleris kaj furiozis, kaj severrigarde iris renkonte al la fratoj ilia patrino kun fajfanta vergo. Sed la fratoj ne havis emon iri renkonte al tiu uragano, sed returniĝis kaj forkuris denove en la ŝlrmon de la arbaro, ne aŭskultante la vokojn de la patrino. 01005
Bottom
01006
Top
Kulus nüüd päev, kulus teinegi, kuid põgenejad ei ilmunud, ja nende viibimine tegi lõpuks ema üpris rahutuks ning ta viha muutus peatselt mureks ja kahetsuspisaraiks. Ta läks neid otsima, otsis metsad risti-rästi läbi, kuid ci leidnud lapsi. Lugu võttis järjest koledama kuju ja sundis lõpuks kroonumehi asjasse segama. Saadeti sõna jahikupjale, kes viivitamata kogu Toukola küla ja selle ümbruskonna kokku kutsus. Ja nüüd läks salk nii noori kui vanu, nii naisi kui mehi jahikupja juhatusel pikas rivis otsima mööda metsi. Esimesel päeval otsisid nad lähemas ümbruses, kuid ilma oodatud tagajärjeta; teisel päeval siirdusid nad kaugemale, ja kui nad kõrgele mäele astusid, nägid nad eemal ühe soo rannalt sinist suitsusammast õhku kerkivat. Täpipealt määrasid nad kindlaks sihi, kust suits tõusis, ja selle poole jätkasid nad jälle oma teekonda. Lähemale jõudes kuulsid nad viimaks häält, mis järgmisel kombel laulis: Pasis nun unu tago, pasis ankoraŭ la dua, sed la forkurintoj ne reaperis; kaj ĉi tiu forrestado finc maltrankviligis ilian patri-non; kaj ŝia kolero ŝanĝiĝis baldaŭ en timzorgadon kaj en larmojn de kompato. ŝi iris por serĉi ilin, ŝi traserĉis la arbaron en ĉiuj direktoj, sed ne trovis siajn infanojn. La afero aspektis pli kaj pli terura, kaj fine la provincaj policistoj devis alpreni la aferon. Oni sendis sciigon ai la ĉasvokto, kiu senprokaste kun-vokis la tutan vilaĝon Toukola kaj ĝian ĉirkaŭaĵon. Kaj nun ekiris aro da junuloj kaj maljunuloj, aro da virinoj kaj viroj sub gvido de la ĉasvokto, en longa vico, por scrĉi ĉirkaŭc en la arbaro. La unuan tagon ili traserĉis la proksimaĵon, sed sen rezulto; la duan tagon ili iris pli malproksimen kaj kiam ili venis sur altan monton, ili vidis malproksime, ĉe rando de marĉo bluan fumkolonon scrpentumi supren en la aero. Ui notis precize la direkton, kie leviĝis Ia fumo, kaj al tiu loko ili daŭrigis sian iradon. Finc veninte pli proksimen ili aŭdis voĉon, kiu kantis sekvantmaniere: 01006
Bottom
01007
Top
Elati ju ennegi,
Kui oja taga oldi;
Ojapuid põletati
Ja ojast õlut joodi.
Ĉiam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.
01007
Bottom
01013
Top
Laulu kuuldes rõõmustas Jukola perenaine väga, sest ta tundis ära oma poja Juliani hääle. Ja mets rõkkas tihti süsi-püssi paukumisest, mille kõige järgi nüüd otsijad kindlasti märkasid, et lähenevad põgenejate leerile. Siis andis jahikubjas käsu poisid ümber piirata ja neile vaikselt läheneda, kuid ometi teatud kaugusel nende laagri ees peatuda. Tiam la mastrino de Jukola, aŭdintc la kanton, tre ĝojiĝis, ĉar ŝi ekkonis la voĉon de sia filo Juhani. Kaj eksonegis ofte la arbaro pro bruego de»fajromartelo»; de kio la scrĉantoj nun certe rimarkis, ke ili proksimiĝas al la bivako de la forkurintoj. La ĉasvokto donis tiam ordonon ĉirkaŭi la knabojn kaj poste silente proksimiĝi al ili, sed halti je ioma distanco de ilia kampejo. 01013
Bottom
01014
Top
Sündis nii, nagu ta käskis. Ja kui salk oli vennaksed igalt poolt ümber piiranud ja neile umbes viiekümne sammu peale lähenenud, siis peatus ta; ning nüüd avanes järgmine pilt: kivi kõrvale oli kuuseokstest ehitatud väike onn, mille künnisel lamas Juhani sammalasemel, üles pilvedesse vahtides ja lauldes. Kaks-kolm sülda onnist eemal lõõmas rõõmus tuli ja selle sütel küpsetas Simeoni paelaga püütud tetre lõunaks. Nõgiste nägudega Aapo ja Timo — sest nad olid äsja tonti mänginud — küpsetasid naereid kuumas tuhas. Lauri istus vaikselt väikese saviaugu ääres ning voolis savikikkaid, härgi ja toredaid varssu; ning tal oli neid juba terve rida sammaldunud palgi küljel kuivamas. Aga Tuomas paugutas süsipüssi: sülitas vahust sülge maakivile, pani sinna tulise söe, ja selle peale virutas ta kõigest jõust teise kivi, ning kärakas, tihti niisama kõva kui harilik püssipauk, kajas ümberringi ja nõgine suits keerles kivide vahelt õhku. Okazis kiel li ordonis. Kaj kiam la aro, ĉirkaŭinte la fratojn de ĉiuj flankoj, estis veninta al distanco de kvindek paŝoj de ili, ĝi haltis; kaj apcris nun sekvanta vidaĵo: Ce flanko de ŝtono estis konstruita malgranda kabano el piceaj branĉoj, ĉe kics pordo kuŝis Juhani sur muska kulcjo rigardante supren al la nuboj kaj kantante. Du-tri klaftojn for de la kabano flamis gaja fajro kaj en ties karbaĵo Simeoni rostis por tag-manĝo tetron akiritan per kaptilo. Aapo kaj Timo kun fulgitaj vizaĝoj — dar ili ĵus ludis koboldojn — rostis rapojn en la varmega cindro. Ce la rando de malgranda argilŝlimejo sidis senvorte Lauri farante argilkoketojn, bovojn kaj bravajn ĉevalidojn; li havis jam grandan vicon da ili, metitaj por sekiĝi sur muska arbotrunko. Sed la «fajromartelon» svingis Tuomas: li kraĉis sur ŝtonon ŝaŭman kraĉaĵon, metis sur ĝin ardantan karbon kaj ĵetis sur tiun per tuta sia forto alian ŝtonon, kaj bruego, ofte forta kiel krako el ordinara pafilo, sonegis ĉirkade, kaj fulga fumo leviĝis el inter la ŝtonoj en la aeron. 01014
Bottom
01015
Top
JUHANI:
Elati ju ennegi,
Kui oja taga oldi...
Kuid pagan meid siin ometi lõpuks pärib. See on selge kui päev, te saarmapojad.
JUHANI.
Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero ...
Sed diablo nin tamen fine prenos. Li jam preskaŭ havas nin, vi idoj de lutraĉo.
01015
Bottom
01022
Top
AAPO: Seda ütlesin ma kohe, kui hundipassi võtsime. Oh meid hulle! Sissid ja mustlased rähmaku nõnda lageda taeva all. AAPO. Mi ja tuj diris tion, kiam ni ekuzis la »leporan pas-porton». Ve al ni malsaĝuloj! Rabistoj kaj ciganoj ĉi-tiamaniere vivaĉu sub la nuda ĉielo. 01021
Bottom
01023
Top
TIMO: Jumala taevas on see ometi. TIMO. La ĉielo de Dio tamen. 01022
Bottom
01024
Top
AAPO: Elada siin ühes huntide ja karudega! AAPO. Vivi ĉi tie kun lupoj kaj ursoj.' 01023
Bottom
01025
Top
TUOMAS: Ning ühes jumalaga. TUOMAS. Kaj kun Dio. 01024
Bottom
01026
Top
JUHANI: Tõsi, Tuomas! Jumala ja tema inglitega. Ah, kui võiksime nüüd oma õndsa hinge ja ihu silmadega vaadata, siis näeksime selgesti, kuis terve salk tiivulisi kaitseingleid on meid ümber piiranud ning kuis jumal ise kui armas isa halli taadi kujul otse meie keskel istub. JUHANI. Prave, Tuomas! Kun Dio kaj liajTanĝeloj.* Ho, se ni povus vidi nun per okuloj de beataj animo kaj korpo, ni klare vidus, kiel tuta aro da protektantaj flugilanĝeloj postenas cirkaŭ ni, kaj kiel Dio mem en aspekto de maljuna grizulo sidas inter ni ĉi tie kiel kara patro. 01025
Bottom
01027
Top
SIMEONI: Kuid mis mõtleb nüüd meie vaene ema? SIMEONI. Sed kion pensas nun nia patrino kompatinda? 01026
Bottom
01028
Top
TUOMAS: Ta tahaks meid praelihaks kloppida, kui ainult ta küünte vahele satuksime. TUOMAS. ŝi volus bastonadi nin ĝis ni estos rostitaj napoj, se ŝiaj ungoj nur kaptus nin. 01027
Bottom
01029
Top
JUHANI: Oi, poisu, saaksime sauna! JUHANI. Vere, knabo, ŝvitbanon ni ricevus! 01028
Bottom
01030
Top
TUOMAS: Sauna mis sauna! TUOMAS. ŝvitbanon, ŝvitbanon! 01029
Bottom
01031
Top
JUHANI: Tuld tuiskava sauna! Jah, küllap sa seda tead. JUHANI. Fajrerantan ŝvitbanon! Jes, certe vi tion scias. 01030
Bottom
01032
Top
AAPO: Lõpuks peame selle ometi saama. AAPO. Fine ni tamen ĝin ricevos. 01031
Bottom
01033
Top
SIMEONI: Muidugi teada. Sellepärast oleks parem minna seda sauna vastu võtma ja kord neist koerapäevist pääseda. SIMEONI. Tutc certe. Tial estus plej bone iri por akcepti tiun Svitbanon kaj liberiĝi el ĉi tiuj bovlaboraj tagoj. 01032
Bottom
01034
Top
JUHANI: Ega koer lähegi just vabatahtlikult peksupaika, vennas. JUHANI. Bovo ja ne libervole ekiras al buĉobenko, mia frateto. 01033
Bottom
01035
Top
AAPO: Mis sa lobad, poiss? Talv läheneb ja meile pole sündides kasukat õlale antud. AAPO. Kion vi babilas, knabo? La vintro proksimiĝas kaj ne estas ĉe naskiĝo donita al ni pelto sur la nuko. 01034
Bottom
01036
Top
SIMEONI: Ei siis muud kui aga marss! kodu poole, et saada peksa, ja põhjusega küll, põhjusega küll. SIMEONI. Do, nenio alia ol hejmen marŝi, kaj esti bastonata, kaj vere laŭ meritoj, laŭ meritoj. 01035
Bottom
01037
Top
JUHANI: Puhaku, vennad, puhaku veel mõni päev meie seljad. Ega meie tea, mis pääsetee jumal meile veel paari-kolme päeva jooksul leiab, jah, siin, siin uperdagem veel: siin meie päevad, selle kännutule ümber, ja ööd oksaonnis põõnates, reas nagu emise põrsad pahnas. — Aga mis ütled sina, Lauri-poju, seal saviaugus? Mis? Kas läheme kukusti peksu-sauna ? JUHANI. Estu ŝparataj, fratoj, estu ŝparataj niaj dorsoj tamen ankoraŭ dum kelkaj tagoj. Ni ja ne scias, kian sav-rimedon Dio por ni ankoraŭ eltrovos dum du tri tagoj. Jes, ĉi tie, ĉi tie ni ankoraŭ pasigu tempon: tie niajn tagojn, ĉe tiu kenligna fajro, kaj niajn noktojn en la branĉokabano, kuŝ-aĉante flankon ĉe flanko en vico kiel idoj de porkino sur pajlaĵo. — Sed kion diras vi, Lauri-kamarado, tieen argilŝlimejo? Kion? Ĉu ni humile iru al bastonada ŝvitbano? 01036
Bottom
01038
Top
LAURI: Oleme pealegi veel siin. LAURI. Ni restu ĉi tie ankoraŭ. 01037
Bottom
01039
Top
JUHANI: Seda pean minagi paremaks. Just nii! — Kuid on aga sul seal laialt karja. JUHANI. Ankaŭ mi tion opinias plej bona. ĉuste tiel! — Sed Lauri, vi vere havas brutojn en granda kvanto. 01038
Bottom
01040
Top
TUOMAS: On sel poisil nii karja kui ka sulgloomi. TUOMAS. Li havas kaj brutojn kaj birdojn, la knabo. 01039
Bottom
01041
Top
JUHANI: Vägev rodu. Sinust saaks päris kukepillimeister. JUHANI. Amasegon. Vi povus fariĝi vera kokfaristo. 01040
Bottom
01042
Top
TUOMAS: Otse vaabameister. TUOMAS. Vera modlisto. 01041
Bottom
01043
Top
JUHANI: Suurepärane vaabameister. — Mis harjuka pupe nüüd jälle su küünte vahel valmib? JUHANI. Majstra modlisto. — Kia ruspupo nun venas el viaj ungoj? 01042
Bottom
01044
Top
LAURI:. See on ainult sihuke väike mehikene. LAURI. Ci tiu estas nur eta knabo. 01043
Bottom
01045
Top
JUHANI: Vaata toda jõnglast! JUHANI. Vidu, kia knabaĉo! 01044
Bottom
01046
Top
TUOMAS: Teeb poegi kui mees. TUOMAS. Faras knabetojn kiel viro. 01045
Bottom
01047
Top
JUHANI: Poisse kui tõrvaskännu otsi; ja toidab nii pojad kui karja nagu mees. — Kuid vennad, vennad, rutake lõunalauaga, sest mu kere hakkab juba korisema. Pane tuhka, pane tulist tuhka seal tolle naeri küpsevale küljele. — Kelle kord on nüüd naerivargile minna? JUHANI. Knabojn kiel splitojn de kenstumpoj; kaj li nutras kiel vera viro kaj la knabojn kaj la brutojn. — Sed fratoj, fratoj, rapidigu la tagmanĝon sur la tablon; ĉar mia stomako komencas grumbli. Metu cir.dron, bolantan cindron sur la brilan flankon de la rapo tie. — Kies vico estas iri por ŝteli rapojn? 01046
Bottom
01048
Top
SIMEONI: Eks ole nüüd minu kord jälle patutööle minna. SIMEONI. Mi ja denove devas iri al la peka laboro. 01047
Bottom
01049
Top
JUHANI: Hinge seeshoidmiseks peame praegu pisut võõra omast näpistama. Kui see on patt, siis on see üks väiksemaist, mis selles kurjas maailmas tehakse. Ja vaata, kui ma suren ilma muu märkuseta oma paturaamatus, egas siis too väike varese-jalg mind just takista pisut paremasse paika pääsemast. Tollest päris pulmasaalist trääsitakse mind peatselt välja, seda usun ma küll, kuid ikkagi antakse seal poisile mõni uksehoidja koht, ning seegi oleks juba hirmus lõbus asi. — Jah, uskugem seda ja võtkem muretult, mis igakord meie pugusse mahub. JUHANI. Por nin satigi ni devas iom pinĉadi el propraĵo de aliaj. Se ĉi tio estas peko, ĝi estas unu el la plej malgrandaj pckoj sur ĉi tiu vermplena tcro. Kaj vidu, se mi mortos sen ia alia pcksigno en mia pasporto, tiu kornika piedeto ne mal-helpos min veni al iom pli bona vivo. Ei la vera edziĝosalono oni min verlajne eiĵetus, tion mi kredas, sed certe oni donus ĉe la sojlo tie ian oficon de pordisto al ĉi tiu knabo, kaj eĉ tio estus treege gajiga. — Jes, tiel ni kredu kaj ni prenu senzorge ĉiufoje tiom, kiom nia korpo povas akcepti. 01048
Bottom
01050
Top
AAPO: Kuid ometi näib mulle parem, kui Kuokkala naeri-maa rahule jätame ja enesele teise otsime. Igapäevane vähenemine sunnib omanikku peagi oma maad ööd ja päevad valvama. AAPO. Sed laŭ mia opinio estus plej bone jam lasi la rap-kampon de Kuokkala kaj serĉi por ni alian. La ĉiutaga perdo povas kaŭzi, ke la posedanto gardos sian kampon tage kaj nokte. 01049
Bottom
01051
Top
JAHIKUBJAS: Selle pärast ei mingit muret enam, pojukesed, ei mingit. Nonoh, miks te nõnda ehmatate? Vaadake, kaitseinglite salk on teid üpris nobedasti ümber piiranud. ĈASVOKTO. Neniu zorgo plu pri tiu plano, knabetoj, tute ne. Nu nu, kien vi rapidas? Rigardu: aro da gardantaj anĝeloj ekpostenis ĉirkaŭ vi tre lerte. 01050
Bottom
01052
Top
Nõnda kõneles kubjas vennastele, kes hirmsa ehmatusega üles kargasid ja igaüks isesihis jooksma pistsid, kuid peagi kohkunult nägid, et tee on igalt poolt suletud. Siis lausus jälle jahtikubjas «Mõrras olete, sulid, ilusti mõrras, kust te ei pääse, enne kui teid on mälestuseks veidi nahutatud, pisikeseks mälestuseks tei’e selle eest, mis jalavaeva olete meile teinud, sulid. Tulge siia, eit, oma kasekimbuga, ja andke neile õige helde käega. Ja kui peaks vastuajamist olema, siis on teil siin abi-naisi küllalt.» Järgnes nüüd nuhtlus ema käest, mehest meheni, läbi kogu poisiparve; ja suur oli kisa Kuokkala laanes. Ägedalt tarvitas eit vitsa, kuid jahikubjas kinnitas ometi, et nad veel liiga kerge sauna said. Tiel diris la ĉasvokto al la fratoj, kiuj time stariĝis kaj ekkuris en ĉiuj direktoj, sed ili trovis baldaŭ kun konster-niĝo, ke la vojoj estas baritaj ĉiudirekte. Tiam diris ree la ĉasvokto:»en trenreto vi estas, vi aĉaj forkurintoj, bele en reto, el kiu vi ne liberiĝos antaŭ ol vi estos iom senskvamigitaj por rememoro, por eta rememoro al vi pri la piedlaboro, kiun vi kaŭzis al ni, vi aĉaj forkurintoj. Ci tien, mastrino, kun via betulvergo, kaj donu al ili el vere varma mano. Se vi eble trovos reziston, estas ja ĉi tie helpantinoj.» Sekvis nun punado ei patrina mano, trafante unu post la alia tra la tuta knabaro; kaj forta estis la bruego en la arbarego de Kuokkala. Severe uzis certe la patrino sian vergon, sed la ĉasvokto certigis, ke ili ricevis tro mildan ŝvitbanon. 01051
Bottom
01053
Top
Aga kui see viimane toimetus oli tehtud, läksid nad igaüks koju, nii ka ema oma poegadega. Kogu tee kärkis ja tõreles la põgenejatega; ega kojugi jõudes lõppenud veel torm. Veel poegadele õhtusööki lauale tõstes pragas eit, neid uue peksu-saunaga ähvardades. Kuid nähes, mihukese nälja-aplusega nad hambad leivasse ja silku lõid, pööras ta oma näo neist ja pühkis salaja pisara ruskelt, karedalt põselt. Sed kiam ĉi tiu lasta ago estis plenumita, ili ĉiuj ekiris hejmen, tiel ankaŭ la patrino kun siaj filoj. Dum la tuta vojo ŝi tondradis kaj riproĉadis la forkurintojn; kaj la uragano ne kvietiĝis eĉ kiam ili venis hejmen. Ankoraŭ dum ŝi aranĝis por siaj filoj manĝaĵon sur la truseĝon la virino bruadis, minacante ilin per nova bastonada ŝvitbano. Sed vidinte kun kia avido de malsato ili per la dentoj ekkaptis panon kaj salitan haringon ŝi forturnis sian vizaĝon de ili, viŝante sekrete larmon de la bruna malglata vango. 01052
Bottom
01054
Top
Nii lõppes poiste paguteekond. Ja see oli juhtumus nende lapsepõlve aegadelt, kuhu oma jutustusest põikasin. Tiel finiĝis la forkura ekskurso de la knaboj. Kaj ĉi tiu estis la okazaĵo el ilia infaneco, al kiu mi deflankiĝis en mia rakonto. 01053
Bottom
01055
Top
Vennaste paremate lõbude hulka käis ka kettaheitmine, millist mängu nad veel mehecaski armastasid harrastada. Jaga-tuina kahte salka võitlesid nad ägedalt, sest kumbki pool püüdis määratud eesmärgi poole. Kõva oli siis kisa, jooks ja rüsclus, ning jõena voolas siis higi nende nägudelt. Vuhinal lendas ketas mööda teed ja viskus tihti kaikalt mehele vastu nägu, nii et kui nad mängult tagasi tulid, oli ühe või teise otsaesine varustatud tüseda sarvega või põsk paistetanud nagu saiapäts. Nõnda kulusid nende nooruspäevad: suvel metsades või maanteel ketast heites, talvel kodus ahju peal higistavas kuumuses. Unu el ia plej ŝatataj amuzaĵoj de la fratoj estis la disko-batado, kiun iudon ili amis ekzerci eĉ en sia vira aĝo. Ili tiam, dividitaj en du bandojn, konkuris fervore, ambaŭ partioj klopodante alveni al difinita celo. Fortaj estis tiam la kriado, kurado kaj la tumulto, kaj torente fluis ŝvito de iliaj vizaĝoj. Zumante saltetadis la disko laŭ la vojo kaj eksaitis ofte de la tero kontraŭ vizaĝon de viro tiel ke, kiam ili revenis el la ludo, ĉe unu kaj alia estis la frunto ekipita per korno aŭ la vango ŝvelinta kiel buiko. Tiel pasis iliaj tagoj de juneco: somere en arbaroj aŭ sur vojoj en diskobatado, vintre sur la hejma forno en ŝvitiga varmego. 01054
Bottom
01056
Top
Kuid märkasid poisidki aegade muutumist. Sündis asju, mis sundisid neid enam kui enne homsele päevale mõtlema ja endisi elukombeid pisut muutma. — Nende ema oli surnud, ja nüüd pidi üks neist peremeheks hakkama, takistama talu päriselt alla käimast ja hoolitsema kroonumaksu tasumise eest, mis Jukola avarate maade ning metsade kohta polnud küll suur. Kuid askeldusi ja tegemist oli lohakil talus igatahes. Sellele kõigele harjaks peale tuli veel see, et kihelkonna uus praost oli igas ametitalituses kokutavalt vali mees. Eriti di ta armutu laiskadele lugejatele, tarvitades nende vastu kõiki abinõusid, ka jalg-puu-nuhtlust. Nii oli ta Jukolagi poegadesse löönud oma terava pilgu. Päris kohtumehe kaudu oli ta neile valju käsu andnud, et nad rutem kui muidu köstri juurde kirjaõppusele ilmuksid. — Istudes ühel sügissuve õhtul kodu avaras toas ja mõtiskledes neid asju, pajatasid vennaksed omavahel järgmisel viisil. Sed la fratoj rimarkis, ke ŝanĝiĝis la tempoj. Okazis aferoj, kiuj igis ilin pli ol antaŭe pensi pri la morgaŭa tago kaj iom flanken iri el la antaŭa vivado. — llia patrino mortis, kaj unu el ili devis paŝi al mastreco, maihelpi ke la domo tute ruiniĝos kaj zorgi pri la pago de la ŝtata imposto, kiu tamen ne estis granda kompare kun la vastaj kampoj kaj arbaroj de Jukola. Sed ĉiam cstas laboro kaj klopodo en malbonstata domo. Kiel surŝarĝo venis ankoraŭ la fakto, ke la nova preposto de la paroĥo estis en ĉiu sia oficokupo timige severa viro. Precipe al mal-diligentaj legantoj li estis senkompata, uzante kontraŭ ili ĉiujn rimedojn, ankaŭ la piedtraban punon. A1 la knaboj de Jukola li jam direktis sian severan okulon. Pere de juĝeja vokisto li donis urĝan ordonon ke ili rapidege venigu sin al ia kantoro por Ierni la legadon. — Memorante ĉi tiujn aferojn ili, sidante en la vasta ĉambrego de sia hejmo iun aŭtunsomeran vesperon, parolis intcr si jcne: 01055
Bottom
01057
Top
AAPO: Ma ütlen: see pöörane elu ei lähe enam, vaid selle lõpp on kord hävitus ja hukatus. Vennad! teised kombed ja toimetused, kui me õnne ning rahu soovime. AAPO. Mi diras: ĉi tiu senbrida vivo ne povas dadri, ĉar estos ĝia fino ruiniĝo kaj pereo. Fratoj! aliaj moroj kaj agoj, se ni deziras feliĉon kaj pacon. 01056
Bottom
01058
Top
JUHANI: Kõneled õieti, seda ei või salata. JUHANI. Veron vi diras, tion oni ne povas nei. 01057
Bottom
01059
Top
SIMEONI: Jumal paraku! meeletu ja metsik on meie elu olnud tänase päevani. SIMEONl. Dio helpu, senbrida, sovaĝa estis nia vivo ĝis la nuna tago. 01058
Bottom
01060
Top
TIMO: Kuid on ju ses elus üks elu ja maailmas üks maailm. Küll see kõlbab, kui aga sinnapoole läheb. Ohhoo! TIMO. Estas ja vivo en ĉi tiu vivo kaj mondo en la mondo. Estas favoro kaj estas doloro. Hoho! 01059
Bottom
01061
Top
JUHANI: Liiga pööraselt või, õigemini öeldud, liiga hoolimatult oleme elanud, seda ei või salata. Pidage siiski meeles: «Noorus ja nõrkus, vanadus ja tarkus». JUHANI. Tro sovaĝe, au pli ĝuste dirite, tro senzorge ni vivis, tion oni ne povas nei. Ni memoru: »juneco kaj stulteco, aĝo kaj saĝo». 01060
Bottom
01062
Top
AAPO: Kuid on juba aeg targemaks saada, on aeg kõik ihad ja himud mõistuse ikkesse panna ja kõigepealt seda teha, millest on kasu, ega mitte seda, mis magusamalt maitseb. Nüüd viibimata meie talu jälle väärilisse korda seadma! AAPO. Sed jam estas tempo plisaĝiĝi, tempo meti ĉiujn dezirojn kaj pasiojn sub la jugon de prudento, kaj unue fari tion, kio alportas profiton, sed ne tion, kio gus-tas pli dolĉe. Nun senprokraste ni komencu rekonstrui la domon al honesta stato! 01061
Bottom
01063
Top
JUHANI: õieti öeldud! Kõigepealt läki kui sitikad sõnniku kallale ja hommikust õhtuni paukugu Jukola nurkades sõnniku-hagude raiumise pakk; kari, tore kari andku lobi omalt poolt lisaks; ning tõusku meie taras sõnnikuvirnad, kõrged kui kuningalossi kuldsed müürid. Nõnda tuleb meil teha. Tuleval esmaspäeval hakkame peale, ja põhjalikult. JUHANI. Custe dirite! Unue ni ataku la sterkamason kiel fekskaraboj, kaj de mateno ĝis vespero krakadu la ŝtipo sur kiu ni dispecigos koniferbranĉetojn en la korto de Jukola; la brutaro, la pompa brutaro donu ankau siaflanke aĉaĵon por plialtigo de la sterkamasoj; kaj leviĝu en nia brutareja korto amasoj altaj kiel oraj muregoj de rcĝa kastelo. Tiel ni faru. Vcnontan lundon ni komencu, kaj el-funde. 01062
Bottom
01064
Top
AAPO: Miks mitte juba homme? AAPO. Kial ne jam morgaŭ? 01063
Bottom
01065
Top
JUHANI: Alles tuleval esmaspäeval. Ei tee viga, kui asja küpsemalt kaaluda. Nii olgu see öeldud: tuleval esmaspäeval. JUHANI. Ne pli frue ol lundon. Ne estas malutile konsideri la aferon, kc ĝi fariĝu pli matura. Jes, estu dirite: venontan lundon. 01064
Bottom
01066
Top
AAPO: Kuid üks asi on meil kohe otsustada. Lugu on järgmine. Kui soovime majapidamisse korda ja kindlust, siis olgu üks eesseisja ning peremees. Me teame, see õigus ja kohus kuulub Juhanile, nii esisünni kui ka ema määruse järgi. AAPO. Sed unu paragrafon ni dcvas plenumi tuj. Tia estas la afero: Se ni esperas havi ordon kaj firmecon en nia mastru-mado, unu estu la estro kaj mastro. Ni scias, ke ĉi tiu rajto kaj devo apartenas al Juhani pro lia unuenaskiteco kaj pro la destino de nia patrino. 01065
Bottom
01067
Top
JUHANI: Jah, seesinane õigus, voli ning võim on minu päralt! JUHANl. Jes, jes, ĉi tiu rajto, potenco kaj forto apartenas al mi! 01066
Bottom
01068
Top
AAPO: Kuid vaata, et sa seda leplikult ja üldiseks kasuks tarvitad. AAPO. Sed zorgu, ke vi uzos ĝin paceme kaj por la‘ komuna profito. 01067
Bottom
01069
Top
JUHANI: Tahan katsuda, mis võin. Kui te aga ilma võmmi ja piitsata kuulaksite! Kuid tahan katsuda, mis võin. JUHANl. Mian plejbonon mi volas fari. Sed ke vi nur: obeu sen kverelo kaj skurĝo! Sed mian plejbonon mi volas klopodi. 01068
Bottom
01070
Top
AAPO: Piitsata? AAPO. Skurĝo? 01069
Bottom
01071
Top
JUHANI: Kui nii tarvis tuleb, pane tähele. JUHANl. Se estos bezone, vidu. 01070
Bottom
01072
Top
TUOMAS: Kõnele oma koertele piitsast. TUOMAS. Parolu al viaj hundoj pri skurĝo. 01071
Bottom
01073
Top
TIMO: Ei pehmita sina minu kroonukohta piitsaga, ei iialgi; tehku seda seaduse ja kohtu uuut, kui mu selg asja pärast sügeleb. TIMO. Vi ne plimoligos mian terenon, vi, neniam; tion faru la vipo de leĝo kaj juĝejo, se mia dorso jukos pro kulpo. > 01072
Bottom
01074
Top
JUHANI: Miks haarate kinni lõdvast sõnast? On ju siin meie õnnemaa, kui ainult leplik meel valitseb ja sarvi kokku ei aeta. JUHANI. Kial vi kroĉiĝas al aparta vorto? Ni ja havas ĉi tie lokon por nia feliĉo, se nur interkonsento regas kaj la kornoj estas flanken metitaj. 01073
Bottom
01075
Top
EERO: Määratagu siiski punktipealt meie omavahelised suhted. EERO. Tamen precize estu difinitaj niaj interrilatoj. 01074
Bottom
01076
Top
AAPO: Ja kuuldagu igaühe arvamist. AAPO. Kaj ni aŭdu ĉies opinion. 01075
Bottom
01077
Top
JUHANI: Mis ütled sina, Lauri, kes ikka vähese jutuga? JUHANl. Kion diras vi, Lauri, ĉiam silentema? 01076
Bottom
01078
Top
LAURI: Ütleksin minagi midagi. Kolime metsa ja jätame kus pagan selle maailma kära. LAURI. Mi volas ion diri. Ni translokiĝu en arbaron kaj ĵetu al diablo la bruadon de ĉi tiu mondo. 01077
Bottom
01079
Top
JUHANI: Häh? JUHANI. Kion? 01078
Bottom
01080
Top
AAPO: Poiss sonib jälle. AAPO. La viro deliras denove. 01079
Bottom
01081
Top
JUHANI: Et koliksime metsa? Mihuke hullus! JUHANI. Cu ni translokiĝu en arbaron? Kiaj malsaĝaĵoj! 01080
Bottom
01082
Top
AAPO: Ara pane tähele. — Vaata, nii olen mõelnud. Sinul, Juhani, on kõigepealt õigus peremeheks hakata, kui nii tahad. AAPO. Ne atentu. — Vidu kiel mi pensis. Vi, Juhani, havas unuan rajton paŝi al la mastreco, se vi tiel volas. 01081
Bottom
01083
Top
JUHANI: Ja mina kui tahan. JUHANI. Mi ja volas. 01082
Bottom
01084
Top
AAPO: Meie teised, nii kaua kui viibime kodu armsates kolgastes ja oleme vallalised mehed, teeme talu tööd, sööme talu toitu ning saame talust riided. Iga kuu esimene esmaspäev, välja arvatud külvi' ja lõikuseajad, olgu alati meie oma päev, kuid olgu meile ka siis talust roog. Iga aasta andku talu meile igaühele pool tündrit kaeru külviks, ja iga aasta olgu meil õigus alemaa peale, mis vähemalt kolm tündriala suur. Nii on mu mõtted kodu ja poissmehepõlve seisukohalt. Kuid mina tean, et ükski meist heameelega Jukola armsatelt väljadelt ei lahku, ega sunni meid selleks ka koha kitsus, vaid seitsmele vennale on ruumi neil mail. Kuid see, kes ajapiku tunneks isu enesele oma maja ja perekonda asutada ning ometi ei taha seaduse teel ega maamõõtja kuludega talumaid poolitama hakata, kas poleks ta rahul järgmise ettepanekuga? Ta saab talust tüki maad, kuhu ehitab hooned ja teeb põllud sinna ümber. Saab ta oma osaks ka mõne niidusiilu, ja olgu tal voli enesele metsast uut heinamaad lisaks rookida, nii et võib pidada paar hobust ja neli-viis sarvlooma. Ja ilma mingi maksuta ning teopäevata harigu ta oma kohta ja tarvitagu selle saadusi, nii tema kui ta lapsedki, elutsedes rahulikult omal krundil. — Nii olen mina mõelnud. Mis ütlete selle kohta? AAPO. Ni aliaj, tiel longe kiel ni restos en nia kara hejmo kaj estos senedzinaj viroj, ni laboros por la domo, manĝos ia manĝaĵon de la domo kaj ricevos de la domo niajn vestojn. La unua lundo en ĉiu monato, escepte dum tempo de semado kaj rikolto, estu ĉiam nia propra tago, sed manĝaĵon ni ricevu eĉ tiam de la domo. Ciujare la domo donu al ĉiu el ni duon-barelon da avcno por semado kaj ĉiujare ni havu rajton fari brulsarkejon komunan, kies areo sufiĉas por minimume tri bareloj da semo. Tiaj estas miaj pensoj el vidpunkto de nia hejmo kaj senedzineco. Sed mi scias ke neniu el ni volonte irus for el la amataj regionoj de Jukola, kaj al tio ne devigas manko de spaco, kontraŭe estas ja vasto por sep fratoj en ĉi tiuj regionoj. Sed tiu, kru eble iam sentus mon fondi al ĥi propran loĝejon kaj familion, kaj tamen volus nek per leĝa potenco nek per kostoj de termezuristo disdividi la domon, ĉu li ne povus esti kontenta je sekvantaj avantaĝoj? Li heredu el la domo pecon da tero, sur kiu li konstruos sian domon kaj kampojn ĉirkaŭ ĝi. Li ricevu ankaŭ siaparte ian pecon da herbejo kaj li havu rajton pretigi el arbaro por si herban kampon aldone, por ke li povu nutri paron da ĉevaloj kaj kvar, kvin bovinojn. Kaj sen impostoj kaj depagoj li kulturu sian parcelon kaj ĝuu el ĝiaj donaĵoj, li kaj liaj infanoj, vivante en paco sur sia grundo. — Tiei mi pripensis la aferon. Kion vi diras? 01083
Bottom
01085
Top
JUHANI: Kaunis mõistlikult mõeldud. Võtame kaalumisele need parakrahvid. JUHANI. Sufiĉe saĝe pripensita. Ni konsideru tiujn para-grafojn. 01084
Bottom
01086
Top
LAURI: Kuid teisiti oleks veelgi mõistlikumalt tehtud. Lähme metsade põue ja müüme ära selle armetu Jukola, või anname ta Rajaportti nahaparkijale rendile. Ta on meile selle kauba kohta oma soovi avaldanud; kuid vähemalt kümneks aastaks tahab ta talu enda kätte. Teeme nii, nagu ütlesin, ja lähme oma hobuse, koerte ja püssidega järsu Impivaara mäe alla. Seal ehitame enestele rõõmsa onni rõõmsale, päevapool-sele nurmele, ja püüdes seal salude saaki, elame rahus eemal maailmakärast ning tigedatest inimestest. — Nii olen omaette mõlgutanud ööd ja päevad, aastate viisi. LAURI. Sed alimaniere farite ankoraŭ pli saĝe farite. Ni translokiĝu en Ia internon de la arbaroj kaj forvendu Ia kadukan jukola, aŭ ni donu ĝin lue al la feltanisto de Limpordego. Li al ni sciigis sian emon al tiu negoco; sed por dek jaroj mini-mume ii volus havi la domon. Ni faru kiel mi diras kaj trans-lokiĝu kun niaj ĉevaloj, niaj hundoj kaj niaj pafiloj al la de-klivo sub ia kruta monto Impivaara. Tie ni konstruu por ni gajan kabanon sur gaja deklivo sunflanka, kaj tie, ĉasante arbarajn bestojn, ni vivos en paco malproksime de la monda bruado kaj koleraj homoj. — Jen kiel mi meditadis nokte kaj tage dum paso de jaroj. 01085
Bottom
01087
Top
JUHANI: Kas on vanapagan su pea segi ajanud, poiss? JUHANI. Ĉu diablo ensorĉis vian cerbon, knabo? 01086
Bottom
01088
Top
EERO: Kui mitte vanapagan, siis murueide tütar. EERO. Se ne diablo, do arbara feino. 01087
Bottom
01089
Top
LAURI: Nii mõtlen ja nõnda kord teen. Seal alles elaksime härra elu, püüdes linde, oravaid, jäneseid, rebaseid, hunte, mäkri ja sasikarvaseid karusid. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. Tie ni vivus sinjore, ĉasante birdojn, sciurojn, leporojn, vulpojn, lupojn, melojn kaj hirtharajn ursojn. 01088
Bottom
01090
Top
JUHANI: No tohoo tont! Lase aga tulla terve Noa laeva täis, hiirest hirveni. JUHANI. Nu diablo! iasu preterpasi la tutan arkeon de Noa, de muso ĝis aiko. 01089
Bottom
01091
Top
EERO: See on alles plaan: öelda hüvasti soolale ja leivale ning imeda verd, parkida liha nagu sääsed ning Lapi nõiad. Ja kas sööksime isegi rebast ja hunti Impivaara koobastes, nagu karvased mäekollid? EERO. Jen vere konsilo: diri adiaŭon al salo kaj pano kaj suĉi sangon, manĝi viandon kiel kuloj kaj la laponaj sorĉistoj. Kaj ĉu ni manĝus ankaŭ viandon de vulpo kaj eĉ de lupo en la kavernoj de Impivaara, kiel harhaŭtaj montaj koboldoj? 01090
Bottom
01092
Top
LAURI: Rebastest ja huntidest saame nähku, nahkades! raha, rahaga soola ning leiba. LAURl. De vulpoj kaj iupoj ni ricevos feiojn, por feioj monon, per mono salon kaj panon. 01091
Bottom
01093
Top
EERO: Nahkadest saame rõivaid, aga liha, verine, aurav liha olgu meie ainus toit; soola ja leiba ei vaja pärdikud ning paavianid metsas. EERO. EI la feloj ni ricevos vestojn, sed viando, sanga vapor-anta viando estos nia sola manĝajo; simioj kaj papianoj en arbaro ne bezonas salon kaj panon. 01092
Bottom
01094
Top
LAURI: Nii mõden ja nõnda kord teen. LAURI. Tiel mi pensis kaj iam mi tiel faros. 01093
Bottom
01095
Top
TIMO: Võtame asja põhjalikult kaalumise alla. Miks ei võiks me metsaski soola ja leiba närida? Miks mitte? Aga Eero on irvhammas, ikka meie teel ees, ikka pikaks kännuks meie kütismaal. Kes võib metsaelanikku keelda aeg-ajalt ka külanurkadele lähenemast, aeg-ajalt, ikka kui tarvidus nõuab? Või kas põrutad mulle siis puuga pähe, Eero? TIMO. Ni konsideru la aferon elfunde. Kial ni ne povus maĉi eĉ en arbaro salon kaj panon? Kial ne? Sed Eero estas mokulo, ĉiam li ĝenas nin, ĉiam li estas kiel alta stumpo en nia brulkulturejo. Kiu povus malpermesi la loĝanton de arbaro iam proksimiĝi ankaŭ al vilaĝaj kortoj, iam kaj tiam, se estos bezone? Aŭ ĉu vi, Eero, tiam frapos mian kapon per lignafo? 01094
Bottom
01096
Top
EERO: Ei, mu vend, vaid koguni «soolagi saad, kui marju tood». — Kolige, poisid, kolige, mina ei keela, vaid tulen veel küüditamagi, viin teid süt otse hunditraaviga. EERO. Ne, mia frato, sed eĉ »sa!on vi ricevos se vi berojn alportos». — Translokiĝu, knaboj, translokiĝu, mi ne mal-permesas, mi eĉ veturigos vin, kaj trote laŭ lupa rapido. 01095
Bottom
01097
Top
JUHANI: Kuid peatselt küüditavad neid sealt metshaldjad tagasi, o!en selles kindej. JUHANI. Sed baldaŭ la arbarkoboldoj ilin reveturigus, mi garantias tion. 01096
Bottom
01098
Top
LAURI: «Ja teine kord kui tuled sa, on kodukünnis kõrgena», ma !ean seda, ja ära arva, et veel su uksele koputan, kui kord selle juba maha jätsin. — Esimesel lehekuu päeva! lähen. LAURI. »Ce reveno — vojo longa, hejma sojlo estas alta», mi tion scias, sed ne kredu, ke mi frapos vian pordon plu, se mi ĝin foje lasis. — Venontan unuan de majo mi translokiĝos. 01097
Bottom
01099
Top
TIMO: Võib-olla tulen mina kaasa. TIMO. Eble mi iros kun vi. 01098
Bottom
01100
Top
LAURI: Mina ei keela ega käsi; tee, kuidas su süda maks peab. — Mina kolin esimesel mail Impivaara raiesi Kuni väike, soe hurtsik valmis saab, elan seal vanaisa sa: dunud süsionnis. No siis, kui oma päevatöö olen teinuc alles puhkan rahumajas, kuulates, kuidas karu metsas m ja teder Sompio soos kudrutab. LAURI. Mi ne dekonsilas nek admonas; faru kiel via koro trovas plej bone. — Mi translokiĝos venontan unuan de majo al deklivo de Impivaara. Komence mi tie, ĝis kiam mia mal-granda, varma kabano estos preta, vivos en la herbaĵkovrita karbokabano de nia avo. Kaj tiam, plenuminte mian propran taglaboron, mi ripozos en la paca kabano aŭskultante, kiel urso fajfas en arbaro kaj tetro blove vokas sur la marĉo Sompio. 01099
Bottom
01101
Top
TIMO: Mina tulen, Lauri; olgu see öeldud, Lauri. TIMO. Mi venos, Lauri; estu dirite, Lauri. 01100
Bottom
01102
Top
TUOMAS: Kui siin ajad ei parane, siis järgnen minag TUOMAS. Se ĉi tie la tempoj ne pliboniĝos, mi venos kun vi. 01101
Bottom
01103
Top
JUHANI: Isegi Tuomas! Ka sina läheksid? JUHANI. Eĉ Tuomas! Cu ankaŭ vi translokiĝus? 01102
Bottom
01104
Top
TUOMAS: Kui ajad ei parane. TUOMAS. Se la tempoj ne pliboniĝos. 01103
Bottom
01105
Top
LAURI: Mina lähen esimesel mail, tulgu ka Jukola millised magusa leiva päevad tahes. LAURI. Mi translokiĝos la unuan de majo, eĉ se estus festo de dolĉaj macoj en la domo Jukola. 01104
Bottom
01106
Top
TIMO: Sina ja mina, me kahekesi, me läheme siit S soole kui kevadised kured; ja õhk ning tuuled helisevad! TIMO. Vi kaj mi, ni du, ni translokiĝos al marĉo Sompio kiei printempaj gruoj; kaj aero kaj ventoj tonos! 01105
Bottom
01107
Top
JUHANI: Oi-oi-oi! Kuid vaata, kui õieti tõtt tunnista on Lauri plaanil sisemist tõmbejõudu. Mets meelitab pagan! tundub, nagu näeksin selle metsa taga taeva im* laotust. JUHANI. Aj-aj! Sed se mi konfesas la veron, estas en la intenco de Lauri sekreta altiro. La arbaro allogas. Diablo! mi sentas kvazaŭ mi post tiu arbaro vidus la ĉarman vastejon de aero. 01106
Bottom
01108
Top
AAPO: Te pöörased, mis te mõtlete? — Minna i Misjaoks? On ju meil talu ja hooned, katus kuldne pea I AAPO. Vi frenezuloj, kion vi pensas? Translokiĝi en ar-baron! Kial? Ni ja havas domon kaj ĉambrojn; tegmenton oran super niaj kapoj. 01107
Bottom
01109
Top
JUHANI: Tõsi, meil on talu, mille küljes me küünte ja mastega kinni ripume, nii kaua kui see vähegi leiva järg nab. Kuid vaata, kui sant õnn siin nüüd kõik uperkuuti raks, meie kõige paremate kavatsuste kiuste, siis olgu mc tagatalu, kuhu peagi siit punun, kui viimased terad kolus sevad! — Nõnda siis, haarame nüüd majapidamishoolt töödest hirmsa hooga kinni; ning võtame jällegi esile asj siin õieti oligi küsimuses. — Minu rumala peakolu jär Aapo asja üldiselt õige mõistlikult kaalunud; ja kõik hästi, kui me igaüks omalt poolt üksmeelest ning leplik kinni peame. Kuid vaata, kui me tüli otsime, siis leiame ! harjaste püstiajamiseks ikka põhjust. JUHANI. Vero, ni havas domon, al kiu ni kroĉiĝas per ungoj kaj dentoj, tiel longe kiel ĝi odoras je manĝaĵo. Sed vidu, se malbona sorto ĉion renversus ĉi tie, maigraŭ la plej bonaj pensoj de viro, tiuokaze estu la arbaro mia rifuĝejo, kien mi baldaŭ de ĉi tie rapidos.se la lastaj grajnoj bruos en muelilo. — Jes, al okupo kaj laboro por ia domo ni nun ĵetiĝos kun timiga rapido; kaj ni revenu al la paragrafo, pri kiu esence jam estis ĉi tie diskuto. — Laŭ mia malsaĝa kranio Aapo ĝenerale kon-sideris la aferojn sufiĉe saĝe; kaj ĉio bone prosperos, se nur ĉiu el ni siaparte interesiĝos pri unueco kaj konkordo. Sed jen, se ni serĉos kverelon, ni certe trovos kaŭzojn por ke niaj nukharoj leviĝu. 01108
Bottom
01110
Top
SIMEONI: Kus ei leiaks me seda, nii kaua kui too Aadam meil siin luu ja naha vahel kõditab ning kratsib! SIMEONI. Kial ni ne trovus tion tiel longe kiel la malnova Adamo tiklas kaj jukas en ni ĉi tie inter osto kaj haŭto? 01109
Bottom
01111
Top
TIMO: Vana Aadamat olen mõelnud ikka vanaks tõ taadiks viltkübara, musta saterkuue, põlvpükste ja punas tiga, mis ulatub allapoole mehe naba. Säärasena sammi mõtiskledes ja ajab härjapaari ees. TIMO. La malnova Adamo, mi ĉiam pensis, estas maljuna serioza patro en feltoĉapelo, en nigra longa surtuto, en genu-pantalono kaj en ruĝa veŝto, kies rando etendiĝas ĝis sub la vira umbiliko. Kiel tia maljunulo li paŝadas enpensiĝinta kaj kondukas bovoparon. 01110
Bottom
01112
Top
SIMEONI: Vana Aadama all mõeldakse patu juurt, pattu. SIMEONI. La malnova Adamo signifas la radikon de peko, la heredan pekon. 01111
Bottom
01113
Top
TIMO: Mina tean, et ta on pärispatu tundemärk ja võrdkuju, see sarviline saatan põrgust, kuid säärase isandana, nagu ütlesin, astub ta mu ees, ajades härjapaari. Selle vastu ei või ma midagi.^ TIMO. Mi scias, ke li estas signo kaj simbolo de la hereda peko, tiu kornokapa satano, el infero, sed kiel tia pompulo, kiel mi diris, li paŝadas antaŭ mia imago, kondukante bovoparon. Tion mi ne povas malhelpi. 01112
Bottom
01114
Top
JUHANI: See usu parakrahv jäägu kõrvale, ja püsige asja juures. — Aapo, mis meie kahe popsikoha, Vuohenkalma ja Kekkuriga, ette võtta? JUHANI. Ĉi tiun religian paragrafon ni lasu kaj revenu al la afero. — Aapo, kion diri pri tiuj du niaj farmbienetoj: Vuohenkalma kaj Kekkuri? 01113
Bottom
01115
Top
AAPO: Peab meeles hoidma, et nende mõlemate pidajad kord oma krundi metsikust, tühjast laanest üles harisid, ja neid ei aeta nende maalapilt ära — mis olekski ülekohus —, senikaua kui neil jõudu on oma põldu korras hoida, ning ka siis määrab seadus neile talust mingi vanadustoctuse. Nii on sellega lugu. — Kuid vaatame nüüd üht teist asjaolu, mis minu arvates on küllalt keeruline. Sest see on meie kõige tähtsam samm, see kas ajab pea enneaegselt halliks või teeb meie elust kauni suvepäeva ning lõpetab ta õhtu kuldse ehaga. Ja sind, Juhani, puudutab see nüüd kõigepealt. Pane siis tähele, mis ma ütlen: perenaiseta majapidamine on poolik ja lonkav; talu ilma aida-teel astuva perenaiseta ... AAPO. Oni devas memori, ke la farmantoj de ambaŭ tiuj bienetoj penlaboris siajn kampojn el kruda dezerta arbaro, kaj oni ne povas forpeli ilin de iliaj terpecoj - tio ja estus maljustaĵo — tiel longe kiel ili havas kapablon teni siajn kampojn en bona stato, kaj eĉ post tio ordonas la leĝo por ili el la domo subtenon de maljuneco. Tiel estas la afero en ĉi tiu punkto. — Sed ni atentu alian cirkonstancon, kiu estas laŭ mia opinio iom kriza. Ĉar ĝi estas ĉi tie nia plej grava paŝo, kiu grizigas la kapon tro frue aŭ alportas al ni serenon de la vivo kaj finas niajn tagojn en vespera ĉielruĝo. Kaj vin, Juhani, ĝi nun unue koncernas. Atentu do, kion mi diras,- la mastreco sen mastrino estas neper-fekta kaj lamanta; domo sen mastrino, kiu iras sur la vojeto al la provizejo... 01114
Bottom
01116
Top
TIMO: On nagu hundipesa ilma emahundita või nagu saabas ilma teise saapata; tõesti, see lonkab, nagu üdes Aapo. TIMO. Estas kiel lupa nesto sen lupino, aŭ kiel boto sen la alia boto; vere ĝi lamas, kiel Aapo diris. 01115
Bottom
01117
Top
AAPO: Talu ilma aidateel astuva perenaiseta on nagu pilvine päev ja selle perelaua otsas asub igavus kui kustuv sügisõhtu. Aga hea perenaine on maja hele päike, mis valgustab ja soojendab. — Vaata: esimesena jätab ta hommikul voodi maha, kastab taina, tõstab mehele eine lauale ja paneb talle moona metsa kaasa ning siis ruttab ta tarasse oma kirjut karja lüpsma, kibu pihus. Nüüd sõtkub ta tainast, aspeldab ja ras-peidab; nüüd on ta laua ääres, nüüd müttab ta seal pärapingi otsas pihkudega leiba, ja nüüd kohendab ta tuisuna ahju, mis oma hõõguvast lõustast tuld ning suitsu välja purskab. Nüüd, kui leib kerkib, einetab ta viimaks isegi, laps rinna otsas, sööb kiilu leiba, küpsetatud silgu ja rüüpab kirnust haput piima peale. Kuid ei ta unusta krantsigi, maja truud vahti trepil, ega kassi, kes unisena ahju pealt piilub. — Ja nüüd aspeldab ja raspeldab, pöörleb ning piirleb ta jälle, sõtkub mõhes veel teisegi taina tõusma, paneb selle ahju ja küpsetab, ning ojana voolab higi ta otsaesiselt. Kuid vaata: päikese laskudes on tal leivad lae all, varras varda kõrval täis laotud leibu, kust värsket hõngu alla hoovab. Ja siis, kui mehed metsast tulevad, ootab neid aurav õhturoog pestud laual. Kuid kus on perenaine ise? Seal õues lüpsab ta jälle oma kõverasarviseid elajaid liibu kohal õõtsub kihisev, vahune hari. — Nii ta aspeld; ju raspeldab, nii ta pöörleb ja piirleb; ja alles siis, kui teisi juba kõige sügavamas unes põrisevad, vajub ta voodi, pah nonad huulil. Kuid ta töö ning toimetus pole veelgi ots: I lädaldamata tõuseb ta öö jooksul oma asemelt iga tunni, i: xilmapilgu järel, tõuseb oma lapsukest äiutama, kes seal kätl nutta häälitseb. — Niisugune on, vennad, üks hea perenaine. AAPO. Domo sen mastrino, kiu paŝas sur la vojeto al la provizejo, estas kvazaŭ nuba tago, kaj ĉe ĝia familia tablo loĝas enuo simila al velkanta aŭtuna vespero. Sed bona mastrino estas la brila doma suno, kiu lumas kaj varmigas. — Vidu: unua ŝi ellitiĝas, knedas la paston, preparas matenmanĝon por sia edzo, provizas la virojn por iro al arbaro, kaj poste rapidas kun kuveto en brutarejon por melki sian multkoloran bovinaron. Nun ŝi bakas, moviĝadas kaj kuradas; nun ŝi estas ĉe la tablo, jen ŝi rapidas al la benko kun pano sur la mano, jen ŝi incitas la brulaĵon en la forno, kiu el sia ardanta faŭko sendas fajron kaj fumon. Nun ŝi, dum la pano fermentas, fine mem, kun infano ĉe la brusto, matenmanĝas, prenas pecon da pano, frititan haringon kaj trinkas el kruĉo acidan lakton. Sed ankaŭ la hundon ŝi ne forgesas, la fidelan domgardanton sur la ŝtuparo, eĉ ne la katon, kiu dormema rigardas de sur la forno. — Kaj jen ŝi denove movas sin, kuras, turniĝas kaj balanciĝas, knedas ankoraŭ duan paston en sia knedujo por fermenti, formas ĝin je pano kaj bakas ĝin, kaj rivere fluas ŝvito de ŝia frunto. Sed vidu, kiam la suno subiras estas ŝia pano sub la plafono, panstango apud panstango, de kiuj freŝa vivo odoras malsupren. Kaj tiam, ĉe la reveno de la viroj el la arbaro, ilin atendas vaporanta vespermanĝo sur lavita tablo. Sed kie estas la mastrino mem? Tie en la korto ŝi ree melkas siajn kurbokornajn bovinojn, kaj en la kuveto ondadas zu-manta, ŝaŭmanta laktosupraĵo. — Tiel ŝi moviĝas kaj turniĝas, tiel ŝi balanciĝas kaj ruliĝas; kaj nur kiam la aliaj jam ronkas en la plej profunda dormo, ŝi kuŝiĝas kun beno. Sed eĉ ankoraŭ ne finiĝis tute ŝiaj laboro kaj agado. Sen malpacienco ŝi dum la nokto ellitiĝas ofte, eĉ ĉiuhore, ellitiĝas por kvietigi sian infan-eton, kiu ploretas en la lulilo. — Tia, fratoj, estas la bonega mastrino. 01116
Bottom
01118
Top
JUHANI: Hästi öeldud, Aapo, ja ma mõistan su kõne oi tarvet. See püüab mind nimelt naisevõtmisele meelitada, Ja ma mõistan. Naine, ütled sina, on tarviline riist majapidamisi Põsi! Kuid ole mureta. Su soov läheb arvatavasti peagi täie Nonoh; jaa! Ma tunnistan, et mu mõte täie tõega on hakam tüdrukusse, kellest loodan saavat naise, ning hea naise, 1 mind vanad märgid ei peta. — Jah, vennad, nüüd algav meil teised päevad ja teised tembud, ning kanda võetav pei mchekohus koormab mind rängalt. Peremehe, peremehe õl rusub siin hirmus koorem, ja suur on kord mu vastutuse au mine viimsel kohtupäeval. Minu vastutada olete nüüd kõik üheskoos, pidage seda meeles. JUHANI. Bone vi parolis, Aapo, kaj mi komprenas la celon de via parolo. Ĝi, nome, penas konsentigi min al edziĝo. Jes, mi komprenas. La edzino, vi diris, estas necesa afo en la ma-strumado. Vero! Sed ne zorgu pri tio! Via espero kredeble eĉ baldaŭ plenumiĝos. Nu, nu, jes! Mi konfesas, ke mia animo jam serioze kroĉiĝis al knabino, kiun mi esperas ricevi kiei edzinon, kaj bonan, se malnovaj signoj ne trompas. — Jes, fratoj, aliaj tagoj kaj aliaj taskoj proksimiĝas al ni, kaj la mastreco, kiun mi devas preni, min treege maltrankviligas. La ŝultrojn de la mastro premas ĉi tie terura ŝarĝo, kaj granda estas lia konto ĉe la lasta juĝo. En mia respondeco vi ja nun estas ĉiuj; tion memoru. 01117
Bottom
01119
Top
TUOMAS: Sinu? Mispärast? TUOMAS. En via? Kial? 01118
Bottom
01120
Top
JUHANI: Mina olen teie peremees; minu pöidlaotsast in takse kord teie pärast verd. JUHANI. Mi estas via mastro; el mia mano estos iam repostulata via sango. 01119
Bottom
01121
Top
TUOMAS: Ise vastutan ma nii oma ihu kui hinge eest. TUOMAS. Mem mi respondas pri mia korpo kaj mia animo. 01120
Bottom
01122
Top
TIMO: Ise minagi vastutan; eheh! TIMO. Mem ankaŭ mi prirespondas; ha! 01121
Bottom
01123
Top
AAPO: Veli Juhani, pane tähele, et säärased laused pa verd sünnitavad. AAPO. Frato Juhani, rimarku, ke tiaj frazoj boligas la sangon. 01122
Bottom
01124
Top
JUHANI: Ma ei mõelnud paha verd, niisama vähe kui pa lihagi, kuid nagu tõrv, nagu takjad kuumal suvel hakkate vihaselt asjatust, tühjast sõnast kinni, kuigi mu südant põhj; tunnete. Ma pean kurvastama! JUHANI. Mi celis nek sangon nek karnon, sed kvazaŭ gudro, kvazaŭ kardofrukto en varmega somero vi kroĉiĝas furioze al negrava, sensignifa vorto, kvankam vi konas mian koron ĝisfunde. Mi indignas! 01123
Bottom
01125
Top
AAPO: Jätame selle, ja üde meile nüüd, kui võid, kes see tüdruk, kes on su südame enese poole tõmmanud. AAPO. ĉi tio restu, kaj diru al ni nun, se vi volas, kiu estas la knabino, kiu altiris vian koron al si. 01124
Bottom
01126
Top
JUHANI: Tahan seda põiklemata öelda. Plika, keda arme kombel armastan, on Männiku-moori Venla. JUHANI. Tion mi volas diri malkaŝe. La knabino, kiun mi multege amas, estas Venla, filino de la avino de Pindometo. 01125
Bottom
01127
Top
AAPO: Hm. AAPO. Hm. 01126
Bottom
01128
Top
JUHANI: Mis sa ütlesid? JUHANI. Kion vi diras? 01127
Bottom
01129
Top
AAPO: Hm, ütlesin mina ainult. AAPO. Hm, mi nur diras. 01128
Bottom
01130
Top
TUOMAS: See on üks piinlik lugu. TUOMAS. Cagrena afero. 01129
Bottom
01131
Top
SIMEONI: Venla. Vaata, vaata! Kuid sündigu kõik tae' isa tahtmise järgi. SIMEONI. Venla. Jen, jen! Sed ĉio estu en la mano de la ĉiela patro. 01130
Bottom
01132
Top
AAPO: Hm, või Venla! AAPO. Hm, do Venla. 01131
Bottom
01133
Top
JUHANI: Mis te urisete? Kuid, ah! ma aiman midagi; ja hoidku meid jumala poeg! Mis? öelge suu puhtaks! JUHANI. Kion vi murmuraĉas? Sed ho ve! mi suspektas ion; kaj nin gardu la Filo de nia Sinjoro! Kion? Nun parolu kaj malpienigu viajn buŝojn! 01132
Bottom
01134
Top
AAPO: Kuule: juba aastate kaupa on mu mõtted kõvasti selle tüdruku küljes kinni olnud. AAPO. Aŭdu: jam dum jaroj miaj pensoj okupiĝis pri la knabino. 01133
Bottom
01135
Top
SIMEONI: Kui looja ta minule on määranud, miks peaksin siis muretsema? SIMEONI. Se la Kreinto ŝin destinis por mi, kial mi ĉagre-niĝus? 01134
Bottom
01136
Top
EERO: Ole mureta. Sulle on ta määratud ja mina tema võtan. EERO. Eĉ neniom. Ŝi estas destinita por vi kaj mi prenos ŝin. 01135
Bottom
01137
Top
JUHANI: Mis ütleb Tuomas? JUHANI. Kion diras Tuomas? 01136
Bottom
01138
Top
TUOMAS: See on piinlik asi; tüdruk meeldib mulle väga, seda pean tunnistama. TUOMAS. Cagrena afero; la knabino plaĉas al mi multe, tion mi konfesas. 01137
Bottom
01139
Top
JUHANI: Või nii, või nii. Hüva! Aga Timo? JUHANI. Efektive, jes. Bone! Kaj Timo? 01138
Bottom
01140
Top
TIMO: Mina tunnistan sedasama. TIMO. Mi faras la saman konfeson. 01139
Bottom
01141
Top
JUHANI: «Issanda poeg ja Kaitaranna Kusta!» Kuid Eero? JUHANI.»La Filo de nia Sinjoro kaj Kusta de Kaitaranta!» Sed Eero? 01140
Bottom
01142
Top
EERO: Tunnistan otsekoheselt sedasama, ikka otsekoheselt sedasama. EERO. Mi faras la saman sinceran konfeson, la saman sin-ceran konfeson. 01141
Bottom
01143
Top
JUHANI: Hea, väga hea! Hahaa! — Ja Timo niisama, Timo niisama! JUHAMI. Bone, tre bone! Haha! — Kaj ankaŭ Timo, eĉ Timo! 01142
Bottom
01144
Top
TIMO: Tüdruk on mulle üpris armas, seda tunnistan. Tõsi küll, ta peksis mind kord hullul kombel, lahmis mind lapsukest siis tublisti, ja seda leili ma juba mäletan; nonoh! TIMO. La knabino estas al mi tre kara, tion mi konfesas. Estas vero, ke ŝi bastonadis min, birdeton, foje tre multe, batis min tiam forte, kaj vere mi memoras tiun bastonadon; nu, nu! ^JJUHANI. Silentu, silentu! ĉar nun estas la demando, ĉu vi ŝin amas. 01143
Bottom
01145
Top
JUHANI: Vait, vait! sest nüüd on küsimus sellest, kas sa teda armastad. TIMO. Jes, jes, tion mi faras, kaj forte, se nome ankaŭ ŝi amas min. 01144
Bottom
01146
Top
TIMO: Jaa-a, jaa-a, seda teen, ja kõvasti, kui ta nimelt mind vastu armastab. JUHANI. Tiel, tiel! Ankaŭ vi baras mian vojon? 01145
Bottom
01147
Top
JUHANI: Nii, nii! Astud siis sinagi mu teele ette? TIMO. Tute ne, tute ne, se vi vere ne povas bridi vian 01146
Bottom
01148
Top
TIMO: Mitte sugugi, mitte sugugi, kui sa tõesti oma meelt ei suuda taltsutada, meelt ja keelt. Pean ometi tollest plika-klutist palju ja tahan ka kõigest oma jõust püüda, et ta mu naiseks saaks. prudenton, vian prudenton kaj vian langon. Tamen mi amas la ulinon multe kaj mi volas peni laŭ miaj fortoj akiri ŝin kiel edzinon al mi. 01147
Bottom
01149
Top
JUHANI: Hüva, hüva! Kuid mis ütleb Lauri? JUHANI. Bone, bone! Sed kion diras Lauri? 01148
Bottom
01150
Top
LAURI: Mis on minul tüdrukuga tegemist? LAURI. Kion komunan mi havas kun la knabino? 01149
Bottom
01151
Top
JUHANI: Kelle poole siis kaldud? JUHANI. Ĉe kies flanko vi staras? 01150
Bottom
01152
Top
LAURI: Ei sega asjasse, ei sellelt ega teiselt poolt. LAURI. Mi ne miksas min en la aferon, nek por tiu, nek por ĉi tiu partio. 01151
Bottom
01153
Top
JUHANI: No sellest tuleb alles supp. JUHANI. Fariĝos el ĉi tio vera kaĉo. 01152
Bottom
01154
Top
LAURI: Millesse mina oma lusikat ei pista. LAURI. En tiun mi ne ŝovos mian kuleron. 01153
Bottom
01155
Top
JUHANI: Nõnda siis kõik peale Lauri. Poisid, poisid, Jukola vennaskond ja mu suur suguvõsa! Nüüd lüüakse, ja maa ning taevas väriseb! Nüüd, kulla vennad, nuga, kirves või puuhalg, ja üks kõigi vastu ning kõik ühe vastu kui sõnni! Olgu siis nii! Puuhalg on minu sõjariist; selle i haaran mina, ja süüdistagu see iseennast, kelle kolp pirru kisub. — Võtke halud, poisid, ja astuge ette, kui t meheväärilist vastast. JUHANI. Ciuj do, krom Lauri. Knaboj, knaboj, la frataro de Jukola kaj mia parencaro granda! Nun ni frapegos kaj la tero kaj la ĉielo tremegos! Nun, karaj fratoj, prenu tranĉilon, hakilon aŭ lignoŝtipon kaj unu kontraŭ ĉiuj kaj ĉiuj kontraŭ unu kiel sep bovoj! Estu tiel! Lignoŝtipo estos mia armilo; tiun ondvejnan mi kaptas, kaj se ies kapkrusto ricevos de ĝi spliton, li kulpigu sin mem. — Prenu viajn ŝtipojn, knaboj, kaj venu ĉi tien, se troviĝas en vi rezisto al viro. 01154
Bottom
01156
Top
EERO: Siin seisan sõjariistus, kuigi muist pisut madalam. EERO. Ĉi tie mi staras armita, kvankam iom pli malalta ol vi aliaj. 01155
Bottom
01157
Top
JUHANI: Sina vurriluu! Aga vaata, ma näen su näol jälle toda pilkavat, toda salalikku, toda neetud irvitust, ja näib nii nagu teeksid sa nalja kogu selle asjaga. Kuid küll ma sind õpetan. JUHANI. Vi, eta stumpaĉo! Sed jen mi ree ekvidas tiun sarkasmon, tiun kaŝitan, tiun malbenitan grimacon en via vizaĝo, kaj ŝajnas, ke vi nur vidas ludon en la tuta afero. Sed mi vin instruos. 01156
Bottom
01158
Top
EERO: Mis sa sellest hoolid, kui aga mu halul on tõsi taga! EERO. Ne zorgu pri tio, se nur mia ŝtipo agos serioze. 01157
Bottom
01159
Top
JUHANI: Kill ma sind varsti õpetan. Võtke halud, poisid, võtke halud! JUHANI. Jes, vere mi vin instruos baldaŭ. Prenu viajn ŝtipojn, prenu viajn ŝtipojn, knaboj! 01158
Bottom
01160
Top
TIMO: Siin olen mina ja siin minu halg, kui nii soovitakse. Mina ei tahagi viha ja riidu, kuid kui nii soovitakse, TIMO. Ĉi tie estas mi kaj mia ŝtipo, se estas bezone. Mi ne volas havi malpacon kaj kverelon, sed se estas bezone. 01159
Bottom
01161
Top
JUHANI: Võta halg, Tuomas! JUHANI. Vian ŝtipon, Tuomas! 01160
Bottom
01162
Top
TUOMAS: Mine põrgusse oma haluga, hull! TUOMAS. Iru al diablo kun via ŝtipo, strigo! 01161
Bottom
01163
Top
JUHANI: Surm ja needus! JUHANI. Sidu kaj brulu! 01162
Bottom
01164
Top
SIMEONI: jõle, paganlik ja türgimaaline on seesinane kisa; kuid ma loobun sest mängust ja jätan oma kosjaasjad issanda hoolde. SIMEONI. Terura, pagana kaj turka estas ĉi tiu bruego; sed mi cedas kaj fortiriĝas el la ludo kaj transdonas miajn edziĝ. aferojn al la Sinjoro. 01163
Bottom
01165
Top
LAURI: Loobun ka mina. LAURI. Ankaŭ mi rezignas. 01164
Bottom
01166
Top
JUHANI: Seepärast minge kõrvale, minge jalust eest kõrvale! — Võta oma halg, Aapo, ning kõmagu Jukola seinad pealuude lõhkemisest. Tuli ja kuradid! JUHANI. Tial vi ambaŭ fortiriĝu flanken, tiriĝu flanken for de niaj piedoj! — Prenu vian ŝtipon, Aapo, kaj eksonu la muroj en Jukola, kiam kranioj krevos. Fajro kaj kornuloj! 01165
Bottom
01167
Top
AAPO: On jõle inimlaps. Ma kohkun, Juhani, kui vaatan nüüd su nägu ja näen, kuidas su silmad pöörlevad ja juuksed seisavad püsti nagu juudihabe. AAPO. Mizera estas la homido. Mi konsterniĝas, Juhani, rigardante vian aspekton nun, vidante, kiel viaj okuloj turni-ĝadas kaj via hararo staras rekte kvazaŭ hirta herbo. 01166
Bottom
01168
Top
JUHANI: Las seista, las seista; need on just need harilikud ja õiged jussi-juuksed. JUHANI. Lasu stari, lasu stari; ĝi estas ĝuste la ordinara kaj nefalsa johana hararo. 01167
Bottom
01169
Top
EERO: Ma tahaksin neid pisut sagida. EERO. Mi havus emon ĝin iom taŭzi. 01168
Bottom
01170
Top
JUHANI: Sina pöial! On parem, kui sa ilusti nurgas püsid. Mine! mul on sust hale meel. JUHANl. Vi dikfingro! Plej bone por vi resti kviete en angulo. For, mi ekkompatas vin. 01169
Bottom
01171
Top
EERO: Vii õigel ajal nurka oma kole lõuavärk. Selles kah mu! hale meel; sest see tudiseb ja vabiseb juba kui sant. EERO. Portu rapide en angulon tiun vian teruran mentonon. Ĝin mi kompatas, ĉar ĝi jam tremas kaj vibras kiel almozulo. 01170
Bottom
01172
Top
JUHANI: Vaata, kuidas see halg tudiseb, vaata. JUHANI. Vidu, kiel ĉi tiu ŝtipo tremas, vidu. 01171
Bottom
01173
Top
AAPO: Juhani! AAPO. Juhani! 01172
Bottom
01174
Top
EERO: Löö! Usun, et siit sajab tagasi ja ehk sajab otsa raheteri, suuri kui halgusid. Löö sina! EERO. Ekfrapu! Mi kredas, ke repluvos de ĉi tie kaj eble pluvos hajloj grandaj kiel ŝtipoj. Frapu ĉi tien! 01173
Bottom
01175
Top
JUHANI: Küllap löön. JUHANI. Jes. 01174
Bottom
01176
Top
AAPO: Sa ei löö, Juhani! AAPO. Vi ne frapos, Juhani! 01175
Bottom
01177
Top
JUHANI: Käi hunnikule sina, või võta oma halg ja kaitse ennast, muidu pehmitan su pea. Võta oma halg! JUHANI. Iru sur sterkamason vi, aŭ prenu vian ŝtipon kaj defendu vin, en alia okazo mi moligos vian kapon. Prenu vian ŝtipon! 01176
Bottom
01178
Top
AAPO: Kus on su mõistus? AAPO. Kie estas via prudento? 01177
Bottom
01179
Top
JUHANI: Ses pahkjas halus; vaata, nüüd lausub see oma sõnakese. JUHANI. En ĉi tiu malmolkapa ŝtipo; vidu, nun ĝi fiustros vorteton. 01178
Bottom
01180
Top
AAPO: Oota, vennas, oota, kuni minagi sõjariista kätte kahman. — Vaat nii, siin seisan nüüd, puu kui vorst pihus. Kuid enne veel paar sõna, sina Jukola kristlik vennasalk, ja siis tapleme kui hullud hundid. — Pange tähele: vihavimmas on mees verejanuline kiskja ega mitte inimene; ta on kottpime nägema, mis on õigus ja mõõt; ning kõige vähem võib ta viha võimuses oma armuasju korraldada. Kui nüüd aga ometi mõistuse seisukohalt katsuksime asjaolu vaadelda, mis on sundinud vendi halgusid haarama, siis usun ma, et as jalugu on järgmine. Tüdruk ei või meid kõiki armastada, vaid ainult ühte, kui ta üldse ühestki meist hoolib, kelle seltsis tahaks käsikäes rännata üle elu ohakalise mäe. Mulle näib seepärast kõige parem olevat, et läheme kõik üheskoos ja ühekorraga tema juurde tõsiselt oma asja avaldama, küsides pühalikul meelel ja keele!, kas ta võiks ühele meie hulgast oma sildame kinkida. Kui nüüd tüdruk päri on, siis kiitku see, kellele igatsetud loos langeb, oma õnnepäeva, teised aga heitku nurisemata saatusele alla. Kes ilma jääb, see neelaku oma meelehärm põue põhja, lootes, et ta siin maailmas veel temale määratud abikaasa leiab. Kui nii teeme, siis teeme nagu mehed ja õiged vennad. Ja siis astuvad meie isa ja ema äraseletatud hinged välja taeva hõõguvast väravast ja vaatavad sätendava pilve serval seistes meie peale al!a ning hüüavad kõrge häälega: «Vaat nii, Juhani, vaat nii, Tuomas ja Aapo, vaat nii, Simeoni, Timo ja Lauri, just nii, mu pisuke Eero! Te olete pojad, kellest meil on hea meel!» AAPO. Atendu, frato, atendu, ĝis mi kaptos armilon en mian manon. — Jen;ĉi tie mi nun staras kun ronda ŝtipo en la mano. Sed unue kelkajn vortojn, vi kristana frataro de Jukola, kaj poste ni batalu kvazaŭ frenezaj lupoj. — Rimarku: viro en kolerego estas sangon soifanta raba besto, sed ne homo; li estas blinda por vidi, kio estas justeco kaj modereco; kaj plej malmulte Ii povas sub potenco de sia kolero plenumi amaferojn. Sed se ni nun tamen penus laŭ vidpunkto de prudento rigardi la afcron, kiu kaŭzis la ŝtipkverelon, mi kredas ke la afero estus jena. La knabino ne povas ami nin ĉiujn, nur unu solan, se ŝi volas havi el ni iun, kun kiu ŝi manon en mano volus transpasi Ia kardan altaĵon de la vivo. Laŭ mia juĝo estas plej bone, ke ni ĉiuj kune kaj samtempe iru al ŝi por sciigi serioze nian aferon demandante kun fervoraj animo kaj lango, ĉu ŝi povus al iu el ni donaci sian koron. Se la knabino konsentos, tiam tiu el ni, kiu gajnis la sopiritan loton, laŭdu sian tagon de feliĉo, sed la aliaj estu kontentaj je sia sorto sengrumble. Li, kiu ne ricevis, englutu sian ĉagrenon esperante, ke ankaŭ li renkontos surtere la kunulinon al si destinitan. Se ni agos tiel, ni agos kiel viroj kaj veraj fratoj. Kaj tiam la lumigitaj ali-formaĵoj de niaj gepatroj eliros tra la ora pordo de la ĉielo kaj, starante sur rando de brilanta nubo, ili rigardos malsupren al ni kriante per laŭta voĉo: »Jes, tiel Juhani, tiel Tuomas kaj Aapo, jen tiel, Simeoni, Timo kaj Lauri, ĝuste tiel, mia Eero-etulo! Vi estas niaj filoj, la amataj, en kiuj ni havas plezuron.» 01179
Bottom
01181
Top
JUHANI: Kurat võtku, sa, vennas, kõneled kui taeva ingel, ning ei puudu palju, et mind nutma ei paneks. JUHANl. Viro, vi parolas, diablo prenu, kiel ĉiela anĝelo, kaj ne mankas multe, ke vi kaŭzas al mi ploron. 01180
Bottom
01182
Top
SIMEONI: Me täname sind, Aapo. SIMEONI. Ni dankas vin, Aapo. 01181
Bottom
01183
Top
JUHANI: Palju tänu! Sinna virutan ma oma halu. JUHANI. Dankon. Tien mi fetas mian ŝtipon. 01182
Bottom
01184
Top
TIMO: Sinna minagi. Ja see riid lõppes nõnda, nagu ma juba algusest peale tahtsingi. TIMO. Tien ankaŭ mi. Kaj ĉi tiu kverelo finiĝis kiel mi jam komence volis. 01183
Bottom
01185
Top
SIMEONI: Aapo peab peeglit meie ees, ja seepärast tänagem teda. SIMEONI. Aapo tenas spegulon antaŭ ni, kaj ni danku lin pro tio. 01184
Bottom
01186
Top
EERO: Teda tänagem, laulgem otse «Simeoni tänulaulu». EERO. Lin ni danku, ni kantu veran »benon de Simeono». 01185
Bottom
01187
Top
SIMEONI: Pilkamine, pilkamine ja irvitus jällegi. SIMEONI. Moko, moko kaj rikano ree! 01186
Bottom
01188
Top
TIMO: Ära pilka, Eero, jumalasõna, Simeoni tänulaulu. TIMO. Ne moku, Eero, vortojn de Dio, benon de Simeono. 01187
Bottom
01189
Top
AAPO: Ah, nii noor ja nii paadunud! AAPO. Ho, tiel juna kaj tiel obstina! 01188
Bottom
01190
Top
SIMEONI: Nii noor ja nii paadunud! Eero, Eero! Jah, nüüd ei ütle ma rohkem, vaid ohkan ainult sinu pärast. SIMEONI. Tiel juna kaj tiel obstina! Eero, Eero! Jes, nun mi nenion plu diros, mi ĝemas pro vi. 01189
Bottom
01191
Top
JUHANI: Ma ennustan sulle, Eero, et me veel kord või paar sulle üsna isa käega peame andma. Sest ema kasvatas sind liiga hellitades. JUHANI. Mi profetas, Eero, ke ni devos unu du fojojn doni al vi vere »el patra mano». ĉar nia patrino edukis vin tro milde. 01190
Bottom
01192
Top
SIMEONI: Me peame teda karistama, niikaua kui ta süda on veel noor ja nõtke; kuid seda tuleb teha armastava käega mitte vihavimmas. Viha karistus ajab kuradeid sisse ning mitte välja. SIMEONI. Ni devos lin puni dum lia koro ankoraŭ estas mola kaj fleksebla pro juneco; sed ni faru tion per ama mano kaj ne en kolero de malamo. Punado malama pelas diablojn internen, ne eksteren. 01191
Bottom
01193
Top
EERO: Säh sulle, ja päris armastava käega. EERO. Jen tie, kaj vere el ama mano. 01192
Bottom
01194
Top
SIMEONI: No näe seda jumalavallatut, kui lõi mind! SIMEONI. Vidu la malpiulon, li min batis! 01193
Bottom
01195
Top
EERO: Ning vastu koonu. Vähemastki on mu sapp üle keenud. EERO. Kaj rekte sur la buŝegon. Jam pro malpli la gal-veziko krevis. 01194
Bottom
01196
Top
JUHANI: Tule siia, pojuke. Timo, ulata too kepp sealt nurgast. JUHANI. Venu ĉi tien, knabeto. Timo, donu la bastonon, kiu estas en angulo tie. 01195
Bottom
01197
Top
SIMEONI: Vaat nii, Juhani, pea sina teda ilusti põlvil, mina lasen tal püksid alla. SIMEONI. Jen, Juhani, tenu lin bone sur viaj genuoj, mi tiros malsupren lian pantalonon. 01196
Bottom
01198
Top
EERO: Ärge põrgu päralt! EERO. Ne, ne pro infero! 01197
Bottom
01199
Top
JUHANI: Asjata sipled sa, klutt. JUHANl. Vane vi baraktas, aĉulo. 01198
Bottom
01200
Top
SIMEONI: Ära lase teda lahti. SIMEONI. Ne liberigu lin. 01199
Bottom
01201
Top
JUHANI: Vaata seda kiisapoega. Kuid ega sa pääse, ei. JUHANI. Jen, vidu la perĉon. Sed vi ne liberiĝos, ne.] 01200
Bottom
01202
Top
EERO: Lööge ainult, te neetud, nii pistan tule nurga alla. Teen jumala eest tuld ja suitsu, tuld ja suitsu teen! EERO. Se vi batos, vi sentaŭguloj, mi metos fajron sub la domangulon. Vere mi faros fajron kaj fumon, fajron kaj fumon mi faros! 01201
Bottom
01203
Top
JUHANI: Seda sappi! Või pistad tule nurga alla? Ah seda sappi! JUHANI. Kia galo! Ĉu fajron vi metos sub la domangulon? Ho, kia galo! 01202
Bottom
01204
Top
SIMEONI: Issand hoidku, seda sappi! SIMEONI. Dio gardu, kia galo! 01203
Bottom
01205
Top
JUHANI: Kepp siia, Timo! JUHANI. La bastonon ĉi tien, Timo! 01204
Bottom
01206
Top
TIMO: Ei leia ju seda. TIMO. Mi ne trovas ĝin. 01205
Bottom
01207
Top
JUHANI: Sa pimesikk, eks sa näe seda seal nurgas? JUHANI. Vi blindulo, ĉu vi ne vidas ĝin en la angulo tie? 01206
Bottom
01208
Top
TIMO: Jah et see või? see kõivune? TIMO. Cu ĉi tiu? betula? 01207
Bottom
01209
Top
JUHANI: Seesama just; anna siia. JUHANI. ĉuste tiu; alportu ĝin. 01208
Bottom
01210
Top
SIMEONI: Löö, kuid mõistlikult ja miite kõigest jõust. SIMEONI. Batu, sed saĝe kaj ne per tro multa forto. 01209
Bottom
01211
Top
JUHANI: Küll ma tean. JUHANI. Jes, mi scias. 01210
Bottom
01212
Top
LAURI: Mitte üht hoopi, ütlen mina! LAURI. Eĉ ne unu baton, mi diras! 01211
Bottom
01213
Top
TUOMAS: Jätke poiss rahule! TUOMAS. Lasu la knabon en paco! 01212
Bottom
01214
Top
JUHANI: Ta vajab pisut hänna alla. JUHANI. Li bezonas iom sur sian voston. 01213
Bottom
01215
Top
LAURI: Sa ei puuduta teda nüüd sõrmegagi. LAURI. Nun vi eĉ per via fingro ne tuŝu lin. 01214
Bottom
01216
Top
TUOMAS: Lase poiss lahti! Silmapilk! TUOMAS. Delasu la knabon! Tuj! 01215
Bottom
01217
Top
TIMO: Saage ta andeks, see Eero-pojuke, saagu seekord siiski veel. TIMO. Li havu pardonon, la Eero-knabo, ĉi tiun fojon an-koraŭ. 01216
Bottom
01218
Top
SIMEONI: Andeks, andeks, seni kui ohakas ja umbrohi nisu võidavad. SIMEONI. Pardonon, pardonon, ĝis kardo kaj dornoj sufokos la tritikon. 01217
Bottom
01219
Top
LAURI: Ära puuduta teda. LAURI. Ne tuŝu lin. 01218
Bottom
01220
Top
AAPO: Andke talle andeks; ja nii püüame ta pealaele tuliseid süsi koguda. AAPO. (J.Ni pardonu al li; kaj tiel ni penos amasigi fajrajn karbojn sur lian kapon. 01219
Bottom
01221
Top
JUHANI: Mine siis ja täna õnne. JUHANI. Iru nun kaj danku vian sorton. 01220
Bottom
01222
Top
SIMEONI: Ning palu jumalat, et ta annaks sulle uue südame, meele ja keele. SIMEONI. Kaj petegu Dion, ke li donacu al vi novajn koron, animon kaj langon. 01221
Bottom
01223
Top
TIMO: Aga mina lähen magama. TIMO. Sed mi kuŝiĝos. 01222
Bottom
01224
Top
AAPO: Kaalume veel üht punkti. AAPO. Ni traktu ankoraŭ unu paragrafon. 01223
Bottom
01225
Top
TIMO: Mina lähen magama. Tule ühes, Eero; lähme magama ja unustame selle maailma sipelgapesa, selle jõleda kääpa, mis vihmaga aurab ning suitseb. Tule, Eero! TIMO. Mi kuliĝos. venu kun mi, Eero; ni kuŝiĝu kaj for-gesu ĉi tiun formikneston de Ia mondo, la mizeran formikejon, kiu en pluvo vaporas kaj eligas fumon. Venu, Eero! 01224
Bottom
01226
Top
JUHANI: Kuid mis punkt see on, mille lahendust sa tahad? JUHANI. Sed kia estas la paragrafo, kies plenumon vi volas? 01225
Bottom
01227
Top
AAPO: Jumal paraku! lugu on ju nii, et meie ei tunne A-dki, aabitsa esimest tähte, ja ometi on kirjamõistmine kristliku kodaniku tingimatu kohus. Kuid selleks võidakse meid sundida seaduse jõuga, kirikuseaduse jõuga. Ja te teate, mihuke kroonumasin meid ootab ning tahab hammaste vahele tõmmata, kui me viisakalt lugema ei õpi. Jalgpuu ju meid ootab, vennad, must jalgpuu, mis seal kiriku võõruses põõnab kui must kult, jõllitades süngelt oma ümarate aukudega. Just nende põrgupihtidega on praost meid ähvardanud, ja küllap ta oma ähvarduse täide saadab, kui meie igapäevast usinust ning harjutust ei näe, see on kindel asi. AAPO. Dio gardu! estas ja tiel, ke ni ne konas eĉ la unuan literon en la abocolibro, A, kaj tamen estas legoscio nepra devo de kristana civitano. Sed al tio oni povas devigi nin per leĝa potenco, per potenco de la eklezia leĝo. Kaj vi scias, kia ŝtata maŝino nin atendas kaj volas nin kapti per siaj dentoj, se ni ne dece lernos legi. Piedtrabo ja nin atendas, fratoj, nigra piedtrabo, kiu kun siaj rondetaj truoj kuŝaĉas tie en la preĝeja vestiblo kiel nigra virporko. Custe per ĉi tiu infera prenilo nia preposto nin minacis, kaj li plenumos sian minacon, se li ne vidos ĉe ni ĉiutagan diligenton kaj ekzercadon, tio estas certa afero. 01226
Bottom
01228
Top
JUHANI: On võimatu lugema õppida. JUHANI. Estas neeble Ierni legi. 01227
Bottom
01229
Top
AAPO: Inimesed on selle kunsti ennegi läbi teinud. AAPO. Homoj faris tiun lertaĵon ankaŭ pli frue. 01228
Bottom
01230
Top
TUOMAS: Tuleks selle kallal alles higistada. TUOMAS. Vere ĉe tio viro ŝvitadus. 01229
Bottom
01231
Top
JUHANI: Ja ähkida. Mul on nii kõva pea! JUHANI. Kaj spiregadus. Mi havas tiom malmolan kapon! 01230
Bottom
01232
Top
AAPO: Kuid kõva tahtmine viib mehe ka läbi halli kivi. Hakkame peale, muretseme enesele Hämeenlinnast aabitsad ja lähme köstri juurde kooli, nagu praost on käskinud. Teeme nii, enne kui meid kroonu küüdiga viiakse. AAPO. Tamen forta volo kondukas viron eĉ tra griza ŝtono. Ni ekkaptu la aferon, ni venigu por ni abocolibrojn el Hameen-linna kaj ni iru al la kantoro por lerni Iegi, kiel estas ordono de nia preposto. Tion ni faru antaŭ ol oni nin alkondukos per ŝtata devigo. 01231
Bottom
01233
Top
JUHANI: Ma kardan, et nii tuleb siin teha, ma kardan. Jumal halastagu meie peale! Kuid jäägu see mõte homseks ja lähme puhkama. JUHANI. Mi timas, ke tio devas esti farata, mi timas. Dio indulgu nin. Sed restu por morgaŭ ĉi tiu ideo, kaj ni kuŝiĝu. 01232
Bottom

Lugu 02 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
02001
Top
On vaikne mihklikuu hommik. Kaste särab nurmel, udu aeleb koltunud lehestiku tipul ja hääbub viimaks kõrgusse. Sel hommikul on vennad tõusnud väga sapistena ja vaiksetena, näod pesnud, juuksed harjanud ning pühapäeva-rõivad selga ajanud. Sest täna on nad otsustanud köstri juurde kooli minna. Estas kvieta matcno de septembro. Roso brilas sur herbejo, nebulo turniĝadas ĉirkaŭ flaviĝintaj folioj kaj fine malaperas en la alto. Ci tiun matenon la fratoj ellitiĝis tre koleraj kaj senvortaj, lavis siajn vizaĝojn, brosis siajn harojn kaj vestis sin per festvestoj. Ĉar hodiaŭ ili decidis ekiri al la kantoro por lcrni legadon. 02001
Bottom
02002
Top
Nüüd söövad nad jukoia pika männipuust laua ääres hommikust ja neile näivad maitsvat rusked herned, olgugi et nende näod polnud rõõmsad, vaid paha tuju kibedus paistis nende kulmukarvult; mõte kooliteest, mida mööda nad peatselt peavad astuma, on seda teinud. Kuid pärast söömist ei rutanud nad ometi kohe teele, vaid istusid veel hetkeks puhkama. Vaikides nad istusid, ja mõni neist vahtis murelikult alla põrandale, mõni jälle vaatles oma punakaanelist aabitsat, pöörates selle tugevaid lehti. Toa lõunapoolse akna ääres istub Juhani, vaadates aeg-ajalt üles kivise mäe ja tiheda männiku poole, kust paistis moori onn oma punapiidalise uksega. Ili manĝas nun sian matenmanĝon ĉe la longa, pinligna tablo de Jukola, kaj ŝajnas, ke la brunaj pizoj gustas bone al ili, kvankam iliaj vizaĝoj ne estas ĝojaspektaj, sed ĉagrena kolereto ŝvebas sur iliaj brovoj; penso pri la lernejvizito, kiun ili tuj devos cntrepreni, kaŭzis ĉi tion. Post la manĝo ili tamcn ne tuj ekiris, sed ili sidiĝis por ripozi ankoraŭ momenton. Silente ili sidis, kaj iu fikse rigardis malgajc la plankon, alia rigardis la ruĝkovrilan abocolibron, turnante ĝiajn dikajn foliojn. Ce la suda fenestro de Ia ĉambro sidas Juhani rigardante supren al la ŝtona altaĵo kaj al la densa pinaro, kie estas videbla la ka-bano de la avino, kabano kun ruĝafosta pordo. 02002
Bottom
02004
Top
JUHANI: Venla astub seal mööda jalgrada, ja käbe on ta kõnnak. JUHANI. Vcnla tie paŝas sur la vojeto, kaj estas ŝia irado rapida. 02003
Bottom
02005
Top
AAPO: Ja eile pidid nii ema kui ka tütar Tikkalasse sugulaste poole minema, naereid listima ning paluksid korjama, et olla sea! hilissügiseni. AAPO. Kaj hieraŭ devis la patrino kaj la filino iri al parencoj en Tikkala por senfoliigi rapojn kaj kolekti vakciniojn, restantc tie ĝis malfrua aŭtuno. 02004
Bottom
02006
Top
JUHANI: Hilissügiseni? See teeb mu üpris rahutuks. Arvatavasti nad lähevad; kuid Tikkalas on tänavu sulane, kes on priske poiss ja suur suli, ning sinna läheks peatselt meie kõigi lootus. Seepärast oleks kõige parem otsekohe teha see viimane temp, esitada küsimus, see kõigi küsimuste küsimus. Läki siis plikalt pärima, kas tahab ta meel meie poole painduda ning süda süttida. JUHANI. Ĉu ĝis malfrua aŭtuno? Mi tre maltrankviliĝas. Certc ili iros; sed en Tikkala estas ĉi tiun jaron servisto, kiu estas belaspekta knabo kaj granda petolulo, kaj malaperus tie la espero de ni ĉiuj. plej bonc cstas do fari senprokraste la stran-gan manovron, prezenti demandon, la demandon de ĉiuj de-mandoj. Ni iru por demandi la knabinon, ĉu ŝia animo volus subiĝi kaj ŝia koro ekflami. 02005
Bottom
02007
Top
TUOMAS: Seda pean minagi kõige paremaks. TUOMAS. Ankaŭ mi opinias, ke tio estus plej bona. 02006
Bottom
02008
Top
TIMO: Niisama mina. TIMO. Ankaŭ mi. 02007
Bottom
02009
Top
JUHANI: Ja-jaa! ega nüüd muud kui kõik kosja ning kõik ühekorraga nagu mehed. Ja-jaa! Issand hoidku meid! Kuid ei aita muu, vaid kosja, kosja! Nüüd oleme paremais rõivais, pestud ja harjatud; kogu meie väljanägemine on ristiinimese moodi: puhas ja otsekui uuesti sündinud. — See teeb mu rahutuks. — Kuid Venla poole! Nüüd on kohane aeg. JUHANI. Jes, jes! nenion alian ĉi tiun fojon, nur ĉiuj al svato kaj samtempe kiel bravuloj. Jes, jes! la Sinjoro nin gardu! sed nenio helpas, nur al svato, al svato. Nun ni estas en vestoj plej bonaj, lavitaj kaj brositaj; tuta nia eksteraĵo similas krista-nan homon: pura kaj kvazaŭ denovc naskiĝinta. — Mi tre maltrankviliĝas. — Sed al Venla! Nun estas akcepta tcmpo. 02008
Bottom
02010
Top
EERO: ja olgu see ka meie õnnepäev. EERO. Kaj estu ĝi la tago de savado. 02009
Bottom
02011
Top
JUHANI: Kelle õnnepäev, kelle? Ahaa! kuis arvad, poiss? JUHANI. Kies tago de savado, kies? Ho! kion vi kredas, knabo? 02010
Bottom
02012
Top
EERO: Kas või meie kõigi. EERO. Prcfere por ni ĉiuj. 02011
Bottom
02013
Top
JUHANI: Teisiti öeldes, et ta meie kõigi naiseks teleks? JUHANI. Alie dirite, ke ŝi fariĝu edzino de ni ĉiuj. 02012
Bottom
02014
Top
EERO: Kas või ka nii. EERO. Estu tiel. 02013
Bottom
02015
Top
JUHANI: Ära, hull! JUHANI. Ĉu vcre! 02014
Bottom
02016
Top
SIMEONI: Kuidas see, jumala pärast, oleks võimalik? SIMEONI. Pro Dio, kiel tio estus ebla? 02015
Bottom
02017
Top
EERO: jumala ees pole miski võimatu. Uskugem, lootkem ja armastagem kõik üksmeelselt. EERO. Nenio por Dio estas nepovebla. Ni fidu, esperu, kaj amu ĉiuj unuanime. 02016
Bottom
02018
Top
JUHANI: Vait, Eero! sest nüüd läheme kosja ja iihes sellega kooli, vöörkotid õlal. JUHANI. Silentu, Eero! ĉar nun ni iros por svati kaj tuj poste al lerncjo kun dupoŝa manĝaĵosako sur la ŝultro. 02017
Bottom
02019
Top
AAPO: Kuid et asja korralikult ajada, siis oiga üks meist seal onnis niikui isameheks. AAPO. Sed por agi saĝe, unu el ni estu kvazaŭ pledanto tie en la kabano. 02018
Bottom
02020
Top
JUHANI: See on tähtis punkt. Kuid sina ju oledki selle ameti peale otsekui loodud. Su! on hea anne; su kõae äratab ikka põues tuld ja välku. Tõesti! sa oled pastoriks sündinud. JUHANI. Grava paragrafo. sed vi ja estas kvazaŭ fandita por tiu okupo. Vi havas bonajn talentojn; via parolo ĉiam vekas fajron kaj fulmon en vira koro. Vere vi estas naskiĝinta por esti pastro. 02019
Bottom
02021
Top
AAPO: Mis tean mina? ja miks kõneleme annetest? Siin metsas kaovad nad teadmatuse uttu, hääbuvad nagu sulisev ojake liiva. AAPO. Kion scias mi? kaj kial ni parolas pri talentoj? Ci tie en la arbaroj ili malapcras en nekonata nebulo, malaperas kiel lirlanta rivereto en sablo. 02020
Bottom
02022
Top
JUHANI: Vali saatus ei lasknud sind kooli. JUHANI. Malmilda sorto ne lasis vin iri lernejon. 02021
Bottom
02023
Top
AAPO: Kust oleks meie talu minu koolitamiseks vara saanud? Pidage meeles: mõnigi moonakott peab kodu ja kooli vahet rändama, enne kui poiss räästooli pääseb. — Kuid püsime asja juures, kosjaasja juures. Olgu, nagu tahate. Mina .isur teie ühiseks kõisemeheks ja püüan rääkida nagu mõistlik mees. AAPO. Kie nia bieno estus ricevinta monrimedojn por min lernigi? Memoru: longe^devas la manĝosako pendoladi inter hejmo kaj lernejo, antaŭ ol knabo estos en lignosako. — Sed ree al la afero, Ia edziĝafero. Estu laŭ via volo. Mi ekpaŝos antaŭ vi kiel komuna parolgvidanto kaj penos vortumi kiel saĝa viro. 02022
Bottom
02024
Top
JUHANI: Asume siis teele. — Jumala eest! Ei aita muu, kui aga teele täie hooga. Moonakotid jätame välja moori onni elle, ja Lauri, kel pole se! allikal hobuse jootmist, hoidku neid «igade eest. Läki nüüd! Ja astume mõrsjamajja, aabits pihus; see annab meile pisut nagu pidulikkust. JUHANI. De parolo al ago! Dio gardu! Sed nenio helpas, ni tuj transiru de parolo al ago. Niajn sakojn ni lasos ekster la kabano de la avino, kaj Lauri, kiu havas neniun bruton ĉe tiu fonto, ilin gardu de porkoj. Ni ekiru nun! kaj ni eniru en la domon de la fianĉino kun la abocolibro en la mano; tio donos al ni kvazaŭ iom da solencco. 02023
Bottom
02025
Top
EERO: Eriti kui kukega kaane väljapoole pöörame. EERO. Precipe, se ni tenos ĝin tiel, ke la kokfolio estos videbla. 02024
Bottom
02026
Top
JUHANI: Kas jälle? Kuid kukest tuleb meelde see kohutav uni, mis painas mind läinud ööl. JUHANI. Ĉu ree? Sed parolante pri koko mi memoras Ia teruran sonĝon, kiu turmentis min la lastan nokton. 02025
Bottom
02027
Top
SIMEONI: Jutusta seda; ehk on see meile kasulikuks hoiatuseks. SIMEONI. Rakontu ĝin; eble ĝi cstas por ni utila averto. 02026
Bottom
02028
Top
JUHANI: Nägin und, et seal ahju peal oli kanapesa ja selles seitse muna. JUHANI. Mi sonĝis, ke tie supre sur la forno estis kokin-nesto kaj en ĝi sep ovoj. 02027
Bottom
02029
Top
SIMEONI: Jukola seitse poega! SIMEONI. La sep filoj de Jukola! 02028
Bottom
02030
Top
JUHANI: Kuid üks munadest oli naeruväärt väike. JUHANI. Sed unu ovo estis mirinde malgranda. 02029
Bottom
02031
Top
SIMEONI: Eero! SIMEONI. Eero! 02030
Bottom
02032
Top
JUHANI: Kukk suri! JUHANI. La koko mortis. 02031
Bottom
02033
Top
SIMEONI: Meie isa! SIMEONI. Nia patro! 02032
Bottom
02034
Top
JUHANI: Kana suri! JUHANI. La kokino mortis! 02033
Bottom
02035
Top
SIMEONI: Meie ema! SIMEONI. Nia patrino! 02034
Bottom
02036
Top
JUHANI: Ja siis kohe kogu maailma hiired, rotid ja nirgid pesa kallale. — Mis need loomad peaksid tähendama? JUHANI. Postc ĉiuj musoj, ratoj kaj ermenoj de la mondo atakis la neston. — Kion signifas tiuj bestoj? 02035
Bottom
02037
Top
SIMEONI: Meie patuseid himusid ning maailma rõõmusid. SIMEONI. Niajn pekajn deziregojn kaj la mondan volupton. 02036
Bottom
02038
Top
JUHANI: Küllap vist. — Tulid nirgid, rotid ja hiired ning l> (a rutasid ja veeretasid, tiksisid ja taksisid muae, mis peagi katki läksid, niüg sest väikesest munast tõusis väga paha hais. JUHANI. Verŝajnc tiel. — La ermenoj, Ia ratoj kaj la musoj venis kaj bruante kaj klakante rulis kaj turnis la ovojn, kiuj baldaŭ disrompiĝis, kaj el tiu malgranda ovo venis tre mal-bona odoro. 02037
Bottom
02039
Top
SIMEONI: Pane tähele, Eero. SIMEONI. Rimarku tion, Eero. 02038
Bottom
02040
Top
JUHANI: Munad löödi katki ja kohutav hääl, nagu paljude lioxkcde kohin, hüüdis nüüd ahju pealt mu kõrva: «Kõik on ära rikutud, ja see ärarikkumine on suur!» Nii hüüti, kuid siis hakkasime ometi koguma ja keetma toda sodi, ja saime sellest lõpuks niinimetatud munaroa ehk munapudru; ning me sõime seda üpris hea meelega ja andsime naabritelegi. JUHANI. La ovoj estis disrompitaj, kaj terura voĉo kiel bruego de multaj akvoj nun kriis en mian orelon de sur la forno: »ĉio estas disrompita, kaj granda estis la disrompado!» Tiel oni kriis, sed ni komencis fine kolekti kaj kuiri Ia disrom-pajon kaj ni ricevis el ĝi fine tiel nomatan kirlovaĵon; kaj ni manĝis ĝin kun plezuro kaj donis ankaŭ al niaj najbaroj. 02039
Bottom
02041
Top
EERO: Uks hea uni. EERO. Bona sonĝo. 02040
Bottom
02042
Top
JUHANI: Kibe, kibe sini: sa haisesid seal kui põrgu. Väga kibedat und nägin mina sinust, poiss. JUHANI. Amara, amara: vi odoraĉis kiel infero. Treamaran sonĝon mi havis pri vi, knabo. 02041
Bottom
02043
Top
EERO: Aga mina nägin sinust üsna magusat und; nägin, et aabitsa kukk munes suile virkuse ja tarkuse palgaks suure hunniku komhut ning suhkrutükke. Sina rõõmustasid väga ja mekkisid oma maiustusi; andsid veel mullegi. EERO. Sed mi havis pri vi tre dolĉan sonĝon; mi sonĝis, ke la koko de abocolibro, por rekompenci vian diligenton kaj saĝon, demetis sufiĉe grandan amason da karameloj kaj suker-pecoj. Vi ĝojis multe kaj maĉis viajn dolĉaĵojn; vi donis eĉ al mi. 02042
Bottom
02044
Top
JUHANI: Või andsin sullegi. No see oli ju hästi tehtud. JUHANI. Mi donis eĉ al vi. Tio ja estis bone farita. 02043
Bottom
02045
Top
EERO: Kunas and paha teeb? EERO. »Cia dono estas bono.» 02044
Bottom
02046
Top
JUHANI: Ei iialgi; eriti kui sulle pisut vembla otsast annaksin. JUHANI. Certe; precipe se mi donus iom per bastono. 02045
Bottom
02047
Top
EERO: Miks ainult pisut? EERO. Kial nur iom? 02046
Bottom
02048
Top
JUHANI: Suu kinni, mullikas! JUHANI. Fermu vian faŭkon, bovidaĉol 02047
Bottom
02049
Top
TUOMAS: Tehke seda mõlemad ja asume teele. TUOMAS. Faru tiel ambaŭ kaj ni ekiru. 02048
Bottom
02050
Top
AAPO: Võtku igaüks oma kott ja aabits. AAPO. Ciu kunprenu sian sakon kaj sian abocolibron. 02049
Bottom
02051
Top
Nii läksid nad naabri tütart kosima. Üksteise järel, vaikides sammusid nad üle kartulikoopa-künka, astusid üles mööda kivist mäge ning seisid lõpuks Männiku-moori onni ees. Tiel ili ekiris por svati la filinon de la najbaro. Unu post alia, silentaj ili preterpasis la deklivon kun terpomkeloj, iris laŭ la ŝtona altaĵeto supren kaj staris fine antaŭ la kabano de la avino de Pindometo. 02050
Bottom
02052
Top
JUHANI: Siin oleme, siia jätame oma kotid; ja sina, Lauri, istu truu vahina, kuni me mõrsjamajast tagasi tuleme. JUHANI. Ci tie ni estas, ĉi tien ni metos la saketojn; kaj vi, Lauri, sidu kiel fidela gardisto, ĝis ni revenos el la ĉambro de la fianĉino. 02051
Bottom
02053
Top
LAURI: Kas te seal kaua olete? LAURI. Ĉu vi restos tie longe? 02052
Bottom
02054
Top
JUHANI: Sedamööda, kuis asjaajamine nõuab. — Kas kellelgi on sõrmust taskus? JUHANI. Tiom Ionge, kiom postulas la sukceso de nia afero. — Cu iu havas ringon? 02053
Bottom
02055
Top
EERO: Seda ei tule sul tarvis. EERO. Ci ne estas bezonata. 02054
Bottom
02056
Top
JUHANI: Kas kellelgi on sõrmust taskus? JUHANI. ĉu iu havas ringon en la poŝo? 02055
Bottom
02057
Top
TIMO: Pole minul ega minu teada ka kellelgi teisel. Seal see asi on: noormees peaks ikka kõndima, särav sõrmus karmanis. TIMO. Ne mi kaj, laŭ mia scio, ankaŭ ne la aliaj. Tiel estas: juna viro devus ĉiam iri kun brilanta ringo en sia poŝo. 02056
Bottom
02058
Top
JUHANI: No pagan! Siin me siis nüüd seisame. Ja eile oli meil harjukas Iisakki, kellelt oleks võinud osta nii sõrmuse kui kaelaräti, kuid mul ei tulnud pähegi. JUHANl. Diablo! Ĉi tic ni staras nun. Kaj hieraŭ estis ĉe ni la rusa kolportisto Isaako, de kiu mi estus povinta aĉeti kaj ringon kaj koltukon, sed mi, porko, pri tio ne ekpensis. 02057
Bottom
02059
Top
AAPO: Need riistad võime enesele ka tagantjärele osta. Ja ongi parem, kui kindlasti teada saame, kas meist keegi ja kes nimelt peab need õnnelikud ostud tegema. AAPO. Tiujn aĵojn ni povos aĉeti al ni poste. Kaj plej bonc estas unue por ni sciiĝi certe, ĉu iu el ni kaj kiu faros tiun ĝojigan aĉeton. 02058
Bottom
02060
Top
JUHANI: Kes avas ust? Kas Venla? JUHANI. Kiu malfermctis Ia pordon? Cu Venla? 02059
Bottom
02061
Top
TIMO: See oli vanamoor, see kõverlõug. TIMO. La maljunulinaĉo ja estis, la kurbmentona. 02060
Bottom
02062
Top
JUHANI: Venla vokk vuriseb sea! kui rõõmus sitasitikas suveõhtul, ennustades ilusat ilma. Läki nüüd! Kus on mu aabits? JUHANI. La ŝpinilo de Venla zumas kvazaŭ fekskarabo somervcspere antaŭdirante serenan veteron. Ni iru nun! Kie estas mia abocolibro? 02061
Bottom
02063
Top
AAPO: See on su pihus, vennas. Sa, jumala loom, oled peast nagu pisut segi. AAPO. En via mano, mia frato. Vi, kreaĵo de Dio, ŝajne estas iom konfuzita. 02062
Bottom
02064
Top
JUHANI: Pole viga, vennakene. Kuid ega mu nägu ometi nõtfinc ole? JUHANI. Neniaj zorgoj, mia frato. Sed mi ja ne estas fulga en mia vizaĝo, aŭ kicl? 02063
Bottom
02065
Top
EERO: Mitte põrmugi, vaid oled puhas ja soe kui äsjamunetud muna. EERO. Tute ne, vi estas pura kaj varma kiei ĵus demetita ovo. 02064
Bottom
02066
Top
JUHANI: Läki nüüd! JUHANI. Ni iru nun! 02065
Bottom
02067
Top
EERO: Oodake! Mina oien kõige noorem ja võin teile ukse nvada ning ise viimasena tulla. Astuge sisse. EERO. Atendu! Mi estas la plej juna kaj mia devo estas malfcrmi por vi la pordon kaj veni mem kiel la lasta. Eniru! 02066
Bottom
02068
Top
Nad astusid moori madalasse onni, Juhani kõige ees, silmad tüllis ja juuksed püsti nagu okassea harjased, ning teised järgnesid truult ja tõsiselt ta kannul. Nii astusid nad sisse ja Eero virutas ukse nende taga kinni, jäi aga ise välja, istus murule, huulil peiar muhelus. Ili eniris en la malaltan kabanon de la avino, Juhani unue, kun fiksrondaj okuloj kaj kun starantaj haroj kiel la haregoj de histriko, kaj la aliaj lin sekvis fidele kaj serioze tuj poste. Tiel ili eniris kaj Eero fermis Ia pordon post ili, sed restis mem ekstere, sidiĝis sur la herbejo kun ironia rideto sur la lipoj. 02067
Bottom
02069
Top
Kuid moor, kelle toas nüüd viis venda kosilastena seisavad, on käbe ja kärme eit; ta teenib endale ülalpidamist kanakasva- lusc ning marjakorjamisega. Suved ja sügised kookab ta usinalt käänulisi! raiesmail, maasika- ja palukakinkudel, kookab ning higistab ühes tütre Venlaga. Kauniks peeti neitsit. Ta juuksed olid roostekarva, vaade kaval ja terav, suugi sulav, pisut ehk liiga lai. Kehalt oli ta lühike, kuid tüse ja matsakas, ning tugev öeldi ta ka olevat. Säärane oli vennaste armuünd männiku varjul. Sed la maljunulino, en kies ĉambro la kvin fratoj nun staras kiel svatantoj, estas vigla kaj vivema virino; por sin vivteni ŝi bredas kokinojn kaj kolektas berojn. Somere kaj aŭtune ŝi diligentc vagadas sur stumphavaj herbdeklivoj, sur fragaj kaj vakciniaj altaĵetoj, okupas sin kaj ŝvitadas kun sia filino Venla. Bela laŭ diroj estis la junulino. Ŝia hararo havis koloron de rusto, la rigardo estis ruza kaj akra, la buŝo belforma, eble iom tro larĝa. ŝi estis malaltkreska, sed larĝaŝultra kaj ron-deta, kaj ke ŝi estas forta, oni diris. Ĉi tia estis la favorato de la fratoj en ŝirmo de la pinaro. 02068
Bottom
02070
Top
Kuid onni uks kriiksatas ja Juhani astus ägedalt välja, lausudes vihaselt teistele, kes veel sees viibisid: «Tulge ära, poi- nid!» Sapise näoga astusid nad viimaks kõik välja ja hakkasid kirikuküla poole kõndima. Kuid kui nad majast viiekümne nämmu kaugusele olid jõudnud, kahmas Juhani maast rusika- nuurusc kivi ja virutas selle vihast ähkides vastu onni ust; rak- xatas onn ja kiljatas onnis moor, avas ukse, vandus ning räuskas, raputades rusikat põgenevate vendade poole. Aabitsad pihus ja vöörkotid õlal, astusid vennaksed üksteise järel mööda kirikuteed, sõnagi omavahel vahetamata. Viha ägeda vimmaga rändasid nad; liiv sahises ja kotid kõikusid; ega pannud nad lälicle, kuidas tee kulus. Kaua kõndisid nad hääletult, kuni Eero viimaks suu avas ja küsis: Scd subite la kabana pordo malfermiĝis, kaj Juhani venis kun rapido eksteren, kolere dirante al la aiiaj, kiuj ankoraŭ restis interne: »venu for, knaboj!». Fine i!i ĉiuj eliris kun indignitaj vizaĝesprimoj kaj ekiris laŭ direkto ai la preĝeja vilaĝo. Sed kiam ili estis irintaj proksimume kvindek paŝojn de la domo, Juhani kaptis de sur ia tero ŝtonon pugnograndan kaj spiregante pro kolero, li jetis ĝin kontraŭ la doman pordon; krakis la kabano kaj ekkriis en la kabano la maljunuiino, mal-fermis la pordon, blasfemis kaj pugne minacis la forkurantajn fratojn. Kun la abocolibro en la mano kaj Ia manĝosaketo sur la ŝultro la fratoj paŝis unu post la alia laŭ ia preĝeja vojo, eĉ ne vorton parolante. Rapide kaj kolere ili iris: sablo sibladis kaj Ia saketoj saltadis; kaj ili ne rimarkis, kiel rapide la vojo pasis. Longe ili iris silente, ĝis Eero fine malfermis sian buŝon kaj diris: 02069
Bottom
02071
Top
EERO: Kuidas asi õnnestus? EERO. Kiel sukcesis la afero? 02070
Bottom
02072
Top
JUHANI: Jaa-ah! et kuidas ta õnnestus? Kas sa meiega uisse tulid, sina harakas, sina varesepoeg? Kuid ei usaldanud, toepoolest ei usaldanudki. Mis sihukesest varesepojast? Venla pistaks ta seeliku alla. Aga vaata, vaata, kui palju olen ma ninust und näinud. Nägin ju, nagu nüüd mäletan, mineval ööl linust veel teisegi une. Imelik küll! Seal sa istusid männikus Venla kõrva], armsalt mehkeldades, kui mina teile sala lähedale hiilisin. Kuid vaata, kui mind nägite, mis tegi siis Venla? Peitis, pagan, su oma undruku ääre alla. «Mis oled sa seelikusse mässinud?» küsisin mina. «Ainult väikese varese-poja,» vastas tüdrukulõkats. Hi-hi-hii! Ja ega olnudki see uni, ei, tont võtku! vaid iseenesest, omast peast mõtles juhani-poju selle välja. Jaa-ah! ei ta olegi nii rumal, kui arvatakse. JUIiANI. Je-es! kiel ĝi sukcesis? Ĉu vi envenis kun ni, vi pigo, vi kornikido? Sed vi ne kuraĝis, vere vi ne kuraĝis. Por kio taŭgas tia kornikido? Lin Venla facile kaŝus sub sia jupo. Sed jen, jen, kiom multe mi sonĝis pri vi. Mi ja havis, kiel mi nun memoras, la lastan nokton ankoraŭ alian sonĝon pri vi. Strange! Tie vi sidis en la pinaro apud Venla en ama ĉirkaŭ-preno, kiam mi proksimiĝis al vi mallaŭte ŝtelirante. Sed jen, vidinte min, kion faris tiam Venla? La diablino kaŝis vin sub la baskoj de sia jupo. »Kion vi volvis en vian jupon», mi de-mandis. »Nur etan kornikidon» la petolulino respondis. Hi,hihi! Kaj tio ne estis sonĝo, hundaĉo prenu, ne estis! sed mem, e! sia propra kapo ĉi tion kunforĝis la Juhani-knabo. Je-es! li ne estas tiel malsaĝa kiel oni kredas. 02071
Bottom
02073
Top
EERO: Imelik, kuidas oleme teineteisest und näinud. Mina nägin sinust jälle niiviisi: Seisite otsekui seal männikus, sina ja Venla, armsalt kaisutades ja tõsiselt üles pilvedesse vahtides. Sest sealt, taeva kõrgusest, ootasite mingit märki, otsekui teie armastuse heakskiitmise täheks. Taevas kuulas, kuulasid mets, ösaa ja väikesed sirgukesedki, ning te ise ootasite kõige sügavamas vaikuses, mis peab tulema. Tuligi lõpuks üks vana vares, lendas kohmates läbi vaikse õhu, ja kui jõudis otse teie kohale, heitis kord jõllitava pilgu alla teie peale, kuid pööras siis peagi silmad jälle teisale, laiutas koibi ja laskis midagi valget, mis langes alla ja laksatas poisile ning plikale vastu otsaesist, plärtsatas vastu sihverplaati. — See ärgu pahandagu sugugi su meelt, sest nägin nii unes ega ole sepitsenud midagi omast peast. EERO. Strange, kiom ni sonĝis unu pri la alia. Mi sonĝis miaparte pri vi ĉi tion: Tie en la pinaro staris vi kaj Venla, en ama ĉirkaŭpreno kaj serioze rigardante supren al nuboj. De tie, el la supera alto, vi ja petegis iajn signojn, kvazaŭ pruvon pri plaĉo de via amo. La ĉielo aŭskultis, aŭskultis arbaro, la tero kaj eĉ birdetoj, kaj vi mem en plej profunda si-lento atendis, kio de tie venus. Fine venis maijuna korniko, trene flugante tra la kvieta aero, kaj veninte tute proksime al vi, ĝi fetis rigardon malsupren sur vin ambaŭ, sed forturnis baldaŭ sian rigardon, disigis siajn piedojn kaj eligis ion blankan, kio falis maisuprer. kaj trafis ia frunton de la knabo kaj knab-ino, ŝmacis precize kontraŭ la vizaĝo. — Ĉi tio ne ĉagrenu vin, ĉar mi nur sonĝis tiel, kaj mi nenion kunforĝis el mia propra kapo. 02072
Bottom
02074
Top
JUHANI: Ma sind riivatut... JUHANI. Mi montros al vi, sentaŭgulo ... 02073
Bottom
02075
Top
Siis tormas ta kohutavana Eero poole, kes väledalt vihase venna eest põgenes. Ühe hüppega põikas ta teelt, laskis jänesena piki põldu, kuid Juhani kohmas metsiku karuna ta järel. Karglesid kotid, kõmises kuiv nõmm nende all ja kostis teiste vennaste kisa, kes riiumehi rahule ning leplikkusele manitsesid. Kaid Eero kiirustas jälle teele tagasi, ja teised ruttasid teda päästma kohutava Juhani küüsist, kes juba otse noorema venna kannul jooksis. Tiam li sin ĵetis ekscitita kontraŭ Eero, kiu rapide forkuris de sia kolera frato. Saltante Eero lasis la vojon, lepore kuregis laŭ herbejo, sed Juhani kuris kvazaŭ sovaĝa urso post li. La saketoj saltadis, la tero seka krakadis sub iliaj piedoj; kaj aŭdiĝis la kriado de la aliaj fratoj, admonantaj la kverelantojn al pacienco kaj konkordo. Sed al la vojo Eero ree rapidis, kaj la aliaj iris por Iin savi el la ungoj de la terura Juhani, kiu kuris jam ĉe la kalkanoj de sia plej juna frato. 02074
Bottom
02076
Top
TUOMAS: Seisa ilusti paigal, Juhani. TUOMAS. Haltu bele, Juhani. 02075
Bottom
02077
Top
JUHANI: Ma teda pigistan! JUHANI. Mi lin piedpremos! 02076
Bottom
02078
Top
TUOMAS: Korralikult, mu poiss. TUOMAS. Dece, mia knabo. 02077
Bottom
02079
Top
JUHANI: Surm ja needus! JUHANI. Sidu kaj brulu! 02078
Bottom
02080
Top
AAPO: Ta tasus ainult sama mõõduga. AAPO. Li pagis nur honoron per honoro. 02079
Bottom
02081
Top
JUHANI: Neetud olgu ta keel, neetud olgu see päev! Saime ju, jumala eest, Venlalt korvi! Haaksarvised saatanad ja suur taevane sõjasalk! Ei näe mu silmad enam süllavõrdki enese ette; nii must on maa ja taevas, kõik on must mu südame pärast. Surm ja needus! JUHANI. Malbenita estu Iia lango, malbenita ĉi tiu tago! Ni ja ricevis, Dio helpu! de Venla rifuzon al nia svato. Kurbo-kornaj monstroj kaj granda militistaro ĉiela! Miaj okuloj ne vidas eĉ klafton antaŭen, tiel nigra estas la tero kaj la ĉielo, nigra pro mia koro. Sidu kaj brulu! 02080
Bottom
02082
Top
SIMEONI: Ära nea, mees. SIMEONI. Ne blasfemu, viro. 02081
Bottom
02083
Top
JUHANI: Nean nii, et maailm ringi käib ja laiali vajub nagu pehastanud palgikelk mastipuu all! JUHANI. Mi blasfemas tiel, ke turniĝu la mondo, disrompiĝu kiel sledaĉo sub mastotrunko! 02082
Bottom
02084
Top
SIMEONI: Mis me siis teha võime? SIMEONI. Kion ni povas fari? 02083
Bottom
02085
Top
JUHANI: Teha? Kui see aabits poleks jumala sõna, jumala enese kiri, siis lendaks räbalaiks, räbalaiks silmapilk see raamat! Kuid vaata siia: oma moonakoti peksan ma pudruks vastu maad! Kas tahate näha? JUHANI. Fari? Se ĉi tiu abocolibro ne estus vortoj de Dio, la propra libro de Dio, mi ĝin disŝirus, disŝirus tuj ĉi tiun libron. Sed jen: mian manĝaĵosaketon mi batos ĝis kaĉo! ĉu vi volas vidi? 02084
Bottom
02086
Top
SIMEONI: Ära jumala pärast jumala andi. Tuleta meelde «Paimio neitsit». SIMEONI. Pro Dio ne la donacon de la Sinjoro. Memoru »Ia virineton de Paimio». 02085
Bottom
02087
Top
JUHANI: Mu siida on vaevas! JUHANI. En doloro mia koro! 02086
Bottom
02088
Top
SIMEONI: «Kannatus vaevas, manna taevas.» SIMEONI. «Pacienco en doloro, kaj post morto la honoro!» 02087
Bottom
02089
Top
JUHANI: Ma vilistan taevamanna peale, kui ei saanud Männiku-moori Venlat. Oi vennad ja mu suguvõsa suur! Kui te teaksite, siis mõistaksite, et mu mõtted on juba ligi kümme aastat selle tüdrukulõkatsi ümber meeletult pöörelnud. Kuid nüüd läks mu lootus, läks nagu tuhk tuulde. JUHANI. Mi fajfas pri la postmorta honoro, ĉar mi ne ricevis Venlan de Pindometo. Ho, miaj fratoj kaj mia parencaro granda! Se vi scius, vi komprenus, kc miaj pcnsoj jam preskaŭ dck jarojn okupiĝis pri ĉi tiu inaĉo, ĝuste frenczetc. Sed mal-apcris mia espero nun, malaperis kiel cindro en vento. 02088
Bottom
02090
Top
TIMO: Varasel hommikutunnil saime korvi. TIMO. Rifuzitaj estis ni en ĉi tiu matena momento. 02089
Bottom
02091
Top
JUHANI: Viimane kui üks! JUHANI. Jes, la tuta bando! 02090
Bottom
02092
Top
TIMO: Ei leidnud keegi armu, ei väiksemgi meist Kõik saime. TIMO. Neniun oni indulgis, eĉ ne la plej malgrandan el ni. Rifuzon ricevis ĉiu el ni. 02091
Bottom
02093
Top
JUHANI: Kõik, kõik! Kuid parem ometi nii, kui et mõni teist oleks ta enesele naiseks saanud. Annaksin nüüd, kurat võtku! sellele poisile kitli peale, kellega see temp oleks juhtunud, seda mina teeksin. JUHANI. Ĉiu, ĉiu! Sed pli bone tiel ol ke iu el vi aliaj cstus ricevinta ŝin kiel edzinon. Mi punbatus, diablo prenu! tiun knabon, kiu estus sukcesinta, tion mi farus. 02092
Bottom
02094
Top
TUOMAS: Me olime kõik liiga sündmatud. Seda avaldas plika pilkav naer, kui Aapo oli meie ühise asja esitanud. TUOMAS. Ni estis tutc maitaŭgaj. Tion montris la ironia grimaco de la knabino post kiam Aapo prezcntis nian komunan aferon. 02093
Bottom
02095
Top
JUHANI: Naha peale peaks ta saama, see lõkats. Meid narriks teha! Oota, sa nokats! — Aapo tegi kõik, mis võis, seda ei saa salata; kuid siin poleks aidanud isegi keerubi keel. J U H A NI. Bastonadon ŝi meritus, la inaĉo. Moki nin! Atendu, virinaĉo. — Aapo penis fari sian plejbonon, tion oni ne povas kontesti, sed eĉ parolo de kerubo ne estus helpinta ĉi-okaze. 02094
Bottom
02096
Top
TIMO: Kui oleksime aga plika ette astussud mustas kalevi- kuues ja kell oleks paisutanud vestitaskut nagu priske sõrru- naeris, võti veel koksatanud keti küljes ja hõberipatsiga piip hambus auranud, siis oleks, susi söögu! meie ettevõttest tulnud nii mune kui poegi. TIMO. Sed se ni estus paŝintaj antaŭ la knabinon en nigra drapjako kaj se horloĝo kvazaŭ impona rapo estus ŝveiiginta la poŝon de nia veŝto, se ŝlosilo estus tintinta ĉe la ĉeno kaj pipo kun arĝenta garnaĵo fumaĉinta inter niaj dentoj, tiani ni estus, hundo prenu! riccvintaj el la afcro ovojn kaj idojn. 02095
Bottom
02097
Top
JUHANI: Naisel ja harakal on ühesugune himu säravate asjade järele. — Kuid Aapo on vait nagu jäätanud järv. JUHANI. Virino kaj pigo, ambaŭ havas egale pasian emon al brilantaj aĵoj. — Sed Aapo silentas kvazaŭ glaciiĝinta lago. 02096
Bottom
02098
Top
AAPO: Minu hääl ei kosta marus. Või hakkavad südame metsikud tuulispead su põues juba laskuma? AAPO. Nia voĉo ne eĥas en uragano. Aŭ ĉu la sovaĝaj kirloventoj de via animo jam komencis kvietiĝi en la brusto? 02097
Bottom
02099
Top
JUHANI: Veel lainetab mu südame verine tiik, lainetab veel kaua. Kuid lausu ometi üks sõnagi. JUHANI. La sanga lagcto de mia koro ankoraŭ ondadas, ondados longe. Sed diru tamcn vorton. 02098
Bottom
02100
Top
AAPO: Kas või kakski. Kuula siis nüüd. Võta oma süda pihku ja sosista ta kõrva mõistuse keeli nõnda: Venla ei hoolinud sinust, sest et ta sind ei armasta, ja et ta seda ei tee, see ärgu sind kurvastagu; sest armastuse leegi süütab taevas, mitte aga inimese mõtted. Kerjustüdruk armub kuningasse, vürstinna armub korstnapühkijasse nii mis hull. Nii lendleb siin armastuse vaim risti ja rästi ning sina ei tea, kust ta tuleb. AAPO. Eĉ du. Do aŭdu nun. Prenu vian koron en vian manon kaj flustru en ĝian orelon la lingvon de prudento tiels Venla ne volis havi vin, ĉar ŝi ne amas vin, kaj ke ŝi ne amas vin, tio ne indignigu vin; la amflamon ckbruligas la ĉielo, sed ne la homaj pensoj. Almozulino enamiĝas je rcĝo, princino enamiĝas je kamenskrapisto tute freneze. Tiel flugas tien rcen la spirito de amo, kaj vi ne scias, de kic ĝi venas. 02099
Bottom
02101
Top
TIMO: Armastus puhub, kust tema tahab, sina kuuled ta kuminat, kuid ei tea, kust ta tuleb ja kuhu ta läheb. Nii kuulsin tihti endist vaestemaja eite ütlevat. Kuid ta mõtles sellega vist jumala armastust, arvan mina. TIMO. Amo blovas kie ĝi volas, kaj ĝian voĉon vi aŭdas, sed vi ne scias de kie ĝi venas kaj kien ĝi iras. Tiel mi ofte aŭdis la iaman almozulinon paroli. Sed ŝi aludis la Dian amon pcr tio, mi kredas. 02100
Bottom
02102
Top
AAPO: ütle, Juhani, oma südamele veel nõndagi: ära löö astla vastu takka üles! Venla tegi õieti, kui korvi andis, sest astuda abiellu armastuse sunduseta — see ei lähe; see teeb asja keeruliseks ja toob sagedasti igavest õnnetust, nagu seda paraku nüüd tihti nähakse ja kuuldakse. Nõnda, vennad, Venla võtku enesele see, kes on talle määratud; meie teeme niisama. AAPO. Diru ankoraŭ, Juhani, al via koro tiel: ne baraktu! Venla ĝuste faris donantc al vi ncan vorton; ĉar cdziĝo sen impulso de amo ne volas sukcesi, sed ĝi zigzagas kaj kaŭzas eternajn turmentojn, kiel, bedaŭrindc, estas ofte vidate kaj aŭdate nuntempe. Jes, fratoj, Venla prenu tiun, kiu estas al ŝi destinita, ni faros same. 02101
Bottom
02103
Top
TIMO: Selle tüdruku, kes tehtud mu küljeluust, saan mina lõpuks, kas või pagan uluks. Tean veel üht asja: mehe süda seisab pahema!, aga naise oma paremal poo! rinnas. TIMO. La knabinon, kiu estas farita el mia ripo, mi fine ricevos cĉ se la diablo krius. Mi scias ankoraŭ unu aferon: la koro de viro sidas en la maldekstra, sed la koro de virino en la dekstra flanko de la brusto. 02102
Bottom
02104
Top
JUHANI: Kuid minu süda ei seisa, vaid hüpleb ja mässab nagu pagan. — Oh sina pläralära, sina mustlaselõkats! Miks pidasid halvaks mind talupoega, päris savimaa talupoega, vanemat poega! JUHANI. Sed mia koro ne sidas, sed saltadas kaj furiozas kvazaŭ pagano. — Ho, vi klaĉulino, vi cigana inaĉo! Kial vi rifuzis min, kamparanon, filon de vera argilkampa domo, la plej aĝan filon? 02103
Bottom
02105
Top
AAPO: Siin pole midagi imestamisväärt. Meie talu on kisendavalt lohakil, ja see neitsike loodab, kuigi minu arvates asjata, et palju paremasse tallu perenaiseks saab. Olen kuulnud, et teda meelitab too Sorvari Juhani. AAPO. En tio estas nenio mirinda. Nia domo estas sur vojo al pereo, kaj tiu fraŭlino esperas, kvankam laŭ mia kredo vane, fariĝi mastrino en multe pli bona domo. Mi aŭdis ke ŝin amin-dumas tiu memama Johano Tornisto. 02104
Bottom
02106
Top
JUHANI: Too kikklõua-Jussi! oleks sa nüüd mu kinnaste vahe!, ma paitaksin sind pisut. Narrida plikat igavesse häbisse! JUHANI. Vi pintmentona Joĉjo! se vi estus inter miaj gantoj, mi iom karesaĉus vin. Logi knabinon en eternan honton! 02105
Bottom
02107
Top
AAPO: Ja-jaa, maailm on ühel hoobil hull ning petlik. Venlal ei puudu nägu ega Jussil tegu. Sorvari on tore talu, ja see meelitab, kuid Jukola, see armetute pesa, on väga viletsas seisukorras, ja meie ise, talu seitse pärijat, veelgi viletsamas seisukorras, vähemalt maailma silmis. Meeles pidades meie nooruse laiska ja tihtipeale metsikut elu, ei või inimesed meist enam midagi korralikku loota. Ja ma tean, et vaevalt võib isegi kümme aastat korralikku ja kõigipidi auväärt elu meid kaasinimeste silmis uuesti täielikku inimväärtusse tõsta. Nii raske on vabanemine paha nime kõntsast, kui see kord mehe külge on hakanud. Kuid parem hilja tõusta kui igaveseks armetuse porilompi vajuda. Sellepärast olgu meie sihiks m parandus, meeleparandus kõigest jõust! AAPO. Jes, jes, la mondo estas samtempc freneza kaj trompema. Al Venla ne mankas aspekto kaj al Joĉjo ne in-trigoj. La Tornistejo estas pompa domo, ĝi altiras, sed Jukola, ĉi tiu nesto de mizeruloj, estas en tre malbona stato, kaj ni mem, la sep heredintoj de la domo eĉ en pli malbona stato, tiel almenaŭ antaŭ la okuloj de la mondo. La homoj, memor-ante la maldiligenton kaj oftc senbridan vivon de nia junaĝo, ne povas atendi de ni ion taŭgan. Kaj mi scias, ke apenaŭ dekjara deca kaj ĉiel honesta konduto povus altigi nin al homa indeco en la okuloj de niaj samcivitanoj. tiel malfacila estas eliro el kotaĵo de malbona nomo, kiam ĝi foje alkroĉiĝis al viro. sed pli bonc tamen fine leviĝi ol eterne konsumiĝi en kotkavaĵo de nia mizcro. Tial, pliboniĝon, pliboniĝon ni entreprenu ĉiuforte! 02106
Bottom
02108
Top
JUHANI: Meeleparanduse teel me nüüd ju olemegi. Kuid see õnnetu kosjakäik andis mu südamele hoobi, mida see päevade ja nädalate kaupa hirmsalt põeb; see lõi haava. JUHANI. Ni ja estas sur vojo al pliboniĝo nun. Sed ĉi tiu maifeliĉa svatekskurso donis al mia koro baton, pro kiu ĝi doloros terure tagojn kaj semajnojn; ĝi donis vundon. 02107
Bottom
02109
Top
AAPO: Haava, haava, tõepoolest; kuid ma tean, aeg viib sellegi haava unustuse kärna ning naha alla. — Mis kära sea! teel on? AAPO. Vundon, vundon, vere; sed tempo, mi scias, tiun vundon kovros per krusto kaj haŭto de forgeso. — Kia bruado tie sur la vojo? 02108
Bottom
02110
Top
TIMO: Toukola poiste rõõmus parv. TIMO. Gaja amaso da knaboj el Toukola. 02109
Bottom
02111
Top
AAPO: Kulutavad oma vaba esmaspäeva vallatuse pöörises, suursulid. AAPO. Ili ŝajne pasigas senlaboran lundon eo petolema diboĉado, la grandaj friponoj. 02110
Bottom
02112
Top
TIMO: Ja tahavad kangesti meidki oma seltsi. TIMO. Kaj tre volas ankaŭ nin al sia societo. 02111
Bottom
02113
Top
JUHANI: Kiusatus läheneb. JUHANI. Tento alproksimiĝas. 02112
Bottom
02114
Top
TIMO: Neil on nii lõbus olla. TIMO. Ili havas amuzan estadon. 02113
Bottom
02115
Top
JUHANI: Aga meil? Mis ootab meid ees? Tuhat sarvilist ootab meid vaeseid ja tuline juuksesakutus. JUHANI. Sed ni? Kio estas antaŭ ni? Mil diabloj! nin mizerajn ja atendas fajra festeno de taŭzado. 02114
Bottom
02116
Top
EERO: Mihuke vahe: purra köstri ukse kõrval aabitsat, või kulutada hõisates ja lauldes rõõmsat vaba esmaspäeva lõbusate seltsimeestega. EERO. Kia diferenco: silabaĉi abocon en pordangulo ĉe la kantoro, aŭ vivuante kaj kantante pasigi gajan senlaboran lundon en societo de gajaj kamaradoj. 02115
Bottom
02117
Top
JUHANI: Vahe on kohutavalt suur, suur kui kaevupõhj» ning taeva vahel. Vennad, kuhu peame astuma? JUHANI. La diferenco estas granda, granda kiel diferenco inter puto de la abismo kaj la ĉielo. Fratoj, kien ni paŝos? 02116
Bottom
02118
Top
EERO: Astume aga taevasse. EERO. Ni paŝu en Ia ĉielon nur. 02117
Bottom
02119
Top
AAPO: Kaevu, kaevu! lõmpsima rikkalikku eluvett, õpi, tarkuse ja teaduse ürgmetsadesse tahame süveneda. AAPO. En puton, en puton! por sufiĉege ensorbi la vivan akvon. Ni volas profundiĝi en la trezorojn descio, kono kaj saĝo. 02118
Bottom
02120
Top
TUOMAS: Köstri juurde, köstri juurde! TUOMAS. AI la kantoro, al la kantoro! 02119
Bottom
02121
Top
JUHANI: Noh, marsime siis! JUHANI. Nu, ni iru! 02120
Bottom
02122
Top
EERO: Kuulake Kissala Aapeli klarneti häält. EERO. Aŭdu la klarneton de Kissala Aapeli. 02121
Bottom
02123
Top
JUHANI: Imeilus! JUHANI. Belege! 02122
Bottom
02124
Top
TIMO: Kajab nagu peaingli pasun. TIMO. Sonas kvazaŭ trombono de la ĉefanĝelo. 02123
Bottom
02125
Top
JUHANI: Kui taeva sõjasalk ekseerib ja marsib, nii et pori plärtsub. Imeilus! JUHANI. Kiam la militistaro de la ĉielo ekzercas kaj marŝas ke la koto disŝprucas. Belege! 02124
Bottom
02126
Top
TIMO: Nad tahavad meid kangesti eneste seltsi. TIMO. Ili certe volas, ke ni iru kun ili. 02125
Bottom
02127
Top
JUHANI: Muidugi teada. Kiusatus läheneb, läheneb tõesti. JUHANI. Nature. Tento proksimiĝasal ni, vere proksimiĝas. 02126
Bottom
02128
Top
Kui vennaksed nõnda vestsid, lähenes neile Toukola poiste parv, kuid kaugeltki mitte nii viisakalt ja heatahtlikult, nagu jukolased ootasid. Nad olid võrdlemisi vintis ja neil tuli nüüd tuju vennaste kulul pisut nalja heita ning nad laulsid neile laulu, mis äsja sepitsetud ja mida nad kutsusid «Seitsme mehe jõuks». Nõnda lähenesid nad siis koolimeestele, lauldes järgmisel viisil, kuna Kissala Aapeli klarnetit puhus: Dum la fratoj tiel parolis, proksimiĝis al ili amaso da knaboj de Toukola, sed ne tiel ĝentile kaj kompleze kiel atendis la Jukolanoj. La proksimiĝantoj estis sufiĉe ebriaj, kaj plaĉis al ili nun iom petolŝerci kun la fratoj, kaj ili kantis antaŭ tiuj }us verkitan kanton, kiun ili nomis: »La forto de sep viroj». Tiel ili, akompanataj per klarneto de Kissala Aapeli, proksimiĝis al la lernontoj kantante sekvantmaniere: 02127
Bottom
02129
Top
Kõmaga nüüd kõigi kaelad,
Lahti löön kui laulu paelad,
Lauldes seitsme venna võimast.

Nagu Suures Vankris tähti,
Nii ses talus poegi nähti —
Seitse laiska venivorsti.

Juho manab, maja kajab,
Tuld ja tõrva välja ajab,
Juhani, see parem poju.

Tuomas seisab nagu sammas,
Kuulab vait kui vaga lammas
Aapo Saalomoni-tarkast.

Simeon, see vaga nägu,
Ohkab, õhkab: «Kuritegu,
Patt ja pärgel ilmaelu.»

Simeoni herneid keedab,
Timo rasva sekka heidab:
Sülgab patta täie suuga.

Lauri-poju metsas sammub,
Puude išmber ringi tammub,
Tongib nõmmi nagu mäger.

Tn-eb viimne sabalüli,
Väike Eero, kius ja tiili,
Talu klähviv karjapeisi.

Seal siis on see vennasari,
Uhke nagu sõnnikari
Oma seitsme mehe jõuga.
Nun kriadu ĉics kolo,
ĉar jam estas mia rolo,
Kanti pri forto sep-vira.

Steloj en Grandurs’ sep estas,
Same en Jukola nestas
Sepopo maldiligcnta.

Joĉjo bruas, krakas domo,
Li ja estas brava homo,
Knabo severa, Johano,

Kiel kverk’ Tomaso staras,
Dum predikon Aapo faras,
La Salomon’ en Jukola.

Simeono, pintbarbulo
Plendas ĉiam: »mizcrulo,
Aĉa pckulo, satano».

Simeono supon movas,
Sebon Timotc’ enŝovas,
Poton bolantan enkraĉas.

Lauri el arbaro venas,
Kurbajn branĉojn li kunprenas,
Talpe la teron fosaĉas.

Fine venas vosta pinto,
Eero kun bruanta tinto,
Kiel kolera hundaĉo.

Tia estas la frataro,
Nobla kiel kornbovaro
Pere de forto sep-vira.
02128
Bottom
02166
Top
Hääletuma, kuigi hambaid kiristades, kuulasid vennaksed seda laulu. Kuid kui narrijate mõnitus sellega ei lõppenud, vaid pilkesõnu peatamatult langes, eriti aabitsa kukest ja selle munemisest, siis hakkas vennaste sapp paisuma ja nende silmad läksid teravaks, tõmbusid kitsaks nagu tuhkrul, kui ta mustas laanes kännu alt välja päevavalgusse vaatab. Kuid nüüd juhtus, et üks võllaroog toukolaste hulgast Juhanist mööda minnes äkki aabitsa ta käest tõmbas ja kõigest jõust jooksu pistis, aga Juhani viskas talle metsikuna järele. Siis tormasid ka teised vennad tulise hooga pilkajate kallale ja kaklus läks üldiseks. Esiti plaksusid kõrvakiilud, plaksusid mõlemalt poolt, kuid selle järel kargasid nad üksteise kõrisse kinni ja hakkasid — sõgedalt, ähkides — üksteist rebima, kiskuma ning rusikaga lahmima. Vägevalt lõid vastu toukolased, aga veel vägevamalt virutasid Jukola poisid, ja raskelt nagu raudnuiad langesid vennaste rusikad vastu vaenlaste päid. Pööreldi tolmus, mis tõusis pilvena kuivalt teelt, ja liiv ning sõmer rabise- sid nende ümber lehestikus. Nii kestis märatsev taplus, ja vennaksed, kes pea juba võidul, kisendasid kõrge häälega: «Neetud, kas palute armu?» ning kaja pilvist vastas: «armu!» Kuid kaua panid toukolased vastu, kuni viimaks võimetuina maha vajusid. Seal lamasid nad rebitud kuuesiilude ja tursunud nägudega, neelates ahnelt värsket õhku kuuma, lõõtsutavasse sisikonda. Võidumeestena seisid vennad, kuid nende näolt paistis, et neilegi taplusest küllalt sai ja et neilegi oli meeltmööda puhke-silmapilk. Eriti oli möllus Eeroga pahasti ümber käidud, sest ta lühike kehakasv andis vastastele suure paremuse. Tihti keerles ta kakluse kestel nagu väike mägrakoer teiste meeste jalus ja ainult rutuline abi teiste vendade poolt päästis teda põhjaliku purustamise eest. Rebitud juustega istus ta nüüd kraavikaldal ja kogus uut jõudu, kõvasti lõõtsutades. Senvoĉe, kvankam grincigante la dentojn, la fratoj aŭskultis ĉi tiun kanton. Sed ĉar la mokoj de la incitantoj ne finiĝis per tio, sed sarkasmoj flugadis senĉese, precipe pri la abocokoko kaj pri ĝia ovmetado, komencis la galo de la fratoj ŝveli, kaj iliaj okuloj akriĝis, malgrandiĝis kiel okuloj de lutreolo, kiam ĝi rigardas la tagan lumon de sub arbotrunko en nigra arbaro. Sed okazis, ke unu el la Toukolanoj, viraĉo, irante preter Juhani, kaptis subite la abocolibron el lia mano kaj forkuris ĉiuforte. Kun kolero Juhani rapidis post li. Tiam ĵetis sin ankaŭ la aliaj fratoj kun fulma rapideco sur siajn mokantojn, kaj la inter-batiĝo fariĝis ĝenerala. Unue klakadis vangofrapoj, ambaŭ-flanke, sed baldaŭ ili kaptis la gorĝojn unu de la aliaj kaj komencis — blinde, ĝemegante — disŝiri, tiri kaj uzi svingante siajn pugnojn. Forte rebatis la Toukolanoj, sed ankoraŭ pli forte frapis la viroj de Jukola; kaj peze kvazaŭ martelegoj falis la pugnoj de la fratoj sur la kapojn de iliaj malamikoj. Oni ruliĝis en polvo, kiu el la seka vojo leviĝis ŝvebante en la aero, kaj sablo kaj gruzo susuris ĉirkaŭ ili en la arbetaĵo. Ci tiel daŭris momenton la bruanta batalo, kaj Ia fratoj, jam preskaŭ venkintoj, kriis per laŭta voĉo: »ĉu vi, sentaŭguloj, petos indulgon?»; kaj la eĥo respondis el la nuboj: «indulgon!» Sed longe kontraŭ-staris la Toukolanoj, ĝis ili fine senfortaj falis sur la teron. Tie ili kuŝis kun disŝiritaj jakbaskoj kaj kun ŝvelintaj vizaĝoj, spiregante freŝan aeron en sian varmegan, bolantan internon. Kiel venkintoj staris la fratoj, sed ankaŭ ilia aspekto montris ke ili ricevis sufiĉe en la batalo, kaj bonvena estis ankaŭ por ili nun momenta ripozo. Precipe malbone oni agis kontraŭ Eero en la tumulto; ĉar la malalteco de lia talio donis al lia kontraŭulo grandan avantaĝon. Ofte li dum la batalo ruliĝis kvazaŭ hundeto sub la piedoj de la aliaj, kaj nur rapida helpo de la flanko de liaj fratoj savis lin de plena frakasiĝo. Kun taŭzita hararo li sidis ĉe kampa defluejo kaj spiregante kolektis novajn fortojn. 02165
Bottom
02167
Top
Kuid kuna teised just tapluse lõpetasid, lähenes Juhani oma vastasega, kiskudes teda kaelusest ja kägistades aeg-ajalt kõrist. Kohutav, hirmus oli nüüd Jukola vanema venna nägu. Viha tuisatas tulena ta muidugi väikestest silmadest, mis nüüd vimmast veripunastena metsikult ta peas pöörlesid; kibe higi voolas ojana ta põsilt ja nagu sõjatäkk ta lõõtsutas ning ähkis. Sed kiam la aliaj estis finantaj la batalon, Juhani proksimiĝis kun sia viro, trenante lin je la kolumo kaj premante lian gorĝon. Timiga, terura estis la mieno de la plej aĝa frato de Jukola. Kolero ĵetiĝis fajre el liaj ĉiam iom malgrandaj okuloj, kiuj nun de kolerego sangruĝaj turniĝis furioze en lia kapo; maldolĉa ŝvito fluis malsupren laŭ liaj vangoj, kaj kvazaŭ militĉevalo li spiregis kaj blovadis. 02166
Bottom
02168
Top
JUHANI: Otsi mu aabits, otsi mu a-pe-tse-raamat, silmapilk! Vaata, ma pigistan sind muidu nii, et su raba lendab. Otsi jumala nimel see punakaaneline aabits, sina vurle. Vaat nii mina sulle annan, vaat nii! JUHANI. Serĉu mian abocolibron, serĉu mian a-bo-co-libron, tuj! Vidu, en alia okazo mi premos vin tiel, ke via feko elflugos. Serĉu, pro Dio, tiun mian ruĝkovrilan abocolibron, vi fripono. Jen, ĉi tiel mi donas al vi, jen kiel! 02167
Bottom
02169
Top
TOUKOLANE: Ära löö! TOUKOLANO. Ne batu! 02168
Bottom
02170
Top
JUHANI: A-pe-tse-raamat! JUHANI. Mian abocolibron! 02169
Bottom
02171
Top
TOUKOLANE: Sinna põõsasse ma ta viskasin. TOUKOLANO. Tien en arbuston mi ĵetis ĝin. 02170
Bottom
02172
Top
JUHANI: Pane ta kaunilt mu pihu peale, oma käekesega, sina vurle. Kas sa arvad niisama siin tantsu löövat, vurle? Kas sa, neetud, ei anna seda punakaanelist aabitsat mu kätte? JUHANI. Donu ĝin a! mi per servema mano, per bela man-eto, vi fripono. Ĉu vi kredas, ke vi nur dancas, fripono? Cu vi furiozulo ne donas Ia ruĝkovrilan abocoiibron en mian manon? 02171
Bottom
02173
Top
TOUKOLANE: Sa lömastad ju mu kurgu, mu kurgu! TOUKOLANO. Vi disrompas mian gorĝon, mian gorĝon! 02172
Bottom
02174
Top
JUHANI: A-pe-tse-raamat! Issand hoidku meid! A-pe-tse-raamat! JUHANI. Abocolibron! Dio min gardu! Abocolibron! 02173
Bottom
02175
Top
TOUKOLANE: Siin on, sina hirmus mees. TOUKOLANO. Jen, vi terura viro. 02174
Bottom
02176
Top
JUHANI: Anna talle üks väike musu. Nii, suudle teda ilusti. JUHANI. Donu al ĝi kiseton. Jes, kisu ĝin bele. 02175
Bottom
02177
Top
TOUKOLANE: Mis? Suudelda? TOUKOLANO. Kion? Kisi? 02176
Bottom
02178
Top
JUHANI: Ja õige netilt. Ning tee seda jumala pärast, mu vend, kui su selg ei sügele ning hing sulle armas on. Tee seda, tee seda, muidu kisendab su veri juba selsamal silmapilgul kättemaksmist mu peale, nagu kord vaga Aabeli veri. Sest sa näed, et ma olen näost viha pärast must nagu sauna tont. Sellepärast suudle mu aabitsat. Ma palun sind meie mõlema pärast! — Vaat nii. JUHANI. Tre bele. Kaj faru tion pro Dio, mia frato, se via dorso jukas kaj via vivo estas al vi kara. Faru tion, faru tion, en alia okazo krios jam nun en ĉi tiu momento via sango venĝon sur min, kiel iam Ia sango de la pia Habelo. Car vi vidas, ke mi estas pro kolero vizaĝe nigra kvazaŭ ŝvitbaneja koboldo. Tial kisu mian abocolibron. Mi petegas vin pro ni ambaŭ! — Jen. 02177
Bottom
02179
Top
TOUKOLANE: Kas oled nüüd rahul? TOUKOLANO. Cu vi estas kontenta? 02178
Bottom
02180
Top
JUHANI: Täitsa rahul. Mine nüüd ja täna loojat, et sa sellega pääsed. Ja kui seal vahemaal, seal õlgade ja peanupu vahe!, mingeid jälgi leiad otsekui kruupingi hambaist, ja eriti kui veel homme seal nagu seatõve kangust tunned, siis ära selle üle iseäranis imesta. Nii, mine nüüd. Kuid veel üks sõna, vennas, veel üks sõna. Kelle tehtud on see laul, mida me äsja kikkis kõrvadega pidime kuulama? JUHANI. Tute kontenta. Foriru nun kaj danku vian Dion, ke vi sukcesis liberiĝi. Kaj se vi en la spaco inter viaj ŝultroj kaj via kapo observos iajn postsignojn kvazaŭ de ŝraŭbtenilaj dentoj, kaj precipe se vi morgaŭ sentos tie rigidecon kvazaŭ pro ŝvelmalsano, tiam ne multe miru pro tio. Jes, nun foriru. Sed ankoraŭ unu vorton, unu vorton, mia frateto. Kiu verkis la kantaĉon, kiun ni ĵus devis aŭskulti kun elstarantaj oreloj? 02179
Bottom
02181
Top
TOUKOLANE: Seda ma ei tea. TOUKOLANO. Tion mi ne scias. 02180
Bottom
02182
Top
JUHANI: Ütle välja! JUHANI. Eligu tion el via faŭko. 02181
Bottom
02183
Top
TOUKOLANE: Mina ei tea. TOUKOLANO. Mi ne scias. 02182
Bottom
02184
Top
JUHANI: Nonoh, küllap ma seda ikkagi teada saan. Kuid vii minult tervisi Kissala Aapelile ja ütle talle, et kui ma temaga kokku saan, siis ta kurk veel heledamalt kajab kui äsja ta klarnet. Mine nüüd; sest minu juuresolek pole sulle just tervislik. — Ära mõmise kättemaksust. Hoia, et mul äkki tuju ei tule sulle järele hüpata, et veel pisut pealekauba anda. JUHANI. Nu, nu, Certe mi pri tio sciiĝos. Sed portu salutojn de mi al Kissala Aapeli kaj diru al li ke, kiam mi lin renkontos, lia gorĝo sonos eĉ pli ŝirante ol ĵus lia klarneto. Nun foriru, ĉar mia ĉeesto ne estas saniga al vi. — Ne murmuru pri venĝo. Gardu vin, ke mi ne ekhavu la kapricon en mia kapo kuri post vi por doni ankoraŭ negocan donaceton al vi. 02183
Bottom
02185
Top
TUOMAS: Jäta see armetu juba rahule. TUOMAS. Li estu jam en paco, mizerulo. 02184
Bottom
02186
Top
JUHANI: Ta on koonu pihta saanud, ma vannun seda. — Kuid jätame nüüd selle koledalt üles küntud, tuhandeks läbi tongitud maantee kus seda ja teist. Siin pole nüüd hea viibida, sest taplus maanteel on seaduse seisukohalt vaadates üpris sant lngu ja võib pista mehe väga kõvasti pinni. JUHANI. Li ricevis sufiĉc, mi tion garantias. — Sed ni forlasu ĉi tiun tcrure plugitan, milfoje ĉiudirekte tranĉitan tercnon. ne estas bone resti ĉi tie: ĉar interbatiĝo sur publika vojo estas, laŭ vidpunkto de Ia leĝo, tre grava afero kaj povas kaŭzi al la kulpuloj grandan embarason. 02185
Bottom
02187
Top
AAPO: Rutake! — Kuid see oli alles leil; ja ilma Simeoni abita oleks mind hästi klopitud; ta vähendas pisut poistevirna mu kohal. AAPO. Ni rapidu! Sed estis vera bakado; kaj certc mi estus nun senplumigita scn Simeoni; li iom malpliigis Ia amason sur mi. 02186
Bottom
02188
Top
SIMEONI: Miks me neisse puutusime? Kuid inimene on nõrk ega või oma viha ning patu jõudu taltsutada. Ah! kui ma vaatasin, kuis Tuoma rusikas mehi maha pani, siis mõtlesin: nüüd pole inimesetapp enam kaugel. SIMEONI. Kial ni tuŝis ilin? Sed homo estas malforta, kaj ne povas bridi sian koleron kaj la tenton de pcko. Ha! rigard-ante kiel la pugno de Tuomas renversis virojn, mi pensis: nun mortigo ne estas malproksima. 02187
Bottom
02189
Top
TUOMAS: Lõin vahest liiga ettevaatamatult, kuid on ju vähemagi eest löödud. — Astume rutemini; päev kulub. TUOMAS. Mi eble batis tro senpripense, sed okazas, ke oni frapas jam pro pli-malmulto. — Ni paŝu pli rapide; la tago forpasas. 02188
Bottom
02190
Top
Nad astusid ägedalt; kuid viha ja vimm ei tahtnud nende nägudelt kaduda, vaid kibedalt torkas nende südant, kui nad Toukola poiste pilkelaulu meelde tuletasid. Hääletult astus Juhani ees, astus vimmaga, sülitades ja aeg-ajalt pead raputades. Lõpuks pöördus ta siiski teiste poole ja avas suu. Rapide ili iris, sed la kolero kaj indigno ne volis malaperi el iliaj vizaĝoj, kaj dolore pikadis ilian koron la memoro pri la insulta kanto de la knaboj el Toukola. Senvorta paŝis Juhani kiel la unua, paŝis kun rapido de kolero, kraĉante kaj ofte sku-ante sian kapon.. Finc tamen, sin turnante al la aliaj, li mal-fcrmis la buŝon. 02189
Bottom
02191
Top
JUHANI: Kes riivatu on selle laulu teinud? JUHANI. Kiu fripono verkis ĉi tiun kanton? 02190
Bottom
02192
Top
EERO: Kissala Aapeli. EERO. Kissala Aapeli. 02191
Bottom
02193
Top
AAPO: Sinnapoole kaldun minagi, sest ta on õel lõuamees. Tegi ta ju nii tigeda pilkelaulu meie vanast pastorist, kes — jumal paraku! — juhtus loetusel pisut oma nina ära määrima. AAPO. Ankaŭ mia suspekto dircktiĝas tien; ĉar li estas kolerema mokulo. Li ja verkis malicaniman mokkanton pri nia pastro-maljunulo, kiu — Dio helpu — okaze iom mal-purigis sian nazon ĉe ekzameno de legoscio. 02192
Bottom
02194
Top
TIMO: Kuid oleks mul kortel viina ja sosistada paar sõna Nikula Anania kõrva, siis kuuleksime peagi kas või sülla-pikkuse laulu, milles täpipealt ära näidatakse, mis mees ta õieti on, see Aapeli. Suur lurjus ja logard on ta; käib küla-pidi, klarnet käes, teeb tüdrukutele lapsi ja elab oma vana ema kaelas. Suur suli läbi ja läbi. TIMO. Sed se mi havus kvarton da brando kaj paron da vortoj por flustri en la orelon de Nikula Ananias, ni baldaŭ aŭdus kanton, tutan klafton longan, en kiu estus montrate, kia fripono li estas, ĉi tiu Aapeli. Granrfa kanajlo kaj fripono li estas; li iradas tra vilaĝoj kun sia klarneto en la mano, faras idojn al servistinoj kaj vivas subtenata de sia maljuna patrino. Maliculo ĝis la ostoj. 02193
Bottom
02195
Top
JUHANI: Kui see lorilaul, mida nad «Seitsme mehe jõuks» kutsusid, tema peakolust pärit on, vaat siis, kui ma teda esimest korda kohtan, olgu see kas või kirikumäel, nii tõmban tal peanaha kuklast kulmudeni tuppe, see on kindel. — Kuid kas mc ei võiks ta kallale seadusega minna? JUHANI. Se la kantaĉo, kiun ili nomis forto de sep viroj, devenas el lia kranio, tiam, vidu, kiam mi lin venonte renkontos, eĉ se estos sur la preĝeja altaĵo, lian kaphaŭton mi skalpos de la nuko ĝis la brovoj, tiel estu dirite. — Sed ĉu ni ne povus ataki la viron per leĝa potenco? 02194
Bottom
02196
Top
AAPO: Seadus ei mõista kedagi süüdi ilma kindlate tunnistajateta. AAPO. La leĝo neniun kondamnas sen fidindaj atestantoj. 02195
Bottom
02197
Top
Juhani. Las astub siis vandele; ja ma arvan, et ta pisut kohmetab, enne kui heidab oma hinge pimeduse kuristikku. Kui ta aga selle armetu tembu teeks, noh — head ööd siis, naab-rike, maga rahus minu poolest. JUHANI. Li do paŝu kaj faru ĵuron de senkulpeco; kaj mi kredas ke li unue iom pripensos, antaŭ ol li ĵetos sian animon en la valon de mallumo. Sed se li farus tiun mizeran agon — tiam, bonan nokton, mia najbaro, dormu en paco, tio ne kon-cernas min. 02196
Bottom
02198
Top
AAPO: Kuid ma arvan, et seadus säärastes asjades süüalust vandele ei lasegi. AAPO. Sed mi kredas, ke la leĝo en tia okazo ne permesas la akuziton fari la ĵuron de senkulpeco. 02197
Bottom
02199
Top
JUHANI: Siis saagu ta mu oma rusikaga, ja talle maitseb selle tervislik kipitus, ma usun, niisama nagu seaduse ja kohtu sool. JUHANI. Li tiuokaze ricevu de mia propra pugno, kaj li havos, mi opinias, same sanigan amaron kiel el salo de leĝo kaj juĝo. 02198
Bottom
02200
Top
SIMEONI: Kuid jätame juba sedapuhku sinnapaika nii selle laulu kui tolle metsiku tuuselduse maanteel. — Seal on see tõrvaskänd, mille kõrval kord karjas käies magama jäin ja imelikku und nägin, kuigi nälg vatsas näugus. Olin nagu taevas, istusin pehmel, õõtsuval sohval ja mu ees auras kuhjaga täis söömalaud. Maitsvad, nii hirmus maitsvad olid need road ja nii rasvased. Mina sõin ja jõin, ning pisukesed keerubi-poisid passisid mind nagu suurt saksa. Kõik oli võrratult kaunis ja pidulik: seal lähedal, kuldses saalis, kajas inglite koor, ja mina kuulsin lauldavat seda uut ja suurt koraali. Nii nägin und ja siis sain rinda selle tulesädemc, mis seal iial ärgu enam kustugu! SIMEONI. Sed ni jam ĉi tiun fojon forlasu kaj la kanton kaj la brutan kverelon sur la vojo. — Tie estas la kenstumpo, ĉe kiu mi iam, paŝtante brutaron, dormis kun stranga sonĝo, kvankam malsato grumblis en mia stomako. Mi sonĝis, ke mi estas en la ĉielo, sidas sur mola, risorta sofo kaj antaŭ mi vaporas plena manĝotablo. Bongustaj, tre bongustaj estis vere la manĝaĵoj kaj tre grasaj. Mi manĝis kaj trinkis, kaj malgrandaj keruboknaboj min servis kiel potencan personon. Ĉio estis senkompare bela kaj solena: tie en proksimo, en ora salono sonis la ĥoro de anĝeloj, kaj mi aŭdis, kiel oni kantas la novan kaj grandan psalmon. Tiel mi sonĝis, kaj tiam mi ricevis en mia brusto ĉi tiun fajreron, kiu neniam estingiĝu! 02199
Bottom
02201
Top
JUHANI: See raamatukoi-karjusetaat, see punasilm ja kitse-habe Tõrvakose Tuomas, su kaaslane karjas, ajas su pea pisut segi; ja sellest siis see säde. JUHANI. Tiu grandlegisto, paŝtisto-maljunulo, la ruĝokula, pintbarba Tervakoski Tuomas, via tiama kamarado en paŝtado, faris vin iom ventkapa; kaj jen la fajrero. 02200
Bottom
02202
Top
SIMEONI: Jä-jah, küllap viimselpäeval nähakse! SIMEONI. Nu, nu, certe ni vidos en la lasta tago! 02201
Bottom
02203
Top
TUOMAS: Kuid seal on kuusk, mille otsast isa kord hiigla-ilvese laskis; ja see oligi ta viimne ilves. TUOMAS. Sed jen estas la piceo, de kiu nia patro iam faligis grandan linkon; kaj estis tiu lia lasta linko. 02202
Bottom
02204
Top
TIMO: Jah, selle korra järel ei tulnudki ta enam koju tagasi, vaid kanti külmana metsast. TIMO. Vere, post tiu okazo li ne repaŝis al sia hejmo, sed malvarman oni lin trenis el la arbaro. 02203
Bottom
02205
Top
JUHANI: Tubli ja tugev mees, kuid poegade vastu kõva ning kindel kui kalju. Harva astus ta ometi Jukola õues, vaid elas metsades, ning kodus oli hiirte] pidu. JUHANI. Brava kaj sentima viro, sed malmilda kaj malmola kvazaŭ ŝtonego kontraŭ siaj filoj. Malofte li tamen paŝadis en la kortoj de Jukola, sed en arbaroj li loĝis kaj hejme povis la musoj bone vivi. 02204
Bottom
02206
Top
AAPO: Tõepoolest, ta unustas tolle vahest külgenõiutud kütikire pärast küll liiga oma kodu, kuid ometi oli ta hea isa ja suri tubli mehena. Puhaku ta rahus! AAPO. Estas vero, ke li multe malzorgis sian hejmon, eble pro sia sorĉita ĉaspasio, sed tamen li estis bona patro, kaj kiel honora viro li mortis. Li ripozu en paco! 02205
Bottom
02207
Top
TIMO: Ja kahekordselt meie ema. TIMO. Kaj duoble nia patrino. 02206
Bottom
02208
Top
JUHANI: See alles oli auväärt perenaine ja jumalakartlik inimene, kuigi ta lugeda ei osanud. JUHANI. §i estis honesta mastrino kaj pia homo, kvankam ŝi ne sciis eĉ legi. 02207
Bottom
02209
Top
SIMEONI: Ometi palvetas ta iga õhtu ja hommiku põlvili. SIMEONI. Tamen ŝi preĝis surgenue vespere kaj matene. 02208
Bottom
02210
Top
JUHANI: Seda ta tegi. Võrratu ema ja PERENAINE: Mäletan ikka, kuis ta adra taga astus, tugev kui hiigla-eit. JUHANi. Tion ŝi faris. Senkompara patrino kaj mastrino! Mi ĉiam memoras ŝin, kiam ŝi iris tenante la plugiltenilon, solida kiel giganta maljunulino. 02209
Bottom
02211
Top
EERO: Ta oli suurepärane ema; kuid miks polnud meie sõnakuulelikud lapsed, miks ei murdnud me põllul tööd nagu seitse karu? Nüüd oleks Jukola teistsugune. Kuid mis mõistsin mina siis, pisuke paljassäär? EERO. Si estis bonega patrino, sed kial ni ne estis obeemaj infanoj, ni, kial ni ne laboregis sur la kampo kiel sep ursoj? Jukola estus nun aliaspekta. Sed kion komprenis mi tiam, ĉemizuleto? 02210
Bottom
02212
Top
JUHANI: Suu kinni, sina seal! Ma mäletan veel, kui halb ja tige sa vaese ema vastu olid. Aga ikka hellitas ta sind, nagu harilikult nii isa kui ema kõige nooremat last hellitavad; kuid vaata, kuis vanema kasukas on lõpmata leilis, nagu seda kõige paremini enesest tean. On mind, pagana pihta, oma] ajal vihutud kui karjakrantsi, kuid loodan ometi, et see kasuks oli, jumala abiga. JUHANI. Fermu vian gorĝon tie! Mi memoras ankoraŭ vian malican kaj malafablan konduton kontraŭ nia kompatinda patrino. Sed ĉiam ŝi pardonis vin, kiel kutime gepatroj sian plej junan infanon; sed vidu, la haŭto de la plej aĝa estas ĉiam taŭzata, kiel mi tion scias de propra sperto. Mi ja estis, diablo prenu, siatempe batata kvazaŭ hundo, sed mi esperas, ke ĉio estis por bono per Dia helpo. 02211
Bottom
02213
Top
SIMEONI: Karistus teeb tõesti head, eriti kui õnnistad rooska ja nuhtled jumala nimel. SIMEONI. Vere punado kaŭzas bonon, precipe se vi benas la skurĝon kaj punas en nomo de Dio. 02212
Bottom
02214
Top
EERO: Ja iseäranis kui veel rooska soojendad. EERO. Precipe se vi varmigas la skurĝon. 02213
Bottom
02215
Top
SIMEONI: Ma ei kuule su nurjatuid pilkesõnu, sa kottpime, sa hellitades kasvatatud laps. SIMEONI. Mi ne aŭskultas viajn aĉajn mokvortojn, vi tut-blinda, vi milde punita infano. 02214
Bottom
02216
Top
TIMO: «Hea laps karistab end ise» — kuid sihukest tempu tahaksin ma näha. TIMO. »Bona infano punas sin mem», sed tian agon mi volus vidi. 02215
Bottom
02217
Top
SIMEONI: Siin on Sõnnimäe risttee, surnuaiast siiamaani ajas kodukäija taga toda jõledat Kiikala klaasikaupmeest, kes öösel kirikust mööda minnes jumalavallatult vänge vandesõna suust laskis. See hoiatagu teid vandumispatu eest. SIMEONI. Ĉi tie estas la vojkruciĝo de Sonnimaki, ĝis ĉi tie, komencante de la tombejo, la fantomo de mortinto perse-kutis la malican vitriston el Kiikala, kiam li iris nokte preter la preĝejo kaj, la malpiulo, eligis laŭtan blasfemon. Ĉi tio estu al vi averto, ke vi evitu la pekon de blasfemado. 02216
Bottom
02218
Top
JUHANI: Kuid me seisame Sõnnimäe harjal, kirik on näha, ja seal lõõmab köstri punane häärber nagu Iõkendav pärgli- pesa! Hih! seal on kogu see põrgu härraslik toredus, seal see kohutav kirjatarkus ning hirmuäratav auväärsus. Nüüd kan-gestuvad kõik mu liikmed ja mu jalad panevad armuheitmatult vastu. Ah! mis pean ma tegema sel timuka-tunnil, mis pean ma tegema, teie õnnetu vanem vend? JUHANI. Sed ni staras sur la altajo de Sonnimaki, la preĝejo estas videbla kaj tie brilas la ruĝkolora domo de Ia kantoro kvazaŭ flamanta nesto de diabloj! He! tie estas la superregado de infero, tie la timiga saĝo kaj Ia terura honoro. Nun ĉiuj miaj membroj rigidiĝas kaj miaj piedoj senkompate ribelas. Ho! kion mi faru en ĉi tiu tortura momento, kion mi faru, mi via mizera plej aĝa frato? 02217
Bottom
02219
Top
EERO: Kui sa kord meie vanem vend oled, siis astu head eeskuju andes ees ja pööra tagasi põrguteelt. Mina olen valmis sinuga tulema. EERO. Car vi estas nia plej aĝa frato, paŝu antaŭe kun bo-naj ekzemploj kaj revenu de la vojo al infero. Mi estas preta sekvi vin. 02218
Bottom
02220
Top
TUOMAS: Vait, Eero! Nüüd mitte sammugi tagasi. TUOMAS. Silentu, Eero! Nun ne eĉ paŝon returne. 02219
Bottom
02221
Top
JUHANI: Oi sarvpea-saatanad! Köstri uks on mu meelest kui surmakurk. JUHANI. Ho kornkapuloj! La pordo de la kantoro estas kvazaŭ mortfaŭko. 02220
Bottom
02222
Top
AAPO: Just seal on meie inimväärsuse ja au algus. AAPO. ĉuste en ĝi estas la komenco de nia homa indeco kaj honoro. 02221
Bottom
02223
Top
Juhani. Palav au, tuline au! Oi meid õnnetuid! Seal näen köstri kogu toredust, kirikumõisa kohutavat kõrkust, ja mu süda paneb vastu — jumal aidaku meid! — paneb vastu. Mis ütled sina, Timo? JUHANI. Varmega honoro, varmega honoro! Ve al ni! Tie mi vidas la tutan pompon de la kantoro, la timigan Iukson de la pastrejo, kaj mia animo kontraŭbatalas — Dio nin helpu! — kontraŭbatalas. Kion diras vi, Timo? 02222
Bottom
02224
Top
TIMO: Tõepoolest, kõvasti paneb vastu. TIMO. Forte ĝi kontraŭbatalas. 02223
Bottom
02225
Top
AAPO: Usun seda, kuid siin maailmas ei tantsitagi alati roosidel ja lillekestel. AAPO. Tion mi kredas, sed ĉi tie oni ne ĉiain dancas sur rozoj kaj floroj. 02224
Bottom
02226
Top
JUHANI: Rooside] ja lillekestel? Kas oleme meie roosidel ning lillekestel tantsinud? JUHANI. Sur rozoj kaj floroj? Ĉu ni dancas sur rozoj kaj floroj? 02225
Bottom
02227
Top
AAPO: Peame siin mõnegi kibeda marja alla neelama. AAPO. Ni devos ankoraŭ engluti muitajn amarajn berojn, mia frateto. 02226
Bottom
02228
Top
JUHANI: Kibeda marja? Kas pole mc veel küllalt neelanud kibedaid marju? Oi, vaene Aapo! mõneski leemes on meid juba keedetud, nii mõneski tuules meie juukseid tuuseldatud. Ja mispärast? Mis oleme sellest saanud? See maailm on suur sõnnikuhunnik, ei midagi muud. Mingu kus kurat köstrid ja papid, Ioetused ja raamatud ning nimismehed oma paberipun- dardega! Kõik ühesugused maailma kiusuhinged! Ma nimetasin raamatuid, kuid ei mõelnud siis ometi mitte piiblit, lauluraa-matut, katekismust ja aabitsat ega ka «Hüüdja häält kõrbes» — toda kohutavat raamatut —, neid ma nüüd just ei mõelnud. Kuid miks olen siia maailma sündinud? JUHANI. Amarajn berojn? Cu ni ne jam englutis sufiĉe da amaraj beroj? Ho, kompatinda Aapo! en multaj supoj oni jam nin kuiris, en multaj ventoj niaj hararoj flirtis. Kaj kial? Kie estas nia venko? Ci tiu mondo estas granda sterkamaso kaj nenio alia. Al diablo la kantoroj kaj la pastroj, la legekzamenoj kaj la libroj kaj la komisaroj kun siaj paperamasoj! Turment-istoj de la mondo ili estas ĉiuj! Mi menciis la librojn, sed mi tiam enkalkulis ne la Biblion, la psalmaron, la katekismon nck la abocolibron, ankaŭ ne la »Voĉon de krianto en la dezcrto» — la terura libro — ilin mi ne aludis nun. Sed kial mi naskiĝis ĉi tien? 02227
Bottom
02229
Top
SIMEONI: Ära nea oma elupäevi, oma armuaja päevi. SIMEONI. Ne malbcnu viajn tagojn, la tagojn de via gracotempo. 02228
Bottom
02230
Top
JUHANI: Miks sündisin siia, miks sündisin? JUHANI. Kial mi naskiĝis ĉi tien, kial mi naskiĝis? 02229
Bottom
02231
Top
TIMO: Sündisin siia vaeseks teekäijaks. Miks ei avanud ma oma silmi parem lõhkihuulise jänesepojukesena seal tolle kuusiku all? TIMO. Ci tien mi naskiĝis por esti mizera vagulo. Kial mi ne prcfere malfermis miajn okulojn kiel ido de fendlipa leporo sub la arbetaĵo tie? 02230
Bottom
02232
Top
JUHANI: Või mina tolle orava kujul, kes männi harul kädistab, händ püsti? Käbi on ta muretu leib ja kuusehabc tema soe vaip ta sammaltoas. JUHANl. Kaj mi kiel tiu sciuro, kiu sur pina branĉo salte-tadas kun vosto etendita supren? Konifera konuso estas ĝia senzorga pano kaj picea barbo ĝia varma kovrilo en muska ĉambro. 02231
Bottom
02233
Top
TIMO: Ning ta ei tarvitse lugeda. TIMO. Kaj ĝi ne bezonas legi. 02232
Bottom
02234
Top
JUHANI: Ei tema tarvitse lugeda! JUHANI. Ci ne bezonas legi! 02233
Bottom
02235
Top
AAPO: Igaühele on ta osa antud, ja ikka on «mõõk meest mööda». Ning siin ei aita hädaldus ega mure, vaid töö ning usinus. Nüüd aga edasi, mu vennad! AAPO. Al ĉiu estas donita lia parto, kaj »ĉiam rapiro laŭ la viro». Kaj ne helpas ĉi tie plendado kaj malĝojo, sed laboro kaj agado. Antaŭen nur, miaj fratoj. 02234
Bottom
02236
Top
TUOMAS: Edasi, köstri poole, kas või üle mere kohiseva • kargu! TUOMAS. Antaŭcn, al la kantoro, cĉ trans ŝaŭmantan mar-gorĝon! 02235
Bottom
02237
Top
JUHANI: Mis sa mõtled, Eero-poju? JUHANI. Kion vi pcnsas, Eero-etulo? 02236
Bottom
02238
Top
EERO: Mõden köstri poole kooli minna. EERO. Mi intencas iri al la kantoro, al lerncjo. 02237
Bottom
02239
Top
JUHANI: Hm! Lähme siis, astume siis. Oh jumala poeg! Kuid laula, veli Timo, laula midagi! JUHANI. Hm! Nu, ni iru, ni paŝu do. Ho, Filo de Sinjoro! Sed kantu, Timo, mia frato, kantu! 02238
Bottom
02240
Top
TIMO: Laulan oravast ta sammalsaalis. TIMO. Mi kantos pri sciuro en ĝia muska ĉambreto. 02239
Bottom
02241
Top
JUHANI: Jah, jah! JUHANI. Jes, jes! 02240
Bottom
02243
Top
TIMO: TIMO. 02241
Bottom
02244
Top
Magusasti orav magab
Oma sammalsaalikeses;
Sinna jahikoera hammas
Ega metsamehe püünis
Pole iial ulatand.

Oma kõrgest kambrist vaatab,
Näeb maailma kaugeid tippe,
Näeb võitlust käivat ringi;
Kuid ta kohal rahulippe
Männioks see õõtsutab.

Üles-alla õõtsub orav
Armsa kuuse emarinnal;
On ta elu õnnerikas
Selles kiikvas kätkilinnas;
Metsakannel heliseb!

Tukub orav-ruskesaba
Oma väikse akna najal,
Kuni taevas linnulaulud
Saatvad teda õhtu ajal
Une kullamaile.
Dolĉe kuŝas sciureto
En ĉambrcto muska sia;
Ne atingas lin la hundo,
Kaj kaptilo eĉ nenia
Povas lin ĝeni tie.

Li el sia loko alta
Vidas mondan rondon vaste;
Sube estas kamp’ batala.
Branĉo flirtas tre elaste
Kiel pacflago supre.

Tie vivo trc feliĉa
En la ĉarma arblulilo!
Kuŝas nia sciureto
Kiel de patrin’ pupilo:
Sonas la ventoharpo!

Tie dormas la vostulo
Ĉe fenestro sia muska;
Birdoj kantas^sub ĉielo
En vespero jam krepuska,
Sekvas lin al la sonĝo.
02242
Bottom

Lugu 03 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
03001
Top
Kaks päeva on kulunud. Vennaksed istuvad köstri peretoas laua ümber, kangutades aabitsa kallal, nõnda kuidas juhatab kord köster ise ja kord ta väike kaheksaaastane tütreke. Nii harjutavad nad usinalt lugemist, aabitsad käes lahti, otsaesised higised. Kuid ainult viis Jukola poissi on näha istumas laua taga. Kus on Juhani ja Timo? Nad seisavad seal häbinurgas ukse Iähe-dal ja nende juuksed, mida köstri kange käsi on äsja tuuseldanud, turritavad praegu kõrgel püsti. Du tagoj pasis. En la ĉambrego de la kantoro ĉirkaŭ tablo sidas la fratoj, ripete eldirante la Iiterojn de la abocolibro laŭ diktado de la kantoro aŭ lia okjara filino. Tiel ili, kun mal-fermitaj abocolibroj en la mano, ekzercas fervore la legadon, kun ŝvitantaj fruntoj. Sed nur kvin el la filoj de Jukola estas videblaj sidantaj sur la benko maiantaŭ la tablo. Kie estas Juhani kaj Timo? Jen en la hontangulo ĉe la pordo ili staras, kaj iliaj hararoj, kiujn la severa mano de la kantoro ĵus vizitis, ankoraŭ staras en alta hirto. 03001
Bottom
03002
Top
Üpris aeglaselt edeneb vennaste õppimine, mida nende õpetaja kohutav valjus ei kiirendanud, vaid seevastu ikka enam ja enam nende tahtmist ning tuju masendas. Juhani ja Timo tundsid vaevalt rohkem kui A-d, teiste oskus oli ometi mõne tähe võrra kaugemale jõudnud. Kuid suure hüppe neist kõigist ette tegi veli Eero, kes oli tähestiku juba kõrvale jätnud ja üsna väledalt veerimist harjutas. Tre malrapide progresis la lernado de la fratoj, kaj ĝin ne rapidigis la timiga severeco de ilia instruisto, sed kontraŭe obstinigis ĉiam pli kaj pli iliajn volon kaj animon. Juhani kaj Timo konis apenaŭ pli ol la literon A; la kono de Ia aliaj jam paŝis kelkajn literojn pli. Sed grandan escepton el ili faris Ia frato Eero, kiu jam postlasis la literaron kaj ekzercis sila-badon, eĉ vigle. 03002
Bottom
03003
Top
Õhtu lähenes, kuid selle päeva jooksul polnud vennaksed veel toiduiva maitsnud. Sest köster, kes oli nende moonakotid aresti alla pannud, piiüdis näljapiinaga nende õpihimu tõsta. Vihasest näljast vaevatuna seisis Juhani nõnda siis oma nurgas, raputades ümarat pead, sülitades ja heites õpetaja poole põrnitsevaid härjapilkusid. Kuid tukkudes seisis tema kõrval Timo, hoolimata maailma asjust. — Viimaks katkestas köster ometi lugemise ja lausus: «Pidage nüüd vahet ja sööge, te puuhobused, mogige kui mäletsevad sikud taras. Kuid pidage meeles, selle sööma järel ei tule teie huulile toldu-äva, enne kui aabits on peas, te pahkpäised sõnnid. Tunni aega annan teile söömiseks, kuid uksest ei pääse te ometi sammugi välja. Leian tervisliku olevat teie aresti kuni õhtuni pikendada, üpris tervisliku. Kuid avage nüüd suuvärgid, sest kohe saate moonakotid käppade vahele.» Nii ta ütles, läks minema ja saatis tüdrukuga vennastele nende moona, kuid uksele pandi kõva taba taha. Vespero proksimiĝis, sed ĝis nun dum ĉi tiu tago la fratoj ne manĝis eĉ peceton. Car la kantoro, kiu forŝlosis Uian manĝaĵon, penis per turmento de malsato instigi ilian emon al le-gado. Premita de kolera malsato staris Juhani en sia angulo, skuante la rondan kapon, kraĉante kaj okulumante bovokule sian instruiston. Sed duone dormante staris apud li Timo, ne zorgante pri la ĉirkaŭa mondo.— Fine tamen la kantoro ĉesigis la Iegadon kaj diris: »Cesu nun kaj manĝu, vi lignaj ĉevaloj, manĝaĉu kiel remaĉantaj virkaproj en la brutarejo. Sed memoru, post ĉi tiu manĝo ne venos eĉ ero da manĝaĵo al viaj lipoj antaŭ ol la alfabeto estos en via kapo, vi malmol-kapaj bovoj. Unu horon mi donas al vi por manĝotempo, sed tra la pordo vi ne faros eĉ unu paŝon eksteren. Mi opinias, ke estas sanige plilongigi vian karcerpunon ĝis la vespero, tre sa-nige. Sed nun malfermu viajn faŭkojn, ĉar tuj vi ricevos viajn manĝaĵosakojn en viajn manojn.» Tiel li parolis, foriris kaj pere de servistino sendis iliajn manĝaĵojn, sed la pordon oni riglis firme. 03003
Bottom
03004
Top
TIMO: Kus on minu kott? TIMO. Kic estas mia saketo? 03004
Bottom
03005
Top
LAURI: Seal on sinu, siin minu oma. Sööksin nüüd kas või väikesi kive. LAURI. Jen la via, ĉi tie estas la mia. Mi povus manĝi cĉ ŝtonetojn nun. 03005
Bottom
03006
Top
JUHANI: Nüüd ei sööda ühtainust ivagi! JUHANI. Nun ni ne manĝu eĉ unu solan pecon da man-ĝaĵo! 03006
Bottom
03007
Top
LAURI: Mis? Et ei söödagi nüüd? LAURI. Kion? Ĉu ni ne manĝu nun? 03007
Bottom
03008
Top
JUHANI: Ei ainustki iva! JUHANI. Ne eĉ peceton! 03008
Bottom
03009
Top
LAURI: Topi enne merekurk oma kämblaga kinni. LAURI. Pli volonte vi fermu per via mano maran gorĝon. 03009
Bottom
03010
Top
JUHANI: Olgu kotid ilusti puutumata. JUHANI. La saketoj restu bele netuŝataj. 03010
Bottom
03011
Top
AAPO: Mis sa siis mõtled? AAPO. Kion vi celas? 03011
Bottom
03012
Top
JUHANI: Köstrile pisut kiusu teha. Ei nüüd sööda, enne kui homne päev on tõusnud. Mu veri keeb, poisid, ja Keitula tuulikuna pöörleb mu pea. Kuid kiusu vastu kius! JUHANI. Inciti la kantoron. Nun ni ne manĝos antaŭ ol aperis la morgaŭa tago. Mia sango bolas, knaboj, kaj kiel vent-muelilo de Keitula turniĝas mia kapo. Sed inciton kontraŭ incito! 03012
Bottom
03013
Top
AAPO: Selle kiusu peale naeraks vanamees üpris magusalt. AAPO. Al tiu incito nia maljunulo ridus trc dolĉe. 03013
Bottom
03014
Top
JUHANI: Las ta naerab! Mina ei söö. — Eero veerib juba, näe, näe. — Mina ei söö. JUHANI. Lasu lin ridi! Mi ne manĝos. — Eero jam silabas, jen, jen. — Mi ne manĝos. 03014
Bottom
03015
Top
TUOMAS: Ega minagi siin, küll aga seal Sõnnimäe nõmmel. Seal istun varsti kanarbikupolstril. TUOMAS. Ankaŭ mi ne ĉi tic, sed sur la erikejo Sonnimaki. Tie mi baldaŭ sidos sur erika matraco. 03015
Bottom
03016
Top
JUHANI: Tõsi! Seal, seal uperdame varsti. JUHANI. Ĝuste! Tie, tie ni baldaŭ kuŝados. 03016
Bottom
03017
Top
EERO: Mina olen asjaga päri, poisid. EERO. Mi konsentas kun vi, knaboj. 03017
Bottom
03018
Top
AAPO: Mis hullused jälle?! AAPO. Kiaj malsaĝaĵoj ree? 03018
Bottom
03019
Top
JUHANI: Välja vangikongist! JUHANI. For el aresto! 03019
Bottom
03020
Top
AAPO: Meelemõistus, hei! AAPO. Prudento hoj! 03020
Bottom
03021
Top
JUHANI: Sõnnimäe männik, hei! JUHANI. La pinaro de Sonnimaki, hoj! 03021
Bottom
03022
Top
EERO: Just nõnda! Ja meelemõistus vastas: hei! EERO. Guste tiel! Kaj la prudento respondis: hoj! 03022
Bottom
03023
Top
JUHANI: Vastas kui mehine mees. JUHANI. Respondis kiel bravulo. 03023
Bottom
03024
Top
AAPO: Simeoni, katsu ometi sinagi. AAPO. Simeoni, penu fari la plejbonon. 03024
Bottom
03025
Top
SIMEONI: Korralikult, vennad! Kuid ma ütlen ometi, et meist ei saa kirjamehi, ja sellepärast jäägu hüvasti kõik katsed selles sihis. Olgu ainult meie elu eeskujulik ja korralik, sest me võime ka ilma kirja oskamata elada nagu ristiinimesed, kui ainult usume. SIMEONI. Dece kondutu, fratoj. Sed mi diras, ke ni ne taŭgas kiel legantoj, kaj tial adiaŭ al ĉiuj penoj en tiu rilato. Nia vivo tamen estu deca kaj senriproĉa; ĉar ni povas vivi kiel kristanoj eĉ sen Iegoscio, se ni nur kredas. 03025
Bottom
03027
Top
AAPO: Sa pöörane lükkad ju ümber, selle asemel et tõsta. AAPO. Vi ja renversas, vi demonhavanta, sed ne levas. 03026
Bottom
03028
Top
JUHANI: Simeoni kõneleb, mis kord ja kohus. Minema siit, poisid; mu meel ei kannata kauem. JUHANI. Simeoni parolas lingvon de justeco kaj modereco. For, knaboj; mia naturo ne plu eltenas. 03027
Bottom
03029
Top
TUOMAS: Mu südant sööb, kui näen, kuis Juhanit jahvatatakse. Minema, poisid! TUOMAS. Mia koro premiĝas ĉe vido kiel Juhani estas muelata. For, knaboj! 03028
Bottom
03030
Top
JUHANI: See on otsustatud asi. Kuid ära haletse mind, Tuomas, sest kättemaksmine on minu käes. Mind on ju trääsitud ja rebitud nagu vähisööta, on tõepoolest! Ja mu taskus on päris suur kanepipeo, köstri kistud kanepipeo. Kuid kui see peo kord köstri kurku kinni ei topi, siis sünnib see ainult sellepärast, et tollest kraamist erilise värgi ja asjanduse teen. Köstril on kael, jah, tal on kael; kuid ei ma nüüd piiksatagi rohkem. JUHANI. Decidita afero. Sed ne bedaŭru min, Tuomas; ĉar venĝo estas en mia mano. Oni min vere premadis, disŝiris kiel logaĵon por kankroj, vere! Kaj en mia poŝo estas sufiĉe granda kanabofasko, kiun la kantoro deŝiris. Se tiu fasko iam ne ŝtopos la faŭkon de la kantoro, tio okazas ĉar mi faros el mia aĵo ian maŝinon aŭ ilon. La kantoro havas kolon, jes li havas kolon; sed nun mi ne malkaŝos pli. 03029
Bottom
03031
Top
EERO: Mina vahest tean teist ja paremat nõu. Juuksepulstist, mis sa karmanis kannad, keerutame köstrile kingituseks hea õppuse eest kauni õngenööri. Kuid miks ässitan teid patutööle, kui ometi kõik teame ja üksmeelselt heaks kiidame, et karistus sõnulseletamatult head teeb. nagu teel vennalikult vestsime. EERO. Mi eble scias alian kaj pli bonan konsilon. E1 la harringo, kiun vi havas en via poŝo, ni ŝpinos bonan fiŝfadenon por la kantoro kiel donacon pro la bona instruo. Sed kial mi instigas al peko, ĉar mi scias kaj ni ĉiuj konfesas, ke punado bonege utilas, kiel ni frate priparolis sur la vojo. 03030
Bottom
03032
Top
JUHANI: Eero veerib juba. Vaata ometi toda pai-poju. JUHANI. Eero jam silabas. Vidu la bonkondutan knabon. 03031
Bottom
03033
Top
EERO: On häbi küll alles nii vanalt veerimist õppida. EERO. Honto vere por mi, tiel aĝa, ankoraŭ ekzerci sila-badon. 03032
Bottom
03034
Top
JUHANI: Nii vanalt? Kuid meie teiste iga? JUHANI. Aĝa? Kaj la aĝo de ni aiiaj! 03033
Bottom
03035
Top
SIMEONI: Ta torgib jälle. SIMEONI. Li pikas. 03034
Bottom
03036
Top
JUHANI: Jah, torgid jälle, sina ohakas meie nisupõllus, sina kibe juuretis Jukola kristlikus veljetaignas, sina okassiga, okaspõrsas, sina konn! JUHANI. Jes, vi ree pikas, vi loio en nia tritika kampo, vi fermentaĵo de malico en Ia kristana fratpasto de Jukola, vi histriko, erinaco, vi rano! 03035
Bottom
03037
Top
SIMEONI: Tasa, köstri pärast tasa! SIMEONI. Silentu, pro la kantoro silentu! 03036
Bottom
03038
Top
JUHANI: Kõik üksmeelselt piinakongist välja! Kes nüüd vastu punnib, saab koonu pihta. JUHANI. El arestejo eksteren ĉiuj unuanime! Kiu nun kontraŭstaros, ricevos bastonadon. 03037
Bottom
03039
Top
TUOMAS: Kõik vehkat, kõik! TUOMAS. ĉiuj foren, ĉiuj! 03038
Bottom
03040
Top
AAPO: Timo, sa kindlameelne mees, mis sina üded? AAPO. Timo, mia firmanima frato, kion vi diras? 03039
Bottom
03041
Top
TIMO: «Ei saa kuube tohikust ega pappi võhikust», sellepärast «pillid kotti ja minema» ning kõik üheskoos. Tahan kinnitada oma mõtet veel ühe sõnaga: «Kahelt poolt kirvest ihutakse». TIMO. »Ke ne fariĝos jako el betulŝelo, nek pastro el maljunulo», tial »la fajfilojn en sakon kaj for», kaj ĉiuj unuanime. Mi povas plifirmigi mian aferon per ankoraŭ unu vorto: »duflanke oni akrigas hakilon». 03040
Bottom
03042
Top
AAPO: Lauri, mis sina teed? AAPO. Lauri, kiel vi faros? 03041
Bottom
03043
Top
LAURI: Lähen siit Sõnnimäele. LAURI. Mi iros al Sonnimaki. 03042
Bottom
03044
Top
AAPO: Ah! kas või surnud haudadest hüüaksid: te kangekaelsed, te meeletud mehed! AAPO. Ho! Kvankam mortintoj krius el siaj tomboj: vi neflekseblaj je kolo, vi frenezaj viroj! 03043
Bottom
03045
Top
JUHANI: Ei aitaks siiski, vaid marss minema, poiss! Kas tuled? Muidu — issand jumal! — siit mu pihust vilgub ja välgub. Kas tuled? JUHANI. Eĉ tio ne helpus, sed marŝu, knabo! Cu vi venos? En alia okazo — Sinjoro Kjesuo — de ĉi tie klakos kaj krakos. Cu vi venos? 03044
Bottom
03046
Top
AAPO: Ma tulen. Kuid veel üks sõna. AAPO. Mi venos. Sed ankoraŭ unu vorton. 03045
Bottom
03047
Top
TUOMAS: Ei aitaks siin nüüd tuhatki sõna. TUOMAS. Ne helpus nun ĉi tie eĉ mil vortoj. 03046
Bottom
03048
Top
JUHANI: Ei, kas või igas sõnas oleks tuhat mõõka. JUHANI. Eĉ ne, se ĉiu vorto havus mil glavojn. 03047
Bottom
03049
Top
EERO: Ja igal mõõgal tuhat tera. EERO. Kaj ĉiu glavo mil klingojn. 03048
Bottom
03050
Top
JUHANI: Tuhat tuldraiuvat tera. Nii just; ka siis ei aitaks. Minema kindlusvangitomist, minema Sibemast, minema kohutavast kaevandusest nagu seitse kuuli suurtüki suust! Siin on nii kuul kui ka suurtükk, laetud suurtükk, mis ühtesoodu kuumeneb; nüüd on see tulipunane ja plahvatab silmapilk. Oi armsad vennad ja sugulased ning sama ema lapsed! Te nägite, kuidas ta selle mu otsatuti oma esimese sõrme ümber keerutas, siis kogu pihuga nõnda kahmas ja siis raputas nii, et mu hambad plaksusid. Hm! JUHANI. Mil fajre frapantajn klingojn. Jes, ĝuste tiel; eĉ tio ne helpus. For el Marstrando, for el Siberio, for el la terura kaverno kiel sep kugloj el kanono! Ci tie estas kaj kuglo kaj kanono, ŝargita kanono, kiu varmiĝas pli kaj pli, nun ĝi estas fajroruĝa. Kaj baldaŭ ektondros. Ho, karaj fratoj kaj parencoj kaj naskitoj de la sama patrino! vi vidis kiel II volvis ĉi tiun mian fruntfaskon ĉirkaŭ sian montran fingron, kaptis poste per tuta sia mano ĉi tiel, jen tiamaniere, kaj poste li skuis, ke miaj dentoj ektintis. Hm! 03049
Bottom
03051
Top
TUOMAS: Mina nägin seda ja mu põselihased paisusid vihast. TUOMAS. Mi vidis tion kaj miaj vangomuskoloj ŝvelis pro kolero. 03050
Bottom
03052
Top
EERO: Mina kuulsin, kuidas Juhani hambad plaksusid, ma nägin, kuidas Tuoma põselihased paisusid, ja mind haaras hirm, kuid siiski tänasin ma teie pärast jumalat, tuletades meelde, kui kasulik on ometi karistus. EERO. Mi aŭdis kiel la dentoj de Juhani ektintis, mi vidis kiel la vangomuskoloj de Tuomas ŝvelis, kaj mi konsterniĝis, sed mi tamen dankis Dion en via nomo, memorante kian bonon alportas la punado. 03051
Bottom
03053
Top
JUHANI: Ära juhi, armas vend, tulilonte suurtüki pannule, nimelt mu kahte kõrva, ära tee seda. JUHANI. Ne, kara frato, ne metu la fajrotorĉon al la pul-vokanaletoj de la kanono, nome al ĉi tiuj miaj du oreloj, tion ne faru. 03052
Bottom
03054
Top
TUOMAS: Miks sa õrritad teda, Eero? TUOMAS. Kial vi lin ineitas, Eero? 03053
Bottom
03055
Top
JUHANI: Eero ongi köstri pailaps. Noh, hea seegi, väga hea. Kuid mis kurja olen mina teinud, et köster mind nõnda piinab? Kas on see kuritegu, et mul on nii kõva pea? Ei puudu palju, et ma nutaksin. JUHANI. Eero estas ja dorlotato de la kantoro. Nu bone ankaŭ tio, tute bone. Sed kion malbonan mi faris, ĉar la kantoro tiamanierc turmentas min. Ĉu estas krimo, ke mi havas tiel malmolan kapon? Mankas nemulte ke mi ploru. 03054
Bottom
03056
Top
TIMO: Mis olen mina teinud, et mu juukseid hullupööra vanutatakse? Kas sellepärast, et mul on see mõistus, mille jumal kord mulle oma tarkuses andis? TIMO. Kion mi faris, ĉar oni tiel furioze taŭzas mian hara-ron? Cu pro tio, kc mi havas tiun prudcnton, kiun Dio en sia saĝeco iam donis al mi? 03055
Bottom
03057
Top
LAURI: Kolm sakutust olen mina saanud. LAURI. Trifoje mi estis taŭzata. 03056
Bottom
03058
Top
JUHANI: Kõigil meil on siit magusad mälestused. — Uks lahti! JUHANI. ĉiu el ni havas dolĉajn memoraĵojn de ĉi tic. — Malfermu la pordon! 03057
Bottom
03059
Top
AAPO: Pea meeles, et oleme riivi taga. AAPO. Atcntu, kc ni estas malantaŭ rigliloj. 03058
Bottom
03060
Top
TIMO: Kang on ees, tugev kang. TIMO. A1 la pordo estas metita barstango, forta barstango. 03059
Bottom
03061
Top
JUHANI: Katkeb kui kõrs, kuid peale selle: seal on ju aken. Üks keerutus mu kotiga, ja siis kuuldub ilusat helinat ning kõlinat. JUHANI. ĉi rompiĝos kvazaŭ pajlero; sed cetcrc: tie estas ja fenestro. Unu frapo pcr mia saketo, kaj aŭdiĝos bela tintado kaj sonado. 03060
Bottom
03062
Top
AAPO: Su pea on juba hoopis pöörane. AAPO. Via kapo estas jam tute konfuza. 03061
Bottom
03063
Top
JUHANI: Kahepäevasest pööritamisest, kahepäevasest poolitamisest, vennas. JUHANI. Pro dutaga turnado, pro dutaga turnado, mia frateto! 03062
Bottom
03064
Top
SIMEONI: Akent ei maksa siiski lõhkuda, kõneleme parem ilusti köstriga. SIMEONI. Oni ne tamcn disrompu fenestron, sed ni diskutu bonkondutc kun la kantoro. 03063
Bottom
03065
Top
JUHANI: Mine kõnele vanapaganaga põrgus! — Aken kildudeks ja vangist välja! «Välja terve pataljon!» karjus kapten vihaselt. JUHANI. Iru en inferon por diskuti kun diablo! Fenestron en pecetojn kaj for el arcsto!»Eksteren la tuta bataliono!» la kapitano kriis en kolero. 03064
Bottom
03066
Top
TUOMAS: Uks haaki, Eero! TUOMAS. Riglu per la hoko la pordon, Eero! 03065
Bottom
03067
Top
EERO: Just nii; lossi suurvärav kinni, kui pataljon kantsi tagauksest välja marsib. — Uks on haagis. EERO. ĉuste tiel; fermu la ĉefpordegon de la kastelo dum la bataliono formarŝas tra la malantaŭa pordego de la fortik-aĵo. — Riglita pcr hoko estas la pordo. 03066
Bottom
03068
Top
AAPO: Mina hoiatan teid. AAPO. Mi avertas vin! 03067
Bottom
03069
Top
JUHANI: Mis tehtud, on tehtud. Vaat nii! JUHANI. Faritc estas farite. Jen vidu! 03068
Bottom
03070
Top
AAPO: Sina peletis, piisti-pagan! AAPO. Vi terura, granda malpiulo! 03069
Bottom
03071
Top
SIMEONI: Vaat mi! Scc on tehtud! Nõnda see aken kli-rises! SIMEONI. Jen! Tio estas farita! Tie la fenestro tintegis! 03070
Bottom
03072
Top
JUHANI: Aken klirises ja taevas porises, kui kord ainult Jussi kott värises! See oli Laisk-Jaagu maailmakärakas. JUHANI. La fenestro tintegis kaj la ĉielo fulmegis, kiam unu fojon svingiĝis la saketo de Joĉjo! Tio estis la eksplodo de la Malrapidema Jakobo. 03071
Bottom
03073
Top
SIMEONI: Oh meid õnnetuid! SIMEONI. Ni mizeruloj! 03072
Bottom
03074
Top
JUHANI: Tee on lahti, kas tuled nüüd? JUHANI. La vojo estas malfcrmita, ĉu vi ekiros? 03073
Bottom
03075
Top
SIMEONI: Ma järgnen teile, kulla veljed! SIMEONI. Mi sekvos, kara frato! 03074
Bottom
03076
Top
JUHANI: Aapo, tee on lahti, kas tvled nüüd? JUHANI. Aapo, la vojo estas malfermita, ĉu vi ekiros? 03075
Bottom
03077
Top
AAPO: Miks on sul rusikas püsti, sa meeletu? Ma tulen, tulen! Mis siin nüüd enam, kui juba kord tegu on tehtud. AAPO. Kial kun supren levita pugno, vi frenezulo? Mi sekvos, sekvos! Kion alian oni povus fari, ĉar estas jam la diablo en nia sledo. 03076
Bottom
03078
Top
JUHANI: Surm ja needus! JUHANI. Sidu kaj brulu! 03077
Bottom
03079
Top
TUOMAS: Kõik kotid selga ja aknast välja! Eeskojas müdiseb. TUOMAS. Ciuj saketoj sur la dorson kaj tra la fenestro eksteren! En Ia vestiblo aŭdiĝas piedbruado. 03078
Bottom
03080
Top
JUHANI: Ons see köster? Ma paitan teda pisut. JUHANI. Cu estas la kantoro? Mi tuŝos lin. 03079
Bottom
03081
Top
Tuonas. Tule! TUOMAS. Venu! 03080
Bottom
03082
Top
JUHANI: See on köster. Ma paitan teda pisut. JUHANI. Estas la kantoro. Mi tuŝos lin iom. 03081
Bottom
03083
Top
TUOMAS: Minema! ütlen mina. TUOMAS. For! diras mi. 03082
Bottom
03084
Top
JUHANI: Ära astu nüüd mu teele. Ma armastan sind, veli Tuomas. JUHANI. Ne malhelpu min nun. Mi amas vin, Tuomas, mia frato. 03083
Bottom
03085
Top
TUOMAS: Ma ei lase sul kuritööd teha. Kiirusta nüüd aga ühes minuga aknast välja; teised lasevad juba seal nurme mööda. Tule! TUOMAS. Mi ne permesas, ke vi faru krimegon. Rapidu nur kun mi tra la fenestro eksteren; tie sur la kampo Ia aliaj jam kuras. Venu! 03084
Bottom
03086
Top
JUHANI: Lase lahti! Miks kardad sa kuritööd? Võtan ta ainult ilusti põlvele, tõstan ta pikad kuuesiilud üles ja laksan palja pihuga, ning tõsist tööd teeb see peo. Lase lahti, armas veli, muidu lõhkeb mu süda kui Korgi torupill. Lase! sa näed, kuis mu pea aurab. JUHANI. Delasu min! Kiajn krimegojn vi timas? Lin mi prenos nur bele sur miajn genuojn, levos liajn longajn baskojn kaj batetos lin per nura mano, kaj pravon faros ĉi tiu mano. Delasu, mia kara frato, en alia okazo mia koro krevos kiel la sakfluto de Korkki, la estono. Delasu! vi vidas kiel mia kapo vaporas. 03085
Bottom
03087
Top
TUOMAS: Oleme siis igavesed vihamehed, kui sa mind nüüd ei kuula. Pane tähele, mis ma ütlen. TUOMAS. Ni estos ĉiamaj malamikoj, se vi ne obeas min nun. Rimarku, kion mi diras. 03086
Bottom
03088
Top
JUHANI: Lähme siis. Kuid ma ei lepiks sellega, kui sind südamest ei armastaks. JUHANI. Nu, ni iru do. Sed mi ne konsentus, se mi ne tutkore amus vin. 03087
Bottom
03089
Top
Nad jäid vait, heitsid end aknast välja mäele ja jooksid nobedalt üle köstri kartulipõllu. Maas klõbisesid väikesed kivid, mullatükid lendasid kõrgele õhku ja peagi kadusid mõlemad poisid teiste järel tihedasse lepikusse. Köster tormas siis vihast virila näoga sisse, vibutades tugevat meriroost vem-malt. Kõva, möirgava häälega hüüdis ta põgenejaid, kuid asjata. Välja lepikust kihutasid vennaksed, jooksid üle kivise, kaljusoonise maa, sealt läbi kitsa kadariku, sealt üle kirikumõisa avara, kõrkjarannase Nõelaneeme niidu, lõpuks üle lageda, kõmiseva välja, ning seisid liivasel teel, Sõnnimäe kal-laku nõmme all. Üles mööda kerisekivilist rinnakut astusid nad ja otsustasid harjale jõudes siin mändide alla leeri lüüa, kanarbikumaale; ning peagi pöörles suits nende tulest üles punde ladvuni. Ili silentiĝis, sin jetis tra la fenestro eksteren kaj kuris rapide trans la terpomkampon de la kantoro. Sur la kampostrio ŝtonetoj tintis, terbuletoj flugis alten en la aero, kaj baldaŭ ili malaperis unu post alia en densa alnaro. Tiam la kantoro kun aspekto de kolerego kure eniris, svingante en sia mano dikan kanbastonon. Per alta, krieganta voĉo li vokis la for-kurintojn, sed vane. La fratoj rapidis for el la alnaro kaj kuris trans ŝtonan regionon, poste tra densa juniperaro, poste trans la vastan, kanbordan herbejon Neulaniemi de la pastrejo, fine trans ebenan, resonantan maldensejon, kaj staris sur la sabla vojo ĉe la klina erikejo Sonnimaki. Supren laŭ la rondŝtona deklivo ili paŝis kaj atinginte la dorson de la erikejo, ili decidis konstrui bivakon sub la pinoj; kaj baldaŭ ŝvebis fumo de ilia fajro supren al la arbopintoj. 03088
Bottom
03090
Top
Kõrge oli koht, kus vennaksed laagrit pidasid. Paistis sinna mäe tagant kirikumõisa murdkatus, mäetipul aga köstri punane maja, suur kirikuküla, ning seal kuuskede hõlmas kihelkonna kivikirik, pidulik, uhke. Paistis veel saarterohke järv, mida kirdetuul kobrutas, õõtsudes pehmelt ja paitavalt heleda taeva all, õõtsudes üle järve, üle niitude ja metsade, iile Sõnnimäe männiku, mille all vennaksed nüüd lamasid ning leegitseva! tulel naereid küpsetasid. Alta estis la regiono, kie la fratoj bivakis. De tie estis vi-debla malantaŭ altajo la mansarda tegmento de la pastrejo, sed sur Ia supro de altaĵo Ia ruĝa domo de la kantoro, la granda preĝeja vilaĝo, kaj tie inter piceoj la ŝtona preĝejo de la paroĥo, solena, impona. Ankaŭ vidiĝis multinsuleta lago, kiun trakuris vento nordorienta, blovante intense sub la klara ĉielo, blovante trans la lagon, trans herbejojn kaj arbaron, trans la pinaron de Sonnimaki, kie la fratoj nun ripozis kaj rostis rapojn ĉe flamanta fajro. 03089
Bottom
03091
Top
JUHANI: Nüüd sööme otse kuningliku eine. JUHANI. Nun ni manĝos vere reĝan manĝaĵon. 03090
Bottom
03092
Top
TIMO: Päris parlamentliku lõuna. TIMO. Veran sinjoran tagmanĝon. 03091
Bottom
03093
Top
JUHANI: Tõpraliha kotist ja mahlanaerid tuhast. Need on silmapilk küpsed. JUHANI. Brutviandon el la saketo kaj rapojn el la cindro. Ili estos tuj pretaj. 03092
Bottom
03094
Top
Tuul aga puhub ja puulatvu ajab,
Kallima hääl seal kaugusest kajab...
Pintoj de arboj kurbiĝas dum vento ciklonas,
Fore la voĉ’ amatina nun sonas ...
03093
Bottom
03098
Top
Mihuke härjarumalus meist, istuda köstri pingil, aabits pihus, istuda kaks kuratlikku päeva! Kia obstina malsaĝo de ni, sidi sur Ia benko de la kantoro kun abocolibro en la mano, sidi du diablajn tagojn. 03097
Bottom
03099
Top
EERO: Aga vaata, seal ukse kõrval nurgas seista, see on hoopis teine asi. EERO. Sed stari en lia pordangulo, tio estas io alia. 03098
Bottom
03100
Top
JUHANI: Armas Eerokene, sina tark Eerokene, sina kuue-tolliline Eerokene, sina nabataadikene. — Köstri uksenurgas! Ma sind sarvilist õpetan. JUHANI. Bone, mia eta Eero, vi mia saĝa, eta Eero, mia sescola eta Eero, vi pigmeo. En la pordangulo de la kantoro! Mi vin, diablon, instruos. 03099
Bottom
03101
Top
AAPO: Tasa, tasa, te paganad! AAPO. Silentu, silentu, vi paganoj! 03100
Bottom
03102
Top
TUOMAS: Istu rahulikult, juhani, ja ära hooli ta jutust. TUOMAS. Sidu trankvile, Juhani, kaj ne aŭskultu liajn dirojn. 03101
Bottom
03103
Top
JUHANI: Müts maha, kui sööd, sina käkk! JUHANI. Deprenu la ĉapon de via kapo dum vi manĝas, vi bulaĉo. 03102
Bottom
03104
Top
TUOMAS: Müts maha, ütlen minagi. TUOMAS. Deprenu la ĉapon de via kapo, diras ankaŭ mi. 03103
Bottom
03105
Top
JUHANI: Vaat nii. Pead sõna kuulma; ei aita miski. JUHANI. Bone. Obei vi devas; senhezite. 03104
Bottom
03106
Top
SIMEONI: Ikka ainult purelemine, paljas purelemine. Jumal valgustagu kord teie hinge ja meelt! SIMEONI. Ciam nur kverelado, nur kverelado. Dio lumigu iam vian animon kaj spiriton! 03105
Bottom
03107
Top
JUHANI: Tema on ikka see kiusupunn. JUHANI. Ciam li estas incitanta lignero. 03106
Bottom
03108
Top
EERO: Ikka olen ma teie neetud hambais «see jupike ja päkapikk, see pisipunn Eero». Kuid sellepärast olengi sitke. EERO, Ciam mi estas inter viaj malbenitaj dentoj »la gantaĉo Kaj dikfingreto, la eta butonulo Eero». Sed tial mi estas necedema. 03107
Bottom
03109
Top
JUHANI: Sina oled vihane karjapeni, nagu öeldi laulus «Seitsme mehe jõust». JUHANI. Vi estas kolera hundaĉo, kiel oni aŭdis en la kan-taĉo: «forto de sep viroj». 03108
Bottom
03110
Top
EERO: Puren aga vastu ja teravalt. EERO. Mi respondas morde kaj akre. 03109
Bottom
03111
Top
JUHANI: Sa oled sappi täis. JUHANI. Vi estas plena de amareco. 03110
Bottom
03112
Top
AAPO: Luba mullegi sõnake. Eero ütles midagi, milles minu arvates leidub tera tõtt. Vaata: seda sappi, mida ta aegajalt enese ümber kallab, oleme vahest isegi palju keetnud. Pidage ometi meeles: oleme kõik sama looja loodud. AAPO. Permesu ankaŭ al mi diri vorton. Eero diris ion, en kio laŭ mia opinio estas iom da vero. Vidu.- Ia amarecon, kiun li ofte disdonas ĉirkaŭ si, ni eble mem multekuiris. Ni memoru: ni estas ĉiuj kreitajoj de la sama Kreinto. 03111
Bottom
03113
Top
TIMO: Täitsa nii. Kui mul on kaks nokka, «üks kui saapa-liist, teine kui leivakannikas», mis puutub see teistesse? Ise kannan ma neid. Kuid visake kus tuhat nokad ja nukad, loojad ning loomised. Vaat siit, Juhani, saad naeri, pehme kui murumuna. Hakka hammastega selle kuklasse ja ära hooli tolle tühja jutust. Ta on noor ja mõistmatu. — Söö, vennas. TIMO. ĉuste tiel. Se mi havas du «nazegojn, unu kiel ŝu-modelilo kaj alian kiel duonpano», ĉu tio koncernas aliajn? Mem mi ilin portas. Sed ni lasu jam al infero la nazojn kaj la na-zegojn, la Kreintojn kaj la kreitaĵojn. Jen, Juhani, ĉi tie vi ri-cevas rapon, molan kiel fungo. Kaptu ĝin je la nuko kaj ne atentu la dirojn de tiu sentaŭgulo. Li estas juna kaj senpru-denta. — Manĝu, mia frato. 03112
Bottom
03114
Top
JUHANI: Küllap söön. JUHANI. Certe mi manĝos. 03113
Bottom
03115
Top
TIMO: Nüüd elame siin kõrgel, kõmaval mäel kui saajas. TIMO. Nun ni vivas kvazaŭ en edziĝofesto ĉi tie sur la alta resonanta erikejo. 03114
Bottom
03116
Top
JUHANI: Kui taeva saajas. Kuid alles äsja vaevati meid veel seal all põrgus nii haledalt. JUHANI. Kvazaŭ en ĉiela edziĝofesto. Ni jus estis tur-mentataj terure en la infero tie malsupre. 03115
Bottom
03117
Top
TIMO: «Kord alandatakse, kord ülendatakse» siin maailmas. TIMO. »Alternas leviĝo kun malleviĝo» en ĉi tiu mondo. 03116
Bottom
03118
Top
JUHANI: Nõndaks on lugu. Mis ütled sina, veli Aapo? JUHANI. Tia estas la afero. Kion diras vi, frato Aapo? 03117
Bottom
03119
Top
AAPO: Olen püüdnud, nagu jõud jaksas, kuid asjata. Nüüd vihastan ometi kord ja viskan meie elulaeva tüüri saatuse pihku. Ning siin ma istun. AAPO. Mi penis fari mian plejbonon, sed vane. Nun mi ekkoleras kaj jetas Ia direktilon de nia vivŝipo en la manon de la sorto. ĉi tie mi sidas. 03118
Bottom
03120
Top
JUHANI: Siin me istume ja seal all lamab meie jalgade ees kogu maailm. Seal veretab köstri maja nagu punane kukk ja seal kerkib issanda templi torn taeva poole. JUHANI. ĉi tie ni sidas kaj tie kuŝas sub niaj piedoj la tuta mondo. Tie ruĝas la domo de la kantoro kvazaŭ ruĝa koko, kaj tie leviĝas al la alto la turo de la templo de Dio. 03119
Bottom
03121
Top
AAPO: Selle templi juures istume kord mustas häbipuus, istume, kaelad kõveras, kui seitse varesepoega aiaroikal, ja kuuleme, kuis inimesed näpuga näidates ütlevad: seal istuvad Jukola laisad vennad. AAPO. Ce tiu templo ni iam sidos en nigra piedtrabo, sidos kun kurbaj nukoj kiel sep kornikidoj sur barilo, kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldiligentaj fratoj de Jukola. 03120
Bottom
03122
Top
JUHANI: Ei köida see päev, kus Jukola poisid nagu kõverate kaeltega varesepojad mustas häbipuus istuvad ja kuulevad inimesi näpuga näidates lausuvat: seal istuvad Jukola laisad vennad. See päev ei köida: ennem poon enese oksa või marsin maailma lõppu, Heinola pataljoni püssi kandma. «Mis mina hooliksin, peiari-poju?» Nüüd, vennad, kui oleme söönud, siis laulame, laseme lahti nii, et nõmm kõmiseb. JUHANI. Neniam estos tiu tago, kiam la filoj de Jukola, kun kurbaj nukoj kiel kornikidoj, sidos en la nigra piedtrabo de honto kaj aŭdos la homojn diri, montrante per fingro: tie sidas la maldillgentaj fratoj de Jukoln. Tiu tago ne estos, pli volonte mi min pendigos, aŭ marŝos ĝis la mondfino, al la bata-liono de Heinola por svingi pafilon. »Kial mi zorgus, junpeto-lulo». Nun, fratoj, ĉar ni jam manĝis, ni kantu, sonigu ke tre-mos la erikejo. 03121
Bottom
03123
Top
SIMEONI: Palvetame ja heidame magama. SIMEONI. Ni nin benu kaj ekdormu. 03122
Bottom
03124
Top
JUHANI: Kõigepealt laulame: «Mis mina hooliksin». Köhata oma kurk puhtaks, Timo. JUHANI. Unue ni kantos: »Kial mi zorgus». Sonorpretigu vian gorĝon, Timo. 03123
Bottom
03126
Top
TIMO: Mina olen valmis. TIMO. Mi estas preta. 03124
Bottom
03127
Top
JUHANI: Kuid Eero-poju? Oleme ju jällegi sõbrad? JUHANI. Kaj Eero-knabo? Ni ja estas amikoj ree? 03125
Bottom
03128
Top
EERO: Sõbrad ja vennad. EERO. Amikoj kaj fratoj. 03126
Bottom
03129
Top
JUHANI: Kõik on hästi. Kuid kruvi oma kurk korda. JUNANI. Cio bone. Sed ŝraŭbregulu vian gorĝon. 03127
Bottom
03130
Top
EERO: See on juba täies timmis. EERO. Ci estas jam en plena agordo. 03128
Bottom
03131
Top
JUHANI: Hüva! Ja kuulaku nüüd teised, kuidas männik rõkkab, — nüüd, poisid! JUHANI. Bone! Kaj aliaj aŭskultu nun kiel bruas la pinaro. — Nun, knaboj! 03129
Bottom
03132
Top
Mis mina hooliksin, peiari-poju,
Kellel on kere kui kaljune kuju?
Rallaralla rallaralla rallarallalaa!

Olen mina peatselt sõduriketis
Heinola kasarmus, tüdrukupetis.
Rallaralla rallaralla rallarallalaa!

Pelgan siis pappi või poppi mina muud,
Kui minul seljas juba kuninga kuub?
Rallaralla rallaralla rallarallalaa!

Jookse siis, Kimmel, et vuravad rattad,
Ootamas poissi on kasarmu katlad.
Rallaralla rallaralla rallarallalaa!

Mis mina hooliksin, peiari-poju,
Kellel on kere kui kaljune kuju?
Rallaralla rallaralla rallarallalaa!
Kial mi zorgus, junpetolulo,
kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!

A1 regimento mi min altiros,
Kaj de knabinoj, stultulo, foriros.
Fralarala ralarala ralaralala!

Min episkopo nek pastro timigos;
Baldaŭ mi jakon heroan alligos.
Fralarala ralarala ralaralala!

Rapidu, Brunulo, turniĝu la radoj;
Ni iros por manĝi el reĝaj orpladoj.
Fralarala ralarala ralaralala!

Kial mi zorgus, junpetolulo,
Kun tia brusto sen ia skrupulo?
Fralarala ralarala ralaralala!
03130
Bottom
03153
Top
JUHANI: Just nii! Vaat siin on meil hea olla. JUHANI. ĉuste tiel! Jen, ĉi tie estas bone por ni restadi. 03151
Bottom
03154
Top
SIMEONI: Vähem kisa, vähem kisa! Te räuskate ju nagu leegionid tonte. — Kuid vait, vait! sealt tulevad inimesed. SIMEONI. Malpii da voĉo, malpli da voĉo! Vi ja bruadas kvazaŭ legio da koboldaĉoj. — Sed silenton, silenton! tie venas homoj. 03152
Bottom
03155
Top
JUHANI: Inimesed? Vaata terasemalt, siis näed portsu mustlasi, näed «Rajamäe rügementi». JUHANI. Homoj? Rigardu pli bone kaj vi vidos amason da ciganoj, vi vidos la «Regimenton de Rajamaki». 03153
Bottom
03156
Top
Salk, kes nüüd lähenes, oli üks hulkuv perekond, pärit väikesest hurtsikust Rajamäe raiesmaal, mispärast maailm seda Rajamäe rügemendiks kutsus. Selle juht ja pea oli too kõigile tuntud Mikko, lühike, kuid käbe mees, must viltkübar peas. Ta müüb oma rännakud pigi ja välgutab väledalt kohi väist. Ta peab ka viiulnikuametit, vingutab tihti simmaneil ja taigu-õhtute tantsul oma rusket rõõmuriista, kastes sedamööda kurku, kuidas pakutakse. — Kuid mõnus kupulaskja on ta moor, Kaisa, nina tubakast must, äge eit. Haruldane see saun, mida ta mööda minnes selle nurga eitedele kupulaskmiseks küdema ei paneks. Siis kargleb Kaisa kirves, suu matsub ja tubakane nägu higistab hirmsasti, kuid paisub ka teepaun. — On neil hulk lapsigi, kes neile reiside! külast külla, talust tallu järgnevad. Kaks neist käivad juba ise kaasas, hüpeldes rõõmsalt vanemate ümber mööda teed, kord ees, kord taga, kuid kolme nooremat veavad isa ja ema vankril ühes; ning Kaisa tõmbab ikka aisadest, Mikko lükkab kepiga tagant. Kõva on seal kisa, kus Rajamäe seltskond liigub; ja üks irvhammas oli sest perekonnast pika pilkelau!u sepitsenud, pealkirjaks rügemendi nimi. See siis oli see käratsev salk, kes nüüd mööda maanteed Sõnnimäe nõmme alt kirikuküla poole rändas, kui vennaksed nõmme kõrgel lael oma vabadushetke veetsid, rõõmsad nagu oinad. La karavano, kiu proksimiĝis, estis vaganta familio, loĝanta en kabano sur deklivo en Rajamaki, pro kio la mondo ĝin nomis la regimento de Rajamaki. Gia estro kaj mastro estas Mikko, de ĉiuj konata, malaltkreska sed vigla viro kun nigra feltĉapelo sur la kapo. Li vendas dum siaj migradoj peĉon kaj uzas lerte tranĉilon de kastristo. Li praktikadas ankaŭ metion de violonisto, ludaĉas ofte tiun nigreruĝan gajigilon ĉe dancoj kaj laborfestenoj, sensoifigante sian gorĝon ĉiam laŭ regaloj. — Sed bona kupistino estas lia ino Kaisa, flartabakvizaĝa, kolerema edzino. Ne estas multaj ŝvitbanejoj, kiuj dum ŝia ĉeesto ne estus fumigataj por esti kupbanejoj por la maljunuli-noj de la regiono. Tiam saltetadas la hakileto de Kaisa, ŝia buŝo ŝmacadas kaj ŝia flartabaka vizaĝo ŝvitas terure, sed ŝvelas ankaŭ la donacsaketo. Ili havas amason da infanoj, kiuj ilin akompanas dum iliaj migradoj el vilaĝo al vilaĝo, el domo al domo. Du el ili jam mem iras, saltadas gajanimaj proksime ĉe siaj gepatroj sur la vojo, iam antaŭe, iam malantaŭe, sed la tri pli junaj estas transportataj kiel ŝarĝo desiaj gepatroj, kaj Kaisa ĉiam tiras ĉe la timonoj, Mikko puŝas per sia bastono malantaŭe. Forta estas la bruado tie, kie ia karavano de Rajamaki migras; kaj iu petolulo verkis pri tiu familio longan mokkanton kun nomo de la regimento. Estis la bruaĉanta trupo, kiu nun iris sur la vojo laŭ la rando de la erikejo Sonnimaki en direkto al Ia preĝeja vilaĝo, kiam la fratoj, gajaj kiel vir-ŝafoj, pasigis liberan momenton sur la alta dorso de Ia erikejo. 03154
Bottom
03157
Top
JUHANI: Hõissa! Tere, sina ennemainitud rügement, tere! JUHANI. Hej! saluton, vi konata regimento, saluton! 03155
Bottom
03158
Top
TIMO: «Hustote till?» rääkis rootslane. TIMO. «Hustote til» diris svedo. 03156
Bottom
03159
Top
EERO: «Kappusivai!» vastas venelane. EERO. «Kappusivaj» diris ruso. 03157
Bottom
03160
Top
KAISA: Mis te tahate, teie seal üleval? KAISA. Kion vi volas, vi tie supre? 03158
Bottom
03161
Top
EERO: Et moor tuleks ja imeks tubli sarvetäie selle mu vennakese Juhani ruskest reiekannikast. EERO. Ke avino venu kaj suĉfiksu fortan kornon al la bruna femuro de ĉi tiu frato Juhani. 03159
Bottom
03162
Top
JUHANI: Eit see imeb ja pingutab, taat aga viiulit vingutab, see alles klapib kokku. JUHANI. Avino suĉas kaj frapadas dum avo ludas, tio ja bone harmonias. 03160
Bottom
03163
Top
MIKKO: Ma teile näitan, te Jukola sissid! MIKKO. Diablo vin prenu, vi rabistoj el Jukola! 03161
Bottom
03164
Top
EERO: Taat ei taha mängida. Noh, laulame siis meie, laulame ühe vägeva marsi. EERO. La maljunulo ne volas ludi. Nu, en tiu okazo ni kantu, kaj vere imponan marŝkanton. 03162
Bottom
03165
Top
JUHANI: Vägev marss, kui Rajamäe rügement meist mööda sammub. Noh, poisid, Timo ja Eero! JUHANI. Veran marŝkanton, kiam preterpasas nin la regi. mento de Rajamaki. Nu, knaboj Timo kaj Eero! 03163
Bottom
03166
Top
Mingem nüüd siis küladesse
Mööda soid ja mägi,
Kohitsema, kuppu laskma,
Kaubitsema pigi.

Aistes Kaisa-nuusanina
Kaadervärk! veab,
Mikko, pistes plotskit põske,
Ise pära peab.
Karavano al migrado
Vale, sur altajoj,
Por kastrado, por kupado,
Vendo de peĉaĵoj.

Kaisa forta ĉe timono,
Caron men tiraĉas,
Mikko puŝas per bastono
Kaj tabakon maĉas.
03164
Bottom
03176
Top
JUHANI: Just nii! On see alles lustiline lugu. JUHANI. Custe tiel! Vere ĉi tiu estas iom gaja kantaĉo. 03175
Bottom
03177
Top
KAISA: Teadke, teie neetud seal, et meie ikka ausal teel astume, kuid teie, teie luusite mööda metsi nagu röövlid ja kiskelajad. Ma lasen kuppu, mina, ja teen tervist; Mikko kohitseb, tema, ja teeb rammusaid orikaid, lihavaid härgi ning toredaid ruunasid, kellega ratsutavad kuningate kuningad; teadke seda, teie saatanad. KAISA. Sciu, vi malbenitoj tie, ke ni iras ĉiam kun honesto, sed vi vagadas ĉirkaŭe en arbaroj de aliaj kiel rabistoj kaj diskarnantaj bestoj. Mi kupas, mi, kaj faras sanon: Mikko kastras, li, kaj faras grasajn porkojn, imponajn bovojn kaj pompajn ĉevalojn, sur kiuj rajdas reĝoj de la reĝoj; tion sciu, vi diabloj. 03176
Bottom
03178
Top
JUHANI: Paar värssi selle jutluse peale, poisid! Timo ja Eero, vahvad poisid! Ühekorraga! JUHANI. Kdke da versoj sur tiun predikon, knaboj! Timo kaj Eero, bravaj knaboj! Samtempe! 03177
Bottom
03179
Top
Kaisa huuled matsutavad,
Kui ta kahmab kirve,
Kreeta-moor see Kaisa küüsis
Lõugab, hambad irvi.

Aga miks seal seapahnas
Kostab kole kisa?
Kuldid hirmsalt hädaldavad,
Põrsad teevad lisa.

Miks need kuldid hädaldavad,
Põrsad nagu võllas?
Vaata: Mikko läve kohal,
Nuga tupest vällas.
Lipoj dikaj jam suĉadas,
Klakas hakileto;
Kaj virinoj babiladas
Sub la sangkorneto.

Sed en brutareja korto
Kia bru’ senbrida?
Diroj pri la porka sorto,
Pri la viv’porkida.

Kial bruas porkoj ĉie]
Kaj porkidoj kune?
Mikko la tranĉilon tie
Jam akrigas pune.
03178
Bottom
03195
Top
JUHANI: Tõepoolest, üks lõbus lugu; selle vastu ei või vaielda, Mikko. JUHANI. Vere komika kanto; tion oni ne povas nei, Mikko? 03194
Bottom
03196
Top
MIKKO: Pea oma leivaauk silmapilk kinni ja tea, et siin on Meistri-Mikko ise, kes näpistas kuberneri täku puhtal linal, ilma pisaratki verd valamata. Ja selle kunsttüki eest sai ta tunnistuspaberi, mida ka Rooma keiser ise ei või ümber lükata. Sihuke Mikko olen mina. MIKKO. Fermu vian pantruon kaj sciu, ke ĉi tie estas la majstro-Mikko mem, kiu kastris la virĉevalon de la guber-niestro sur pura littuko, ne verŝante eĉ guton da sango. Kaj okaze de tiu faro li ricevis rajtigleteron, kiun ne povas rompi eĉ Ia roma imperiestro. Tia Mikko mi estas. 03195
Bottom
03197
Top
EERO: Oh sina kahekordne Kohi-Miku ühes oma nõiamoo-r‘ga! EERO. Ho vi duobla Kastristo-Mikko kun via sorĉistino. 03196
Bottom
03198
Top
KAISA: Vaata, et ma ei nõiu teid hundikarjaks, nagu taat muiste upsaka pulmaseltsi. KAISA. Gardu vin, ke mi ne sorĉu vin luparo, kiel iam mal-junulaĉo tutan anaron de edziĝfesto. 03197
Bottom
03199
Top
JUHANI: Seisan siin veel endise Jukola jussi pükstes, ja nõnda loodan jumala abiga ka edaspidi seista. Ei su nõiakunstist, õnnetu moor, tule rohkem kui tunamullu, kui sa meile maailma lõppu ennustasid ja mõnegi eide sundisid oma vanamehelt senist kurjust andeks paluma. JUHANI. ĉi tie mi|staras ankoraŭ kiel Jussi Jukola en mia propra pantalono, kaj per helpo de Dio, mi esperas stari ankaŭ en estonteco. Via sorĉartifiko, vi mizerulino, ne efikos pli, ol kiam*vi antaŭlastan jaron antaŭdiris por ni finon de la mondo’ kaj kaŭzis,- ke^multaj virinoj senutile' petis pardonon de la edzoj por sia ĝistiama malica konduto. 03198
Bottom
03200
Top
KAISA: Kuule, mida ma nüüd ennustan. KAISA. JAŭdu, kion mi nun antaŭdiros. 03199
Bottom
03201
Top
EERO: Ennustad ja soovid meile sooja sauna ja sind ennast meile kuklasse kuppu laskma. EERO. Vi antaŭdiros kaj esperas por ni varman ŝvitbanon kaj vin mem por kupi niajn nukojn. 03200
Bottom
03202
Top
JUHANI: Kuid see oleks hull ennustus ja soov. Möt'en küll koju jõudes sauna kütta ning õige mõnusalt vihelda, kuid oma Aadama praki-kuube kuklas ei taha ma kaugeltki rikkuda. JUHANI. Sed tio estas malsaĝa antaŭdiro kaj espcro. Certe mi intencas hejti la ŝvitbanejon kaj baniĝi vere ĉarmc, sed la frakon de Adamo sur mia nuko mi tute ne volas difekti. 03201
Bottom
03203
Top
KAISA: Kuule, kuule! Tuhaks saab su saun ja tuhaks su tuba, ning armetu! kombel lähed sa metsadesse hulkuma, laugaste peale, soodesse, otsides sooja külmavale kehale. Ah! veriselt pead sa veel heitlema nii inimeste kui metsakiskjate vastu ja sellest lõõtsutades nagu surev jänes oma neetud pea põõsasse laskma. Seda kuulge ja pidage meeles! KAISA. Aŭdu, aŭdu! En fajron ŝanĝiĝos via ŝvitbanejo kaj en fajron ankaŭ via domo, kaj en mizcra stato vi mem ekiros por vagi tra arbaroj, marĉegoj Raj ŝlimejoj, serĉante ŝirmon al vla frostiĝanta korpo. Ho, sange vi devos ankoraŭ batali kun homoj kaj arbaraj bestoj, kaj poste spiregante kvazaŭ mortonta Ieporo klini vian malbenitan kapon en arbetajon. Ci tion vi aŭdu kaj memoru. 03202
Bottom
03204
Top
JUHANI: Mine põrgusse... JUHANI. Iru en inferon ... 03203
Bottom
03205
Top
TUOMAS: Vaiki juba, vaiki! TUOMAS. Silentu jam, silentu! 03204
Bottom
03206
Top
SIMEONI: Sina jumalavallatu, meeletu! SIMEONl. Vi malpiulino, sovaĝulino! 03205
Bottom
03207
Top
JUHANI: Mine tulipunasesse põrgusse! Mine köstri manu ja nõiu köstri kurku igavene seatõbi. JUHANI. Iru en fajroruĝan inferon! Iru al la kantoro kaj sorĉu en la gorĝon de la kantoro ctcrnan porkŝvelaĵon. 03206
Bottom
03208
Top
EERO: Et ta laulaks nagu vana kihvadega kult Mikko küünte vahel. EERO. Ke li kantu kvazaŭ maljuna, ŝirdenta virporko en la ungoj de Mikko. 03207
Bottom
03209
Top
JUHANI: Nii! ja praostile, tollele väljast võõbatud variserile ning rikka’e rasva- ja vorstipraostile... Mis me temale määraksime? Ütle, EERO: JUHANI. Jes! kaj por la prcposto, por tiu hipokrita, fals-virta kaj riĉa graso- ja kolbaspreposto ... Kion ni decidu por li? Diru Eero. 03208
Bottom
03210
Top
EERO: Sündigu temale toetusel, nagu sündis tollimehele Ou’u väravas: tulgu ta kotti mehine kassipiirak. EERO. Al li okazu ĉe rostaĵkolekta legekzameno kicl okazis iam al impostisto ĉe pordego de Oulu: venu en lian sakon granda katpasteĉo. 03209
Bottom
03211
Top
JUHANI: Nii! Otse Paltamo kalapiirak, kus, kas tead, karvane kass on lobiks sees. JUHANI. Jes! Fiŝpasteĉo de Paltamo, ĉu vi komprenas, en kics intcrno estas kato, kato kun sia felo kicl cnmetaĵo. 03210
Bottom
03212
Top
EERO: Ja sel'est tehku ta järgmiseks pühapäevaks nii vägev ning vihane manitsusjutlus, et rebeneb ta rasvane vats, rebeneb robinal ühekorraga. EERO. Kaj pro tio li verku postvenontan dimanĉon pun-predikon tiel koleran kaj fanatikan, kc disfendiĝos lia grasa ventro, ŝiriĝos nur unu fojon eksplodante. 03211
Bottom
03213
Top
JUHANI: Nii! Ja siis pärigu teda pagan, kahmaku tal kuklast kinni ja virutagu teda nõnda, nagu kuradil on kombeks pappi virutada. JUHANI. Jes! kaj poste koboldaĉo Iin prenu sur sian nukon kaj svingu lin, kiel kutimas la diablo svingi pastron. 03212
Bottom
03214
Top
EERO: Ja las ta viib rikka mehe seltsiliseks selle vägeva ning rikka praosti. EERO. Ĉii forportu la potencan kaj riĉan preposton por esti kamarado de la riĉa homo. 03213
Bottom
03215
Top
JUHANI: Need on tervised, mida palume nii köstrile kui ka praostile kenasti edasi anda. Ja kui kõik selle teed, siis võid mind kas või hundiks nõiduda, nagu ähvardasid. JUHANI. Jen estas salutoj, kiujn ni petas vin transdoni bele kaj al la kantoro kaj al la preposto. Kaj se vi ĉion tion faros, vi sorĉu min mem eĉ lupo, kiel vi minacis. 03214
Bottom
03216
Top
EERO: Nii ahneks hundiks, et see ühekorraga neelab nahka kogu Rajamäe rügemendi. EERO. Lupo tiel manĝegema, kc ĝi per unu fojo englutos en sian faŭkon la tutan regimenton de Rajamaki. 03215
Bottom
03217
Top
JUHANI: Nii! ja veel kupusarvekoti pealekauba. JUHANI. Jes! kaj ankaŭ Ia kornsakon kiel aldonaĵon. 03216
Bottom
03218
Top
EERO: Ning vee! pigikoti maguskoogiks. EERO. Ankaŭ la peĉsaketon kiel torton. 03217
Bottom
03219
Top
JUHANI: Just nii, sina naaskel! JUHANI. Custe tiel, vi martclulo. 03218
Bottom
03220
Top
KAISA: Üsna hüva! Praost ja köster peavad teie tervised kätte saama, ning see supp seisab kord veel teie kausis, te neetud! Anna neile kiviga jumalagajätuks, Mikko, anna nii, et pcakoor lõhkeb. KAISA. Cio bone! la preposto kaj la kantoro ricevos de vi viajn salutojn, kaj tiu supo estos iun fojon en via taso, vi malbenitoj! Donu al ili forregalon el ŝtono, Mikko, donu ke la kranio malfermiĝos! 03219
Bottom
03221
Top
MIKKO: Siin on just paras kaarnakivi, otsekui tellitud. — Seal on, teie Pelttari sikud! — Marss, Kaisa! Nüüd läheme. MIKKO. Jen estas taŭga ŝtono, ĝuste kvazaŭ ordonite. Jen, vi, virkaproj de Pelttari! Marŝu, Kaisa! Nun ni ekiru. 03220
Bottom
03222
Top
JUHANI: Seda hullu! Virutas kiviga, ja nii lähedalt läks. ct oleks peaaegu mu otsmikule käinud. JUHANI. Tiu sovaĝulo! Li jetis ŝtonon kaj ĝi preskaŭ frapis mian frunton. 03221
Bottom
03223
Top
EERO: Saadame palli tagasi. EERO. Ni resendu la pilkon. 03222
Bottom
03224
Top
JUHANI: Linguta taadile tagasi, nii et müts mürtsub. JUHANI. Rejetu ĝin al la maljunulo, ke lia ĉapelo ekflugos. 03223
Bottom
03225
Top
TUOMAS: Ära viska, poiss, kui tahad oma täikongi hoida. TUOMAS. Ne jetu, knabo, se vi volas ŝpari vian kaphaŭton. 03224
Bottom
03226
Top
AAPO: Näed sa, lurjus, seal on ju lapsed. AAPO. Vi ja vidas, vi fripono, ke tie estas infanoj. 03225
Bottom
03227
Top
JUHANI: Pea oma kivi kinni; nad liduvad juba, nii et nõmm müdiseb. JUHANI. Detenu vian ŝtonon, ili jam forrapidas, tiel ke la erikejo bruas. 03226
Bottom
03228
Top
SIMEONI: Oi teid jõledaid, teid kalmukaid ja koerakoon-lasi! Ega pääse teist enam rahulik teekäijagi viisakalt mööda. Oi teid röövleid! SIMEONI. Ho ve, vi maliculoj, vi kalmukoj kaj hund-kapuloj! Eĉ paca vojaĝanto ne povas honeste preterpasi nin sur la vojo. Ho vi rabistoj! 03227
Bottom
03229
Top
JUHANI: Jah et mina või, kes neil juuksekarvagi ei painutaks? Kuid vaata, kui mees on õige vimmas ja vägevad tõmbed läbi ta tugeva keha käivad, siis — noh, sa tead isegi. Kaks ööd ja päeva on poiss tornis istunud. Kuid ma saatsin ka oma viha vaigistuseks köstrile õige toredad tervised. JUHANI. ĉu mi, kiu ne kurbigus eĉ haron de ili? Sed vidu, kiam viro estas en vera kolero kaj teruraj ektremegoj iras tra lia bona korpo, tiam — jes vi tion scias. Du noktojn kaj tagojn sidis ĉi tiu knabo en arestejo. Sed mi sendis al la kantoro tute imponajn salutojn por kvietigi mian galon. 03228
Bottom
03230
Top
AAPO: Ja veel pöörasemad praostile. Neid terviseid peame vahest vee! kibedasti kahetsema. AAPO. Kaj ankoraŭ pli malsaĝajn al ia preposto. Tiujn salutojn ni verŝajne iam ankoraŭ amare pentos. 03229
Bottom
03231
Top
JUHANI: «Mis mina hooliksin, peiari-poju?» Elu, noore mehe elu on just nagu see kõmav, kohisev nõmm. Ja seal kirdes kummub karm Impivaara mägi ja seal loodes välgub jälle kirikuküla järv ning paistab veel muidki järvi, seal taevarannal nagu igaveses ääretuses. Kolme Kõlisti järve seletavad seal mu silmad. JUHANI. »KiaI mi zorgus, junpetolulo?» La vivo, la vivo de juna viro estas ĝuste kiel ĉi tiu resonanta, susuranta erikejo. Kaj tie en la nordoriento vidiĝas la malafabla monto de Impi-vaara kaj tie en la nordokcidento ondas la lago de la preĝej-vilaĝo kaj eĉ aliaj lagoj estas tie malklare videblaj, tie ĉe la ĉielrando kvazaŭ en eterna malproksimo. La tri lagojn de Kolistin mia okulo tie vidas. 03230
Bottom
03232
Top
«Ei nüüd aita, ei nüüd aita
Mulle muu kui uputus;
Minu armsam on nii paha,
Sihiseb kui mürgiuss.»
»Jam nenio min nun helpas,
lagon salti devas;
karulino tre koleras kaj
serpente siblas.»
03231
Bottom
03238
Top
Seal järve pinnal istub tihtipeale meie köstritaat, õngevabe pihus. Ah! kükitaks ta nüüdki seal ja oleksin mina vali tuulehoog, tormine tuulispea kagust, siis teaksin, kuhupoole mühinal kihutaksin, ning peagi loksuks köstri küna kummuli. Sur tiu lago tie nia kantor-maljunulo ofte sidas kun fiŝkapta vergo en la mano. Ho! se li sidus nun tie kaj mi estus malmilda ventpuŝego, kolera uragano el sudoriento, mi scius, al kiu loko mi min jetus kun bruego, kaj baldaŭ renversiĝus la boato de la kantoro. 03237
Bottom
03239
Top
SIMEONI: Mihuke patune soov! SIMEONI. Kia peka deziro! 03238
Bottom
03240
Top
JUHANI: Seda mina teeksin, küna mina kummuli käänak-sin, nii et järve vesi kördina keeks. JUHANI. Tiel mi farus, la boaton mi renversus tiel ke akvo bolus kiel laktosupo en la lago. 03239
Bottom
03241
Top
TIMO: Hundiroog on too mees. TIMO. Iĝu rostaĵo por lupo, la tuta viro. 03240
Bottom
03242
Top
JUHANI: Hundiauku ma ta virutaksin ja ise patseeriksin rõõmuga äärel. JUHANI. En lupan enfalujon mi lin puŝus kaj mem mi promenadus ĝojante sur la rando. 03241
Bottom
03243
Top
AAPO: Kord narris rebane, karu vaenlane, õnnetu mesikäpa auku. Kangesti ta siis naeris ja kõndis seal üleval ümber mustava koopa pilke jutte pajatades. Siis istus ta ilvese selga; ilves viis ta üles kõrge kuuse otsa, mis seal lähedal seisis. Rebane hakkas rõõmsalt laulma ja igast ilmakaarest tuuli kutsuma; käskis neil ta laulu saateks kuusekannelt mängida. Tulid varsti tuuled idast, läänest ja lõunast ning valjusti kajas ja kohas kuusk. Tuli ka vägev põhjatuul, tormas läbi sammalhabemes sünge laane, mühinal ning raginal. Kohises siis kuusk, vabises ja kummardas sügavalt, murdus viimaks ning langes koopa poole ja virutas kukkudes rebase oma ladvast alla karu sülle sügavasse koopasse. AAPO. Vulpo, maliculo, foje tromplogis urson en enfalujon, urson kompatindan. Multe la vulpo tiam ridis kaj promenadis supre ĉirkaŭ la granda kavaĵo, parolante mokeme. Poste ĝi sidiĝis sur la dorson de linko, ia linko ĝin portis supren sur altan piceon, kiu staris tie proksime. La vulpo komencis en sia ĝojo kanti kaj inviti ventojn el ĉiuj kvar direktoj; li ordonis ilin ludi la picean liuton iaŭ lia kanto. Baldaŭ venis la oriento, okcidento kaj la sudo kaj forte siblegis la piceo. Venis ankaŭ la forta nordo, kuregis tra la barba, malluma arbarego, zume-gante kaj bruegante. Tiam la piceo krakis, tremis kaj kliniĝis profunden, rompiĝis fine kaj renversiĝis en la direkto al la kavaĵo, ĵetante ĉe sia renversiĝo el la pinto ia vulpon mal-supren al la genuoj de Ia urso en la profunda kavaĵo. 03242
Bottom
03244
Top
TIMO: No pagan võtku! Aga edasi? TIMO. Diablo prenu! Sed poste? 03243
Bottom
03245
Top
JUHANI: Küllap sa seda isegi mõistad, mis nüüd sündis. Kahmas nüüd karu rebase kasukast kõvasti kinni ja raputas nii, et hambad plaksusid, nagu tegi armas köster minuga. — Kuid ma mõistan Aapo tagamõtteid. Ta tahtis mulle meelde tuletada, et kes teisele auku kaevab, see ise sisse langeb. Olgu kas või nii, kuid hundiauku sooviksin ma köstrit ometi. JUHANI. Certe vi tion divenas, kio nun okazis. Pro Maria, la urso kaptis malmilde la vulpon kaj skuis tiel ke la dentoj klakis, kiel faris ia bona kantoro al mi. — Sed mi komprenas, kion Aapo celas. Li volis memorigi al mi ke, kiu fosas sub ali-ulo, falos mem en la foson. Estu eĉ tiel, sed mi dezirus,ke la kan-toro fariĝu kaptaĵo de lupa enfalujo. 03244
Bottom
03246
Top
TIMO: Näha, kuis köster auku komberdab, selle vastu ei paneks minugi süda. Kuid ega ma toda taadiraiska siiski kaua läpases kongis piinaks. Kaks tundi, ainult kaks tundi. Kuid jäägu see jutt. Elagu köster rahus, kukkumata isegi mu sapise südame koopasse. Ainult ühte mina imestan. Kuidas võite uskuda sääraseid Iobajutte nagu see rebasest ja karust? Oi vennakesed! Ei või ju rebane tühjagi lobiseda, saati siis veel maailma tuuli enese juurde kutsuda. Te usute seda, kuid mina pean asja puhta võltsiks. TIMO. Vidi la kantoron fali en kavaĵon, tion ankaŭ mia koro ne kontraŭstarus. Sed mi tamen ne Ionge turmentus la mal-junan mizeruion en la malluma ĉelo. Du horojn, du horojn nur. Kaj estu jam sufiĉe. Vivu la kantoro en paco, sen falo eĉ en la kavaĵon de mia kolera koro. Sed unu afero min mirigas. Kiel vi povas kredi tiajn sensencaĵojn kiel ĉi tion pri vulpo kaj urso. Ho fratetoj! vulpo ne povas babili eĉ malgravaĵojn, an-koraŭ malpli inviti al si la ventojn de la mondo. Vi kredas ĉi tion, sed laŭ mia opinio la afero estas pura mensogo. 03245
Bottom
03247
Top
JUHANI: Seda juba teatakse, et Timo pea pole just teravamate hulgast siin maailmas. JUHANI. Oni scias, kc la kapo de Timo ne estas unu el la plej akraj en ĉi tiu mondo. 03246
Bottom
03248
Top
TIMO: Olgugi et ei. Kuid selle peaga rändan ma läbi selle maailma niisama ausalt kui sina või mõni muu, mees või naine. TIMO. Eble. Sed kun ĉi tiu kapo mi migras tra ĉi tiu mondo egale honeste kiel vi aŭ iu alia, viro aŭ virino. 03247
Bottom
03249
Top
AAPO: Timo ei saa mõistukõnest aru. AAPO. Timo ne komprcnas Ia alegorion. 03248
Bottom
03250
Top
JUHANI: Ei mõista see vaene poiss nüüd põrmugi. Kuid vaata, kui ma nüüd sulle asja seletan. Lugu rebasest ja karust on arvatavasti pärit nendelt aegadelt, kus kõik loomad ning isegi puud vee! kõnelda võisid, nagu jutustatakse «Vanas testamendis»; ja seda olen kuulnud meie kadunud pimedalt onult. JUHANI. Tute neniom tiu mizera knabo nun komprenas. Sed vidu, se mi klarigos al vi la aferon. La rakonto pri vulpo kaj urso estas verŝajnc el tiuj tempoj, kiam ĉiuj bestoj kaj eĉ la arboj scipovis paroli, kicl estas rakontate en la malnova testamento; kaj tion mi aŭdis de nia mortinta blinda onklo. 03249
Bottom
03251
Top
AAPO: Nüüd ei mõista sinagi muinasjuttu ega selle otstarvet. AAPO. Eĉ vi nun ne komprenas la fablon kaj ĝian sencon. 03250
Bottom
03252
Top
TIMO: Kuid ometi «pada sõimab katelt, ühed mustad mõlemad». TIMO. Sed »poto riproĉas kaldronon kaj mem havas nigran mentonon». 03251
Bottom
03253
Top
JUHANI: Ah sa tahad veel targutada, poiss? Kuid usu mind, ma tänan jumalat, et ma nii rumal pole kui sina, vaene TIMO: JUHANI. Cu vi volas sofisti, viro? Sed kredu al mi, mi dankas Dion pro tio, ke mi ne estas tiel malsaĝa kiel vi, Timo mizerulo. 03252
Bottom
03254
Top
TIMO: No kui sa ei olegi, ma ei näe selles ka mingit hädaohtu. TIMO. Nu, estu tiel; mi ne vidas ian danĝeron en tio. 03253
Bottom
03255
Top
EERO: Tee sina, Timo, nii kui tölner ennemuiste: löö ainult vastu rinda, ja küllap siis näeme, kumb teist siit parema inehena koju marsib. EERO. Faru vi, Timo, kiel impostisto iam: nur frapu sur via brusto kaj ni vidos, kiu el vi malsuprenirinte hejmen estos pravigita pli ol la alia. 03254
Bottom
03256
Top
JUHANI: Võeh, või torkas juba väikest Eerotki, sina tölner ise? JUHANI. Aj! ĉu jam eĉ la etulo Eero estis trafita, vi impost-isto mem? 03255
Bottom
03257
Top
EERO: Torkas õige magusasti tölnerite ülemat, toda väikest Sakkeust. EERO. Trc dolĉc estis trafata la ĉefimpostisto mem, la mal-granda Zakĥeo. 03256
Bottom
03258
Top
JUHANI: Mina ei hooli sinu Sakkeustest ega magedustest, vaid heidan ise magusasti magama. Selja tahan teie poole pöörata ja lamada nagu sipelgapesa hange all. — Kuid jumal hoidku meid! Me oleme ju kohutavas kohas peatunud. JUHANI. Min ne interesas viaj Zakĥeoj kaj dolĉejoj, sed mi kuŝiĝos por dolĉe dormi. Dorse kontraŭ vi mi volas min turni kaj kuŝi kicl formikejo sub neĝo. Sed — Dio nin helpu! ni haltis en terura loko. 03257
Bottom
03259
Top
AAPO: Miks nii? AAPO. Kial? 03258
Bottom
03260
Top
JUHANI: Seal on ju see iseäralik, kohutav kivi, mis kirikukellade paukudele ikka kurbliku kajaga vastab. Ja vaadake siis noid silmi, mis meid sealt järelejätmata vahivad. Mul on kole. Lähme jumala pärast siit minema. JUHANI. Tie ja estas la stranga, teruraspekta ŝtono, kiu ĉiam donas funebran respondon al la muĝado de la preĝejaj sonorilegoj. Kaj vidu la okulojn, kiuj fikse nin rigardas de tie senĉese. Mi teruriĝas. Ni foriru en la nomo de la Sinjoro! 03259
Bottom
03261
Top
Tnomas. Istume rahulikult. TUOMAS. Ni sidu trankvilaj. 03260
Bottom
03262
Top
JUHANI: Kuid metshaldjas on siin vihane ning tige. JUHANI. Sed la arbara spirito estas ĉi tie severa kaj ko-lerema. 03261
Bottom
03263
Top
AAPO: Ainult nende vastu, kes vannuvad või muud jumalavallatust teevad. Sellepärast hoia ennast ise selle eest. Koid lugu noist märkidest seal kivi küljes on sündmus kaugeilt aegadelt. AAPO. Nur al tiuj, kiuj blastemas aŭ faras alian malpiaĵon. Tial gardu vin kontraŭ tio. Sed la rakonto pri la figuroj tic en la flanko de Ia ŝtono estas historio ci malproksimaj tcmpoj. 03262
Bottom
03264
Top
LAURI: Tahad sa meile seda jutustada? LAURI. Cu vi volas rakonti ĝin al ni? 03263
Bottom
03265
Top
AAPO: Kuid vaadake enne terasemalt toda kivi. Sea! näete otsekui nelja kuldset, sätendavat punkti. Need on kahe armastaja hellad silmad, kauni neitsi ja uhke noormehe silmad; ning nende kujud, näete, on niisama kivi sisse joonistatud. Vaadelge neid, silmad pisut praokil. Seal nad istuvad, ühinenud kõige hellemas kaisutuses. Kuid alamal, noorte jalgade ees, lamab küürus üks vanamees, mõõgaga läbi torgatud. AAPO. Sed rigardu unue pli atcntc la ŝtonon. Tic vi vidas kvazaŭ kvar orajn, brilantajn punktojn. Ili cstas la okuloj de geamantoj, de bela junulino kaj brava junulo; kaj ankaŭ iliajn bildojn vi vidas desegnitaj sur la ŝtono. Rigardu iiin pcr duonfermitaj okuloj. Tic ili sidas kunigitaj en ama ĉirkaŭ-preno. sed pli malsuprc, ĉe la piedoj de la gejunuloj kuŝas kurbiĝinta kaj per glavo trapikita maljuna viro. 03264
Bottom
03266
Top
TIMO: Just nagu sa ütled. TIMO. Custe kiel vi diras. 03265
Bottom
03267
Top
LAURI: Midagi säärast arvan minagi seal nägevat. Kuid jutusta see lugu. LAURI. lon tian ankaŭ mi kredas vidi. Sed rakontu la afcron. 03266
Bottom
03268
Top
Ja järgmise muinasjutu vestis neile Aapo: Aapo prezentis al ili la sekvantan rakonton. 03267
Bottom
03269
Top
Seisis ennemuiste siin lähedal uhke loss ja selle lossi peremees oli rikas ning vägev härra. Tal oli võõrastiitar, ematu, kuid armas ja kaunis kui hommikukoit. Neitsit armastas üks noormees, kuid nii noormeest kui tüdrukut vihkas kole lossi-isand, kelle südames ei leidunud iial ruumi armastusele. Aga tütar armastas ka suurtsugu noormeest ja nad kohtasid tihti teineteist siin kumiseval nõmmel ja just selle kivi kõrval oli nende kokkusaamise koht. Kuid siis sai isa nende salajasest ühendusest teada ja karjus kord neitsi kõrva hirmsa vande. «Mu tütar,» ütles ta, «vaata, et ma ei taba teid teineteise kaisus metsade öös. Tea, et mu mõõk laulatab teid sealsamas paigas ühte verises surmas. Seda ma tõotan ja vannun.» Nii ta ütles, ja neitsi kohkus vannet kuuldes. Kuid ei ta unustanud ometi oma südamesõpra, vaid veel kangemaks kasvas teina armastus. Staris ĉi tie proksime iam impona kastelo, kaj la sinjoro de tiu kastclo estis riĉa kaj potenca viro. Li havis duonfilinon, senpatrinan, sed ĉarman kaj belan kicl matcno. La junulinon amis junulo, sed la junulon kaj la junulinon malamis la terura mastro de la kastelo, en kics koro ne estis loko por amo. Sed ankaŭ la filino amis la noblan junulon; kaj iii oftc rcn-kontiĝis sur ĉi tiu resonanta erikejo, kaj ĝuste ĉe tiu ŝtono estis ilia renkontejo. Sed la patro sciiĝis pri la sekreta ligo de la gejunuloj kaj li diris fojc en la orelon de la junulino teruran ĵuron. »Mia filino», li diris, «gardu vin, ke mi ne trovu vin en ĉirkaŭpreno en nokto de arbaro. Sciu, kc mia glavo tuj vin edzinigos al sanga morto. Tion mi promesas kaj sanktc ĵuras.» Tiel li diris, kaj la junulino teruriĝis aŭdintc la ĵuron. Tamcn ŝi ne forgesis la amikon de sia koro, kaj pii arda fariĝis ŝia amo. 03268
Bottom
03270
Top
Oli vaikne suveöö; lõi aimus neitsi põue, et noormees nõmme] kõndis ja armsamat ootas. Viimaks, kui ta arvas, et lossis kõik juba sügavat und magavad, mähkis ta laia peene loori endale ümber ja läks oma armuteele, hiilis välja vaikselt kui vari, kadus peagi metsade põue, ning hõljus kord veel kasteses hiies sinine linik. Kuid kõik siiski ei maganud lossis, vaid Iossihärra ise seisis akna ees ja luuras neitsit, kes öise varjuna kadus. Siis sidus ta mõõga vööle, kahmas piigi kätte ja tõttas välja, kadus neitsi järel metsa. Verejanuline kiskja jälgis siis mahedasilmalist talle. Estis kvieta somernokto; venis en la bruston de la junulino antaŭscnto, ke Ia junulo iras sur la crikejo, atendante sian karul-inon. Finc, kiam ŝi krcdis, kc ĉiuj en la kastelo jam kuŝas en profunda dormo, ŝi ekiris, volvinte sin per vasta, maldika ŝalo, al sia amrcnkonto, kaŝiris kvazaŭ ombro eksteren, malaperis baldaŭ en la sino de la arbaro, kaj la blua ŝalo ekflirtis foje en la rosa densejo. Sed ne ĉiuj en la kastelo dormis, ĉar ĉe la fenestro de la kastelo staris la sinjoro mem, observante la junulinon, kiu foriris simiic ai nokta fantomo. Tiam li zonis al sia flanko la glavon, kaptis lancon per la mano kaj rapidis eksteren, mal-aperis en arbaro post la junulino. Sangon soifanta rabobesto tiam persekutis mildokulan ŝafidinon. 03269
Bottom
03270
Top
Aga üles nőmmc'e tõttas lõõtsutav tüdruk ja kohtas oma kallimat sea] halli kivi kõrval. Seal nad seisid teineteist armsalt kaisutades, sosistades armukeelt õndsuse hetkel. Ei seisnud nad enam siin maapinnal, nende hinged kõndisid taeva lilleniitudel. — Kulus nõnda mõni silmapilk, siis tormas äkki nende juurde lossi hirmus isand, torkas terava piigi neitsi vasakusse külge, nii et piigi ots noormehe paremast küljest välja tungis, ning ühendas nõnda nad surmas. Nad vajusid vastu kivi ja ühise ojana voolas nõmmel nende veri, värvides punaseks kanarbikulillede põski. Terassidemega ühendatult istusid nad seal kivisel toolil hääletuina, kuid veelgi armsalt teineteist kallistades. Ja kaunilt nagu neli kuldset tähte sätendasid nende silmad lossi vägeva isanda poole, kes imestades vaatles imelikku, vaikset pilti surmasuus. Tõusis äkki äikeseilm, lõi välku, müristas taevas, kuid välkude sinakas valguses särasid noorte silmad õndsalikult, nagu sätendavad neli küünalt taeva saalis, pühas laotuses. Seda vaatles mõrtsukas, kui kõrguse viha tema üle ning ümber mässas. Vägevalt vestsid ta hingele noorte kaunilt kustuvad silmad, nende kosena voolav veri, kõneles mürisev taevas. Tema süda nõtkus, nõtkus esimest korda, kui ta, hinges külm ja must kahetsus, vaatles surijate imelikke silmi, mis järelejätmata talle vastu naeratasid. Ta süda kohkus ja vabises, kui välgud sähvisid ning laotus kärkis, ja igalt poolt tungisid ta kallale hirmuvaimud. Ääretu vihahoog valdas ta hinge. Sed supren sur la erikejon rapidis la spireganta knabino kaj rcnkontis sian amikon tie, ĉe la griza ŝtono. Tic ili staris ame ĉirkaŭprenante unu la alian, flustrante vortojn de amo en feliĉa momento. Ili ne plu staris sur la tera grundo ĉi tie, sed iliaj animoj migris sur florherbejoj de la ĉielo. — Pasis tiel kelkaj momentoj, kaj subite apcris la terura sinjoro de la kastelo, puŝis la akran lancon en la maldekstran flankon de la junulino tiel ke ĝia pinto eliĝis el la dekstra flanko de la junulo, kaj tiamanicre li kunligis ilin en morto. Ili falis kontraŭ la ŝtonon, kaj en unu rivereto fluis ilia sango sur la erikejo, ruĝigante la vangojn de la erikfloroj. Tie, kunligitaj per ŝtala ligilo ili sidis sur ŝtona sidejo, senvortaj, sed ĉiam amc ĉirkaŭprenante unu la alian. Kaj beiege, kvazaŭ kvar oraj steloj, brilis iliaj okuloj kontraŭ la potenca mastro de la kastelo, kiu konstcrnitc rigar-dis la mirindan, trankvilan scenon en la faŭko de ia morto. Subite estiĝis fulmotondra vetero, la ĉielo flagris kaj tondris, sed en la blua flamo de la ekbriloj la okuloj de la gejunuloj lumis feliĉcge, kicl kvar kandcloj en salono ĉiela, en sankta aero lumas. Ĉi tion rigardis la mortiginto, kiam la kolero de la supera alto furiozis sur kaj ĉirkaŭ li. Forte alparolis lian animon la belege estingiĝantaj okuloj de la gejunuloj, ilia to-rente fluanta sango, forte parolis la tondranta ĉielo. Li sentis emocion, unuafojan emocion, kiam li kun pento malvarma kaj nigra en la koro rigardis la mirindajn okuiojn de la mortantoj, okulojn kiuj ĉiam, senĉese kun ridcto direktiĝis al li. Lia koro teruriĝis kaj tremis, kiam la fulmoj eklumis kaj la universo bruegis, kaj de ĉiuj flankoj ĵetiĝis sur lin spiritoj de teruro. Senlima ekscito okupis lian animon. 03270
Bottom
03271
Top
Veel kord heitis ta pilgu noorte poole: sealt vaatasid talle naeratades vastu ikka samad säravad silmad, kuigi juba kustudes. Siis viskas ta oma käsivarred risti ja hakkas nagu jäätunud pilguga ida poole vahtima, ning nii seisis ta kaua tummalt sünges öös. Kuid viimaks kergitas ta äkki rinna kõrgele ja hüüdis pika hüüu, pika ning kohutavalt valju, mis ringles mürisedes ümber taevaranna. Seisis siis jälle hääletult mõne aja, kuulas teraselt ja kaua, kuni ta hääle viimane kaja oli vaikinud kauge mäekingu põue. Ja kui see oli sündinud, hüüdis ta jällegi kohutavalt, ikka veel ida poole vahtides, ning kaua käis taevarannal ringi kaja, mille jooksu ühelt mäelt teisele ta teravalt jälgis. Aga lõpuks suri kauge, vabisev hääl, välk vaibus ning kustunud olid noorte sätendavad silmad; ainu't raske vihm ohkas metsas. Siis, otsekui unest ärgates, tõmbas lossi-härra mõõga tupest, torkas läbi oma rinna ja langes noorte jalgade ette. Ja lõi taevas veel kord välku, lõi välku ning müristas: kuid peagi valitses jälle kõikjal vaikus. Li rigardis ankoraŭ unu fojon la gejunulojn; sed tie ĉiam la samaj brilantaj okuloj, kvankam jam estingiĝantaj, rigardis ridetc al li. Tiam li mctis kruce siajn brakojn kaj komencis kvazaŭ per giaciiĝinta okulo fikse rigardi al la oriento, kaj tiel li staris longe muta en la malluma nokto. Sed fine li subite levis sian bruston alten kaj eligis longan krion, longan kaj timige fortan, kiu tondrante ruliĝis ĉirkaŭe en la regiono. Ree li staris muta momenton, dum kiu li aŭskultis zorge kaj longe, ĝis la eĥo de lia krio mallaŭtiĝis en la sino de la plej malprok-sima altaĵo. Kaj kiam ĉi tio estis okazinta, li ree, ankoraŭ fikse rigardante al Ia oriento, kriis terure, kaj Ionge ruliĝis la eĥo, kies kuradon de monto al monto li aŭskultis kun atento. Sed fine mortis la malproksima, tremanta voĉo, la fulmado ripozis kaj estingiĝintaj estis la brilantaj okuloj de la ge-junuloj; nur peza pluvo ĝemis en la arbaro. Tiam, kvazaŭ subite vekiĝinta el dormo, la sinjoro de la kastelo ektiris sian glavon el la ingo, trapikis sian bruston kaj falis al la piedoj de la gejunuloj. Kaj la ĉielo fulmis ankoraŭ, fulmis kaj tondris; sed baldaŭ regis ĉie silento. 03271
Bottom
03272
Top
Tuli hommik, ja nõmmelt halli kivi kõrvalt leiti surnud; nad kanti ära ja pandi üksteise kõrvale hauda. Kuid kivi peal nähti selle järel nende kujusid; ja paistis sea] kaks teineteist kallistavat noort ning nende all põlvili karm habemik mees. Ja neli imelikku kühmu nagu neli kuldset tähte sätendavad kivi küljes nii ööl kui päeval, meenutades armastajate kaunilt kustuvaid silmi. Ja pikri nool, nagu vestab muinasjutt, joonistas välgatades kivisse need kujud. Ning nõnda kui ses kujutuses, nii istuvad noormees ja neitsi õnnelikena kõrgel aujärjel; ja nagu vingerdab vanamees siin maas, nõnda endine lossihärra tulikuumal piinavoodil. Ja kui torni kellad löövad, teritab ta ikka kuulmist, püüdes kaja kivist; kuid ikka on kelin kurblik. Kord peab kivist siiski kostma imepehme ja rõõmus Hääl, ja siis on mehe lepituse ning lunastuse silmapilk tulnud, kuid lähedal on siis ka kõige maailma viimne tund. Ja sellepärast kuulab rahvas ikka erilise rahutusega kaja kivist, kui kellad helisevad. Ta sooviks, et mehe lepituspäev köidaks, kuid mõtleb hirmuga viimsele kohtupäevale. Mateno venis, kaj oni trovis la mortintojn sur la erikejo ĉe la griza ŝtono; oni forportis ilin kaj pretigis por ili lokon unu apud la alia en tombo. Sed en la ŝtono oni vidis poste iliajn bild-ojn; kaj videblaj tie estis du gejunuloj ĉirkaŭprenantaj unu Ia alian, kaj sub ili surgenue severa, barba viro. Kaj kvar mir-indaj butonoj, kvazaŭ kvar oraj steloj, en la flanko de la ŝtono brilas kaj nokte kaj tage, rememorigante pri la belege estingiĝintaj okuloj de la geamantoj. Kaj sago de fulmo, kiel rakonto diras, desegnis ĉesiaekbrilo, sur la ŝtono ĉi tiujn bildojn. Kaj kiel en ĉi tiu bildo, sidas la junulo kaj la junulino feliĉaj sur seĝoj en la supera alto; kaj kiel la viro tie rampas, la antaŭa sinjoro de la kastelo kuŝas en varmega aero sur la punlito. Kaj kiam sonas la sonorilegoj de la turo, li akrigas sian aŭdon, aŭskultante eĥon el la ŝtono. Iam tamen el Ia ŝtono aŭdiĝos mirinde milda kaj ĝoja voĉo, kaj tiam estos ven-inta al la viro momento de repaciĝo kaj savo, sed proksima estos tiam la momento de la tuta mondo. Kaj tial la popolo ĉiam aŭskultas kun granda maltrankvilo eĥon el la ŝtono, kiam Ia sonorilegoj sonas. Ili volus, ke la repaciĝa tago por la viro aperu, sed ili memoras kun teruro la juĝomomenton de la mondo. 03272
Bottom
03273
Top
See oli muinasjutt, mille vestis Aapo vennastele Sõnnimäe nõmmel. Tio estis la historio, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj sur la erikejo Sonnimaki. 03273
Bottom
03274
Top
TIMO: Saab aga vanamees higistada. Päris vümsepäevani välja! Ohhoo! TIMO. Sed vere la maljunulo devas ŝviti. ĉis la tago de juĝado! Hoho! 03274
Bottom
03275
Top
SIMEONI: Sina tobu, vaata, et just selsamal silmapilgul viimsepäeva pasun huugama ei pista. SIMEONI. Vi malsaĝulo, gardu vin, ke ne ĝuste en ĉi tiu momento muĝos la trumpeto de la juĝo. 03275
Bottom
03276
Top
EERO: Pole vähimatki põhjust karta maailma lõppu, seni kui maa peal veel paganaid leidub. Noh, jumal paraku! Siin on ju seitse metspaganat otse ristirahva keskel. Kuid ei ole halba ilma heata. Nõnda oleme meie ju maailma sambad. EERO. La pereon de la mondo oni ne bezonas timi tiel longe kiel ekzistas paganoj sur Ia tero. Nu, pro Dio! ĉi tie ja estas sep sovaĝaj paganoj tute meze de la kristanaro. Sed en ĉiu malbono estas iom da bono. Ni ja estas kolonoj de la mondo, ni. 03276
Bottom
03277
Top
JUHANI: Sina oled maailma sammas? Kuuetolliline. JUHANI. Cu vi estus kolono de la mondo? Sescola. 03277
Bottom
03278
Top
SIMEONI: Vabised, Eero, vabised nagu kurat, kui läheneb päev, mida praegu pilkad. SIMEONI. Vi tremos, Eero, vi tremos kiel la satano, kiam alproksimiĝos la tago, kiun vi nun blasfemas. 03278
Bottom
03279
Top
TIMO: Seda ta ei tee, võin omalt poolt kinnitada. Ohhoo! siis alles on mürglit ja madinat. Kaks vassingut on juba olnud, kolmas on veel tulemata; ja siis sünnib see suur õndsuse märk; siis läheb maailm tuhaks ja tolmuks kui kuivanud viisk. Siis alles röögib kari ja sead vinguvad hirmsasti tanumal, kui see hukatus nimelt suvisel ajal juhtub; kuid kui see talvel sünnib, siis rabe'eb ja möirgab kari laudas ning pahnas vinduvad vaesed sead. Siis alles on mürglit, poisid. Ohhoo! Kaks suurt segadust on juba olnud, kolmas on veel tulemata, nagu ütles pime onu. TIMO. Tion li ne faros, tion mi garantias. Ho, ho! tiam estos tumulto kaj bruado. Du tumultoj jam estis, ia tria ankoraŭ ne venis; kaj tiam montriĝos tiu granda signo de feiiĉego; tiam la mondo fariĝos cindro kaj polvo kiel seka betulŝela ŝuaĉo. Tiam la brutaro en la paŝtejo blekegos kaj la porkoj sur la hejmvojo terure kriegos, se ĉi tiu pereo okazos en somero, sed se ĝi okazos en vintro, tiam la brutaro baraktos kaj blekegos en la stalo, kaj sur la pajlaĵo de la stalo la porkoj kriegos. Tiam estos bruegado, knaboj. Ho! Du tumultoj jam estis, la tria ankoraŭ ne venis, kiel diris nia blinda onklo. 03279
Bottom
03280
Top
SIMEONI: Ja-jah, mõtelge selle päeva peale. SIMEONI. Jes, ni memoru tiun tagon. 03280
Bottom
03281
Top
JUHANI: Jääge kord juba vait, vennad. Hoidku jumal! Te käänate inimese südame siin päris käkaskaela. Magame parem, magame. JUHANI. Jam silentu, fratoj. Dio gardu! Vi tute ren-versas ĉi tie la koron de viro. Ni ekdormu, ni ekdormu! 03281
Bottom
03282
Top
Nõnda nad vestsid, kuid viimaks vaikis jutt ja uni pani nad üksteise järel pikali. Viimasena istus valvel Simeoni, najatudes vastu pedaja krobelist tüve. Ta istus ja mõtiskles hardalt noist maailma viimseist aegadest ning suurest kohtupäevast. Ja punastena, niisketena, pehmetena põlesid ta silmad, aga ruske öhetus ta karedatel põskede] paistis kaugele. Lõpuks uinus temagi; ja nõnda magasid nad kõik magusasti tule ääres, mis mõne aja veel lõkendas, kuid aegamööda rauges ning kustus. Tiel ili babilis, sed la diskutoj fine silentiĝis kaj la dormo ilin kuŝigis unu post la alia. La lasta, kiu maldormis, estis Simeoni apogante sin al dikŝeia pina trunko. Li sidis kaj med-itis pie pri Ia lastaj tempoj de la mondo kaj pri Ia granda tago de ia juĝo. Kaj ruĝaj, malsekaj brilis liaj okuloj, sed bruna ruĝetaĵo sur liaj malglataj vangoj estis malproksime videbia. Fine ankaŭ li ekdormis; kaj tiel ili ĉiuj dolĉe sonĝis ĉe la bivakfajro, kiu ankoraŭ flagris momenton, sed iom post iom malpliiĝis kaj estingiĝis. 03282
Bottom
03283
Top
Päev hämardus ja hämarus tihenes ööks; õhk oli mahe ning leitsakuline; aeg-ajalt sähvatas kirdes taeva serval välk, sest et ränk äikesepilv kerkis üles. Kotkakiiruse! lähenes ta kirikukülale, pildus oma põuest tuld ja süütas äkki kirikumõisa rehe, mis lõi peagi vägeva leegiga lõõmama, sest oli täis kuivi õlgi. Kellad hakkasid paukuma ja algas jooksmine külas, kõikjalt ruttas rahvas metsiku tule poole, voolas mehi ja naisi, kuid asjata. Kohutavalt lõõmas rehi ja veripunaseks muutus taeva-lagi. Kuid nüüd kihutas äikesepilv Sõnnimäe poole, kus vennaksed rasket und magasid; ja nende norskamisest porises nõmm. Nüüd peab kole kärgatus neid äratama ja siis ehmuvad nad nii, nagu ei iialgi elus. Nende unest segane meel kohkub, sest nende meelde tärkab sedamaid sünge muinasjutt, pildid maailma lõpust, kui loodus mässab nende ümber õudses öös. Ja niipalju kui on valgust ses öös, tuleb see äikesepilve välkudest ning külas lainetava tulekahju jubedast kumast. — Nüiid lõi välku ja silmapilkselt järgnes hirmus mürin, mis põrutas vennaksed ärkvele. Kõva häälega kisendades ja karjudes kargasid nad ühekorraga maast üles, ja juuksed kohevil püsti nagu kähisev kõrkjatihnik ning silmad peas kui sõõrid, vahtisid nad mõne hetke üksteisele otsa. La tago krepuskiĝis kaj ia krepusko densiĝis en nokton; la vetero estis milda kaj varma: iam kaj tiam fulmis en la nord-oriento sub la ĉielo, ĉar forta fulmotondro aitiĝis sur la firma-mento. Kun agla rapideco ĝi proksimiĝis al la preĝeja viiaĝo, ĵetadis el sia sino fajron kaj ekbruiigis subite Ia draŝejon de la pastrejo, kiu, plena je seka pajlo, baldaŭ ekflamis en granda bruio. La sonorilegoj komencis brue soni kaj ekestis moviĝado en la vilaĝo, el ĉiuj direktoj venis popolo al Ia furioza fajro, alfluis viroj kaj virinoj, sed vane. Timige Ia draŝejo flamis, kaj sangruĝa fariĝis la firmamento. Sed Ia vetero ĵetis sin nun en direkton al Sonnimaki, kie Ia fratoj kuŝis en profunda dormo; kaj de ilia ronkado bruis la erikejo. Nun terura tondro ilin vekos kaj tiam ili ektimos pli ol iam antaŭe en sia vivo. Ilia sonĝodelira animo teruriĝos, ĉar ili rememoros la malĝojan rakonton, priskribojn pri la finiĝo de la mondo, dum la naturo furiozos ĉirkaŭ ili en terura nokto. Kaj kio estas lumo en ĉi tiu nokto, tio estas el flagroj de fulmotondra nubo kaj el timiga, fantome ondanta brulo en la vilaĝo. — Nun fulmis kaj sammo-mente sekvis tondro terura, kiu tuj vekis Ia fratojn. Forte kriante per laŭtega voĉo, ili saltis samtempe de la tero, kaj kun elstarantaj hararoj kvazaŭ susurantaj kanoj, kaj kun okuloj kvazaŭ ringoj en la kapo, ili kelkajn momentojn fikse rigardis unu la alian. 03283
Bottom
03284
Top
SIMEONI: Viimnepäev! SIMEONI. La juĝotago! 03284
Bottom
03285
Top
JUHANI: Kus me oleme, kus me oleme? JUHANI. Kie ni estas, kie ni estas? 03285
Bottom
03286
Top
SIMEONI: Kas juba läheme? SIMEONI. Ĉu ni jam estas survoje? 03286
Bottom
03287
Top
JUHANI: Halasta meie peale, taevane heldus! JUHANI. Helpu nin, graco! 03287
Bottom
03288
Top
AAPO: Kole, kole! AAPO. Terure, terure! 03288
Bottom
03289
Top
TUOMAS: Tõesti kole. TUOMAS. Terure, vere! 03289
Bottom
03290
Top
TIMO: Issand, kaitse meid, vaeseid pojukesi! TIMO. Sinjoro gardu nin, mizerajn knabojn! 03290
Bottom
03291
Top
SIMEONI: Juba kellad kajavad! SIMEONI. Jam la sonorilcgoj sonas! 03291
Bottom
03292
Top
JUHANI: Ja kivi kõliseb ning tantsib. Oi-haa! JUHANI. Kaj la ŝtono tintas kaj dancas! Hi, ho! 03292
Bottom
03293
Top
SIMEONI: «Ju taevakell see paugub!» SIMEONI. »La ĉiclaj sonoriloj sonas.» 03293
Bottom
03294
Top
JUHANI: «Mu vaene keha raugeb!» JUHANI. »Kaj miaj fortoj malapcras!» 03294
Bottom
03295
Top
SIMEONI: Ja nii siis nüüd lähemegi? SIMEONI. Kaj ĉu ĉi tiel ni nun veturas? 03295
Bottom
03296
Top
JUHANI: Aita meid, arm ja heldus! JUHANI. Helpu nin, kompatemo kaj graco! 03296
Bottom
03297
Top
AAPO: Oi õudust! AAPO. Ho vc! terure! 03297
Bottom
03298
Top
JUHANI: Tuomas, Tuomas, haara mu kuuesabast kinni! Oi-haa! JUHANI. Tuomas, Tuomas, kaptu mian jakbaskon kaj tenu firme! Hi, ho! 03298
Bottom
03299
Top
SIMEONI: Oi-haa! Nüüd läheme, nüüd läheme! SIMEONI. Hi, ho! nun ni veturas, veturas! 03299
Bottom
03300
Top
JUHANI: Tuomas, mu vend Kristuses! JUHANI. Tuomas, mia frato en Kristo! 03300
Bottom
03301
Top
TUOMAS: Siin ma olen; mis sa tahad? TUOMAS. Jen mi cstas; kion vi volas? 03301
Bottom
03302
Top
JUHANI: Palveta! JUHANI. Preĝu! 03302
Bottom
03303
Top
TUOMAS: Jah, palveta siin nüüd veel. TUOMAS. Jes, preĝu ĉi tie! 03303
Bottom
03304
Top
JUHANI: Palveta, Timo, kui sa võid! JUHANI. Preĝu, Timo, se vi scipovas! 03304
Bottom
03305
Top
TIMO: IVla tahan katsuda. TIMO. Mi volas peni. 03305
Bottom
03306
Top
JUHANI: Tee seda ruttu! JUHANI. Tion faru rapide! 03306
Bottom
03307
Top
TIMO: Oh issand, kurbus suur, oh Petlehemma armujärg! TIMO. Ho, Sinjoro, malĝojo granda, ho, gractrono de Betlchemo! 03307
Bottom
03308
Top
JUHANI: Mis üdeb Lauri? JUHANI. Kion diras Lauri? 03308
Bottom
03309
Top
LAURI: Ei oska selles viletsuses enam midagi öelda. LAURI. Mi ne scias kion diri en ĉi tiu mizero. 03309
Bottom
03310
Top
JUHANI: Viletsus, ääretu viletsus! Kuid ma arvan ometi, et pole veel päris lõpp. JUHANI. Mizcro, senlima mizero! Sed mi kredas tamen, ke la fino ne ĝuste ankoraŭ venis. 03310
Bottom
03311
Top
SIMEONI: Oh, kui meile veel üks päevgi armuaega antaks! SIMEONI. Ho, se oni donus al ni tempon de pardono ankoraŭ eĉ unu tagon! 03311
Bottom
03312
Top
JUHANI: Või üks nädal, kallis nädal! — Kuid mis peab mõdcma sellest jubedast valgusest ja kellade segasest paukumisest? JUHANI. Aŭ unu semajnon, multvaloran semajnon! Sed kion ni pensu pri ĉi tiu terura lumo kaj pri la konfuza sonado de la sonorilegoj? 03312
Bottom
03313
Top
AAPO: Külas on ju tulekahju, head inimesed. AAPO. Estas ja brulo en la vilaĝo, karaj kunuloj. 03313
Bottom
03314
Top
JUHANI: Jah, Aapo, ning hädakell undab. JUHANI. Jes, Aapo. Kaj la alarma sonorilcgo bruas. 03314
Bottom
03315
Top
EERO: Kirikumõisa rehi põleb. EERO. La draŝcjo de la pastrejo brulas. 03315
Bottom
03316
Top
JUHANI: Mingu kas või tuhat reht, kui ainult seisab see tõugupesa-maailm ja meie, ta seitse patust last. Issand avita! Kogu mu keha ujus juba külmas higis. JUHANI. Eĉ mil draŝejoj brulu, se nur staras ĉi tiu vermo-plena mondo kaj ni, ĝiaj sep pekaj infanoj. Sinjoro, helpu! Mia tuta korpo ja naĝas en fluo de malvarma ŝvito. 03316
Bottom
03317
Top
TIMO: Tõtt-öelda minugi püksid vabisesid. TIMO. Ankaŭ mia pantalono ne estas sen tremo. 03317
Bottom
03318
Top
JUHANI: Hirmus silmapilk! JUHANI. Senkompara momento! 03318
Bottom
03319
Top
SIMEONI: Nõnda nuhtleb meid jumal meie pattude pärast. SIMEONI. Ci tici Dio nin punas pro niaj pekoj. 03319
Bottom
03320
Top
JUHANI: Tõsi! Miks me küll laulsime toda jõledat laulu Rajamäe rügemendist? JUHANI. Vere! Kial ni kantis tiun malican kantaĉon pri la regimento de Rajamaki? 03320
Bottom
03321
Top
SIMEONI: Te pilkasite häbematult Mikkot ja Kaisat! SIMEONI. Vi mokis senhonte Mikkon kaj Kaisan. 03321
Bottom
03322
Top
JUHANI: Vaja sul veel meelde tuletada! Kuid jumal õnnistagu neid! Ta õnnistagu meid kõiki, kõiki, isegi köstrit! JUHANI. Veron vi diras! Sed Dio benu ilin! Li bcnu nin ĉiujn, ĉiujn, eĉ la kantoron. 03322
Bottom
03323
Top
SIMEONI: See palve on taevale meelepärast. SIMEONI. Tiu preĝo plaĉas al la ĉielo. 03323
Bottom
03324
Top
JUHANI: Läki minema siit koledast kohast. Sealt lõõmab siiapoole tulekahi nagu põrgu ahi, ja sealt kivilt vilguvad need silmadki nii haledalt meie poole. Teadke, et just Aapo jutustus neist kassi-silmadest tõi meie selgrootsu selle hirmsivõbina. Kuid laseme jalga, ja ärgu keegi oma kotti ning aabitsat maha unustagu. Minema, vennad! Kiiösti juurde Tammikule marsitakse nüüd, Kiiösti juurde jumala abiga, ja sealt siis homme koju, kui elame! Teele nüüd! JUHANI. Ni foriru el ĉi tiu terura loko. De tie brilas al ni la brulo kvazaŭ fornego de infcro kaj de tie el Ia ŝtonflanko ankaŭ la okuloj brilas tiel mizcrc kontraŭ ni. Sciu, kc ĝuste la rakonto de Aapo pri la katokuloj kaŭzis ĉi tiun tremadon en niaj dorsostoj. Sed ni foriru, kaj neniu ei ni forgesu sian saketon kaj sian abocolibron. For, fratoj! Al Tammisto ni marŝu, al Kyosti, al Kyosti per helpo de la Sinjoro, kaj de tie morgaŭ hejmen, se ni vivos. Ni ekiru! 03324
Bottom
03325
Top
LAURI: Kuid peagi on meil vihmavaling kaelas ja me saame märjaks nagu rotid! LAURI. Sed baldaŭ falos densa pluvo sur niajn nukojn kaj ni malsekiĝos kvazaŭ ratoj. 03325
Bottom
03326
Top
JUHANI: Las saada, las saada! Heideti ju ometi veel armu. Läki nüüd! JUHANI. Lasu nin malsekiĝi, lasu nin malsekiĝi! Ni ja ankoraŭ riccvis gracon. Ni ekiru nun! 03326
Bottom
03327
Top
Nad ruttasid minema, astudes kiiresti üksteise järel» jõudsid peagi liivasele teele ja sihtisid nüüd Tammiku talu poole. Tuleväigatustes ja mürinas, mis kõikjal taeva all piirles, käisid nad natuke aega, kuni vihmavaling neid tabas. Siis kiirendasid nad käigu jooksuks ja lähenesid «Ku'omae kuusele», mis seisis just maantee ääres, varjuks nii mõnelegi vihma all käijale, kuulus oma kõrguse ning tiheduse pooiest. Selle a'Ia istusid nüüd vennaksed, kuna valing kestis ja vägev kuusk kohises; aga kui vihm üle läks, jätkasid nad jälle oma teed. Raugesid lõpuks loodusjõud, tuul vaikis, pilved põgenesid ja kahvatu kuu kerkis metsalatvade tagant. Ilma rutu ja hooleta astusid juba vennaksedki lirtsuval teel. Ili rapidis for, irantc unu post Ia alia, venis baldaŭ sur la sablan vojon kaj sin direktis al la domo Tammisto. En fulmado kaj tondrado, kiu ruliĝis en ĉiujn dircktojn sub la ĉielo ili iris mallongan tempon, ĝis fine densa pluvo komencis sin verŝi sur ilin. Tiam ili plirapidigis la iron al kuro kaj proksimiĝis al »la piceo de Kulomaki», kiu, fama pro sia alto kaj denso, staris ĝuste ĉe la vojo kiel ŝirmo por multaj irantoj en pluvo. Sub ĉi tiu arbo la fratoj sidis, dum daŭris la pluvo kaj bruegis la piceo; sed kiam la vetero sereniĝis, ili daŭrigis sian iron. La naturo kvietiĝis, vento ĉesis, nuboj forkuris kaj la luno altiĝis pala super la arbopintojn. Sen rapidemo kaj senzorge paŝis jam ankaŭ la fratoj sur la plaŭdanta vojo. 03327
Bottom
03328
Top
TUOMAS: Olen tihti mõtelnud, kust ja mis on pikne, see välgulöömine ning mürin. TUOMAS. Ofte mi pensis, de kie venas kaj kio estas uragano: ia fulmo kaj tondro. 03328
Bottom
03329
Top
AAPO: Pime-onu ütles tolle mäsu taevas sellest sündivat, et pilvelahmakate vahele on sattunud kuiva liiva, mida tuulekee-rised õhku tõstavad. AAPO. Nia blinda onklo diris, ke ĉi tiu ribelo sur la ĉielo naskiĝas, ĉar inter la nuboj lokigis malscka sablo, levita pcr ventoturniĝoj en la aeron. 03329
Bottom
03330
Top
TUOMAS: Kes seda teab. TUOMAS. Ĉu povus esti tiei? 03330
Bottom
03331
Top
JUHANI: Kuid lapse meel kujutleb ühte ja teist. Kuis mõtlesin piksest mina püksata poisipõnnina? Jumal kihutas siis põrinal mööda taeva tänavaid ja tuld lõi kivine tee ning ratta raudrehv. Hähhähh! Lapsel lapse aru. JUHANI. Sed infana animo imagas muiton. Kion pensis mi, estante eta ĉemizulo, pri la fulmotondro? Dio, vidu, tiam veturis bruege laŭ la ĉielaj stratoj, kaj fajron eligis Ia ŝtona vojo kaj la fera ringo de la rado. hoho! Infano havas infanan menson. 03331
Bottom
03332
Top
TIMO: Aga mina? Samas sihis mõtisklesin minagi, kui sihukese päkapikku-poisinatina tipsisin äikese põrinas tanumail, tippasin ja lippasin, särginatuke seljas. Jumal ru'lib oma põldu, mõtlesin mina, rullib ja keerutab õige magusaid matsu-sid oma härjakaraga, ning hoobist annab nüüd uhke ruuna paks kints sädemeid, nagu näeme sädemeid lendavat toreda hobuse turjalt, kui seda pühime, jah, need olid alles arvamised. TIMO. Kaj mi? Laŭ ia sama direkto iris mia penso, kiam mi kiel eta dikfingrulo paŝadis sur la kortvojo dum fulmo tondris, paŝadis kun ĉemizpeceto sur mi. Dio rulpremas sian kampon, mi pensis, rulpremas ĝin kaj frapas vere dolĉajn batojn per sia bovopenisa skurĝo, kaj pro la batoj nun fulmetas la ronda femuro de la impona ĉevalo, same kiel ni povas vidi fajrerojn eliĝi de sur la sakrodorso de granda ĉevalo, kiam ni ĝin frotas. Jes, tiaj estis miaj pensoj. 03332
Bottom
03333
Top
SIMEONI: Mõtlesin lapsena ja mõtlen veel nüüdki: taeva välk ja mürin kuulutavad jumala viha patustele maa peal; sest inimeste patud on suured, iilesarvamatud nagu liiv mere ääres. SIMEONI. Mi, estante infano, pensis kaj pensas ankoraŭ: ia fulmo kaj la tondro de la ĉielo sciigas la koleron de Dio kontraŭ pekuloj sur la tero; ĉar ia pekoj de homoj estas grandaj, sennombraj kiel sablo en maro. 03333
Bottom
03334
Top
JUHANI: Tõsi kiili, pattu siin tehakse, seda ei saa salata, kuid küllap siin patustki päris soola ja pipraga keedetakse. Tuleta meelde, poiss, meie kooliteed ja mis sel ajal tunda saime. Köster küünistas ja sakutas meid kui kull; seda tunnen veelgi ja kiristan hambaid, mu pojuke. JUHANI. Estas vero, ke oni ĉi tie pekas, tion oni ne povas nei, sed ankaŭ Ia pekulo vere estas ĉi tie kuirata en salo kaj pipro. Mia knabo, memoru nian lernejekskurson kaj kion vi spertis dum ĝi. La kantoro nin ja ungogratis kaj taŭzis kiel akcipitro; tion mi ankoraŭ sentas kaj grincigas la dentojn, mia knabeto. 03334
Bottom
03335
Top
Kuid öine tee kulus ja lähenes Tammiku talu, kuhu vennaksed kindlal sammul sisse astusid, ja Küösti korraldas neile mõnusad magamisasemed. See Küösti, tugev mees kui tala, oli talu ainus poeg, kuid ei tahtnud iia! peremeheks hakata, vaid soovis ikka endiselt omaette olla. Kord oli ta justkui kurjast vaimust vaevatud jutlustades ja kisendades mööda külasid käinud; ning sellesse seisukorda olid teda viinud mõtisklemised usu asjus, nagu jutustati. Kui ta aga sellest lõpuks selgis, oli ta muidu jälle nagu ennegi, kuid ei naernud enam kunagi. Ja juhtus ka see imelik asi, et ta siitpeale pidas oma parimateks sõpradeks Jukola vennakseid, keda varem oli vaevalt tundnudki. Selle mehe juurde asusid vennaksed nüüd öökorterisse. Sed forpasis la nokta vojo kaj proksimiĝis la domo Tammisto, kien ia fratoj eniris seriozaspektaj, kaj Kyosti pretigis al iii bonajn dormlokojn. Tiu Kyosti, viro fortika kiel arbotrunko, estis Ia sola filo de la domo, sed li ne volis preni sur sin Ia mastran potencon, sed emis restadi solece. Foje li ankaŭ va-gadis kvazaŭ freneza tra vilaĝoj predikante kaj kriante; kaj en tiun staton, oni rakontas, iin kondukis pensadoj pri religiaj aferoj. Kaj kiam li fine rekonsciiĝis, li estis kiel antaŭe, sed neniam plu li ridis. Kaj ankaŭ tia stranga afero okazis, ke post tio Iiaj plej bonaj amikoj estis la fratoj de Jukola, kiujn li pli frue apenaŭ konis. Al tiu viro la fratoj nun venis por ricevi tranoktejon. 03335
Bottom

Lugu 04 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
04001
Top
Järgmisel päeval lähenesid jukolased jälle oma kodule, astudes üksteise järel. Kuid vilets oli nende välimus: rõivad armetult katki rebitud, näod sinistest muhkudest ja haavadest kirjud. Juhanil, kes ees astus, oli vasak silm peaaegu kinni löödud, Aapo huuled olid üpris paistetanud, Timo laubast oli vägev sarv välja ajanud ja longates käis Simeoni teiste taga. Pead olid neil kõigil armetul kombel kloppida saanud; ja mõni oli mässinud selle ümber tiihja leivakoti, teine jälle käristanud haavamähkmeks vammusest räbalaid. Säärases seisukorras tulid nad oma kooliteelt tagasi ja rõõmsalt saba liputades ruttasid neile vastu koerad Killi ning Kiiski. Kuid vennaksed ei suutnud truudele vahtidele oma heameelt vastu avaldada. La sekvintan tagon la Jukolanoj ree proksimiĝis al sia hejmo, irantc unu post aiia. Sed mizera estis ilia aspekto: iliaj vestoj trc ŝiritaj, iliaj vizaĝoj multkoloraj pro kontuzoj kaj vundoj. Ĉe Juhani, kiu iris la unua, estis la maldekstra okulo batita^ ĝis preskaŭ senvidebio, tre estis ŝvelintaj la lipoj de Aapo, , sur Ia frunto de Timo estis kreskinta granda korno, kaj Iamante' paŝis Simeoni post la aliaj. Cies kapo estis grave moligita, kaj kelkaj vindis ĝin per sia malplenigita manĝaĵosako, aliaj disŝiris el siaj kiteloj ĉifonaĵojn por siaj vundoj. En ĉi tia stato'1 iii revenis de sia lernejekskurso; ilin renkontis la hundoj Killi kaj Kiiski gaje flirtante per siaj vostoj. Sed la fratoj ne havis forton respondi al siaj fidelaj gardistoj pcr karesoj. 04001
Bottom
04002
Top
Kes oli aga neid nii armetult kohelnud? Kes oli võinud nõnda masendada Jukola vahvaid vennakseid? See oli toukolaste kättemaksutöö. Kui nad kuulsid, et jukolased on Tammiku], ühinesid nad kahekümnemeheliseks jõuguks ja peitsid endid tee äärde põõsastikku vihamehi ootama. Seal tukkusid ja ootasid nad kaua, pihus tugevad sõjariistad. Kuid lõpuks, kui koolimehed lähenesid, kargasid liitlased tulise hooga nende kallale, nad ründasid mõlemalt poolt teed ja algas nüüd kohutav teibamäng, kus vennaksed armetul kombel läbi peksti. Kuid ilma ei jäänud tapluses ka toukolased, vaid mõnigi sai tunda vennaste rusika pööritavat mõju. Kaks neist kanti koju meelemärkuseta: Kuninkala Eenokki ja Kissala Aapeli. Ja läikis siis Aapeli pealuu kuklast laubani, läikis nagu tinakruusi põhi. Juhani käsi oli teinud sel!e karmi puhastustöö. Sed kiu traktis ilin tiel malbone? Kiu tiel povis subpremi la fortajn fratojn de Jukola? Tio estis venĝago de la Toukolanoj.0 lli, riccvinte informon, ke la Jukolanoj restas en Tammisto, faris ligon dudek virojn fortan kaj kaŝiĝis apud ia vojo cn^ arbetaĵo por atendi siajn malamikojn. Tie ili longe duondormis kaj atendis, kun pezaj armiloj en la manoj. Sed fine, kiam la lernejanoj proksimiĝis, ili sin jetis sur ilin kun fajra rapideco, el ambaŭ flankoj de la vojo, kaj estiĝis terura stangludado, dum kiu la fratoj estis forte batataj. Sed senkoste la Toukolanoj ne eliĝis ei la batalo, ĉar multaj el iii sentis kapturniĝe la efikon de Ia pugnoj de la fratoj. Du el ili estis portataj hejmensenkon-sciaj: Kuninkala Eenokki kaj Kissala Aapeli. Kaj brilis tiam Ia kranio de Aapeli de nuko ĝis frunto, brilis kiel fundo de stankruĉo. La mano de Juhani faris tiun malmildan sarkadon. 04002
Bottom
04004
Top
Kuid viimaks ometi istusid vennaksed üpris väsinult oma kodu avaras toas. Sed fine la fratoj sidis en la vasta ĉambrego de sia hejmo, tre lacaj. 04003
Bottom
04005
Top
JUHANI: Kelle kord on sauna kütta? JUHANI. Kies vico estas hejti Ia ŝvitbanejon? 04004
Bottom
04006
Top
TIMO: Eks ole see minu kord. TIMO. Estas la mia. 04005
Bottom
04007
Top
JUHANI: Küta siis nii, et keris koriseb. JUHANI. Hejtu do ĝin tiel ke krakos la fajrujaj ŝtonoj. 04006
Bottom
04008
Top
TIMO: Teen, mis võin. TIMO. Mian plejbonon mi penos fari. 04007
Bottom
04009
Top
JUHANI: Pane mehiselt, sest meie haavad tahavad leili, tõepoolest! Kuid sina, Eero, muretse Routiost toop viina, mille hinnaks olgu kõige parem palk meie metsast. Toop viina! JUHANI. Tion faru funde, ĉar niaj vundoj bezonas vapor-varmegon, vere bezonas! Sed vi, Eero, iru por alporti el Routio stofon da brando, por kies pago mi donos el nia arbaro la plej bonan arbotrunkon. Stofon da brando! 04008
Bottom
04010
Top
SIMEONI: Seda on vahest paljugi. SIMEONI. Tiom estas eblc jam tro multe. 04009
Bottom
04011
Top
JUHANI: Sellest vaevalt piisab seitsme mehe võideks. On ju siin, jumal teab, haavu nagu tähti taevas; ja üpris valutab ning tuikab seesinane silm, kuid veel kõvemini sapp ning süda siin mu sees. Kuid ükskõik, ükskõik! Jukola Jussi pole veel surnud. JUHANI. Gi apenaŭ sufiĉos por ŝmiraĵo por sep viroj. ĉi tie ja estas, Dio sciu, vundoj kiel steloj sur la ĉielo, kaj forte doloras kaj baraktas ĉi tiu okulo, sed pli ankoraŭ la galo kaj la koro ĉi tie internc. Sed ĉio bone, ĉio bone! Jukola Jussi ankoraŭ nc mortis. 04010
Bottom
04012
Top
Tuli õhtu, nukker mihklikuu õhtu. Eero tõi Routiost viina ja Timo teatas, et saun on valmis; ning pisut pehmemaks muutus vennaste vihane tuju. Nad läksid sauna ja Timo heitis leili, paukusid kerise mustunud kivid ning pilvena laius kuum aur mööda saunatuba. Kõige jõuga tarvitas nüüd igaüks meiu-pehmet, magusat vihta; nad vihtlesid ja hautasid oma haavu, ning kaugele kostis saunast vihtade äge madin. Vespero venis, malgaja septembra vespero. Eero alportis el Routio Ia brandon kaj Timo sciigon, ke la ŝvit-banejo estas preta; kaj iom plimildiĝis la kolera mcnso de la fratoj. Ili iris por sin bani, kaj Timo ĵetis vapor-akvon, la nigriĝintaj ŝtonoj de Ia fajrujo klakis, kaj kicl nubo ruliĝis la varmega vaporo ĉirkaŭe en la banejo. Per tuta sia forto ĉlu el ili uzis la vapormolan, dolĉan banfaskon, iii sin banis kaj flegis siajn vundojn, kaj malproksimen aŭdiĝis la rapida batado de la folifaskoj. 04011
Bottom
04013
Top
JUHANI: Nüüd alles saavad meie haavad türgi polkat. Saunaleil, see on siin maailmas tõbise keha ja hinge kõige parem rohi. Kuid silm kipitab kui kurat! Noh, kipita, kipita, seda vihasemalt annan sulle kuumust kaela. Kuidas on lugu su lõua värgiga, Aapo? JUHANI. Nun niaj vundoj ricevas veran turkan polkon. La ŝvitbaneja vaporo, ĝi ja estas la plej bona kuracilo por la korpo kaj por la animo de malsanulo surtere. Sed la okulo doloras diable! Sed doloru kaj doloregu, okulo, des pli furioze mi donos al ci varmegon sur la nukon. Kiel fartas via buŝego, Aapo? 04012
Bottom
04014
Top
AAPO: Tasahilju ikka sulab. AAPO. Degelas ĝi ja iom post iom. 04013
Bottom
04015
Top
JUHANI: Nüpelda ja vipelda seda nagu harjutas oma hobusekronu, küllap ta siis pehmeneb. Kuid uut leili, Timo, sest sinu kohus on täna õhtul meid teenida. — Vaat nii, pojukene! Lase aga tulla. On seal kuumust, on seal kuumust. Sedasi, sina vennikene! JUHANI. Vipu kaj batu ĝin kiel ruso sian ĉevalaĉon, tiam ĝi certe moliĝos. Sed novan banvaporon, Timo, ĉar via ofico estas hodiaŭ vespere servi nin. — Jen, mia knabeto! Sen-hezite nur! Vere estas varmego tie, estas tie varmego! Tia-maniere, vi servanto-frato. 04014
Bottom
04016
Top
LAURI: Juba küüntesse hakkab. LAURI. Miaj ungoj doloras. 04015
Bottom
04017
Top
JUHANI: Saagu ka küüned oma osa. JUHANI. Ankaŭ la ungoj ricevu sian parton. 04016
Bottom
04018
Top
AAPO: Jäta juba järele, poiss; muidu peame siit kõik välja jooksma. AAPO. Cesu jam, ne plu ĵetu akvon, knabo; en aiia okazo ni devos eliri de ĉi tie eksteren, ĉiu el ni. 04017
Bottom
04019
Top
EERO: Tänage teda veel pisut, ja siis oleme peagi kõrbenud. EERO. Ni laŭdu lin ankoraŭ iom kaj ni estos baldaŭ karbaĵo. 04018
Bottom
04020
Top
JUHANI: Saab juba küllalt, TIMO: Ära viska enam. Ära põrgu päralt enam viska! — Kas lähed alla, Simeoni? JUHANI. Estu jam sufiĉc, Timo. Ne plu ĵetu. Pro infero, ne plu ĵetu! — Cu vi malsupreniras, Simeoni? 04019
Bottom
04021
Top
SIMEONI: Lähen mina, armetukene. Ja oh, kui te teaksite, mispärast! SIMEONI. Jes, mi iras; mi mizerulo. Ho, jes, se vi scius kiai! 04020
Bottom
04022
Top
JUHANI: No ütle siis. JUHANI. Nu diru. 04021
Bottom
04023
Top
SIMEONI: Mõtle, inimene, põrguahju peale ja palveta ööd ning päevad. SIMEONI. Memoru, homo, la fornegon de kondamno kaj preĝu nokte kaj tage. 04022
Bottom
04024
Top
JUHANI: Rumalus! Lase kehal saada, mis ta tahab; sest mida kuumem leil, seda suurem ta parandav mõju ja jõud. Küllap sa seda tead. JUHANI. Kia malsaĝaĵo! Permesu al via korpo ricevi, se ĝi tiel volas; ĉar ju pli varmega la banvaporo, des pli bona ĝia saniga efiko kaj forto. Vi ja scias tion. 04023
Bottom
04025
Top
SIMEONI: Kelle oma on see soe vesi siin kerise kõrval ämbris? SIMEONI. Al kiu apartenas ĉi tiu varma akvo en la siteio ĉe la fajrujo? 04024
Bottom
04026
Top
JUHANI: See on minu oma, ütles sepp oma onni kohta. Ära puutu seda. JUHANI. ĉi estas mia, diris la forĝisto pri sia domo. Ne tuŝu ĝin. 04025
Bottom
04027
Top
SIMEONI: Ma võtaksin siit väikese Iirtsu. SIMEONI. Mi prenos iom el gi. 04026
Bottom
04028
Top
JUHANI: Ära, kulla vennas, muidu läheb halvasti. Miks ei soojendanud sa enesele ise? JUHANl. Ne, frateto kara, en alia okazo estos malbone. Kial vi ne varmigis por vi mem? 04027
Bottom
04029
Top
TUOMAS: Mis sa tühja pärast räuskad? Võta minu pangest, SIMEONI: TUOMAS. Kial vi tic senkaŭze kolerbojas? Prenu el mia sitelo, Simeoni. 04028
Bottom
04030
Top
TIMO: Või minu omast, sealt lava trepi alt. TIMO. Aŭ el la mia, tic sub la ŝtuparo de la bretego. 04029
Bottom
04031
Top
JUHANI: Võta siis kas või minugi ämbrist, kuid jäta vähemalt pool järele. JUHANI. Nu, prenu cĉ el mia sitelo, sed restigu almenaŭ la duonon. 04030
Bottom
04032
Top
LAURI: Eero! Sa nurjatu, vaata et ma ei viska sind lavalt alla. LAURI. Eero! Vi malbenita, gardu vin, ke mi ne ĵctu vin malsupren de la bretego. 04031
Bottom
04033
Top
AAPO: Mis kunstid ja tembud teil seal nurgas on, teie kahekesi? AAPO. Kiajn artifikojn kaj incitaĵojn vi havas tie en la angulo, vi du? 04032
Bottom
04034
Top
JUHANI: Mis Iõrin seal on? Häh? JUHANI. Kia kverelo tie? Nu? 04033
Bottom
04035
Top
LAURI: Ta puhub teisele selga. LAURI. Li spiras sur la dorson de alia. 04034
Bottom
04036
Top
AAPO: Korralikult, Eero! AAPO. Decc kondutu, Eero! 04035
Bottom
04037
Top
JUHANI: Heh, sa raudkiisk. JUHANI. Ho, vi pikanta perĉo. 04036
Bottom
04038
Top
SIMEONI: Eero, Eero, kas siis leili kõrvetav kuumusid sulle põrgutuld meelde ei tuleta? Mõtle Hemmola juho, mõtle Hemmola Juho peale! SIMEONI. Eero, Eero, ĉu cĉ la bruliga varmcgo de la ban-vaporo ne memorigas al vi la inferan fajron? Rememoru pri Hemmola Juho, rcmemoru pri li. 04037
Bottom
04039
Top
JUHANI: Ta nägi tõvevoodil seda tulist järve, kust ta seekord veel päästeti, ja sellepärast, nagu talle öeldi, et ta saunalaval ikka põrgu peale oli mõelnud. — Kuid kas päevavalgus sealt läbi nurga paistab? JUHANI. Li, kuŝante sur sia malsanlito vidis la fajran Iagon, el kiu li ankoraŭ unu fojon estis savita, kaj pro tio — tiel oni diris al li — ke li sur la ŝvitbaneja bretego ĉiam pensis pri la infcro. — Sed ĉu lumo de tago brilas tie tra la angulo? 04038
Bottom
04040
Top
LAURI: Hele päevavalgus. LAURI. Jes, de klara tago. 04039
Bottom
04041
Top
JUHANI: Oh sa pagan! Saun laulab viimast salmi. Sellepärast olgu meie esimene peremehe-hool — uus saun. JUHANI. Ho monstro! la ŝvitbanejo kantas sian lastar strofon. Tiai Ia unua penado de mia mastreco cstu nova ŝvit-banejo. 04040
Bottom
04042
Top
AAPO: Küllap siin uut vajatakse. AAPO. Nova ĉi tie vere estas bczonata. 04041
Bottom
04043
Top
JUHANI: Uut, uut, ilma vastu rääkimata. Saunata talu ei lähe, nii vihtlemise kui ka perenaise ja popsimooride lastesaamise pärast. Jah, tossav saun, haukuv peni, kirev kikas ja näu-guv kass, need on korraliku talu tundemärgid. Jah, on sellel alles tegemist ja tööd, kes meie talu vastu võtab. — Jälle oleks pisut leili vaja, Timo. JUHANI. Nova, sen kontraŭdiro. Domo sen ŝvitbanejo estas netaŭga pro la neceso de banado kaj akuŝo de la mastrino kaj de la servistaj edzinoj. Jes, fumanta ŝvitbanejo, bojanta hundo, krianta koko kaj miaŭanta kato, tio ja estas signoj de bona domo. Jes, sufiĉas okupo al tiu, kiu alprenos nian domon. — lom da banvaporo estus ree bezonata, Timo. 04042
Bottom
04044
Top
TIMO: Seda peab saama. TIMO. Jen vi havos. 04043
Bottom
04045
Top
SIMEONI: Kuid pidage seda meeles, et on laupäeva õhtu. SIMEONI. Sed ni memoru, ke estas sabatvespero, 04044
Bottom
04046
Top
JUHANI: Ja vaadake ette, et meie nahk õrrel ei ripu nagu ennemuistse piiga oma. See oli hirmus lugu! JUHANl. Kaj ni estu singardemaj, ke nia haŭto ne baldaŭ pendu sur stango kiel la haŭto de iama servistino. Terura okazo! 04045
Bottom
04047
Top
SIMEONI: Tüdruk ei jõudnud kunagi ühes teistega sauna, vaid kolistas ja solistas seal, ktü teised juba magasid. Kuid ühel laupäeva õhtul jäi ta sinna kauemaks kui harilikult. Mindi teda otsima — kuid mis temast leiti? Ainult nahk õrrel. Ja otse meistri moe! oli see nahk nülitud, olid selle küljes alles veel juuksed, silmad, kõrvad, suu ja isegi küüned. SIMEONI. La knabino neniam havis tempon iri en ŝvit-banejon kun la aliaj, sed restadis tie kiam la aliaj jam dormis. Sed iun sabatvesperon ŝi restis pli Ionge ol kutime. Oni iris por ŝin serĉi; sed kion oni trovis el ŝi? Nur Ia haŭton sur stango. Kaj vere majstre ŝi estis senhaŭtigita, estis tie la haŭto kun la hararo, la okuloj, la oreloj, la buŝo kaj eĉ la ungoj. 04046
Bottom
04048
Top
JUHANI: Olgu see sündmus meile... Vaata, vaata, kui vihaselt mu selg seda leili tahab! Otsekui poleks uuest aastas! peale vihta maitsta saanud. JUHANI. Estu tiu okazintaĵo por ni... Jen, jen kiel kolere mia dorso akceptas la banvaporon! Kvazaŭ ĝi ne gustumis banfaskon post la novjaro. 04047
Bottom
04049
Top
LAURI: Aga kes oli ta nülginud? LAURI. Sed kiu ŝin senhaŭtigis? 04048
Bottom
04050
Top
TIMO: Kes! Küsi seda! Kes muu kui see... TIMO. Kiu? pri tio demandu. Neniu alia ol la ... 04049
Bottom
04051
Top
JUHANI: Peameister ise. JUHANI. La ĉefo mem. 04050
Bottom
04052
Top
TIMO: jah. See, kes käib ümber kui möirgav lõukoer. — Hirmus lugu! TIMO. Jes, li, kiu ĉirkaŭiras kiel blekeganta kameleono. — Terura okazo! 04051
Bottom
04053
Top
JUHANI: Ulata, Timo-poju, too minu särk sealt õrrelt mu pihku. JUHANI. Donu, Timo-knabo, tiun mian ĉemizon sur la stango en mian manon. 04052
Bottom
04054
Top
TIMO: Jah et see või? TIMO. Cu ĉi tiun? 04053
Bottom
04055
Top
JUHANI: Noh! Eero pisitillukest pakub ta mehele! Oh sind küll! — Too keskmine seal. JUHANI. Nu! la ŝtofpecon de Eero li prezentas ĉi tie al viro. Ho ve al vi! Tiun, meze pendantan tie. 04054
Bottom
04056
Top
TIMO: Jah et see või? TIMO. Ĉu ĉi tiun? 04055
Bottom
04057
Top
JUHANI: See on täismehe mantel. Passiiba. — Hirmus lugu, ütlen minagi, et veel endisest asjast kõnelda. Kuid olgu see meile õpetuseks, et «puulba poolt on püha kõrgem». — Nüüd peseme ennast puhtaks, nagu oleksime otse ämmamoori väledast pihust tulnud; ja siis tuppa, särk kaenlas, ning hautatud ihu saagu värsket õhku kaela. — Kuid ma arvan, et mu armas si!makene juba pisut võtab. JUHANI. Tie vere ĉemizo de plenviro. Danketon. — Terura okazo, diras ankaŭ mi, revenante ankoraŭ al Ia ĵusa. Sed estu por ni rememorigo, ke »Ia festo kulminas en antaŭvespero».— Nun ni Iavu nin puraj, kvazaŭ ni estus venintaj el la viglaj manoj de la umbiiikistino; kaj poste en ia ĉambregon kun la ĉemizo sub la brako, kaj la vaporanta korpo ricevu sur sian nukon vere freŝan aeron. — Sed mi kredas, ke tiu okulo-karulo iom malpli doloras. 04056
Bottom
04058
Top
SIMEONI: Kuid ei võta mu jalg, vaid valutab ja hõõgub kui tulises tuhas. Mis pean ma õnnetu sellega peale hakkama? SIMEONI. Sed mia piedo ne, ĝi doloras kaj tiklas kiel en bolanta ŝlimaĵo. Kien aikondukos tio min, mizerulon? 04057
Bottom
04059
Top
EERO: Heida tarre jõudes ilusti magama ja palu jalasalvi, ning täna siis loojat, kes sind selgi päeval on kaitsnud, «et sa oma jalga vastu kivi pole tõuganud», nagu loeme õhtupalvest. EERO. Vin kuŝigu dece, veninte en la ĉambron kaj preĝ-petegu piedŝmiraĵon, kaj poste laŭdu vian Kreinton, kiu vin gardis hodiaŭ »ke vi ne frapis vian piedon kontraŭ ŝtonon», kiel ni Iegas en vesperpreĝo. 04058
Bottom
04060
Top
SIMEONI: Ma ei kuule sind, ma ei kuule. SIMEONI. Mi ne aŭskultas vin, mi ne aŭskultas. 04059
Bottom
04061
Top
EERO: No palu siis kõrvasalvi ka. Kuid hakka nüüd liikuma, muidu jääd siia vanapagana saagiks. EERO. En tiu okazo preĝpetegu ankaŭ orelŝmiraĵon. Sed jarn foriru, en aiia okazo vi restos ĉi tie kiel kaptaĵo al ia maldio. 04060
Bottom
04062
Top
SIMEONI: Mu kõrvad on sinu jaoks lukus, lukus vaimses mõttes. Saad aru, inimene! SIMEONI. Miaj oreloj estas por vi fermitaj, fermitaj en spirita senco. Komprenu, homo! 04061
Bottom
04063
Top
EERO: Tule nüüd, muidu on su nahk varsti õrrel, ja päris kehalises mõttes. EERO. Venu nun, ĉar en alia okazo baldaŭ via haŭto estos sur la stango, kaj vere en korpa senco. 04062
Bottom
04064
Top
Alasti ja tulikuumadena astusid nad saunast tuppa: ning nende kehad õhetasid nagu päikese põletatud kasekoor. Tuppa jõudes istusid nad silmapilguks puhkama, kangesti higistades; ja siis panid nad pikkamisi endid riidesse. Kuid Juhani hakkas nüüd kogu vennaskonnale salvi keetma. Ta pani vana malmist ilma sangata katla tulele, kallas sinna toobi viina ja segas viina hulka kaks kortlit püssirohtu, kortli väävlijahu ning soola niisama palju. Ja kui see kõik oli umbes tund aega keenud, tõstis ta keeduse jahtuma ning pigimusta kördi sarnane salv oli valmis. Nad võidsid selle salviga haavu, eriti neid, mis olid peas, ja tõmbasid värsket kollakas-rusket tõrva peale. Ja siis pigistasid nad hambad kõvasti kokku ning nende näod kiskusid ko'edal kombel mustaks; nõnda kõrvetas vägev rohi haavades. Aga Simeoni hoolitses õhtusööma eest, tõi lauale seitse auguga karaskit, kuiva elajareie ia kuhjaga täis puukausi küpsenaereid. Kuid roog ei maitsnud neile sel õhtul eriti, peagi tõusid nad lauast, võtsid rõivad seljast ja vajusid voodisse. Nudaj kaj varmaj ili paŝis el la ŝvitbanejo en la ĉambregon; kaj iliaj korpoj brunbrilis kiel sunbruligita betulŝelo. Enveninte ili sidiĝis por ripozi momenton, eligante ŝviton abunde; kaj poste ili iom post iom vestis sin. Sed Juhani komencis kuiri ŝmiraĵon por la tuta vundita frataro. Li metis sur fajron mal-novan fandferan kaj sentenilan paton, verŝis en ĝin stofon da brando kaj en Ia brandon !i miksis du kvartojn da pulvo, unu kvarton da sulfurpulvoro kaj saman kvanton da salo. Kaj post kiam tio boiis dum ĉirkaŭ unu horo, li forlevis la kuiraĵon por maivarmiĝi, kaj la ŝmiraĵo, havanta aspekton de tutnigra supo, estis preta. Siajn vundojn, precipe tiujn, kiuj estis sur iiiaj kapoj, iii ŝmiris per tiu ŝmiraĵo kaj metis novan, flave brunan gudron super ĉion. Kaj tiam forte kunpremiĝis iliaj dentoj kaj iliaj vizaĝoj nigriĝis terure; tiom doloris la forta medikamento la vundon. Sed Simeoni pretigis la vesperman-ĝon, alportis sur la tablon sep ringopanojn, sekigitan fcmuron de bruto kaj lignan pelvon plenan je rapoj. Sed la manĝajo ne bone gustis al ili ĉi tiun vesperon, kaj baldaŭ ili foriris de la tablo, senvestigis sin kaj kuŝiĝis sur siaj litoj. 04063
Bottom
04065
Top
Öö oli pime ja kõikjal valitses hääletus ning vaikus. Kuid .ikki valgenes lagendik Jukola ümber: saun oli süttinud põlema. Sest kuumaks oli Timo kütnud hallikivise ahju, millest sein hakkas hõõguma ja lõpuks lõi leegitsema. Ja nõnda põles ehitus kaunis rahus tuhaks, ühegi silma nägemata. Kui hommik koitis, oli Jukola saunast järel ainult mõni lõkendav tukk ning hõõguv ahjuvare. Viimaks, keskpäeva paiku, ärkasid ka vennaksed, tõusid pisut värskematena, kui olid eelmisel õhtul, panid riidesse ja asusid pruukosti manu, mis nüüd hästi maitses. Kaua sõid nad sõnalausumata, kuid viimaks tõusis jutt tollest äkilisest heitlusest seal maanteel Tammiku ja Toukola vahel. La nokto estis malluma kaj ĉie regis silento kaj senbrueco. sed subite fariĝis lume ĉirkaŭ Jukola; ĝia ŝvitbanejo ekbrulis. Nome, Timo forte hejtis la grizaŝtonan fajrujon, pro kio la ligna muro komcncis subbruli kaj fine ekflamis. Kaj en dolĉa paco brulis la konstruaĵo je cindro ne vidatc de ics okulo. Kaj kiam tagiĝis la mateno, restis de la ŝvitbanejo de Jukola nur kelkaj subbrulantaj karboj kaj la ardanta ruino de Ia fajrujo. Finc ĉe tagmezo vekiĝis ankaŭ la fratoj, ellitiĝis iom pli freŝaspektaj ol en la vespero antaŭa, sin vestis kaj komencis manĝi nun kun bona apetito. Longan tempon ili manĝis ne dirantc eĉ vorton, sed fine ili komencis paroli pri la fatala okazo sur la vojo inter Tammisto kaj Jukola. 04064
Bottom
04067
Top
JUHANI: Hea sauna saime tõepoolest; kuid röövli kombel tungisid nad teivaste ja malakatega meie kallale. Kuid oh! oleksid meilgi sõjariistad pihus olnud ja hädaoht silma ees näha, siis saetaks täna Toukola külas kirstulaudu ning hauakaevajal oleks tööd. Kissala Aapelile andsin ometi ta osa kätte. JUHANI. Fortan ŝvitbanon ni vere ricevis, sed kiel rabistoj ili atakis nin per stangoj kaj branĉegoj. Sed ho! se ankaŭ ni estus havintaj armilojn en la manoj kaj se ni estus antaŭ-vidintaj la danĝeron, en tiu okazo oni hodiaŭ segus en la vilaĝo Toukola ĉerktabulojn, kaj la enterigisto havus laboron. Al Kissala Aapeli mi tamen donis lian parton. 04065
Bottom
04068
Top
TUOMAS: Valge juusteta liin jooksis ta otsmikult kuklani alla nagu Linnutee sügistaevas. TUOMAS. Blanka, senhara linio kuris de iia frunto mal-supren ĝis Ia nuko kvazaŭ la lakta vojo sur aŭtuna ĉielo. 04066
Bottom
04069
Top
JUHANI: Sa nägid seda? JUHANI. Vi vidis tion? 04067
Bottom
04070
Top
TUOMAS: Mina nägin seda. TUOMAS, Mi vidis tion. 04068
Bottom
04071
Top
JUHANI: Ta on saanud. Kuid teised, teised, issand Jeesus! JUHANI. Li ricevis. Sed la aliaj, la aliaj. Pro Sinjoro Kjesuo! 04069
Bottom
04072
Top
EERO: Neile maksame veriselt kätte. EERO. Ni venĝos al ili ĝis la ostocerbo. 04070
Bottom
04073
Top
JUHANI: Lööme kõik üksmeelselt oma pead ühte ja tõusku sellest hirmus kättemaksuplaan. JUHANI. Unuanime ni kunigu niajn kapojn kaj el tio estiĝu projekto al senkompara venĝo. 04071
Bottom
04074
Top
AAPO: Kuhu me jõuame selle igavese vaenuga? Kasutame seadust ja kohut, mitte rusikaõigust. AAPO. Kial ni faru eternan pereon? Ni nin turnu al Ia leĝo kaj juĝejo, sed ne al memvalidiga perforto. 04072
Bottom
04075
Top
JUHANI: Esimese toukolase, kelle oma küüsi saan, pistan elavalt kinni kõige naha ja karvadega; seal on õigus ja kohus. JUHANl. La unuan Toukolanon, kiun mi kaptos, mi manĝos vivantan kun haŭto kaj haroj; jen leĝo kaj juĝejo. 04073
Bottom
04076
Top
SIMEONI: Mu vaene vend! Kas sa kunagi ka taeva päri-Iiseks loodad saada? SIMEONI. Mia mizera frato! Cu vi neniam voias fariĝi heredonto de la ĉielo? 04074
Bottom
04077
Top
JUHANI: Mis hoolin mina taevast, kui ei saa näha Tuhkala Matti verd ning raba! JUHANI. Por mi estas indiferenta la ĉielo, se mi ne povos vidi la sangon kaj intestojn de Tuhkaia Matti. 04075
Bottom
04078
Top
SIMEONI: Oi peletist, oi pelctist! Ma pean nutma. SIMEONI. Ho ve, vi terurulo, ho teruraĵo! Oni devas plori. 04076
Bottom
04079
Top
JUHANI: Nuta sina koolnud kassi, kuid mitte minu pärast. Hmmh! Mina aga teen verivorste. JUHANI. Ploru pro morto de kato, sed ne pro mi. Hm! mi faros koibasojn. 04077
Bottom
04080
Top
TUOMAS: Selle rebimise maksan mina kord kätte, seda ma tõotan ja vannun. Nii käib hunt inimesega ümber. TUOMAS. Ci tiun disvundadon mi ankoraŭ iam venĝos, tion mi promesas kaj ĵuras. Lupo ĉi tiel agas kontraŭ viro. 04078
Bottom
04081
Top
JUHANI: Maruhunt. Mina vannun sama vande. JUHANI. Rabia lupo. Mi ĵuras same. 04079
Bottom
04082
Top
AAPO: See kättemaksmine langeb meie eneste kaela tagasi; kuid seaduse otsus nuhtleb neid ja tasub meile. AAPO. Tiu venĝo refalos sur nian nukon; sed la leĝa kon-damno ilin punos kaj rekompencos nin. 04080
Bottom
04083
Top
JUHANI: Kuid seaduse läbi ei kannata nende selg haavade pärast, mis meie oleme saanud. JUHANI. Sed per la leĝo iliaj dorsoj ne suferos de ĉi tiuj vundoj, kiujn ni portas. 04081
Bottom
04084
Top
AAPO: Seda enam nende rahakukkur ja au. AAPO. Des pli amare iliaj monujoj kaj ilia honoro. 04082
Bottom
04085
Top
SIMEONI: Visake verine kättemaks peast ja otsime seaduselt abi. Nii tahan mina, kuigi mu meel kohtukoja kombeid ja kära kangesti kardab. SIMEONI. For de nia animo la sanga venĝo, kaj ni konfidu nin al la leĝo. Tiel mi volas, kvankam mia animo tre sentas abomenon pro ia bruo kaj tumuito en juĝejo. 04083
Bottom
04086
Top
JUHANI: Kui lugu nii läheb, siis ei kohku see poiss ka selle ees. Tõsi küll, süda puperdab pisut, kui esimest korda kõrge kohtulaua ees seisame, kuid varsti ajab täismees oma pea püsti. Mäletan veelgi, kui olin tunnistajaks vaesele Koivula Kaisale, kes oma lapsele elatusraha nõudis, mäletan, kuidas jahikubjas karjus: «Juhani Juhani poeg Jukola, Toukola külast!» JUHANI. Se tiel okazos, Ĉi tiu knabo ne konsterniĝos eĉ en tiu loko. Certe la koro batos iom, kiam ni Ia unuan fojon staros antaŭ la juĝeja tablo, sed baldaŭ sin reregos plenaĝulo. Mi memoras ankoraŭ, kiam mi estis atestanto por ia kompatinda Koivula Kaisa, kiu pretcndis vivsubtenon al sia infano, mi memoras, kiel la komisaro kriis: «Juhani, filo de Juhani Jukoia, el vilaĝo Toukola!» 04084
Bottom
04087
Top
TIMO: «Ja tema noorem vend Timoteus!» Ka mina olin ju seal; ja saigi Kaisa oma lapsele papa nii et paukus. Ka mina olin ju tunnistaja, JUHANI: TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Mi ja ankaŭ estis tie; kaj Kaisa ricevis patron al sia infano tiel kc ekklakis. Mi ja estis ankaŭ atestanto, Juhani. 04085
Bottom
04088
Top
JUHANI: Olid, olid. Aga vaat seal oli alles rahvast, eeskoda, trepp ja õu täis. Mina istusin eeskojas ja vestsin Tammiku Küöstiga, mis ja kuidas peab üks mees kohtu ees kõnelema. Tõsiselt just vestsingi temaga, näppides kuuenööpi, näe sel kombel, kui kasak ehk hundikubjas kõva häälega hüüdis, nii et küll mõnegi silmad pärani ja kõrvad püsti kargasid: «Juhani Juhani poeg Jukola, Toukola külast!» JUHANI. Vi estis, vi estis. Sed kiom muite da popolo estis, Ia vestiblo, Ia ŝtuparo kaj la ĉambrego plenplenaj. En la vestibio mi sidis kaj paroiis kun Tammisto Kyosti kion kaj kiel la knabo devus diri antaŭ ia leĝo. Fervore mi paroiis kun li, dum li depinĉadis la butonojn de sia jako tiel, tiamaniere, kiam la komisaro aŭ ĉasvokto kriis pcr forta voĉo tiel ke la okuloj kaj orcloj de multaj ekstaris: »Juhani, filo de Juhani Jukola, el vilaĝo Toukola!» 04086
Bottom
04089
Top
TIMO: «Ja tema noorem vend Timoteus!» Ja saigi, susi söögu! Kaisa oma lapsele isa. TIMO. »Kaj lia pli juna frato Timoteus!» Kaj ricevis, hundo prenu, Kaisa patron al sia infano. 04087
Bottom
04089
Top
JUHANI: Sai küll. JUHANl. Jes, ricevis. 04088
Bottom
04090
Top
TIMO: Olgu, et meid vandelegi ei lastud. TIMO. Kvankam oni ne Iasis min juri. 04089
Bottom
04091
Top
JUHANI: Ei lastud, see on tõsi; kuid meie tõsine, kavaluseta kõne mõjus palju. JUHANI. Oni ne iasis; vere; sed nia serioza kaj sincera parolo efikis multe. 04090
Bottom
04092
Top
TIMO: Ja meie nimed on käinud protokollides ja suplikaa-tides kuni keisrini, heh! TIMO. Kaj niaj nomoj iradis en protokoloj kaj suplikanoj ĝis la imperiestro, heh! 04091
Bottom
04093
Top
JUHANI: Muidugi mõista. — Nõnda hüüdis jahikubjas, ja väike nõksatus käis läbi poisi südamekoti, kuid peagi Logus ta ennast ja laskis suust tõe järeleandmatut keelt nagu apostel ise, hoolimata kogu kohturahva naerust ning turtsu-misest. JUHANI. Kompreneblc. tiel kriis la komisaro, kaj tiam iom eksaltis la koro de la knabo, sed baldaŭ li kutimiĝis kaj eligis nccedeman iingvon de vero kiel la apostolo mem, mal-graŭ rido kaj ridaĉo de la tuta juĝeja anaro. 04092
Bottom
04094
Top
TIMO: Nõnda kohtus seda tainast sõtkutakse; ja kõik läheb hästi. Kuid veetakse seal mõnestki tõmbenöörist ja visatakse nii mõnigi krapsakas haakjalg taha. TIMO. Tiel oni bakas en juĝejo; kaj ĉio bone iras. Sed oni dancigas tie per multaj tirŝnuroj kaj faras multajn faligartifik-ojn. 04093
Bottom
04095
Top
JUHANI: Tõsi küll; kuid õigus ja tõde kisuvad enesele lõpuks ka vägisi võidu nii mõnegi konksu järele. JUHANI. Vero; sed la justeco kaj la praveco finc kaptas senkontraŭstarc la vcnkon post multaj artifikoj. 04094
Bottom
04096
Top
TIMO: Nii mõnegi kunsti ja konksu järele; seda küll, kui pagan ise pole ahukaadiks, kes teeb öö päevaks ja päeva ööks ning musta tõrva piimaks. — Kuid üks asi on tihti niisama hea kui kakski. Miks pole jumal kohtumõistmist rajanud kindlamale põhjale ja täiesti kõvale alusele? Misjaoks tunnistajad, keerulised uurimised ja kohtumeeste konksud? Seesugune oleks minu meelest kõige otsekohesem tee õiguse ja tõe poole, kui asi näib tume ega või seda otsustada. Terve kohturahvas, ja kohtunik ise eesotsas, astub õue, kus kasak või jahikubjas puhub päratu suurt kõivupasunat, mida kutsutakse kohtupasunaks; seda puhuks ta mõne korra tuututada, otsa issanda taeva poole hoides. Aga siis avaneks taevas ja õiguse-ingel ilmuks kogu rahvale ja küsiks valju häälega: «Mis jahikubjas tahab?», aga temalt küsiks jahikubjas omakorda kõrge kisendava häälega: «Kas kohtualune on süütu või süüdlane?» Nüüd annaks siis seletatud näoga ingel vastuse, mille õiguses keegi ei tarvitse kahelda ja mille järel tuleks mees kas lahti lasta või teda sugeda, nii et küll saab. Nõnda, arvan mina, läheks kõik hästi. TIMO. Post multaj artifikoj kaj kurbiroj, jes tiel, se ne la diablo mem estas advokato, kiu faras tagon el nokto kaj nokton el tago kaj acidan lakton el nigra gudro. — Sed unu afero estas egale bona kiel du. Kial Dio ne metis la decidojn de juĝejo sur pli firman, ckstremc firman fundamenton en la mondo? Kial atestantoj, malfacilaj esploroj kaj artifikoj de juristoj? La sekvanta procedo estus laŭ mia opinio ia plej rckta vojo al justeco kaj praveco, kiam la afero ŝajnas esti malklara kaj ne decidebia. La tuta juĝeja anaro, kaj la juĝisto mem la unua paŝus ekstercn al la korto, kic la komisaro aŭ la ĉasvokto iudus per trc granda betula trumpeto, kiun oni nomus juĝeja trumpeto; per ĝi li trumpetus kelkajn fojojn etendantc ĝian faŭkon kontraŭ la supera alto de la Sinjoro. Tiam malfermiĝus la ĉielo kaj la anĝelo de justeco alstarus apud la tuta popolo demandantc per Iaŭta voĉo: »kion vi deziras, komisaro», sed la anĝelon demandus la komisaro pcr krianta voĉo: »ĉu la kul-pigita viro estas senkulpa aŭ kulpa?» Nun la heligita anĝelo donus respondon, kies justecon neniu bezonus dubi kaj laŭ kiu oni devus liberigi la viron kaj lasi lin iri al Dia protekto, aŭ bastonadi lin fortc. Tiei, mi kredas, ĉio bone aranĝiĝus. 04095
Bottom
04097
Top
JUHANI: Misjaoks veel niigi palju kamandamist ja tembutamist? Vaadake, kuidas mina olen asja mõelnud. Kui looja oleks nõnda seadnud: kahtlustatu kinnitagu oma sõna vandega, ja kui ta õigust vannub, siis mingu nagu vaba mees jälle koju marssima, kuid kui talle teeb lõbu valet suust lasta, siis avanegu ta all seesinane maa ning neelaku ta alla põrgusse. See oleks kõige õigem tõetee. JUHANI. Kial tiom multe da komando kaj ceremonio? Vidu kiel mi pensis pri la afero. Kicl Kreinto mi aranĝus ĉi tiel: La kulpigita viro konfirmu sian vorton per ĵuro, sankta ĵuro, kaj se li juste ĵuras, li foriru kiel libera viro al sia hejmo rec, sed se li emus eligi el sia faŭko mensogon, la vermoplena tero malfermu sian buŝon sub li kaj cnglutu lin maisupren en la inferon. Tia ja estus la plej rekta vojo de vereco. 04096
Bottom
04098
Top
AAPO: See abinõu läheks; kuid ehk on ometi nii kõige parem, nagu on selle kord seadnud tarkuse isa ise. AAPO. Tiu rimcdo povus efiki, sed eble tamcn estas plej bone, kiel ĝin aranĝis mem la Patro de la saĝo. 04097
Bottom
04099
Top
JUHANI: Jah, kõige parem. Siin me istume nüüd rebitult, kärnastena, ühe silmaga nagu isakassid paastukuul. Kas see on armas? Kurat! see maailm on kõige suurem hullus, mis leidub päikese all. JUHANI. Cu plej bone? Ci tie ni^ sidas ŝiritaj, cikatraj, unuokulaj kiel virkatoj en marto. Cu ĉi tio estas doiĉa? Diablol Ci tiu mondo estas la plej granda frenczaĵo sub lasuno. 04098
Bottom
04100
Top
SIMEONI: Nii on issand seadnud, sest ta tahab katsuda inimlapse usu jõudu. SIMEONI. Tiel li aranĝis, la Sinjoro, ĉar li volas provi la kredoforton de homido. 04099
Bottom
04101
Top
JUHANI: Usu jõudu. Ta kaeb ja katsub, aga tema katsu-miste kaudu läheb hingesid sinna igavesse sauna otsekui sääski; sinna, kuhu ma ei sooviks ussigi, mina — olgugi patune inimene. JUHANI. Kredoforton. Li provas kaj tentas. Sed pro iiaj provoj iras animoj en la cternan ŝvitbanejon grandnombre kiel kuloj; tien, kien mi, kvankam pckulo, ne volus ke cĉ scrpento iru. 04100
Bottom
04102
Top
TUOMAS: See ilmaelu on raske lugu. Vähe on lootust igaühel niigi väikese osa peale, kui oli Joosual ja Kaalebil kuuesaja tuhande mehe hulgas. TUOMAS. Sevcra ludado estas ĉi tiuj vivo kaj mondo. Malmultan povas ĉiu havi esperon pri tiel malofta loto kiel tiu de Josuo kaj Kaleb inter sesccntmil viroj. 04101
Bottom
04103
Top
JUHANI: Tõsi! Mis on siis see elu? Põrgu eeskoda. JUHANI. Prave! Kio estas do ĉi tiu vivo? Vestiblo de la infero. 04102
Bottom
04104
Top
SIMEONI: Juhani, Juhani, talitse oma meelt ja keelt! SIMEONI. Juhani, Juhani, atcntu pri via menso kaj penso! 04103
Bottom
04105
Top
JUHANI: Valmis põrgu, ütlen mina, kui õige vihaseks saan. Mina olen siin kannataja hing ja Toukola poisid on kuradid, hangud pihus. Kurivaimud on inimesed meie vastu. JUHANI. La infero prcta, mi diras, se mi donas vorton al mia malbona humoro. Mi ja estas ĉi tic Ia suferanta animo kaj la knaboj de Toukola diabloj, kun forkstangoj en la manoj. Malicaj spiritoj estas la homoj kontraŭ ni. 04104
Bottom
04106
Top
AAPO: Astume pisut omaenesegi põue. Vahest oleme inimeste viha suurelt osalt ise äratanud ja jõus pidanud. Tuletage meelde, kuidas oleme nende naerimail ja hernepõldudel mässanud, tallanud õngele minnes nende jõeäärset heina, nende poolt ümberpiiratud karud tihti maha lasknud ja nii mõne muugi säärase tembu teinud, hoolimata seaduse ähvardustest ning südametunnistuse häälest. AAPO. Ni cnpaŝu ankaŭ iom en niajn proprajn brustojn. La malamon de la homoj ni eblc grandpartc mem kaŭzis kaj subtenis. Ni memoru kiel ni fiagadis en iliaj rap- kaj pizkampoj, piedpistadis ĉe niaj fiŝkaptaj ekskursoj la herbon de iliaj riverbordoj, pafis multfoje ursojn, kiujn iii sieĝis, kaj faris multajn aliajn artifikojn, malgraŭ minaco de leĝo kaj voĉo de konscienco. 04105
Bottom
04107
Top
SIMEONI: Oleme ära vihastanud taeva ja maa. Tihtipeale pistab too südametunnistuse tuline mõõk valusalt mu viletsasse rinda, kui meenutan magama heites meie noorpõlve meelevalla-tuid tegusid; ja tundub nii, nagu kuuleksin imelikku kohinat, otsekui kauget, ohkavat vihmavalingut, ning sünge hääl nagu sosistaks veel minu kõrva: «Jumala ja inimeste õhkamine Jukola seitsme poja pärast.» Hukatus ähvardab meid, vennad, ja enne ei sära meile õnnetäht, kui meie ning inimeste vahekord pole paranenud. Miks ei lähe me siis andeks paluma, lubades siitpeale teisiti elada? SIMEONI. Ni kolerigis la ĉielon kaj la tcron. Ofte kiam mi eniitiĝas kaj rcmemoras niajn malicajn agojn en nia junaĝo, mian mizcran bruston pikas dolorige la fajra glavo de la kon-scienco, kaj ŝajnas al mi kvazaŭ mi aŭdus strangan muĝadon kiel malproksiman, ĝemantan pluvon, kaj kvazaŭ malhela voĉo ankoraŭ flustrus en mian orelon: »La ĝemo de Dio kaj de la homoj pro la sep knaboj de Jukola.» Pcrco nin mina-cas, fratoj, kaj la stelo de fcliĉo ne briios por ni antaŭ ol la rilatoj inter ni kaj la homoj estos sur pli bona bazo. Kial ni do ne iru por peti pardonon, promesantc komence de ĉi tiu tago vivi alimaniere? 04106
Bottom
04108
Top
EERO: Ma nutaksin, kui võiksin. Simeoni, Simeoni! «ei puudu palju, et...», jah, ei puudu palju. «Kuid mine seks puhuks ära.» EERO. Mi plorus se mi kapablus. Simeoni, Simeoni! »ne mankas multe ke vi...» jes, ne mankas multe. »Sed la nunan fojon foriru.» 04107
Bottom
04109
Top
SIMEONI: Ja-jah, küllap viimselpäeval nähakse. SIMEONI. Jes, jes, certe oni vidos en la lasta tago. 04108
Bottom
04110
Top
TIMO: Et minu pea painduks andeks paluma? Ei usu seda. TIMO. Cu mia kapo kliniĝus al pardonpeto? Mi tion ne kredas. 04109
Bottom
04111
Top
TUOMAS: Ei nii kaua, kui ronk on must. TUOMAS. Ne tiel longe kiel la korvo cstas nigra. 04110
Bottom
04112
Top
EERO: See asi sünnib siis, kui «viimse kohtu ette tu’eme». Siis on ju ronk valge kui lumi, nagu lauldakse rõõmsa poisi ja armsa emakese laulus. Minu poolest olgu küll viimne lugu lahti, enne kui hakkan siin andeks paluma. EERO. »Kiam ni ĉiuj al juĝo revenos» okazos do tiu miraklo. Tiam ja estos la korvo blanka kvazaŭ ncĝo, kiel oni kantas en la kanto pri Ia gaja fiio kaj la kara patrino. Volonte mia-parte la lastaj tcmpoj cstu proksimaj antaŭ ol ni komcncos preĝi. 04111
Bottom
04113
Top
JUHANI: Usu mind, Simeoni, ses maailmas ei kõlba ühtesoodu vaadata, kuis on lugu meie hingekesega, mõte!da alati lolle tulise sügaviku, kuradi ja pisikeste paharettide peale. Seesugused mõtted ajavad kas mehe pea segi või seovad nööri ta kaela. — Noid meie endisi meelevallatusi tuleb pidada rohkem nooruse rumalusteks kui pattudeks valjemas mõttes. Ja leiselt poolt, ma olen jõudnud sellele mõttele ja kindlale arvamisele, et siin peab vahetevahel silma kinni pigistama ega mitte nägema, mida näed, ning mitte teadma, mis tead. Nii peab siin tegema mees, kui tahab terve nahaga pääseda elu-uhmrist. — Arge vahtige midagi pärani silmadega; siin pole pärani silmi tarvis. — Ma mõtlen noid väiksemaid pattusid jumala, ja mitte naabrite vastu. Naaber ja ligimene on ninakas, lõuamees ja vajab oma varandust just niisama hästi kui minagi; kuid jumal on pika meelega ja armuline mees ning annab lõpuks ikka andeks, kui otsekohesest südamest palume. Jaa, jaa, ma mõtlen: ei sünni igakord oma töid ja sihukesi pisukesi sulitembu-kesi juuksekarva pealt võrrelda jumala sõna ja käskudega, vaid parem on püsida seal keskteel. Raskete pattude eest peame ennast hoidma igat viisi, kuid neid väiksemaid, nimelt väiksemaid jumala vastu, ei pea mitte südametunnistuse õnge otsa panema, vaid tuleb seista seal keskkohal, keskkohal. JUHANI. Kredu al mi, Simeoni, ĉi tic ne taŭgas ĉiam esplori, kiel fartas nia animo, ĉiam memori tiun fajran kavafon, diablon kaj diabletojn. Tiaj pensoj aŭ disordigas ia kapon de ia viro aŭ volvas ŝnuron ĉirkaŭ lian kolon. — Niaj estintaj ventanimaj agoj devas esti konsiderataj pli kiel malsaĝafoj de juneco ol pekoj en piej severa senco. Krome mi venis al tia kredo kaj konvinko, ke oni devas ĉi tie iafoje fermi la okulojn kaj ŝajn-igi ne vidi, kion oni vidas, kaj ne scii, kion oni scias. Tiei devas viro agi se Ii volas eliri kun nedifektita peito el la pistujo de la vivo. — Ne strabrigardu; ĉi tie strabrigardado ne estas bezona. — Mi aludas tiujn pii maigrandajn pekojn kontraŭ Dio, sed ne kontraŭ mia najbaro. La najbaro kaj proksimulo havas trosenteman nazon kaj bezonas sian propran bonon egale necese kiel mi; sed Dio estas toleranima kaj kompatema viro, kaj fine pardonas, se ni el sincera koro petegas. Jes, jes, mi volas diri: ne estas konvene kompari ĉiam kaj ĉie per hareta precizeco niajn proprajn agojn kaj tiajn etajn petoiafojn kun ia Dia vorto kaj la leĝo, sed plej bone estas resti ie en mezvojo. Gra-vajn pekojn ni devas eviti ĉiamaniere, mi diras, kaj petegi okuiŝmirafon, sed tiujn pli maigravajn, nome pli malgravajn kontraŭ Dio, ne ĉiam meti al la fiŝhoko de la konscienco, sed resti tie meze, mezc. 04112
Bottom
04114
Top
SIMEONI: Suur jumal! Nõnda sosistab ju saatan inimese kõrva. SIMEONI. Granda Dio! tiei ja la Satano flustras en oreiojn de homo. 04113
Bottom
04115
Top
TIMO: Otse nii, nagu puhuks Olli eit Mäkelä perenaisele viinahimus lobajutte. TIMO. Precize kiel la avino de Olli en dezirego de brando babilas senscncafon al Ia mastrino de MÄKELÄ. 04114
Bottom
04116
Top
AAPO: Juhani lausus mõne mõtte, mida ma imestuse ja pahameelega kuulasin. Veli, kas nõnda õpetab meid jumala käsk? Kas nii õpetas meid ema? Ei sugugi! Uks patt kaalub jumala ees nagu tuhat ja tuhat nagu üks. Mis sa lobised siis väiksemaist pattudest ja keskteest, kaitstes kahe isanda teeni-mist? Ütle, Juhani: mis on patt? AAPO. Juhani diris kelkajn vortojn, kiujn mi kun miro kaj kun indigno aŭskultis. Frato, ĉu tiel nin instruas ia ord-onoj de Dio? Cu tiel nin instruis nia patrino? Tute ne! Unu staras antaŭ Dio kiel mil kaj mil kiel unu. Kion vi do babilaĉas pri pli malgravaj pekoj, kion pri mezo, defendante la servadon al du sinjoroj? Diru, Juhani, kio estas peko? 04115
Bottom
04117
Top
JUHANI: Mis on tõde, sina Jukola Saalomon, isand Jupiter ja prohvet Paavo Sávost? «Mis on patt?» Oeh! «Mis on patt?» Näe, kui targasti küsitud, imetargalt. «On sel nutti, sel meie pojul», on tõepoolest. Nii, mis seal veel rääkidagi? «Mis on patt?» Ahhah! Mis on tõde? küsin mina. JUHANI. Kio estas la vero? vi, Salomono de Jukola, sin-joro jupistero kaj avo Paavo cl Savo? »Kio estas peko?» Ho! »Kio estas peko?» Jen, kiel saĝe dcmandite, strange saĝe. »Havas vere kapon tiu nia knabo», certe havas. Jes, kiu ankoraŭ paroias? »Kio estas peko?» Hoho! Kio estas Ia vero? mi de-mandas. 04116
Bottom
04118
Top
TUOMAS: Mis sa käänled ja keerutad, poiss? Tea, et õpetus, mida kuulutasid, on kurivaimu õpetus. TUOMAS. Kial vi kurbiras kaj ĉirkaŭpaŝas, knabo? Sciu, kc la dogmaro, kiun vi dcklaras, cstas dogmaro de la mal-sankta spirito. 04117
Bottom
04119
Top
JUHANI: Tahan teile jutustada elava näite, mis minu usku kindlasti toetab. Tuletage meelde kirikuküla endist parkalit. Mehel tulid pähe imelikud mõtted oma hingest, patust ja maailma mammonast ning ta hakkas põhjalikult oma endist eluviisi muutma. Nii lõpetas ta äkki pühapäevadel ja suurtel pühadel nahkade vastuvõtmise ja väljaandmise, hoolimata sellest, kui tähtsaks peab talumees üht teed ja kaht asja. Asjata hoiatasid teda sõbrad, sest nad panid tähele, et temal töö päevpäevalt väheneb, aga ta ametivennal kõrvalmajas ühtesoodu kasvab. Ikka vastas hull mees: «Küllap jumal minu kätetööd õnnistab, kuigi mul seda vähem oleks; kuid tema, kes arvab Ieivapala mu suust tõmbavat, tema peab kord oma otsaesise higist needust lõikama, sest et ta issanda hingamispäeva ei pühitse.» Nii tema ütles, kõndis põrnitsedes pühapäeviti, lauluraamat pihus, silmad kui rõngad peas ja juuksed püsti nagu Pommi-Peetril. Kuid kuis läks mehega lõpuks lugu? Seda me teame. Tuli peagi ta pihku kõige raskem puu, kerjusekepp tuli ta kätte, ja tema teeks sai pikk kroonu maantee. Nüüd käib ta kiilast külla, kummutades klaasi, kui aga saab. Kord kohtasin teda seal Kanamäc harjal maantee ääres; seal istus ta oma kelgu serval, ja üsna pommis oli õnnetu mees. Kuis on teiega lugu, parkal? küsisin mina; «On nagu on,» vastas tema, korraks kangelt minu poole jõllitades. Kuid mina küsisin veel: kuis meister nüüd õieti elab? — «Elan nagu elan,» lausus ta jälle ja läks oma teed, kelku ees lükates ja mingit hullu laulu jorutades. Niisugune oli tema lõpp. Aga teine parkal? Tema alles läks rikkaks ja rikka ning õnneliku mehena surigi. JUHANI. Mi volas rakonti al vi vivan ekzempion, kiu fortc defendas mian Kredon. Rcmemoru Ia iaman taniston en la preĝeja viiaĝo. La viro venis al strangaj pensoj pri sia animo, pri peko kaj pri la mamono de la mondo, kaj komencis multe ŝanĝi sian antaŭan vivon. Interalie li subite ĉesis akcepti felojn kaj fordoni Iedojn dum dimanĉoj kaj fcstotagoj, malgraŭ tio, kiel grave Ia kamparano konsideris plenumi du aferojn per unu aliro. Vanc liaj amikoj avertis lin, kiam iii rimarkis, ke malpliiĝas ĉiutage iia laboro, dum ĉe lia samfakulo en najbara domo ia iaboro ĉiam pliiĝas. La maisaĝa viro ĉiam nur respondis: »la laboron de miaj manoj Dio certe benos, se eĉ estus pli malmulte da ĝi, sed li, kiu nun kredas forŝiri ia pan-pecon el mia buŝo, ii fine kolektos malbenon el la ŝvito de sia frunto, ĉar li ne honoras ia sanktan tagon de la Sinjoro.» Tiel li diradis, irante en ia sanktaj tagoj kun psalmlibro en la mano, kun rondaj okuloj en la kapo kaj kun supren staranta hararo, kiel la hararo de Pommi Pietari. Sed kio okazis kun ia viro fine? Tion ni scias. Estis baidaŭ en Iia mano la plej peza stango, la almozula bastono troviĝis en iia mano, kaj iia vojo cstas la Ionga kampostrio de ia ŝtato. Nun li iras de vilaĝo al vilaĝo, klinante giason kiam ii nur povas. Foje mi lin ren-kontis tie sur la altaĵo Kananmaki apud ia vojo; tie li sidis sur sia sledcto kaj ebria estis ia mizerulo. »Kici vi statas, tan-isto?» mi dcmandis.»Statas kicl statas», li respondis, okulumante min rigide unu fojon. Sed mi demandis Iin ankoraŭ: kiel vi fartas, majstro, nun? — »Mi fartas kiei mi fartas», li denovc diris kaj foriris puŝantc sian sledeton antaŭ si kaj kantante ian malsaĝan kantaĉon. Tia estis iia fino. Sed la alia tanisto? Li vere riĉiĝis kaj mortis kiel riĉa kaj feiiĉa viro. 04118
Bottom
04120
Top
AAPO: Kitsameelne usk ja vaimukõrkus hävitasid parkali ja nii läheb kõigi temasamastega. Olgu kuis on, kuid sinu õpetus on vale õpetus ning usk. AAPO. Malvastanima kredo kaj religia fiero pereigis la taniston, kaj tiel okazas al ĉiuj Iiaj egaluioj. Estu kiel ajn, sed via dogmaro estas hereza dogmaro kaj kredo. 04119
Bottom
04121
Top
SIMEONI: Valeprohvetid ja viimsepäeva ajad. SIMEONI. Falsaj profetoj kaj lastaj tempoj de la mondo. 04120
Bottom
04122
Top
TIMO: Ta tahab meid türgi usku meelitada. Kuid mind sa <‘i kõiguta; sest mina olen varmas ja kindel, varmas ja kindel hui kirvesilm. TIMO. Li volus tromplogi nin ai la reiigio de turkoj. Sed min vi ne konfuzos, ĉar mi estas certa kaj firma, certa kaj firma kiel hakiltruo. 04121
Bottom
04123
Top
JUHANI: Ulata, Tuomas, too leivakannikas sealt laua otsast. — «Valeprohvetid». Ma ei meelita kedagi patu ja ülekohtu poole, ja ise ei varastaks ma ka naasklit kingsepalt ega nõelasilma rätsepalt. Kuid mu süda kihvatab, kui mu mõte «hka pahupidi pööratakse, pigimustaks tehakse, kuigi mustjaspruunist värvist oleks juba küllalt. JUHANI. Donu ai mi, Tuomas, tiun panduonon de la tablo-kapo tie.—«Falsaj profetoj.» Mi neniun ailogas al peko kaj maljusteco, kaj mi ne ŝteius eĉ alenon de ŝuisto nek kudriltruon de tajloro. Sed mia koro fajreras, kiam oni ĉiam turnas mian intencon al la plejmalbono, faras ĝin nigrega, kvankam nigre-bruna koloro jam cstus sufiĉa. 04122
Bottom
04124
Top
AAPO: Kõnelesid ju nii selgesti, arutasid asja punktist punktini ja tükist tükini, et sind valesti ei võinud mõista. AAPO. Vi paroiis tiel klare, konsideris ia aferon de para-grafo al paragrafo kaj de branĉo al branĉo, ke oni ne povis kompreni ĝin false. 04123
Bottom
04125
Top
TIMO: Oma pea panen pandiks, et ta tahab meid türgi ushu viia. TIMO. Mi garantias per mia kapo, ke li volis nin konverti al la religio de turkoj. 04124
Bottom
04126
Top
SIMEONI: Jumal olgu talle armuline! SIMEONI. Dio lin indulgu! 04125
Bottom
04127
Top
JUHANI: Lõuad kinni, ja silmapilk! Minu pärast jumalat p.iluda, noomida mind nagu vesiste silmadega papp — see ei liihc. Sest minul on just paras jagu mõistust, kuigi ma pole tiii.s paljast tarkust, nagu näiteks see meie AAPO: JUHANI. Fermu viajn faŭkojn, kaj tuj! Preĝpctegi Dion pro mi, riproĉi min kiel nebulokula pastro, tio ne taŭgas. Car mi havas sufiĉe da prudento, kvankam mi ne estas nura saĝeco, kiel ckzempic tiu nia Aapo. 04126
Bottom
04128
Top
AAPO: Jumal paraku! ei ole ma niigi tark kui tarvis. AAPO. Dio min indulgu! mi ja ne estas cĉ sufiĉe saĝa. 04127
Bottom
04129
Top
JUHANI: Puhas tarkus, puhas tarkus! ja pea nüüd leiva-nuh kinni, või muidu saad selle sääreluuga vastu koonu ning piitut paremini kui eile. Seda ma ütlen ja lõpetan söömise, sest minu pugu on täis. JUHANI. Nura saĝcco vi cstas, nura saĝcco! Kaj vian pan-truon tenu fermitc, en alia okazo vi ricevos ei ĉi tiu manosto sur vian nazegon kaj iom pli bone ol hieraŭ. Tion mi diras kaj ĉesas manĝi, ĉar mia sako estas plena. 04128
Bottom
04130
Top
TIMO: Olen kindel, et igaüks meist on juba täis nagu puutäi. TIMO. Mi garantias, ke ni jam estas plenaj kiel ojstro, ĉiu viro. 04129
Bottom
04131
Top
EERO: Kuid miks ei näe ma sauna? EERO. Sed kiai mi ne vidas la ŝvitbanejon? 04130
Bottom
04132
Top
JUHANI: Mis too risuhunnik tähendab? — Kuid — meie saun on ju põrgusse sõitnud! JUHANI. Kion povus vidi tia malaltulo, kiu ne atingas la barilsupron? — Sed — la ŝvitbanejo ja foriris en la inferon! 04131
Bottom
04133
Top
EERO: Ei, vaid taevalaotusse tulises vankris. EERO. Ne, sed en la ĉielan alton en fajra ĉaro. 04132
Bottom
04134
Top
JUHANI: On see siis põlenud või? JUHANL Cu ĝi eblc brulis? 04133
Bottom
04135
Top
EERO: Kust mina tean, ja mis on minul sellega tegemist? See on Jukola peremehe saun, mitte minu. EERO. Cu mi scias, kaj ĉu ĝi min koncernas? Gi estas la ŝvitbanejo de la mastro de Jukola, sed ne Ia mia. 04134
Bottom
04136
Top
JUHANI: Sai ju Eerogi keha eile leili, kui ma õieti mäletan. Ja-jah, kõik ikka ainult peremehe õlgadele, seda ma usun. Kuid lähme vaatama. Kus on mu müts? Lähme vaatama, vennad. Ma tean, et meie saun on tuhas. JUHANI. Prenis ja hieraŭ ŝvitvaporon eĉ la korpo de Eero, se mi ne malĝuste memoras. Jes, jes, ĉio nur sur la ŝultron de la mastro, tion mi kredas. Sed ni iru por rigardi. Kic estas mia ĉapo? ni iru por rigardi, fratoj. Mi scias, ke nia ŝvitbanejo estas cindro. 04135
Bottom
04137
Top
Läksid vaatama, kuidas on lugu saunaga. Sellest näis järel olevat ainult must keris ja suitsev ahervare. Ja kibeda meelega vaatasid vennaksed mõne aja hävituspilti ning tulid lõpuks tuppa tagasi. Viimasena astus Juhani, pihus kaks uksehinge, mis ta vihaselt lauale virutas. Ili iris por vidi kiel statas la ŝvitbanejo. De ĝi estis vidcbla nur la nigra ŝtonfajrujo kaj fumanta fundamento. Kaj kun ĉagrena menso la fratoj dum momento rigardis la sccnejon de la pereo kaj fine rciris en la domon. Kiel Ia lasta paŝis Juhani, kun paro da ĉarniroj en sia mano. Ilin li kolere ĵetis sur Ia tablon. 04136
Bottom
04138
Top
JUHANI: Nõnda, Jukola talu on nüüd ilma saunata. JUHANI. Jes, nun la domo Jukola estas sen ŝvitbanejo. 04137
Bottom
04139
Top
EERO: «Ja saunata talu ei lähe,» ütles JUHANI: EERO. »Kaj domo scn ŝvitbancjo ne taŭgas», diris Juhani. 04138
Bottom
04140
Top
JUHANI: Kuumaks küttis Timo selle armsa ahjukese ja tuhaks põlesid armsad nõgised õrred ning seinad, mille vahel me kõik oleme kord ilmavalgele tulnud. Timo küttis ahju liiga tugevasti, ütlen mina. JUHANI. A1 varmego hejtis Timo ĝian karan fornon kaj en cindron ŝanĝiĝis la amataj, nigraj plafontraboj kaj ia muroj, en kies ŝirmo ni ĉiuj venis en la mondlumon. Timo hejtis fortcgc, diras mi. 04139
Bottom
04141
Top
TIMO: Sinu käsku mööda, sinu käsku mööda; küllap sa seda tead. TIMO. Laŭ via ordono, laŭ via ordono, certe vi tion scias. 04140
Bottom
04142
Top
JUHANI: Käi kus kurat oma käskudega, ainult et nüüd oleme ilma saunata, ja see on paha lugu; hoonete ehitamine ei lisa leiba. JUHANI. AI diablo viaj ordonoj, sed ke ni estas viroj sen ŝvitbanejo, tio estas incita afero; konstruado ne pliigas la panon. 04141
Bottom
04143
Top
AAPO: Paha lugu; kuid saun oli ometi vana, nurgad auke täis; ja eile otsustasid sa ju ise varsti uut ehitada. AAPO. lncita afero; sed la ŝvitbanejo tamen estis malnova, ia anguloj plenaj de truoj; kaj vi ja mem hieraŭ decidis baldaŭ konstrui novan. 04142
Bottom
04144
Top
JUHANI: Tõsi, ta oli vana ja seinapalgid südameni läbi pehkinud, kuid ta oleks ometi aasta või paar vastu löönud. Talul pole vee] jõudu saunu ehitada; põllud, põllud peab siin kõigepealt käsile võtma. JUHANI. Certc ĝi estis malnova kaj ĝiaj traboj vapormoligitaj ĝis kerno, sed ĝi estus ankoraŭ iome-iele taŭginta unu jaron aŭ du. La bieno ne havas fortojn por cluzi ĉe konstruado de ŝvitbanejoj; la kampoj, Ia kampoj dcvas unue esti prenataj en la ungojn. 04143
Bottom
04145
Top
TUOMAS: Jäävad sinul põllud niisama nagu möödunud suve] uhke Aruniit, mille toredal heina] lasksime ilma ühegi vikatilöögita ära närtsida. Kuid see oli su oma soov. Kui sulle selle niitmist meelde tuletasin, ikka vastasid sa selle peale: «Ootame vee] pisut; hein kasvab nii et kahiseb.» TUOMAS. Certe vi restigos ia kampojn kiel en pasinta somero Ia vastan herbejon Aroniittu, kies imponan fojnon Ĉiam.is velki sen eĉ unu svingo de falĉilo. Sed via propra volo. ni las kiam mi memorigis vin pri ĝia rikolto, vi respondis: »nu, ni ankoraŭ ne iros; la fojno ja kreskas plu tiei kc susuras». 04144
Bottom
04146
Top
JUHANI: See on vana lugu ega parane sellest, et seda nürid. Aruniit kasvab tuleval suvel seda uhkemini. — Kiid kes on see, kes seal mööda nurme meie talu poole astub? JUHANI. Tio cstas jam pasinta afcro kaj ĝi ne pliboniĝos pcr via babiiaĉo. Aroniittu kreskos dcs pli impone cn vcnonta somcro. — Sed kiu cstas la viro, kiu paŝas al nia domo tic sur la kampo? 04145
Bottom
04147
Top
TUOMAS: Kohtumees Mäkelä. Mis tema tahab? TUOMAS. Juĝeja vokisto MÄKELÄ. Kion voias la viro? 04146
Bottom
04148
Top
JUHANI: Nüüd on pagan lahti. Kohtu nimel tuleb ta ja tolle neetud kakluse pärast toukolastega. JUHANI. Nun la diablo estas libera. En la nomo de la ŝtato li venas kaj pro tiu malbenita interbatiĝo kun la Touko-lanoj. 04147
Bottom
04149
Top
AAPO: Viimases kakluses on seadus meie poolt, kuid telmise puhul vaadake ette. Laske mul talle asja seletada. AAPO. En la dua batalo estas la leĝo ĉe nia flanko, sed pro la unua ni nin gardu. Lasu min klarigi la aferon al li. 04148
Bottom
04150
Top
JUHANI: Kuid mina, vanem vennaste hulgas, tahan ka sõia-uigust, kui ühine asi on kõne all. JUHANI. Sed mi, el la fratoj la plej aĝa, volas ankaŭ havi parolrajton, kiam la komuna intereso estas diskutata. 04149
Bottom
04151
Top
AAPO: Vaata aga ette, et sa ennast kotti ei kõnele, kui me pisut nii-öelda kriukaid peame tegema. AAPO. Sed gardu vin, kc vi ne parolu senelire en la sakon, se ni devos iom serpentumi. 04150
Bottom
04152
Top
JUHANI: Küll ma tean. JUHANI. Certe mi scios. 04151
Bottom
04153
Top
Sisse astus Mäkelä, tubli ja heatahtlik kohtumees. Ometi tuli la teise asja pärast kui see, mida vennaksed arvasid. Eniris MÄKELÄ, la bona kaj favoranima vokisto. Tamcn li venis por paroli pri alia afero ol kion la fratoj supozis. 04152
Bottom
04154
Top
MÄKELÄ: Tere. MÄKELÄ. Bonan tagon! 04153
Bottom
04155
Top
VENNAKSED: Tere! LA FRATOJ. Bonan tagon! 04154
Bottom
04156
Top
MÄKELÄ: Mis koledust ma näen? Poisid, kuidas on teiega lugu? Rebitud, muhkudes, kärnades ja pead kinni mähitud! Oh teid armetuid! MÄKELÄ. Kiajn teruraĵojn mi vidas? Knaboj, kiel vi fartas? Ŝiritaj, en blubcroj, cikatroj kaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapoj! Ho vc, vi kompatinduloj! 04155
Bottom
04157
Top
JUHANI: «Küll koer oma haavad lakub,» kuid hoolitsegu liundid endi eest. Kas selle asja pärast nüüd meie toas seisale? JUHANI. »La hundo lckas siajn vundojn», sed la lupoj zorgu pri si. Ĉu pro ĉi tiu kaŭzo vi staras en nia ĉambro nun? 04156
Bottom
04158
Top
MÄKELÄ: Mis tean mina sellest? Kuid kas vennaksed sel Kombel üksteist veristavad? Häbenege! MÄKELÄ. Cu mi scias ion pri ĉi tio? Sed ĉu la fratoj dis-ŝiradis unu la alian ĉi-manicre! Vi hontu! 04157
Bottom
04159
Top
JUHANI: Te eksite, Mäkelä? Vennaksed on üksteisega umber käinud kui inglid; see on naabrite töö. JUHANI. Vi eraras, MÄKELÄ. La fratoj agis unu kontraŭ la alia kiel anĝelojj ĉi tion faris najbaroj. 04158
Bottom
04160
Top
MÄKELÄ: Kes on seda siis teinud? MÄKELÄ. Kiu do faris tion? 04159
Bottom
04161
Top
JUHANI: Head naabrid. Kuid kas tohin küsida, mis pukul olete meid tervitama tulnud? JUHANI. La bonaj najbaroj. Sed ĉu estas pe.rmesite de-mandi, kial vi venis por nin viziti? 04160
Bottom
04162
Top
MÄKELÄ: Üpris sandi põhjuse pärast. Poisid, poisid! nüid ootab teid hukatuse päev. MÄKELÄ. Pro grava kaŭzo. Knaboj, knaboj! estas antaŭ vi tago de pcreo. 04161
Bottom
04163
Top
JUHANI: Mihuke on see päev? JUHANI. Kia estas ĉi tiu tago? 04162
Bottom
04164
Top
MÄKELÄ: Häbipäev. MÄKELÄ. Tago de honto. 04163
Bottom
04165
Top
JUHANI: Ja kunas see koidab? JUHANI. Kiam ĝi lcviĝos? 04164
Bottom
04166
Top
MÄKELÄ: Olen praostilt kõva käsu saanud teid tulejal pühapäeval kiriku juurde tuua. MÄKELÄ. Dc la preposto mi ricevis severan ordonon venigi vin venontan dimanĉon al la preĝejo. 04165
Bottom
04167
Top
JUHANI: Mis ta meist kiriku man tahab? JUHANI. Kion li volas de ni ĉe la preĝejo? 04166
Bottom
04168
Top
MÄKELÄ: Teid jalgpuusse pista, otsekoheselt öeldes. MÄKELÄ. Sidigi vin en piedtrabo; rekte dirite. 04167
Bottom
04169
Top
JUHANI: Mis põhjusel ? JUHANI. Pro kiu kaŭzo? 04168
Bottom
04170
Top
MÄKELÄ: Tal on mitu põhjust. — Te meeletud ja hullad loite köstri akna katki ja põgenesite tema juurest nagu hundid! MÄKELÄ. Li havas multajn kaŭzojn. — Vi furiozuloj kaj malsaĝuloj! vi disrompis la fenestron de ia kantoro kaj forkuris de li kiel lupoj! 04169
Bottom
04171
Top
JUHANI: Köster kiskus meid kui marususi. JUHANI. La kantoro ŝiradis nin kiel rabia lupo. 04170
Bottom
04172
Top
MÄKELÄ: Kuid mis on praost teile teinud? MÄKELÄ. Sed kion faris al vi la preposto? 04171
Bottom
04173
Top
JUHANI: Mitte kirbuvõrra. JUHANI. Ne eĉ pulan mordeton. 04172
Bottom
04174
Top
MÄKELÄ: Ja ometi olete teda mõnitanud ja teotanud tolle ropu suuga, häbemata Kupu-Kaisa kaudu. Saatsite Rajamäe hirmsa rügemendiga kõige räpasemaid, otse lurjuse sõimusõnu tervituseks kõrgele mehele ning meie koguduse hingekarjasele; see on otse häbematu julgus! MÄKELÄ. Kaj tamen vi lin mokis kaj senhonorigis per la klaĉema, senhonta kupistino Kaisa. Vi sendis per la terura regimento de Rajamaki la plej abomcnajn, vere friponajn vortojn kiel salutojn al la altranga viro, al la paŝtisto de nia paroĥo. Tio vere estis senkompare aroganta kuraĝo! 04173
Bottom
04176
Top
JUHANI: «See on küll tõsi, kuid kus on tunnistajad,» ütles Kakkiste Jaakko, kuid nii ei ütle mina. JUHANI. »Estas tio vero, sed oni ĝin verigu», diris Kakki-nen Jaakko, sed tiel diras ne mi. 04174
Bottom
04175
Top
MÄKELÄ: Aga nüüd teadke, et teid kõige valjem praosti nuhdus tabab. Nüüd on ta teie vastu armuheitmatu. MÄKELÄ. Sed nun, sciu, ke vin trafos la plej severa venĝo de nia preposto. Nun li estas al vi senindulga viro. 04175
Bottom
04176
Top
AAPO: Istuge, Mäkelä, ja siis kõneleme asjast pisut laiemalt ja sügavamalt. — Vaadake seda asjaolu: kas võiks praost meid Rajamäe Kaisa valede pärast jalgpuusse kruvida? Ometi mitte! Tehtagu seaduslikult selgeks, mis me oleme öelnud ja mis kombel tema au haavanud. AAPO. Sidiĝu, MÄKELÄ, kaj ni diskutu la aferon iom pli vaste kaj profunde. — Rigardu ĉi tiun flankon: ĉu la preposto povus nin ŝraubligi en la piedtrabon pro la mensogoj de Raja-maki Kaisa? Tute ne! Oni pruvu laŭleĝe kion ni diris, kaj kiamaniere ni ofendis lian honoron. 04176
Bottom
04177
Top
JUHANI: «Enne asja uuritakse, siis vast selga puuritakse,» see on endastki mõista. JUHANI. »Unue pruvo, poste puno», tio estas konata afero. 04177
Bottom
04178
Top
MÄKELÄ: Kuid teine küsimus, see lugemise asi, see annab talle kirikuseaduse põhjal ometi mingi voli, mida ta nüüd oma vihas kindlasti teie vastu tarvitab. MÄKELÄ. Sed alia demando, tiu legolerna afero, ĝi tamen donas al li ian potencon per la eklezia leĝo, kiun li nun certe uzos kontraŭ vi en sia kolero. 04178
Bottom
04179
Top
JUHANI: Lugemise asjas on meie poolt jumala seadus ja kord, mis selle katse vastu raiub. Vaadake, ta on meile juba emaihus andnud nii kõvad pead, et lugemaõppimine on meile ilmvõimatu asi. Mis teha, Mäkelä? Väga ebaühtlaselt langevad vaimuanded meie peade peale. JUHANI. En legoklopodo estas ĉe nia flanko la dekreto kaj la leĝo de Dio, kiu kontraŭstaras tiun penon. Vidu, Ii jam en la utero de nia patrino donis al ni tiom malmolajn kapojn, ke lerni Ia Iegadon estas al ni neeble. Kion ni faru, Mäkelä? Tre malegale falas ĉi tie la talentoj en niajn kapojn. 04179
Bottom
04180
Top
MÄKELÄ: Teie peade kõvadus on teil ainult tühi ettekujutus. Usinus ja igapäevane harjutus võidab lõpuks kõik. — Teie isa oli üks paremaid lugejaid. MÄKELÄ. La malmoleco de viaj kapoj estas nur senbaza imago ĉe vi. Diligento kaj ĉiutaga ekzerco venkos fine ĉion. — Via patro estis unu el la plej bonaj Iegantoj. 04180
Bottom
04181
Top
AAPO: Kuid ema ei tundnud ainustki tähte, ja ometi oli ta tõeline ristiinimene. AAPO. Sed nia patrino ne konis eĉ unu literon, kaj tamen ŝi estis sincera kristano. 04181
Bottom
04182
Top
JUHANI: Ja kasvatas ning karistas poegi jumalakartuses. Jumal õnnistagu eidekest! JUHANI. Kaj edukis kaj punis siajn filojn en diotimo. Dio benu la maljunulinon! 04182
Bottom
04183
Top
MÄKELÄ: Kas ta teiste oskust teie kallal ei katsunud? MÄKELÄ. Ĉu ŝi ne penis trovi helpon al vi el scio de aliaj? 04183
Bottom
04184
Top
JUHANI: Katsus, mis võis; katsus Männiku-moori abi. Kuid tige vanamoor hakkas kohe meie selga sugema ja ta tuba muutus meie meelest hirmsamaks kui vanapagana koobas; ning meie ei astunud lõpuks enam ta onnigi, kuigi nad meid peksid nagu tuld raiudes. JUHANI. Jes, ŝi penis laŭ sia povo; ŝi penis per la avino de Pindometo. Sed la kolerema maljunulinaĉo komencis tuj bati niajn dorsojn, kaj ŝia dometo ŝanĝiĝis en niaj okuloj en plej teruran groton de koboldaĉoj; kaj fine ni ne plu iris en la kabanon, kvankam oni batadis nin kvazaŭ oni estingus brulon. 04184
Bottom
04185
Top
MÄKELÄ: Siis olite alles meelemõistmatud, kuid nüüd seisate täismeestena eneste eest; ja mõistlik, terve mees võib, mis ta tahab; sellepärast näidake nii praostile kui ka kogu maailmale, mis mehisus võib. — Sina, Aapo, kellel on nii mõistlik meel ja kel ci puudu ka ühte ning teist teadmist, vaid kelle hea mälu kõik alal hoiab, mis nähtud ja kuuldud, sina paned mind imestama, et sa juba teisiti pole teinud. MÄKELÄ. Vi estis tiam senprudentaj, sed nun vi staras sur viaj kalkanoj kiel viroj; kaj saĝa, sana viro provas fari, kion li volas; tial montru al la preposto kaj al Ia tuta mondo, kion povas la vireco. — Pri vi Aapo, kiu havas tiel prudentan menson kaj al kiu ne mankas iom da scio, sed kies atenta memoro konservas ĉion viditan kaj aŭditan, pri vi mi devas miri, ke vi ne jam faris alimaniere. 04185
Bottom
04187
Top
AAPO: Pisut, mis mina tean; noh, tean ühte ja teist. Kadunud pime onu jutustas ju meile mõndagi asja, jutustas piiblist, oma meresõitudest ja maailma ehitusest, ning siis kuulasime teda ikka tähelepaneliku meelega. AAPO. Ne multe mi scias; nu, mi ja tamen scias ion kaj alian. Nia mortinta, blinda onklo ja rakontis al ni multajn aferojn, rakontis el la biblio, pri siaj marveturoj kaj pri la konstruo de la mondo, kaj tiam ni ĉiam lin aŭskultis kun fervora menso. 04186
Bottom
04188
Top
JUHANI: Kuulasime, kõrvad kikkis nagu jänestel, kui vanamees meile pajatas Moosesest, Iisraeli lastest, sündmustest «Kuningate raamatus» ja «Ilmutamisraamatu» imedest. «Ja nende tiibade kahisemine oli otsegu vankrite kärin, kui palju hobuseid sõtta jooksevad.» Jessuke! n?e tunneme palju imesid ja asju ega olegi just nii metsikud paganad, nagu arvatakse. JUHANI. Ni aŭskultis kun elstarantaj oreloj kiel Ieporoj, kiam la maljunulo rakontis pri Moseo, pri Izraelidoj, pri okazaĵoj en la libro de la reĝoj kaj pri mirakloj en apoka-lipso. »Kaj la sono de iliaj flugiloj estis kiel la sono de ĉaroj, kurantaj en militon.» Sinjordio! ni konas multe da mirakloj kaj aferoj, kaj ni ne estas precize tiel sovaĝaj paganoj kiel oni kredas. 04187
Bottom
04189
Top
MÄKELÄ: Kuid aabitsast peate alustama, et kristliku koguduse liikmeteks saada. MÄKELÄ. Sed de la abocolibro vi devas komenci, por fariĝi veraj anoj de la kristana eklezio. 04188
Bottom
04190
Top
AAPO: Mäkelä, seal riiulil näete seitset aabitsat, mis on Hämeenlinnast ostetud, ja see nähtus tõendagu meie püüdu õppimise poole. Praost näidaku meie vastu üles veel pisut kannatust ja mina usun, ct meie asjast midagi sigib, sünnib ning kasvab. AAPO. Mäkelä, tie sur la breto vi vidas sep abocolibrojn, kiuj estas aĉetitaj en la urbo, kaj ĉi tiu vido atestu, ke ni aspiras al Iernado. Nia preposto montru ankoraŭ iom da pacienco, kaj mi kredas, ke el nia afero generiĝos, naskiĝos kaj kreskos io. 04189
Bottom
04191
Top
JUHANI: Ta näidaku üles kannatust, ja ma tahan talle kahekordset kümnist maksa ning noore linnu liha ei pea määratud ajal ta liual puuduma. JUHANI. Li montru paciencon, kaj mi volas pagi la dek-onaĵon duoble, kaj viando de junaj birdoj ne mankos en lia pelvo dum la Iaŭleĝa tempo. 04190
Bottom
04192
Top
MÄKELÄ: Ei aita siin palved ega ilusad lubadused, arvan ma, kai meenutan ta äkilist ja õigustatud viha teie vastu. MÄKELÄ. Ne helpos ĉi tie, mi kredas, preĝoj kaj belaj promesoj, kiam mi memoras lian severan kaj justan koleron al vi. 04191
Bottom
04193
Top
JUHANI: Mis tahab ta siis meist ja mis tahate teie? Hüva! Tulge seitsmekümne mehega, ning verd peab siiski voolama. JUHANI. Kion li do volas de ni kaj kion volas vi? Bone! Venu eĉ kun sepdek viroj kaj sango tamen ŝprucos. 04192
Bottom
04194
Top
MÄKELÄ: Kuid öelge, kuis tahate alustada, ct aabitsat ja väikest katekismust õppida, mis on praosti kõige tähtsam nõue? MÄKELÄ. Sed diru, kion vi intencas fari por lerni la aboco-Iibron kaj la malgrandan katekismon, kio estas la plej grava ordono de nia preposto. 04193
Bottom
04195
Top
JUHANI: Proovida siin kodus Männiku-eide või tema tütre Venla õpetust. Mõlemad on head lugejad. JUHANI. Ricevi ĉi tic hejme instruon de avino de Pindometo aŭ ŝia filino Venla. Bonaj legantoj ambaŭ. 04194
Bottom
04196
Top
MÄKELÄ: Tahan teie plaanist praostile teatada. Kuid teie eneste rahu pärast minge talt oma häbemata tempu andeks paluma. MÄKELÄ. Mi sciigos al la preposto vian intencon. Sed por via propra paco iru kaj petu de li pardonon pro via sen-hontaĵo. 04195
Bottom
04197
Top
JUHANI: Seda punkti tahame kaaluda. JUHANI. Tiun paragrafon ni volas konsideri. 04196
Bottom
04198
Top
MÄKELÄ: Tehke, nagu ütlesin; ja teadke: kui ta teie otsekohest ja usinat hoolt ei näe, siis istute jalgpuus, istute igal pühapäeval ilusti kiriku müüri ääres jalgpuus. Seda ütlen; j» nüüd elage hästi! MÄKELÄ. Faru kiel mi diras; kaj sciu, se Ii ne vidos ĉe vi sinceran, diligentan intereson, tiam en piedtrabo, en piedtrabo vi sidos bele iun dimanĉon apud la soklo de la preĝejo. Tion mi diras; kaj adiaŭ, restu sanaj! 04197
Bottom
04199
Top
JUHANI: Hüvasti, hüvasti! JUHANI. Adiaŭ, adiaŭ! 04198
Bottom
04200
Top
TUOMAS: Kas sa talle täie tõega Männiku-moorist ja tema tütrest kõnelesid? Kas sa täie tõega peaaegu juba lubasid praosti ette kummardama minna? TUOMAS. Cu vi serioze parolis al Ii pri avino de Pindometo kaj pri ŝia filino? Cu vi vere duone promesis iri kaj rampi antaŭ la preposto? 04199
Bottom
04201
Top
JUHANI: Polnud seal märkigi täiest tõest ega tegu nimepoo-lestki. Aja võitmiseks ainult poiss nõnda lobises. Männiku-moor või Venla peaks meie lugemise-tikku juhtima! Seda naeraksid kõik Toukola seadki. Te kuulsite, meid ähvardati kindlasti jalgpuuga, häbisambaga. Tuhat ja tuline! kas pole mehel voli elada rahulikult ja oma tahtmise järgi omal kohal, kui ta ei seisa kellegi tee! ega haava kellegi õigust? Kes võib seda takistada? Kuid ma ütlen veel kord: papid ja ametnikud oma raamatute ning protokollidega on inimeste kurivaimud. — Oh sina must siga! Oi seda neetud päeva! Nõnda langevad nüüd meie kaela õnnetuse hoobid ja inimeste kiusuteod, et olen valmis peaga vastu seina jooksma. Oh sina must sõnn! Venla andis meile korvi; nad on meist teinud mürgise pilkelaulu; köster vaevas meid kui vanakurat ise; Toukola poisid tampi-sid meid nagu nõmme, saime vatti justkui külahulgused jõulupühal ja otsekui jõuluvanad käime siin ühesilmaliste kodukäijate kombel, räbalad pea ümber. Mis veel? Meie kodu on nüüd kehva inimese ainsa rõõmuta, ilma kerise kohiseva leilita. Seal ju hõõgub ja suitseb meie endise armsa sauna ahervare. Ning ootamas on veel paharettidest kõige pahem. Hmh! Kümne auguga irvitab meile vastu jalgpuu kiriku eeskojas* Tuli ja põrgu! Kui selline kiusutempude virn habemenuga mehe kurgu külge ei vea, mis siis veel? Oh sina sarviline sõnn! JUHANI, Ne estis eĉ signo pri scriozeco, kaj pri vereco cĉ ne signo. Por gajni tempon ĉi tiu knabo babiladis tiel. Cu la avino de Pindometo aŭ Venla gvidu nian legomontrileton! Pri tio ridus eĉ ĉiuj porkoj en Toukola. Vi aŭdis, oni minacis nin certe per piedtrabo, per pendigilo de honto. Mil diabloj! ĉu ne viro havas rajton vivi en paco kaj laŭ sia volo sur sia propra grundo, kiam li neniun ĝenas, nenies rajton ofendas? Kiu povas tion malpermcsi? Sed mi diras ankoraŭ unu fojon; la pastroj kaj la oficistoj kun siaj Iibroj kaj protokoloj estas la malbonaj spiritoj de la homoj. — Ho, vi nigra porko! Ve, la malbenita tago ĉi tie! Nun ja niajn nukojn trafas batoj de malfeliĉo kaj incitadoj de homoj, ke mi estas preta kurbati mian kapon kontraŭ muron. Ho, vi nigra virbovo! Venla rifuzis nian svaton; oni faris pri ni venenan mokkanton; la kantoro nin turmentis kiel diablo mem; la knaboj de Toukola nin batis kvazaŭ ni estus nura erikejo, bastonadon ni ricevis kiel kristnaskaj porkidoj, kaj kiel veraj kristfestaj koboldoj ni paŝadas ĉi tie unuokulaj kun ĉifonaĵo ĉirkaŭ la kapo. Kaj kion ankoraŭ? Nia hejmo ja estas nun sen la sola regalo por mal-riĉulo, sen la muĝanta ŝvitvaporo el baneja fajrujo. Tie ja bruletas kaj fumetas Ia ruino de nia estinta kara ŝvitbanejo. Kaj poste restas ankoraŭ Ia plej maibona el diabioj. Hm! Kun dek truoj grimacas al ni renkonte la piedtrabego en ia preĝeja vestiblo. Fajro ekfulmu! Se ne tiaspeca kolekto de incitartifikoj kondukas razilon al la gorĝo de viro, kio do? Ho, vi kornokapa virbovo! 04200
Bottom
04202
Top
EERO: Nüüd mäletad pisut valesti; jalgpuus ei olegi kümmet auku. EERO. Nun vi iom erare memoras, en la piedtrabo ne estas dek truoj. 04201
Bottom
04203
Top
JUHANI: No mitu siis? JUHANI. Kiom do? 04202
Bottom
04204
Top
EERO: Mitu tähte Suures Vankris, mitu poega Jukolas? EERO. Kiom da steloj en Granda Urso, kiom da knaboj en Jukola? 04203
Bottom
04205
Top
JUHANI: Seitse poega on meid. Siis seitse auku ja seitse poissi. Noh, seda hullem. Seitse auku! Ikka taga hullemaks läheb. Näe, kuidas inimesed ja vali saatus on meie vastu ühel nõul. Seitse auku nagu veskikivi silma! Milline paha saatuse-pilge! Kuid lasku nad meisse kõik oma vihanooled, me teeme oma kiusatud südamed kõvaks nagu sädemeid pilduv teras. Lõõtsugu nad meie vastu igalt poolt mürki kui ussid ja varis-tagu taevas meie peale paljast sappi, meie aga tormame otse edasi, silmad kinni, kiristades hambaid ning möirates nagu metsikud härjad. Ja kui meid lõpuks kroonu jõuga jalapihti-desse kistakse, siis istuksin mina suure rõõmuga häbipuus. JUHANI. Sep knaboj ni estas. Do sep truoj kaj sep knaboj. Nu, des pli malbone. Scp truoj! Ciam nur pli malbone. Jen, kiel la homoj kaj la scvera sorto kuniĝis kontraŭ ni. Sep truoj kvazaŭ okuloj de muelŝtonoj! Kia moko parte de Ia malmilda sorto. Sed ili pafu sur nin ĉiujn sagojn de sia kolero, ni ja malmoligos niajn traturmentitajn korojn ke ili similos fajrantan ŝtalon. Ili spiru de ĉiuj flankoj vencnon sur nin kicl serpcntoj, kaj cl Ia ĉielo pluvu pura galo sur nin, ni tamcn, kun fermitaj okuloj, grincante per la dentoj kaj murmuregante kiel sovaĝaj bovoj kuros antaŭen. Kaj se fine oni trenus nin per la ŝtata forto al la piedpremilo, kun dolĉa ĝojo mi sidus en la picd-trabo, mi. 04204
Bottom
04206
Top
AAPO: Miks rõõmuga? AAPO. Klal kun ĝojo? 04205
Bottom
04207
Top
JUHANI: Ega sina, mu vennas, mõista viha üliõigust. Kätte-maksumõte laseks mehel kõik häbistuse unustada; ja häbistus on ju nende eesmärgiks. Mõte — toda härra praostit veristada, see maitseks mu vihasele meelele nagu mesikaste. Ja ma ei tarvitaks seal ei nuga, ei püssi, nagu muistne Karja mees, ei, vaid küünte ning hammastega kargaksin ta kurku kinni nagu susi-ilves. Tükkideks, tuhandeks tükiks rebiksin mehe, ja nõnda saaksin maitsta oma kättemaksu magusust. Teeksin nii, kui oleksin kas või kümne hinge omanik ja igat hinge piinataks kümme aastat naaskelvaadis. Ei see oleks midagi, võrreldes kättemaksu õnnega. JUHANI. Vi ja ne komprenas, mia frato, la juĝantan forton de malamo. La penso pri venĝo kaŭzus, ke ĉi tiu knabo forgesus la tutan honton; kaj la honto cstas ja ilia celo. Penso sang-makuli tiun nian prcposton, tio gustus al mia kolera animo kicl mielaĵo. Kaj mi tie ne uzus ponardon, nek pafilon, kiel iam viro el Karja, ne, sed per ungoj kaj dcntoj mi kaptus lin ĉe la kolo kiel Iupo-linko. En pecojn, en mil pccojn mi disŝirus la viron, kaj tiam mi povus gustumi la frandaĵon de mia vcnĝo. Mi farus tiel, eĉ se mi posedus dek vivojn kaj ĉiun vivon oni turmentus dek jarojn en najlobarelo. Tio ne cstus multe kom-pare kun la ĝuego de venĝo. 04206
Bottom
04208
Top
AAPO: Sa kihutad kogu oma olemuse segamini. Kasta, mu õnnetu vend, oma südame tuldkeevat katelt jaheda veega kannatlikkuse sulisevast ojast, mis rändab edasi läbi niidu, tasa loogeldes. AAPO. Vi renversas vian tutan estaĵon ĝisfunde. Verŝu, kompatinda frato, sur la fajre bolantan kaldronon de via koro malvarmetan akvon el Iirlanta defluejo de pacienco, el rivereto, kiu vagas tra hcrbejo antaŭen, kurbiĝante malrapide. 04207
Bottom
04209
Top
SIMEONI: Su nägu on ja pigimust, ja veripunastena, pist-vatena pöörlevad su silmad. Ole armuline enese vastu. SIMEONI. Via vizaĝo ja estas fulgonigra, kaj sangoruĝaj, pikantaj turniĝas viaj okuloj. Indulgu vin mem. 04208
Bottom
04210
Top
TUOMAS: Tõsi, me maksaksime kätte, kui meid häbi pingile istuma pandaks, kuid olgu meie süda seni rahul, kui see on sündinud. Kõik lootus pole veel kadunud. TUOMAS. Certe ni venĝus, se oni sidigus nin sur sidejon de honto, sed estu niaj koroj en paco ĝis tio okazos. Ne ĉiu espero ankoraŭ perdiĝis. 04209
Bottom
04211
Top
JUHANI: Ühest maailma nurgast kumab meile veel rahu päev. Ilvesjärv seal Impivaara all on see sadam, kuhu tormi käest ära purjetame. Nüüd olen otsustanud. JUHANI. El unu angulo de la mondo brilas por ni tamen ankoraŭ pacotago. La Linkolago tie ĉe Impivaara estas la haveno, kien ni velos for el ŝtormoj. Nun mi decidis. 04210
Bottom
04212
Top
LAURI: Seda tegin mina juba möödunud aastal. LAURI. Tion mi faris jam la pasintan jaron. 04211
Bottom
04213
Top
EERO: Mina järgnen teile kas või Impivaara kõige sügavamasse koopasse, kus, nagu kõneldakse, vana mäetaat pigi keedab, peas müts sajast lambanahast. EERO. Mi iros kun vi eĉ en la plej profundan groton de Impivaara, kie, kiel oni diras, maljuna montkoboldo kuiras peĉon, kun kasko el cent ŝafofeloj sur la kapo. 04212
Bottom
04214
Top
TUOMAS: Sinna läheme siit kõik. TUOMAS. Tien ni ĉiuj translokiĝos. 04213
Bottom
04215
Top
JUHANI: Sinna läheme ja ehitame uue maailma. JUHANI. Tien ni translokiĝos kaj konstruos novan mondon. 04214
Bottom
04216
Top
AAPO: Kas ei saa ülemuse käsi meid sealtki kätte? AAPO. Cu ne atingus nin eĉ tie la mano de la Ieĝo? 04215
Bottom
04217
Top
JUHANI: Mets kaitseb oma kutsikaid. Seal seisame alles kindlal pinnal; sügavale nagu pilusilmased mutid kaevame endid seal, otse maa südameni. Ja kui neil veel sealgi tuju (ulcks poisse taga kiusata, siis peavad nad nägema, kuidas lundub seitsme karu õrritamine nende pesas. — Nüüd parkali juurde, et kaupa kirjalikult kindlaks teha. Kümneks aastaks mingu meie talu teise kätte. JUHANI. La arbaro protektas siajn idojn. Tie ni staros firmaj sur niaj kalkanoj; profunden, kiel etokulaj talpoj, ni nin fosos tie ĝis la terkerno. Kaj se al ili plaĉus eĉ tie persekuti la knabojn, ili vidus, kion signifas maltrankviligi sep ursojn en ilia nesto. — Nun al Ia feltanisto por konfirmi la negocon skribe. Por dek jaroj iru nia domo en aliajn manojn. 04216
Bottom
04218
Top
SIMEONI: Ka mina igatsen rahukambrisse. Vennad, loome enestele metsade põues uue kodu ning uue südame. SIMEONI. Ankaŭ mi sopiras al la ĉambreto de paco. Fratoj, novan hejmon kaj novan koron ni kreu por ni en la sino de arbaroj. 04217
Bottom
04219
Top
JUHANI: Kõik üksmeelselt! JUHANI. Ciuj unuanime! 04218
Bottom
04220
Top
AAPO: Kuis sina otsustad, Timo? AAPO. Kiel vi decidas, Timo? 04219
Bottom
04221
Top
TIMO: «Seal mina, kus muud,» ütleb vanasõna. TIMO. »Tie mi, kie la aliaj», diras proverbo. 04220
Bottom
04222
Top
AAPO: Teie lähete, ja mina peaksin kui üksik puu jääma siia Jukola õue? Ah! liiga kõvasti on kõik mu olemuse juured ja oksad teiega ühte kasvanud. Olgu siis nii, ja loodame kõige paremat sellest teekonnast. Mina tulen kaasa. AAPO. Vi translokiĝos, kaj ĉu mi restu ĉi tie kvazaŭ sola pinego en la korto de Jukola? Ho, tre firme ĉiuj radikoj kaj branĉoj de mia estaĵo ligiĝas al via rondo. Tiel fariĝu kaj ni esperu la plejbonon el ĉi tiu ekskurso. Mi iros kun vi. 04221
Bottom
04223
Top
JUHANI: Suurepärane! Nüüd kõik nahkuri manu lepingut tegema. Kõik üksmeelselt! JUHANI. Bonege! Nun al la feltanisto ĉiu viro, por fari laŭleĝan kontrakton. Ciuj unuanime! 04222
Bottom
04224
Top
Üheskoos läksid nad parkali poole lepingut tegema, rentisid talu kümneks aastaks parkalile; ja kirjalikult määrati kindlaks järgmised punktid. Parkal valitseb ja harib talu kümme aastat, kolm esimest ilma mingi rendita, kuid selle järel peab ta maksma vennastele seitse tündrit rukkeid aastas ja ehitama uue sauna enne rendiaja lõppu. Vabalt ja igal pool võivad vennaksed Jukola metsades küttida, ja mistahes looma, kelle kohta on ainult seaduse luba. Talu maade põhjapoolses osas, Impivaara ümbruses, on neil vabadus teha ja elada oma voli järgi, nii maal kui metsades. Pühameestepäeval võtab parkal talu enda kätte; kuid vennastel olgu, kui nad tahavad, tuleval talvel veel peavari oma sünnikodus. Need olid lepingu peapunktid. Ili iris ĉiuj por fari kontrakton, luis sian domon al la feltanisto por dek jaroj; kaj skribe estis fiksataj la sekvantaj paragrafoj. La feltanisto disponos kaj terkulturos la domon dum dek jaroj, la tri unuajn sen ia lupago, sed poste li pagu al la fratoj sep barelojn da sekalo jare, kaj konstruu novan ŝvitbanejon antaŭ la finiĝo de la lutempo. Libere kaj ĉie en la arbaroj de Jukola la fratoj kaptu kiajn ajn ĉasaĵojn, kiuj estas laŭleĝe permesataj. En Ia norda parto de la biena regiono, en la ĉirkaŭaĵo de Impi. vaara, ili havu rajton fari kaj vivi laŭ sia volo tiel en Ia kampoj kicl en la arbaroj. En la tago de ĉiuj sanktuloj la feltanisto prenos al sia dispono la domon, sed la fratoj, se al ili plaĉos, havu rifuĝejon en sia naskiĝa hejmo ankoraŭ dum la vcnonta vintro. Tiuj estis la ĉefaj kondiĉoj en la kontrakto. 04223
Bottom
04225
Top
Tuli talvekuu, ja parkal oli oma koormatega Jukola õues ning võttis talu valitsuse määratud ajaks vastu. Aga vennaksed elasid selle talve peamiselt metsades, et hoiduda praosti ja ta käsilaste eest, suusatasid ümberringi ja küttisid ning pidasid laagrit süsionnis Impivaara raiesmaal. ümberkolimine hobuse ja muude tarviliste asjadega polnud veel täielikult tehtud. See oli otsustatud siis läbi viia, kui suvi on tulnud. Ometi hooTise-sid nad juba tulevase maja eest; raiusid palgid kevadeks kuivama ja veeretasid vundamendikivid käänulisele raiesmaale, järsu mäe alla. Venis novcmbro, kaj la feltanisto estis kun sia ŝarĝo en la korto de Jukola kaj akceptis la administradon dc la domo por la destinita tempo. Sed la fratoj, por eviti la preposton kaj liajn subulojn, vivadis ĉi tiun vintron pleje en arbaroj, skiante ĉirkaŭe kaj ĉaskaptante; kaj ili loĝis en karbigista kabano sur Ia deklivo de Impivaara. La translokiĝo ankoraŭ ne plcne okazis kun la ĉevalo kaj la aliaj bezonataj aĵoj. Estis destinite, ke tio okazos kiam la somero venos. Tamen ili jam nun pensis pri sia nova domo: ili hakis la trabojn, por ke tiuj printempe sekiĝu, kaj rulis sokloŝtonojn al la stumpoplena herbodeklivo ĉe la kruta monto. 04224
Bottom
04226
Top
Nõnda kulus talv, ja selle kestes ei tulnud vennastele praostilt mingit käsku ega meeldetuletust. Kas ta ootas, või oli ta nad saatuse hoolde heitnud? Tiel pasis la vintro, kaj dum ĝi ncniu ordono aŭ rimarkigo venis de la preposto al la fratoj. ĉu li atendis, aŭ ĉu li lasis ilin al la sorto? 04225
Bottom

Lugu 05 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
05001
Top
Kévad o!i tulnud, hanged olid sulanud, soojalt õõtsus tuul, maa hakkas haljendama ja kaasik läks lehte. La printcmpo estis veninta, neĝamasoj degelintaj kaj mildc blovis la vento, la tero komencis vcrdiĝi kaj la bctularo ricevis foliojn. 05001
Bottom
05002
Top
Vennaksed on nüüd kolimisretkel jukola ja Impivaara vahel. Liiguvad mööda kivist, vingerdavat metsateed, püssid õlal ja seljas tohikpaunad, kus on nende laskemoon. Ees astub Juhani ja tema kõrval Jukola suured vihased koerad, Killi ja Kiiski. Nende taga käib vankrit vedades vennaste ühe silmaga hobune, vana Valge, keda ajab Timo. Aga koormale järgnevad teised vennaksed, püssid õlal ja paunad seljas, aidates Valget tee pahcmais paigus. Viimasena käib Eero, süles Jukola tore kukk, kellest vennaksed ei raatsinud lahkuda, vaid võtsid ta endaga kaasa ajateatajaks Impivaara laande. Vankrilt paistavad kirst, hundi- ja rebaserauad, pada ja pajas kaks tammepuust kaussi, kulp, seitse lusikat ja muud keedukunstis tarvilikud riistad. Paja katteks oli pandud kare hernestega täidetud kott; ja kõige selle peal viskles ning näugus väikeses kotis Jukola vana kass. — Nii läksid vennaksed endisest kodust, rändasid nukralt, vaikselt mööda rasket, kivist metsateed. Taevas oli selge, ilm vaikne ja lääne poole alla veeres juba päikeseketas. La fratoj estas nun survoje inter Jukola kaj Impivaara dum sia translokiĝa veturo. Ili iras laŭ ŝtona, serpcntumanta arbar-vojo, kun siaj pafiloj sur la ŝultro kaj kun la betulŝelaj tornistroj, en kiuj estas ilia municio, sur Ia dorso. Antaŭe paŝas Juhani kaj flanke de li la grandaj, koleremaj hundoj de Jukola, Killi kaj Kiiski. Post ili iras, trenante la veturilon, kondukata de Timo, la unuokula ĉevalo Blanko. Sed post la ŝarĝveturilo sekvas Ia aliaj fratoj, kun la pafiloj sur la ŝultro kaj la tornistroj sur la dorso, helpante al la ĉevalo Blanko en la plej malbonaj lokoj de la vojo. Lasta iras Eero portante sur siaj brakoj la imponan kokon de Jukola, de kiu Ia fratoj ne volas disiĝi, sed kunprenis ĝin, por ke ĝi estu la horanoncanto en la dezerto de Impivaara. Sur la veturilo estis videblaj kcsto, kapto-feroj por lupoj kaj vulpoj, bolpoto kaj en la poto du kverkaj pelvoj, kulerego, sep kuleroj kaj aliaj al kuirarto apartenantaj ajoj. Sur la bolpoton estis metita, por ĝin kovri, kruda sako plenigita per pizoj; kaj plej supre sur tiu baraktis kaj miaŭis en saketo la maljuna kato de Jukola. — Tiel la fratoj foriris el sia antaŭa hcjmo, migris malgajaj, silentaj laŭ la malfacila, ŝtona arbarvojo. La ĉielo estis klara, la aero senventa, kaj malsupren al okcidento kuris jam Ia suna disko. 05002
Bottom
05004
Top
JUHANI: Inimene on purjetaja elu tormisel merel. Nõnda meiegi nüüd purjetame välja oma armsaist sünnikodu nurkadest, purjetamc oma vaakerlaevaga läbi eksitavate metsade Impivaara järsu saare poole. Ah! JUHANI. La homo estas velveturisto sur la ventega maro de la vivo. Tiel ankaŭ ni nun velas for de niaj karaj naskiĝ-anguloj, velas en nia surrada ŝipo tra erarigantaj arbaroj en direkto al la kruta insulo de Impivaara. Ho! 05003
Bottom
05005
Top
TIMO: Ei puudu palju, et ma ei nuhiks pisaraid põsilt, ka mina konn. TIMO. Ne multe mankas, ke mi viŝu larmojn de miaj vangoj, mi raneto. 05004
Bottom
05006
Top
JUHANI: Seda ma ei imesta, kui vaatan oma põue seisi-natsel mure silmapilgul. Kuid ei see aita siin maailmas, vaid olgu mehe süda ikka kõva nagu valge harakakivi. Teekäijaks on inimlaps siia sündinud, pole tal siin ühtki püsivat peatuspaika. JUHANI. Pri tio mi ne miras, rigardinte en mian propran bruston en ĉi tiu momento de malĝojo. Sed ne helpas en ĉi tiu mondo: la koro de viro estu ĉiam malmola kiel blanka siliko. Por esti migranto naskiĝis Ia homido ĉi tien, ĉi tie li ne havas konstantan loĝejon. 05005
Bottom
05007
Top
TIMO: Üürikese aja käib ta siin, kiigub ja kõigub, kuni viimaks vajub kokku ning kõngeb kui rott seina äärde. TIMO. Ĉi tie li paŝadas kelkan tempon, balanciĝas kaj svin-giĝas, ĝis li fine falas elkonsumita kiel rato ĉe mursoklo. 05006
Bottom
05008
Top
JUHANI: Õieti öeldud, targasti lausutud! JUHANI. Guste dirite, saĝe parolite! 05007
Bottom
05009
Top
SIMEONI: Ja kui siis sellega kõik oleks; kuid siis alles! SIMEONI. Kaj se tio jam estus ĉio; sed poste ... 05008
Bottom
05010
Top
JUHANI: Tuleb meie naelte küsimus, tahad sa öelda. Tõsi. JUHANI. Estos demando pri niaj talentoj, vi volas diri. Prave! 05009
Bottom
05011
Top
TIMO: Siis tuleb öelda ilma mingi pettuse ja kavaluseta: siin olen mina ja siin on, issand, nael, mis sa oled andnud. TIMO. Tiam oni devas diri sen ia artifiko kaj ruzo: jen estas mi kaj jen, Sinjoro, via talento. 05010
Bottom
05012
Top
SIMEONI: Inimene peaks ikka oma lõpu peale mõtlema; kuid ta on paadunud. SIMEONI. La homo devus ĉiam memori la finon; sed li estas obstina. 05011
Bottom
05013
Top
JUHANI: Paadunud, paadunud, selle vastu ei saa vaielda. Kuid säärased me oleme, jumal paraku, kõik selle taeva all. Ometi katsugem siitpeale elada täies tões, nagu sünnis jumala-karüikele meestele, kui kord oleme võinud lõplikult siin aset võtta ja saanud enesele sooja rahumaja. Teeme, vennad, kõva liidu ja heidame kõrvale kõik patutembud, kõik viha, riiu ja vaenu siin härjapõlvikute õnnemaal. Eemale viha, vaen ja kõrkus! JUHANI. Obstina, obstina, tion oni ne povas nei. Sed tiaj, Dio kompatu, ni estas ĉiuj sub la ĉielo. Tamen ni serioze penos vivi de nun kiel decas al piaj herooj, kiam ni fine enlokiĝis ĉi tie kaj ricevis por ni varman pacloĝejon. Ni faru, fratoj, se-veran interligon kaj forĵetu ĉiujn pekmanierojn, ĉiun malamon, kverelon kaj persekuton ĉi tie en nia nesto. For malamo, persekuto kaj fiero. 05012
Bottom
05014
Top
EERO: Ja silmahimu. EERO. Kaj pompo. 05013
Bottom
05015
Top
JUHANI: Jah! JUHANI. Jes! 05014
Bottom
05016
Top
EERO: Ja toredad, patused rõivad. EERO. Kaj luksaj, pekaj vestoj. 05015
Bottom
05017
Top
Juhani, jah! JUhANI. Jes! 05016
Bottom
05018
Top
EERO: õõtsuvad kirikukaarikud ning kõik uhked kiriku-ehted. EERO. La risortantaj preĝejvojaĝaj ĉaroj kaj ĉiuj mult. koloraj festvestaĵoj. 05017
Bottom
05019
Top
JUHANI: Mis? Mis sa kõneled? JUHANI. Kion? Kion vi parolas? 05018
Bottom
05020
Top
SIMEONI: Ta torkab jälle. SIMEONI. Li incitas ree. 05019
Bottom
05021
Top
JUHANI: Ma näen seda. Vaata et ma ei tõmba sul kuklast kinni, kui nimelt hooliksin rumala jutust, kuid ma poleks siis mees, ei, tõepoolest mitte. — Kuidas sa, kuradi klutt, hoiad seda kukke? Miks vaene loom röögib? JUHANl. Mi rimarkas tion. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe via nuko, se mi nome atentus la parolon de stultulo, sed en tiu okazo mi ne estus viro, vere mi ne estus. — Kiel vi tenas, vi malbenita bubo, tiun kokon? Kial krias la mizera besto? 05020
Bottom
05022
Top
EERO: Ma õiendasin ainult ta tiiba, see oli ripakil. EERO. Mi nur remetis ĝian flugilon, kiu pendis. 05021
Bottom
05023
Top
JUHANI: Kiili ma sind varsti õiendan. Vaata et ma sn kuklast kinni ei tõmba. Teadke, et see on ameti talituses kõige parem kukk terves kihelkonnas; ikka punktipealne ja usaldusväärne. Esimest korda laulab ta kell kaks, teist korda kell neli, mis on paras ülestõusu-aeg. Sellest kukest on meil siin laanes palju rõõmu. — Ja siis kass seal koorma harja!! Oh sind Matti-pojukest! Seal sa kõigud ja õõtsud ning vaatad koti-suust välja, näugudes üpris haledalt. «Oi vanamees suka sees!», pole sul enam palju päevi siin maailmas tatsutamiseks. Su silmad on läinud juba väga tuhmiks ja kähedalt kostab su näugu-niiise. Kuid vahest kosud veel, kui pääsed rammusate metshiirte kallale. Loodan seda. Kuid teist, Killi ja Küski, on mul meel ometi kõige haledam. Nagu meie ise, nii olete teiegi siginud, sündinud ja kasvanud Jukolas, kasvanud meie vendadena. Oi, kui palavalt vaatate mu silma! Nii, Killi, nii, mu Kiisk:-poju, nii! Ja liputate hända nõnda rõõmsalt! No ega teie tea, ct me nüüd oma kalli kodu maha jätsime. Oh teid õnnetuid! Ma pean nutma, pean. JUHANI. Mi vin tuj remetos. Gardu vin, ke mi ne kaptu vin ĉe la nuko. Sciu, ke jen estas en sia ofico la plej bona koko en nia tuta distrikto; ĉiam akurata kaj fidinda. La unuan fojon ĝi krias je la dua horo, la duan fojon je la kvara, kiam estas la plej bona tempo ellitiĝi. De tiu koko ni havos multe da ĝojo ĉi tie en Ia sovaĝejo. — Kaj la kato tie sur la supraĵo de la ŝarĝo! Ho ci, Matti-knabo! Tie ja ci balanciĝas kaj svingiĝas kaj ri-gardas el la saktruo, miadante tute malgajvoĉe. »Ho, kompa-tinda maljunulo, ci malnova ŝtrumpo! ci ja ne havas plu multajn tagojn por paŝetadi ĉi tie. Ciaj okuloj jam fariĝis tre malhelaj kaj raŭka estas cia miauado. Sed eble ci tamcn fartos pli bone, kiam ci kaptos je la nuko grasajn arbarmusojn. Tion mi espcras. Sed vin, Killi kaj Kiiski, mi plej kompatas el ĉiuj. Kiel ni mem, ankau vi gcneriĝis, naskiĝis kaj kreskis en Jukola, krcskis kicl niaj propraj fratoj. Ho, kiel arde vi rigardas min! Tiel, Killi, tiel mia Kiiski-knabo, tiel! Kaj vi svingas viajn vostojn tre ĝoje. Nu, vi ja ne scias, ke ni nun forlasas nian belan hejmon. Ho, vi mizeruloj! Mi devas plori, devas. 05022
Bottom
05024
Top
TIMO: Vaata, kuidas sa ise enne nõu andsid. Hoia oma süda kõva, süda kõva. TIMO. Vidu, kion vi ĵus konsilis mem. Tenu vian koron malmola, vian koron malmola. 05023
Bottom
05025
Top
JUHANI: Ei või, ei või, kui tuleb kuldsest kodust lahkuda. JUHANI. Mi ne povas, mi ne povas forlasante mian oran hejmon. 05024
Bottom
05026
Top
TUOMAS: Rõhub ju see päev mehe meelt; kuid Impivaa-ras on meil peagi teine kodu ja vahest varsti niisama armas. TUOMAS. Certe ĉi tiu tago prcmas Ia menson de viro; sed ĉe Impivaara ni baldad havos alian hcjmon kaj eble egale karan. 05025
Bottom
05027
Top
JUHANI: Mis sa ütlesid, mu vend? Ei maa peal ega taevas ole teist nii armast kohta kui see, kus me sündisime ja kasvasime ning mille murul pisukeste piimanokkadena püherdasime. JUHANI. Kion vi diras, mia frato? Nek sur la tcro nck en la ĉielo estas loko tiel kara kiel tiu, en kiu ni naskiĝis kaj kreskis kaj sur kies terenoj ni ludadis kicl etaj laktobarbuloj. 05026
Bottom
05028
Top
AAPO: Tõsi, lahkumistund surub südant, sest kodupõõsas on jäneselegi armas. AAPO. Certe premas nian koron la adiaŭa momentbs ĉar la hejmarbusto estas kara eĉ al Ieporeto. 05027
Bottom
05029
Top
JUHANI: Kuis ütles kord emajänes, kui tundis enese jälle tiine olevat ja käskis väikesel pojal enese juurest ära minna, tulejate teelt kõrvale? JUHANI. Kion diris leporino iam, rimarkinte ke ŝi estas denove graveda, kiam ŝi ordonis al la malgranda ido foriri, por ne ĝeni al la novvenontoj? 05028
Bottom
05030
Top
TIMO: «Mine juba minema, pojukene, väiksekene, ja pea ikka meeles, mis ma ütlen: kus puu, seal pael, kus lohk, seal lõks.» TIMO. »Jam foriru, mia filo, mia etulo, kaj memoru ĉiam, kion mi diras: kie branĉeto, tie maŝo, kie truo, tie kaptilo.» 05029
Bottom
05031
Top
JUHANI: Nii ütles ta pojale, ja siis läks poju puperdama eemale; puperdas ja töllerdas mööda põldu ning nõmme äärt, töllerdas, lõhkine huul avameelselt irvi. Nii läks ta kodunt, ja kurvalt paistis õhtu. JUHANl. Tiel ŝi diris al sia fileto kaj la filo formigris; Ii rigardadis kaj vagadis laŭ herba deklivo kaj erikeja rando, rigardadis kun la fenda lipo en sincera grimaco. Tiel li paŝadis el sia hejmo kaj malgaje brilis Ia vespero. 05030
Bottom
05032
Top
EERO: See oli Jänese-Jussi. EERO. Tio estis Lepor-Johano. 05031
Bottom
05033
Top
JUHANI: Las olla pealegi. Nii läks ta kodunt ja nii läheme meiegi. Jää hüvasti, kodu! Su läve, su pühkmehunnikut tahaksin nüüd suudelda. JUIiANI. Lasu tiel esti. — Tiel li foriris el sia hejmo kaj tiel iras ankaŭ ni. Adiaŭ, hejmo! Vian ŝtuparon, vian sterk-amason mi volus kisi nun. 05032
Bottom
05034
Top
AAPO: Nii, mu vend. Kuid katsume peletada selle meele-sünguse. Varsti on meil ees vali toimetus ja töö, varsti pauguvad palgid, kaiguvad kirved, ja üles taeva poole tõuseb tore maja Impivaara raiesmaal, keset põliseid metsi. Vaadake: juba rändame vägevas laanes, kuuskede kohinas. AAPO. Jes, mia frato. Sed ni penu forpeli ĉi tiun malgajecon el la menso. Baldaŭ ni havos por plenumi severan laboron kaj agadon, baldaŭ tondros la traboj, la hakiloj klakos, kaj supren kontraŭ la ĉielo altiĝos impona domo sur la deklivo de Impi-vaara, en la mezo de densaj arbaroj. Vidu, ni jam veturas en granda arbaro, inter susurantaj piceoj. 05033
Bottom
05035
Top
Nii vestsid nad omavahel, liikudes läbi sünge salu. Kuid aegamööda tõusis maapind ja nende tee vingerdas üles kõrgele metsasele maale, mida kutsuti Teerimäeks. Siit ja sealt paistis sammaldunud kaljumürakaid, väliselt hiiglaste hauakääbaste sarnaseid, mille ümber kumisesid madalad, tugevajuurikalised männid. Väga põrutas vankrit ja vana Valge turja kaljune tee, kus silm paiguti vaevalt võis eraldada endist ratta rada. Ule mäe läks tee, sest põhjatud rabasood laiusid kahel pool kõrval. Kuid ka vennad tegid kõik, mis võisid, et vana ühe silmaga vedaja koormat kergendada. Viimaks jõudsid nad mäeharjale, lasksid Valgel seal hetke puhata ja vaatasid maailma avarustele alla. Nende silmad nägid kaugeid külasid, niitusid, põlde, sinetavaid järvi ja läänes metsade rannal kiriku kõrget torni. Ent lõunas ühe kõrgustiku rinnakul kumas Jukola talu kui kaotatud õnnemaa; ja nukrad mõtted täitsid taas vennaste rinda. Kuid viimaks pöörasid nad silmad põhja poole, ja sealt paistis kõrge Impivaara, selle järsult langev sein, pimedad kuristikud ja habetunud, tormidest rebitud kuused, mis seisid mäe külgedel. Kuid mäe all nägid nad mõnusat kännulist lagendikku, oma tulevast elukohta, ja lagendiku all laant, mis pidi neile hoonete ehitamiseks sirgeid palke andma. Seda kõike nägid nad, nägid mändide vahelt sätendavat Ilvesjärve ja silmapiirile vajunud heledat päikest säramas mäe loodepoolsel tipul; ja lootuse kaunis lõke välgatas nende silmist ning kergendas uuesti nende rinda. Tiel ili diskutadis inter si, veturante tra la densa arbaro. Sed iom post iom la regiono leviĝis kaj ilia vojo serpentumis supren sur altan arbarkovritan teron, kiu estis nomata Tetro-monto. Tie kaj ie estis videblaj muskokovritaj ŝtonegoj, laŭ siaj formoj aspektantaj kiel tombaltaĵoj de gigantoj, ĉirkaŭ kiuj staris zumante malaltaj, radikfirmaj pinoj. La ĉaron kaj la skapolojn de Blanko skuis tre forte la ŝtona vojo, kie apenaŭ p!u estis por la okulo videbla radospuro. Trans altaĵon iris la vojo; ĉar senfundaj marĉoj etendiĝis ambaŭ-flanke de ĝi. Sed la fratoj faris sian plejbonon, por malpezigi la ŝarĝon de la maljuna unuokula trenanto. Fine ili atingis la dorson de la altaĵo, permesis al Blanko tie iom elspiri, kaj rigardis la ĉirkaŭajn regionojn malsupre. Iliaj okuloj vidis malproksimajn vilaĝojn, herbejojn, kampojn, bluantajn lagojn, kaj en okcidento ĉe la rando de arbaroj la altan preĝejan turon. Sed en sudo ĉe deklivo de altaĵo brilis la domo Jukola, kvazaŭ perdita tero de feliĉo; kaj malgajaj pensoj rec plenigis la brustojn de la fratoj. Sed ili turnis fine de tic siajn okulojn al nordo, kaj tie estis videbla la alta Impivaara, ĝiaj krutaj deklivoj, ĝiaj mallumaj kavcrnoj kaj la barbaj, de uraganoj ŝiritaj piccoj, kiuj staris sur la flankoj de la monto. Sed ĉe la malsupra parto de la monto ili vidis belan, stumpozan deklivon, sian estontan loĝlokon, kaj sub la deklivo arbaregon, kiu donos al ili sveltajn trabojn por domkonstruo. Ili vidis ĉion tion, vidis inter Ia pinoj la klarakvan Linkolagon kaj Ia brilantan sunon, kiu proksimiĝis al sia subiro, el la nordokci-denta krutaĵo de la monto; kaj ekbrilo de espero fulmis en iliaj okuloj kaj ŝveligis denove iliajn brustojn. 05034
Bottom
05036
Top
Siis läksid nad jälle edasi ja ikka tulisema hooga hakkasid nad tõttama uue kodu poole. Mägi alanes ja nad jõudsid nõmmele mändide sammastikku, kus kanarbik, palukavarred ja närtsinud heinakõrred vaheldumisi katsid kumisevat maad. Tuli liivane, roogitud tee, mis viis Viertola mõisast kirikusse; nad astusid iile selle, jälgides oma metsateed, mis läks mööda nõmme selga. Poste ili rec ekiris antaŭen, kaj per pli fervora rapideco ili komencis veturi al sia nova hejmo. La altaĵo malleviĝis, kaj ili venis a! erikejo en kolonaro de pinoj, kie erikoj, vakciniaj trunketoj kaj velkintaj herbospikoj alterne kovris la reson-antan teron. Venis sabla, konstruita vojo, kiu kondukis de Ia bicno Viertola al la preĝcjo; ili paŝis trans ĝin, sekvante sian propran arbarvojon, kiu iris laŭ la dorso de la erikcjo. 05035
Bottom
05037
Top
AAPO: Siin on nõmm, kus ennemuiste oli usside kohtusaal, nagu räägib vanarahvas. Kohtunikuna istus siin nende kuningas, too vägev valge uss, keda harva nähakse, peas kole kallis kroon. Kuid kord röövis temalt selle krooni julge ratsanik, nagu vestab muinasjutt. AAPO. Ci tic estas la erikejo, kie, kiel rakontas maljunaj homoj, iam estis la juĝejo de la serpentoj. Kiel juĝisto sidis iiia reĝo, Ia tre malofte videbla blanka serpento, kun sen-kompare multekosta krono sur la kapo. Sed kuraĝa rajdanto rabis de ili tiun kronon, kiel rakonto diras. 05036
Bottom
05038
Top
Ja järgmise muisteloo jutustas neile Aapo, kui nad mööda nõmme harja lageda Sompio soo poole astusid. Tuli üks ratsanik ja nägi nõmmel usside kuningat, kellel oli peas sätendav kroon. Ta ratsutas tema juurde, tõmbas mõõga otsaga krooni kuninga peast, kannustas hobust ja kihutas oma varandusega tuule tiivul ning pilve piiril. Kuid polnud ka ussid pikaldased, vaid kohe häbemata röövlit vihaselt taga ajama. Kihinal kihutasid nad kannul, kehad rõngas, ja tuhat ratast veeres siis ratsaniku taga, nagu veerevad poiste visatud kettad maanteel. Peagi jõudsid nad ratsanikule järele, parvlesid juba tihedalt hobuse jalus, viskusid selle laudjani üles, ja suures hädaohus oli mees. Ja hädaga viskas ta neile oma küba-ragi söödaks alla, mille nad silmapilk puruks rebisid ning vihavimmas nahka panid. Aga meest ei aidanud kaua see abinõu, peagi veerlevad ussid jälle tema taga ja liiv tuiskab kõrgele teelt. Ja ikka ägedamalt kannustas mees oma lõõtsutavat hobust; ojana voolas veri toreda täku haavatud külgedelt ning suust purskas kohisev vaht. Ratsanik põgenes metsa, kuid mets ei takistanud tema vaenlaste jooksu. Tuli vastu jõgi, ja kohinal kihutas mees selle pööristesse ning nobedalt viis hobune ta jõest üle. Tuli jõgi ussidelegi vastu, ja paljude koskede kohina] viskusid nad lainete sülle, ujusid maruhool jõest üle, ning kõrgele tõusis valge vaht. Mees ratsutas ikka edasi, ja ikka järgnes talle siugude metsik salk. Nägi ta eespool ägedasti leegitsevat kütismaad, ja tule poole kannustas ta nüüd hobust, ning mässides enese jõe voogudes Iäbikastunud mantlisse, kihutas ta leekide sülle; kuid ussid ei viivitanud silmapilkugi talle järgnemast. Nõnda kihutab taeva ratsutav kangelane üle kuld-pilvede. Kord lõi ta veel kannused täku kubemesse ja kord veel kargas see edasi, siis langes tümav täkk maha, unustades igaveseks elu tulise mängu. Kuid vaba taeva all seisis mees, pääsenud tulest ja hirmsatest vaenlastest; tuli oli ju põletanud usside lugematu karja. Seisis seal kangelane rõõmutseva pilguga, käes imeväärne varandus. Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan historion, dum ili iris laŭ la dorso de la erikejo malsupren al la soleca marĉo Sompio. Rajdanto venis kaj vidis en la erikejo la reĝon de la ser-pentoj, kiu havis brilantan kronon sur la kapo. Li rajdis al ĝi, levis per la pinto de sia glavo la kronon de la reĝa kapo, spronis sian ĉevalon kaj forrapidis kun la valoraĵo kvazaŭ vcntoj kaj nuboj. Ankaŭ la serpentoj ne estis malrapidc-maj, sed ekiris kolcre por persekuti la senhontan rabiston. Ili rapidis siblante antaŭen formante ringojn, kaj mil ringoj ruliĝis tiam post Ia rajdanto kiel sur vojo ruliĝas disko, ĵetita de knaboj. Baldaŭ ili atir.gis la rajdanton, amasiĝis ĉirkaŭ la piedoj de la ĉevalo, rampis supren sur ĝian lumbon, kaj granda estis la danĝero al la viro. Kaj en sia embaraso li ĵetis al ili por manĝi sian ĉapelon, kiun ili tuj dispccigis kaj manĝis en sia kolero. Sed la viron ne helpis longe ĉi tiu rimedo, baldaŭ la serpentoj ruliĝis ree post li, kaj sablo leviĝis alten sur Ia vojo. Kaj ankoraŭ pli fcrvore la heroo spronis sian spi-regantan ĉevalon; riverete fluis sango el Ia disŝiritaj flankoj de la brava virĉevalo, kaj el Ia buŝo aspergiĝis bolanta ŝaŭmo. La rajdanto forkuris en arbaron, sed la arbaro ne malhelpis la kuradon de la malamikoj. Venis renkonte rivero, kaj plaŭde li rajdis en ĝiajn akvokirliĝojn, kaj la ĉevalo portis lin rapide trans ĝin. Venis renkonte rivero ankaŭ al la serpentoj, kaj kun muĝego de multaj akvofaloj ili sin ĵetis en la ondojn, naĝis kun rapideco de uragano trans la riveron: kaj alten leviĝis blanka ŝaŭmo. La viro rajdis ankoraŭ antaŭen, kaj ankoraŭ persekutis lin Ia sovaĝa amaso de la serpentoj. Li vidis mal-proksime flamc flagrantan brulkampon, kaj al ĝia fajro li nun spronis sian ĉevalon, kaj envolvintc sin per sia mantelo, en rivero malsekiĝinta, li sin ĵetis en la flamojn, sed la serpentoj ne eĉ momenton hezitis sekvi lin. tiel la rajdanta heroo de la ĉielo rapidas tra la oraj nuboj. Ankoraŭ foje li frapis la spronojn en la koksojn de sia virĉevalo kaj ankoraŭ unu fojon ĝi rapidegis antaŭen, poste Ia spireganta ĉevalo falis, forgesante por ĉiam la ardan ludon de la vivo. Sed en libera aero staris la viro, savita el fajro kaj de siaj teruraj malamikoj; la fajro bruligis la scn-nombran aron de la serpentoj. Tie staris Ia heroo kun ĝojanta rigardo, en la mano la mirindan valoraĵon. 05037
Bottom
05040
Top
AAPO: See oli muistelugu valge ussi kroonist siin Teeri-mäe nõmmel. AAPO. Tio estis la rakonto pri la krono de la blanka serpento en Ia erikejo Tetromonto ĉi tie. 05038
Bottom
05041
Top
JUHANI: Tore lugu ja veel toredam mees, fees ussi peast krooni tõmbas ning selle viimaks enesele võitis. Vahva mees. JUHANl. Brava rakonto kaj pli brava la viro, kiu kaptis kronon de la kapo de serpento kaj batale konkeris ĝin fine kiel sian propraĵon. Bravega viro! 05039
Bottom
05042
Top
TIMO: Harva võib inimene seda assi näha, koid see, kes teda näeb, saab ääretult targaks, nagu iidevad vanad inimesed. TIMO. Malmultaj viroj ĉi tie vidas tiun serpenton, sed kiu ĝin vidas, fariĝas tre saĝa, kiel diras maljunaj homoj. 05040
Bottom
05043
Top
JUHANI: Öeldakse ka: kes kevadel enne käo kukkumist selle ussikohtuniku kinni saab, selle keedab ja ära sööb, see mõistab ronga kõnet, millest saab teada, mis temaga tulevikus sünnib. JUHANI. Oni diras ankaŭ: kiu printempe antaŭ kukolkanto kaptas tiun juĝistscrpenton, ĝin kuiras kaj manĝas, li komprc-nos la parolon de korvo, de kiu i ricevos sciigon, kio al li estonte okazos. 05041
Bottom
05044
Top
EERO: öeldakse veel niigi: kes seda kõike kevadel peale käo kukkumist teeb, see mõistab ronga kõnet, millest saab teada, mis temaga enne seda on sündinud. EERO Oni diras ja ankaŭ jene: kiu printempe post kukolkanto faras ĉion tion, tiu viro komprcnos la parolon de korvo, de kiu li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis. 05042
Bottom
05045
Top
JUHANI: Oi, vennas, kui rumalasti sa nüüd rääkisid! Kas ei tea seda igaüks, ilma et oleks kübetki ussiliha söönud? Vaat nüüd alles Eero näitas, mis mees ta mõistuse poolest õieti on, nimest rumal oinas. «Ta saab teada, mis temaga enne seda on sündinud.» Kas sihuke mõte on pärit mehe peast? Oh sa vaene poiss! JUHANI. Ho, mia frateto, kiel malsaĝe vi parolas! Cu ne ĉiu viro scias tion, ne manĝinte eĉ peceton da serpentviando? Jen, nun ja Eero vcrc montris, kia viro ii estas laŭ sia prudento, malsaĝa virŝafo. »Li ricevos sciigon, kio al li antaŭ tiu momento okazis.» Cu tiu penso devenas el vira kapo? Ho vi, kompatinda knabo! 05043
Bottom
05046
Top
AAPO: Ära midagi, Juho. Emba-kumba, kas kõneles ta rumalusest või viskas jälle vempusid ja konksusid; nii või teisiti, kuid mõlemal juhul heitis ta meie ette tähelepandava mõtte. Katsume uurida tema udust, ja ma usun, et sellest midagi tarka võime välja õngitseda. Teada, mis on sündinud, see on mõnest seisukohast vaadates suur tarkus. Kui teraselt kaalud, mihuke möödaläinud päevade külv kasulikku, misuke kahjulikku vilja on kandnud, ja selle järgi oma elu, töö ning tegevuse sead, siis oled tark mees. Kui meiegi silmad oleksid varem lahti läinud, siis, arvan ma, ei lohistaks me siin mitte kolijatena. AAPO. Ne atentu, Juho. Li parolis aŭ pro malsaĝo aŭ li kapricis aŭ artifikis rec; estu kicl ajn, sed en ambaŭ okazoj li fctis antaŭ ni konsiderindan penson. Ni penu studi lian frazon, kaj mi kredas, ke ni povos kapti el ĝi ian saĝon. Scii, kio okazis, tio ja estas, laŭ unu vidpunkto, granda saĝo. Se vi zorgemc konsideras, kiu semado en pasinteco donis utilajn, kiu mal-utilajn fruktojn, kaj laŭ tio metos vian vivon, jaboron kaj okupon, vi certe estos saĝa viro. Se niaj okuloj estus mal-fermiĝintaj pli frue, mi kredas ke ni nun ne ĉi tiel rampadus kiel elmigrantoj ĉi tie. 05044
Bottom
05047
Top
JUHANI: Nagu hundipojad lageda taeva all. Kuid mis tehtud, see tehtud. JUHANI. Ci tie kvazaŭ lupidoj sub la nuda ĉielo. Sed farita estas farita. 05045
Bottom
05048
Top
TUOMAS: Mis Jukolas kaotasime, selle võidame Impivaara raiesmaal tagasi. — Siia, kogu vennaparv, ja löögu igaüks käed koorma külge, et aidata Valget, seni kui sõit läheb mööda sood. Siia kõik! Vankriratas vajub ju vaksa võrra mudasesse maasse. TUOMAS. Kion ni perdis en Jukola, tion ni rekaptos sur la deklivo de Impivaara. — Ci tien la tuta frataro, kaj ĉiu viro ekfrapu siajn ungojn en la ŝarĝon helpante al nia Blanko, dum daŭras la marĉo. Ci ticn ĉiuj! La radoj de la veturilo ja tre enprofundiĝas en la ŝliman teron. 05046
Bottom
05049
Top
Nõnda omavahe! vestes olid nad nõmmelt alla läinud, astunud üle Seunala Matti lageda välja, siis läbi tiheda kuusiku ja seisid nüüd Sompio soo rannal. Sünge näis see soo, mille pinnal vaheldusid mudased, rabased laukad, sammalmättad, kuremarjakohad, ja seal ning teal seisis madal, kuivav kask, karvalt õhtutuules pead kummardades. Kuid keskelt oli soo kitsam ja seal ka maa kõvem ning kindlam. Seal seisis madalaid mände samtnaliilikondades ja mättad tumerohelist, imalalt lõhnavaid joovikapõõsaid. Ja üle selle maa jooksis vaevaline tee soo teisele rannale, kus algas jällegi pime laas. Seda teed mööda rändasid nüüd vennaksed üle soo. Mõni neist sikutas aisast Valge kõrval, mõni jälle lükkas vankrit. Lõpuks, kuigi suure vaevaga, jõudsid nad soo randa ja rändasid jälle kuival maal mööda laane juurikarohket teed, mis jätkas umbes viissada sammu. Kuid viimaks valgenes nende ees kännulise raiesmaa lagedus ning nad seisid oma sihtkohal, koopalise mäe jalal. Tiel parolante ili estis migrintaj el la erikejo malsupren, venintaj tra la vasta deklivo de Seunala Matti, poste tra densa arbetaĵo, kaj staris nun ĉe la rando de la marĉo Sompio. Mal-gajan aspekton havis tiu marĉo, sur kies surfaco alternis ŝlimaj lagetoj, muskaj terbuloj, hejmoj por oksikokoj, kaj ie kaj tic staris malalta velkanta betulo, malĝoje klinadante sian kapon en Ia vespera vento. Sed en la mezo la marĉo estis plej mallarĝa kaj tie ankaŭ la tero estis pli malmola kaj pli firma. Tie staris malaltaj pinoj en muska vesto, kaj sur la muskbuloj mal-hclverdaj, fortc odorantaj Iedumarbustoj. Kaj trans tiun lokon kuris klopodiga vojo al la alia bordo de la marĉo, de kie ree komenciĝis malluma arbarego. Laŭ tiu vojo la fratoj ekskursis nun trans la marĉon. Kelkaj el ili tiris je Ia timonoj ĉe la flanko de Blanko, kelkaj puŝis la veturilon. Fine, kvan-kam post penado, ili venis al la bordo de la marĉo kaj veturis ree sur seka tero en arbarego laŭ la multradika vojo, kiu daŭris ĉirkaŭ kvincent paŝojn. Sed fine por ili ekbrilis Ia vasto de stumpoza deklivo, kaj ili staris sur la destinita ioko, ĉe la picdo de la kaverna monto. 05047
Bottom
05050
Top
Siin oli muiste vennaste vanaisa, tugev töömees, harinud sõõrumaid ja põletanud vägevaid miiiihaudu. Palju sõõrumetsi oli ta mäe ümber maha võtnud ja põletanud, karuäkkega äestanud mõndagi musta, täiskülvatud maatükki, ja viimaks kogunud rehte viljarikkad kõrred. Ahervare välja ääres näitas seal veelgi kohta, kus oli seisnud ta metsarehi, kust ta valmi vilja kohe koju toimetas, õled ning kõlkad talitee ajaks jättes. Kuid rchevarest tükk maad eemal, seal välja ja metsa piiril, paistis miilihaua põhi, pärata suur, kus ta oli põletanud kö'isevaíd süsi oma kütismaa palkidest. Nõnda oli siin endine jukola tüse peremees töötanud ja teotsenud mõnegi põletava päikese all, pühkides laubalt mõnegi higipisara. Aga öösel lamas ta oma lurhakatusega onnis, valvates miilihauda; ja sama onni olid nüüd vennaksed valinud enesele ajutiseks eluasemeks. Ci tie iam la avo de la fratoj, bona laboregulo, kulturis nov-kampojn kaj subbruligis karbfosaĵojn. Por multaj brulkulture-joj ĉirkaŭ ĉi tiu monto li faligis kaj bruligis arbojn, per sia branĉa erpilo li erpis multajn nigrajn, semitajn kampojn, kaj fine kolektis en sian draŝejon abunde da spikopeza pajlo. Restaĵoj tie ĉe Ia rando dc la herbodeklivo montris ankoraŭ lokon, kie iam staris lia draŝejo, de kie li alportis hejmen la pretan grenon, Iasante por vintra vojo la pajlon kaj pajlaĵon. Sed en mallonga distanco de la draŝeja ruino, tie ĉe la limo inter la deklivo kaj la arbaro, estis videbla nigra fundo de karbfosaĵo, tre granda, kie li pretigis tintantajn karbojn el la brulrestaĵoj de novkampoj. Tiel okupiĝis tie la estinta brava mastro de Jukola sub multa bruliga suno forviŝante de sia frunto multajn ŝvitgutojn. Sed siajn noktojn li pasigis en herbaĵtegmenta kabano gardante sian karbigejon, kaj tiun saman kabanon la fratoj destinis por sia intcrtempa loĝejo. 05048
Bottom
05051
Top
Avar on kännuline raiesmaa, kuid selle äärtest kaugemale ei näe ometi su silm; sest idas, lõunas ja läänes sulevad metsad »u vaateala ning põhjas kõrge mägi. Kui aga selle mäe harvade kuuskedega kroonitud harjale astud, siis kannab su silm kaugeie kõigisse taevakaartesse. Lõuna pool näed kõigepealt otse oma jalgade all toda eespool mainitud tasaselt lauget raies-maad, kaugemal sünget laant, selle taga jälle Sompio sood, ning seal taevarannal kerkib hämuselt sinerdav Teerimägi. Põhja pool alaneb aeglaselt Impivaara, ja ta lüngi kamaral, mida enne ka kiitispõlluks on tarvitatud, seisab noor ning tihe kaasik, mille rohuta teedel hüplevad tedred ja vilistavad nukralt põldpüüd. Idast paistab tasane nõmm oma männikuga, läänest kühmuline sammalkaljune maa, siin-seal sammaldunud harjal madal, kuid tüse ning tihe mänd. Mändide taga sätendab seal hele ja kalarikas Ilvesjärv, umbes tuhat sammu raies-maast eemal. Kuid vaevalt näed midagi muud, kui kaugele ka kaeksid. Salude tõmmu meri ähmatab su ümber igal pool. Näed siiski veel kirdes hämust sinerdust Viertola mõisast ja seal kaugel loodetaeva rannal kiriku halli torni. Säärane oli koht ja selle ümbrus, mille jukolased olid oma elupaigaks valinud. Vasta estas la stumpoza deklivo, sed pli malproksimen ol ĝis ĝiaj randoj tamen ne vidas viaj okuloj; ĉar en oriento, en sudo kaj en okcidcnto arbaroj baras vian vidon kaj en la nordo alta monto. Sed se vi vcnas al Ia dorso de tiu per kelkaj piceoj kronita monto, tiam vidos via okulo malproksimen al ĉiuj direktoj. En suda direkto vi vidos unue tute sub viaj piedoj la jam menciitan malkrutan deklivon, pli maiproksime mal-Iuman arbaregon, post ĝi Ia marĉon Sompio kaj tie en Ia hori-zonto leviĝas supren Ia opale bluanta Tetromonto. En direkto al nordo malaltiĝas iom post iom Ia monto, kaj sur ĝia mal-kruta grundo, kiun oni ankaŭ iam kulturis, staras betularo juna kaj densa, sur kics senherbaj vojetoj tetroj saltetadas kaj bonasioj malgaje fajfadas. En Ia oriento vidiĝas ebena erikejo kun sia pinaro, en okcidento malglata, muskroka tero, kaj, ie kaj tie, sur muska montdorso malalta sed dika kaj densa pino. Post la pinoj brilas tie la klara kaj fiŝoriĉa Linko-lago, ĉirkaŭ mil paŝojn de la deklivo. Sed apenaŭ vi vidas ion alian. Eĉ se vi rigardas pli malproksimen. Kiel malhela maro estas videblaj ĉie ĉirkaŭ vi arbaroj. Vi tamen vidas malhelan brilon de Ia bieno Viertola kaj malproksime tie ĉe nordokci-denta horizonto la grizan turon de la preĝejo. Tia estis la regiono kaj ĝia ĉirkaŭafo, kiun la Jukolanoj destinis por sia loĝloko. 05049
Bottom
05052
Top
Ent süsionni lähedale olid vennaksed sel õhtul laagri üles löönud, päästnud aisadest väsinud Valge, kell kaelas, karjamaale, ja teinud kändudest ning teivastest rõõmsa tule murule. Seal küpsetas Simeoni silke, naereid ja loomaliha ühiseks õhtu-söömaks, teised askeldasid vankri ümber, lammutades koormat ning kandes asju ja riistu oma kohale. Aga kui see oli tehtud ja roog valmis, istusid nad õhtusele murule sööma; ning päike oli vajunud mäe taha. Sed ĉi tiun vesperon la fratoj prenis lokon ĉe la karbist-kabano, liberigis el la timonoj la laciĝintan ĉevalon Blanko kaj lasis ĝin paŝti kun tintilo ĉe la kolo kaj faris el stumpoj kaj trunketoj gajan fajron sur la deklivo. Sur la fajro Simeoni rostis haringojn, rapojn kaj brutviandon por komuna vesper-manĝo, kaj la aliaj estis okupitaj ĉe Ia veturilo, deprcnante Ia ŝarĝon kaj portante ĉiun aĵon al sia loko. Sed post kiam tio estis farita kaj la manĝaĵo prcta, ili sidiĝis por manĝi sur la vespera deklivo; kaj la suno estis malleviĝinta post la monton. 05050
Bottom
05053
Top
SIMEONI: See on siis meie esimene söömaaeg siin uues kodus; ja toogu ta õnne ning jumala rahu kõigile meie teistelegi söömaaegadele siin. SIMEONI. Ci tio do estas nia unua manĝo en nia nova hejmo; kaj ĝi alportu feliĉon kaj Dian pacon ankaŭ al niaj aliaj manĝoj ĉi tie. 05051
Bottom
05054
Top
JUHANI: õnn, priske õnn olgu siin meie ainus kaaslane igas töös ja toimetuses, kuhu ainult meie jõud küünib. JUHANI. Feliĉo, pompa feliĉo, estu nia sola kamarado ĉi tie en ĉiuj niaj okupoj kaj laboroj, al kiuj ni nur kapablas. 05052
Bottom
05055
Top
AAPO: Ma tahaksin väljendada ühe tähtsa mõtte. AAPO. Mi volus eldiri gravan penson. 05053
Bottom
05056
Top
JUHANI: No puhu ta siis oma südamesopist välja. JUHANI. Nu eligu ĝin el la kamero de via koro. 05054
Bottom
05057
Top
AAPO: Ilma peata keha ei kõlba, ütlen mina. AAPO. Senkapa korpo ne taŭgas, mi diras. 05055
Bottom
05058
Top
JUHANI: Vaid peksleb vastu seina nagu peata kana. JUHANI. Sed batadas murojn kiel senkapa kokino. 05056
Bottom
05059
Top
TIMO: Kas või ka mitte ilma peata, kuid kui ta ainult pööraseks läheb, siis rabeleb vaat nii, sinna ja tänna, sinna ja tänna. Nii teevad ju Männiku-moori kanad tihti, ja siis ütleb eit, et nõianooled lendlevad õhus. TIMO. Kvankam cĉ ne senkapa, se ĝi freneziĝas, ĝi saltadas tiel, tien kaj reen, tien kaj reen. Tiel ja faras ofte la kokinoj de la avino de Pindometo, kaj tiam, diras la maljunulino, flugas sorĉistaj sagoj en la aero. 05057
Bottom
05060
Top
JUHANI: Kuid pajata oma suu puhtaks, veli AAPO: JUHANI. Sed malplenigu vian buŝon, frato Aapo. 05058
Bottom
05061
Top
AAPO: Sihuke on mõte minu peas: kui tahame siin midagi ja korralikult korda saata, siis olgu ikka üks meist esimeheks, nõupidamiste juhatajaks, vaidlusasjade otsustajaks. Lühidalt, üks peab olema, kelle hääl käib korra asjus ü!e kõige. AAPO. Ci tio estas la penso en mia cerbo: Se ni volas ĉi tie sukcese fari ion taŭgan, unu el ni cstu ĉiam la unua viro, la ĉefo de diskutoj, la juĝanto en malpacaj afcroj. Per unu vorto, unu estu, kies voĉo iras antaŭe, por ordo. 05059
Bottom
05062
Top
JUHANI: Mina olen siin kõige vanem. JUHANI. Mi ĉi tic estas la plej aĝa. 05060
Bottom
05063
Top
AAPO: Sina oled Jukola vennaste hulgas esimene ja sinul olgu ka see õigus. AAPO. Vi estas la unuenaskito en la serio de Jukola, kaj vi havu ankaŭ ties rajton. 05061
Bottom
05064
Top
JUHANI: Olen esimene mees rivis, ja ma tahan teilt ka sõnakuulmist nõuda. Kui aga teie ainult kuulaksite. JUHANI. Mi estas ja la unua viro de la vico, kaj mi scias postuli de vi obeon. Sed se vi nur obcus. 05062
Bottom
05065
Top
AAPO: See on õigus ja kohus. Kuid üldistes küsimustes võetagu ometi igaühe sõna kuulda. AAPO. Tio estas justeco kaj ĝusteco. Sed ĉies vorton ni tamen ĉiam aŭskultu en niaj komunaj demandoj. 05063
Bottom
05066
Top
JUHANI: Eriti sinu nõu järgi tahan ikka ja heameelega oma kõrva pöörata. Kuid mina olen esimene. JUHANI. A1 viaj konsiloj precipe mi volonte turnos miajn orelojn. Sed mi estas la unua. 05064
Bottom
05067
Top
AAPO: Tõsi! Kuid mis karistus määratakse sellele, kes kangekaelsust, parandamatut vastupanu avaldab? AAPO. Vero! Sed kian punon ni fiksu al tiu, kiu montras obstinecon kaj nerebonigeblan rezistemon? 05065
Bottom
05068
Top
JUHANI: Tolle pistan sinna mäekoopasse ja kannan virna kiimneleisikalisi kive kaitsevalliks koopa suhu; seal istuga ta päev või paar, ikka sedamööda, kuis asjad ning asjaolud nõuavad. Jaa-jaa, seal imegu ta käppa, mõeldes järele, mis ta rahule tarvis läheb. JUHANI. Lin mi metos tien en montkavernon kaj portos pezegajn ŝtonojn por bari la faŭkon de la groto. Tie Ii sidu unu tagon aŭ du, ĉiam laŭ cirkonstancoj. Jes, jes, tie li suĉu siajn ungojn, memorante, kia konduto apartenas al la paco. 05066
Bottom
05069
Top
LAURI: Mina ei ole selle otsusega päri. LAURI. Mi ne aprobas la decidon. 05067
Bottom
05070
Top
TUOMAS: Ka mina mitte. TUOMAS. Mi ankaŭ nc. 05068
Bottom
05071
Top
TIMO: Kas olen ma triibuliste põskedega mäger, kelle eluasemeks on läpane kaljukoobas? Eemale sellega. TIMO. Cu mi estas strivanga melo, kies loĝejo estas ŝim-odora groto de monto. For tio! 05069
Bottom
05072
Top
JUHANI: Te hakkate mässama. JUHANI. Vi komencas ribeli. 05070
Bottom
05073
Top
TUOMAS: See karistusparakrahv ei lähe, ei lähe. TUOMAS. Tiu paragrafo pri puno ne konvenas, ne konvenas. 05071
Bottom
05074
Top
TIMO: «Ei lähe läbi,» ütleb rahvasuu. Mina pole mäger ega mõtsik. TIMO. »Ne taŭgas», diras proverbo. Mi ne estas arbara porko aŭ melo. 05072
Bottom
05075
Top
JUHANI: Seepärast pea end alati hästi ja korralikult üleval, et hoiduda mu viha kohutava karistuse eest. JUHANI. Tial kondutu ĉiam bone kaj dece, por eviti Ia punantan teruron de mia kolero. 05073
Bottom
05076
Top
TIMO: Kuid mina pole mäger ega susi. Heh-hei! Ei ole ka karu ega mingi rott! Häbene pisut. «Hoia endale, ütles Jaakko Amandale.» Heh-heh! TIMO. Sed mi ne estas melo nek lupo. He, he! mi ne estas eĉ urso nek ia rato! Hontu iom. »Hontu, diris Jaakkola Juuti» he, he! 05074
Bottom
05077
Top
AAPO: Kas mullegi sõnaõigust antakse? AAPO. Ĉu oni permesas al mi diri vorton? 05075
Bottom
05078
Top
JUHANI: Heameelega. Mis tahad sa öelda? JUHANI. Volonte. Kion vi volas diri? 05076
Bottom
05079
Top
AAPO: Et minagi pole tolle karistusparakrahvi poolt, mida tahad meie jaoks tarvitusele võtta, vaid leian ta olevat ven-dade vahel liiga karmi, metsiku. AAPO. Ke ankaŭ mi ne aprobas tiun punparagrafon, kiun vi volus fiksi por uzo inter ni, kaj laŭ mia opinio ĝi estas inter fratoj tro kruda, bruta. 05077
Bottom
05080
Top
JUHANI: Või ei ole poolt? Ei ole poolt? Või tõepoolest ci ole poolt? ütle siis targem parakrahv, kui mina kunagi ei mõista, mis on õige, mis võlts. JUHANI. Do vi ne aprobas? Cu vi ne aprobas? Ĉu vi vere ne aprobas? Diru do pli saĝan paragrafon, ĉar mi neniam komprenas, kio estas ĝusta, kio malĝusta. 05078
Bottom
05081
Top
AAPO: Seda ma ei öelnud. AAPO. Tion mi ne diras. 05079
Bottom
05082
Top
JUHANI: Ütle siis see uus, see sünnis parakrahv, sina Jukola prohvet. JUHANL Diru la novan, aprobindan paragrafon, vi profeto de Jukola. 05080
Bottom
05083
Top
AAPO: Olen kaugel prohveti aust. Kuid see... AAPO. Mi estas malproksime de la rango de profeto. Sed ĉi tiu ... 05081
Bottom
05084
Top
JUHANI: Parakrahv, parakrahv! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! 05082
Bottom
05085
Top
AAPO: See on ju... AAPO. Tia estas ... 05083
Bottom
05086
Top
JUHANI: Parakrahv, parakrahv! Ütle see tark para-liruhv! JUHANI. La paragrafon, la paragrafon! Diru Ia saĝan paragrafon! 05084
Bottom
05087
Top
AAPO: Kas sa hull oled? Sa kisad, nagu istuksid tulistes pükstes. Mis sa karjud ja keerutad pead nagu öökull? AAPO. Cu vi estas freneza? Vi ja krias kvazaŭ vi sidus kun fajro en via pantalono. Kial vi kriegas kaj skuas la kapon kiel strigo? 05085
Bottom
05088
Top
JUHANI: Parakrahv! hüüan mina vägevalt. See tuliuus ja viina, tark parakrahv! Ütle see, ja ma kuulan hääletult kui särg lutuna krookumist. JUHANI. La paragrafon! mi krias laŭte. Tiun tute novan kaj malnovan saĝan paragrafon! Diru ĝin, kaj mi aŭskultos silente kiel perko ia kvakadon de rano. 05086
Bottom
05089
Top
AAPO: Seesugune on minu arvamine asja kohta: See, kes nõuandmistest ja hoiatustest ei hooli, vaid ikka meelevallatust üles näitab, meie vahele riiuseemet kiilvates, see tõugatakse välja meie liidust, aetakse kaugele ära. AAPO. Jena estas mia penso pri ia afero: Li, kiu malŝatas la konsilojn kaj avertojn, montrante ĉiam nur maiicon, ĵetante inter ni semon de maipaco, li estu forigata de nia Iigo, estu forpelata malproksimen. 05087
Bottom
05090
Top
TUOMAS: See olgu seadus. TUOMAS. Tio cstu la dekreto. 05088
Bottom
05091
Top
LAURI: Sellega olen päri. LAURI. Al tio mi konsentas. 05089
Bottom
05092
Top
TIMO: Mina niisama. TIMO. Ankaŭ mi. 05090
Bottom
05093
Top
SIMEONI: Sellega lepime kõik üheskoos. SIMEONI. Al tio ni konsentas ĉiuj komune. 05091
Bottom
05094
Top
JUHANI: Hm! Olgu siis otsustatud. Ja pidage meeles: kellel siitpeale tuju tuleb tagant üles lüüa, sellel on hundipass pihus, vops tagumikus ning lasku jalga. — Misukese töö kallale asume homme, teie murjanid? Küll ma teid veel õpetan. JUHANI. Hm! Estu decidite. Kaj memoru: kiu de nun volas kaprici, Ii ricevos leporan pasporton en sian manon, pied-baton al la postaĵo kaj longan vojon antaŭ si. — Kiun laboron ni entreprenos morgaŭ, vi nigruloj? Certc mi donos al vi instruon. 05092
Bottom
05095
Top
AAPO: Pisut sapine; kuid see ei tarvitse veel segada meie rahulikku ja helget meeleolu sel õhtutunnil. AAPO. Iom kolera; sed tio nun ne malserenigas nian trank-vilan kaj helan animon dum ĉi tiu vespera momento. 05093
Bottom
05096
Top
JUHANI: Mis tööle hakkame, kui päev koidab? JUHANI. Kiun laboron ni komencos, kiam la suno leviĝos? 05094
Bottom
05097
Top
AAPO: Muidugi on meil siin maja ehitamine esimeseks tööks. AAPO. Kompreneble estas la konstruo de nia domo la unua. 05095
Bottom
05098
Top
JUHANI: Nii ongi. Homme vara lähevad neli meest, kirved pihus, maja raiuma, ja need neli meest on: mina ise, Tuo-mas, Simeoni ning AAPO: Teised tahuvad palke ja veeretavad meile üles. Ja kui maja ning väike aidakong on valmis, siis poisid kohe moona muretsema, jahi- ja kalastusteele. Pidage seda meeles! JUHANI. Jes, tiel estas. Morgaŭ matene prenu lokon kvar viroj, ĉiu kun hakilo en la mano, sur sia angulo, kaj estu tiuj kvar viroj: mi mem, Tuomas, Simeoni kaj Aapo. La aliaj ĉirkaŭhaku kaj rulu la trabojn al r.i supren. Kaj post kiam nia domo kaj maigranda provizeja budo estos pretaj, tiam ĉiu knabo iru por koiekti nutraĵon, al ĉasado kaj a! fiŝkaptado. Tion memoru! 05096
Bottom
05099
Top
Nii lõpetasid nad viimaks õhtusööma ja läksid süsionni puhkusele. Tuli öö, pilvine, kuid vaikne lehekuu öö. Laanes huikas öökull käheda häälega, Ilvesjärvel parisesid pardid ja aeg-ajalt kuuldus kaugelt karu mõmin. Muidu valitses looduses rahu ja sügav vaikus. Kuid õrnatiivane Uncneitsi ei tahtnud vennakseid süsionnis tervitama tulla. Hääletult, kuid ühelt küljelt teisele pööreldes mõtisklesid nad selle maailma asjade ning meie elu muutlikkuse üle. Tiel ili finis fine sian manĝon kaj iris por ripozi en ŝirmo de la karbistkabano. Venis nokto, nuba sed senventa maja nokto. En la arbarego kriis gufo per sia raŭka voĉo, sur Linkolago knarvoĉis anasoj kaj tiam kaj iam aŭdiĝis el malproksimo la akra fajfo de urso. Cetere regis en la naturo kvieto kaj profunda silento. Sed Ia delikatflugila es. taĵo Dormeto ne volis viziti la fratojn en la herbaĵkovrita budo. Silentaj, sed sin turnante de unu flanko al la alia, ili pensis pri la iro de ĉi tiu mondo kaj pri la ŝanĝiĝemo de nia vivo. 05097
Bottom
05100
Top
AAPO: Ma arvan, kellegi silmad pole veel kinni. AAPO. Ankoraŭ nenies okulo fermiĝis, mi kredas. 05098
Bottom
05101
Top
JUHANI: Timo magab juba magusasti, kuid meie teised väänieme ja käänleme nagu vorstid keevas katlas. Miks oleme nii virged? JUHANI. Dolĉe jam dormas Timo, sed ni aliaj ĉi tie nin tordadas kaj turnadas kvazaŭ kolbasoj en bolanta kaldrono. Kial ni estas ĉi tiel sendormaj? 05099
Bottom
05102
Top
AAPO: Meie elutee on teinud täna järsu käänaku. AAPO. La vojo de nia vivo faris hodiaŭ abruptan turnon. 05100
Bottom
05103
Top
JUHANI: Sellest ongi mu meel nii rahutu, väga rahutu. JUHANI. Pro tio mia animo estas maltrankvila, tre mal-trankvila. 05101
Bottom
05104
Top
SIMEONI: Sünge on mu südame seisukord. Kes olen mina? Ärakadunud poeg. SIMEONI. Malluma estas la stato de mia koro. Kio estas mi? Erarinta filo. 05102
Bottom
05105
Top
JUHANI: Hm! Laande eksinud lammas. JUHANI. En dezcrto perdita ŝafo. 05103
Bottom
05106
Top
SIMEONI: Nii jätsime maha naabrid ja kristlikud ligimesed. SIMEONI. Tiel ni foiiasis la najbarojn kaj la kristanajn proksimulojn. 05104
Bottom
05107
Top
TUOMAS: Siin oleme ja siia jääme, niikaua kui metsas värsket liha leidub. TUOMAS. Ci tie ni estas kaj ĉi tie ni restos tiel longe, kiel troviĝas freŝa viando en arbaro. 05105
Bottom
05108
Top
AAPO: Kõik läheb hästi, kui ainult mõistliku meelega peale hakkame. AAPO. Cio bone sukcesos, se ni ĉiam laboros kun prudenta menso. 05106
Bottom
05109
Top
SIMEONI: Öökull huikab seal laanes ja tema hüüd ei ennusta kunagi head. Ennustab tulekahjusid, veristid võitlusi ja mõrtsukatöid, nagu ütlevad vanad inimesed. SIMEONI. Gufo tie en la arbarego kriadas kaj ĝia kriado neniam antaŭdiras bonon. Antaŭdiras bruladon, sangajn intcrbatiĝojn kaj murdojn, kiei diras maljunaj homoj. 05107
Bottom
05110
Top
TUOMAS: Metsas hüüdmine on tema amet ja ilma mingi tähenduseta. TUOMAS. Kriado en arbaro estas ĝia tasko kaj sen ia sig-nifo. 05108
Bottom
05111
Top
EERO: Siin on küla, Impivaara mättaist katusega maja. EERO. ĉi tie. estas vilaĝo, la herbaĵtegmenta domo de Impivaara. 05109
Bottom
05112
Top
SIMEONI: Kuid nüüd on ennustaja kohta muutnud, hüüab seal mäeharjal. Seal, nagu pajatab muinasjutt, palus «kahvatu neitsi» ennemuiste oma pattusid andeks, palus kõik ööd läbi nii talvel kui suvel. SIMEONI. Sed nun la antaŭdiristo ŝanĝis lokon, ĝi kriadas tic sur Ia montdorso. Tic iam en pasinta tempo, kiel rakonto diras, petegis »La pala virgulino» pardonon pro siaj pekoj, petegis ĉiunoktc en vintro kaj en somero. 05110
Bottom
05113
Top
JUHANI: Tema järgi on ka see mägi Impivaaia—Neitsi-mäe nime saanud. Kuulsin kord lapsena toda muinasjuttu, kuid nüüd on ta juba suurelt jaolt mu meelest kadunud. Veli Aapo, jutusta meile seda siin igava öö viiteks. JUHANI. Pro ŝi ja ĉi tiu monto ricevis la nomon Impivaara. Mi foje, estante infano, aŭdis tiun rakonton, sed ĝi jam plej-parte forgesiĝis. Frato Aapo, vi ĝin rakontu al ni ĉi tic por pasigi la enuigan nokton. 05111
Bottom
05114
Top
AAPO: Timo norskab nagu mees; kuid magagu ta rahus; tahan teile vesta selle muinasjutu. AAPO. Timo ronkas kicl viro; sed li dormu en paco; mi volas rakonti al vi la fabelon. 05112
Bottom
05115
Top
Järgmise muinasjutu kahvatust neitsist vestis niüd Aapo vendadele. Sekvantan fabelon pri la pala virgulino rakontis nun Aapo al siaj fratoj: 05113
Bottom
05116
Top
Elas muiste selle mäe koopas hirmus vanapagan, inimeste hukatus ning surm. Kaks oli tal eluhimu ja kirge: vaadelda ja hoida oma varandusi sügavais koopaurkais ning juua inimverd, mille järele ta kangesti janunes. Kuid ainult üheksa sammu kaugusele mäest ulatus ta võim vägivallategudeks, ja sellepärast pidi ta oma teekondadel kavalust tarvitama. Ta võis muuta oma välimust, nagu tahtis; ja teda nähti ümbruses rändavat kord kauni noormehena, kord õrna neitsina, ikka sedamööda, kas ta mehe või naise verd janunes. Mõnegi võitis ta pilgu põrgulik magusus, mõnigi pidi jätma oma elu vanapagana kohutavais koopais. Nõnda avatles see koletis õnnetud ohvrid enda juurde. Loĝis iam en la grotoj de ĉi tiu monto terura dcmono, abo-meno kaj morto de homoj. Du voluptojn kaj pasiojn li havis en la vivo: rigardadi kaj tuŝadi siajn trezorojn en la profundaj kaŝejoj de la grotoj kaj trinki homan sangon, kiun li dezire soifis. Sed nur naŭ paŝojn de la monto li havis potencon al perforta konduto, kaj tial li devis praktiki ruzon dum siaj ekskursoj. Li povis ŝanĝi sian eksteraĵon en kian ajn li volis; kaj ĉirkaŭe en Ia regiono oni vidis lin iri iam kiel rava junulo, iam kiel belega virgulino, ĉiam laŭ tio, ĉu li volis trinki viran aŭ virinan sangon. Multaj estis venkitaj pro Ia infera beleco de lia rigardo, multaj perdis sian vivon en Ia teruraj grotoj de la dcmono. tiel la monstro delogis al si la malfeliĉajn viktimojn. 05114
Bottom
05117
Top
Oli pehme suveöö. Rohelisel murul istus nooruk, kaisutades armsamat, noort neitsit, kes puhkas kui õhkuv roos tema rinnal. See oli nende lahkumiskaisutus, sest noormees pidi ära rei-xima ja mõneks ajaks oma südamesõbrast lahkuma. — «Mu armsam,» nii kõneles nooruk, «nüüd lahkun ma sinu juurest, kuid vaevalt saab sada päikest tõusta ja laskuda, kui sind jälle kohtan.» — Lausus neitsi: «Ei heida päike loojudes nii armast lahkumispilku maailmale nagu mina oma armsamale, kui ta läheb, ega sära taevapuna päikesetõusul nii kaunilt, nagu säde* levad minu silmad, kui jälle sulle vastu ruttan. Ja mis heleda päeva pikkusse mu hingest mahub, see on mõte sinule, ning unede ähmjas maailmas kõnnin ma sinuga.» — Nõnda neitsi; kuid jälle lausus nooruk: «Kaunilt sa kõnelesid, kuid miks aimab mu hing paha? Mu armsam, tõotame nüüd teineteisele igavest truudust siin taeva palge all.» Ja nad vandusid püha vande, vandusid jumala ning taeva ees, ja hinge kinni pidades kuulasid nende sõnu metsad ning mäed. Kuid hommiku koidiku] kaisutasid nad lõpuks viimast korda ja lahkusid teineteisest. Eemale tõttas nooruk, kuid kaua kõndis neitsi üksinda metsa hämaruses, mõeldes oma kauni kallima peale. Estis milda somernokto. Sur verda herbejo sidis junulo, ĉirkaŭprenante sian karulinon, junulinon, kiu kvazaŭ brilanta rozo ripozis ĉe lia brusto. Tio estis ilia adiaŭa kareso; ĉar Ia knabo devis forvojaĝi kaj disiĝi por kelka tempo de sia korami-kino. »Mia virgulino», tiel parolis la junulo, »nun mi foriros de vi, sed apenaŭ cent sunoj havos tempon leviĝi kaj maileviĝi antaŭ ol mi renkontos vin ree». Diris la junulino: »La suno subirante ne ĵetas tiel karan adiaŭan rigardon al sia mondo kiel mi al mia karulo, kiam li foriras, kaj leviĝante ne brilas la ĉiela lumo tiel belege kiel brilos miaj okuloj, kiam mi ree rapidos al vi renkonte. Kaj kio c! mia animo havos Iokon en la daŭro de klara tago, tio estos penso pri vi, kaj en la mal-lumeta mondo de la sonĝoj mi promenos kun vi.— Tiel la junulino, sed ree la junulo diris: »Belege vi parolis; sed kial mia animo antaŭsentas malbonon? Mia virgulino, nun ni Juru unu al la alia ĉiaman fidelecon ĉi tie sub la vizaĝo de la ĉielo.» Kaj ili faris sanktan ĵuron, ĵuris antaŭ Dio kaj la ĉielo, kaj scn-spirc aŭskultis iliajn vortojn la arbaroj kaj la montoj. Sed fine ĉe tagiĝo ili ĉirkaŭprenis unu la alian la lastan fojon kaj disiĝis. La junulo rapidis for, sed longan tempon promenis la junulino sola en arbara krepusko, memorantc sian belan karulon. 05115
Bottom
05118
Top
Kui ta nii kõnnib tiheda männiku põues, mis imeline nägemus astub talle vastu? Ta näeb noormeest, ülevat kui vürsti ja imekaunist kui see kuldne hommik. Justkui tuleleek välgub ja särab ta kübaral suletutt. Ta õlgadel ripub mantel, sinine kui taevas ja nagu taevas kirju säravaist tähtedest. Ta kuub on valge kui lumi, ja puusadel on tal purpurpunane vöö. Ta vaatab neitsile otsa ja ta pilgust voolab leegitsev armastus, ning õndsalikult kostab ka hääl, kui ta neitsile räägib: «Ära karda mind, õrn neitsi, olen su sõber ja toon sulle ääretut õnne, kui ainult kord võin sind kaisutada. Olen vägev mees, mul on aardeid ja kalliskive ilma aru ning otsata ning ma võiksin osta kas või kogu maailma. Tule minu armsamaks, ma tahan su viia toredasse lossi ning panna istuma enda kõrvale säravale troonile.» Nii kõneles ta võluval häälel ja üilatatult seisis neitsi. Ta mõtles äsja vannutud vandele ja kaldus eemale, kuid kaldus siis jälle mehe poole, ning kummaline segadus täitis ta meelt. Mehe poole pöördus ta, varjates nägu kätega nagu särava päikese eest; pöördus jällegi ära, kuid vaatas veel kord imeliku viirastuse näkku. Võimas iha sädeles talle sealt vastu, ja äkki vajus neitsi kauni vürsti rinnale. Kuid eemale ruttas vürst oma saagiga, kes nagu palaviku-uimas puhkas ta käsivartel. Üle järskude mägede, Iübi sügavate orgude rändasid nad järelejätmata, ja ikka pimedamaks muutus mets nende ümber. Rahutult tuksus neitsi süda ja ahastushigi voolas ta otsaesiselt; sest viimaks märkas ta nagu midagi metsikut, kohutavat viirastuse silmade lummutavas leegis. Ta vaatas ümber, ja väledalt vilkusid mööda niinged kuused, kui ta kandja ägedasti jooksis; ta vaatas nöörini-liele palgesse, ning kohutavad värinad jooksid läbi ta keha, kuid imelik iha valitses ometi südames. Kiam ŝi promenas en la densa pinaro, kia mirinda fantomo vcnas al ŝi rcnkonte? Ŝi vidas junan viron, noblan kiel princo kaj belegan kiel nuna ora matcno. Kvazaŭ fajra flamo Iumas kaj brilas la plumfasko de lia ĉapelo. Sur liaj ŝultroj pcndas mantclo, blua kicl ĉielo kaj ornamita kiel ĉielo kun brilantaj steloj. Lia Iaŭkorpa vesto estas blanka kiel neĝo, kaj ĉirkaŭ si li havas purpurruĝan zonon. Li rigardas la junulinon kaj el lia rigardo fluas flama amo, kaj dolĉe aŭdiĝas lia voĉo, kiam li parolas al la junulino: »Ne timu min, ĉarma virgulino, mi cstas via amiko kaj alportas al vi senliman feliĉon, se vi pcr-mesas, ke mi vin unu fojon ĉirkaŭprenu. Mi estas potenca viro, mi havas trezorojn, kaj multekostajn ŝtonojn sen limo, kaj mi povus aĉeti eĉ Ia tutan mondon. Venu kaj estu mia karulino, mi volas konduki vin en pompan kastelon kaj sidigi vin apud mi sur brilantan seĝon.» Tiel li parolis per agrabla voĉo kaj konsternite staris la junulino. §i memoris sian ĵus eldiritan ĵuron, kaj for ŝi volis iri, sed ree ŝi altiriĝis al la viro, kaj stranga konfuzo ŝin kaptis. A1 la viro ŝi turnis sin, kovrante per siaj manoj la vizaĝon kiel antaŭ radianta suno; for ŝi turniĝis ree sed rigardis ankoraŭ foje la mirindan fantomon. Potenca ravo brilis de tie al ŝi, kaj subite la junulino apogis sin kontraŭ la brusto de Ia bela princo. Sed la princo forrapidis kun sia kaptaĵo, kiu kvazaŭ scnkonscia kuŝis sur liaj brakoj. Trans krutajn montojn, trans profundajn valojn ili scnĉese iris, kaj ĉiam pli kaj pli maliuma fariĝis la arbaro ĉirkaŭ ili. Maltrankvile batis Ia koro de Ia junulino kaj ŝvito de doloro fluis de ŝia frunto; ĉar fine ŝi ekvidis kvazaŭ ion brutan, teruran en la sorĉa okulflamo de la fantomo. Ŝi rigardis ĉirkaŭen, kaj rapidc preterpasis la malhelaj piceoj, dum ŝia portanto rapide kuris; ŝi rigardis la vizaĝon de Ia junulo, kaj teruraj tremoj skuis ŝian korpon, sed stranga ravo tamen regis en ŝia koro. 05116
Bottom
05119
Top
ühtesoodu rändasid nad läbi metsade edasi ja lõpuks hakkas paistma kõrge mägi ning selle pimedad koopad. Ja nüüd, kui nad olid ainult mõne sammu kaugusel mäest, sündis midagi hirmsat. Mees kuninglikus kuues muutus äkki koledaks vana-Paganaks: sarved tungisid välja ta peast, ta kuklas kahisesid anged harjased ja õnnetu tüdruk tundis valusalt oma põuel la teravaid küüsi. Ja siis kisendas õnnetu neitsi, rabeles ning viskles ahastuses, kuid asjata. Vastiku möirgamisega lohistas vanapagan ta oma sügavamasse koopasse ja imes temast vere viimse pisarani. Kuid sündis ime: ei lahkunudki hing neitsi liikmeist, vaid ta jäi elama veretuna, lumivalgena, haleda surmavarjuna Toonela maalt. Imestades nägi seda vanapagan, tarvitas ohvri kallal oma küüsi ja hambaid kõigest väest, kuid ei suutnud teda surmata. Viimaks otsustas ta hoida teda igavesti enese juures sügaviku öös. Kuid mis tööd võis ta teha, mil ist kasu tuua vanapaganale? See pani neitsi oma aardeid ja kalliskive puhastama, neid järelejätmata tema ette laduma; sest iial ei väsinud ta neid vaimustusega vaatamast. Ili iris ĉiam antaŭen tra arbaroj, kaj vidiĝis fine alta monto kaj ĝiaj mallumaj grotoj. Kaj nun, kiam ili estis cn distanco de kelkaj paŝoj de la monto, okazis teruraĵo. La viro en reĝa kostumo ŝanĝiĝis subite en teruran demonon: kornoj kreskis el lia kapo, en lia nuko estis rigidaj haregoj, kaj nun la mizera junulino sentis dolorc cn sia brusto liajn akrajn ungojn. Kaj tic la malfeliĉa virgulino kriis, baraktis en sia sufero, sed vanc. Kun malica krio la demono trenis ŝin en sian plej profundan groton kaj suĉis el ŝi la sangon ĝis la Iasta guto. Sed okazis mirindaĵo: la spirito ne eliĝis el la membroj de la junulino, sed ŝi restis viva, sensanga kaj neĝoblanka kiel malĝoja fan-tomo de morto cl la lando de Hadeso. Mirante Ia demono observis tion, uzis siajn ungojn kaj dcntojn ĉiufortc kontraŭ sia viktimo, sed tamcn ne povis malvivigi ŝin. Fine li decidis teni ŝin ĉe si en la mallumaj kavernoj. Sed kiajn laborojn ŝi povus fari, kian utilon aiporti al la dernono? Li ordonis la junulinon purigi liajn trezorojn kaj liajn multekostajn ŝtonojn, senĉese meti aron da ili antaŭ lin, ĉar li ne laciĝis rigardadi ilin kun admiro. 05117
Bottom
05120
Top
Nõnda elab kahvatu, veretu neitsi aastate kaupa vangina mäe põues. Kuid öösiti nähakse teda ometi hääletu palvetajana mäeharjal seisvat. Kes andis talle selle vabaduse? Kas taeva jõud? — Kuid kõik ööd, tormis, vihmavalingus ja paukuvas pakases seisab ta mäetipul, paludes oma pattusid andeks. Veretuna, lumivalgena ja kui kuju — nii liikumatult, häälelult seisab ta, käed risti rinnal ning pea alla langenud. Ei julge ta õnnetu kordki pead taeva poole tõsta, vaid kirikutorni poole kaugel metsade rannal on pööratud ta silmad järelejätmata. Sest vähemalt salajane hääl sosistab ta kõrva ikka lootust; olgugi kauge sädemena, nagu tuhandete penikoormate tagant, tuikab talle see lootus. Nii veedab ta ööd mäel ega kuuldu iial ta huulilt kaebust; ei tõuse ega vaju ohkest ta palvetav põu. Nii kulub sünge öö, kuid hommiku koites lohistab armu-heitmata vanapagan ta jälle oma koopasse. Tiel dum jaroj vivas Ia pala, sensanga virgulino malliberigita en la sino de Ia monto. Sed nokte oni tamen vidas ŝin stari kicl silenta preĝanto sur la montdorso. Kiu donis al ŝi tiun liberecon? Cu la potenco de la ĉielo? — Sed ĉiujn noktojn, en ventego, en pluvo kaj en forta malvarmego ŝi staris sur Ia monta supraĵo, petegantc pardonon pro siaj pekoj. Sensanga, ncĝo-blanka kaj kiel bildo, tiel scnmova, silcnta ŝi staras kun la manoj sur la brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. La kompatindulino ne kuraĝas lcvi sian frunton kontraŭ la ĉielo eĉ unu fojon, sed en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉese. Car tamen ĉiam sckreta voĉo flustras en ŝian orelon pri espcro; kvankam kicl malproksima fajrero, kvazaŭ el distanco de miloj da mejloj briletas al ŝi tiu cspero. Tiel ŝi pasigas siajn noktojn sur la monto, kaj ncniam aŭdiĝas de ŝiaj lipoj plendo; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj la brusto de la peteganto. Tiel pasas la malluma nokto, sed ĉe tagiĝo ree Ia senkompata demono trenas ŝin en siajn grotojn. 05118
Bottom
05121
Top
Vaevalt oli sada päikest jõudnud maad valgustada, kui juba nooruk, neitsi armsam, teekonnalt rõõmsana tagasi tuli. Kuid kaunis neitsi ei ruttagi talle vastu tere tulemast ütlema. Ta päris, kus viibib ta kaunike, kuid ei saanud kelleltki teadust. Kõikjalt otsis ta teda, väsimata, ööd ja päevad, kuid ikka asjata; jäljetult nagu hommikukaste oli neitsi kadunud. Lõpuks jättis noormees kõik lootuse, unustas viimse elurõõmu ja liikus siin maailmas veel mõne aja tumma varjuna. Ja viimaks ükskord, kui sätendav päev oli tõusnud, pimestas surmaöö ta silmade valguse. Apenaŭ cent fojojn la suno estis lumiginta la teron antaŭ ol la junulo, la karulo de la junulino, revenis ĝojanima hejmen de sia vojaĝo. Sed lia ĉarma virgulino ne rapidis al li renkontc por deziri bonvenon. Li demandadis, kie restas la belulino, sed de neniu li ricevis informon. Ĉie ii ŝin serĉis nokte kaj tage, sen laciĝo, sed vane; la virgulino estis perdiĝinta sen postsigno kvazaŭ matena roso. Finc li pcrdis ĉiun esperon, forgesis la vivoĝojon kaj iradis ĉi tic ankoraŭ tempon kiel muta ombro. Foje fine, kiam la brilanta suno leviĝis, morta nokto mal-Iumigis la fajron de liaj okuloj. 05119
Bottom
05122
Top
Kuid kohutavalt pikki aastaid veedab kahvatu neitsi: päevad läbi puhastab ta vanapagana koopais järelejätmata aardeid ja laob neid oma julma piinaja silmade ette; aga ööd veedab ta mäeharjal. Veretuna, lumivalgena ja justkui kuju, nii liikumatult, hääletult seisab ta, käed risti rinnal ning pea alla langenud. Ei julge ta tõsta pead taeva poole, vaid kirikutorni poole kaugel metsade rannal on ta silmad järelejätmata pööratud. Ei ta kaeba; ei tõuse ega vaju ohetest ta palvetav põu. Sed jarojn terure longajn pasigas la pala virgulino: la tagojn en la grotoj de la demono senĉese purigante kaj ordigante trezorojn antaŭ la okuloj de sia kruela turmcntanto; sed la noktojn ŝi pasigas sur la montsupraĵo. Sensanga, neĝoblanka kaj kiel bildo, tiel senmova, silenta ŝi staras kun la manoj sur Ia brusto kaj kun la kapo klinita malsupren. Ne kuraĝas ŝi levi sian frunton kontraŭ la ĉielo, nur en direkto al la preĝeja turo, al malproksimaj arbarrandoj estas fiksitaj ŝiaj okuloj senĉcse. Ŝi ne plendas; ne leviĝas, ne malleviĝas pro ekĝemoj Ia brusto de la peteganto. 05120
Bottom
05123
Top
On valge suveöö. Mäel seisab jälle neitsi, mõtleb aja peale, mis ta piinalises vangipõlves veetnud; ja sada aastat on kulunud sest päevast, kui ta oma südamesõbrast lahkus. Ta kohkub, ta mõtted tumenevad ja külmi higihelmeid veereb ta otsaesiselt mäe sammalkamarale, kui ta kujutleb kulunud aastakümnete pikkust. Siis usaldas ta esimest korda üles kõrgusse vaadata, ja silmapilgu pärast nägi ta imelist valgust, mis kaugeist avarustest lendtähena näis talle lähenevat. Kuid mida lähemale see valgus talle jõudis, seda enam muutis ta oma kuju. Ega olnudki see mingi lendav täht, vaid seletatud näoga nooruk, käes välkuv mõõk. Paistis ta näost võluv tuttavlikkus ja ägedalt hakkas tuksuma neitsi süda, sest nüüd tundis ta ära oma endise peigmehe. Kuid miks ta lähenes, mõõk käes? See pani neitsi imestama ja ta lausus nõrga häälega: «Kas see mõõk minu vaevad viimaks lõpetab? Siin on minu rind, noor kangelane, löö siia oma heleda terasega, ja kui võid, kingi mulle surm, mida juba nii kaua, nii kaua olen igatsenud.» Nõnda kõneles ta mäel; kuid ei toonud nooruk talle surma, vaid elu magusat hingust, mis juba lõhnava hommikutuulena hõljus kahvatu neitsi ümber. Armurikka pilguga vaatav noormees võttis ta sülle, suudles teda, ja kohe tundis veretu neitsi õrna verevoolu magusat koske jooksvat oma soontes, ta põsk õhetas kui koidupilv ning rõõmust sätendas hele otsaesine. Ja ta heitis oma kähara pea üle peiu käsivarre, vaatas üles heledasse taevalaotusse, õhates põuest välja aastakümnete valud; ning nooruki sõrmed ekslesid ta käharjuustes, mis kaunilt õõtsusid vaikses tuules. Kaunis oli vabanemishetk ja pääsemis-päeva hommik. Linnud sädistasid kuuskedes seal mäeveerul ja kirdest kerkis päikese tuline viir. Oli see hommik selle hommiku sarnane, kui sõbrad kord haljal murul lahkusid pikaks ajaks. Estas hela somernokto. Sur la monto staras ree Ia virgulino, memoras Ia tempon, kiun ŝi pasigis en la turmenta malliberejo; kaj jaroj jam cent pasis de tiu tago, kiam ŝi disiĝis de sia kor-amiko. Ŝi konsterniĝas, ŝiaj pensoj turniĝadas kaj malvarmaj ŝvitperloj ruliĝas de ŝia frunto malsupren sur la muskan grundon de la monto, kiam ŝi rememoras la longecon de la pasintaj jardekoj. Tiam ŝi kuraĝis la unuan fojon rigardi supren al la alto, kaj post momento ŝi ekvidis mirindan lumon, kiu kiel fluganta stelo ŝajnis proksimiĝi al ŝi el malproksimaj spacoj. Sed ju pli proksimen tiu lumo al ŝi venis, des pli ĝi ŝanĝis sian aspekton. Kaj ĝi ne estis iu fluganta stelo, sed lume aliformita junulo, kun fulmanta glavo en Ia mano. E1 tiu vizaĝo brilis dolĉa konateco, kaj forte komencis bati Ia koro de la junulino; ĉar nun ŝi ekkonis sian antaŭan fianĉon. sed kial li proksimiĝas kun glavo en la mano? Tio elvokis timemajn pensojn en la junulino, kaj ŝi diris kun malforta voĉo: Cu tiu glavo fine ĉesi-gos miajn suferojn? Ci tie estas mia brusto, juna heroo, frapu kun via brila ŝtalo ĉi tien, kaj, se vi povas, donacu al mi la morton, kiun mi jam Ionge, longe sopiris.» Tiel ŝi parolis sur la monto, sed la junulo ne alportis al ŝi morton, sed dolĉan ekbrilon de vivo, ekbrilon, kiu kvazaŭ bonodora matenblovo zumante turniĝadis ĉirkaŭ la pala virgulino. La ame rigardanta junulo premis ŝin al sia brusto, kisis ŝin, kaj tuj sentis la sen-sanga virgulino, ke delikata sango fluas kvazaŭ dolĉa torento en ŝiaj vejnoj, ŝiaj vangoj brilis kiel nubo de matenruĝo, kaj ĝojon radiis la hela frunto. Kaj ŝi ĵetis sian buklan kapon sur Ia brakon de sia fianĉo, ekrigardis al la klara alto, elĝemante el sia brusto la dolorojn de jardekoj; kaj la fingroj de la junulo migradis en ŝiaj bukloj, kiuj bele flirtis en la malforta vento. Belega estis la momento de savo kaj la matcno de liberiĝo. Birdoj kantis en piceoj ĉe la randoj de tiu sovaĝa monto kaj el Ia nordoriento leviĝis Ia brilanta disko de la suno. Estis ĉi tiu mateno simila al tiu mateno, kiam la geamikoj iam sur verda herbejo disiĝis por Ionga tempo. 05121
Bottom
05125
Top
Kuid nüüd roomas õel vanapagan üles mäele, vihaharjased püsti, et neitsit jälle oma urgastesse lohistada. Vaevalt oli ta aga oma küüned neitsi poole sirutanud, kui nooruki mõõk, nobe nagu välk, ta rinna läbistas; ja mäele purskus tema must veri. Pööras neitsi näo kõrvale sellest pildist, surus otsaesise vastu sõbra rinda, kui vanapagan hirmsalt röögatades hinge heitis ning mäerinnakult alla langes. Nii pääses maailm kohutavast koletisest. Kuid hõbedase pilve heledas hõlmas lehvisid noormees ja neitsi üles kõrguse maile. Peigmehe põlvil lamas mõrsja ja naeratas õnnelikult, surudes otsmiku vastu ta rinda. Läbi avaruste nad lennutasid ja kaugele alla sügavale jäid neist metsad, mäed ning orgude looklevad harud. Ja lõpuks kadus kõik nende silmist otsekui sinisesse suitsu. Sed nun la kolerema demono kun vostoj supren etenditaj pro kolero, rampis supren sur la monton por kapti la virgulinon al siaj keloj ree. Sed apenaŭ li etendis siajn ungojn al la junulino, kiam la glavo dela junulo, rapidekiei fulmo.trapikis lian bruston; kaj sur la monton disŝprucis lia nigra sango. For turnis la junulino sian vizaĝon de tiu vidaĵo, premante sian frunton al la brusto de sia amiko, kiam Ia demono, aĉe kriegante, mortis kaj falis de la montdeklivo malsupren. Tiel liberiĝis la mondo de terura monstro. Sed en arĝenta nubo leviĝis la junulo kaj la virgulino supren en regionojn de la alto. Sur la genuoj de sia fianĉo kuŝis Ia fianĉino kaj premantc sian frunton al lia brusto, ridetis feliĉa. Tra spacoj ili rapidis, kaj malsupre en malproksima profundo restis arbaroj, montoj kaj multbranĉaj valoj. Kaj ĉio antaŭ iliaj okuloj malaperis kvazaŭ en blua fumo. 05122
Bottom
05126
Top
See oli muinasjutt kahvatust neitsist, mille jutustas Aapo sel unetul ööl oma vendadele turbakatusega onnis Impivaara raies-maal. Tio estis la fabelo pri la pala virgulino, kiun Aapo rakontis al siaj fratoj en la herbaĵtegita kabano dum tiu sendorma nokto ĉe la deklivo de Impivaara. 05123
Bottom
05127
Top
JUHANI: Kuid ärkas ometi Timo just muinasjutu lõpuks. JUHANI. Sed vekiĝas Timo ĝuste kiam finiĝas nia rakonto. 05124
Bottom
05128
Top
TIMO: Miks ei maga te rahus, poisid? TIMO. Kial vi ne dormas pace, fratoj? 05125
Bottom
05129
Top
JUHANI: Siin vestetakse vahvalt muinasjutte. — Nii, see oli lugu muistsest neitsist ja vanapaganast. JUHANI. Oni ĉi tie rakontadas multe, — Jes, tio estis la rakonto pri la iama knabino kaj la demono. 05126
Bottom
05130
Top
SIMEONI: Kuid kõneldakse, et too kole vanapagan veelgi elab. Metsamehed on teda näinud; ja tal ongi ainult üks silm, mis ööpimeduses välgub nagu hõõguv süsi. SIMEONI. Sed oni diras, ke tiu terura demono ankoraŭ vivas. ĉasistoj lin vidis kaj li havas nur unu okulon, kiu brilas en nokta mallumo kvazaŭ ardanta karbo. 05127
Bottom
05131
Top
JUHANI: Mis juhtuski mõne aasta eest Kuokkala vanataa-diga, kes puhkab nüüd juba issanda rahus. Uhel kevadel, kui ta oli meisisejahil ja ootas siin raiesmaal tule ääres kesköö kulumist, nägi ta seal mäe all sedasama hiilgavat läiget ja kuulis häält, mis järelejätmata küsis: «A’ ku’ ma virutan, a’ ku’ ma virutan?» Nii küsis ta mitu tuhat korda, nõnda et vanamees, kes oli küll tollest vanast juurest ja kelle süda ei jahmatanud just vähesest, viimaks vihastas ning kurja häälega vastu käratas: «No viruta siis, pagan võtaks!» JUHANI. Jes, kio okazis antaŭ kelkaj jaroj al Ia maljunulo de Kuokkala, al li, kiu nun ripozas en la sino de la Sinjoro. lun printempon, estante ĉe Iudo de urogaloj kaj atendante, ĉe bivakfajro, ĉi tie sur la deklivo la pason de noktomezo li vidis tic ĉe la montmalsupro la saman lumantan brilon kaj aŭdis voĉon, kiu scnĉese demandis: »ĉu mi fetu, ĉu mi ĵetu?»; tiel li demandis multajn milojn da fojoj, tiel ke la maljunulo, kiu estis el malnova radiko kaj kies koro ne bategis pro bagatelo, fine koleriĝis kaj respondis per akra voĉo: »}etu, lasu veni kaj forpreni!» 05128
Bottom
05132
Top
TIMO: Vaata, siis polnud rohkem tarviski. TIMO. Sed neniom pli estis bezone. 05129
Bottom
05133
Top
JUHANI: Nii, pajata sina, Timo, kuidas siis läks. JUHANI. Jes, rakontu kio okazis. 05130
Bottom
05134
Top
TIMO: Vaat tuli siis silmapilgu pärast vanataadi tule peale irvilõugadega luukere, tuli nii et ragises, tuli nagu kümne mehe pihust ja kustutas tule viimse kübemeni. Kuid taat haaras nüüd püssi pihku ja tegi sääred mäe lähedalt, olgugi et oli, nagu Juhani ütles, sellest vanast juurest ja ta süda just vähesest asjast ei puperdanud. TIMO. Jen, venis post momento grimacanta skeleto al la bivakfajro de la maljunulo, venis falante, kvazaŭ el manoj de dek viroj ĵetita kaj estingis la fajron plene ĝis la lasta fajrero. Sed nun la maljunulo kaptis la pafilon kaj foriris rapide el la proksimo de la monto, kvankam, kiel diris Juhani, li estis el malnova radiko kaj lia koro ne saltis pro bagatelo. 05131
Bottom
05135
Top
SIMEONI: Nõnda oleme siis siia vanapaganate ja kurivaimude linna kolinud. SIMEONI. Ni do translokiĝis ĉi tien al la urbo de demonoj kaj diabloj. 05132
Bottom
05136
Top
AAPO: Siia me kolisime ja elame siin ilma kartuseta. Vanapagan, kui tal olekski veel hing sees, on juba väga võimetu; seda just näitas tema teguviis Kuokkala vanamehe vastu. Viha-tujus võis ta ainult tule kustutada, sedagi ainult mehe enda loaga. Tema võimu on igaveseks murdnud püha noormehe mõõk. AAPO. Ci tien ni translokiĝis kaj ĉi tie ni loĝos sen timo. La demono, se li eĉ ankoraŭ vivus, estus tute senpotenca; tion ja montris lia konduto kontraŭ lamaljunulo de Kuokkala. En sia kolero li povis estingi la fajron, kaj eĉ tion nur post permeso de la viro mem. Lian potencon rompis por ĉiam la glavo de la sankta junulo. 05133
Bottom
05137
Top
JUHANI: Kuid tüdrukut urgaste pimeduses pean ma haletsema, tüdrukut tolle neetud harjaskaelaga. JUHANI. Sed la knabinon en la mallumo de montinterno mi devas kompati, la knabinon en kunesto kun tiu malbenita nukharulo. 05134
Bottom
05138
Top
SIMEONI: Miks ei pannud ta kiusatusele vastu. SIMEONI. Kial li ne kontraŭstaris la tenton. 05135
Bottom
05139
Top
JUHANI: Oi, poju, ära ütle nii! Kuidas läheks sinuga, kui näiteks kuskil õitsvas õnnelaanes astuks sulle vastu kuningatütar, kaunis kui roos ja lilleke, kcpsutaks su juurde siidis, salides ja pumati lõhnas, õhkuvais kuldebelites nagu paabulind, ja kui sihuke ebel astuks sulle vastu ja tahaks sind kaelustada ning suudelda, kuidas käiks siis su vaese südame käsi? Ma küsin, Simeoni? JUHANI. Ho, knabo, ne diru tiel! Kiel okazus, se ekzemple en iu floranta, paca valo al vi venus renkonte reĝidino, bela kiel rozo kaj floro, trotetus al vi en silko, en ŝaloj kaj en odoro de pomado, en brilantaj oraj franĝoj kiel pavo, kaj tia koketulino paŝus al vi renkonte kaj volus vin ĉirkaŭprcni kaj kisi vin, kio okazus al via kompatinda koro? Mi demandas, Simeoni. 05136
Bottom
05140
Top
SIMEONI: Ma paluksin usult abi. SIMEONI. Mi petcgus forton en kredo. 05137
Bottom
05141
Top
JUHANI: Hm. JUHANI. Hm. 05138
Bottom
05142
Top
TIMO: Ma ei laseks teda ennast kaelustama ja veel vähem suud plaksutama. Hoia minust eemale, ütleksin mina, hoia ennast aupaklikus kauguses, põrguline, muidu võtan sealt puhmast tüpaku ja vuhin su läbi, nii et su selg homme särab kirjumalt kui lepatriinu tiib. Nii teeksin ma ilma armuta. Küllap sellest aitaks. TIMO. Mi ne lasus ŝin ĉirkaŭpreni min kaj ankoraŭ malpli kisi min. Restu for de mi, mi dirus, restu for, ruzulino, en sufiĉa distanco de mi, aŭ mi prenos bastonon el arbetaro kaj batos tiel ke via dorso morgaŭ brilos pli multkolore ol la flugiloj de kokcinelo. Tiel mi agus sen eĉ ioma kompato. Tio sufiĉus, mi kredas. 05139
Bottom
05143
Top
JUHANI: Oi, vennas! ma usun, et kõneleksid veidi teisiti, kui oleksid pisut rohkem siin maailmas enese ümber vaadanud, kui oleksid näiteks Turu linnas käinud. Seda olen mina teinud, kui sinna Viertola mõisast härgi ajasin. Nägin seal mõndagi oma imestuseks, nägin, kuis toredus ja silmahimu võib inimlaste pea segi ajada. Oi teid, oi seda lärmilinna, oi seda kergemeelset elu! Seal põrisevad vankrid, siin põrisevad vankrid, ja vankrites istuvad nood pagana vurrunäolised narrid, istuvad plikad nagu portselan-puped, lastes kaugele eneste ümber kalliste õüde ning rasvade paksu lõhna. Kuid vaata sinna! Jessuke hoia! sealt tipsutab nüüd tulla õige uhke mamsel või reili, võta kinni, mis ta on. Vaata ta kaela! Valge kui rõõsk piim, põsk katkupunane, ja silmad põlevad tal peas nagu kaks õitsituld päevapaistel, kui talle vastu astub sihuke keigar, kübara ja Iakkmusta prakiga, ning põrnit... — no võtku sind pagan ise! — põrnitseb läbi neljakandilise klaasi, mis välgub noljuse pahemas silmas. Kuid vaata nüüd... — no seitse seppa küll! — nüüd niksutatakse mõlemalt poolt, ja vaata, kuis emane pigistab nüüd suu päris maasikasuuks ja sidistab otsekui pääsuke päikesepaistes katusel, ja keigar tema ees vehib käe ja hännaga, hõljutab kübarat ning kraabib jalaga, nii et uulitsakivid pilluvad sädemeid, vaat see oli alles mäng. Oi teid harakaid seal! mõtlesin mina, poisiklutt, seistes uulitsa nurgal, pundar tooreid härjanahku õlal ning suu naerul, vaadates toda tedremängu. JUHANI. Ho ve, mia frateto! mi kredas, ke. vi parolus ali-maniere, se vi estus iom pli rigardinta ĉirkaŭ vi en ĉi tiu mondo, se vi ekzemple estus estinta en la urbo Turku. Tion mi faris, kiam mi pelis tien bovojn el la bieno Viertola. Vidis mi tie multon por miri, mi vidis kiel pompo kaj lukso povas konfuzi la kapojn de homidoj. Ho ve al vi, ho ve la bruanta vilaĝo, ho ve la ŝanĝiĝema vivo! De tie venas brue kaleŝo, de ĉi tie venas brue kalcŝo kaj en la kaleŝoj sidas ĉiaspecaj lipharaj arlckenoj, sidas knabinoj kvazaŭ porcelanaj pupoj eligante malproksimen ĉirkaŭe densan odoron de multekostaj oleoj kaj ŝmiraĵoj. Sed rigardu tien! Benu kaj gardu! de tie ja nun trotetas en oraj franĝoj vera petolaspekta «mamzclo» aŭ fraŭ-lino aŭ io tia. Jen ŝia kolo! Blanka kiel lakto, la vango pestruĝa, kaj la okuloj brulas en ŝia kapo kvazaŭ du fajregoj en sunbrilo, kiam al ŝi venas rcnkontc pompaĉulo, en ĉapelo, en brilnigra frako kaj rigard ... diablo vin prenu! — rigardas tra kvadrat-forma vitro, kiu brilas ĉe Ia maldekstra okulo de la dando. Sed jen nun... sep forĝistoj min prenu! nun oni ambaŭflanke ri-verencas, kaj jen kiel la ino nun vere pintigas sian buŝon je fragobuŝo kaj trilas kiel hirundo sur suna tegmento, kaj la dando antaŭ ŝi movas siajn manojn kaj sian voston, svingas sian ĉapelon kaj skrapas per la piedo tiel ke la ŝtonstrato fajrcras, jen tio estas vere ludado. Ho, vi pigoj mem! pensis mi knabeto, starante ĉe stratangulo kun amaso da freŝaj bovfeloj sur la ŝultro, kaj kun la buŝo en ridcto rigardante tiun tetroludon. 05140
Bottom
05145
Top
TUOMAS: Saksad on narrid. TUOMAS. Sinjoroj estas arlekenoj. 05141
Bottom
05146
Top
TIMO: Ja lapsikud nagu piimaninased tited. Nad söö-vadki, lapid rinna peal, ega oska — susi võtku — lusikatki puhtaks lakkuda, kui lauast tõusevad; seda olen näinud enese imestuseks oma silmaga. TIMO. Kaj infanecaj kiel Iaktbarbaj infanaĉoj. Eĉ ili manĝas kun tukaĉoj sur Ia brustoj, kaj ili — hundo min prenu — ne scias leki sian kuleron, kiam ili leviĝas de la tablo; tion mi vidis per miaj propraj okuloj je mia granda miro. 05142
Bottom
05147
Top
SIMEONI: Kuid talupoega tüssata ja nülgida, selle peale on nad küll mehed. SIMEONI. Sed trompi kaj prirabi kamparanon, al tio ili estas kapabiaj. 05143
Bottom
05148
Top
JUHANI: Tõsi, sakste elus võib leida palju naiselist ja naeruväärset, seda panin tähele oma Turu-reisil. Kuid vaata, kui läheneb sihuke salvide lõhnas ja lehvivate hõlstidega avatlev naiseollus, siis pole ime, et puperdab inimlapse süda. Ja-jaa, poisid! maailma rõõm avatleb üpris kõvasti; seda panin tähele oma Turu-reisil. Ja ma ütlen veel kord, et mu süda haletseb toda tüdrukut seal mäel. Ning oli tal küll juba aeg pääseda põrgust ja purjetada oma sõbraga rahusadamasse, kuhu ka meid jumal viimaks aidaku. Ses lootuses katsume nüüd magada. Tõsi küll, sellest mäest on veel üks imelik muinasjutt, kuid jäägu see teiseks korraks, ja katsume nüüd magada. — Simeoni, mine siiski ja peida söed tuha alla, nii et ma homme liommikul ei tarvitseks tulerauda taguda ja heinatuusti hõi juuda, vaid pääsen kohe palgiotsa täksima nagu punatutiga rähn. Mine õige. JUHANI. Vero, ke ekzistas en la sinjora mondo multe da virinajo kaj ridindaĵo, tion mi rimarkis dum mia vojaĝo al Turku. Sed jen, kiam al ni proksimiĝas en odoro de ŝmiraĵoj kaj en flirtantaj kolkrispoj tia flatema virinaĉo, tiam ne estas mirinde, se saltetas la koro de homido. Jes, jes, knaboj! La monda volupto tcntas fortc; tion mi vidis dum mia vojaĝo al Turku. Kaj mi diras ankoraŭ unu fojon, ke mia koro kom-patas la knabinon tie sur la monto. Kaj jam estis tempo por ŝi saviĝi el Ia infero kaj velveturi kun sia amiko en pacan ha-venon, kien Dio ankaŭ nin fine helpu. En tiu espcro ni nun penu ekdormi. Pri ĉi tiu monto ekzistas ankoraŭ unu mirinda rakonto, sed ĝi restu ĝis alia fojo kaj ni penu nun dormi. — Iru tamcn, Simeoni, kaj kovru la ardaĵon per cindro, por ke mi ne bezonu morgaŭ matenc klaketi fajroŝtalon kaj svingi herbfaskon, sed povu tuj komenci martcladi trabokapon kiel ruĝverta pego. Nun iru. 05144
Bottom
05149
Top
Läks Simeoni Juhani käsku täitma, kuid tuli peagi tagasi, juuksed püsti ja silmad pärani peas. Kokutades kõne*es ta mingist kummalisest põlevast silmast seal väljas vankri juures. Sellest hüppasid teisedki üles, pomisesid paar palvesõna j.i astusid üheskoos onnist välja; ning nende juuksed meenu-lasid tuulepesa kase otsas. Liikumata, tummade sammastena «•isid nad, vahtides Simeoni sõrme juhatuse järgi. Nad vaata-•id silmi pilgutamata ja nägidki vankri taga imelikku välget, mis aeg-ajalt kadas, kaid peagi jälle oma hõõguvat valgust uäitas. Seda oleksid nad vahest oma hobuse Valge ainsaks silmaks pidanud, kuid sealt ei paistnud midagi valget, vaid seevastu midagi musta, ega kuuldunud ka kella kolksatust. Nõnda mõeldes seisid vennad liikumata; kuid viimaks lausus Tuomas ometi võrdlemisi vihase häälega: Simeoni iris por plenumi la ordonon de Juhani, sed revenis baldaŭ kun elstaranta hararo kaj kun turniĝantaj okuloj en la kapo. Balbutante li parolis ion pri stranga, brulanta okulo tie ekstere ĉe la ŝarĝveturilo. Pro tio ankaŭ la aliaj ekleviĝis, sin benis je animo kaj korpo, kaj eliris ĉiuj kune el sia kabano; kaj iliaj hararoj similis al ventnesto en betulo. Senmovaj, kvazaŭ mutaj kolonoj ili staris, fikse rigardantc en direkto, kien montris la fingro de Simeoni. Ili rigardis sen palpebrumo kaj fakte ili vidis post Ia ĉaro strangan brilon, kiu iam malapcris, sed baldaŭ ree montris sian brilantan lumon. Ili eble estus konjektintaj, ke tio estas la sola okulo de Blanko, sed tie estis videbla nenia blankaĵo, sed kontraŭe io nigra, kaj ne aŭdiĝis sono de tintilo. Tiel pensante la fratoj staris senmovaj; sed fine tamen Tuomas diris per akra voĉo: 05145
Bottom
05150
Top
TUOMAS: Mis vaja? TUOMAS. Kio mankas? 05146
Bottom
05151
Top
JUHANI: Ära jumala pärast hakka temaga nii krookult praalima. — See on tema! Mis me nüüd teeme, vennad? See on tema! Mis me talle ütleme? JUHANl. Pro Dio ne komencu paroli kun li tiel malrespckte. — Estas li! Kion ni nun faru, fratoj? Estas li! Kion ni diru al li? 05147
Bottom
05152
Top
AAPO: Ma ei tea tõesti mitte. AAPO. Mi vere ne scias. 05148
Bottom
05153
Top
TIMO: Nüüd teeks Iaulusalmike head. TIMO. Nun verso de psalmo estus bona. 05149
Bottom
05154
Top
JUHANI: Kas meist keegi ei tea peast ühtainustki palvet? Lugege, armsad vennad, laske lahti jumala nimel, mis aga meeles on, mis ainult pähe tuleb, ilma vähimalgi määral piib'i-tükki aine järgi valimata. Lugege kas või hädaristimisest, armsad vennad. JUHANI. Cu neniu el ni memoras parkere eĉ unu preĝon? Legu, karaj fratoj, eligu en Ia nomo de Dio kion ajn vi memoras, kio nur vcnas al via kapo, sen ia akordigo de la biblia sentenco kun la nuna stato. Legu eĉ el urĝobapta preĝo, karaj fratoj. 05150
Bottom
05155
Top
TIMO: Olen ühte ja teist tükki lauluraamatust osanud, kuid nüüd on nagu hirmus pärss mu suu peal. TIMO. Mi scipovis kelkajn partojn el la psalmaro, sed nun estas kvazaŭ terura baraĵo ĉe la pordo de mia kapo. 05151
Bottom
05156
Top
SIMEONI: Vaim ei lase sul nagu minulgi rääkida. SIMEONI. La spirito ne permesas al vi paroli kaj ankaŭ ne al mi. 05152
Bottom
05157
Top
TIMO: Ei lase. TIMO. Li ne permesas. 05153
Bottom
05158
Top
JUHANI: See on kole! JUHANI. Estas terure! 05154
Bottom
05159
Top
AAPO: Kole! AAPO. Terure! 05155
Bottom
05160
Top
TIMO: Tõepoolest kole. TIMO. Vere terure! 05156
Bottom
05161
Top
JUHANI: Mis teha? JUHANI. Kion fari? 05157
Bottom
05162
Top
TUOMAS: Julgus on tema vastu minu arvates kõige parem. Küsime, kes ta on ja mis ta tahab. TUOMAS. Firma konduto kontraŭ li estas laŭ mia opinio plej bona. Ni demandu, kiu li estas kaj kion li deziras. 05158
Bottom
05163
Top
JUHANI: Las kui mina küsin. Kes sa oled? Kes sa oled? Kes sa oled ja mis sa tahad meist? — Mitte sõnagi vastuseks. JUHANI. Lasu min demandi. Kiu vi estas? Kiu vi estas? Kiu vi estas kaj kion vi deziras de ni? — Eĉ ne vorton responde. 05159
Bottom
05164
Top
LAURI: Võtame tuletukid. LAURl. Ni prenos ardajn karbaĵojn. 05160
Bottom
05165
Top
JUHANI: Me võtame tuletukid ja klopime su praelihaks, k«i sa ei ütle oma nime, suga ja asja. JUHANI. Ni prenos ardajn karbaĵojn kaj faros el vi rostaĵon, se vi ne diras vian nomon, vian familian nomon kaj vian komision. 05161
Bottom
05166
Top
LAURI: Ei, ma mõtlesin, et viskame tukkidega tema poole. LAURI. Ne, mia intenco estis, ke ni prenu la karbaĵojn tuj. 05162
Bottom
05167
Top
JUHANI: Kui usaldaks. JUHANI. Se oni kuraĝus. 05163
Bottom
05164
Top
[TUOMAS: Yksi kuolema Herralle velkaa. TUOMAS. Unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro. 05164
Bottom
05168
Top
JUHANI] TUOMAS: Ükskord tuleb niikuinii surra! Tukid pihku, poisid! JUHANI. Jes, unu morto estas ŝuldata al la Sinjoro! Ni prenu la karbaĵojn! 05165
Bottom
05169
Top
Peagi seisid nad reas, tulised tukid sõjariistadeks pihus. Eesotsas seisis Juhani, silmad rõngas nagu öökullil, vaadates silma vankri taga, mis erilise hiilgega talle vastu vahtis. Nii seisid vennaksed lõõmavate relvadega öisel raiesmaal; ja öökull huikas mäe kuuskedes, sünge laas nende all kohises raskelt ning pimedad pilved peitsid taevakaane. Baldaŭ ili staris en vico kun ardaj karbaĵoj en la manoj kiel armiloj. La unua staris Juhani kun okuloj rondaj kicl de gufo, kaj rigardantc ia okulon, videblan post la ŝarĝvetUrilo, kiu kŭn stranga brilo rigardis al li. Tiel staris la fratoj kun fajrerantaj armiloj sur la nokta deklivo; gufo kriadis de montaj piceoj, la solcca arbaro sub ili muĝis peze kaj mallumaj nuboj kovris la firmamenton. 05166
Bottom
05171
Top
JUHANI: Kui ma ütlen: nüüd, poisid! siis lennaku tukid meie pihust kuradi pihta. JUHANl. Kiam mi diros: nun, knaboj! tiam flugu la kar-baĵoj el niaj manoj sur la nukon de la diablo. 05167
Bottom
05172
Top
SIMEONI: Kuid katsume pisut veel õnne manamisega. SIMEONI. Sed ni penu elparoli ankoraŭ iom da sorĉvortoj. 05168
Bottom
05173
Top
JUHANI: Hästi mõeldud! Pisut manamist kõigepealt. Kuid mis ma ütleksin taile? Sosista mulle, Simeoni, sest ise olen ma sel silmapilgul haruldaselt tömp. Sosista sina aga mulle sõnad, ja ma virutan need talle vastu vahtimist, nii et laas kajab. JUHANI. Bona penso! lom da sorĉvortoj unue. Sed kion ni diru al li? Flustru al mi, Simeoni; ĉar mem mi estas en ĉi tiu momento mirinde stultal Sed flustru vi Ia vortojn al mi, kaj mi ĵetos ilin kontraŭ lia vizaĝo tiel ke bruegos la arbaro. 05169
Bottom
05174
Top
SIMEONI: Pane siis tähele, mis ma ütlen. — Siin me seisame. SlMEONl. Atentu do kiel mi diktas. — Ci tie ni staras. 05170
Bottom
05175
Top
JUHANI: Siin me seisame! JUHANI. Ĉi tie ni staras! 05171
Bottom
05176
Top
SIMEONI: Kui usukangelased, tulised mõõgad pihus. SIMEONI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj. 05172
Bottom
05177
Top
JUHANI: Kui usukangelased, tulised mõõgad pihus! JUHANI. Kiel herooj de la kredo, kun fajraj glavoj en la manoj! 05173
Bottom
05178
Top
SIMEONI: Mine oma teed. SIMEONI. Iru for. 05174
Bottom
05179
Top
JUHANI: Käi põrgu! JUHANI. Iru en vian infcron! 05175
Bottom
05180
Top
SIMEONI: Me oleme ristiinimesed, jumala sõjamehed. SIMEONl. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio. 05176
Bottom
05181
Top
JUHANI: Me oleme ristiinimesed, jumala sõdurid, Kristuse soldatid. JUHANI. Ni estas baptitaj kristanoj, militistoj de Dio, soldatoj de Kristo. 05177
Bottom
05182
Top
SIMEONI: Kuigi me lugeda ei oska. SIMEONI. Kvankam ni ne povas legi. 05178
Bottom
05183
Top
JUHANI: Kuigi me lugeda ei oska. JUHANI. Kvankam ni ne povas legi. 05179
Bottom
05184
Top
SIMEONI: Kuid usume ometi. SIMEONI. Sed ni kredas tamen. 05180
Bottom
05185
Top
JUHANI: Kuid usume ometi ja loodame kindlasti selle peale. JUHANI. Sed ni kredas tamen kaj fidas firme al tio. 05181
Bottom
05186
Top
SIMEONI: Mine nüüd. SIMEONI. Foriru nun. 05182
Bottom
05187
Top
JUHANI: Mine nüüd! JUHANI. Foriru nun! 05183
Bottom
05188
Top
SIMEONI: Varsti laulab kukk. SIMEONI. Tuj la koko krios. 05184
Bottom
05189
Top
JUHANI: Varsti laulab kukk! JUHANI. Tuj la koko krios. 05185
Bottom
05190
Top
SIMEONI: Ja kuulutab issanda päeva. SIMEONI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro. 05186
Bottom
05191
Top
JUHANI: Ja kuulutab issand Seebaoti päeva! JUHANI. Kaj vokos la lumon de la Sinjoro Cebaot. 05187
Bottom
05192
Top
SIMEONI: Kuid ta ei näi tähelegi panevat. SIMEONI. Sed li ŝajnas ne atenti. 05188
Bottom
05193
Top
JUHANI: Kuid ta ei näi tähelegi... Jah, ta ei tee väljagi, kas või ingli keeli talle karjuksin. Issand õnnistagu meid, vennad! sest nüüd pole muud kui — nüüd, poisid! JUHANI. Sed li ŝajnas ne at... Jes, li ne atentas eĉ se mi krius la lingvojn de anĝeloj. La Sinjoro nin bcnu, fratoj! ĉar nun nenion alian ol — nun, knaboj! 05189
Bottom
05194
Top
Siis virutasid nad kõik oma tukid viirastuse poole, kes välgu nobedusega nelja jala müdinal jooksma pistis, ja kaua vilkusid hõõguvad söed ta seljas läbi öise pimeduse. Nii põgenes ta tulisest taplusest, ja kui jõudis alla raiesmiku servale, usaldas ta viimaks peatuda, turnates kord või kaks kõvasti. Ja vennaste viirastus, kole kurivaim oli ometi nende ühe silmaga hobune, kes oli ajutiseks oma valge värvi kaotanud soo mustades mudaloikudes, kuhu ta nähtavasti oli langenud ja seal kaua püherdanud, enne kui jälle kuivale pääses. Selle püherdamisega oli ta ka kella kaelast tõmmanud, mis asjaolu seekord eriti vennaste arvamist valeteile juhtis. Selline oli see silm, mis vankri taga ööhämaruses säras, nagu särab mõne tooma silm pimedas. — Kuid alles mõne aja pärast, ja ka siis ettevaatlikult, usaldasid vennaksed Valgele läheneda ning mõistsid lõpuks oma eksitust. Siis läksid nad vihaste nägudega oma onni tagasi; ja viimaks, kui hommik koitis, magasid nad igamees raskes unes. Tiam ili ĉiuj ĵetis siajn karbaĵojn kontraŭ !a fantomon, kiu fulmrapidc kuris for kun bruo de kvar piedoj, kaj longe lumis la brilantaj karbaĵoj sur lia dorso tra la nokta mallumo. Tlel li forkurls el la fajra batalo, kaj atinginte la randon de la deklivo, li kuraĝis fine halti, spirante foje, dufoje fortsone. Kaj la fantomo de la fratoj, la terura demono, estis tamen ilia unuokula ĉevalo, kiu por momento perdis sian blankan koloron en la nigraj marĉaj ŝlimejoj, en kiujn ĝi evidcnte falis kaj longe en ili ruliĝadis antaŭ ol ĝi revenis al seka loko. Dum sia ruliĝado ĝi ankaŭ faligis la tintilon de sia kolo, kiu fakto en ĉi tiu mo-mcnto erarigis la supozon de la fratoj. Estis la okulo, kiu brilis en nokta krepusko, post la ŝarĝveturilo, kiel brila^. la okuloj de multaj bestoj en mallumo. — Sed nur post tempeto, kaj cĉ tiam singarde, kuraĝis la fratoj proksimiĝi al sia Blanko, kaj ekvidis sian eraron fine. Kun koleraj vizaĝoj ili revenis al sia kabano, kaj fine ĉe sunleviĝo ili ĉiuj kuŝis en profunda dormo. 05190
Bottom

Lugu 06 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
06001
Top
Oli viimaks valmis vennaste maja. Viis sülda oli selle pikkus ja kolm laius; ida poole oli üks ta ots ja lääne poole teine. Kui astusid sisse uksest, mis oli hoone idapoolses otsas, seisis paremat kätt suur kerisahi, pahemat kätt latter, mis Valge jaoks talviseks ajaks ehitatud. Künnisest edasi, peaaegu kesk-toani, oli kuuseokstega kaetud muld-alus, kuid tagapool oli laiadest palkidest löödud tore põrand ja selle kohal üleval lai lava. Sest nii elutoaks kui saunaks tarvitasid vennaksed uut maja. Elumajast arvata kakskümmend sammu eemal seisis nende ait, mis ehitatud peenikestest ümaraist kuusetümi-kaist. Fine estis la domo de la fratoj preta. Kvin klaftojn longa kaj tri klaftojn larĝa ĝi estis; al oriento rigardis unu ĝia mal-longa flanko kaj al okcidento la alia. Se vi venis internen tra Ia pordo, kiu estis en la orienta flanko, staris dekstre de vi ŝtonfajrujo, maldekstre ujo por furaĝo konstruita por Blanko por la vintro. De la sojlo ĝis preskaŭ la mezo de la ĉambro estis sub vi tero kovrita per koniferaj branĉoj, sed en la fono estis impona planko konstruita el larĝaj diktabuloj kaj supre super ĝi vasta bretego. Car kiel loĝoĉambregon kaj ŝvitbanejon la fratoj uzis sian novan domon. En distanco de ĉirkaŭ dudek paŝoj de la loĝodomo staris ilia provizeja budo, konstruita el malgrandaj rondaj piceostangoj. 06001
Bottom
06002
Top
Oli niisiis vennastel mõnus peavari vihma, tormi ja talvepakase vastu, oli ka panikamber nende toidutagavara jaoks. Ja nüüd võisid nad täie hooga küttimise ning igasuguste püüniste panemisega peale hakata. Ning siis lähenes surm metsistele, tetredele ja püüdele, jänestele, oravatele ja säni-meelsetele mäkradele, nagu ka Ilves-järve partidele ja kaladele. Siis kaikusid mäed ja ääretud kuusemetsad Killi ja Kiiski ägedast haukumisest ning püsside paukumisest. Pani vennaste kuul aeg-ajalt maha ka kahukarvase karu; kuid ometi polnud veel mesikäpa õige püiigiaeg. La fratoj do havis bonan ŝirmejon kontraŭ pluvo, ŝtormo kaj vintra malvarmo, ili havis ankaŭ provizejon por siaj nutraĵoj. Kaj nun ili povis plcnforte komenci ĉasadon kaj ĉiuspecan kaptadon. Kaj tiam proksimiĝis morto al urogaloj, tetroj kaj bonasioj, al leporoj, sciuroj kaj malafablaj meloj,same ankaŭ al anasoj kaj fiŝoj de Linkolago. Tiam pro bojado de la fervoraj Killi kaj Kiiski kaj pro krakado de pafiloj bruadis la altaĵoj kaj la senfinaj piceaj arbaregoj. La kuglo de la fratoj faligis iam kaj tiam ankaŭ kirloharan urson; sed ankoraŭ ne estis la regula ternpo por ĉasi ursojn. 06002
Bottom
06003
Top
Tuli hallaöine sügis ja surid või põgenesid sügavatesse peidupaikadesse rohutirtsud, sisalikud ja konnad, ning oli nüüd aeg püüda rebaseid välkuvate raudadega; seda kunsti olid vennaksed õppinud oma isalt. Tuli nüüd mõnelgi väledajalgsel reinuvaderil mõne magusa suutäie eest maksta oma peene nahaga. — Jänesed teatavasti tallavad metsas teid pehmesse lumme, ja neile teedele asetasid nüüd vennaksed sadade kaupa vaskpadu mõnegi valgekasuka surmaks. Niisama olid nad enestele ehitanud tubli sissepoole lüngi hundiaia puhmalisse nõkku raies-maa idaserval. Ja peale selle olid nad, samuti hundipüüdmise jaoks, kaevanud haua, hiiglasügava, tükk maad majast eemale kuiva, liivase nõmme poole. Praad veetles tugevasse tarasse mõnegi näljase hundi; ja kui vennaksed nägid saagi lõksus olevat, siis algas aias möll ning mürgel pimedal sügisööl. Siis seisis üks vennastest aia ääres, püss pihus, et karedakarvalist kiskjat kuuliga pikali panna; teine ta kõrval pidas tuld, lõõmavat tõrvastungalt. Mõni jälle aitas Killil ja Kiiskil põõsastest süngenäolisi, irvhambaseid kiskjaid välja ajada, vehkides tõrvikuga sinna ja tänna. Suur oli kära meeste kisast, koerte haukumisest ja püsside paukumisest, ja väsimata kaikus laas ning Impivaara koopaline sein. Nii rähmeldati, lumi määrdus, muutus ikka punasemaks ja punasemaks, kuni viimaks kõik kriimsilmad oma veres lamasid. Ja siis tõi jälle saagi nülgimine vennastele tööd ning tegevust, kuid see tegevus oli neile ometi üpris meeltmööda. — Ka koopasse raiesmaa lääneserval sattus üks või teine metsa kõõrdsiim. Venis frostnokta aŭtuno, kaj Ia akridoj, lacertoj kaj la ranoj mortis aŭ rifuĝis en siajn profundajn kaŝejojn, kaj estis tempo jam kaptadi vulpojn per brilantaj risortkaptiloj; tiun arton la fratoj lernis de sia patro. Nun multaj viglapiedaj Miĉjoj dcvis pagi per siaj pompaj feloj kelkan bongustan pecon. — Oni scias, ke leporoj en arbaroj piedpremas vojetojn sur la mola neĝo, kaj sur tiuj vojetoj la fratoj metis latunajn maŝojn en centoj por morto de multaj blankfeluloj. Plie ili konstruis al si bonegan, klinbarilan lupkortcton en arbetaĵa valeto en la orienta rando de la deklivo. Kaj krom tiu ili ankaŭ faris, por kapti Iupojn, profundegan enfalujon, je ioma distanco de la domo en direkto al sabla tercno. Rostaĵo logis en la korteton multajn malsatajn lupojn; kaj kiam la fratoj trovis sian kap-taĵon en embaraso, leviĝis dum malluma aŭtuna nokto bruado kaj krakado en Ia korteto. Tiam unu el la fratoj staris ĉe la barilo kun pafilo en la mano, prcta mortpafi per sia kuglo la hirtharan beston; alia ĉe lia flanko tenante fiamantan ken-branĉetan torĉon. lu el ili helpis al Killi kaj Kiiski peli el la arbetaĵo la malgajvizaĝajn, grimacantajn rabbestojn, dum ili mem kuris kun siaj kentorĉoj tien, recn. Forta estis la bruego pro kriado de la viroj, bojado de la hundoj kaj krakado de la pafiloj, kaj sen ripozo cĥis la arbarego kaj la kavcrna muro de Impivaara. Tiel oni tumultadis, la neĝo malpuriĝis, ruĝiĝis pli kaj pli, piedpremata en miloj da direktoj, ĝis fine ĉiuj vostuloj kuŝis en sia sango. Kaj tio kaŭzis ree laboron al la fratoj pro senfeligo de la kaptaĵo, sed tiu okupo estis por ili tute agrabla. — Ankaŭ en Ia fosaĵon ĉe la okcidenta dekliva rando rapidis iu kaj alia oblikvokula loĝanto de la arbaro. 06003
Bottom
06005
Top
Juhtus kord, et Timo vara ühel hommikul, kui teised alles magasid, läks hundihauda vaatama, mille poolenisti sisse langenud lagi mehele juba eemalt head lootust andis. Ja kui ta haua servale jõudis, nägigi ta rõõmus silm sügavuses midagi halli, nägi mehist hunti, kes liikumata lamas, koon vastu maad surutud, põrnitsedes silmadega üles mehe poole. — Mis otsustas nüüd Timo teha? üksi hundilt elu võtta ja teiste suureks lõbuks onni astuda, karvane kandam õlal. Hakkas ta siis tööle, tõi onni räästa alt redeli, asetas ettevaatlikult koopasse, astus ise pulki mööda alla, raske puunui pihus, kavatsedes kiskja pead lömaks põrutada. Kaua vehkis ta nuiaga, hambad irvi, kuid ikka ainult tühja õhku. Hundi pea põikles üpris väledalt, põikas paremale, põikas pahemale, kui mees teda oma kohmaka riistaga äigas. Viimaks viskas ta nuia hundi ette ega leidnud siis enam muud nõu kui välja tulla ja tuppa teatama tõtata, mis oli juhtunud. Okazis foje, dum la aliaj ankoraŭ dormis en frua mateno, ke Timo iris por rigardi la pretigitan enfalujon, kies duone falinta kovrilo donis jam el sufiĉa distanco al la viro bonan esperon. Kaj veninte al la rando de la fosaĵo Ii ĝojokule vidis en la profundo grizan objekton, vidis grandan lupon, kiu kun la nazego premita al la tero, kuŝis senmova, kolere okulumante supren al la viro. Kion decidis nun Timo? Solc mortigi ĝin kaj je ĝojo de la aliaj eniri en la ĉambregon kun haraĵa ŝarĝo sur la ŝultro. Li komencis plenumi sian intencon, portis ŝtupet-aron de la doma muro, metis ĝin singarde en la fosaĵon, kaj mem kun peza ŝtipa martelego en Ia mano malleviĝis Iaŭ la ŝtupetoj intencante frakasi la kapon de la besto. Longc li kun grimacoj frapadis per sia martelego, sed ĉiam li trafis nur malplenan aeron. La kapo de la lupo tre viglc ŝoviĝis iam dckstren, iam maldekstren, kiam la viro frapis per sia maioportuna armilo. Fine falis lia martelego antaŭ la lupon, kaj li ne trovis alian konsilon ol rampi supren kaj rapidi en la domon por sciigi kio okazis. 06005
Bottom
06007
Top
Varsti läksid vennaksed saaki kinni püüdma, varustatud teivaste, köite ja lingudega. Kuid tühi oli haud nende pärale jõudes. Mööda redelit, mis Timo oli koopasse jätnud, oli nende hunt kaunisti üles astunud ja jalga lasknud, tänajes õnne. Seda mõistsid vennaksed kohe, ja vandudes tiing hambaid kiristades otsisid nüüd nende vihased silmad Timot; kuid teda polnud enam ligilähedal. Ta putkas põgenedes juba seal metsa serval, kus kadus peagi männiku varju. Ta mõistis, et polnud enam hea jääda sellest asjast pikemalt juttu vestma. Aga teised tormasid möirates talle järele, rusikad püsti, lubades ta peast jalatallani moosiks tampida, kui ta veel maja ust usaUaks prao-lada. Nii nad ähvardasid, jätsid koopa vihas ja vimtias sinnapaika ning astusid tuppa. Kuid pagulasena kõndis Timo metsas ja peagi hakkasid vennaksed oma käitumist kahetsema, nähes, et kahju oli juhtunud ta rumaluse, mitte ara koeruse tõttu. Sellepärast tõusis Juhani juba enne õhtut Impi/aara harjale, hõikas seal vägeva häälega iga taevakaare poo!< ja kutsus Timot, kinnitades ning tõotades, et tal ei tarvitse midagi karta, kui kohe tagasi tuleb. Nii ta hõikas, ja peatselt tuigi Timo, vihaselt urisedes ning silmi pööritades. Sõnagi lausunata võttis ta rõivad seljast, vajus voodisse ja norskas varsti sügavas unes. Post momento la fratoj ckiris armitaj per stangoj, ŝnuregoj kaj gorĝpremiloj por akiri sian kaptaĵon. Sed la enfalujo estis malplena, kiam ili venis al ĝi. Laŭ ia ŝtupetaro, kiun Timo lasis en la fosaĵo, ilia Iupo Ierte rampis supren kaj rapidis for, dank-ante sian sorton. Tion la fratoj tuj rimarkis kaj malbenante kaj grincigante la dentojn ili per kolcraj okuloj nun serĉis Timon; sed li ne plu ĉeestis. Li jam kuris tie ĉe Ia arbarrando kaj mal-aperis baldaŭ en la ŝirmo de pinaro. Li komprenis, ke ne estas bone resti por diskuti la aferon. Sed la aliaj kriegante kuris post Ii kun etcnditaj pugnoj, promcsante moligi lin je kompoto de la kapo ĝis la kalkanoj, se li kuraĝus malfermi la doman pordon. Tiel ili minacis, foriris de la fosaĵo koleraj kaj incititaj, kaj eniris en sian domon ree. Sed Timo, kiel forkurinto, vagis en la arbaro, kaj baldaŭ Ia fratoj komencis penti sian konduton kontraŭ li, rimarkinte ke la domaĝo okazis pro lia nekompreno, sed ne pro malica ago. Tial Juhani iris jam antaŭ la vespero al la supraĵo de Impivaara, kriis de tie al ĉiuj direktoj per sia forta voĉo kaj vokis Timon, certigante kaj ĵurante, ke li ne bezonas timi por revcni tuj. Tiel li vokis, kaj post mallonga tempo Timo revenis kolcranima kaj okulumanta. Ne dirante eĉ vorton li senvestigis sin, kuŝiĝis sur la lito, kaj baldaŭ li ronkadis en profunda dormo. 06006
Bottom
06008
Top
Jõudis kätte ka kõige parem karupüügš aeg. Siis võtsid vennaksed pahlad, lõid püssidesse tugevad kuulid ja liksid äratama metsavürsti, kes nägi juba und oma pimedas okas sügaval lumiste kuuskede all. Ja nende tuleluku-püss ptni pikali mõnegi paksukoonulise mesikäpa, kui ta vihaselt ema rahu-kambrist välja kargas. Siis tõusis tihti vihane võitlus, lumi tuiskas kaugele ümberringi ja punetas voolavast verest, kui haavu löödi mõlemalt poolt. Nii heideldi, kuni karminäoliit metsaott lõpuks rahuliku’t maas lamas. Aga rõõmsalt koormaga jälle koju jõudnud, võidsid vennaksed oma haavu rchuga, mis oli segatud viinast, soolast, püssirohust ja väävlijahust. Sellega salvisid nad haavu ja tõmbasid kollakaspruuni tõrv< peale. Estis veninta ankaŭ la plej oportuna tempo por ursoĉasado. Tiam la fratoj prenis siajn lancojn, metis pezajn kuglojn en siajn pafilojn kaj ekiris por veki la princon de la arbarego, kiu jam sonĝadis en sia malluma nesto profundc sub neĝo-kovritaj piceoj. Kaj iliaj pafiloj ofte faligis urson nazegulon, kiam ĝi kolera ĵetis sin el sia paca ĉelo. Tiam ofte estiĝis severa batalo, neĝo flugis malproksimen ĉirkaŭe kaj fariĝis ruĝa pro la fluanta sango, kiam oni donis vundojn ambaŭflanke. Tiel oni batalis, ĝis finc Ia krudvizaĝa urso kuŝis kvieta. Sed la fratoj, veninte gajaj hejmcn kun sia ŝarĝo, ŝmiris siajn vun-dojn per medikamento, kiu estis farita el brando, salo, pulvo kaj sulfura pulvoro. Per ĝi ili ŝmiris siajn vundojn kaj surmetis flavebrunan gudron. 06007
Bottom
06009
Top
Nii hankisid nad oma peatoidust laanest ja mäsede tihni-kuist, täites taga varakambri mitmesuguse metsasaa;iga: lindude, jäneste, mäkrade ja karulihaga. Nad olid hooStsenud ka vana truu Valge talvemoona eest. Sealt soorannalt pastis vägev sirbiga lõigatud ja pealt silutud heinakuhi, millest kogu talveks jätkas. Polnud unustatud ka nende maja talvekütte tagavara. Hiigla-puuriit seisis aida lähedal ja lisaks veel kõrge tõrvaskändude hunnik maja seina ääres nagu Hiiu hirve sarvede virn, mis ulatus maast räästani. — Nõnda varustatult võisid nad rahulikult talve härmatanud habemele vastu vaadata. Tiel ili kolektis sian nutraĵon en arbaregoj kaj montaj arbetaĵoj, plenigante la provizejon per multaj ĉasbestoj: per birdoj, Ieporoj, meloj kaj ursviando. Hi ankaŭ zorgis pri la vintra nutraĵo por sia maljuna fidela Blanko. Oni vidis tie ĉe la marĉrando grandan, glatbrositan fojnostpkon, faligitan per falĉileto, sufiĉan por la daŭro de la vintro. Ankaŭ ne estis forgesitaj la aĵoj por varmigo de ilia domo dum la vintro. Granda staplo da hejtligno staris proksime ĉe la provizeja budo kaj plic alta amaso da kenstumpoj, kvazaŭ amasego da komoj de la alko de Hiisi, ĉe la muro de ia domo, leviĝante de Ia tero ĝis la tegmenta rando. Tiel provizitaj ili povis trankvile rigardi al la prujna barbo de la vintro. 06008
Bottom
06011
Top
On jõuluõhtu. Ilm on pehme, hallid pilved peidavad taevast ja äsja tulnud lumi katab mägesid ning orge. Metsast kostab vaikne kohin, teder peab õhtust söömaaega urvalise kase otsas, parv siidisabu punetaval pihlakal ja männiku edev neitsi harakas kannab risu tulevase pesa jaoks. Nii onnis kui uhkes mõisas valitseb rõõm ja rahu, nõnda ka vennaste majas Impi-vaara raiesmaal. Selle ukse ees on näha õlekoorem, mille Valge on Viertola mõisast jõulu auks põrandale laotamiseks vedanud. Ei võinud vennad siingi unustada jõuluõlgede kahinat, mis oli kauneim mälestus nende lapsepõlve aegadelt. Estas la kristnaska vcspero. La vetero estas milda, grizaj nuboj kovras la ĉielon kaj ĵus falinta neĝo tegas la montojn kaj valojn. Aŭdiĝas el arbaro mallaŭta susurado, tetro vespermanĝas en burĝonhava betulo, bombicilaro en ruĝe lumanta sorpo, kaj pigo, la fiera fraŭlino de pinaro, portadas branĉetojn por sia estonta nesto. En kabano same kiel en pompa bieno regas ĝojo kaj paco, tiel ankaŭ en la domo de la fratoj sur la deklivo de Impivaara. Ekster ĝia pordo vi vidas ŝarĝon de pajlo, kiun Blanko trenis el la bieno Viertola por kovri la plankon de la domo je honoro de kristnasko. La fratoj ne povis cĉ ĉi tie forgesi la susuradon de kristnaskopajlo, kio estis ilia plej bela memoro el la infantempo. 06009
Bottom
06012
Top
Kuid toast kostab leili kohin kerise kuumadelt kividelt ja pehmete vihtade vihin. Vennaksed võtavad nüüd tublit jõululeib. Ja kui viimaks kõrvetavalt kuum vihtlemine oli lõppenud, astusid nad alla, panid riided selga ja istusid lavitsaile puhkama, mis olid pandud pinkide asemel piki seinu. Seal nad istusid, ähkides ja higistades. Leegitsev pird valgustas tuba, Valge krompsutas latris kaeru, sest temagi jõulusid oli meeles peetud; tukkudes ja haigutades istus kukk õrrel; Killi ja Kiiski lamasid ahju lähedal, koonud käppadel, ning Juhani põlvedel lõi nurru endine Jukola vana vesihall kass. Sed el la domo aŭdiĝas susuro de banvaporo el la varmegaj ŝtonoj de ia ŝvitbaneja fajrujo kaj batado de molaj banfaskoj. La fratoj estas nun en varmega kristnaska bano. Kaj kiam la banado en brulige varma vaporo finiĝis, ili iris malsupren, revestis sin kaj sidiĝis por ripozi sur fenditaj traboj, kiujn oni anstataŭ benkoj metis laŭ Ia muroj. Tic ili sidis spiregante kaj fluigante ŝviton. Flamanta splittorĉo lumigis la ĉambron; Blanko ĉe sia furaĝujo manĝis avenon, ĉar oni memoris ankaŭ ĝian kristnaskon; dormetantc kaj oscedante sidis sur sia stango la koko; Killi kaj Kiiski kuŝis kun la makzeloj sur siaj piedoj proksime al la forno, kaj sur la genuoj de Juhani ŝpinadis la maljuna, akvogriza kato de Jukola. 06010
Bottom
06013
Top
Viimaks hakkasid Timo ja Simeoni õhtulauda seadma, teised jälle kandsid õlekubusid sisse. Nad päästsid koo-vitsad lahti, laotasid õled umbes veerand küünra paksuselt põrandale, kuid vee! paksemalt lavale, kus nad harilikult oma õhtud ning ööd mööda saatsid. — Viimaks oli õhtusöök valmis: seitse auguga karaskit, kaks tammekausitäit auravat karuliha ja õlle-kibu seisid laual. Ise olid nad õlle keetnud, teraselt meeles pidades, mis viisil ema seda jooki valmistas. Kuid nad olid ta harilikust taluõllest kangema teinud. Mustjaspunasena vahutas ta kibus ja kui seda kannutäie neelasid, siis tundsid peas juba pisut mühinat. — Ent kõik nad istusid juba lauas, lastes leival ja lihal ning vahutaval õllel kibust hea maitsta. Fine Timo kaj Simeoni komencis pretigi la vcspermanĝon, sed la aliaj portis garbojn internen. Ili malfermis ia ligaĵojn, sternis la pajlon sur la planko klel tavolon kvaronan ulnon dikan, sed pli dikc sur la bretego, kie ili ordinare pasigis sian vesperon kaj sian nokton. Preta estis fine la vespermanĝo: sep ringopanoj, du kverkaj pelvoj kun vaporanta ursviando kaj tincto da biero staris sur la tablo. Mem ili faris sian bieron, memorante precize Ia procedon de sia patrino ĉe preparado de tiu trinkaĵo. Sed ili faris ĝin pli forta ol ĝenerala kamparana biero. Nigraruĝe ĝi ŝaŭmis en la tineto; kaj se vi trinkis kruĉon da ĝi, certe vi sentis ioman kapturniĝon. — Sed ĉe la tablo ili sidis jam ĉiuj, konsumante viandon kaj panon kaj el la tineto ŝaŭmantan bieron. 06011
Bottom
06014
Top
AAPO: On siin aga rohkesti toidupoolist meie ette laotud. AAPO. Estas jam multe da manĝaĵo metita antaŭ nin. 06012
Bottom
06015
Top
JUHANI: Sööge ja jooge, poisid, sest nüüd on meil jõulud, jõulud kõigil, nii loomadel kui inimestel. Kasta, Timo-vennas, õllega ka vaese Valge kaerahunnikut seal sõimes. — Vaat nii! mingu selleks vähemalt kannutäis. Sel õhtul ei mingit kitsidust, vaid saagu kõik, nii hobune, koer ja kass kui ka Jukola rõõmsad vennaksed. Las kukk magab rahulikult ja pärib oma osa homme. Seal teile, Killi ja Kiiski, vägev kahmak karu koivast, ning seal sulle, kassiroju. Kuid löö enne kätt, sa pilu-silm! — Vaat nii! Ja siis mõlema käega. Vaadake meie kassi tempusid ja öelge, et minagi kõlban pisut õpimeistriks. Käppa annab ta Juba mõlema tassuga ühel ajal, asetab enese nagu tõsine taat istuma ning pistab, sihuke peiar, kummagi esimese talluka minu pihku. Nõndaviisi! JUHANI. Ni manĝu kaj trinku, knaboj, ĉar nun ĉe ni estas kristnasko por ĉiuj, tiel por bestoj kiel por homoj. Super-verŝu, mia Timo.frateto, per biero la avenamason en la fura-ĝujo de Blanko-mizerulo. — Jen! estu almenaŭ trinkokruĉo da biero. Ĉi tiun vesperon ne regu avareco, sed ĉiu ricevu, tiel la ĉevalo, hundo kaj la kato kiel ia gajaj fratoj de Jukola. La koko dormu en paco kaj ricevu sian parton morgaŭ. Jen por vi, Killi kaj Kiiski, granda peco el ursa piedo, kaj jen por vi, kato kompatinda. Sed unuc donu manon salute, vi bril-okula! Jes, jen! kaj poste pcr ambaŭ manoj. Rigardu la lertaĵojn de nia kato, kaj diru, ke ankaŭ mi estas en ioma grado instru-majstro. Mar.on donas ĝi jam per ambaŭ siaj antaŭpiedoj samtempe kaj tiam ĝi sidiĝas kvazaŭ ĝi estus serioza maljunulo kaj ŝovas, petolulo, ambaŭ siajn antaŭpiedojn en mian manon. Jen! 06013
Bottom
06017
Top
AAPO: OH seda nalja! AAPO. Ho, kia petolaĵo! 06014
Bottom
06018
Top
TUOMAS: Mis mees veel vanu! päevil peab õppima. TUOMAS. Kion devas la viro ankoraŭ lerni en siaj tagoj de maljuneco. 06015
Bottom
06019
Top
JUHANI: On aga see õpetus aegagi võtnud. Kuid ei ma jätnud poissi enne rahule, kuni ta mõlema käpaga õpetajat tänas. Nüüd teeb ta seda kui mees, ja õpimeister on saanud oma tasu. — See alles on kass! Vaat seal! pista täkk karuliha põske, ja siis Killi ning Kiiski. Nii, nii! «Löö meest, kuid ära löö mehe keera.» Õige! Kuid selle juurde tahan lisada: «Löö Jukola jussi, kuid ära löö tema kassi.» JUHANI. Tiu lernado vere postulis sufiĉe da tempo. Sed mi ne lasis la knabon en paco antaŭ ol ĝi per ambaŭ piedetoj dankis sian instruiston. Nun ĝi tion faras kiel viro, kaj la ma-gistro cstas pagita. — Jen, kia kato! Jen! prenu en la buŝon pecon da urso. Kaj Kiiski kaj Killi. Jes, jes! »Batu la viron, sed ne lian hundon.» Prave! Sed al tio mi volas aldoni: batu Joĉjon de Jukola, sed ne lian katon. 06016
Bottom
06020
Top
EERO: Juhani, ulata see õllekibu siia. EERO. Pasigu ĉi ticn la biertineton, Juhani. 06017
Bottom
06021
Top
JUHANI: Seda pead sa saama. Joo, vennas, jemala loom, joo, sest nüüd on jõuJud, ja aidas ci ole puudus moonast. Mis meil siin viga olla? Mis meil hoolida, kui kõik see maailm põleks tahaks ja tolmuks, välja arvatud Impivaara ning selle ümbrus. Elame siin nagu jumala selja taga, oma! jalal, ja võime vilistada tigedate inimeste peale. Siin on meil hea olla. Mets on meie niit, meie põld, meie veski ja meie pesa igaveseks ajaks. JUHANI. Vi ricevos. Trinku, frateto, kreita de Dio, trinku, ĉar nun estas kristnasko, kaj havaĵo ne mankas en la provizejo. Kio mankas al ni ĉi tie? Ne grave por ni, kvankam cindriĝus kaj polviĝus en fajro la tuta mondo escepte de Impivaarakaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ci tie ni vivas kiel brutoj en grenkampo, sur nia propra fundo ne ĝenataj de koleraj homoj. Estas bone, ke ni estu ĉi tie. La arbaro estas nia herbejo, nia kampo, nia muelilo kaj nia nesto cterna. 06018
Bottom
06022
Top
TIMO: Ning meie lihaait. TIMO. Kaj nia viandprovizejo. 06019
Bottom
06023
Top
JUHANI: Just nii! Siin on hea olla! Tänu sulle, Lauri, *c!Ie nõu eest, mis sa leidsid, et me maailma turult pääseksime. Siin on vabadus ja rahu. Ma küsin veel: mis me hooliksime, kui kuldne tuli kas või kogu selle maailma maha põletaks, kui iiga jääks alles põhjapoolne osa Jukola talust ja selle seitse poesra? JUHANI. Guste tiel! Estas bone, ke ni estu ĉi tie. Dankon, Lauri, pro via rimedo, kiun vi elpensis por ni, por ke ni povu forkuri el la monda foiro. Ci tie estas iibereco kaj paco. Mi demandas ankoraŭ: ĉu grave por ni, se Ia ora fajro bruligus la mondon tutan, se nur estas ŝparataj la norda parto de la bieno Jukola kaj ĝiaj sep filoj? 06020
Bottom
06024
Top
TIMO: Läheks kord kulutuli kogu maailma laastama, siis põleks tuhaks ja põrmuks ka Jukola põhjapool ning veel ta M-itse poegagi pealekauba. TIMO. Se brulado iam komencus trairi la tutan mondon, tiam cindriĝus kaj polviĝus ankaŭ la norda parto de Jukola kaj ĝiaj scp filoj krome. 06021
Bottom
06025
Top
JUHANI: Seda tean ma väga hästi. Kuid vaata, mees võib moeMa, mis ta tahab, mõelda enese kogu maailma isandaks voi tongivaks sitasitikaks. Vaata, ta võib mõelda surnuks jumala, kuradid, inglid ja kogu inimsoo ja elajad maa peal, meres ning õhus, mõelda maa, põrgu ja taeva kaduvat kui takutuusti tules ning pimeduse astuvat asemele, kus kõverkael kukk eluilmas enam issanda koitu ei kuuluta. Nii lendleb siin mehe mõte, ja kes võib visata võrkusid selle teele? JUHANI. Tion mi bone scias. Sed vidu, la viro tamen povas pensi, kion li volas, imagi ke li estas la sinjoro de la tuta mondo aŭ fekskarabo fosaĉanta. Jen li povas imagi, ke estas mortintaj Dio, la diabloj, la anĝeloj kaj la tuta homa gento kaj la bestoj sur ia tero, en la maro kaj en la aero, imagi ke la tero, la infero kaj Ia ĉielo malaperas kiel stupofasko en fajro, kaj ke mallumo venas al ilia loko, tiel ke la kurbkola koko neniam plu krios la alvenon de Dia tago. Tiel vagas ĉi tie la penso de viro; kaj kiu povas ĵeti retojn por malhelpi ĝin? 06022
Bottom
06026
Top
TIMO: Kes võib mõista selle maailma ehitust? Ei inimlaps, kes on tömp ja rumal kui määgiv jäär. Kuid parem on võtta päevi nii, nagu nad tulevad, lasta neil minna, nagu nad lähevad, mingu siis mäele või rappa. Siin ainult oleme. TIMO. Kiu komprenas la konstruon de ĉi tiu mondo? ne homido, kiu estas malsaĝa kaj senprudenta kiel blekanta ŝafo. Sed plej bone estas akcepti la tagon kia ĝi venas, lasi ĝin forirante foriri, iru la aferoj tiam al arbo aŭ al pino. Ni nur estadas ĉi tie. 06023
Bottom
06027
Top
JUHANI: Mis meil siin viga olla? Mis puudub? JUHANI. Kio nin ĝenus ĉi tie? Kio mankas? 06024
Bottom
06028
Top
TIMO: «Ei jumala arm ega linnupiim.» Ait on moona täis ja tuba soe. Ise püherdame siin õlgedel. TIMO. »Nek graco de Dio, nek lakto de birdo.» La provizejo estas plena de manĝaĵo kaj nia domo varma. Ankaŭ ĉi tie. ni ruliĝadas sur pajlo. 06025
Bottom
06029
Top
JUHANI: Püherdame siin nagu mullikad kahisevail õlgedel. Võime saunas käia, kui tahame, kui aga tuju tuleb, ja süüa, kui maitseb. — Kuid nüüd oleme juba täis. Ei siis muud kui aitäh toidu eest ja koristame laua. JUHANI. el tie ni ruliĝadas kiei bovidoj sur susuranta pajlo. Bani nin ni povas, kiam al ni plaĉas, kiam la kaprico vcnas en Ia kapon, kaj manĝi kiam gustas. — Sed ni ja estas jam sataj viroj. Restas por ni nur bcni nian sakon kaj mal-plcnigi Ia tablon. 06026
Bottom
06030
Top
SIMEONI: Oodake, kuni olen lugenud lühikese söögipalve ja värsikese peale laulnud. SIMEONI. Atendu ĝis mi diris mallongan manĝopreĝon kaj kantis psalmverson. 06027
Bottom
06031
Top
JUHANI: Jäägu seekord. Miks ci teinud sa seda enne söömist? — Mine, Eero-poju, kui oled noorem, lase vaadist õlut. JUHANI. Tio estu preterlasata ĉi tiun fojon. Kial vi ne faris tion antaŭ la manĝo? Iru, Eero-knabo, kiel la plej juna, por vcrŝi bieron el la barelo. 06028
Bottom
06032
Top
SIMEONI: Sa ei luba siis jõuluõhtu auks laulusalmikest laulda? SIMEONI. Vi do ne permesas, ke oni kantu psalmverson por la honoro de la kristnaska vespero? 06029
Bottom
06033
Top
JUHANI: Ei ole meist ju laulumehi, kulla veli. Laulame ja loeme parem oma südames, see ongi jumalale kõige meelepärasem ohver. — Kuid seal ongi jälle õllekibu, kobrutav ja vahutav kui Kyrö kosk. Passiiba, poju! Laskem siit maitseda! Viska, veli Tuomas, ja õieti mehe moodi. JUHANI. Ni ja ne taŭgas kiel kantistoj, frato kara. Ni kantu kaj legu en niaj koroj, kio estas la plej bonvena ofcro al Dio. — Sed jen ree la biertineto, ŝaŭrnanta kiel la kaskado de Kyro. Dankon, knabo! El ĉi tiu ni ricevas! Glutu e! ĝi, frato Tuomas, kaj plengorĝe. 06030
Bottom
06034
Top
TUOMAS: Selle asjaga ei viivita ma kaua. TUOMAS. Mi ne longe hczitas. 06031
Bottom
06035
Top
JUHANI: Nõndap mees rüüpab. Sihukesed lonksud teevad meie kurkudest otse köstrikõrid. JUHANI. Tiel ja viro englutas. Tiaj englutoj faras el niaj gorĝoj verajn kantorajn gorĝojn. 06032
Bottom
06036
Top
«Elati ju ennegi,
Kui oja taga oldi,
Ojapuid põletati
Ja ojast õlut joodi.»
»Ciam fartis bone ni
bivake ĉe rivero:
fajro estis imperi’
kaj akvo la biero.»
06033
Bottom
06041
Top
Just nii. Kuid meie joomaks ongi ruske kesvamärjuke, põle-tuspuuks halg ja tõrvaskand, ja meie all on pehme õlgpolster, mõnus maadlusmatt kas või kuningaile ning suurvürstidele. — üks sõna, Tuomas. Kord kinnitas veli Aapo, et sinu vägi ja võim käib juba vahvalt Juho omast iile, kuid ma ei tahaks seda uskuda. Kuis oleks, kui siin pisut rabeleksime? Katsume! ĉuste tiel. Sed estas ja nia trinkaĵo la bruna fluidaĵo de hordeo, nia brulligno — lignoŝtipoj kaj kenstumpoj, kaj sub ni estas mola, pajla matraco, bona luktogrundo cĉ por reĝoj kaj grand-princoj. — Unu vorton, Tuomas. Frato Aapo ja garantiis, ke via forto kaj povo jam multe superas tiujn de Juho, sed tion mi ne volus kredi. Kiel estus, se ni tie iom turniĝadus? Ni provu! 06039
Bottom
06042
Top
SIMEONI: Püsige paigal! ja hoidke neid läikivaid õlgi vähemalt homsenigi. SIMEONI. Ni estu kvietaj! kaj domaĝu la brilantan pajlon a!menaŭ ĝis morgaŭ. 06040
Bottom
06043
Top
JUHANI: Nüüd on rõõm tipul, «puulba poolt on püha parem»; ja pahnaks peavadki õled minema. — Kas tahad, Tuomas? JUHANI. Nun la ĝojo ja estas la plej altgrada, «antaŭ. vespcro plej nobla en festo», kaj pajlo devas tamen fariĝi porkeja sternaĵo. — Cu plaĉas al Tuomas? 06041
Bottom
06044
Top
TUOMAS: Võib ju toda katsuda. TUOMAS. Ni povas provi. 06042
Bottom
06045
Top
JUHANI: Sülipätsi! JUHANI. Cirkaŭprenan lukton! 06043
Bottom
06046
Top
TUOMAS: Olgu minugi poolest! TUOMAS. Estu tiel! 06044
Bottom
06047
Top
JUHANI: Lööme rinnad kokku, lööme kokku! JUHANI. Ni kunfrapiĝu, ni kunfrapiĝu! 06045
Bottom
06048
Top
AAPO: Oota, poiss! Las Tuomas saab ka su püksivärvlist kõvasti kinni kahmata. AAPO. Atendu, knabo! Tuomas ankaŭ ricevu firman tenon je la rando de via pantalono. 06046
Bottom
06049
Top
JUNANI: Las ta võtab, las ta võtab! JUHANI. Li ricevu, li ricevu! 06047
Bottom
06050
Top
EERO: Juho, miks sa hambad irvi ajad ja silmi pööritad nagu härg tapatallis? Oi mu vennakene! Kuid vaata, et sa nüüd häbisse ei jää. EERO. Juho, kial vi grimacas kaj turnas viajn okulojn kicl bovo sur buĉbenko? Ho, mia frato! Sed atentu, kc vi ne senhonorigu vin nun. 06048
Bottom
06051
Top
AAPO: Kõik on hästi! Kes teeb esimese tõmbe? AAPO. Cio bone. Kies estas la unua ekĵeto? 06049
Bottom
06052
Top
JUHANI: Olgu see Tuoma päralt. JUHANI. Estu ĝi por Tuomas. 06050
Bottom
06053
Top
TUOMAS: Olgu see vanema venna päralt. TUOMAS. Estu ĝi por la plej aĝa frato. 06051
Bottom
06054
Top
JUHANI: Seisa siis jalul. JUHANI. Staru do firme sur via bazo. 06052
Bottom
06055
Top
TUOMAS: Tahan katsuda. TUOMAS. Mi volas peni. 06053
Bottom
06056
Top
JUHANI: Kas seisad, kas seisad? JUHANI. Cu vi staras, ĉu vi staras? 06054
Bottom
06057
Top
TUOMAS: Tahan katsuda. TUOMAS. Mi volas peni. 06055
Bottom
06058
Top
AAPO: Hõissa, poisid! Sedaviisi, just nii! Maadlete otsekui usukangclased. Juho kimpleb ja kangutab kui Iisrael ise ja «Tuomas seisab nagu sammas». AAPO. he he, knaboj! Tiel, ĝuste tiel! Vi batalas kiel herooj de kredo. Joĉjo penegas kaj tordas kiel Izrael mem kaj »Tuomas kiel kverko staras». 06056
Bottom
06059
Top
EERO: «Kuulab vait kui vaga lammas Aapo Saalomoni tarkust.» Kuid vaata Juho suud ja kohku. Ah! pistaksin nüüd kas või teraspulga ta hammaste vahele — praks! ja kohe oleks »ce pooleks. Mul on hirm, mul on hirm! EERO. »Dum predikon Aapo faras.» Sed rigardu la buŝon de Juho kaj konsterniĝu. Ho! se mi nun ŝovus ŝtalpikilon inter liajn dentojn — raĉ! kaj ĝi estus tuj en du pecoj. Mi konster-niĝas, mi konsterniĝas! 06057
Bottom
06060
Top
AAPO: Meeste maadlus, muud midagi. Palgid tõusevad ja vajuvad meie all. AAPO. Luktado de viroj nur. Leviĝadas kaj malleviĝadas sub ni la planktabuloj. 06058
Bottom
06061
Top
EERO: Nagu orelipedaalid; ja Tuoma käpad künnavad maad nagu rasked söödisahad. EERO. Kvazaŭ pedaloj de orgeno; kaj la botoj de Tuomas plugas la plankon kiel dika arbara plugilbeko. 06059
Bottom
06062
Top
AAPO: Ega siin just piimasõrmega paitata. Pagan! oleks »«■ sikutus seal mäel, siis lööksid saaparauad sädemeid kaljust. AAPO. Oni ja ne palpadas tie per laktofingroj. Diablo! se okazus ĉi tiu streĉado sur tiu monto, tiam frapus la ferumitaj kalkanumoj fajrerojn el la ŝtonego. 06060
Bottom
06063
Top
EERO: Otse kuldseid tähti lendleks metsa, ja tõuseks sest kaunis metsakahi. — Aga Tuomas seisab ikka veel. EERO. Vcrc oraj steloj flugus en la arbaron, kaj naskiĝus el tio gaja brulado. — Sed ĉiam staras Tuomas. 06061
Bottom
06064
Top
TUOMAS: Kas oled nüüd küllalt näkkinud? TUOMAS. Cu vi jam ektiradis sufiĉe? 06062
Bottom
06065
Top
JUHANI: No tõmba sina. JUHANI. Vi ĵetu! 06063
Bottom
06066
Top
TUOMAS: Tahan katsuda. Kuid vaata nüüd, kuidas põrand ringi käib. TUOMAS. Mi klopodos. Sed vidu nun, la planko turniĝas. 06064
Bottom
06067
Top
EERO: Pea meeles, pea meeles, Juho! EERO. Memoru, memoru, Juho! — 06065
Bottom
06068
Top
AAPO: See oli alles tõmme. AAPO. Tio estis vera ekĵeto. 06066
Bottom
06069
Top
EERO: See oli pamak kai puunuiaga, nagu hoop taeva tuli-vasarast. EERO. Tio estis krakego kvazaŭ per «lignokojna martelego de Haamas», kvazaŭ frapego per «fajromartelo de la ĉielo». 06067
Bottom
06070
Top
TIMO: Ja sea! lamab Juhani nagu linnasekott. TIMO. Kaj tie kuŝas Juhani kiel maltsako. 06068
Bottom
06071
Top
EERO: Oi, «Jussi-poju»! EERO. Ho ve, «Knabo-Joĉjo»! 06069
Bottom
06072
Top
TIMO: Nii kutsus ta ennast ise pisikese poisina. TIMO. tiel li sin nomis kiam li estis infaneto. 06070
Bottom
06073
Top
AAPO: Peab ometi teadma, kuidas meest pikali paisata. Pea meeles, Tuomas: inimese keha pole rauast, vaid lihast ja luust. AAPO. Oni devas tamen scii kiel ĵeti viron. Memoru, Tuo-mas: la homa korpo ja ne estas el fero, sed el karno kaj osto. 06071
Bottom
06074
Top
TIMO: Jah, kuigi ta pükse kannab. TIMO. Jes, kvankam Ii portas eĉ pantalonon. 06072
Bottom
06075
Top
TUOMAS: Kas ma sulle viga tegin? TUOMAS. Cu mi kaŭzis al vi difekton? 06073
Bottom
06076
Top
JUHANI: Hoolitse enese eest. JUHANI. Gardu vin mem. 06074
Bottom
06077
Top
TUOMAS: Tõuse üles. TUOMAS. Leviĝu. 06075
Bottom
06078
Top
JUHANI: Küllap tõusen ja näitan sulle mehejõudu vägi-pulgas. Tolles mängus alles jõud proovitakse. JUHANI. Jes, mi Ieviĝos kaj montros al vi forton en konkuro per tirbastono. En tiu ludo la fortoj estas pesataj. 06076
Bottom
06079
Top
TUOMAS: Eero, too sealt nurgast see tulehark. — Vaat siin, JUHANI: TUOMAS. Alportu, Eero, bastonon de tie el la angulo. — Jen, Juhani. 06077
Bottom
06080
Top
JUHANI: Siin ma o!en. Ja nüüd tagakäpad vastu taga-käppi ning küüned rõika ümber! JUHANI. Ĉi tie mi estas. Kaj nun piedon kontraŭ piedo kaj la ungojn ĉirkaŭ la bastono! 06078
Bottom
06081
Top
AAPO: Ja kui mina hüüan, siis vedage, kuid ilma ühegi nõksakuta. Teivas varvaste kohade, just varvaste kohale, mitte tolli võrd kummalegi poole. — Nüüd, poisid! AAPO. Kaj kiam mi ekkrios, tiam tiru, sed sen ia ektirego. La bastonon super la piedfingroj, ĝuste precize super la pied-fingroj, eĉ ne colon al unu flanko aŭ alia. — Nun, knaboj! 06079
Bottom
06082
Top
TIMO: Juho kerkib, nii et kägiseb. TIMO. Juho leviĝas per sola svingo. , 06080
Bottom
06083
Top
AAPO: Seal pole mingit armu. AAPO. Tie eĉ graco ne helpus. 06081
Bottom
06084
Top
JUHANI: Mine lase õlut, TIMO: JUHANI. Iru kaj verŝu bieron, Timo. 06082
Bottom
06085
Top
TIMO: Sa ju iompad, vennas. TIMO. Vi ja lamas, frato. 06083
Bottom
06086
Top
JUHANI: õlut laskma, sa neetud kluit! Kas kuulsid? Või tahad mööda kõrvu? JUHANI. Verŝu bieron, vi malbenita knabaĉo! Ĉu vi aŭdis? Aŭ ĉu vi volas ricevi ĉirkaŭ la orelojn? 06084
Bottom
06087
Top
TUOMAS: Kas ma su jalale häda tegin? TUOMAS. ĉu mi kontuzis vian piedon? 06085
Bottom
06088
Top
JUHANI: Mis sa selle eest muretsed? Hoolitse oma käppade eest. Mis vala see muile teeb, kui kand saapa küljest lahti tuli? Rebeneb see iu maadluses kui naeriUble. Kuid hoolitse sina enese eest. Näib, et sa mind maadluses ja vägi-pulgas võidad; kuid tule kaklema. JUHANI. Ne zorgu pri tio. Rigardu vian propran piedaĉon. Ne gravas, se la kalkanumo deŝiriĝis de mia boto. Ĝi ja deŝiriĝis dum la lukto kvazaŭ detranĉaĵo de rapo. Sed gardu vin mem, vi. Ŝajnas, ke vi venkas min en lukto kaj en tiro de bastono; sed venu interbatiĝi! 06086
Bottom
06089
Top
AAPO: Kaklus ei lähe nüüd. AAPO. Interbatiĝo ne apartenas al la afero. 06087
Bottom
06090
Top
JUHANI: Küllap läheb, kui aga tahame. JUHANI. Certe, se ni nur volas. 06088
Bottom
06091
Top
TUOMAS: Mina ei taha. TUOMAS. Mi ne volas. 06089
Bottom
06092
Top
JUHANI: Sa ei julge. JUHANI. Vi ne kuraĝas. 06090
Bottom
06093
Top
AAPO: Pea meeles, et maadlus on mäng. AAPO. Sciu, ke lukto estas ludo. 06091
Bottom
06094
Top
SIMEONI: See on mäng, millest tihti tuleb taplus ning mõrtsukatöö. SIMEONI. Mi scias, ke ĝi estas ludo, el kiu ofte naskiĝas interbatiĝo kaj mortigo. 06092
Bottom
06095
Top
JUHANI: Tuomas võib võita, kuid ei painuta siin Juhanit keegi muu. Seda ma vannun ja näitan kordamööda iga mehe kallal läbi terve kompanii. — Uks ropsak, Aapo! Kas su kaelus peab vastu? Kas peab? JUHANI. Tuomas venku, sed ne subpremos Johanon ĉi tie iu alia. Tion mi ĵuras kaj pruvos de viro al viro tra la tuta kompanio. — Unu ekĵeton, Aapo! Ĉu via kolumo eltenas? Ĉu eltenas? 06093
Bottom
06096
Top
AAPO: Hull ilma vähemagi põhjuseta! Oota, oota, ja maadleme korraliku] kombel. AAPO. Vi furiozulo sen eĉ plej malgranda kaŭzo! Paciencc, pacience, kaj ni Iuktu bonmore. 06094
Bottom
06097
Top
JUHANI: Välk ja pank! JUHANI. Brila fulmo! 06095
Bottom
06098
Top
AAPO: Oota, ütlen mina. — Vaat nii, nüüd sikuta. AAPO. Paciencon, mi diras. — Jen, nun ekĵetu. 06096
Bottom
06099
Top
EERO: Juha tantsib nagu mehine mees polkat, olgugi lomba tcs. EERO. Juho dancas polkon kiel vera knabo, eĉ lamante. 06097
Bottom
06100
Top
JUHANI: Mis sa nüüd ütled, veli Aapo? JUHANI. Kion diras vi nun, frato Aapo? 06098
Bottom
06101
Top
AAPO: Et laman su all. AAPO. Ke mi kuŝas sub vi. 06099
Bottom
06102
Top
JUHANI: Astu järjekorda, SIMEONI: JUHANI. Alpaŝu al numero, Simeoni. 06100
Bottom
06103
Top
SIMEONI: Ei ka tuhande taalri eest kallist püha rikkuma. SIMEONI. Ne eĉ por mil taleroj por rompi la altan feston. 06101
Bottom
06104
Top
JUHANI: Olgu pühitsetud jõulupüha! Kuid ega seda süütu maadlusega rikuta, kui meel on rõõmus ja süda puhas. CJks katse, Simeoni! JUHANI. Honorata estu la kristnaska festo. Oni ne rompas ĝin per senkulpa Iukto, se nia animo estas gaja kaj nia koro pura. Unu provo, Simeoni. 06102
Bottom
06105
Top
SIMEONI: Miks sa mind kiusad? SIMEONl. Kial vi turmentas min? 06103
Bottom
06106
Top
Juhani, üks pingutus! JUHANI. Unu puŝegon! 06104
Bottom
06107
Top
SIMEONI: Sina saatan! SIMEONI. Vi satano! 06105
Bottom
06108
Top
AAPO: Jäta ta rahule, Juhani, jäta rahule. AAPO. Pacon al li, Juhani, pacon! 06106
Bottom
06109
Top
JUHANI: Võiksime ometi katsuda. Vaat nii, üksainus rikutus kaelusest! JUHANI. Ni ja povas provi. Nu jen, nur unu ekĵeton je pantalona rando. 06107
Bottom
06110
Top
SIMEONI: Mine põrgusse, kurivaim! Ma olen nõus, et sa võidad. SIMEONI. Iru en la inferon, malica spirito! Mi konfesas, ke vi venkus. 06108
Bottom
06111
Top
TUOMAS: Seda usun alles siis, kui näen. Ma ei arva, et ka Simeoni lihased oleksid just vasikalihast. TUOMAS. Tion mi kredos nur kiam mi vidos. Mi nekredas, ke la muskoloj de Simeoni estas el bovida karno. 06109
Bottom
06112
Top
JUHANI: Sellepärast tulgu ta katsuma. Siis nähakse, kas on vasika, või on mustast, kiulisest karulihast. JUHANI. Tial li venu kaj provu. Tiam oni vidos, ĉu ili estas el bovida aŭ el nigra, ledeca ursa karno. 06110
Bottom
06113
Top
AAPO: Oigu ta rahus ja astugu teine mees ette, kelle mee! kaldub rohkem maadluse poole. Veli Timo, ikka vahva mees? AAPO. Li estu kiel li volas, kaj alpaŝu alia heroo, al kiu pli plaĉas la lukto. Frato Timo, ĉiam brava viro! 06111
Bottom
06114
Top
JUHANI: Kas tahad? JUHANI. Cu vi havas emon? 06112
Bottom
06115
Top
AAPO: Asu platsi, Timo! Pole sa kunagi mammapoju. AA PO. Kontraŭ venton,Timo! Vi ja neniam estis timema knabo. 06113
Bottom
06116
Top
TUOMAS: Ei iial, vaid ikka hakkaja, ikka otsekui omas laius. Ma ei unusta iial seda hoopi, mis ta andis tolles imeväärses löömingus toukolastega. Esiti sai ta tähele panemata lubli obaduse oma nupu pihta, ku>d sellest suurt hoolimata pööras ta rahulikult ümber, tõmbas teiba lööja pihust ja nüüd virulna ta tagasi vastu peakoort— ning teivas pooleks. Teivas pooleks nii et praksus, ja maka potsatas mees nagu tühi kott. Nii tegi Jukola Timo. Ja ma tean, et temast on veel nüüdki mehele vastane. TUOMAS. Neniam, sed ĉiam decida, ĉiam kiel en sia propra domo. Mi ne forgesas la bravaĵon, kiun li faris en la neforgesebla batalokun Toukolanoj. Unue li ricevis surprize fortan bataĉon sursian kapon, sed, ne multe atentante pri tio, li turniĝis serioze, kaptis la stangon el la mano de sia kontraŭulo kaj nun frapis siaparte lian kranian ŝelon — kaj la stango disrompiĝis krakante, kaj sur la teron falaĉis la viro kvazaŭ malplena sako. Tiel faris Jukola Timo. Kaj mi scias, ke estas en li ankoraŭ rezisto kon-traŭ viro. 06114
Bottom
06117
Top
TIMO: Tule, poiss. TIMO. Nu venu, Knabo. 06115
Bottom
06118
Top
JUHANI: Seda ma just tahan. Kuid lase, kui minagi korralikult kinni saan. Nüüd olen valmis. JUHANI. Tion mi ja ĝuste deziras. Sed permesu, Ke mi Kaptu vin ĉe la pantalono, anKaŭ rni. Nun mi estas preta. 06116
Bottom
06119
Top
AAPO: Esimeseks olgu Timo sikutas. AAPO. La unua ekĵeto estu por Timo. 06117
Bottom
06120
Top
JUHANI: Olgu nii. Saangi pisut hinge tõmmata. JUHANI. Estu tiel. Mi havos iom da tempo por elspiregi. 06118
Bottom
06121
Top
TIMO: Vaat nii! TIMO. Jen! 06119
Bottom
06121
Top
JUHANI: Ei, pojuke! JUHANI. Ne, mia Knabeto! 06120
Bottom
06122
Top
TUOMAS: üpris kange tõmme, Timo, sina vahva Timo! Kuid kas sa veel paremini ei saa? TUOMAS. Sufiĉe forta eKtiro, Timo, vi brava Timo! Sed ĉu vi havas eblecon iom piiigi la forton? 06121
Bottom
06123
Top
JUHANI: Ega siin nii kergesti liiguta. JUHANI. Tiel facile ni ne submetiĝos. 06122
Bottom
06124
Top
TUOMAS: Timo, kas sa paremini ei saa? TUOMAS. Timo, ĉu vi havas eblecon pliigi la forton? 06123
Bottom
06125
Top
TIMO: Peaks saama. — Aga mis see ütleb? TIMO. Mi Kredas, Ke mi havas. — Kion vi diras pri ĉi tio? 06124
Bottom
06126
Top
JUHANI: «Ei siit nii kergesti veel minema minda, ütles Hiivamäe kerjus.» JUHANI. »Tiel facile ni ne submetiĝos, diris la almozulo de Hyvamaki.» 06125
Bottom
06127
Top
AAPO: Kord veel, Timo. AAPO. AnKoraŭ unu fojon, Timo. 06126
Bottom
06128
Top
TUOMAS: Kas paremini ei saa? TUOMAS: Onkos varaa parantaa? 06127
Bottom
06129
Top
TIMO: Peaks saama. — Aga see? TIMO. Mi penos, mi penos. 06128
Bottom
06130
Top
JUHANI: «Ei siit nii kergesti veel minema minda, ütles Hüvamäe kerjus.» JUHANI: »Ei tästä näin vaan mennä, sanoi Hyvänmäen kerjäläinen.» 06129
Bottom
06131
Top
TUOMAS: Kuid see oli tõmme, mis tundus. TUOMAS: Mutta se oli nykäys, joka tuntui. 06130
Bottom
06132
Top
EERO: Pole häda, ainult pisut ja hoopis süütult võbises Juhani hääl. EERO: Ei vaaraa, ainoastaan hieman ja juuri viattomasti tärähti Juhanin ääni. 06131
Bottom
06133
Top
JUHANI: Püsti ma seisan. JUHANI: Pystyssä seison. 06132
Bottom
06134
Top
TUOMAS: Kord vee!, Timo. TUOMAS: Kerran vielä, Timo. 06133
Bottom
06135
Top
TIMO: Katsume, katsume. TIMO: Koetetaan, koetetaan. 06134
Bottom
06136
Top
JUHANI: Pastoi! Mu püksid kukuvad! JUHANI. Halt, mia pantalono falas. 06135
Bottom
06137
Top
TIMO: «Kuid nüüd, ütles Kaitaranta.» TIMO. »Sed nun, diris Kaitaranta.» 06136
Bottom
06138
Top
JUHANI: Mu püksid kukuvad! Kas sa kuuled? JUHANI. Mia pantalono falas! Cu vi aŭdas? 06137
Bottom
06138
Top
TIMO: Vaat nii, vennike! TIMO. Jen, mia frato! 06138
Bottom
06139
Top
AAPO: Sea! lamab Juhani jälle ja suudleb põrandat. AAPO. Cu Juhani Kuŝas ree tie, Kisante la plankon? 06139
Bottom
06139
Top
EERO: ja puhib nagu pull. Kuid hea, et «saab pisut hinge tõmmata». EERO. Kaj spiregante Kiel virbovo. Sed bone, Ke li »havas iom da tempo por spiregi». 06140
Bottom
06141
Top
TIMO: Lamab minu ai! poiss nagu märg tallukas. TIMO. Sub mi kuŝas la knabo kvazaŭ malseka pantoflo nur. 06141
Bottom
06142
Top
TUOMAS: Kuid püksid mängisid talle pussi. TUOMAS. Sed lia pantalono faris al li petolaĵon. 06142
Bottom
06143
Top
AAPO: Õigluse nime! peab seda ütlema. Juhaai enese püksid olid siin peremehe vastu ja lõid Timo liitlaseks. AAPO. Estu dirite en la nomo de vero. La pantalono de Juhani mem estis ĉi tie kontraŭ sia sinjoro kaj faris interligon kun Timo. 06143
Bottom
06144
Top
EERO: Nii on lugu. Sellepärast kõik piiksid maha ja mäng uuesti lahti. EERO. Tia estas la afero. Tial for ĉiujn pantalonojn kaj ripetiĝu la ludo. 06144
Bottom
06145
Top
SIMEONI: Pea suu, sina rääk! Muidu annan sulle mööda nokka. Kas ei aita sulle juba sellestki põrgumängust? SIMEONl. Nun fermu vian gorĝon, vi kvakulo! En alia okazo mi batos vian nazon. Cu vi ne jam havas sufiĉe de tiu infera Iudado? 06145
Bottom
06146
Top
EERO: Noh, muutugu see siis taevamänguks. Püksid ja särgid seljast ning maadelge nagu kaks inglit paradiisi väljal. EERO. Nu, ĝi ŝanĝiĝu en ĉielan ludadon. La pantalonojn kaj ĉemizojn for kaj vi luktu kiel du anĝeloj sur kampo de paradizo. 06146
Bottom
06147
Top
TUOMAS: Miks sa ta kaela peal istud, Timo? TUOMAS. Kial vi sidas sur lia nuko, Timo? 06147
Bottom
06148
Top
TIMO: Oleks nüüd halg pihus, siis paneksin mööda kannikaid nii et plaksuks. TIMO. Se mi nun havus lignoŝtipon, mi povus bati la postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06148
Bottom
06149
Top
AAPO: Miks nõnda? See on ju maadlus, aga mitte kaklus. AAPO. Kial tiel! Tio estas tukto, sed nenia interbatiĝo. 06149
Bottom
06150
Top
EERO: Kas Timo on vihane? EERO. ĉu Timo koleriĝis? 06150
Bottom
06151
Top
T i m o. Ei sugugi, ei sugugi, kuid ütlen niisama: oleks nüüd halg või ümarik nui, siis paneksin mööda kannikaid nii et plaksuks. TIMO. Tute ne, tute ne, sed mi diras: se mi havus lignoŝtipon aŭ rondan stangeton, mi povus bati !a postaĵajn partojn tiel ke plaŭdus. 06151
Bottom
06152
Top
TUOMAS: Lase ta üles. TUOMAS. Lasu lin restariĝi. 06152
Bottom
06153
Top
TIMO: Tõuse, jumala loom. TIMO. Stariĝu, kreaĵo de Dio. 06153
Bottom
06154
Top
JUHANI: Mina tõusen, ja tea, et kui olen püksid jälle kinni pannud, siis on sinu kord pikali lennata, ning teisiti kui mina äsja. Mina, õnnetu poiss, langesin viperuse läbi su alla, mida sina väledasti enese kasuks tarvitasid, sa koeranägu, sa saapa-pink! JUHANI. Mi stariĝos, kaj sciu, post kiam mi ree ligis mian pantalonon, estos via vico premiĝi malsupren kaj alimaniere ol mi ĵus. Mi ja, kompatinda knabo, falis sub vin pro mal-bonŝanco, kiun vi tiel vigle uzis por via celo, vi sentaŭgulo, bottirilo! 06154
Bottom
06155
Top
AAPO: Jäägu eemale vihastumine! Ma tean, et ta su püksi-iipardust vaevalt nägigi, enne kui mahapanek oli tehtud. Seda tegi ta rüseluse hoos, vaene poiss. AAPO. Koleriĝo malproksimen! Mi scias, ke li apenaŭ rimarkis vian pantalonakcidenton, antaŭ ol la ekĵeto jam estis farita. Tion li faris en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06155
Bottom
06156
Top
JUHANI: Küllap ta saarmapoeg seda teadis. Kuid te olete kõik nagu kaarnad mu kaelas. Või ta ei teadnud. Kas ma ei karjunud nagu piirivalvur valju häälega: pastoi, püksid kukuvad? Kuid ta ei hoolinud sellest, vaid rebis küünte ja hammastega nagu kass. Kuid surm ja needus! Küll ma sind õpetan tulevikus teise harmoonika-pükse oma kasuks tarvitama, küll ina sind õpetan. JUHANI. Tion li certe sciis, tiu juna lutro. Sed vi estas kiel korvoj ĉiuj sur mia nuko. Cu li ne sciis? Cu mi ne kriis kiel lim-signisto per laŭtega voĉo: halt, mia pantalono falas? Tamen li ne tion atentis, sed tiradis per siaj ungoj kaj dentoj kvazaŭ kato. Sed sidu kaj brulu! Certe mi vin instruos uzi estonte je via favoro la falantan pantalonon de alia, jes, mi vin instruos. 06156
Bottom
06157
Top
TIMO: Ma tegin seda rüseluse hoos, vaene poiss. TIMO. Tion faris mi en fervoro de la lukto, kompatinda knabo. 06157
Bottom
06158
Top
JUHANI: Ma sind õpetan, kui saan püksid üles ja nälja-vöö kinni nagu kiilutud vaadivitsa. JUHANI. Mi vin instruos, levinte ree Ia pantalonon kaj liginte ĝian malsatozonon kiel streĉitan barelringon. 06158
Bottom
06159
Top
TIMO: Ma vilistan edaspidise maadluse peale; kui kord võitsin, siis võitsin, pole seal enam midagi mõmiseda. Mis puutuvad püksid asjasse? Maadluses maadleb mees, aga mitte püksid ja säärikud või lumesokid. TIMO. Mi malŝatas la tutan luktadon; ĉar mi nun venkis, mi venkis, kaj nenia plia murmurado pri tio. Kion komunan kun Ia afero havas pantaiono? En lukto luktas viro, sed ne pantalono kaj gamaŝoj aŭ aliaj neĝoŝtrumpoj. 06159
Bottom
06160
Top
JUHANI: Pihud jälle värvlisse ja rind rinna vastu! Surm ja needus! JUHANI. La manojn al la pantalonoj denove kaj bruston kontraŭ brusto! Sidu kaj brulu! 06160
Bottom
06161
Top
TIMO: Kas peaksin temaga veel tolle lapsiku mängu peale minema? TIMO. ĉu mi iru kun Ii al tiu infaneca laboro? 06161
Bottom
06162
Top
EERO: Mis ta veel küsib! Mine, jumala loom, mine, kui pääsed. EERO. Kion vi ankoraŭ demandas. Iru, kreaĵo de Dio, iru ĉar estas permesate. 06162
Bottom
06163
Top
SIMEONI: Ära mine, ütlen mina. SIMEONI. ne iru, diras mi. 06163
Bottom
06164
Top
EERO: Ära mine, kui kardad ja vabised. EERO. Ne iru. se vi timas kaj tremas. 06164
Bottom
06165
Top
JUHANI: Nüüd ei aita kartus ning vabin, vaid peab uuesti võitlema, ja just selsinatsel jumala silmapilgul. JUHANI. Nun ne helpas timo nek tremo, sed li estas devigata iri al nova konkuro kaj ĝuste en ĉi tiu momento de Dio. 06165
Bottom
06166
Top
EERO: Heida armu ta peale, Juhani, heida armu! EERO. Indulgu lin, Juhani, indulgu! 06166
Bottom
06167
Top
TIMO: Mispärast? Eero, mispärast? Olgu minugi poolt veel üks sikutus, üks või kaks. Tersii ainult! TIMO. Kial? Eero, kial? Estu konsentita ankoraŭ unu streĉo, unu aŭ du. Ekkaptu! 06167
Bottom
06168
Top
JUHANI: Siin saad, poiss! JUHANI. Ci tie, knabo! 06168
Bottom
06169
Top
TUOMAS: Korralikult, Juho! TUOMAS. Dece, Juho. 06169
Bottom
06170
Top
AAPO: Korralikult! Nii kisklevad ju kaks näljast kulli. AAPO. Dece! Tiel ja interbatiĝas du malsataj akcipitroj. 06170
Bottom
06171
Top
SIMEONI: Kaklus, sula kaklus! SIMEONI. Interbatiĝo, pura interbatiĝo! 06171
Bottom
06172
Top
AAPO: Mõistlikult, Juhani! AAPO. Prudente, Juho! 06172
Bottom
06173
Top
SIMEONI: Oi teid jõledaid, oi teid jõledaid! SIMEONI. Ho, vi teruruloj, ho, vi teruruloj! 06173
Bottom
06174
Top
EERO: Ära ometi venda sandiks tee! EERO. Ne kripligu vian fraton! , 06174
Bottom
06175
Top
SIMEONI: Ahaa, ahaa! või juba Eerogi kahvatab. Sea! on su kalad, mida õngitsesid. SIMEONI. Ho, ho! jam cĉ Eero paliĝas. Tie estas viaj fiŝoj, kiujn vi kaptadis. 06175
Bottom
06176
Top
TUOMAS: Juhani! TUOMAS. Juhani! 06176
Bottom
06177
Top
SIMEONI: Juba maja läheb lõhki, te kiskjad ja kuradid! SIMEONI. Disfalas ja jam eĉ la domo, vi rabobestoj kaj diabloj! 06177
Bottom
06178
Top
JUHANI: «Vot, poju, ütles venelane!» No mis sa seal siis lamad ja lakke põrnitsed? JUHANI. »Vot», knabo, diris la ruso! Nu, kial vi kuŝas tie kaj okulumas supren al la plafono? 06178
Bottom
06179
Top
TIMO: Sa võidad mind praegu, kuid las aeg teeb veel pisut tööd: sina vananed ja jääd väikeseks, aga mina kasvan ning kosun. TIMO. Vi venkis min nun, sed lasu la tempon prepari iom ankoraŭ: vi maljuniĝos kaj fariĝos malgranda, sed mi kreskos kaj fariĝos pli forta. 06179
Bottom
06180
Top
JUHANI: Kord kulub ja lõpeb ka see maailm, saati siis patune inimloom. Aeg lööb meid kõiki, vennas. Kuid tõuse üles ja kummuta näkku lonks õlut ning tunnista, et sinus 00 jõudu paari loe võrra vähem kui minus. JUHANI. lam kadukiĝos kaj finiĝos eĉ la mondo, kial ne pekema homo mizera. La tempo eluzas nin ĉiujn, mia frato. Sed leviĝu kaj verŝu en vian vizaĝon plengorĝon da biero kaj konfesu, ke estas en vi du tri funtoj malpii da forto ol en mi. 06180
Bottom
06181
Top
TIMO: Seda oleme näinud. Lamasin ju seal röötsakil su all ja sina mu peal nagu karvane karu. TIMO. Tion oni vidis. Tic mi kuŝis senforta sub vi, kaj vi super mi kiel krudhara urso. 06181
Bottom
06182
Top
JUHANI: «Võta siit, kulla vennas, olgu tröösti õllekannus.» — Nii olen mina siis Jukola karjas teine mees, mis jõusse puutub. Lauri ja Eero on küll veel katsumata, kuid nad peaksid teadma, et katsumisel maailm nende ees pimeneb; ja Simeoni on enese ise minust nõrgemaks tunnistanud. Kuid nõrganäpumees pole Jukola vennastest ükski, seda ma kinnitan. Tulgu siis kas või viiskümmend toukolast, rusikas rusika vastu. Viis tündrit kannan mina seljas, ja Tuomas pisut enam; viis tündrit, kui teine ainult kandami selga laob. JUHANI. «Prenu el ĉi tiu, vi Saparamatti, el la kruĉo de Kiikka-Heikki!» — Mi estas do !a dua viro en la anaro de Jukola koncerne la forton. Lauri kaj Eero estas ankoraŭ neprovitaj, sed ili sciu, ke ili aŭskultadus burdojn ĉe la provo; kaj Simeoni konfesis, ke li estas malpli forta ol mi. Sed etfingra viro estas neniu el la fratoj de Jukola, tion mi garantias. Venu ĉi tien eĉ kvindeko da Toukolanoj, pugnon kontraŭ pugno. Kvin barelojn da greno mi ja portas sur mia nuko, kaj Tuomas iom plij kvin barelojn, se iu staplas la ŝarĝon sur mian dorson. 06182
Bottom
06183
Top
TUOMAS: Kuid ma tahaksin näha, kuis Lauri ja Eero täie jõuga maadleksid. TUOMAS. Sed al mi plaĉus vidi, se Lauri kaj Eero inter-luktus tute serioze. 06183
Bottom
06184
Top
AAPO: Tõepoolest, see oleks vaatamisväärt. Üks tõsine ja vaikne kui talvine sula ilm, teine pisike kui päkapikk, kaid väle ja terane nagu välk. Laske lahti, ja seal võitlevad kärp ning isajänes. Ma ei võrdle sind arguse pärast jänesega, selleks pole põhjust, ega su liigutuste pärast, sest Lauri astub nagu Könni-sepa koogumees, mille jalad ja labidad pani liikuma osav kellavärk ta kõhus, — kuid minu meelest näikse võitlus nagu kärbi ning toreda isajänese maad!us. AAPO. Vere io vidinda. Unu serioza kaj kvieta kiel vintra degelvetero, Ia alia eta kiel pigmeo, sed vigla kaj akra kiel fulmo. Interataku, kaj jen luktas ermeno kaj virleporo. Mi ne komparas vin kun leporo pro malkuraĝo, al tio ne estas kaŭzo, ankaŭ ne pro via moviĝemo, ĉar Lauri paŝas kiel la pioĉisto de la forĝisto Konni — pioĉisto, kies piedojn kaj pioĉon movis lerta horloĝa aparato en ĝia ventro — sed ŝajnas, laŭ mia opinio, la batalo estus lukto inter ermeno kaj granda virleporo. 06184
Bottom
06185
Top
JUHANI: Oks rinnutsimaadlus, poisid, üks rinnutsimaad-lus või siilipäts! JUHANI. Unu brustlukton, knaboj, unu brustlukton aŭ ĉirkaŭprenan lukton! 06185
Bottom
06186
Top
LAURI: Mis selle Eeroga rabelda? Temast ei saa kanagi korralikult kinni, tema aga sipleb teise jalus nagu kass, küünistab ja pigistab teise külgi riivatu! kombel, nii et vaevalt saad õhku neelata. Nii tegi ta möödunud sügisel, kui Arunišdu! maadlesime. Ja kes seal võitis, kes alla jäi, seda ei mõistnud pagangi. Mis ma temaga enam läheksin? LAURI. Kio fariĝus el lukto kun Eero? Lin oni neniam povas vere kapti inter la manojn, sed tie li ruliĝas ĉe la piedoj kiel kato, ungogratas kaj premas la ingvenojn de la alia en tiel furioza maniero, ke li apenaŭ povas spirsorbi aereron en sian bruston. Tiel li agis, kiam ni Ia lastan aŭtunon luktadis sur la herbejo Aroniittu. Kaj kiu tie venkis, kiu restis sube, tion »ne komprenis eĉ livari». Kial mi plu luktu kun li? 06186
Bottom
06187
Top
EERO: Ma polnud sinust juuksekarva võrragi kangem. Usu, kui tahad. EERO. Mi ne estis pli forta ol vi, ne eĉ mezuron de hareto. Kredu se vi volas. 06187
Bottom
06188
Top
LAURI: Usun seda, sest ma tean, et sa nõrgem oled. LAURI. Tion mi kredas, ĉar mi scias, ke vi estas pli mal-forta. 06188
Bottom
06189
Top
JUHANI: Seda näidaku korralik maadlus. JUHANI. Tion pruvu honesta lukto. 06189
Bottom
06190
Top
LAURI: Mis ma temaga enam läheksin? LAURI. Kial mi luktu plu kun li? 06190
Bottom
06191
Top
SIMEONI: Heitke juba magama, te metslased. SIMEONI. Ni jam kuŝiĝu, vi sovaĝuloj. 06191
Bottom
06192
Top
JUHANI: Öid on palju, kuid jöulud on ainult kord aastas, ja sellepärast pidutsegem nüüd. Rõõmutse, sina jõulumaja, rõõmutse, kogu Iisraeli maal Sel ööl, just selsiaatsel silmapilgu! on sündinud suur ime Paabeloni linnas. Rõõmnisegem! — Mis peaksime mängima? Kas teeme pimesikku? tapame siga, või mängime kingseppa? JUHANI. Noktoj estas multaj, sed kristnasko nur unu fojon en la jaro, kaj tial ni ĝoju nun. ĉoju, vi kristnaska ĉambro, ĝoju la tuta lando de Izrael! Ci tiun nokton, en ĉi tiu momento okazis granda miraklo en la urbo Babilono. Ni ĝoju! — Kian ludon ni elektu? Cu ni manĝu kristnaskan rostaĵon? ĉu ni piku porkon aŭ ĉu ni puŝadu botiston? 06192
Bottom
06193
Top
SIMEONI: Või nii! Või peaksime veel mässama nagu vallatud jõnglased! Jäta rahu! SIMEONI. Jen! Cu ni ankoraŭ petoladu ĉi tie kvazaŭ sen-bridaj idaĉoj? Iru for! 06193
Bottom
06194
Top
JUHANI: Poissmehe-põlv pole muud kui tants. Eks ole nii, Timo? JUHANl. La vivo de juna fraŭlo estas dancado. Cu ne tiel, Timo? 06194
Bottom
06195
Top
TIMO: Hi-hi-hi! TIMO. Hi, hi, hi! 06195
Bottom
06196
Top
JUHANI: Eks ole nii? JUHANI. Cu ne tiel? 06196
Bottom
06197
Top
TIMO: Küllap ta nii on. TIMO. Jes, tia ĝi estas. 06197
Bottom
06198
Top
EERO: Just nii, kulla Jussi. EERO. ĉuste tiel, »Joĉjo-karulo». 06198
Bottom
06199
Top
JUHANI: ütles rebane jänesele. Õigus! Seda elu maksab elada; on vahel lõbuski ja paneb kannad pisut kerkima. — I antsime kasakat; selles asjas olen mina meister. Vaadake! JUHANI. Diris la vulpo al Ia leporo. Prave! Ci tiu vivo taŭgas, iam ĝi estas eĉ gaja kaj levas iom la kalkanojn. Ni dancu laŭ rusa maniero; en tio mi estas majstro. Vidu! 06199
Bottom
06200
Top
AAPO: Tea, kas meie õlu annabki hoogu? AAPO. Cu nia biero eble donus kapturniĝon? 06200
Bottom
06201
Top
JUHANI: Kummuta kolm kannu kurku, kas ei tunne siis väikest vinti seal ärklitoas? — Kuid laula, Eero, kui Jussi-poju tantsib. Lase lahti! JUHANI. Verŝu en vian vizaĝon stofojn tri, jen, ĉu vi ne rimarkos ioman skuiĝon tie en la supra etaĝo? — Sed kantu, Eero, kiam Joĉjo-knabo dancas. Elbuŝigu! 06201
Bottom
06202
Top
EERO: Mis sorti tahetakse? EERO. Kia speco estas dezirata? , 06202
Bottom
06203
Top
JUHANI: Ükstapuha, kui see ainult kajab ja kõmab. Lase tulla, poju, tõmba, nii et põrandapalgid tõusevad! Laula, sina saarmapoeg, laula, kui mina tantsin, hüppan nagu oinas, kargan üles laeni. Laula! JUHANI. Kia ajn, ĝi nur sonegu kaj bruegu. Elbuŝigu, knabo, ekkriu tiel ke la traboj leviĝos! Kantu, vi filo de juna lutro, kantu ĉar mi dancas, saltadas kiel virŝafo, saltadas ĝis la plafono. Kantu! 06203
Bottom
06204
Top
EERO: Tahan katsuda. EERO. Mi volas peni. 06204
Bottom
06205
Top
«Lajagu mu lauluviis,
Nüüd on meil ju jõulud;
Nüüd on õlut aamid täis,
Kibud täis ja kruusid;
Aamid täis, aamid täis,
Kibud täis ja kruusid!»

«Anjapõllu laada peal
Õlut, viina joodi,
Musta härja hinna eest
Nood pulmakingid toodi,
Toodi, toodi;
Musta härja hinna eest
Nood pulmakingid toodi.»

Jussi, pussi, Jukola Jussi!
»Gaje ĝoju ĉiuj ni,
estas kristnaskfesto;
De biero kruĉoj plenaj,
same la barelo.
Kruĉoj plenaj, kruĉoj plenaj,
same la barelo.

En foir’ de Anjanpelto
oni drinkis brandon.
Per la prezo de virbovo
ringon ni aĉetis,
oran ringon;
per la prezo de virbovo
ringon la fianĉan.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06205
Bottom
06223
Top
AAPO: Vait, Eero, ära vihasta teda. AAPO. Silentu, Eero, kaj ne kolerigu lin. 06223
Bottom
06224
Top
JUHANI: Laula pealegi; ei ma vihasta; laula pealegi, et mul poleks tarvis ilma muusikata tantsida. JUHANl. Kantu nurj mi ne koleriĝos; kantu nur, ke mi ne bezonu danci sen muziko. 06224
Bottom
06225
Top
EERO: EERO: 06225
Bottom
06226
Top
Jussi, pussi, Jukola Jussi!
«Jussi, Jassi, jahukoonn,
Põrsa pahna peesitaja...»
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo ...
06226
Bottom
06228
Top
TIMO: Hi-hi-hi! Oh mis hullu sa laulad! TIMO. Hi, hi, hi! Ho kiajn malsaĝajojn vi kantas. 06231
Bottom
06228
Top
JUHANI: Laula pealegi, laula pealegi. Ega ma vihasta. JUHANI. Kantu nur, kantu nur. Mi ne koleriĝos. 06232
Bottom
06229
Top
EERO: EERO. 06233
Bottom
06234
Top
«Jussi, Jassi, jahukoonu.»
«Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
06234
Bottom
06230
Top
Ma laulan ja nipsutan veel sõrmigi juurde. Mi kantas kaj ankaŭ klaketas per miaj fingroj. 06237
Bottom
06231
Top
«Põrsa pahna peesitaja,
Seasulu soojendaja!»
Jussi, pussi, jukola Jussi!

«Iida astus aeda,
Tahtis järgi kaeda,
Kuhu kallim jäänd.
Kuhu kallim jäänd.»

«Kui mulle kostis mu kulla hääl.
Esimest kord teda trehvates.
Arvasin olevat pilve peal,
Seraviimide salga sees;
Arvasin olevat pilve pea!,
Seraviimide salga sees.»

Jussi, pussi, Jukola Jussi!

«Mäletad kas, Maie,
Kuis maasikaid söödi
Ja lustimängu löödi?
Tralla ralla laa!
Maasikaid söödi
Ja lustimängu löödi.
Tralla ralla laa!»

Jussi, pussi, Jukola Jussi!

«Hoia sina, Aadu armas.
Jussi kohta sõimu,
Seda tead sa väga hästi,
Et on Jussil võimu.
Jussi astub linnas.
Lamba laba rinnas;
Ühtekokku oleme
Kõik me samas hinnas.»
Tralla ralla laa!

«Viluoja Viidik
Ja Palupära Priidik
A’asid Peedu pulli
Teistre Tooma talli.
Ralla ralla laa!
A’asid Peedu pulli
Teistre Tooma talli!»
Ralla ralla laa!

«Oi mind meest meeletumat.
Mis ma võtsin ette!
Talu mul on kodukülas,
Ja ise kannan kette;
Talu on mul kodukülas,
Ja ise kannan kette.»
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo.»

»Ida borden iris
Kaj sur sablon skribis
Nomon de karulo,
Nomon de karulo.»

»Car karulan mi voĉon aŭdis,
Ce renkonto unua,
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafojj
En ĝojo ĉiela esti mi kredis,
Inter la serafoj.»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

«Manjo, memoru,
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala la!
Ni manĝis mirtelon,
Kaj ĵuris fidelon!
Frala rala Ia!»

Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!

»Aato mizera, ne
Joĉjon riproĉu,-
Tamen vi scias, ke
Li estas forta.
Joĉjo en katenoj
Manĝas la kapron.
Ĉiuj ni estas nun
Interegalaj.»
Frala rala la!

«Viluksela Vitka
Kaj Viuvala Pispa
Syvänoja bovo
Kaj Sylvinä Jalli!
Rala rala la!
Syvan-oja bovo
Kaj Sylvina Jalli!»
Rala rala la!

»Ho mi senbridulo,
Kio mi fariĝis?
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem Iigita.
Hejme estas mia dom’,
Al ĉen’ mi mem ligita.»
06238
Bottom
06286
Top
JUHANI: Nõndaks aga! Niiviisi! Ega siin ketid koorma. Laula edasi! JUHANI. Tiel nur! Tiel! Ci tie ja ne pezas Ia ĉenoj. Kantu nur! 06293
Bottom
06287
Top
EERO: EERO. 06294
Bottom
06288
Top
Jussi, pussi, Jukola Jussi!
Jussi, Jassi, jahukoonu,
Põrsa pahna peesitaja,
Seasulu soojendaja!
Jussi, pussi, Jukola Jussi!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
Joĉjo, Jaĉjo, farunulo,
Kaj taŭzisto de porkpajlo,
Varmigisto de porkejo!
Joĉjo, poĉjo, Jukola Joĉjo!
06295
Bottom
06295
Top
Kas ei aita juba? Cu ne jam sufiĉas? 06302
Bottom
06296
Top
JUHANI: Veel! Tantsime kui Karja-Matti pulmas. Veel! Veel! — Karja-Matti pulmad! JUHANI. Pli! Oni dancas en edziĝofesto de Karja-Matti. Pli! Pli! — en edziĝofesto de Karja-Matti. 06303
Bottom
06297
Top
SIMEONI: Isegi kukk kiljatab selle jumalavallatu jandi ja mürgli pärast. SIMEONI. Eĉ la koko jam kolere ekkrias pro tiu malpia bruado kaj krakado. 06304
Bottom
06298
Top
JUHANI: Suu kinni, kukk, ja ära seal kokuta! JUHANI. Fermu cian gorĝon, koko, kaj ne kriegu tie! 06305
Bottom
06299
Top
TUOMAS: Saab juba sellest, JUHANI: TUOMAS. Estas jam sufiĉe da tio, Juhani. 06306
Bottom
06300
Top
AAPO: See türgi tants võtab sul hinge välja. AAPO. Prenas el vi la vivon tiu turka dancado. 06307
Bottom
06301
Top
JUHANI: See on ruskitants. Eks ole nii, Eero? JUHANI. Ci tio estas laŭ rusa maniero. Cu ne, Eero? 06308
Bottom
06302
Top
EERO: See on juskitants. EERO. Ci tio estas laŭ joĉja maniero. 06309
Bottom
06303
Top
JUHANI: Olgu nii, ja tulgu siis veel paarkümmend hüpe! seda juskitantsu. JUHANI. Estu tiel, kaj estu ankoraŭ unu fojon dudeko da saltoj laŭ joĉja maniero. 06310
Bottom
06304
Top
SIMEONI: Sina meeletu mees! SIMEONI. Vi sovaĝa viro! 06311
Bottom
06305
Top
TIMO: Vaat nii, vaat nii! Hi-hi-hi! No võtku sind pagan! TIMO. Jcn kiel, jen kiei! Hi, hi, hi! Nu, prenu vin diablo! 06312
Bottom
06306
Top
JUHANI: Eest ära! Muidu trambin su pudruks nagu kasaka hobune purjus laadamehe. Hih! JUHANI. Flanken! En alia okazo mi piedpremos vin koto kicl kozaka ĉevalo ebrian foirvagulon. Hih! 06313
Bottom
06307
Top
AAPO: On aga see rihmaots seal su taga leilis. Küll see kimmub, kimmub üles, kimmub alla, pekstes meest kord vastu selga, kord vastu kannikaid. Oh sind! AAPO. Lia zonrimeno estas en ŝvitbano tie malantaŭe. Ci vere saltadas; ĝi saltadas supren, malsupren batante jen Iian dorson jen Iiajn sidvangojn. Ho, vi! 06314
Bottom
06308
Top
JUHANI: Lalla-laa-laa! See oli alles tuuseldus. Heh-heh! — Teist korda oma elus tantsisin. Esimest korda juhtus see Karja-Matti pulmas, kus polnud rohkem naisepoolist kui kolm eidetudi, kuid mehi suur kari. Kui aga Matti meile paar tassi kibedat kohvipunssi nina alla pistis, vaat siis polnud muud, kui läksime põrandapalke vihtuma, meie mehed omavahel; ja siis alles oigas patune maa meie all. Vaesed vanamoorid tänasid õnne, et sellest saunast pääsesid; me oleksime nad ju räbalaiks tantsinud. Oh sind paganat küll ometi! — Nüüd aga rõivad särgini seljast maha, ja üles lavale. Kuid ega me kohe veel silma kinni pane, vaid vestame seal lava soojuses vahutava õllekibu ääres ja tõrvase pirru lõkendaval valgel lõbusaid lugusid ning muinasjutte. JUHANI. Lala, la la! Tio estas vera tumulto. Hehe! — Duan fojon en mia vivo mi dancis. La unua fojo okazis en Ia cdziĝofesto de Karja-Matti, kie ne estis virinoj pli ol tri mal-junaj inaĉoj, sed amaso da viroj. Sed jen, kiam Matti preparis por ni du tasojn da forta kafopunĉo, tiam estis nenio alia farebla ol komenci batadi Ia planktrabojn, ni uloj unu kun alia, kaj ĝemis sub ni la peka tero. La maljunulinoj dankis, ke ili ne bezonis partopreni en la »bakado», ni ja estus dancigintaj ilin |c ĉifonaĵoj. Ho, diablo prenu tamen! — Sed nun for Ia vestojn de sur ni ĝis ĉemizo, kaj supren sur la bretegon. Ni ja tamen ne ckdormos tuj, sed ĉe ŝaŭmanta biertincto kaj dum la rezina torĉosplito flamas, ni rakontos gajajn fabelojn kaj rakontojn tic en la varmo de la bretego. 06315
Bottom
06309
Top
Nad tõmbasid rõivad seljast, täitsid veel kord kibu õllega ja asusid üheskoos lavale. Seal istusid nad kõik särgiväel õlg-asemel hauduvas kuumuses. Usinalt käis vahutav kibu ühe mehe käest teise kätte ringi ja palgipraos lõõmas männipirru kuldne leek. Kuid siis torkas Juhani pähe mõte ja langes ta suust lause, mille tagatipuks oli raske õnnetus. Ili senvestigis sin, plenigis la tineton per biero ankoraŭ unu fojon kaj iris ĉiuj sur la bretegon. Tie ili, en nuraj ĉemizoj, sidis sur pajlo en ŝvitiga varmo. Diligente ĉirkaŭiris de viro al viro la ŝaŭmanta tineto, kaj en fendo inter murtraboj lumis la ora flamo de pina torĉosplito. Sed en la kapo de Juhani ekaperis penso kaj el lia buŝo eliris diro, kies sekvo estis fine sortobato. 06316
Bottom
06310
Top
JUHANI: Siin nüüd peesitame nagu päravorstid ahju õlgedel ja soojust annavad meile kuumad kerisekivid. Eero, viska õige kerisele kannutäis õlut, et teaksime, kuis ka odramärjukese leil maitseb. JUHANI. Ci tie ni vere nin rostas kvazaŭ ni estus kolbasoj sur forna pajlo kaj varmon donas al ni la varmegaj ŝtonoj de la fajrujo. Eero, verŝu kruĉon da biero sur la fornon, tiam ni scios, kiel gustas ŝvitvaporo el hordea fluidafo. 06317
Bottom
06311
Top
TUOMAS: Mis hull mõte see olgu? TUOMAS. Kia freneza ekpenso estas tio? 06318
Bottom
06312
Top
JUHANI: Tore mõte. Viska. JUHANI. Eleganta ekpenso. Verŝu. 06319
Bottom
06313
Top
EERO: Ma tahan vanema sõna kuulda. EERO. Mi volas obei mian estron. 06320
Bottom
06314
Top
JUHANI: Paar kannu õlut kerisele! JUHANI. Du kruĉojn da biero sur la fajrujajn ŝtonojn! 06321
Bottom
06315
Top
TUOMAS: Mitte tilkagi! Kui ma sealt vähematki susinat kuulen, siis õnnetu see, kes on seda teinud. TUOMAS. Ne eĉ guton! Se mi aŭdos eĉ mallaŭtan sibleton, malfeliĉa li, kiu ĝin kaŭzis. 06322
Bottom
06316
Top
AAPO: Ei maksa raisata head jooki. AAPO. Ni ne malŝparu bonan trinkaĵon. 06323
Bottom
06317
Top
TIMO: Pole meil rikkust, et õlieleilis elada, kaugeltki mitte, kaugeltki mitte. TIMO. Ni ja ne havas rimedojn por vivi en biera ŝvitbano, neniel, neniel. 06324
Bottom
06318
Top
JUHANI: Oleks aga lust seda maitseda. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. 06325
Bottom
06319
Top
TUOMAS: Mina keelan seda kindlasti. TUOMAS. Mi tion malpermesas firme. 06326
Bottom
06320
Top
JUHANI: Oleks aga lust seda maitseda. — Võit äsjases maadluses on Tuoma kuklakarvu suurel viisil kergitanud ja nüüd mõtleb ta oma heaksarvamise järgi siin majas valitseda. Pea siiski meeles, et mõru sapp, kui ta kord paisub, poisile kakluses seitsme mehe jõu annab. Nii või teisiti, kuid minu "ilmad ei mõtlegi veel sinu viibet oodata. JUHANI. Estus amuze tion gustumi. — La ĵusa venko en lukto forte altigis Ia nukharegojn de Tuomas, kaj Ii kredas, ke li regas en ĉi tiu ĉambro laŭ sia bontrovo. Sed memoru tamen, ke amara galo, kiam ĝi vere ŝvelas, donas al sia knabo en interbatiĝo forton de sep viroj. Tute egale, sed miaj okuloj ankoraŭ ne volas serĉi viajn ordonojn. 06327
Bottom
06321
Top
SIMEONI: See on maadluse vili, puha maadluse vili! SIMEONI. Fruktoj de lukto, fruktoj de lukto ĉio! 06328
Bottom
06322
Top
JUHANI: Anna üks kähvak, EERO: Mina vastutan asja eest ja kaitsen sind. JUHANI. Nun lasu plaŭdi, Eero. Mi prirespondas la aferon kaj defendos la viron. 06329
Bottom
06323
Top
EERO: See on vanema käsk, ja mina pean kuulama; muidu »n mul otse jõuluööl hundipass pihus. EERO. Tio estas ordono de !a estro, kaj mi devas obei; en alia okazo estos lepora pasporto en mia mano en la krist-naska nokto. 06330
Bottom
06324
Top
Siis täitis Eero väledalt Juhani tahtmise, hambaid ühte purre» ja huuli kelmiks muigeks pigistades, ning peagi kostis kennelt laksak ja kohe selle järel kõva kohatus. Nüüd kargas Tuomas raevuselt üles ja tormas Eero poole, kuid ruttas ka Juhani nooremat venda kaitsma. Sellest tõusis nüüd üldine rüselus, mille hoos põlev pird lavalt alla põrandale paisati. Vennaste tähele panemata süütas see seal peagi tule õlgedesse. Nagu ring veepinnal ühtlaselt ja igale poole laieneb, nii suurenes ühtesoodu ka tule hele sõõr põrandal. See ulatus ikka kõrgemale ja puudutas juba lava, enne kui majaelanikud eneste all hädaohtu märkasid. Kuid hilja märkasid nad seda, et veel midagi päästa peale oma ja loomade elu, kes majas leidusid. Leegid lainetasid juba laialt ja suur oli häda ning möll. Kõik tormasid ukse poole, mille avanedes mehed, koerad, kass ja kukk hirmsa kisaga peaaegu ühel ajal välja kargasid. Näis, nagu oleks maja nad ühes suitsuga, oma kurgust lumisele maale oksendanud, kus nad nüüd seisid, võidu köhides. Kuid viimasena astus välja Lauri, päitseidpidi Valget talutades, kes muidu oleks igatahes tule ohvriks jäänud. Vägivaldne leek tungis juba välja akende väikestest aukudest ja viimaks ka nii uksest kui katusest. Leekides lõõmas Impivaara tugev maja. Kuid lumisel väljal seisid maja elanikud kaitseta, sest ka süsi-onn, nende esimene siinne peavari, oli juba maani maha kistud ja ait oli harvalt ehitatud nagu harakapesa. Seal siis seisid vennaksed ja nende ainus kaitse tuulte ning pakase vastu oli lühike takune särk. Isegi mütse peakatteks ega viiskusid jalga ei suutnud nad tule võimusest päästa. Endisest kraamist olid alles ainult püssid ja tohikpaunad, mis olid enne leilivõtmist aita viidud. — Kuid lumes seisid vennaksed, kõik selgadega vastu kohisevat tuld, kord paremat, kord pahemat jalga kergitades ja soojendades; ning punetasid need lume ja tule hautatud jalad, punetasid nagu hanede ujumislestad. Tiam Eero, grincigante la dentojn kaj metante siajn lipojn en petolan rideton, plenumis rapide la volon de Juhani, kaj baldaŭ aŭdiĝis sur la fajrujo plaŭdo kaj tuj poste forta siblego. En la sama momento Tuomas ekstariĝis koiere kaj kuris kiel aglo al Eero, sed ankaŭ Juhani rapidis por defendi sian plej junan fraton. De tio naskiĝis nun ĝenerala tumuito, dum kiu la brulanta torĉosplito falis de la bretego malsupren sur la plankon. Tie ĝi baldaŭ, ne rimarkite de la fratoj, ekbruligis viglan fajron en Ia pajlo. Kiel ringondo sur akvo etendiĝas rapide en ĉiuj direktoj, same la brilanta rondo de la fajro pli kaj pli grandiĝis sur la planko. Ĝi suprenleviĝis kaj jam tuŝis la plankon de la bretego, antaŭ ol la loĝantoj de la ĉambro ekvidis la danĝeron sub si. Sed tro malfrue ili ĝin ekvidis por havi tempon savi ion krom sian vivon kaj tiun de la bestoj, kiuj estis en la domo. Vaste jam ondadis la flamoj kaj granda estis la danĝero kaj la tumulto. Ili ĉiuj rapidis al la pordo, ĉe kies malfermiĝo Ia viroj, hundoj, kato kaj la koko kun terura bruego kuris eksteren, ĉiuj preskaŭ samtempe. ŝajnis, kvazaŭ la domo ilin elvomus el sia fumanta faŭko sur Ia neĝokovritan teron, kie ili nun staris, tusante konkure. Sed kiel la lasta elvenis Lauri kondukante per kolbrido Blankon, kiu verŝajne en alia okazo estus restinta viktimo de la brulo. Eksteren elŝoviĝis jam la perfortema fajro tra la malgrandaj truoj de la fenestroj, fine tra la pordo kaj la tegmento. En la ĉirkaŭ-preno de flamoj flagris nun la solida domo de Impivaara. Sed sur la neĝokovrita tero staris la senŝirma anaro de la domo; la karbista kabano, ilia unua rifuĝejo ĉi tie, estis plene detruita kaj la provizejo estis konstruita maldensa kiel pignesto. Tie staris la fratoj, kaj ilia sola ŝirmo kontraŭ vento estis ilia krud-lina, mallonga ĉemizo. Nek la ĉapojn por kovri sian kapon nek la betulŝelajn ŝuojn ili havis tempon savi el la fajro. E1 la antaŭaj aĵoj de la domo postrestis nur la pafiloj kaj la betulŝelaj tomistroj, kiuj estis portitaj en la provizejon antaŭ la ŝvitbano. — Sed en la neĝo staris la fratoj, ĉiuj kun la dorsoj turnitaj al la zumeganta brulo, levante kaj varmigante jen la dekstran jen Ia maldekstran piedon; kaj ruĝe brilis tiuj piedoj pro neĝo kaj varmo, ruĝe brilis kiel la naĝmembranoj de anseroj. 06331
Bottom
06326
Top
Nad nautisid viimast head, mis nende maja neile veel andis, nautisid tule soojust; ja suur oli nende tuli. Vägevalt tõusis leek kõrgele, kõikjale kumas hõljuv valgus ja sammalsuised kuused mäeharjal naeratasid mahedalt nagu koidutules. Tõrvaskand uc!e virnast kerkis suits pilvedesse, paks ja pigimust, ning keerles koonaldena taevakummi all. Kuid raiesmaal ja ümbruses oli valge, valitses punetav päev talveöö südames, ja imelikku viirastust võõrastades piilusid linnud puude lumiseilt okstelt, kuidas Impivaara vägevalt ehitatud maja söeks ning tuhaks muutus. Kuid vihaselt juukseid kiskudes ja mures seisid vennaksed seal ümber, seisid kõik seljaga vastu tuld ning tõstsid kordamööda jalaialdu soojendava tule poole. Pikkamööda vähenes ometi nende tuleriit, vajus lõpuks tukkidena alla ja tuhandeist praksuvaist sädemeist täitus öine õhk. Hirmuga märkasid siis vennaksed, et taevas hakkas selgeks lööma ja tuul pöördus lõunast põhja. Ilm oli soojast pakaseks muutumas. Ili ĝuis Ia lastan bonaĵon, kiun ilia domo al ili ankoraŭ donis, ĝuis la fajran varmon; kaj impona estis ilia fajro. Potence Icviĝis en alton la flamo, ĉic speguliĝis la rebrilo flagranta, kaj la barbaj piceoj sur la montdorso ridetis ĉarme kiel en aŭroro de sunleviĝo. El la amasoj de kenstumpoj leviĝis fumo, densa kaj fulge nigra, supren en la nubojn, kaj onde ĝi ruliĝissub la firmamento. Sed sur la deklivo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis lumo, regls ruĝeta tago en la koro de la vintra nokto, kaj mirante la fremdan lumon, la birdoj alrigardis fikse sur la neĝaj branĉoj de la arboj, dum la solide konstruita domo de Impivaara fariĝis karbo kaj cindro. Sed gratante siajn hararojn en kolero kaj malĝojo staris la fratoj tie ĉirkaŭe, staris ĉiuj kun la dorso kontraŭ la [ajro kaj levis laŭvice la piandojn de siaj piedoj al la varmiganta fajro. Tamen iom post iom malgrandiĝis Ia flamoj kaj disfal s ine je karbaĵo, kaj el miloj da disŝprucantaj fajreroj pien ĝis la nokta aero. Konsternitaj la fratoj rimarkis tiam, ke Ia ĉeo komencas sereniĝi kaj ke la vento turniĝis el sudo al nordo. La vetero komencis ŝanĝiĝi el degela stato en froston. 06332
Bottom
06328
Top
AAPO: Tulest pääsesime, kuid pakase ohvriks. Vaadake: taevas selgib ja külmalt lõõtsub juba põhi. Vennad, hädaoht on hirmus. AAPO. El fajro ni saviĝis, sed por esti viktimoj de frosto. Rigardu: la ĉielo sereniĝas kaj malvarme blovas jam el nordo. Fratoj, nia danĝero estas terura. 06333
Bottom
06329
Top
JUHANI: Surm ja needus! Kes on kõiges selles süüdi? JUHANI. Malbeno kaj morto! Kiu kaŭzis ĉi tion? 06334
Bottom
06330
Top
TUOMAS: Kes! Sa tuleroog küsid veel? Kui ma nüüd õieti teeksin, siis virutaksin su sinna tulisesse tuhka praadima. TUOMAS. Kiu! Vi, nutraĵo de fajro, ĉu vi ankoraŭ deman-das? Se mi nun agus juste, mi vin puŝus tien por rostiĝi en ardanta cindro. 06335
Bottom
06331
Top
JUHANI: Ei iial tee seda üks Tuomas, ei iialgi. Kuid neetud olgu see mees, kes selle põrguöö toime pani! JUHANI. Neniam tion farus unu Tuomas, neniam. Sed malbenita estu tiu viro, kiu kaŭzis ĉi tiun inferan nokton! 06336
Bottom
06332
Top
TUOMAS: Ta neab ennast ise. TUOMAS. Li malbenas sin mem. 06337
Bottom
06333
Top
JUHANI: Neetud olgu see mees, nimelt Tuomas Jukola. JUHANI. Malbenita estu tiu viro, nome Tuomas Jukola. 06338
Bottom
06334
Top
TUOMAS: Otle seda veel teine kord. TUOMAS. Diru tion duan fojon. 06339
Bottom
06335
Top
JUHANI: Tuomas Juhani poeg Jukola on kõiges selles süüdi. JUHANI. Tuomas filo de Juhani Jukola estas kulpa pri ĉi ĉio. 06340
Bottom
06336
Top
AAPO: Tuomas! AAPO. Tuomas! 06341
Bottom
06337
Top
SIMEONI: Juhani! SIMEONI. Juhani! 06342
Bottom
06338
Top
LAURI: Tasa! LAURI. Kviete! 06343
Bottom
06339
Top
TIMO: Nüüd ei pääse te teineteise kallale, ei pääse, teie siinid. Jaa, jaa, olge viisakalt ja soojendame ennast vennalikult. TIMO. Nun vi ne povas kunpuŝiĝi, vi ne povas, vi sentaŭ-guloj. Jes, jes, ni kondutu nur dece kaj varmigu nin frate. 06344
Bottom
06340
Top
SIMEONI: Te jumalavallatud! SIMEONI. Vi malpiuloj! 06345
Bottom
06341
Top
AAPO: Eemale viha ja riid, kui meid kõige armetum surm ähvardab. AAPO. Malamon kaj malpacon for, kiam nin minacas la plej mizcra morto. 06346
Bottom
06342
Top
TUOMAS: Kes on süüdi, kes on süüdi? TUOMAS. Kiu estas kulpa, kiu estas kulpa? 06347
Bottom
06343
Top
JUHANI: Mina olen süütu. JUHANI. Senkulpa cstas mi. 06348
Bottom
06344
Top
TUOMAS: Süütu! Tuli ja välk! ma söön su elusalt ära! TUOMAS. Senkulpa! Brila fajro! Mi manĝos vin vivanta! 06349
Bottom
06345
Top
AAPO: Korralikult, korralikult! AAPO. Dece, dece! 06350
Bottom
06346
Top
SIMEONI: Jumala pärast, korralikult! SIMEONI. Pro Dio, dcce! 06351
Bottom
06347
Top
AAPO: Süütu või süüdlane, see jäägu nüüd otsustamata, kui meie ainus pääs on põgenemine. Meie maja on tuhas ja peaaegu alasti seisame hangel. Mis on väärt see takune särgiräbal? I Ica siiski, et meie püssid ja laskemoon sinna aita jäid, sest nojariistu on meil nüüd tarvis. Teerimäelt kostab huntide ulguv liääl. AAPO. Senkulpa aŭ kulpa, tio restu nesolvita nun, ĉar forrapido estas nia sola savo. Nia domo estas cindro, kaj preskaŭ nudaj ni staras sur neĝokrusto. Kian valoron mi donas al ĉi tiu krudlina ĉemizoĉifonaĵo? Bone por ni, ke restis al ni la pafiloj kaj la municio tie en la provizejo; ĉar armilojn ni bezonas nun. De Tetromonto aŭdiĝas hurlado de lupoj. 06352
Bottom
06348
Top
TUOMAS: Mis peame siis tegema? TUOMAS. Kion ni do faru? 06353
Bottom
06349
Top
AAPO: Ei tea muud nõu, kui et tõttame Jukola poole, tõttame kahvatu surma nimel. Kaks meest ratsutagu ikka Valge seljas ja teised järgnegu joostes. Nii sündigu: kordamööda joostes, kordamööda ratsutades. Hobuse aitab, et siis kogu tee pole tarvis hange tallata, ja ehk pääseme veel jumala abiga. AAPO. Mi ne scias alian rimedon ol rapidi al Jukola, rapidi pro la pala morto. Du ĉiam rajdu sur Blanko kaj la aliaj sekvu ilin kurante. Tiel okazu: alternc kurante, alternc rajdante. Pcr helpo de nia ĉevalo ni ne bezonos pistadi la neĝokruston per niaj piedoj la tutan vojon, kaj per helpo de Dio ni eblc saviĝos ankoraŭ. 06354
Bottom
06351
Top
JUHANI: Kuid meie jalad on nagu küpsetatud naerid, enne kui Jukola toas seisame, põleva ahju paistel. JUHANI. Sed certc estos niaj piedoj kvazaŭ molaj rapoj, antaŭ ol ni staros en la ĉambrego de Jukola, ĉe varmo de ŝtipofajro. 06355
Bottom
06352
Top
SIMEONI: Seal on siiski meie ainus lootus. Ja sellepärast rutakem. Tuul kasvab juba ja taevavõlv selgib. Rutakem! SIMEONI. En tio estas tamen nia sola espero. Kaj tial ni rapidu. La vento jam plifortiĝas kaj la ĉiela volbo nudiĝas. Ni rapidu! 06356
Bottom
06353
Top
EERO: Meie surm on tulnud! EERO. Nia morto venis! 06357
Bottom
06354
Top
JUHANI: Sea! on siis Jukola seitse poega! JUHANI. Jen la sorto de la sep filoj de Jukola! 06358
Bottom
06355
Top
SIMEONI: Meie häda on hirmus, kuid jumal taevas on vägev. Rutakem! SIMEONI. Nia danĝero estas tcrura, sed forta estas la Sin-joro en la alto. Ni rapidu! 06359
Bottom
06356
Top
TUOMAS: Püssid ja paunad aidast välja! TUOMAS. El la provizejo Ia pafilojn kaj ia tornistrojn! 06360
Bottom
06357
Top
JUHANI: Kohutav öö! Siin ähvardab meid paukuv pakane, seal näljased, ulguvad hundid! JUHANI. Terura nokto! Ci tic nin minacas krcviga mal-varmo, tic malsataj, hurlantaj lupoj. 06361
Bottom
06358
Top
TIMO: Oleme hädaohus, nii Valge kui meie ise. TIMO. En danĝcro ni estas kaj Blanko kaj ni mem. 06362
Bottom
06359
Top
JUHANI: Meie ise veel suuremas. Alasti mees, nii olen kuulnud, on hundile talvel meelepärane roog. JUHANI. Ni mem en ankoraŭ pli granda. Nuda homo, tiel mi aŭdis, estas al lupo favorata rostaĵo en vintro. 06363
Bottom
06360
Top
TIMO: Ja mees ning siga, nii olen kuulnud, maitsevad ühteviisi, ja see on teada, et siga on talvel kriimsilma maius-roog. Meid ootab ees kuri lugu, seda ei saa salata. TIMO. Kaj viro kaj porko, tiel ni aŭdis, gustas egale, kaj tion oni scias, ke porko estas en vintro preferata manĝajo de Vosto-Henriko. Severaj estas antaŭ ni la paragrafo kaj la ordono, tion oni ne povas nei. 06364
Bottom
06361
Top
JUHANI: Mis peame tegema? JUHANI. Kion ni faros? 06365
Bottom
06362
Top
AAPO: Jukolasse nagu pisuhännad läbi öö, enne kui pakane kasvab ja meie vere põletava külmusega jäässe kisub. Jukola poole üle ulguva Teerintäe! Huntide vastu on meil relvad, kuid pole härmahabemes kuningas Pakase vastu. AAPO. Al Jukola kvazaŭ sorĉistaj sagoj tra la nokto, antaŭ ol Ia frosto pliardiĝos kaj glaciigos nian sangon per brulanta malvarmego. En direkto al Jukola trans la kriegantan Tetro-monton! Kontraŭ lupoj ni havas armilojn, sed ne kontraŭ la glacibarba reĝo Frosto. 06366
Bottom
06363
Top
TUOMAS: Siin on püssid ja paunad. Nüüd püssid õlale ja pambud selga igamees ning kaks hakaku ratsutama, me teised lidume järele, nii kiiresti kui võime. Kuid ruttame, ruttame meie surematute hingede nimel! TUOMAS. Jen la pafiloj kaj la tornistroj. Nun la pafilon sur la ŝultron kaj la tornistron sur la dorson, ĉiu viro. Kaj du komencu rajdi, ni aliaj postkuros plenforte. Sed ni rapidu, ni rapidu pro niaj senmortaj animoj! 06367
Bottom
06364
Top
JUHANI: Põhi selgib ja tähed säravad. Ho-hoi! Kuid ruttame! JUHANI. La nordo sereniĝas kaj la steloj brilas! Hi, ha! Sed ni rapidu! 06368
Bottom
06365
Top
AAPO: Homme viime siit asjad ja riistad, mis tuli meile jättis; homme tuleme ja võtame ka kassi ning kuke. Selle öö peavad nad tulise ahervareme lähedal küll vastu. Kuid Killi ja Kiiski tulgu koos meiega nagu truud seltsimehed. — Kus nad on? AAPO. Morgaŭ ni forprenos de ĉi tie Ia aĵojn kaj ilojn, kiujn postlasis al ni la fajro; morgaŭ ni venos kaj forportos ankaŭ la katon kaj la kokon. Ci tiun nokton ili elportos mal-varmon ĉi tie ĉe la ardaĵo. Sed Killi kaj Kiiski iru kun ni kiel fidelaj kunuloj. — Kie ili estas? 06369
Bottom
06366
Top
TUOMAS: Neid ei näe. — Vait! kuulake. TUOMAS. Ili ne estas videblaj. — Silente! ni aŭskultu. 06370
Bottom
06367
Top
EERO: Nad lippavad meist juba kaugel. Sealt mäe tagant kostab nende haukumine. EERO. Malproksime de ĉi tie ili jam kuras. Tie ja estas aŭdebla ilia bojado, post la monto. 06371
Bottom
06368
Top
TUOMAS: Nad ajavad ilvest, ja nähtavasti on see ilves meie maja lähedalt mööda läinud, nii said koerad tema jälile. Kuid ajagu nad oma tahtmist mööda; nüüd peame nad unns-tama ja oma raske teekonnaga kiirustama. TUOMAS. Linkon ili pelas, kaj verŝajne tiu linko preter-pasis nian domon, postlasante siajn spurojn al Ia hundoj. Sed ili pelu laŭ sia volo; nun ni devas forgesi ilin kaj rapidigi nian severan ekveturon. 06372
Bottom
06370
Top
JUHANI: Õigus! Sest elu ja surm on teineteise kasukasse kinni karanud nagu kaks isakaru. JUHANI. Estu tiel! Ĉar la vivo kaj Ia morto alkroĉiĝis unu al la alia kiel du virursoj. 06373
Bottom
06371
Top
AAPO: Nüüd kõik jõud kokku! AAPO. Nun elpremu el vi ĉiujn fortojn! 06374
Bottom
06372
Top
JUHANI: Meie hinge ja ihu jõud viimse pisarani! JUHANI. La fortojn de niaj animo kaj korpo ĝis osto-cerbo! 06375
Bottom
06373
Top
TUOMAS: Pidades meeles, et meid kõige armetum surm ähvardab. TUOMAS. Memorante ke nin minacas la plej mizera morto. 06376
Bottom
06374
Top
JUHANI: Kahelt poolt ähvardab meid sünge surm. Ho-lioi! nüüd nokk jääs või sooled maas, kui me varsti Iibedail õlgedel tulevalgel ci seisa. Üks neist kolmest peab juhtuma tunni jook* sul. Kuid nüüd ei aita viivitamine, ei kaugeltki, vaid, hambad risti, murran nüüd kas või penikoorma-paksustest jäämägedesi läbi. JUHANI. EI du flankoj nin minacas la nigra morto. Hi, ha! nun la nazo en glacio aŭ la intestoj sur la tero, se ne staros tiu knabo post ioma tempo sur glata pajlo en lumo de fajro. Unu el ĉi tiuj tri plenumiĝos post unu horo. Sed ne helpas ĉi tie hezitado, tute ne, sed kunpremante la dentojn mi nun fendus eĉ glacimontojn, mejlojn dikajn. 06377
Bottom
06375
Top
SIMEONI: Katsume issanda nimel ja abil. SIMEONI. Ni penu en la nomo de la Sinjoro kaj per lia helpo. 06378
Bottom
06376
Top
JUHANI: Tema abil. Mis võib siin naisest sündinud mee» omast jõust? Kuid anname ennast tema hea hoole alla. JUHANI. Per lia helpo. Kion povas ĉi tie per sia propra forto homo naskita de virino? Sed ni kuraĝu. 06379
Bottom
06377
Top
EERO: Teele ilma mingi viivituseta enam! EERO. Ni ekiru sen ia hezito plu! 06380
Bottom
06378
Top
JUHANI: Ja ilma mingi kartuseta! Teele nüüd! JUHANI. Kaj sen ia timo! Ni ekiru nun! 06381
Bottom
06379
Top
TUOMAS: Kõik on valmis. Hüpake selga, Eero ja Simeoni, ning hakake Jukola poole ratsutama, kuid nii, et me ikka hobuse kondis püsime, meie, kes jala teie järel lumes laseme. TUOMAS. Ciuj estas do pretaj. Eero kaj Simeoni, sidiĝu sur la dorson kaj ekrajdu en direkto al Jukola, sed tiel ke ni restos proksime ĉe la hufoj de nia ĉevalaĉo, ni, kiuj rapidas piede post vi en la neĝo. 06382
Bottom
06380
Top
Nii läksid nad teele: alasti, seljas ainult takune särk, ja igaühel oma paun seljas ning püss õlal või käes. Nii läksid nad talvisele, öisele teele, põgenedes pakase eest, mis Põhjala raba* soodest nende kallale tormas. Kuid ta ei tulnud ometi kõige hirmsama näoga, ilm ei muutunud seekord siiski kõige valjemaks. Tõsi küll, aeg-ajalt paljastus taeva laup, kuid purjetavad pilved peitsid selle jälle ning tagasihoidlikult lõõtsus põhjatuul. Vennaksed olid ka külmaga tuttavad, mõneski pau-kuvas pakases oli nende nahk paksuks pargitud ja varem olid nad vallatute poisijõnglastena tihti tundide kaupa palja jalu hangedes mässanud. Kuid kole, kohutavalt kole oli nüüd siiski nende teekond Impivaarast Jukolasse. Ägedalt kihutasid nad edasi, südames ahastav hirm. Ees Valge seljas ratsutasid Eero ja Simeoni, teised järgnesid joostes nende sabas, taila-les laane lund, mis jooksust ümberringi tuiskas. Kuid Impi-vaara raiesmaal, hõõguva kerise lähedal, istusid kass ja kukk, nukralt kustuvasse tulle piiludes. Tiel ili ekiris: nudaj, vestitaj nur per krudlina ĉemizo kaj ĉiu portante sian tornistron sur Ia dorso kaj sian pafilon sur la ŝultro aQ en Ia mano. Tiel ili ekiris sur la vintran, noktan vojon, serĉante savon for de frosto, kiu sin ĵetis sur ilin el Ia marĉoj de Nordo. Sed ĝi tamen ne venis kun sia plej terura vizaĝo, ĉar la vetero ne fariĝis plej malmilda ĉi tiun fojon. Certe iam kaj tiam la frunto de la ĉielo malkovriĝis, sed vel-veturantaj nuboj ĝin ree kovris, kaj modere blovis el nordo. La fratoj estis ankaŭ konatuloj de la malvarmo, en multaj akraj frostoj ilia haŭto estis hardita, kaj antaŭe, kiel petolemaj knaboj, ofte ili pistadis neĝamasojn per nudaj piedoj, tutajn horojn. Sed terurega estis al ili tamen nun Ia ekskurso de Impivaara al Jukola. Ili kuris rapide antaŭen, kun teruro en la koro. Antaŭe, sur la dorso de Blanko, rajdis Eero kaj Si-meoni, la aliaj postsekvis kurante tute proksime, tretante la neĝon de la dezerto, kiu flugis ĉirkaŭen pro la kurado. Sed sur la deklivo de Impivaara ĉe la ardanta ŝtonfajrujo sidis la kato kaj la koko, malgaje rigardante la karbiĝantan fajron. 06383
Bottom
06381
Top
Küla poole kiirustasid vennaksed, jätsid selja taha juba Sompio soo ja lähenesid Teerimäele, kust ikka veel kostis huntide kohutav ulgumine. Kuid kuusikus, soo ja Seunala Matti raiesmaa vahel, vahetati ratsutajaid: maha tulid Eero ja Simeoni ning kaks vennastest ruttasid nende asemele. Viivitamata jätkasid nad jälle teekonda, kihutasid mööda nõmme selga, üle Viertola tee ja sealt läbi suure kohiseva männiku. Kuid lõpuks lähenes kaljune Teerimägi ja äkki vaikis huntide paljukõrine hääl. Peagi seisid nad mäeharja] ja lasksid hobusel hinge tõmmata; ratsutajad tulid jälle seljast maha ja kohe hüppasid kaks teist nende asemele. Veel seisid nad lumisel kaljul; põhjatuul lõõtsus, taevakumm selgis taas silmapilguks ja Suure Vankri sarv näitas, et kesköö oli juba möödas. La fratoj rapidis en direkto al la vilaĝo, postlasis jam la marĉon Sompio kaj proksimiĝis al Tetromonto, de kie daŭre estis aŭdebla la terura hurlado de lupoj. Sed en arbetaĵo, inter la marĉo kaj la ekskulturejo de Seunala Jaakko okazis ŝanĝo de la rajdantoj: desaltis Eero kaj Simeoni kaj du el Ia fratoj ilin anstataŭis. Sen halto ili daŭrigis la vojon, kuris laŭ la dorso de la erikejo, trans la vojon de Viertola kaj poste tra la vasta, zumetanta pinaro. Sed fine la roka Tetromonto proksimiĝis kaj subite finiĝis la multbrua voĉo de la Iupoj. Baldaŭ la fratoj staris sur la dorso de Ia altajo kaj Iasis sian ĉevalon ripozhalti; la rajdantoj malsupreniris de sur la dorso kaj du aliaj okupis ilian lokon. Ankoraŭ ili staris sur la neĝo-kovrita roko; la nordvento blovis, Ia ĉiela kupolo klariĝis ree por momento, kaj la vosto de Granda Urso montris, ke jam pasis la meznokto. 06384
Bottom
06383
Top
Kuid pärast pisukest puhkust kiirustasid nad jälle mööda siledat mägiteed alla, ja kui see oli lõppenud, astusid nad pimedasse kuusikusse, ning õudsena seisis loodus nende ümber. Kahvatu kuu vaatas alla, öökullid huikasid ja siin-seal laane põues seisis õudne viirastus, mis paistis kui kohutavalt suur metsakaru: langenud kuuskede kõrgele kerkinud, sammaldunud juured. Liikumata nagu jäätunud viirastused vahtisid need karukujud imelikku reisuseltskonda, kes hirmsa hooga neist mööda jooksis. Nii vaatasid nad liikumata, kuid nende vahele ja ümber tekkis peagi sünges kuusikus liikumine. Seal ringlesid näljased hundid vennaste lähedal, liginesid neile üha enam ja enam. Kord ees, kord taga, kord risti üle tee, kord tee kummalgi pool välgatas kuuskede vahel nende jooks. Tigedaina, verejanulistena jälgisid nad Impivaara öiseid pagulasi; ja murdusid praksudes ning rägisedes kuusejuurte kuivad harud. Vabisedes ja turnates jooksis pelglik Valge; ning mees, kes ees ratsutas, suutis vaevalt ta kihutamist taltsutada. Kuid ikka ninakamaks kasvas kiskjate julgus. Verejanuliselt lõõtsutades vilksatasid nad tihti meeste lähedalt mööda; hirmutuseks pau-gatasid aeg-ajalt vennaste püssid, kord paremale, kord pahemale poole. Sellest ei heitunud hundid ometi mitte kaugele. Sed ripozinte ili ree rapidis malsupren laŭ la glata mont-vojo, kaj kiam ĝi finiĝis, ili eniris en malluman picearon, kaj melankolia staris la naturo ĉirkaŭ ili. La luno rigardis pala malsupren, gufoj kriadis, kaj tie kaj ie en Ia sino de la arbarego staris stranga fantomo, simila al arbara urso, terure granda: la supren leviĝintaj, muskaj radikoj de falintaj piceoj. Sen-movaj kvazaŭ glaciiĝintaj fantomoj fikse rigardiŝ tiuj urs-bildoj la strangan karavanon, kiu rapide kuris preter ilin. Tiel ili rigardis senmove, sed inter ili, ĉirkaŭ ili en la densa picearo aperis baldaŭ timiga moviĝo. La malsataj lupoj ĉirkaŭiris la fratojn, proksimiĝis al ili pli kaj pli. Jen antaŭe, jen poste, saltante trans la vojon aŭ ambaŭflanke de la vojo, inter piceoj, ili estis vidataj en rapida kurado. Koleraj, sangon soifantaj ili sekvis la noktajn forkurintojn el Impivaara; kaj sekaj branĉoj de piceoj kraketis kaj bruetis rompiĝante. Tremante kaj spiregante kuris la timema Blanko; kaj Ia viro, kiu rajde sidis antaŭe, povis apenaŭ malhelpi ĝin kuri tro rapide. Sed pli kaj pli malrespekta fariĝis la kuraĝo de la rabobestoj. Spiregantaj pro sangosoifo ili ofte preterkuris la fratojn tute proksime; kaj por timigi ilin ekkrakegis iam kaj tiam la pafiloj de la fratoj, jen dekstren jen maldekstren. Sed malgraŭ tio ili tamen ne tro malproksimiĝis. 06385
Bottom
06384
Top
Tuli vastu Kii java lage, tulekahju põletatud nõmm, kus siin-seal seisis kuivanud männitüvi, kotka ja öökulli istekoht. Siin läks huntide viha juba hirmuäratavaks ja suur oli meeste hädaoht. Seekord ratsutasid Tuomas ja Timo, kuid teised, kes jalgsi järel jooksid, peatusid äkki ja lasksid peaaegu korraga vägeva kogupaugu jälgijate vastu, kes sellest hirmudes nüüd pisut kõrvale tõmbusid. Mehed hakkasid jälle edasi kihutama; kuid ei kestnud kaua, kui nende lähedal kihises uuesti huntide luurav parv ning hädaoht oli suurem kui kunagi enne. Siis peatas Tuomas hobuse ja hüüdis valju häälega: «Kelle püss on tühi, see laadigu silmapilk! Ta rutaku tule ning tuisuna!» Nii ta hüüdis, kargas maha, käskides Timol kõvasti Valget kinni hoida. Vennaksed seisid nüüd ja laadisid ega tundnud külma ei jalus ega muis kehaliikmeis. Seisid ka kiskjad viiekümne sammu kaugusel meestest, järelejätmata oma ahnete silmadega nende poole vahtides, ägedalt händadega vehkides. — Ja pilvedest lagedana õhkus taevakumm, kust hele kuu nüüd alla nõmmele vaatas. Renkonte venis Ia vasta, bruldifektita erikejo Kiljava, kie dise staris kelkaj sekiĝintaj pintrunkoj, sidlokoj por akcipitroj kaj gufoj. Ĉi tie la kolero de la lupoj jam fariĝis timiga kaj granda estis la danĝero al la viroj. Tuomas kaj Timo rajdis tiam, sed la aliaj, kiuj piede kuris poste, haltis subite kaj ek-pafis preskaŭ samtempe fortan salvon kontraŭ siaj persekutan-toj, kiuj ektiminte nun retiriĝis al ioma distanco de ili. La viroj ree kurrapidis antaŭen; sed ne daŭris longe antaŭ ol aŭdiĝis la kurado de la embuskanta Iuparo proksime al ili, kaj Ia danĝero estis pli granda ol iam antaŭe. Tiam Tuomas haltigis la ĉe-valon kaj diris pcr laŭta voĉo:»viro, kies pafilo estas malplena ŝargu ĝin tuj! Li rapidu kiel fajro kaj neĝoblovo!» Tiel li kriis kaj desaltis, ordonante al Timo firme bridi Blankon. La fratoj staris nun kaj ŝargis, kaj ili ne sentis malvarmon, nek en siaj piedoj nek en aliaj membroj de sia korpo. La rabobestoj ankaŭ haltis, kvindek paŝojn de la fratoj, senĉese fiksante siajn avi-dajn okulojn al ili, svingante la vostojn en ekscito. — Kaj malkovrita de nuboj estis la ĉiela kupolo, el kiu la brilanta luno nun rigardis la erikejon malsupre. 06386
Bottom
06385
Top
TUOMAS: Kas püssid on laetud? TUOMAS. Cu niaj pafiloj estas ŝargitaj? 06387
Bottom
06386
Top
AAPO: See on tehtud. Mis on su plaan? AAPO. Tio estas farita. Kio estas via intenco? 06388
Bottom
06387
Top
JUHANI: Kõik jällegi ühekorraga! JUHANI. Ciuj samtempe denove! 06389
Bottom
06388
Top
TUOMAS: Ei, kui elu on teile armas. Ikka olgu mõni tuleraud laetud, seda pidage meeles. Lauri, sinul on kõige osavam käsi ja terasem silm, tule siia mu kõrvale. TUOMAS. Ne, se nia vivo estas al vi kara. Ciam estu ŝargita ies pafilo; tion vi memoru. Lauri, vi ja havas la plej firman brakon kaj plej akran okulon, paŝu ĉi tien apud min. 06390
Bottom
06389
Top
LAURI: Siin raa seisan. Mis sa tahad? LAURI. Ci tie mi staras. Kion vi volas? 06391
Bottom
06390
Top
TUOMAS: Näljane susi sööb ka oma verise venna. Kui nüüd selle asjaga hakkama saaksime, siis oleksime päästetud. — Katsume. Sihime, Lauri, toda esimest pahemal pool ja laseme ühekorraga, teie teised aga hoidke oma tuld tagavaraks. Lauri, sihi nüüd teraselt nagu kotkas ja anna valu, kui ma ütlen: nüüd. TUOMAS. Malsata lupo manĝas eĉ sian sangantan fraton. Se ni povus kaŭzi tion, ĝi estus nia savo. — Ni penu, Lauri, tiun unuan maldekstre ni celu kaj malŝargu samtempe, sed ŝparu vian municion, vi aliaj. Lauri, celu nun precize kvazaŭ aglo kaj Iasu ekfulmi kiam mi diros: nun. 06392
Bottom
06391
Top
LAURI: Mina olen valmis. LAURI. Mi estas preta. 06393
Bottom
06392
Top
TUOMAS: Nüüd. TUOMAS. Nun. 06394
Bottom
06393
Top
Siis lasksid nad mõlemad samal silmapilgul ja laiali pahvatades põgenesid hundid. Ometi jäi üks neist maha, püüdis roomates jõuda teiste hulka, kuid viletsalt läks tal see korda. Kõigest jõust kihutasid mehed jälle edasi: kuus venda jooksid jala, ainult Timo üksi ratsutas ees. Ja nii kulus veidi aega. Varsti peatus huntide põgenemine, nad tulid tagasi, kihutades ägedalt jälle öiste pagulaste salga järele. Kahises õhku lendav lumi ja kõmises Kiljava lage nõmm, kui nad karjas edasi tormasid. Tulise hooga jõudsid nad tolle veres viskleva seltsimehe juurde, tormasid tast mööda, kuid pöörasid peagi ümber, sest vere veetlev lõhn lõi nende sõõrmeisse. Nad hüppasid tagasi: hännad õõtsusid, lumi tuisatas ja tuld lõi öös himu ning viha silm. Siis kargasid nad karjas hirmsasti irvis hammastega haavatud venna kallale, ja tõusis nõmmel kohutav kisklus ning ähin; oleksid arvanud laotuse sambaid maha raksatavat. Maa vappus ja lumi muutus peletavaks pudruks, kui endised sõbrad laane poega puruks rebisid, kelle vere Tuoma ning Lauri tabavad kuulid olid voolama pannud. Kuid siis valitses jälle hääletus öisel nõmmel. Kuuldus ainult vaikset ähkimist ja raksu-sid luud, kui veriste koonudega ning välkuvate silmadega kiskjad oma ohvrit rebisid ja õgisid. Tiam ambaŭ malŝargis en la sama momento, kaj rapide forkuris la lupoj. Tamen unu el ili restis sur la kampo, penante rampe aliĝi al la aliaj, sed ne povis. La viroj rajdis ree antaŭen plenforte: ses fratoj kuris piede, Timo sola rajdis antaŭe. Kaj tiel pasis ioma tempo. Baldaŭ la forkuro de la Iupoj inter-rompiĝis, ili revenis rigardantc arde la noktan vojaĝantaron. La ĉirkaŭfluganta ncĝo muĝis kaj Ia vasta erikejo Kiljava re-sonis, kiam ili bande alkuregis. Kun fajra rapideco ili venis al sia en sango rampanta kamarado, kuris preter ĝin, sed revenis baldaŭ, kiam la alloga odoro de sango atingis iliajn naztruojn. Ili returniĝis: la vostoj svingiĝis, la neĝo ĉirkaŭflugis kaj fajrerojn eligis en la nokto Ia okuloj de pasio'kaj dezirego. Tiam terure grimacante ili amase sin ĵetis sur sian vunditan fraton, kaj sur la erikejo estiĝis tumulto kaj bruado terura, kvazaŭ la fostoj de la alto falus. La tero tremis kaj la neĝo fariĝis terura kaĉo, kiam la antaŭaj amikoj diskarnigis la arbaran filon, kies sangon elfluigis la precize celitaj kugloj de Tuomas kaj Lauri. Sed silento regis denove sur la nokta erikejo. Nur mallaŭta spirado kaj krakado de ostoj aŭdiĝis, kiam la rabobestoj, kun sangaj vizaĝoj kaj malice brilantaj okuloj, ŝirante manĝis sian viktimon. 06395
Bottom
06394
Top
Kuid juba kaugel kohutavaist vaenlastest rändasid vennaksed; armsalt oli kostnud nende kõrvus huntide surmakisa Kiljaval — see oli neile pääsemise magus ning hea sõnum. Neile lähenes Kuttila lai niit, mille ümbert viis nende tee üle künkliku koha. Kuid aja võitmiseks otsustasid nad nüüd otse üle niidu minna. Üheskoos tormasid nad vastu aeda, see murdus maha, ja Valge, kes nüüd jälle kahte venda kandis, astus üle langenud aia ning jooksis mööda niidu siledat pinda, vendade poolt ühtesoodu taga kihutatud. Kuid aega viitmata tõttasid järel need vennastest, kelle kord oli nüüd jällegi lund tallata. Põiki üle niidu läks talvetee kirikukülla, ja teemehed, kolme hobuse ja kohne reega, sõitsid just parajasti seda teed. Kuid sandil kombel ehmusid nii hobused kui mehed, kui nägid ven-nakseid põhja poolt enestele lähenevat. Nad nägid kuuvalguses seitset meest särgiväel, püssid õlal, oma hobusega lähenevat. Ja nad arvasid, et parv vihaseid vanapaganaid Impivaara koobastest nende kallale tormab. Suur oli lõhkumine ja kisa niidul. Kui pöörapäised kihutasid teeliste hobused, kihutasid sinna, kihutasid tänna, ja mõni mees kisendas, mõni palvetas, mõni needis ning manas rõkkava häälega. Kuid vennaksed lõid vaevalt silmagi sellele mürglile, nad ainult jooksid meeletult üle Kuttila niidu Jukola poole ning suitsuna hajus lumi nende ees. Tuli vastu teine niiduaed, nad tormasid üheskoos peale, aed murdus raginal maha ja peagi rändasid nad jälle künklikul teel. Sed jam malproksime de siaj malamikoj la fratoj vagis, kaj ĉarme en iliaj oreloj sonis la lupa murdotumulto sur Ia erikejo Kiljava; tio estis por ili dolĉa kaj bona sciigo pri savo. Ili proksimiĝis al Ia vasta herbejo de Kuttila, ĉirkaŭ kiu alia vojo rondiris trans altaĵan regionon. Sed por gajni tempon ili decidis iri rekte trans tiun herbejon. Ili sin ĵetis kune kontraŭ barilon, ĝi rompiĝis, kaj Blanko, portante ree du el la fratoj, paŝis trans la renversitan barilon kaj ekkuris, vipata per la vergo de la viroj, laŭ la glata surfaco de la herbejo. Sed senprokraste rapidis poste tiuj el Ia fratoj, kies vico estis piedpremi la neĝon. Tra la herbejo iris vintra vojo al la preĝeja vilaĝo, kaj voja-ĝantoj kun tri ĉevaloj kaj tri sledoj iris ĝuste sur ĉi tiu vojo. Sed la viroj kaj ĉevaloj tre timiĝis vidante la fratojn proksi-miĝi el la nordo. En Ia lunbrilo ili vidis sep virojn en ĉemizoj kun pafiloj sur Ia ŝultro kaj kun sia ĉevalo aperi rapide. Kaj ili kredis, ke amaso da koleraj koboldaĉoj el la grotoj de Impi-vaara volas sin ĵeti sur ilin. Movado kaj bruo estis vigla sur la herbejo. Vivege rapidis Ia ĉevaloj de la vojaĝantoj, rapidis tien, rapidis ĉi tien kaj el la viroj jen iu kriis, jen alia benis, jen iu blasfemis laŭtvoĉe. Sed Ia fratoj apenaŭ rigardis ĉi tiun movadon, ili nur kuris rapide en direkto al Jukola trans la herbejon de Kuttila, kaj fume disŝprucis la neĝo antaŭ ili. Venis renkonte la alia barilo de Ia herbejo, iii sin ĵetis kune al ĝi, ĝi disrompiĝis kun krakego, kaj baldaŭ ili ree vagis sur la ait-aĵeta vojo. 06396
Bottom
06395
Top
Kuid oli see öö neile kole ja hirmus. Nad jooksid kõigest jõust, jooksid lõõtsutades, ja kahklus paistis nende tardunud pilkudest, mis olid lakkamata sihitud nende endise kodu Jukola poole. Nii kihutasid nad sõnalausumata ikka edasi ja nobedalt põgenes lumine maa nende all. Kuid viimaks Põhjapõllu rinnakule jõudes nägid nad kahvatus kuuvalguses mäekallakut Jukola talu ja peaaegu ühekorraga kostis nende suust: «Jukola, Jukola!» Sealt jooksid nad pärimäge alla, kargasid üle Oja-niidu nagu tiivulised tondid ja tormasid jälle üles mäele ning seisid maja lukustatud ukse künnisel. Ei olnud neil aega kolistada ega sisselaskmist oodata, vaid nad paiskusid kogu jõuga peale ja mürtsudes ning kolisedes lendas eeskoja tugev uks pärani. Kära ja müdinaga tormasid nad eeskojast kambrisse ning sealt tuulispeana ahjukoldele, kost kallist soojust neile vastu hingas. Kuid üpris kõvasti ehmus parkali unesegane pere, arvates, ct röövlid kallale kipuvad. Sed ĉi tiu nokto estis por ili terurega. Ili kuris forte, kuris rapidege kaj spiregante, kaj malespero strabis el iliaj stangrigidaj rigardoj, kiujn ili senĉcse direktis al sia iama hejmo Jukola. Tiel ili plu rapidis antaŭen eĉ vorton ne dirante, kaj vigle forkuris sub iliaj piedoj la neĝa tero. Sed fine atinginte la kampaltaĵeton de Pohjanpelto, ili vidis en la pala lunlumo sur altaĵa rando la domon Jukola, kaj preskaŭ samtempe aŭdiĝis el iliaj buŝoj: »Jukola, Jukola!» Poste ili kuris laŭ la altaĵeto mal-supren, transpaŝis la Drenherbejon kvazaŭ flugilhavaj koboldoj, kaj kuris ree laŭ altajo supren kaj staris antaŭ la sojlo de la fermita dompordo. Ili ne havis tempon por frapi ĉe la pordo kaj atendi enirpermeson, sed ili sin ĵetis per sia tuta forto kontraŭ la vestiblan pordon, kiu krakante malfermiĝis. Kun bruo kaj piedfrapado ili rapidis el Ia vestiblo en la ĉambregon, kaj tie kiel ciklono al la karbaĵo de la fomo, kiu spiris al ili karan varmon. Sed tre ektimis ia duondormanta familio de la feltanisto, kredante ke rabistoj sin ĵetis sur ilin. 06397
Bottom
06397
Top
PARKAL: Mihuke metslane säärasel kombel just jõuluööl ausa mehe majja tungib? Vasta, mu püss on valmis! TANISTO. Kiu monstro tiel paŝas en Ia ĉambron de honesta viro ĝuste en kristnaska nokto? Diru; mia pafilo estas etendita! 06398
Bottom
06398
Top
TUOMAS: Jäta oma püss rahule, mees. TUOMAS. Estu la pafilo en paco, viro. 06399
Bottom
06399
Top
AAPO: Ära lase oma talu rahvast. AAPO. Ne pafu anojn de la propra domo. 06400
Bottom
06400
Top
JUHANI: Jumal paraku, me oleme Impivaarast. JUHANI. Ni estas, Dio induigu, el Impivaara. 06401
Bottom
06401
Top
TIMO: Endise Jukola seitse poega! TIMO. La sep filoj de la antaŭa Jukoia! 06402
Bottom
06402
Top
SIMEONI: Issand heitku armu meie peale! Seitse hinge on igavesse õndsusse minemas otse selsinatsel hirms.il silmapilgul. Issand halastagu meie peale! SIMEONI. La Sinjoro nin indulgu! Sep animoj estas sur vojo al eterneco precize en Ia nuna terura momento. La Sin-joro nin indulgu! 06403
Bottom
06403
Top
JUHANI: Tuli põletas metsas meie tubli maja ja kogu meie kraami niisama. Punusime nüüd siia nagu jänesed, ilma mingi muu riidehilbuta ihul kui särgiräbal, mehe lühike särgiräbal. Ja see oli hirmus lugu. JUHANI. Fajro bruligis nian bonan domon en la arbaro kaj ĉiujn niajn aĵojn. Ci tien ni nun rapidis kiel leporoj sen ia alia kovrilo sur nia mizera korpo ol ĉemizoĉifonaĵo, malionga vira ĉemizoĉifonaĵo. Kaj tio estis severa ludo. 06404
Bottom
06404
Top
PARKALI PERENAINE: Jessuke hoidku! MASTRINO de TANISTO. Dio gardu. 06405
Bottom
06405
Top
PARKAL: Oh teid õnnetuid! TANISTO. Ho vi, mizeruloj! 06406
Bottom
06406
Top
JUHANI: Jah, kas see on enam kord või kohus? Siin me istume nüüd nagu harakad ja kisendame issanda halastuse järele. Ah! ma pean nutma. JUHANI. Jes, ĉu ĉi tio vere estas tolerebla! Ci tie ni ja nun sidas kvazaŭ pigoj vokante la gracon de la Sinjoro. Ho, mi devas plori. 06407
Bottom
06407
Top
PERENAINE: Vaesed lapsukesed! Rutta, vanamees, võta luli üles. MASTRINO. Vi mizeraj infanoj! Rapidu, edzo, kaj ek-bruligu fajron. 06408
Bottom
06408
Top
EERO: Oi õnnetut ööd, oi meid õnnetuid! EERO. Ve, la malfeliĉa nokto, ve, ni malfeliĉuloj! 06409
Bottom
06409
Top
AAPO: Oi õuduse ööd, oh! AAPO. Ho, la terura nokto, ho ve! 06410
Bottom
06410
Top
SIMEONI: Oh häda! SIMEONI. Ho ve! 06411
Bottom
06411
Top
JUHANI: Ära nuta, Eero; ära nuta, Simeoni; ära hädalda ühtigi, Aapo! Ära nuta, ära nuta, mu veli Eero; sest nüüd oleme ulu all. Kuid oli see alles türgi marss! JUHANI. Ne ploru, Eero, ne ploru, Simeoni, ne plendu Aapo! Ne ploru, Eero, mia frato; ĉar nun ni estas sub ŝirmo. Sed estis tio vere turka marŝo! 06412
Bottom
06412
Top
PERENAINE: Oi teid inimlapsukesi, oi! MASTRINO. Ho ve, la homido ĉi tie! ho ve! 06413
Bottom
06413
Top
JUHANI: Kulla perenaine, teie nutt ja osavõtt toob mulle uuesti pisarad silma. Oh! Kuid ärge nutke, emakene, ärge nutke! Me oleme juba kiskjate ja pakase küüntest pääsenud •ii.i kristlike ligimeste juurde sooja. Ja selle eest tänu jumalale! JUHANI. Kara mastrino, via ploro kaj plendado kaŭzas al mi denove larmojn. Ho, sed ne ploru, mastrino, ne ploru! Ni ja jam saviĝis el la ungoj de rabobestoj kaj frosto ĉi tien al varmo de kristanaj proksimuloj. Kaj pro tio dankon al Dio. 06414
Bottom
06414
Top
TUOMAS: Vilets, üpris vilets on meie seisukord. Kuid siiü-ditltc meile lõõmav tuli, tooge ka paar kubu õlgi meile asemeks pörandale ja viige Valge talli ning pange heinu ette. TUOMAS. Mizera, tre mizera estis nia stato. Sed faru por ni flamantan fajron, alportu ankaŭ du tri garbojn da pajlo por kuŝejo al ni sur la planko, kaj konduku Blankon en la stalon kaj metu por ĝi fojnon. 06415
Bottom
06415
Top
AAPO: Andke andeks, et seaduse nimel ja meie elu pärast teilt nii tungivalt abi ning hoolitsust nõuame. Meie elu pärast, meie elu pärast! AAPO. Pardonu, ke ni en la nomo de la leĝo kaj pro nia vivo tiel malĝentile petas de vi helpon kaj zorgadon. Pro nia vivo, pro nia vivo. 06416
Bottom
06416
Top
JUHANI: Oh armuliidu inglid! mu hing istub just mu noka otsas otse lendu tõusmas. — Kui on majas liha ja õlut, siis tooge välja. — Vaat see oli alles mäng ja saun, mida male-tame. — Tooge liha ja soojendatud õlut meie kalli elu ning hinge päästmiseks. JUHANI. Ho, vi anĝeloj de la graca interligo! la vivo sidas ja ĝuste en mia nazpinto preskaŭ forironta, preskaŭ forironta. — Se en la domo estas viando kaj biero, do alportu. — Jen, tio estis vera ludo, ŝvitbano, kiun ni memoros. — Alportu viandon kaj varmigitan bieron pro niaj karaj vivo kaj animo. 06417
Bottom
06417
Top
PARKAL: Mida suudame ja võime, armsad sõbrad, ning kõigepealt, kui olen tuppa valgust saanud. — Oh teid õnnetuid! otse palja särgi väel. TANISTO. Tiom, kiom ni povas, bonaj amikoj, kaj aranĝinte unue lumon en nia ĉambro. — Vi malfeliĉuloj! nur en ĉemizoj. 06418
Bottom
06418
Top
JUHANI: Ei hilpu peas ega kotta sõrgade otsas. Vaadake neid näkineitsi jalgu, vaadake! J U HA NI. Ne eĉ ĉifonaĵo sur la kapo nek ŝuaĉo sur la piedoj. Vidu tiujn piedojn de Sibila, vidu. 06419
Bottom
06419
Top
PARKAL: See ajab karvad püsti. Tule vaatama, eit. TANISTO. Harojn ĉi tio starigas. Venu por rigardi, edzino. 06420
Bottom
06420
Top
TIMO: Vaadake minugi sääri. TIMO. Rigardu ankaŭ miajn krurojn. 06421
Bottom
06421
Top
JUHANI: Mis on nood minu omade kõrval? Siin! Vaata* poiss, küpsenaereid. JUHANI. Kio ili estas apud ĉi tiuj? Jen! Vidu, knabo, rostaĵon. 06422
Bottom
06422
Top
TIMO: Aga need! TIMO. Kaj ĉi tie! 06423
Bottom
06423
Top
JUHANI: Mis need sinu koivad on! JUHANI. Kio estas viaj kruraĉoj ĉi tie? 06424
Bottom
06424
Top
TIMO: Jah et minu omad või? Ära räägi. Vaadake nüüd. Kas see on inimese liha? TIMO. Cu miaj? Nezorgu. Vidu nun. Cu ĉi tio estas homa karno? 06425
Bottom
06425
Top
PARKAL: Rutta vaatama, eit. TANISTO. Rapidu, edzino, por rigardi. 06426
Bottom
06426
Top
PERENAINE: Oih, head inimesed ja taeva väed! MASTRINO. Ho, bonaj homoj kaj ĉielaj fortoj! 06427
Bottom
06427
Top
JUHANI: Jah, kas see on enam kord ja kohus? Tuomagi silmad on märjad. Ära nuta, TUOMAS: — Kuigi ma ütlen: kas see on kord ja kohus? JUHANI. Jes, ĉu tio estas konvena? Eĉ la okuloj de Tuomas estas malsekaj. Ne ploru, Tuomas. — Kiel mi diras: ĉu estas konvene? 06428
Bottom
06428
Top
TIMO: Nõnda siin maailmas inimese-vasikat lennutatakse. TIMO. Tiel ja homido estas ĉi tie ĵetata. 06429
Bottom
06429
Top
PERENAINE: Kuidas nad nüüd punetavad ja hõõguvad, punetavad ja hõõguvad! Armsad inimesed küll! MASTRINO. Kiel ili nun ruĝe lumas kaj brilas, ruĝe lumas kaj brilas! Ho, bonaj homoj! 06430
Bottom
06430
Top
TIMO: Nagu raud ahjus, eriti separaud. Ho-hoo! TIMO. Kvazaŭ fero en forĝforno, precipe la mola fero. Hi, hi! 06431
Bottom
06431
Top
PERENAINE: Nii punased, nii punased! Jessuke kaitse! MASTRINO. Tiel ruĝaj, tiel ruĝaj! La Sinjoro gardu! 06432
Bottom
06432
Top
JUHANI: Nad on otse «hiilgava vase sarnased», nagu sei-sab piibliraamatus. Issand aidaku meid armetuid! JUHANI. Ili havas aspekton de »brulanta latuno», kiel staras en la Biblio. Dio helpu nin mizerajn! 06433
Bottom
06433
Top
PERENAINE: Oh teid lapsukesi! MASTRINO. Ho, vi infanoj! 06434
Bottom
06434
Top
LAURI: Tehke, mis palusime ja mis lubasite. LAURI. Faru, kion ni petis kaj kion vi promesis. 06435
Bottom
06435
Top
AAPO: Me palume: rutake! Küllap me ise tule ahju teeme, sest siin nurgas leidub halgusid, toredaid, tohikulisi halgusid. AAPO. Ni petegas: rapidu! Mem ni faros la fajron, ĉar ĉi tie en la angulo estas bruiŝtipoj, grandaj, betulaj brulŝtipoj. 06436
Bottom
06436
Top
JUHANI: Nõnda istume siis jälle vanas Jukolas, nende tuttavate nõgiste õrte all, ja siin vübime kuni esimese lehekuu päevani. Endine maja olgu meile veel sel talvel korteriks. JUHANI. Do en la malnova Jukola, sub la konataj, fulgaj plafontraboj ni sidas ree, kaj ĉi tie ni restos ĝis la unua de majo. La antaŭa ĉambrego estu ankoraŭ ĉi tiun vintron nia loĝejo. 06437
Bottom
06437
Top
TUOMAS: Kuid las tuleb suvi! TUOMAS. Sed lasu la someron veni. 06438
Bottom
06438
Top
JUHANI: Las tuleb suvi, ja maja, endisest uhkem, seisab jälle Impivaara raiesmaal. JUHANI. Lasu la someron veni, kaj domo, pli pompa ol la unua, staros sur la deklivo de Impivaara denove. 06439
Bottom
06439
Top
TUOMAS: Niipea kui lumi on läinud, kajavad veel kord metsad ja mäed kirvehoopidest ning Jukola vennaksed ei tarvitse teiste käest tuulevarju paluda. TUOMAS. Kiam la neĝo nur estos malaperinta, eĥos anko-raŭ pro hakilfrapoj la arbaroj kaj la montoj, kaj la fratoj de Jukola ne bezonos almozpeti ventŝirmon de aliaj. 06440
Bottom
06440
Top
JUHANI: Hästi öeldud. Tuomas, unustame ära selle neetud tembu, mis meie maja põlema pistis, ja kujuta me mõttes ette uut maja, mille jälle üles lööme. JUHANI. Bonege dirite. Tuomas, ni forgesu la malbenitan agon, kiu kaŭzis la bruladon de nia domo, kaj ni imagu en niaj animoj la novan domon, kiun ni konstruos ree. 06441
Bottom
06441
Top
TUOMAS: Tea, et juba hädaohtlikku teed alustades kõik vimm mu põuest kadus; ja tea, et kui sa minu järel joostes mu kuklasse lõõtsutasid nagu ujuv täkk, siis lõikas see mii süda-messe. TUOMAS. Sciu, ke jam ĉe ekiro al nia timinda veturo el mia brusto malaperis ĉiu kolero; kaj sciu, kiam vi sur la vojo, kurante post mi, spiris sur mian nukon kvazaŭ naĝanta virĉevalo, tio distranĉis mian koron. 06442
Bottom
06442
Top
JUHANI: Seepärast olgem rõõmsad, et see teekont] Qn möödas ja et seisame jällegi soojas toas. — Seal tuuakse meile juba süüa ja kaks hiiglakubu läikivaid õlgi. Tänagem jumalat, armsad vennad! JUHANI. Tial ni ĝoju, ke tiu ekskurso estas finitakaj keni staras en varma domo ree. — Jen, oni portas al ni manĝaĵon kaj trinkaĵon kaj jen, du grandajn garbojn da brila pajlo. Ni danku Dion, karaj fratoj! 06443
Bottom
06443
Top
Aga rõõmsalt lõõmas kasehalgude tuli, mille arm!,as õhetuses vennaksed end meeltmööda soojendasid. Kui nad seal mõne aja olid seisnud, seitse meest reas, asusid nad laua juurde liha, leiba, vorste ja sooja õlut maitsma, mis aeile kõik muretses parkali emand, kaastundliku südamega naine. Peremees ise pidas Valge eest hoolt, talutas ta talli ja täitis sõime ta ees heintega. Lõpuks tulid ka koerad oma süngelt reisilt meeste jälgi mööda, tulid lõõtsutades, hända liputade^ ja rõõ. must välkusid nende silmad. Suure rõõmuga võtsid vennaksed nad vastu: haletsesid neid, söötsid ning hellitasid igaviisi. Sed gaje flamis betula fajro, en kies ĉarma brilo la fratoj sin agrable varmigis. Starinte tie momenton, sep viroj en vico, ili altabliĝis por konsumi viandon, panon, kolbasojn kaj var-migitan bieron, kion ĉion la mastrino de la tanisto, kompatema virino, preparis ai ili. La mastro mem zorgis pri Blanko, kon-dukis ĝin en la stalon kaj plenigis per fojno la furaĝujon antaŭ ĝi. Fine, sekvante la postsignojn de la viroj, venis ankaŭ la hundoj de sia malgaja ekskurso, venis spiregante, svingante Ia vostojn, kaj pro ĝojo brilis iliaj okuloj. Kun granda ĝojo akceptis la fratoj ilin: kompatis kaj nutris ilin kaj karesis ilin ĉiumaniere. 06444
Bottom
06444
Top
Aga kui vennaksed olid söönud, vajusid nad õlgedest voodile pikali ja peagi unustasid nad eluvõitluse, mässituina une õrna loori. Magusalt magasid nad ja kaua soojcnJas ncj(J lõkendav tuli, kuni ta nõrkes ning söestus. Siis sulges perenaine peldid ja ahjust voolas tuppa magus soojus; selle järel laskus ka perenaine jälle voodisse ning uuesti oli toas üldine vaikus. Kuid väljas hüples pakane raksudes mööda aedu, bõhjatuul lõõtsus võimsalt tähtedest sädeleva taeva all, kust kaldatu kuu muheldes alla vaatas. Sed kiam la fratoj estis manĝintaj, ili kuŝiĝis sur sia pajla kuŝejo, kaj baldaŭ, volvitaj en la delikata vualo de dormo, iii forgesis la vivbatalon. Dolĉe ili dormis, kaj longe ankoraŭ ilin varmigis la flamanta fajro, ĝis fine ĝi malgrandiĝis kaj karbiĝis. Tiam la mastrino fermis la fornoklapon, kaj en la ĉambregon fluis el la forno dolĉa varmo; kaj poste la mastrino mem enlitiĝis, kaj ĝenerala silento regis en la ĉambro. Sed ekstere la frosto saltetadis igante la barilojn krakbrui, la nord-vento blovis forte sub la stelbrilanta ĉielo, de kie ia pala luno ridetante rigardis malsupren. 06445
Bottom

Lugu 07 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
07001
Top
Kevadel varakult, juba enne kurgete tulekut, jätsit vennaksed Jukola maha, põgenesid jälle Impivaara raiesmaale ja hakkasid kohe kõige jõuga enestele uut maja ehitama. Varsti lamasid nurgakividel tugevad palgid ja üks palgikord tõusis teise peale. Siis paukusid mõnelgi päeval hommikukoidust õhtuhämarani kirved ja mürtsus raske puuvasar. Seal istusid juhani, Aapo, Tuomas ja Simeoni igaüks oma nurgal, ent teised tahusid palke ja veeretasid neid loopisid mööda üles seinale. Higipäistena, kuid ikka hea tujuga töötasid nad, ja kindlalt kerkis maja ning ümberringi laius vaigu värske lõhn. Kuid kulus jälle päevi, mil vennaksed kirvest ei liigutanudki, vaid raskes unes norsates veetsid päeva ühest õhtust järgmise õhtuni ja veel kolmanda hommikunigi. En frua printempo, jam antaŭ la alveno de la gruoj, la fratoj forlasis la domon Jukola, fuĝis al la deklivo de Impivaara ree kaj komencis tuj per ĉiuj fortoj konstrui al si novan domon. Baldaŭ kuŝis sur la angulŝtonoj dikaj traboj, kaj trabotavolo aliĝis sur trabotavolo. Tiam dum multaj tagoj de sunleviĝo ĝis vespera krepusko la hakiloj klakis kaj Ia peza martelego krakis. Tie Juhani, Aapo, Tuomas kaj Simeoni sidis ĉiu sur sia angulo, sed la aliaj ĉirkaŭhakis kaj rulis sur oblikvaj dikaj stangoj la trabojn supren al la konstruloko. Ŝvitante sed gajanimaj ili ĉiam estis okupitaj, kaj konstante leviĝis la domo, kaj ĉirkaŭe estis sentebla freŝa rezinodoro. Sed pasis ankaŭ tagoj, kiam la fratoj ne eĉ movetis siajn hakilojn, sed ronkante en profunda dormo, pasigis sian tagnokton de vespero ĝis vespero kaj ankoraŭ ĝis la tria mateno. 07001
Bottom
07002
Top
Kuid igatahes enne, kui väljad külas kollendama lõid, seisis Impivaara raiesmaal valmis maja; seisis samal kohal ja kujul ning seisukorras kui esimene; uhkemana ta vee! seisis. Ja nüüd, kui tugev maja oli valmis, võisid vennaksed jälle täie hooga küttimisele anduda. Nad varustasid endid aü jahile kui kalale Ilvesjärvel, läksid oma riistade, püünistega teele, ning koeradki järgnesid neile tuld sähvivail silmil. Väsimata sammusid nad mööda metsarikkaid mägesid, soid ja maid ning lõikasid igas sihis järve heledat pinda, kogudes enestele peatoidust nii käesolevaks ajaks kui ka tulevaseks valjuks talveks. Ja nii mõnigi Ahtola ning Tapiola elanikest heitis süs hinge. Tamen, jam antaŭ ol la grenkampoj en la vilaĝo flaviĝis, staris la domo preta sur la deklivo de Impivaara, staris sur la sama loko, en la sama formo kaj stato kiel la unua; eĉ pli impona ĝi staris. Kaj nun la fratoj, kiam ilia firma domo estis preta, povis iri plenforte al siaj kaptekskursoj ree. Kaj por ĉasado kaj por fiŝkaptado en Linkolago ili sin ekipis, ekiris kun siaj armiloj, kaptiloj, kaj ankaŭ la hundoj sekvis ilin kun fajre brilantaj okuloj. Sen laciĝo ili travagadis arbarajn montojn, marĉojn kaj terojn kaj veturis ĉien sur Ia klara surfaco de la lago, akirante al si nutraĵon kaj por momento kaj por venonta severa vintro. Kaj tiam multaj loĝantoj de Ahtola kaj Tapiola perdis sian vivon. 07002
Bottom
07003
Top
Aga nüüd tahan jutustada vanast Taela-Mattist, vennaste ainsast sõbrast siin metsades. — Oli üks vanamees, nimega Taela-Matti; elas paksu metsa keskel mäekünkal, üksi ta elas väikeses onnis mõne tuhande sammu kaugusel Impivaara mäest. Taela tegi ta kõige pehmemat Hämemaal ja hästi tugevaid viiske ning see amet andis talle igapäevase leiva. Nooremana oli ta rännanud Põhjamaal, kuhu oli tubli küüdimehena läinud ühes kihelkonna praostiga, kes oli kolinud otse Lapimaa piirile. Seal oli Taela-Matti elanud järgmise suve, küttides karusid, ilveseid ja kurgi Põhjamaa ääretutel rabasoodel. Neist jahikäikudest oli tal pajatada palju; ja mälu oli tal ääretu kindel — ei ta unustanud, mis kord nägi või kuulis. Punktipealne oli ka ta tähelepanu ja silm; läbi peadpööritavate metsade rändas ta iial eksimata. Ei leidunud nii kauget kohta, kus ta ainult kord oli käinud, mille sihti ta ei arvanud teadvat, juuksekarva võrd eksimata. Ta sihtis selle poole pöidlaga; ja asjata vaieldi vastu, nii paindumatuks pidas ta oma teadmist. Kui temalt näiteks küsisid: «Kus on Vuokatti», vastas ta kohe, tor-kides sõrmega taevaranna poole: «Seal, vaata mööda mu pöialt; seal, kas või laseksid püssiga. Kuusamo kirik on tolle väikese mõhna kohal, aga sealt väike kukesamm paremale poole läheb Vuokatti siht.» Samuti, kui küsisid temalt: «Kus on Porrassalme võitlusväli», vastas ta jälle viibimata, torkides pöidlaga taevaranda: «Seal; vaata mööda mu pöialt; seal, kas või püssiga laseksid.» Nii oli vanamees kindel, ja kindlasti tundis ta metsi mitme penikoorma kauguselt oma onni ümber. Mitmeti oligi ta need risti ja rästi läbi sammunud, otsides kunas taela, kunas viisutohikut, või käies püüniseid panemas. Juhtus ka vahel, et ta nõnda ümber uidates Impivaara majasse astus vennakseid tervitama. Ja siis oli vennastcl mõnusaid silmapilke: suud ammuli kuulasid nad taadi jutustusi, suud ammuli j.i kõrvad püsti nagu nahkhiire kuulmed. — Kord jälle ühel lõikuskuu õhtul istub ta vennaste juures, pajatades oma kütireitidest põhjamail. Sed nun mi emas rakonti pri la maljuna Tindro-Matti, la sola amiko de la fratoj ĉi tie en la arbarego. — Estis maljunulo nomata Tindro-Matti; li loĝis sur densbetula altaĵeto, sola li loĝis en sia malgranda kabano en distanco de kelkaj miloj da paŝoj de la monto Impivaara. Tindron li faris la plej molan en Name kaj tre solidajn betulŝelajn ŝuojn, kaj tiu lia okupo alportis al li senmanke ĉiutagan panon. Pli junaĝa li estis vojaĝinta en Ostrobotnio, kien li kiel bona veturiĝisto sekvis la antaŭan paroĥan preposton, kiu translokiĝis ĝis la limoj de Laponio. Tie li estis restinta la sekvintan someron ĉasante ursojn, gulojn kaj gruojn sur la senlimaj marĉegoj de la Nordo. De tiuj ĉasekskursoj li havis multon rakontindan; kaj la memor-kapablo estis ĉe li tre preciza; li ne forgesis, kion li iam vidis aŭ aŭdis. Akraj estis lia observado kaj lia okulo; tra vastaj arbar-egoj li migris neniam erariĝante. Se li nur unu fojon vizitis iun lokon, kiom ajn malproksiman, li kredis sin kapabla montri la direkton al ĝi, sen eraro eĉ harmaidika. Li montris ĝin tuj per sia dika fingro; kaj vane oni disputus kun li, tiel firmega li estis pri sia scio. Se ekzemple oni demandis al li: »kie estas Vuokatti», li respondis, montrante per la dika fingro al la horizonto: »tie; rigardu Iaŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus. La preĝejo de Kuusamo estas en direkto Iaŭ tiu malgranda konkavaĵo, sed etan kokpaŝon dekstren iras Ia linio al Vuo-katti». Same, se vi demandis lin: »kie estas la batalkampo de Porrassalmi», li respondis senprokraste kaj montrante per sia dika fingro la horizonton: »tie; rigardu laŭ mia dika fingro; eĉ pafe vi trafus». Tiel estis la maljunulo preciza, kaj tre bone li konis ankaŭ Ia arbarojn en multmejla ĉirkaŭaĵo de sia kabano. Ciudirekte li estis irinta tie serĉante jen tindrofungojn, jen be-tulŝelon por ŝuoj, jen irante al siaj kaptiloj. Kelkfoje okazis ankaŭ ke li, ĉirkaŭvagante tiel, devojiĝis al Ia domo de Impi-vaara por viziti la fratojn. Kaj tiam la fratoj havis gajan mo-menton: kun malfermitaj buŝoj ili aŭskultis la rakontojn de la maljunulo, kun malfermitaj buŝoj kaj kun elstarantaj oreloj kiel la oreloj de vesperto. — lam denove, iun vesperon de aŭ-gusto li sidas ĉe la fratoj, rakontante pri siaj ĉasekskursoj en la nordaj landoj. 07003
Bottom
07004
Top
JUHANI: Või nii. Aga kuidas siis läks? JUHANI. Ĉu tiel. Sed kio okazis poste? 07004
Bottom
07005
Top
TAELA-MATTI: Jah, kuidas läks? Jõudsime siis säärasele laukale, õõtsuvale soole, ja suuskadel suhistati üle selle muli-»eva mulgu. Leiti mõnigi soe kurepesa, lasti maha mõnigi tmi-ndav kurg, topiti paun pungi täis mune ja sulgi, ning kured virutas mees puntras üle õla. Ja siis võtsime napsid. — Siis vajuti jälle teele, koerad ja kured kukla taga, üle õõtsuva ja lõõtsuva, malisévá ning suliseva soo; ja tihti oii mees mineku! sinna, kus ei kuu kuma ega päike paista, igavesse sügavusse, seljas niuksuv koer. Kuid jõudsime ometi jälle kumisevale künkale, kindlale rajale, kuigi märjad nagu ujutatud hiired. Sinna asutati ööleer, tehti leegitsev lõke ja võeti seljast lodisevad rõivad. Ega aidanud seal muu, kui tõmbasid tupena maha nii püksid kui särgi, tupena nagu angerjanaha. Peagi aurasid riided okstel, kihisesid kuremunad tuhas ja me ise nüüd käänasime ja väänasime ennast seal tule armsas lõõmas, ihualasti nagu öised londid. Ja siis võtsime napsid. — Aga kuis veeres aeg? kuis kulus meil suveöö? Ühtesoodu liigutasid koerad oma niiskeid sõõrmeid ja heitsid silma üles puulatvadesse. Lõpuks hakkasime meiegi üles piiluma, ja mis me seal nägime? TlNDRO-MATTI. Jes, kio okazis? Ni venis al granda mal-densejo, al ŝanceliĝanta marĉo, kaj per skioj ni transiris tiun senfundaĵon. Ni trovis muitajn varmajn grunestojn, pafis multajn kriantajn gruojn, plenigis la saketojn per ovoj kaj plumoj, kaj la gruojn en granda amaso levis la viro sur sian ŝultron. Kaj poste ni tostis. — De tie ni foriris ree, kun Ia hundoj kaj gruoj sur la nukoj, trans ŝanceliĝantan, balanciĝantan, kirlantan kaj lirlantan marĉegon; kaj ofte heroo estis drononta por ĉiam en la eterna profundaĵo, kun grumblanta hundo sur la nuko. Sed fine ni tamen venis sur firman altaĵon ree, sur malmolan teron, kvankam malsekaj kiel naĝintaj musoj. Tie ni preparis bivakon, faris flamantan fajron kaj demetis la malsekajn jakojn. Kai nenion alian vi povis fari tie ol fortiri la pantalonon kaj la ĉemizon, tube kiel haŭton de angilo. Baldaŭ la vestoj sur branĉoj eligis vaporon, gruovoj siblis en ardanta cindro kaj ni mem nin turnadis kaj tordadis en la dolĉa varmo de la fajro, tute nudaj kiel noktaj koboldoj. Kaj poste ni tostis. — Sed kiel pasis la tempo? Kiel forpasis al ni la printempa nokto? Ciam ja la hundoj movis siajn malsek-etajn naztruojn kaj okulumis supren al arbopintoj. Fine ankaŭ ni komencis rigardi supren, kaj kion ni vidis tie? 07005
Bottom
07006
Top
JUHANI: Jah, öelge. Eks vist väikest pilusilma-karupoega. JUHANI. Diru. Supozeble malgrandan mallarĝokulan urs-idon. 07006
Bottom
07007
Top
TIMO: Või Puuslikku ehk Paganat ennast, arvan mina. TIMO. Aŭ fantomon kaj koboldaĉon, mi divenas. 07007
Bottom
07008
Top
TAELA-MATTI: Ei seda ega teist, vaid istus seal kuiva habemiku männi harid mustakirju ilveseroisk. Heiskanen laskis, kuid asjata; Väike-Jussi laskis, kuid asjata; virutasin viimaks minagi, kuid peaaegu niisama targalt. Raputas kord ainult ennast ilves ja urises õige vihaselt, kuid istus jälle ilusasti oksal. Siis hüüdis Heiskanen: «Nõiatembud, nõiatembud!», võttis taskust surnuhamba, puri seda mõne korra ja sülitas kuuli peale, milie pistis uuesti püssi. Siis vehkis ta silmapilgu käega õhus ja lausus, kuradi poiss, koledalt silmi pööritades paar-kolm imelikku, hirmsat sõna, laskis — ning alla siis mütsatas männilt ilves. Kuid kaugel oli veel surmast see tondinahk, ja uuesti algas mäng. Mc ise, nii alasti kui olime, ei võinud sellele põrgulisele just väga ligidale minna; ega tahtnud talle läheneda koeradki, vaid ainult sähvisid ja klähvisid sülla kaugusel, aga ilves laristas neile urinal põõsast vastu. Nõia-jõud, kas näete, mõjusid veelgi. Aga hakkas Heiskanen jälle laskma suust hirmsaid sõnu, vehkis kätega ja pööritas koledalt silmi. Ja vaat kui nüüd kargas koer tollesse punalõusta-müha-kasse kinni, kargas nagu sädemcis rakett, ja tuli nüüd alles tuu-seldus. Oh sa taevane taat, kui see koer nüüd heitis seda ilve-seroju nõnda, nõnda ja nõnda ainult! Pole teie veel näinud, tont võtku, sihukest sauna ja kuraasi, tõesti mitte. TINDRO-MATTI. Nek tiel nek ĉi tiel, sed tie sidis bruna manĝegulo— gulo sur branĉo desekiĝinta barba pino. Heiskanen pafis, sed vane; Malgranda-Joĉjo pafis, sed vane; fine ankaŭ mi pafis sed preskaŭ kun la sama rezulto. Nur foje la gulo ŝanceliĝis kaj ekvoĉis vere tre kolera, sed sidis bele sur la branĉo. Tiam kriis Heiskanen: »sorĉartifikoj, sorĉartifikoj!» prenis el sia poŝo denton de mortinto, mordis ĝin kelkajn fojojn kaj kraĉis sur Ia kuglon, kiun !i tordis denove en sian pafilon. Poste li svingis siajn manojn en la aero kaj, turnante !a okulojn timige, diris, Ia diabla knabo, kelkajn strangajn, terurajn vortojn, pafis, kaj la gulo falaĉis malsupren de Ia pino. Sed la diableto estis ankoraŭ malproksime de morto kaj la ludo re-komenciĝis. Ni mem, estante tute nudaj, ne povis ja paŝi tro proksimen a! la maliculo; ankaŭ Ia hundoj ne volis proksi-miĝi al ĝi, sed tie ili saltetadis kaj bojetadis en distanco de unu klafto, ĉar la gulo siblegis, siblegis al ili el la arbustaro. La sorĉfortoj, vidu, efikis ankoraŭ. Sed Heiskanen rekomencis eligi el sia buŝo terurajn vortojn, svingante la manojn kaj tur-nante la okulojn. Kaj jen, kiam hundo fine sin ĵetis sur la ruĝgorĝan bestaĉon, ĵetis sin kvazaŭ fajreranta raketo, el tio fariĝis vera taŭzado. Ho, Dio, kiel Ia hundo nun turnadis la gulon-mizerulon tiel, tiel, tiel nur! Vi certe, diablo min prenu, ne vidis tian ŝvitvaporon kaj prembatadon ankoraŭ, vere ne. 07008
Bottom
07010
Top
JUHANI: Sa tulimane tuhat! JUHANl. Mil diabloj! 07009
Bottom
07011
Top
TIMO: Seal oleks alles lõbu olnud! TIMO. Estus gaje ĉeesti tie! 07010
Bottom
07012
Top
TAELA-MATTI: Oli see mõnus ja lustiline mäng, oli tõesti! TlNDRO-MATTI. Tio estis vere gaja kaj amuza ludado, estis vere! 07011
Bottom
07013
Top
TIMO: Ja süs pistsite ilvese pauna? TIMO. Kaj poste vi metis la gulon en vian sakon? 07012
Bottom
07014
Top
TAELA-MATTI: Oli see ju tore veni vorst panna pistmiseks; lihav mühakas. Nii; ja siis võtsime napsid. — Siis tõmbasime tohikuivad rõivad jälle selga ja heitsime mõnusalt magama lõõtsuva tule lõõma. Kuid vähe seal und sai magada, kui nõia-nooli lendles nagu tuliusse ühtelugu risti-rästi õhus üle meie pööritava pea. Tihti küll Heiskanen hüppas üles, kisendades kõva häälega: «Kustu, nõianool, kustu, nõianool!» ja kohisedes mõnigi neist kustus, mõni metsa, mõni halli sohu; kuid veel enamad kihutasid edasi oma siledal teel, hoolimata tema hüüetest. Kord kuuldus, et põhjast lõunasse lõikas ääretu vihane ja vinge kohin, järele tuli veel kaua peent vilinat. Mis pagan seal lendas? küsisin mina Heiskanenilt, kes mõne aja pärast mulle urisedes vastas: «Läks seal vana Sarvpea ise.» — Kulus jälle tund, kulus teinegi, ja tuld sähvis sume, udune õhk. Kuid idast soo rannalt kostis äkki hääl nagu sammaldunud kuuskede koha-tamine, ja vastas nüüd soo läänerannalt peagi jälle teine hääl, kuid nii peenike nagu kaha tus väikeses kaasikus. Mis kohatus too seal ja mis kahatus see siin? küsin mina jälle, ja vastas viimaks Heiskanen urisedes: «Räägib seal kuusiku taat oma tütrega.» — Kuid kulus lõpuks öö ja koitis kord hommik ja hakati jälle edasi sammuma. Vaat nägime siis just metsa ääres hallivatimeest, maailma-suurt hunti, aga ta kadus kui hernesõka! tuulispeas. Paistis lõpuks ainult kurapoolne tagajalg; mina sirutasin püssi ja lasksin käpakese pooleks, pooleks nagu krõmpsluu, kuid päästis ta oma naha ometi. Pooleks aga lasksin hallsaba tassukese. TlNDRO-MATTI. Vere ĝi estis pompa ulo por meti en la sakon; grasa bulego. Jes, kaj poste ni tostis. — Poste ni sur-metis ree la vestojn, pulvosekajn, kaj bele ni kuŝiĝis en la varmo de la flamanta fajro. Sed malmulte ni tie dormis, ĉar sorĉosagoj flugadis senĉese kiel fajraj serpentoj ĉiudirekte en la aero super niaj kapoj. Ofte Heiskanen eksaltis, kriante per laŭta voĉo: »cstingiĝu, sorĉosago, estingiĝu, sorĉosago!» kaj subite estin-giĝe falis multaj el ili, kelkaj en arbaron, kelkaj en marĉon grizan, sed pli multaj ankoraŭ daurigis la iradon rapidan sur sia glata vojo, ne atentantc liajn kriojn. Unu fojon aŭdiĝis, en direkto de nordo al sudo, forte kolera kaj rapida spircgo, post kiu sekvis ankoraŭ sibletado dum longa tempo. Kiu ko-boldaĉo tie preterkuris? mi demande diris al Heiskanen, kiu post momento diris al mi murmure: »tie ja iris la maljuna Arbarkoboldo mem». Unu horo pasis ree, pasis du, kaj fajron disŝprucis la nebula aero. Sed el oricnto, de la marĉa rando aŭdiĝis subite sono kvazaŭ murmuro de muskaj piceoj, kaj baldaŭ ree alia sono respondis de la okcidenta rando de Ia marĉo, sed mallaŭta kvazaŭ sibletado el malgranda betularo. Kia murmuro tie, kaj kia sibletado ĉi tie? mi demandis ree, kaj Heiskanen respondis fine murmure: «parolas la maljunulo de picearo kun sia filino». — Sed finc la nokto forpasis kaj tagiĝis kaj ni rekomencis nian vagadon. Jen, ĝuste ĉe arbara rando ni vidis grizan, diable grandan lupon, sed ĝi forkuris kiel stako da pizopajlo en ventpuŝcgo. Finc estis videbla nur ĝia maldekstra posta piedo, mi levis la pafilon kaj pafis tiel ke disrompiĝis la picdo, disrompiĝis kvazaŭ kartilago, sed la lupo tamen savis sian felon. Mi nur pafrompis Ia piedon de la mizera maljunulo. 07013
Bottom
07016
Top
TIMO: Oh sa pagan! Käpp pooleks kui jääpurikas ja lamas maas teie ees nagu vastlapäeva seasõrg. TIMO. Diablo! La piedaĉo rompita kvazaŭ pendglacio, kaj ĝi kuŝis sur la tcro antaŭ vi, kiel porka ŝinko sur tablo en kar. navala tago? 07014
Bottom
07017
Top
TAELA-MATTI: No mitte just nii. TlNDRO-MATTI. Tamen ne ĝuste tiel. 07015
Bottom
07018
Top
TUOMAS: Aga kust te siis teadsite, et käpp on pooleks? TUOMAS. Sed kiel vi rimarkis, ke la piedo disrompiĝis? 07016
Bottom
07019
Top
TAELA-MATTI: Jooksime ju pöörase maa ta järel ja nácimé tihtilugu, kuis hallivati astudes lohisev, Iodisev tallukas »li teinud sihukesi number kümneid iiiva. TlNDRO-MATTI. Ni kuris post ĝi longan vojon kaj vidis ofte, kiam la lupo-knabo paŝadis, kiel la treniĝanta, ŝanceli-ĝanta piedo faris en sablo tiajn dek-ciferojn. 07017
Bottom
07020
Top
TIMO: No võtku sind pagan! Number kümneid liiva? Hi-hi-hi! TIMO. Nu, diablo min prenu. Dek-ciferojn en la sablo? Hi, hi, hi! 07018
Bottom
07021
Top
TAELA-MATTI: Selgeid number kümneid. TlNDRO-MATTI. Verajn dek-ciferojn. 07019
Bottom
07022
Top
JUHANI: Hunt oli alles hädas. JUHANI. La lupo havis varmegan tagon. 07020
Bottom
07023
Top
TAELA-MATTI: Oli hunt hädas, kuid olid hädas mehedki, koerad paganad ei lakkunud sülla võrragi meie kannult, muudkui astusid kurvalt, hännad jalge vahel, need enne nii valivad koerad. TINDRO-MATTI. La lupo havis varmegan tagon, sed ankaŭ la viroj. Sed la hundoj, malbenitoj, ne foriris de niaj piedoj, ne eĉ klafton, sed paŝadis afliktitaj, kun vostoj pendantaj, la ĉiam bravaj hundoj. 07021
Bottom
07026
Top
AAPO: Mis oli nende julguse masendanud? AAPO. Kio subpremis ilian fervoron? 07022
Bottom
07024
Top
TAELA-MATTI: Nõiatembud, mcclisegavad lummutus -aurud, mida õhk oli täis nagu püssirohusuitsu sõja õhk. Heiskanen katsus, tõsi küll, oma paremaid kunste, manas ja sajatas, vehkides käega, kuid hoopis asjata. Ja Väike-Jussi, võrukael, joosta tapsutas kui kääbus, nii et maa müdises, kangesti higistades. Sest sel poisil polnud koibi rohkem kui vahest kolme kämbla võrra; kuid oli tal päris saarma selg, pikk ja sitke. Sitke oli ka mees ise igat kanti, neetult sitke ja visa nagu saarmas ise. Kaua ajas ta hundi järel, kes lombates ees laskis; aga lõpuks ei aidanud miski, pidi aga jätma hallivatimehe metsade hoolde. Nii; ja siis võtsime napsid. Ja kui see oli tehtud, pöörati sammud jälle kodu poole, kandes rikkalikku saaki. Nõnda sammuti, paunad kaenlas, paunades munad ja suled ja ühte ning teist vähemat metsaviija, suusad ja kured seljas, püssid pihus; ja kordamööda kõlkus ühe või teise õlal karvane ilves. Nõnda sammuti. Aga lendles pilve piiril väike mökitav taeva-sikk; mina lasksin selle maha ja pistsin pauna. Läksin sealt edasi mõne aja, nägin männiladvas lendoravat, lapergust ja suuresilmalist; mina lasksin selle ning pistsin pauna. TINDRO-MATTI. La sorĉagoj, la ensorĉaj gasoj, de kiuj la aero estis plena kiel de pulvogaso Ia milita aero. Certe Heiskanen penis fari sian plejbonon, li sorĉis kaj malbenis svingante la manon, sed tute vane. Kaj la petolulo, Malgranda Joĉjo, li kuris kiel pigmeo, brufrapante Ia teron, ŝvitante ege. Car la knabo ja ne havis krurojn pli longajn ol tri kvaronoj de ulno pleje; sed li havis vere dorson de Iutro, longan kaj persiste-man. Persistema estis la tuta viro, persistema kaj solida kiel la lutro mem. Longan tempon li kuris post la lupo, kiu lamante paŝadis antaŭe; sed tamen nenio fine helpis, li devis lasi la Vosto-Henĉjon sub gardo de arbaroj. Jes; kaj poste ni tostis. Kaj kiam tio estis farita, ni komencis iri hejmen ree, portante nian abundan kaptaĵon. Tiel ni iris, kun la sakoj sub la brakoj, en la sakoj la ovoj kaj la plumoj kaj diversaj aliaj akiraĵoj arbaraj; la skioj kaj la gruoj sur la dorso, la pafiloj en la mano; kaj alterne balanciĝadis la harkovrita gulo sur ĉies ŝultro. Tiel ni iris. Sed malgranda blekanta bekaso flugis ĉe la limo de nuboj; mi pafis ĝin kaj metis ĝin en mian sakon. Poste, mal-longan tempon irinte, mi vidis sur pinpinto flugsciuron, platan kaj grandokulan, mi pafis ĝin kaj metis en mian sakon. 07023
Bottom
07025
Top
Tuldi viimaks laiadele kõrgetele nõmmedele ja paistis veel kord sealt lõunast Turkkila talu, kust oli mindud tõsisele teekonnale. Jõudsime verisele kohale, mille Turkkila peremees oli meile jahile minnes kätte juhatanud ja kus karu oli kahe päeva eest tapnud toreda täku. Vaatlesime seal silmapilgu karu verega reostatud söömalauda ja panin kohe tähele, et ta veel hiljuti, küllap alles eile päikeseloojakul, oli oma prae jäänuseid maitsmas käinud. Arvasin siis, et ta sellegi päeva loodel samasse paika tagasi tuleb, ja sellepärast otsustasin siin teda ootama jääda; aga edasi Turkkilasse läksid teised rõõmsat õhtusööma valmistama. Seal siis seisin ja mõlgutasin, mõlgutasin mõtteid ja murdsin pead, kuidas pean seda võõrast ootama lagedal nõmmel, kus ei seisnud ühtki puud, kuhu otsa ronida. Kuid tark tugeva võidab; leidsin lõpuks abinõu, otse suurepärase sisseseade. Nägin seal lähedal tõrvaskändu, musta ja kohutav-suurt, mille juuri kevadkülmad olid kergitanud vahema’t küünra kõrgusele. Raiusin kirvega pooleks keskmise juure, mis otse alla toeb, kiskusin ta välja ja avardasin koobast veel natuke. Sinna roomasin nüüd sisse, pistsin püssisuu august välja vere-platsi poole ja hakkasin oma toredas varjukohas vennikest ootama, pea kohal vägev kindlus. Ta tuli, lähenes kõmpides arult, lõi hambad täku rebitud labaluusse, ja otsustasin nüüd ettevaatlikud talle tina otsa ette anda. Kuid sa kuramus! kolksatas pisut see vaskplaadike püssipäras vastu kutie tinanööpi, ja kuulis kilksatust kohe karu terav kõrv. Metsikus vihas tormas ta minu poole, kuid põrutasin laengu talle v.jstu. Sellest ometi hoolimata jooksis ta aga edasi ja röökis hirmsa häälega. Kostis nüüd müdinat mu pea kohalt; juured rägisesid ja maa tümises, sest mitmesarveline känd kisti mu pealt. Ja mina, vaene poiss, mõtlesin juba, et nüüd on mu viimne tunnike tulnud, ning ootasin ainult, püss pihus, kunas hirmsad ammuli lõuad kallale kargavad. Kuid äkki lõppes rüseius ja lsõik oli vait, hääletu nagu hauas, ja ei tulnudki, nagu arvasin, kallaletungi. Ootasin veel viivukese, kuid heitsin lõpuks piiluv^ pilgu püsti-tõlgendavate juurte vahelt teisele poole, ja seal põõnutas hoopis elutult karu, üleskistud känd süles, ja tema uhkest rinnast voolas verd mulda. Aga hõissa! mõtlesin mina, seistes jälle vaba poisina taeva aU. Oli tõrvaskänd üpris väledalt läinud mu pealt. Ni venis fine al vastaj, altaj deklivoj kaj ankoraŭ fojetie en sudo estis videbla la domo Turkkila, de kie ni ekiris al nia mal-facila ekskurso. Ni venis al la sanga loko, kiun la mastro de Turkkila estis al ni montrinta, kiam ni iris al ĉaskaptado, kaj kie urso antaŭ du tagoj estis mortiginta bravan virĉevalon. Tie ni rigardis dum momento la makulitan tablon de Ia urso, kaj mi vidis tuj, ke li antaŭ nelonge, verŝajne la pasintan ves-peron ĉe sunsubiro, estis vizitinta la lokon por manĝi el la restoj de sia rostaĵo. Mi supozis, ke li revenos al la sama loko, kiam ĉi tiu tago estingiĝus, kaj tial mi decidis resti por atendi ĝin; sed la aliaj ekiris antaŭe al Turkkila por prepari gajigan ves-permanĝon. Tie mi nun staris kaj pensadis, pensadis kaj cerbumis, kiel mi atendu mian gaston sur la glata deklivo, kie ne staris eĉ unu arbo por suprenrampi. Sed »la sagaca venkas la viglan», mi fine eltrovis rimedon, bonan, bonegan maŝinon. Mi vidis tie proksime kenstumpon, nigran kaj terure grandan, kies radikojn la printempaj degeloj suprenigis, almenaŭ en altecon de unu ulno. De ĝi mi per mia hakilo forhakis la mezan radikon, kiu penetris rekte malsupren, fortiris ĝin kaj pligrandigis la kavaĵon ankoraŭ iomete. Tien mi nun enrampis, direktis mian pafiltubon kontraŭ la sanga kampo, kaj komencis en la bona ŝirmo atendi la ursoknabon, kun firma kastelo super mi. Ĝi venis, proksimiĝis treniĝe el la ebenaĵo, kaptis per siaj dentoj la disŝiritan skapolon de la virĉevalo, kaj mi decidis nun sen fuŝo doni al li plumbon en la frunton. Sed diablo tamenl tiam tute mallaŭte klaketis iomete la latuna plato en la postajo de mia pafilo kontraŭ la stana butono de mia jako, kaj la klaketon aŭdis tuj la atentema orelo de la urso. Sovaĝe ĝi sin ĵetis laŭ direkto al mi, sed tuj pafkrakegis kontraŭ ĝi. Tion ne atentante, ĝi kuris al mi kriegante per timiga voĉo. Aŭdiĝis nun krakado super mia kapo: la radikoj bruegis kaj la tero tremegis, kiam la multkorna stumpo estis forlevata de super mia kapo. Kaj mi, knabo kompatinda, pensis ke jam venis tago de mia pereo, kaj mi nur atendis, kun la pafilo en la mano, ke ekmontriĝos la terura, malfermita faŭko. Sed subite finiĝis la tumulto kaj ĉio estis silenta, senvoĉa kvazaŭ en tombo, kaj ne okazis, kiel mi pensis, tie kunpuŝiĝo. Mi atendis ankoraŭ iomete, sed fine mi rigardetis inter la supren elstarantaj radikoj al la kontraŭa flanko, kaj tie ja kuŝis la urso tute senviva, kun renversita stumpo sur la korpo, kaj verŝante sian sangon el la larĝa brusto en la humon. Sed heleja! mi pensis, starante kiel libera knabo ree sub la libera ĉielo. La kenstumpo ja estis vigle formovita de super mi. 07024
Bottom
07026
Top
JUHANI: «Põrgu, ütles Hesku-Jaak!» JUHANl. «Infero, diris Hesku Jaakko.» 07025
Bottom
07027
Top
TIMO: Oh sina seitsme sepa temp! TIMO. Prenu min sep forĝistoj! 07026
Bottom
07028
Top
JUHANI: Suurepärasem tõmme kogu laotuse all! JUHANI. La plej sagaca ago sur la tero! 07027
Bottom
07029
Top
TUOMAS: Vahva võte, mehine tõmme, nii inesikäpa kui teie poolt! TUOMAS. Brava ago, vira ago kaj de vi kaj de la urso! 07028
Bottom
07030
Top
JUHANI: Oh sina must sõnn! JUHANI. Ho vi nigra bovo! 07029
Bottom
07031
Top
TIMO: Kuramus! Ei mõista enam muud öelda. Aga mis sai edasi? TIMO. Diablo! mi ne plu povas diri ion alian. Sed kio poste? 07030
Bottom
07032
Top
TAELA-MATTI: Noh, arvad isegi, mis edasi sai, arvad isegi, et pauk kostis Turkkilasse kui tõrre põhjast ja aj^s kohe mehi välja nagu sääski. Ja tõusis nüüd kisa ja pilgar, kui läbi kii-kuva, kõikuva laane kanti mesikäpp koju. Oli see alles mürakas: õrrel rippudes pimetas kogu Turkkila tare nagu paks kõuepilv taeva all. — Need olid selle päeva tööd, seljel päeval ja sellel retkel. Ja siis võtsime napsid. TlNDRO-MATTI. Jes, vi divenas kio poste okazis, vi di-venas, ke la pafbruo aŭdiĝis en Turkkila kvazaŭ el fundo de tino Kaj alvokis baldaŭ virojn Kicl Kulojn al la hcrbdcKlivo. Kaj bruado Kaj petolado nasKiĝis, Kiam pcndante de fleKsi-ĝanta stango, la urso estis portata al la domo. Vere tio estis maljunulo: pendantc sur la senfeliga pendigilo ĝi mallumigis la tutan ĉambregon de TurKKila Kiel sur la ĉielo densa, ful-motondra nubo. Jen estis la oKupoj de tiu tago, de tiu tago Kaj de tiu eKsKurso. Kaj poste ni tostis. 07031
Bottom
07033
Top
JUHANI: Ning pidasite rõõmsaid peieid. JUHANI. Kaj aranĝis gajan funebrofeston. 07032
Bottom
07034
Top
TAELA-MATTI: Need Turkkilas alustati ja kirikumõisas lõpetati, lõpetati rasvaste nägude ning ähmaste; si'madega. Nõnda see oli, ja need päevad on olnud ja läinud. Aga rõõmuga vanamees meenutab tegusid oma meheea paremailt päevilt ja rõõmuga neist räägib. TlNDRO-MATTI. Gin ni Komencis en TurKKila Kaj finis en la pastrcjo, finis Kun supmaKulitaj vizaĝoj Kaj senbrilaj oKuloj. Tiel estis, Kaj tiuj tagoj estis Kaj pasis. Sed Kun plezuro maljunulo rememoras Ia eKsKursojn dum la plej bonaj tagoj de sia vivo Kaj plezure raKontas pri ili. 07033
Bottom
07035
Top
AAPO: Ja heameelega me kuulame. AAPO. Kaj plezure ni aŭsKultas. 07034
Bottom
07036
Top
JUHANI: Jutustage nii kas või hommikuni ja me ei mäletagi, et und on maailmas. JUHANI. RaKontu tiel ĝis mateno, Kaj ni ne memoras, Ke eĉ eKzistas dormo en la mondo. 07035
Bottom
07037
Top
TAELA-MATTI: On juba aeg hakata kompima jälle oma onni poole; on aeg, on aeg. Jumal teiega, vennaksed! TINDRO-MATTI. Estas jam tempo eKiri por paŝaĉi al sia Kabano ree, estas tempo, estas. Dio Kun vi, fratoj! 07036
Bottom
07038
Top
Juhani, jumal kaasa, auväärt Matti! JUHANI. Adiaŭ, honorinda Matti! 07037
Bottom
07039
Top
AAPO: Elage hästi ja tere tulemast ikka meie majja! AAPO. Fartu bone, Kaj bonvenon al nia domo ĉiam! 07038
Bottom
07040
Top
Läks Matti, kirves õlal, astuma oma väikese onni poole paksu metsa keskel mäekünkal, kaugel külast. Aga öisele puhkusele asusid vennaksed, sest juba võitis pimedus maad ja õhtu ähmane valgus kumas napilt nende maja ahtakestest akendest. Kuid kaua veel tiirlesid tulised mõtted nende peas, peletades värskendava une. Nad meenutasid Taela-Matti jutustusi Põhjamaa laantest, lummatud õhust seal ja nõianooltest, mis sihisedes lendlesid risti-rästi läbi musta öö. Nagu seal nooled sädemeid lõid ja püssid tuld tuiskasid, nii lõkendas nende põu imelikust ihast ja vaimustusest. Enam kui miski muu kandis nende hoogu kurg, see targalt, teravalt vaatlev lind, kelle uhke kisa kajab üle Põhjamaa rabasoode; ja nende unistustele õhkus vastu udusuliste pesade armas soojus, õhkus oma läikivate munadega joovikapuhmaste peidust. Seal neid pikkkaelu püüda ja nende pesi rüüstata, see oli nüüd vennaste himn. Võimsalt veetles nende meeli Põhjala soode pidulik süngus. Matti eKiris, Kun la hakilo sur la ŝultro, al sia Kabano sur Ia betula, densa altaĵeto malproKsime de la vilaĝo. Sed anRaŭ la fratoj iris al la noKta ripozo, ĉar jam la mallumo venKis, Kaj la malpliiĝanta vespera lumo brilis ŝpareme tra la malvastaj fencstrotruoj de ilia domo. Sed longe la pensoj flugadis fajre en iliaj cerboj forigante la refreŝigan dormon. Ili memoris la raRontojn de Tindro-Matti pri la dezertoj en la Nordo, pri sorĉita aero tie Raj pri Ia sorĉosagoj, Riuj sible flugadis ĉiu-direKte tra la malhela noKto. Samc Kiel la sagoj tie fajreris Kaj la pafiloj cRflamis, tiel flamis ilia brusto pro stranga deziro Kaj fervoro. Plej multe interesis ilin la gruo, tiu saĝe, atente rigardanta birdo, Ries sovaĝa Rriado sonegas ĉirKaŭe sur la marĉoj de Ia Nordo; Kaj al ilia penso brilis la dolĉa varmo de la plumaj nestoj de gruoj, vidiĝis Kun siaj brilaj ovoj en ar-bustoj de marĉmirteloj. Tie ĉasi la longKoIuIojn Kaj rabi iliajn nestojn, tio nun estis la pasio de la fratoj. Forte ilian ani-mon ravis Ia solena malsereno de la marĉoj en la Nordo. 07039
Bottom
07041
Top
Kuid kauem kõigist valvas oma voodil Juhani. Ta mõtiskles, mil viisil saaks neil kodukihelkonna mail korraldada jahi, mida võiks võrrelda tolle äsjajutustatud küttimisega Pimentola soodel. Talle tuli meelde Kouru soo, kus ei leidunud küll kurgi, kuid laigulisi parte rikkalikult. Ja kui põhjamaa meeste vahepealsed napsivõtmiscd ta meelt imeliku jõuga avatlesid, siis mäletas ta, et Viertola mõisas leidus viina. Ja nii lõi ta oma mõtteis mingi jäljendi Põhjala uhkest jahiteekonnast, ja otsustades seda homme toime panna, jäi ta lõpuks magama; kuid unes mässas ta kaua Taela-Matti vägevatel retkedel. Kord kargas ta unes voodist üles, karjudes hirmsa häälega: «Ilvese-poeg, ilvesepoeg! Võtke kinni see sänikael!» Selle hüüde peale urisesid teised vihaselt oma nurkadest, pooleldi ärgates, kuid vajusid ometi peatselt jälle uar.e. Kaua aega põrnitses Juhani enese ümber, enne kui mõistis, et ta ei seisnudki ju Lapi udu-seil lagendike], soode vahel, hallil teerajal, vaid kodutare rahulikul laval. Pikkamööda selgis ta pea, ta vajus jälle oma voodile ja langes sügavasse unne. — Kuid hommikul üles tõustes mäletas ta 019a öist otsust ja hakkas seda kohe teistele esitama. Sed plej longe el ĉiuj maldormis Juhani sur sia lito. Li pensis, per kiuj rimedoj oni povus en ĉi tiuj regionoj de la hejma paroĥo aranĝi ĉasadon, kiu egalus tiun ĵus rakontitan sur la marĉoj de la Mallumejo. Li memoris la marĉon Kourusuo, kie ne ekzistis gruoj, sed multege da makulflankaj anasoj. Kaj ĉar la intertempaj tostoj de la viroj nordlandaj incitis lian animon per stranga forto, li memoris, ke brando estas havebla en la bieno Viertola. Kaj tiel formiĝis en liaj pensoj iaspeca kopiaĵo de la nobla ĉasado en Ia Nordo, kaj decidinte efektivigi ĝin morgaŭ, li fine ekdormis; sed en sonĝo Ii longe okupiĝis pri la imponaj ekskursoj de Tindro-Matti. Unu fojon li son-ĝante saltis el sia lito kriante per terura voĉo: »Gulido, gulido! Kaptu la mizerkolulon!» A1 tiu krio Ia aliaj, duone vekiĝinte, ekmurmuris kolere el siaj kavaĵoj; ekdormis ili tamen baldaŭ denove. Sed Ionge Juhani rigardis ĉirkaŭen, antaŭ ol li ri-markis, ke li ne staras en la mallumaj regionoj de Laponio, inter marĉoj sur griza vojo, sed sur la paca bretego de la hejma domo. lom post iom lia animo malkonfuziĝis, li sin klinis sur sian liton ree kaj ekdormis profunde. — Sed matene, ellitiĝinte, li memoris sian noktan decidon kaj komencis tuj prezenti ĝin a! la aliaj. 07040
Bottom
07042
Top
JUHANI: Vennad, kuulge, mis ma ütlen ja millele tahan nüüd teie tähelepanu juhtida. Mõtlen üht saagikast paika, imestan, et siiamaani oleme unustanud Kouru soo, mille mätastel ja selgeis järvesilmis parvleb vesilinde ilma aru ning otsata. Sinna läheme nüüd jahile ja sealt toome kottide kaupa parte nagu kurikaid. JUHANI. Fratoj, aŭdu kion mi diros kaj al kio mi volas tiri vian atenton. Mi memoras ĉasriĉan regionon, mi miras multe, ke ĝis ĉi tiu tago ni forgesis la marĉon Kourusuo, en kies herbaj tapiŝoj kaj klarakvaj lagetoj estas sennombre da akvobirdoj. Tien ni nun ekiru por ĉaskapti kaj certe ni kunportos de tie plensakojn da anasoj. 07041
Bottom
07043
Top
TUOMAS: Mina olen plaaniga päri. TUOMAS. Mi akceptas vian proponon. 07042
Bottom
07044
Top
TIMO: Ja heameelega minagi. TIMO. Kaj ankaŭ mi volonte. 07043
Bottom
07045
Top
EERO: Mina niisama; ja kui astun Kouru soos siis pean end Väike-Jussiks Lapimaa samblasoodel. Olgu nii! EERO. Mi ankaŭ; kaj kiam mi migrados en la marĉo Kouru-suo, mi imagos, ke mi estas Malgranda-Joĉjo en marĉlandoj de Laponio. Mi konsentas! 07044
Bottom
07046
Top
AAPO: Ka mina ei pane vastu plaanile, mis, v5;Jj mei]e anda mõnegi päeva moona. AAPO. Ankaŭ mi ne kontraŭstaras la projekton, kiu povas doni al ni nutraĵon por multaj tagoj. 07045
Bottom
07047
Top
JUHANI: Olgu siis retk otsustatud. Kuid Koun] goj,u on päratu maa, otse hundi verst, ja seal peame oleiiga vähemalt ühe öö. Sellepärast ei teeks minu arvates naps Paha, kui me lahtise taeva all leeri üles lööme. JUHANI. Ni do decidas fari la ekskurson. Sed la vojo al Kourusuo estas longa, grandegan lupan verston longa, kaj ni restos tie almenaŭ unu nokton. Tial, laŭ mia opinio, ne mal-utilus tosto dum ni loĝas sub la nuda ĉielo. 07046
Bottom
07048
Top
TUOMAS: Viertolas on viina. TUOMAS. En Viertola estas ricevebla brando. 07047
Bottom
07049
Top
JUHANI: Viina, ning head. JUHANI. Brando, kaj bona brando. 07048
Bottom
07050
Top
TUOMAS: Seitse kortlit, poisid! TUOMAS. Sep kvartojn, knaboj! 07049
Bottom
07051
Top
Juhani, õige! Kortel mehe kohta. JUHANI. Guste, po unu kvarto al ĉiu. 07050
Bottom
07052
Top
AAPO: Ehk jätame viina, millega me seni õnneks pole veel suuremat harjunud. AAPO. Eble ni forlasas la brandon, al kiu ni feliĉe ne kuti-miĝis ankoraŭ. 07051
Bottom
07053
Top
JUHANI: Oled ju sina niisama nagu minas»; mõnikord lonksu võtnud. JUHANI. Vi ja prenis iam kaj tiam glaseton da brando, vi kiel ankaŭ mi. 07052
Bottom
07054
Top
EERO: Eks sa, Aapo, mõista mehe lapsikut mõtet. Lase et meiegi võime kerd öelda: «Ja siis võtsime napsid kui me hallipäiste taatidena noorsoole oma endistest vägitggntjesl ves_ tamc. Lase, et me õieti elavalt võime kujutleda PõhjaJas ilveSe-poegade kamandamist. EERO. Komprenu, Aapo, la infanecan tuson de viro. Permesu, ke ankaŭ ni iam povu diri: »kaj poste ni tostis», kiam ni kiel grizkapaj maljunuloj rakontosniajn pasintajnheroaĵojn.Permesu ke ni en Ia vera vivo kredu, ke ni kaptas gulidojn en la Nordo. 07053
Bottom
07055
Top
JUHANI: Jällegi vigurijutt? On see ju omct; õigus ja kohus, et inimene oma keha toidab. Sel reisil peaip,e küllaltki rabasid ja õõtsuvaid soid tallama ning Iäbimärja]t öö karu-s.imbla voodil mööda saatma. Ma arvan, siis mõjub ja väike lonks taskulähkrist hästi. — Sellepärast on siis pare^ kui teele asudes paunas rohupudel ei puudu. Ja mingu i,iiüd Lauri-poju Viertolasse, kõige parem rebasenahk kaenlas: ning viina peab saama. JUHANI. Cu stultaĵojn der.ove? Estas ja rajto kaj devo, ke la homo zorgu pri sia korpo. Dum tiu ĉasekskurso ni certe migros en marĉoj kaj sur balanciĝantaj molaĵoj kaj pasigos tutmalsekaj nian nokton sur ursomuska kuŝejo. Tiam certc unu glutaĵo el poŝboteleto faros bonan efikon, mi kredas. — Ni do trovas plej bone, ke dum ekskurso ni ne estu sen medika-menta glutaĵo en la tornistro. Kaj Lauri-knabo iru nun al Viertola kun la plej bona vulpfelo en sako; kaj brandon ni certe ricevos. 07054
Bottom
07056
Top
Läks Lauri Viertolast viina tooma, südamekinnit^£eks pardi-jahiä Kouru soos. — Umbes viis tuhat sammu lnnivaarast 0n Kee soo, Viertola maa!, suur, süngete metsadega ümbritsetud. Selle pinnal, mis on partide meelepärasem asukoht, vahelduvad heledad järved, kõrged rohulaigud ja mätlikud saarekesed kuivavate mändidega. Siia olid vennaksed otsustanud minna prääksuvaid parte küttima, lootes rikkalikku saaki. Lauri iris por alporti brandon el Viertola, fortigan trinkaĵon dum la anasĉasado en Kourusuo. — En distanco de ĉirkaŭ kvin mil paŝoj de Impivaara, apartenanta al Viertola, estas tiu marĉo, vasta, ĉirkaŭata de densaj arbaroj. Sur ĝia surfaco, kiu estas loĝloko amata de la anasoj, alternas klaraj Iagetoj kun altaj kanaroj kaj muskobulaj insuletoj kun siaj velkantaj pinoj. Tien la fratoj estis decidintaj ekiri por ĉasi knarantajn anasojn, esperante abundan kaptaĵon. 07055
Bottom
07057
Top
Tuli Lauri Viertolast ja tõi sätendavat viina, mis lastud nende isa tinast metsaplaskusse. Kuid peale viina tõi ta Met-solast tähtsa uudise, mis täitis vennaste meele veel ägedama õhinaga. Ta jutustas, et karu oli murdnud ühe paremaist Viei-tola härgadest, ja ta teadis ka murdmiskohta, mis oli Impivaa-rast põhja pool, Viertola maal, kuid Jukola metsapiiri lähedal. Selle koha kaudu otsustasid nüüd vennaksed Kouru soole minna ning kodunt alles siis lahkuda, kui päev juba õhtule kaldub. Vahest juhtuvad nad kokku karuga, kellel on kombeka päikeseveerengul murtud saagi jäänuseid maitsmas käia. Nii nad lootsid. Ja kui tugev lõuna oli söödud ja päev õhtule lähenes, läksid nad hästi varustatult teele: tohikpaunad seljas ning tüsedad laengud püssides. Viimasena astus Lauri, talutades nööripidi koeri ja kandes paunas seitset kortlit viina. Temale oli määratud koertega umbes kolmsada sammu tapapaigast eemale jääda, ning ta pidi Killi ja Kiiski siis lahti laskma, kui kuuleb hüüdu või püssipauku. Nii ta tegigi; peatus õigel ajal ühe kuuse all ootama, mis sünnib. Teised astusid koha poole, kus härg oli lõhki kistud, ja leidsid poolsöödud loomakere veriselt maalt pimedas kuusikus. Nad peitsid end nüüd paraja laske-maa taha ühe madala, kuid tiheda kuusetuka varju, otsustades oodata. Lauri venis el Viertola, alportante perlantan brandon, ver-ŝitan en stanan botelon, la iama ĉasbotelo de ilia patro. Sed krom brando li alportis el la dezerto gravan novaĵon, kiu in-stigis la animojn de la fratoj al ankoraŭ pli granda fervoro. Li rakontis, ke urso mortigis unu el la plej bonaj bovoj el la bovaro de Viertola, kaj li sciis ankaŭ la murdlokon, kiu estis norde de Impivaara sur kampo de Viertola sed proksime al Ia arbarlimo de Jukola. La fratoj decidis nun preterpasi tiun Iokon irante al Kourusuo, kaj ekiri ne pli frue ol ĉe vesperiĝo. Eble ili ren-kontos la urson.kiu kutimas ĉe sunsubiro veni porĝuiellarestaĵo de sia mortigita akiraĵo. Tiel ili esperis. Kaj kiam abunda tagmanĝo estis manĝita kaj la vespero proksimiĝis, ili ekiris al sia ĉasekskurso bone ekipitaj: kun la betulŝelaj tornistroj sur la dorso kaj kun fortaj ŝargaĵoj en la pafiloj. La lasta iris Lauri, kondukante per ŝnuro la hundojn kaj portante en sia tornistro sep kvartojn da brando. Li estis destinita por restikune kun la hundoj en distanco de ĉirkaŭ tricent paŝoj de la mort-kampo, kaj li devis liberigi la hundojn Killi kaj Kiiski aŭdinte krion aŭ pafon. Tiel li faris; li haltis ĉe picea radiko sufiĉe frue por atendi, kio okazos. La aliaj iris pli proksimen al la loko, kie la bovo estis disŝirita, kaj trovis duone manĝitan korpon de la besto sur sanga tero en mallumeta picearo. Ili nun kaŝis sin en konvena pafdistanco en ŝirmo de malalta sed densa arbetaĵo, decidante atendi. 07056
Bottom
07058
Top
Kulus kaunike tükk aega. Kuid siis kostis laanest tasast müdinat ja risude raginat, ning nüüd arvati, et söömavõõras läheneb oma roale. Nõnda sündiski. Puude vahelt lähenes ettevaatlikult ja vaikselt tohutu suur karu. Kuid ta näis olevat hädaohtu haistnud, sest ähkides ja koonu pööritades peatus ta juba kaugel oma ohvrist. Kaua vigurdas ta ja näis lõpuks, nagu oleks ta tahtnud tagasi pöörduda, ilma meestele püssi-võtte maa peale lähenemata. Kõige sügavamas vaikuses ootasid vennaksed kuusikus, kuni viimaks Timo teiste keelavaist viibetest hoolimata ringeldes ja hiilides vihase vaenlase poole hakkas minema. Ja nüüd, kui arvas karule juba küllalt lähedal olevat, laskis ta; kuid ainult pannust plahvatas püssirohi üles, ilma laengut püssirauas süütamata. Vihaselt tormas nüüd karu nagu suur sammaldunud, veerev kivi mehe poole, kes viivitamata enese kummuli maha viskas, ja seal lamas ta liikumata. Kiskja nuusutas teda, tuhnis ja tutistas, urisedes ning ähkides kangesti. Nähtavasti oleks nüüd Timo surm tulnud, kui poleks Juhani talle appi rutanud, lastes karu selgroo pihta. Ta ei usaldanud madalamale sihtidia, mõeldes vennale, kes lamas metsalise all. Kuid kuul ei läinud pihta, igatahes mitte tõhusal kombel, sest nüüd tormas kuusikuvürst Juhani pc»o!e veelgi koledamana, jättes Timo maad tongima. Siis pööras Juhani oma c!u kaitseks püssipära vastu looma lahtist lõusta ja‘ kohutav võitlus oli tulemas. Kuid nüüd laskis Tuomas ja saatis tulise kuuli karu koiba. Hoides venda, ei võinud temagi sihtida pähe või rinda, mille haavamine toob kindlamini surma. Tundis nüüd karu ometi tina oma keres ja alla voolas veri mööda ta lihavat, ümarat jalga. Raevuselt, koleda kisaga kargas ta nüüd Tuoma poole, kuid sai nii vägeva hoobi mehe püssipärast otsa ette, et pead raputades jooksu peatas. Ja siin nüüd seisid vaenlased silmapilgu aega, vahtides ähvardavalt üksteist. Iom longa tempo pasis. Sed fine estis aŭdata el la kampo mallaŭta molpaŝado kaj ekknaroj de disrompiĝantaj branĉetoj, kaj nun oni divenis, ke la manĝogasto proksimiĝas al la nutraĵo. Tiel ankaŭ okazis. El inter la arboj proksimiĝis singarde kaj mallaŭte tre granda urso. Sed vidiĝis, ke ĝi suspektas ion, ĉar spiregante kaj turnante sian nazegon ĝi haltis jam malproksime de sia viktimo. Longan tempon ĝi hezitis kaj ŝajnis fine, ke ĝi volas iri returne, sen proksimiĝo al pafdistanco de la viroj. En la plej profunda silento Ia fratoj atendis en la arbetaĵo, ĝis fine Timo, malgraŭ malpermesantaj signoj de la aliaj, ekpaŝis irante ronde kaj ŝtele kontraŭ la koleran malamikon. Kaj nun, kredante esti jam sufiĉe proksime al la urso, li ek-pafis; sed nur en la trueto Ia pulvo flame eksplodis, sed ne ekbruligis la ŝargaĵon en la pafiltubo. Kolere ĵetis sin nun la urso kvazaŭ granda muska ŝtono kontraŭ la viron, kiu sen-prokraste sin renversis kun la vizaĝo al tero, kaj tie li kuŝis senmova. La rabobesto lin flaris kaj puŝetis, grumblante kaj spiregante forte. Verŝajne la morto de Timo estus veninta nun, se Juhani ne estus kurinta por helpi al li pafante kontraŭ la vertebraro de la urso. Li ne kuraĝis ceii pli malalten, timante pri la frato, kiu kuŝis sub la monstro. Sed la kuglo ne trafis, almenaŭ ne sufiĉe efike, ĉar la princo de Ia picearo ĵetis sin kontraŭ Juhani eĉ pli sovaĝe, lasante Timon fosaĉi la teron. Tiam Juhani, defendante sian vivon, turnis la tenilon de sia pafilo al la malfermita gorĝo de la besto, kaj timiga batalo ŝajnis estiĝi. Sed nun pafis Tuomas, sendante en la kruron de Ia besto ardantan kuglon. Evitante sian fraton, ankaŭ li ne povis celi al la kapo aŭ al la brusto, kies vundado pli certe kaŭzas morton. Tamen la urso nun sentis plumbon en sia korpo, kaj sango fluis malsupren laŭ ĝia grasa, ronda krurego. Koleri-ĝinte, kun terura kriego, ĝi nun ĵetis sin kontraŭ Tuomas, sed ricevis tiel fortan frapon al la frunto per la pafilo de la viro, ke ĝi, skuante la kapon, subite haltis en sia kuro. Kaj ĉi tie la malamikoj staris nun momenton, minace rigardante unu la alian. 07057
Bottom
07059
Top
Siis aga kihutasid koerad esile, lähenesid hitmsa hooga ja hääletult nagu kaks välku, aga kui nad säsise karu juurde jõudsid, algas vihane kärin. Killi klähvis karule vastti habet, seistes ometi alati mõne sammu temast eemal. Kuid karu taga räuskas Kiiski, usaldades aeg-ajalt isegi ta kintsukarvu pisut napsata. Ometi lendas ta iga kord väledalt kõrvale, kui metsa mesikäpp nagu mustjashall hiigla-heinaniga nende vahel käänles. Lõpuks, kui oli teinud mõne äpardunud kallaletungi oma kiusajate poole, põgenes metsaott, räuskavad koerad kannal. Tiam aperis kure la hundoj, proksimiĝis rapide kvazaŭ du fulmoj, kaj kiam ili atingis la krudharan urson, estiĝis kolera batalo. Killi incitis la urson de antaŭe, ĉiam tamen restante de ĝi kelkajn paŝojn flanke. Sed post la urso bruludadis Kiiski, kuraĝante eĉ tiam kaj iam tiri ĝin je la krurharoj. Tamen Kiiski ruliĝis vigle flanken ĉiam, kiam la arbara mielamanto kvazaŭ nigregriza, granda volvaĵego sin turnadis inter ili. Fine, farinte kelkajn sensukcesajn atakojn al siaj turmentantoj, la urso for-kuris, kun la brukurantaj hundoj post si. 07058
Bottom
07060
Top
Kõik see sündis väga väledalt ja enne. kui teised vennaksed võitlusväljale jõudsid. Kuid Juhani ja Tuomas laadisid kohe uuesti, lootes karule veel kord järele jõuda. Tõusis ka Timo pikkamööda püsti ja vahtis silmapilgu tömbilt enese ümber, nagu poleks ta päris mõistnud, kus oli põhi, millisest taevakaa-iest puhus tuul. Ägedalt noomisid nüüd teised txda ta rumala julguse pärast, mis oleks võinud siin meeste elu maksta ja oli vahest jahi paratamatult rikkunud. Sõnagi lausumata istus Timo mättal, uuristades pannu auku ja täksides noasetjaga räni teravamaks. ja varsti seisid kõik valmis, et jälle jahti jätkata. ĉio tio okazis tre rapide kaj antaŭ ol la aliaj fratoj havis tempon veni al la batalkampo. Sed Juhani kaj Tuomas ŝargis tuj denove siajn pafilojn, esperante atingi Ia urson ankoraŭ unu fojon. Ankaŭ Timo restariĝis kaj rigardis ĉirkaŭen dum momento, ŝajne ne komprenante, kie estas nordo, el kiu di-rekto la vento blovas. Ekscititaj la fratoj nun lin riproĉis pro lia malsaĝa kuraĝo, kiu estus povinta kaŭzi perdon de viraj vivoj, kaj eble nerebonigeble forfuŝis la kapton. Ne dir-ante eĉ vorton Timo sidis sur muskbulo, purigante la paf. trueton kaj pliakrigante frapete la silikon per la klingodorso de sia tranĉilo. Kaj baldaŭ ili staris ĉiuj pretaj daŭrigi la ĉasadon. 07059
Bottom
07061
Top
Ikka kaugemale kadus koerte haukumine, nõrgenes pcaaegn kuulmatuks ja vennaksed hakkasid juba arvama, kas nad saaki raam kohtavad. Kuid varsti kostsid Killi ja Kiiski hääled jälle ' õigemini, tulid ikka lähemale ja näis, et karu tegi nüüd oma hariliku ringi ning oli samasse kohta tagasi tuimas, kust oli pxiksu läinudki. Vennaksed asetusid mugavaiste kohtadesse, ootama lähenevat tagaajamist, püssid pihus. Väikeses rohtunud .«u^us seisis Simeoni ja temast pisut eemal Lauri, mõlemad liikumata, hääleta kui sambad. Täit traavi, nii et maa müdises, lähenes karu, näidates avatud mustjaspunast suud. Simeoni poole tormas lõõtsutav ott. Laskis mees, ja pikali prantsatas mesikäpp murule, kuid tõusis jälle ja tormas laskja kallale. Aga välgatas siis Lauri püss, vägev pauk rõkkas ringi, ja vaikselt lamas karu Simeoni jalgade ees. Seal ta lamas, koibagi liigutamata, ja veri voolas ta peast ning rinnast. ĉiam pli malproksimen iris la bojado de la hundoj, mal-laŭtiĝis preskaŭ ĝis neaŭdebleco, kaj la fratoj jam komencis pensi, ke ili apenaŭ plu atingos sian kaptotaĵon. Sed post nelonga tempo sonis ree pli klare la voĉoj de Killi kaj Kiiski, venante pli kaj pli proksimen, kaj ŝajnis, ke Ia urso nun faris sian ordinaran rondiron kaj revenos al la sama loko, de kie ĝi foriris. La fratoj sin metis al oportunaj lokoj kun la pafiloj en la manoj por atendi la proksimiĝantan ĉaspelon. En mal-granda herbokovrita malfermaĵo staris Simeoni kaj de li en ioma distanco Lauri, ambaŭ senmovaj, silentaj, kvazaŭ kolonoj. Rapide kurante, tiel ke la tero resonis, la urso proksimiĝis montrante sian malfermitan, nigreruĝan faŭkon. En direkto al Simeoni rapidis la spireganta urso. La viro pafis, kaj ruliĝis la mielamanto sur la herbejo, sed stariĝis ree kurante kontraŭ la pafinton. Sed ekflamis tiam la pafilo de Lauri, forta paf-bruego sonis ĉirkaŭe kaj senvoĉa kuŝis la urso antaŭ la piedoj de Simeoni. Tie ĝi kuŝis, eĉ membron ne movante, kaj sango fluis el ĝia kapo kaj el ĝia brusto. 07060
Bottom
07062
Top
Ent vennaksed kogunesid varsti langenud karu ümber, ja see oli vana ning suur isakaru. Nüüd nähti, et ta pea oli läbistatud otse kõrva juurest ja läbistatud oli ka külg. Esimese haava, seda teadsid kõik, oli teinud Lauri kuul; sest loom, kelle aju on läbi lastud, langeb silmapilkselt ega tõuse enam iialgi. Kuid rahul olles istusid kütid sasikarvase metsakangelase ümber, valmistudes tapanapsi võtma. Rahulolevalt ja uhkelt vaadates istusid ka koerad oma langenud vaenlase kõrval. — Ohtu oli kaunis, tuul oli vaikinud ja päike laskus pimeda laane põue. Lõbus oli seal vennastel armsal õhtutunnil nõnda puhata, kui oli lõppenud kärarikas ning tuline mäng. Sed la fratoj baldaŭ kolektiĝis ĉirkaŭ la falinta urso, kaj ĝi estis maljuna kaj granda virurso. Oni vidis nun, ke ĝia kapo estis trapafita apud la orelo, kaj trapafita estis ankaŭ la flanko. La unue nomitan vundon, tion ĉiuj sciis, kaŭzis Ia kuglo de Lauri, ĉar besto, kies cerbo estas trapafita falas tuj kaj neniam plu ekstaros. Sed kontentaj sidis la pafistoj ĉirkaŭ la hirthara arbarheroo, preparante sin enverŝi la toston de mortigo. Kontentaj kaj bele rigardante ankaŭ la hundoj sidis apud sia falinta malamiko. — La vespero estis bela, la vento kvietiĝis kaj la suno malleviĝis en la sinon de la malluma arbarego. Plezure estis tie por la fratoj ripozeti en la ĉarma vesper-momento, kiam estis finita la Iudado tumulta kaj varmega. 07061
Bottom
07063
Top
JUHANI: Esimene lonks olgu Lauri päralt. Ta laskis kui mees, trehvas vennikest otse kuldsesse kohta, ja karu vajus käppadele nagu hein vikati ees. Tubli lonks, pojuke! JUHANI. La unua tosto apartenu al Lauri. Li pafis kiel viro, trafis la petolulon je vere ora Ioko, kaj sur siajn piedojn falis la urso kiel herbo antaŭ falĉilo. Plengorĝan toston, mia knabeto! 07062
Bottom
07064
Top
LAURI: No kui minagi kord viinatilga kurgust alla laseksin. LAURI. Se ankaŭ mi nun foje verŝus toston tra mia gorĝo malsupren. 07063
Bottom
07065
Top
JUHANI: Sa kollanokk viina suhtes, ilma et veel maiku teaksid, süütu nagu lammas. JUHANI. Vi «bovpelanto» sur la vojo de brando, sen ia gusto ankoraŭ, senpeka kiel ŝafido. 07064
Bottom
07066
Top
LAURI: Maiku ma tunnen, nii et lind just meest ei mustaks, kuid kuidas maailm siis tundub, kui rõõmus poiss purjus peaga kõigub, seda ma tõepoolest ei tea. LAURI. La guston mi konas, mi scias, ke birdo ordinare ne malpurigas viron, sed kia la mondo ŝajnas, kiam gaja knabo en ebrio ŝanceliĝadas, tion vere mi ne konas. 07065
Bottom
07067
Top
AAPO: Mõtle järele, Lauri, ja ma tahaksin sind ennem keelata kui käskida. AAPO. Pripensu la aferon, Lauri, mi prefere malkonsilus vin ol rekpmendus. 07066
Bottom
07068
Top
LAURI: Laskem maitseda! LAURI. Mi prenu el ĉi tio! 07067
Bottom
07069
Top
AAPO: Ja soovigem, et see poleks mitte halva kombe alguseks. AAPO. Kaj ni esperu ke ĉi tio ne estos komenco de ruiniga kutimo. 07068
Bottom
07070
Top
LAURI: Mis sa lobised? Võta siit, sest meil on nagu pisut põhjust lõbusamas tujus olla. LAURI. Kion vi babilas? Prenu el ĉi tio, ĉar ni havas kaŭzon esti iom gajanimaj. 07069
Bottom
07071
Top
JUHANI: Seal puhkab ju meie härrakene nagu tubli heinani ärss ja mõnegi sarvlooma ning hobuse elu on nüüd päästetud. JUHANI. Tie kuŝas nia matadoro kiel granda fojnsako, kaj ŝparita estas la vivo de multaj brutoj kaj ĉevaloj. 07070
Bottom
07072
Top
TIMO: Tean, et tuleval korral Vicrtola härra viinapudeli ilma eest põue pistab, toobi või paar. TIMO. Mi scias, ke venontan fojon la sinjoro de Viertola metos al nia brusto brandbotelon tute senpage, stofon aŭ du. 07071
Bottom
07073
Top
JUHANI: Ma ei peakski seda paljuks, sest et me ta härja-karja tolle kiskja käest päästsime. JUHANl. Laŭ mia opinio tio ne estus tro multe, ĉar ni savis lian bovaron de tiu monstro. 07072
Bottom
07074
Top
AAPO: Kuid on see alles härjakari: nelikümmend sarv pead. Terve suve elavad nad metsas nii ööd kui päevad, kuid talve jooksul veavad nad põldudele kogu mõisa sõnniku. See suvine vaba e!u metsades teeb nad aga peaaegu metsikuks. AAPO. Sed estas tie bovaro; kvardek lanckapuloj. La tutan someron ili vivadas en arbaroj nokte kaj tage, sed dum la vintro ili tiras sur la kampojn la tutan sterkajon de la bieno. Sed tiu ilia liberasomera vivo en arbaroj ilin preskaŭ sovaĝigas. 07073
Bottom
07075
Top
JUHANI: Hoidku jumal koertega nende seltsi sattumast — nad teevad nii mehe kui koera liharäbalaiks. Tuletage meelde Nikkilä häda Honkamäe härgade käes: suur oli mehe kimbatus, kuigi pulle polnud arvu poolest nii palju nagu selles Vier-tola põrnitsevas parves. Koerte pärast, kes säärases valus ikka peremehe juurde peitu poevad, oleks ta hukatus viimaks ometi tulnud, kui poleks tüse niiduaed vastu juhtunud, mis kaitsva lossimüüri kombel lõpuks härgade rünnaku peatas. JUHANI. Dio gardu nin de okaza veno inter ilin kun la hundoj; ili baldaŭ farus stufaĵon kaj el viro kaj el liaj hundoj. Ni memoru la embarason de Nikkila inter la bovoj de Honka-maki; granda estis Ia embaraso de la viro, kvankam la multeco de la bovoj ne estis tiel terure granda, kiel ĉi tiu okulumanta grego de Viertola. Pro liaj hundoj, kiuj en tia tumultado ĉiam serĉas ŝirmon ĉe sia mastro, fine morto estus atinginta lin, se li ne estus renkontinta fortan barilon de herbejo, kiu kiel ŝirmanta fortikaĵa murego fine haltigis la atakon de la bovoj. 07074
Bottom
07076
Top
AAPO: Peame olema valvel. Oleksin äsja nagu kuulnud kähedat möirgamist sealt mäelt. Minu arvates polegi nad meist kaugel. — Kuid mis see Eero seal kivi ääres õiendab? AAPO. Ni estu singardaj. Mi aŭdis ĵus kvazaŭ raŭkan ekkrion tie sur la altaĵo. Ili ne estas, mi kredas, malproksime de ni. — Sed kion faras Eero tie ĉe Ia ŝtono? 07075
Bottom
07077
Top
EERO: Siin on saarmas, siin kivi all õnaruses. EERO. Lutro ja tie estas, ĉi tie en la kavaĵo sub la ŝtono. 07076
Bottom
07078
Top
JUHANI: Kas oleks see võimalik? JUHANI. Cu estus eble? 07077
Bottom
07079
Top
EERO: Kindlasti. Jäljed lähevad õõnde sisse, kuid välja ei tule ühtki, nagu liivast näha. EERO. Certe. Internen tra la truo kondukas spuroj, sed neniuj eksteren, kiel mi povas vidi tie en la sablo. 07078
Bottom
07080
Top
AAPO: Näita neid jälgi koertele, küllap siis nende hänna õõtsumine kuulutab, kas seal on korterirahvast. AAPO. Montru tiujn spurojn al la hundoj, certc la svingi-ĝado de iliaj vostoj montros, ĉu tie estas enloĝantoj. 07079
Bottom
07081
Top
JUHANI: Siia, Killi ja Kiiski! JUHANI. Ci tien, Killi kaj Kiiski! 07080
Bottom
07082
Top
TUOMAS: Nad on jälle teel ja minu arvates jäneste jälil. TUOMAS. For ili cstas rec kaj, mi kredas, sur spuroj de leporo. 07081
Bottom
07083
Top
EERO: ühise jõuga kaalume selle kivi küll üles. EERO. Pcr komunaj fortoj, uzantc stangojn, ni certc levos ĉi tiun ŝtonon. 07082
Bottom
07084
Top
TUOMAS: On ju tühisematki asja katsutud. Anna oma kirves, Juhani, ja ma löön teile igaühele tugevad kangid, millega üheskoos kivi üles kaalume, seni kui koerad tulevad. TUOMAS. Eĉ pli senutilan faron oni entreprenis. Donu ĉi tien vian hakilon, Juhani, kaj mi hakos por ni ĉiuj solidajn stangojn, per kiuj ni kune levos la ŝtonon, ĝis niaj hundoj revenos. 07083
Bottom
07085
Top
Nõnda nad rääkisid; ja Tuomas lõi Juhani terava kirvega igaühele tugeva kangi, neli kasest ning kolm pihlakast. — Kuid korraga kuulsid nad metsast kanget müdinat ja raginat, mis niiis neile kohutava kiirusega lähenevat. Seda kuulasid vennaksed imestades, kangid pihus, kuulasid ja ootasid, mis peaks vait metsast viimaks ilmuma. Kostis sealt jõledat, segast möirgamist, aeg-ajalt vingatasid koerad üpris haledalt; ja peagi ilmus sea!t kohutav nägemus. Kiinis tormasid nende poole liiimme vihast härga, kihutades ees koeri, kes põgenesid oma elu pärast meeste juurde. Kuid see ajas meeste ihukarvad püsti ja külmavärinad käisid üle nende keha. Ja ilma mingi |H'iituscta tormasid härjad kallale, möirates kõrvulukustavalt; vägevalt löödi neid tagasi ning algas kohutav heitlus. Tugevate teivastega virutasid vennaksed, poolitasid sarvilisi päid, ja kaks-härga lamasid juba maas, vehkides sõrgadega õhus. Kuid ähvardas ka vennakseid surm ning hukatus. Langes Timo, ja painutas juba pea härg, et läbi lüüa maas lamava mehe rinda; kuid langes siis raskelt ka Tuoma pihlakane kang, langes alla ja murdis härja selgroo. Korisedes vajus loom elutult maha ja Timo oli päästetud. Ka Aapot ähvardas samasugune hukatus, kuid tema päästsid jälle Juhani ja EERO: Vägevalt virutas Juhani oma kangiga härjale sarvede vahele. Eero sikutas teda sabast, sel kombel tõmmati metsaline kõrvale, kes lamas peagi niisama murul, pildudes sõrgu õhku. Timo kaotas võitluse möllus ema kasepuust kangi, kuid märkas kohe murul Juhani kirvest; selle kahmas ta pihku ja hakkas tulise valuga enese ümber vehkima. Ta lõi paremale, lõi pahemale: koledalt avanesid härgade maod ja kohinal voolas alla murule verd, vett ning raba. Nii võitlesid vennaksed kahvatult surmasuus, ja mis võisid, seda tegid ka koerad, tarvitades hambaid nagu raudtange härgade kurgualuse kallal. Suur oli möllus kära ja kisa, üles ning alla karglesid kangid, kõrgel õhus lendasid här-gade murdunud sarved, ja vennaste karjumine, koerte klahvi-mine ning elajate möirgamine sulas kokku üheksainsaks kohutavaks hääleks. Tiel ili parolis; kaj Tuomas hakis per la akra hakilo de Juhani por ĉiu viro solidan stangon, kvar betulajn kaj tri el sorparbo. — Sed subite ili aŭdis el la arbaro fortan bruon kaj muĝegon, kiu ŝajnis proksimiĝi al ili kun timiga rapideco. Mirante pri tio la fratoj aŭskultis, kun la stangoj en la manoj, kaj atendis, kio fine estas aperonta el la arbaro. De tie aŭdiĝis abomena, obtuza muĝado; iufoje la hundoj plorsiblis, kaj baldaŭ teruranta vidaĵo apcris tic. Kun brilaĉantaj okuloj dek koleregaj bovoj kuris al ili, pelantc antaŭ si la hundojn, kiuj forkuris por savi sian vivon, rapidantc al la viroj. Sed tio igis la hararojn de la viroj stariĝi, kaj malvarmaj tremoj trakuris ilian korpon. Kaj sen halto la bovoj sin ĵetis antaŭen, blekegante; forte la fratoj atakis ilin, kaj komenciĝis terura batalo. Per siaj solidaj stangoj batis la fratoj, frakasis kornkapojn, kaj du el ia bovoj jam kuŝis sur la batalejo, svingante siajn hufpicdojn en la aero. Sed morto minacis ankaŭ la fratojn. Timo falis kaj bovo jam kurbiĝis por trapiki la bruston de la subkuŝanta viro; sed tiam la sorparba stango de Tuomas malleviĝis peze, malleviĝis kaj disrompis la vertebraron de la bruto. Kun spirego la bruto falis senviva sur la teron, kaj Timo estis savita. Ankaŭ Aapo estis minacata de egala perco, sedJuhani kaj Eero savis lin. Forte marteladis Juhani per sia stango la bovon inter la kornoj, Eero ĝin tiris je la vosto, tiamanierc ŝanĝantc Ia pozicion de la bovo, kiu ankaŭ baldaŭ kuŝis sur la batalkampo, svingante siajn hufpicdojn. Timo pcrdis sian betulan stangon en la batala tumulto, sed vidis sur la kampo la hakilon de Juhani; ĝin li kaptis kaj komencis svingi ĝin ĉirkaŭen kun fajra furiozo. Li frapis dekstren, li frapis maldekstren: terure malfermiĝis la ventroj de la bovoj kaj torente fluis sur la kampon sango, akvo kaj koto. Tiel la viroj batalis palaj en la faŭko de la morto; kaj fervore klopodis ankaŭ Ia hundoj, uzante siajn dentojn kiel ferajn prenilojn por alkroĉiĝi al la gorĝoj de la bo-voj. Tumulto kaj bruado estis fortaj, supren kaj malsupren svingiĝis stangoj, malfiksitaj bovokornoj flugis alten en la aero, kaj la kriado de la fratoj, la bojado de la hundoj kaj la blekado de la bestoj kunfandiĝis en teruran sonegon. 07084
Bottom
07086
Top
Kuid viimaks lõppes heidus. Seitse härga lamasid elutult maas, ko'rra neist põgenesid, kes ühe sarvega, kes päris nudi-peaga ja kes muidu koledalt veristatud. Kuid kahvatunult, tardunud silmil seisid vennaksed verisel maal. Punetades seisis Timo, pihus verine kirves, seisis kui sõõrumees. Vaevalt suutsid nad mõista, mis oli juhtunud. Kõik näis neile nagu kohutav uni, kui nad mõtlesid lahingule, mis tuulispeana neile lähenes, silmapilgu nende keskel möllas ja äkki jälle rauges. Kohkudes vaatasid nad elajate hulka, kes lamasid nüüd verise! murul nende ees: koletu suur kuusiku mesikäpp ja seitse lihavat härga. Raskeid hoope olid nad mängus isegi saanud, eriti Aapo, Juhani ja Timo; kuid siiski seisid nad kõik veel püsti. Seal nemad seisid, kangid pihus, hingeldades, higistades ja vahtides hääletaSt üksteisele otsa. Sed fine la batalo ĉesis. Sep bovoj kuŝis senvivaj sur la tero, tri ei ili forkuris, iu unukorna, alia sen kornoj aŭ aliamaniere vundita. Sed palaj, kun grandaj okuloj staris la fratoj sur la sanga tero. Ruĝbrilanta staris Timo, kun sanga, kota hakilo en la mano, staris kiel viro, kiu faligis arbojn por brulkulturejo. lli apenaŭ povis kompreni, kio okazis. Ĉio ŝajnis al ili terura sonĝo, kiam ili memoris Ia bruadon, kiu, kvazaŭ akra vent-puŝego, proksimiĝis al ili, furiozis momenton inter ili kaj subite silentiĝis ree. Teruriĝantaj ili rigardis la multegon da bestoj, kiuj nun kuŝis antaŭ ili sur la sanga herbejo: la piceara urso, tre granda, kaj sep grasaj bovoj. Ankaŭ ili mem spertis fortajn puŝojn en Ia ludado, precipe Aapo, Juhani kaj Timo; sed ili tamen staris ĉiuj. Tie ili staris, kun la stangoj en Ia manoj, spiregante, ŝvitante kaj silente rigardante unu la alian. 07085
Bottom
07087
Top
Kuid vaevalt said nad hinge tõmmata, kui neile lähenes uus hädaoht, eelmisest mitu korda suurem. Tuulispeale järgnes hävitav maru. Tundus, nagu oleks lähenenud maailma viimne tund. Tanner mürises nagu maavärisemisel, mets ragises ja hirmus möirgamine täitis vaikset õhtu õhku, kui neile joostes lähenes kolmkümmend ja kolm metsikut härga. Vennaksed kuulasid mürglit, silmad peas nagu taldrikud, kuulasid hetke täiesti liikumata, tummalt, nagu kuulab kaua taga kihutatud seakari põlluaia nurgas põõsastikus, kõrvad lontis, kuulab, kas tagaajaja veelgi läheneb. Nõnda ka vennaksed, kuni härjakari laanest välja tormas. Siis virutasid nad kangid maha, haarasid püssid ja põgenesid ühes koertega kõigest väest, ning möirates kihutasid härjad nende järel. Piiriaia poole Viertola ja Jukola metsade vahel kiirustasid vennaksed. Tuli neile vastu madal järveloik, pealt rohuse kamaraga kaetud; kuid polnud neil aega ringiminekuks, vaid ilma kahkluseta jooksid nad põiki üle järve. Kuuldus kohatus, kui nad vesituisku ja uttu mattusid; kuid samal silmapilgul ilmusid nad jälle selgesse õhku. Tuletas nende jooks meelde kuud taeva sininiidul. Ei tagane ta pilve ees, mis tema teed tahab sulgeda, vaid muretult rändab ta sel' lest läbi ja heledamana kui enne astub jälle selle tagant välja. Ning tõsiselt, pidulikult ta rändab. Kuid Jukola poisid jooksid nagu jänesed ja metsoinad, sest häda kihutas nende kannul. Tuli vastu uus ja tugev aed ning tuliselt lendasid vennaksed sealt üle, kuid paarkümmend sammu teispool peatusid nad lagedal raiesmaal vaatama, kas see aed võib neid päästa. Lähenes sellele metsik, märatsev härjaparv, kostis kõva ragin ja maha murti kuusepuust aed, ning nüüd olid härjad vennastele lähemal kui enne. Sealt siis kihutati iile kõmiseva raiesmaa: mehed ja koerad ees, pullid nende taga, möirates ja pildudes õhku maakamarat ning tolmavat liiva, nagu keerutab talve maru lund suitsuna kõrgele üles. Meeletu hooga jooksid vennaksed, südames surmahirm, sest nad arvasid, et tallavad juba oma elutee viimset juppi. Sed apenaŭ ili havis tempon por ripozeti, antaŭ ol nova danĝero proksimiĝis, multoble pli granda ol la unua. Post la ventpuŝego sekvis uragano. ŝajnis ke nun proksimiĝas la lasta momento de la mondo. La tero tondris kiel pro tertremo, la arbaro bruegis kaj terura blekado plenigis Ia kvietan aeron de Ia vespero, kiam kurante alproksimiĝis tridek tri furiozaj bovoj. La fratoj aŭskultis la bruegon kun rondaj okuioj en la kapo, aŭskultis momenton tute senmovaj, mutaj, kiel aŭs-kultas longan tempon persekutita porkaro en arbetaĵo ĉe kampa barilangulo per pendantaj oreloj, ĉu la persekutantoj ankoraŭ proksimiĝas. Tiel ankaŭ la fratoj, ĝis la bovaro kurĵetiĝis el la arbarego. Tiam ili forĵetis siajn stangojn, prenis siajn pafilojn kaj forkuris kun la hundoj ĉiuforte, kaj blekegante sekvis ilin la bovoj, La fratoj rapidis al la limbarilo inter Viertola kaj Jukola. lli renkontis neprofundan lageton, sur-kovritan de herbaĵo; sed ili ne havis tempon ĉirkaŭiri, kaj senhezite ili kuris trans la Iageton. Muĝo aŭdiĝis, kiam ili estis kovrataj per akvoŝpruca nebulo, sed en la sama momento ili ree estis en klara aero. Ilia kurado memorigis pri la luno sur la bluherbejo de la alto. Ci ne deflankiĝas antaŭ nubo, kiu volas bari ĝian vojon, sed senzorge ĝi travagas ĝin, kaj pli klara ol antaŭe ĝi reaperas. Kaj serioze, solene ĝi migras. Sed la knaboj de Jukola kuris kiel leporoj kaj sovaĝaj virŝafoj; ĉar danĝero kuregis post iliaj kalkanoj. lii venis al barilo, nova kaj firma, kaj fulme la fratoj transsaltis ĝin, sed en distanco de dudeko da paŝoj ili haltis sur vasta deklivo por rigardi, ĉu tiu barilo povus savi ilin. La furioza, brueganta bovaro proksimiĝis al ĝi, aŭdiĝis forta krakado, kaj renversita estis la picestanga barilo, kaj la bovoj estis nun pli proksime al la fratoj ol antaŭe. Poste oni kuregis trans la resonantan herbdeklivon: la viroj kaj la hundoj antaŭe, la brutoj post ili, blekegante kaj gratege ĵetante per piedoj herbradikojn kaj polviĝantan sablon en la aeron, same kiel vintra uragano fume kirlas neĝon alten. Kun furioza rapido la fratoj kuris, kun teruro en siaj koroj, ĉar ili kredis jam paŝi la lastan vojpecon de sia vivo. 07086
Bottom
07088
Top
Kuuldus siis hüüe Aapo suust: «Paunad seljast, kuid hoidke püssid alles!» Nii ta lausus ja kuus tohikpauna lendasid silmapilk maha; seitsmes kõlkus veel Lauri seljas; ci ta raatsinud seda veel minema heita. Vähe aitas ometi seegi abinõu, sest ikka lähemale tuli neile hirmus müdin ning möirgamine. Kuid kostis jälle Aapo huulilt haledalt kisendav hüüe: «Hiiukivile, Hiiukivilc!» Ja ta mõtles üht hiiglasuurt kivi, mis seisis sünges laanes. Selle poole kiirustasid nüüd vennaksed, seisid varsti kivimüraka all ja välgukiirusel viskusid nii mehed kui koerad kivile üles. Kaugele lendasid samblad, kui meeste pihud kivi nurkadest kinni haarasid; nende küüned lõid kõvemini, kindlamini ja teravamini kivisse kinni kui iial ilvese kõverad küüned. Nii pääsesid nad kohutavast surmast, kuid olid ka olnud ligi surma suud. Vaevalt olid nad kivile jõudnud, kui juba pullikari nende ümber märatses, möirates ja maad kaapides. Ja see kivi, meeste päästepaik, oli peaaegu neljakandiline süllakõrgune kaljurahn ning seisis laanes umbes kolmsada sammu raiesmaa servast kaugel. Seal nüüd istusid vennaksed, higistades ja kohutavalt lõõtsutades, pärast oma jooksu vihase surma eest Hääletult, sõnagi lausumata istusid nad kaua. Kuid viimaks avas Juhani oma suu. Tiam aŭdiĝis krio el la buŝo de Aapo: »for la tornistrojn de niaj dorsoj, sed ni konservu la pafilojn!» Tiel Ii diris kaj ses betulŝelaj tornistroj falis tuj malsupren sur la teron; la sepa svingiĝis ankoraŭ sur la dorso de Lauri; li ne volis disiĝi de ĝi ankoraŭ. Malmulte tamen helpis tiu rimedo, ĉar ĉiam pli proksimen venis al ili la terura frapbruado kaj blekado. Sed ree aŭdiĝis de Ia Iipoj de Aapo mizere sonanta krio:»AI Hiiden-kivi, al Hiidenkivi!» Kaj per tio li celis ŝtonon, treege grandan, kiu staris en malserena arbarego. A1 ĝi rapidis nun Ia fratoj, staris baldaŭ ĉe ĝi kaj fulme rampis kaj la viroj kaj la hundoj sur ĝian supraĵon. Malproksimen flugis muskopecoj, kiam iliaj manoj kaptis elstaraĵojn de la ŝtono; iliaj ungoj aikro-ĉiĝis pli firme, pli precize kaj pli akre ol iam la kurbaj ungoj de linko. Tiel ili saviĝis de terura morto, ĉar ili estis jam tre proksime al Ia faŭko de pereo. Apenaŭ ili estis sur la ŝtono, kiam jam ĉirkad ili tumultis la brutaro, blekante kaj piedgra-tante la teron. Kaj tiu ŝtono, la rifuĝejo de la viroj, estis preskad ortangula, unu klafton alta ŝtonego, kiu staris en arbaro ĉirkad tricent paŝojn de herbeja rando. Tie nun la fratoj sidis ŝvitante kaj forte spiregante, post kuro antau la kolera morto. Silente, senvortaj ili sidis longe. Sed fine Juhani malfermis sian buŝon. 07087
Bottom
07089
Top
JUHANI: Siin me nüüd siis oleme, vennad, ja tänagem selle eest õnne. Sest see oli marss, mida mäletame, nii kaua kui leidub härgi maailmas. JUHANI. Ci tie ni estas, fratoj, kaj ni danku nian bonŝan-con. Car tio estis marŝado, kiun ni memoros tiel longe kiel ekzistas bovoj en la mondo. 07088
Bottom
07090
Top
AAPO: Siin me oleme, kuid kuidas me siit pääseme? Härg on kangekaelne ja need siin on oma seltsimeeste surma pärast vihast pöörased, mida tahaksid nüüd meie koertele mitmekordselt tasuda. AAPO. Ci tie ni estas, sed kiei ni de ĉi tie foriros? Obstina estas Ia bovo, kaj ĉi tiuj koleregas pro la morto de siaj kama-radoj, kiujn ili volus venĝi al niaj hundoj multoble. 07089
Bottom
07091
Top
JUHANI: Ning meie saaksime sama mõõduga. JUHANI. Kaj ni ricevus el la sama kulerego. 07090
Bottom
07092
Top
AAPO: Kui poleks selle kivi kuldaväärt kõrgust. AAPO. Sen la ora alteco de ĉi tiu ŝtono. • 07091
Bottom
07093
Top
JUHANI: See oli meile küll tere tulemast. Tõepoolest! Nagu oravad, nii ronisime väledalt üles. JUHANI. Gi estis vere bonvena por ni. Vere! Kvazad sciuroj ni rampis supren. 07092
Bottom
07094
Top
EERO: «Ja siis võtsime napsid.» EERO. »Kaj poste ni tostis.» 07093
Bottom
07095
Top
JUHANI: Just nii! Tänu taevale, et meil vähemalt on viina, kui nii peaks minema, et siin poisse pisut paastuma õpetatakse. JUHANI. Guste tiel! Dankon al la Sinjoro, ke ni havas tamen brandon, se okazus, ke la knaboj estus instruataj pri fasto ĉi tie. 07094
Bottom
07096
Top
LAURI: Ei mina pauna jätnud. LAURI. Mi ne forlasis mian tornistron, mi. 07095
Bottom
07097
Top
JUHANI: Tänu ka sulle, mu vend. Kuid otsi nüüd plasku välja, kummuta sealt ise tubli lonks ja pane siis ringi käima. Nüüd tahab süda pisut kinnitust. JUHANI. »AI vi dankon» ankad, mia frato. Sed eligu vian stanbotelon, prenu el ĝi sufiĉan ektrinkon kaj lasu ĝin poste rondiri. Nun la koro bezonas iom da plifortigo. 07096
Bottom
07098
Top
AAPO: Kuid seda kaupa peame nii hädaohdikus seisukorras nagu see parajal mõõdul tarvitama. AAPO. Sed tiun aĵon ni devas konsumi singarde en tiel danĝera situacio kiel la nuna. 07097
Bottom
07099
Top
JUHANI: Kasulik meeldetuletus. Kuid võta siit üks para* lonks. JUHANI. Utila rimarko. Sed prenu nun unu moderan engluton. 07098
Bottom
07100
Top
AAPO: Parajus on ikka kõige parem. Pidage meeles: siin on ka meie voodi ja vahest kauemaks kui üheks ööks. AAPO. Modereco estas ĉiam plej bona. Ni memoru: ĉi tie estas ankau nia kuŝejo kai eble por pli ol unu nokto. 07099
Bottom
07101
Top
JUHANI: Hoidku jumal selle eest! Ma loodan, et nälg tolle sarvemetsa peagi meie ümbert laiali ajab. — Nõndaks, siin me istume nagu seitse öökulli laanes, sellel sammaldunud Hiiukivil. Kust on aga pärit see nimi? JUHANI. Savu nin Dio de tio! Mi esperas, ke malsato baldad forpelos tiun kornarbaron el nia ĉirkauaĵo. — Jes, ĉi tie ni sidas kiel sep gufoj en arbarego, ĉi tie sur la muska Hiiden-kivi. Sed de kio devenas tiu nomo? 07100
Bottom
07102
Top
AAPO: ühest imelikust muinasjutust. AAPO. De stranga rakonto. 07101
Bottom
07103
Top
JUHANI: Jutusta meile seda ajaviiteks. Sest siin on muinasjutud just omal kohal, muinasjutud ja histooriad. JUHANI. Rakontu ĝln al ni por tempopasigo. Car ĝuste en la nuna situacio rakontoj estas konvenaj, rakontoj kaj historioj. 07102
Bottom
07104
Top
Ning järgmise muinasjutu vestis neile Aapo sellest kivist. Kaj Aapo rakontis Ia sckvantan fabeion pri tiu ŝtono. 07103
Bottom
07105
Top
Elas ennemuiste Lapi tundruil oma lossis vägev hiidude vürst, vägevaim nõid Põhjalas. Oli tal põder uhke ja kaunis, jooksma võrratult väle. Läks too tore loom kord kevadtalvisel päeval karglema mööda lumelagendikke ja ulatus ta jooks kaugele Soomeneemele. Kuldkarvalist ja heledasilmaüst põtra nähes ruttas siis nii mõnigi vibumees teda karastatud noolega taga ajama. Kuid keegi ei saanud teda jälgida, vaid peagi jättis ta suusamehe kaugele enese taha. — Jõudis ta lõpuks Hämemaale, kus elas üks suurepärane suusataja ning vahva vibukütt. Sai see nüüd teada toredast hiiu põdrast, läks teda nobedalt jälitama, liueldes siledail suuskadel, õlal tugev vibu. Tulisel hool kihutas põder mööda tasast hange, kuid veelgi vihasema hooga ammumees tema taga. Nõnda jooksid nad kaua, nii laiu lagendikke kui ka äkilisi mägesid mööda üles ning alla. Kuid viimaks hakkas väsimus põdras võimust võtma; ta põgenes juba kõvasti lõõtsutades, ta jooks muutus aeglasemaks ja ikka lähemale tuli mees. Siis sündis ime, mis on varem peatanud ometi nii mõnegi vibumehe noole. Äkki käänas põder ümber, lähenes oma tagaajajale paluva näoga, valades ohtrasti pisaraid. Kuid vähematki mõtlemata saatis armutu mees oma noole, läbistas kauni looma otsaesise, ja nii langes hiiu põder, värvides oma verega valge lume punaseks. En sia kastelo sur la tundroj de Laponio loĝis iam potenca Hiisi-princo, Ia plej potenca sorĉisto en la Nordo. Li havis boacon noblan kaj belan, senkompare rapidan en kurado. Tiu bela besto iris fojc en fruprintempo kurludi sur la neĝkrusto kaj tiam ĉirkaŭmigradis la duoninsulon Finnlando. Multaj arkpafistoj, vidinte la orharan kaj bclokulan boacon, rapidis ĝin persekuti per sia hardita sago. Sed neniu povis sekvi ĝin, ĉar baldaŭ ĝi malproksime postlasis skikurantan viron. — Gi venis fine al Hame, kic vivis bonega skiisto kaj lerta ark-pafisto. Ci tiu nun rimarkis la imponan boacon de Hiisi, ekiris rapide por ĝin kapti, glitante per siaj glataj skioj, kun forta arko sur Ia ŝultro. Per granda rapideco laŭ ebena neĝkrusto kuris la boaco, sed per ankoraŭ pli granda rapideco la ark-pafisto sekvis ĝin. Tiel ili kuris Iongan tempon laŭ vastaj ebenaĵoj kaj laŭ krutaj altaĵoj, supren, malsupren. Sed fine la boaco komencis laciĝi; ĝi kuris jam forte spiregante, ĝia kurado malpliiĝis kaj la viro venis pli kal pli proksimen. Okazis tiam miraklo, tamen ankaŭ antaŭc vidita, kiu retenis la sagon de multaj pafistoj. Subite la boaco turniĝis, proksimiĝis al sia persekutanto kun peteganta aspekto kaj verŝantc abundajn larmojn. Sed sen hezito la senkompata viro sendis sian sagon, trapikis la frunton de la ĉarma besto, kaj tiel falis la boaco de Hiisi, ruĝmakulante per sia sango la blankan neĝon. 07104
Bottom
07106
Top
Siis tundis äkki hiid, kes kõndis Pärapõhja süngeis orgudes, oma südant rinnas pöörduvat, ja ta teadis kohe, et tema kuldne varss hädaohus rändas. Ta ruttas üles mäele, kus seisis ta loss, ja hakkas nõiatoruga lõunasse vahtima. Ja ta nägi kaugel pimedas kuusikus oma põtra, kes veres ujudes surmavaludes viskles; ja ta nägi mõrtsukat rõõmutseva pilguga oma ohvri kõrval seisvat. Siis vihastas ta hirmsasti, tõmbas lossimüürist «uure neljakandilise kivimüraka, virutas selle kõrgele õhku, lendama vibumehe poole Häme saludes. Vägeva kohina ja mühinaga lendas vali kivi, lõigates võimsas kaares pilvede tuulist maailma. Ta tõusis üles taevakummini, vajus jällegi alla, vajus lõunakaarele, ja just vibumehe pealaele langes ääretu raskus, mattes mehe igaveseks enese alla. Tiam Hiisi, promcnante en la malhelaj valoj de la Nordo, sentis subite kuntiriĝon de sia koro, kaj sciis tuj, ke lia ora kurulo migras en danĝero. Li rapidis supren sur la monton, kie staris Iia kastelo, kaj komencis persiasorĉa vidilo observadi la sudon. Kaj li vidis malproksime en malhela picearo sian boacon, kiu, naĝantc en sia sango, sin tordis en agonio; kaj li vidis, kc la mortigisto staras apude kun triumfanta rigardo. Tiam li ekkoleris terure, kaptis el la murego de sia kastelo grandan ortangulan ŝtonpecegon,Fĝin ĵetis alten en la aeron, por ke ĝi flugu kontraŭ la arkpafiston en Ia arbaregoj de Hame. Kun forta bruego kaj muĝego la granda ŝtono rapidis, fendante en granda arko la ventan mondon de la nuboj. Gi altiĝis ĝis la ĉiela firmamento, malleviĝis ree, turniĝis al sudo, kaj ĝuste sur la verton de la pafisto falis la kolosa pezaĵo, entombigante lin sub si por eterne. 07105
Bottom
07107
Top
JUHANI: Ja mehe surm oli meie õnneks. Kus oleksime nüüd ilma selle kivita! Seal laanes vedeleksime roiskude ja raibe-Icna, õnnetud. JUHANI. Kaj la morto de la viro estis feliĉo por ni. Kie ni estus nun sen ĉi tiu ŝtono? Tie en la arbarego kiel kotaĵo kaj kadavroj ni kuŝaĉus, mizeruloj. 07106
Bottom
07108
Top
TUOMAS: Kuid küllap veel siingi vatti saame. Seda võin vanduda. TUOMAS. Sed certe ni havos sufiĉe ankaŭ ĉi tie. Mi tion garantias. 07107
Bottom
07109
Top
JUHANI: Jumal aidaku meid õigel ajal! JUHANI. Dio helpu al ni plej baldaŭ! 07108
Bottom
07110
Top
TIMO: Peame siin magamagi üksteise kukil nagu pääsu-kesepojad pesas. TIMO. Ĉi tie ja devas la knaboj peni dormi unu sur la alia, sur la nukoj unu de la aliaj kiel hirundidoj en sia nesto. 07109
Bottom
07111
Top
AAPO: See ei lähe. Peagi veereb unest segane mees alla härgade saagiks. Sellepärast valvaku kaks meist ikka magavaid vendi, teine teisel pool. AAPO. Tio ne konvenas. Baldaŭ duondormanta viro falus malsupren kiel kaptaĵo al la bovoj. Tial du el ni ĉiam, unu ĉe ambaŭ flankoj, gardu siajn dormantajn fratojn. 07110
Bottom
07112
Top
JUHANI: See on mõistlik nõu ja tuleb käia hoolsalt selle järgi — siin on meie korter vähemalt seks ööks. Seda näeme juba kõik härgade ettevalmistustest. Seal põõnab juba kolm paganat oma neetud kõhul maas, ähkides ja mäletsedes, saata-nad! — Kuid heitke magama, poisid; mina ja Aapo tahame teid valvata kuni keskööni. Heitke magama, heitke magama. Issand kaitsku meid! JUHANI. Saĝa konsilo; kaj ni ĝin sekvu precize; ĉi tie estas nia Ioĝejo almenaŭ ĉi tiun nokton. Tion ni jam ĉiuj vidas laŭ la agoj de la bovoj. Tie jam tri diabloj kuŝaĉas sur siaj ventroj malbenitaj, spiregante kaj remaĉante, satanoj! Sed kuŝiĝu, knaboj, mi kaj Aapo volas vin gardi ĝis ĉirkaŭ Ia noktomezo. Kuŝiĝu, kuŝiĝu. Dio nin benu. 07111
Bottom
07113
Top
AAPO: Oh meid õnnetuid küll! AAPO. Ho ve, ni mizeruloj! 07112
Bottom
07114
Top
SIMEONI: Misukesse viletsusse oleme jõudnud! SIMEONI. Cis kie ni kompatinduloj venis. 07113
Bottom
07115
Top
JUHANI: Viletsusse, suurde viletsusse. Kuid heitke magama, paluge oma hinge ja ihu eest ning uinuge issanda nimel. JUHANI. A1 mizero, al granda mizero. Sed kuŝiĝu, benu viajn animojn kaj korpojn kaj ekdormu en la nomo de laSinjoro. 07114
Bottom
07116
Top
Nii veetsid nad öö: ühtesoodu kaks valvasid, kuna teised magasid sammaldunud kivil; ja pikk oli öö. Lõpuks koitis ometi hommik, päike tõusis ja kerkis kõrgele taevasse, kuid nende olukord oli ikka endine; ikka piirasid neid kõikuvad sarved Hiiukivi ümber ja nälg pigistas neid juba kõvasti. Ometi lootsid nad, et see halastamatu võõras täidab oma ülesannet ka härgade kõhus ja sunnib neid lõpuks söödamaale siirduma. Nii nad lootsid, oodates vaenlaste lahkumist. Kuid kohkudes märkasid nad peagi, et loomatoitu leidus seal Hiiukivi ümber laane niiske tarnheina hulgas külluses. Seda hakkasid härjad nüüd rahulikult purema, kaugemale minemata, nii et sammaldunud kivi oli neile lakkamata näha. Tiel ili pasigis la nokton: maldormis ĉiam du, dum la aliaj dormis sur la muska ŝtono; kaj longa estis la nokto. Fine tamen mateniĝis, la suno leviĝis kaj altiĝis supren sur la ĉielo, sed la sama estis ilia sorto ankoraŭ; ĉiam la kornoj, sieĝante ilin, balan-ciĝadis ĉirkaŭ Hiidenkivi, kaj malsato jam forte turmentis ilin. Tamen ili esperis, ke la sama senkompata gasto faru sian taskon ankaŭ en la bovaj stomakoj kaj devigu ilin translokiĝi al her-bejo. Tiel ili esperis, atendante la foriron de la malamikoj, sed kun teruro ili baldaŭ rimarkis, ke sufiĉe da bestnutraĵo estas trovebla en la malseka karikaro de la arbarego ĉe Hiidenkivi. Tiun la bovoj nun komencis manĝi, ne irante pli malproksimen ol ke la muska ŝtono'senĉese estis videbla al ili. 07115
Bottom
07117
Top
JUHANI: Neil ei tule mõttessegi oma konte koristada. Nad jäävad siia, pagan võtaks, kuni talveni laagrisse ja sööma peale. JUHANI. Ui ja ne havas eĉ plej malgrandan intencon de foriro. Ili, diablo prenu, priokupas por si loĝejon ĉi tie ĝis la vintro. 07116
Bottom
07118
Top
EERO: Neil on kurivaim nahas. EERO. Ili havas diablon sub sia haŭto. 07117
Bottom
07119
Top
TIMO: Mis neil siin viga olla? Laas annab neile nii sööki kui jooki; aga kuiv sammal on meile siin leivaks ning leivakõrvaseks. TIMO. Kio mankas al ili ĉi tie? La arbarego donas al ili kaj manĝaĵon kaj trinkaĵon; sed seka musko estas nia pano kaj almanĝaĵo. 07118
Bottom
07120
Top
SIMEONI: Kuid lugu on nii, et me istume siin koerte pärast. Ma kardan, et meie ainus pääsetee on see, kui me Killi ja Kiiski vihastele härgadele ohvriks heidame. SIMEONI. Sed la afero estas tia, ke ni sidas ĉi tie pro niaj hundoj. Mi timas, ke la sola vojo al savo estas ĵeti Killin kaj Kiiskin kiel oferon al la bovoj. 07119
Bottom
07121
Top
JUHANI: Metsik nõu. JUHANI. Kruela konsilo. 07120
Bottom
07122
Top
AAPO: Mille järgi me nii kergesti ei käi. AAPO. Kiun ni ne tro facile sekvos. 07121
Bottom
07123
Top
JUHANI: Ei nii kaua, kui Jukola Juho püsti püsib. JUHANI. Ne tiom longe, kiom staras rekte Jukola Juho. 07122
Bottom
07124
Top
TUOMAS: Et me need oma naha päästmiseks alla tõukak-sime, kes nii mõnegi korra on meie elu kiskjate murdvaist küüntest päästnud? Ja kas sellest meile kasu oleks? Ma kahtlen. TUOMAS. Cu ni ĵetus iiin por elaĉeti nian haŭton, ilin, kiuj tiom ofte savis nian vivon el la mortigaj ungoj de rabobestoj? Kaj ĉu estus utilo por ni per tio? Mi dubas. 07123
Bottom
07125
Top
JUHANI: Mina samuti. Kui need härjad seal kord meie koerad on räbalaiks teinud, siis hakkaksid nad ilusti seda ootama, kunas veel rohkem oma sarvede otsa saaksid. Kindel asi. JUHANI. Ankaŭ mi. La bovoj tie, dispeciginte unue niajn hundojn, komencus tute trankvile atendi pli kaj pli da tra-pikotoj por la kornoj. Certa afero. 07124
Bottom
07126
Top
SIMEONI: Jaa, jaa, kuid mis me peame tegema, kui nälg meie kõhus näuguma hakkab? SIMEONI. Jes, jes, sed kian rimedon ni entreprenos, kiam la malsato vere komencos grumbli en la stomako? 07125
Bottom
07127
Top
JUHANI: See näub esiti maos, kuid sealt põikab ta peagi sinna põksuvasse südamesse, kargab nagu kass lihava hiire kaela, ning siis vajub vägev mees kössi. Raske, raske on siis lugu. Mis me peame tegema? küsin minagi. JUHANI. Ĝi grumblos komence en nia stomako, sed de tie ĝi baldaŭ sin ĵetos sur la batantan koron, sin ĵetos kiel kato sur la nukon de grasa muso, kaj tiam senfortiĝos la brava viro. Malfacila, malfacila estas nun la tago de viro. Kian rimedon ni entreprenu? ankaŭ mi demandas. 07126
Bottom
07128
Top
AAPO: Hüüame valjusti kõik ühest suust: vahest kuuleb mõni metsaskäija, või kostab see isegi Viertolasse ja paneb inimesed mõtlema. AAPO. Ni kriegu ĉiuj el unu buŝo; la voĉon aŭdos eble iu vagulo en la arbarego aŭ ĝi aŭdiĝos ĝis Viertola kaj igos homojn pensi pri io. 07127
Bottom
07129
Top
JUHANI: Seda abinõu peab katsuma. JUHANI. Tiun rimedon oni povas provi. 07128
Bottom
07130
Top
TIMO: Hüüame vägevalt. TIMO. Ni kriu forte. 07129
Bottom
07131
Top
JUHANI: Otse pööraselt. Laseme kõik ühekorraga lahti ühe maailma-imeliku röögatuse. Kõik ühekorraga, siis on mõju vägevam. Vaat nii, tõuske kõik püsti ja olge valmis. Kui kolmas kord pihkudega plaksutan, siis röögatame ja röögatame nagu seitse meest. — Üks, kaks, kolm! JUHANI. Vere fortege ni alsonigu ĉiuj samtempe vere sen-komparan krion. Ciuj samtempe, tiam ĝi efikos pii bone. Jen, ni stariĝu kaj estu pretaj. Kiam mi la trian fojon ekfrapos per mia mano, ni ekkrios akre, kaj ni ekkrios kiel sep viroj. Unu, du, tri! 07130
Bottom
07132
Top
Nad hüüdsid üheskoos kõigest jõust ja ühekorraga, nii et kivi ning maa selle all ning ümber vappusid ja jahmatades kargasid härjadki mõne sammu kivist eemale. Kohutavalt kos-liski seitsme mehe äkiline röögatus ja sellele järgnev kaeblik kisa, millega ühines veel koerte hale ulgumine. Kisendasid nad viis pikka hüüdu, ja mets rõkkas ning kaugele keerles kaja. Aga kui oli hüütud viies ning kõige vägevam hüüd, istusid nad j.ille silmapilguks lõõtsutama. Pisut puhanud, kordasid nad oama lugu, hüüdes seitse korda, ja hakkasid siis ootama, kuidas see abinõu mõjub. Mustunud nägudega, verest punetavate «ilmadega istusid nad sammaldunud kivile ja ägedasti lõõtsutasid nende rinnad. Ili kriis ĉiuj samtempc per tuta sia forto, tiel ke la ŝtono kaj la tero sub ĝi tremis, kaj ekskuiĝante ankaŭ la bovoj for. kuris kelkajn paŝojn de la ŝtono. Timige aŭdiĝis la ekkrio de la sep viroj kaj poste longtirata hurlado, kun kiu miksiĝis la mizera ululo de la hundoj. La fratoj eligis kvin Iongajn kriegojn, kaj la arbaro bruis kaj malproksime ruliĝis la eĥo. Sed kiam la kvina kaj la plej laŭta kriego estis eligita, ili sidiĝis ree por ekspiri momenton. Post ioma ripozo ili ripetis Ia saman agon, kriante sep fojojn kaj komencis poste atendi, kion efikus la rimedo. Kun nigriĝintaj vizaĝoj, kun sangruĝaj okuloj ili sidiĝis sur Ia muska ŝtono, kaj la balgoj de Iliaj brustoj blovis forte.
07131
Bottom
07133
Top
JUHANI: Ootame, kuidas see mõjub, ootame. Inimesed on ju hullud, kui nad ei mõista, et meestesalk ilma kõige suurema lädata nõnda ei röögi. Ootame. JUHANI. Ni atendu, kion ĉi tio efikos, ni atendu. La homoj estas frenezaj, se ili ne komprenas, ke aro da viroj ne plend-krias tiel sen plej granda danĝero. Ni atendu. 07134
Bottom
07134
Top
EERO: Kui sellest mürglist meile abi ei tule, siis oleme iõesti surmalapsed. Juba teine päike vajub läände ja nälg kasvab pöörasel kombel. EERO. Sed ni estas vere kondamnitaj al morto, se ne venos helpo al ni pro ĉi tiu tumultado. En okcidento malleviĝas jam la dua suno kaj severe pliiĝas la malsato. 07135
Bottom
07135
Top
SIMEONI: Jumal halastagu! üks öö ja poolteist päeva on sinna tagasi, kui me viimast korda sõime. SIMEONI. Dio indulgu! unu nokto kaj unu kaj duona tago jam pasis de tiu momento, kiam ni laste manĝis. 07136
Bottom
07136
Top
TIMO: Nii on. Kuulake ainult, kuidas mu kõht koriseb, koriseb ja uriseb ning tasa piibitab. See on sant lugu. TIMO. Jes, tiel estas. Aŭdu kvakadon tie en mia ventro, kvakadon kaj grumbladon kaj eĉ etan pepadon. Ci tio estas malmilda. 07137
Bottom
07137
Top
JUHANI: Sant lugu, sant lugu; me teame ja usume seda, kui omaenese kõhtu alla vaatame. JUHANI. Malmilda, malmilda; ni scias kaj kredas tion, irante en nian propran ventron. 07138
Bottom
07138
Top
SIMEONI: Pikk on näljase päev! SIMEONI. Longa estas Ia tago de malsatanto! 07139
Bottom
07139
Top
TIMO: Pikk see on. TIMO. Longa ĝi vere estas. 07140
Bottom
07140
Top
JUHANI: Pikk ja sünge! Kas Aapogi aju on juba tühi? Kas ei mäleta sa enam varese vaakumist, öökulli kõne tki, millest meile vesta, kui istume siin sel hirmsal Nälja-saarel? JUHANI. Longa kaj malserena! Cu jam estas malplenigita eĉ la cerbo de Aapo? Cu vi ne plu memoras eĉ grakadon de korniko, aŭ la babiladon de strigo por rakonti ion, dum ni sidas sur Ia terura Malsatinsulo. 07141
Bottom
07141
Top
AAPO: Mäletan muinasjuttu, mille nälg mu meelde tõigi; kuid see ei aita meil kehatoidust unustada, vaid tuletab just kangesti meelde nii sööma kui jooma. AAPO. Mi memoras rakonton, kiun ĝuste la malsato al mi rememorigas; sed ĝi ne povas kaŭzi, ke ni forgesu la nutradon de nia korpo, kontraŭe ĝi tuŝas multe kaj manĝaĵon kaj trink-afon. 07142
Bottom
07142
Top
JUHANI: Sa mõtled meest mäe all. Ma olen seda kuuluud. JUHANI. Vi aludas pri viro en monto. Mi ĝin aŭdis. 07143
Bottom
07143
Top
TIMO: Kuid minule on see uus; jutusta seda, veli Aapo. TIMO. Sed por ml ĝi estas nova; rakontu ĝin, frato Aapo. 07144
Bottom
07144
Top
SIMEONI: Jutusta, jutusta! SIMEONI. Rakontu ĝin, rakontu ĝin! 07145
Bottom
07145
Top
AAPO: See on lugu mehest, tõsisest usukannatajast, kes Impivaara koobastes mõne aja vangis istus, nagu enne too kahvatu neitsi, kuid teistsuguse põhjuse pärast. AAPO. ĉi estas rakonto pri viro, pri nobla heroo de kredo, kiu sidis kelkan tempon kiel malliberulo en la grotoj de Impi-vaara, kiel pli frue tiu pala virgulino, sed pro alispeca kaŭzo. 07146
Bottom
07146
Top
Ja järgmise muinasjutu vestis neile Aapo: Kaj Aapo rakontis al ili la sekvantan legendon.- 07147
Bottom
07147
Top
Ennemuiste, kui ristiusk ja paganlus Hämemaal veel omavahel võitlesid, oli ristitute hulgas üks tubli mees, vaga ja virk uut usku levitama, mida ta ka Rootsi riigi sõjariistade kaitse all tublisti tegi. Kuid äkki pidid raudrüütlid siit koju minema ja ristitud hämelased sattusid oma paganaist vendade kõige hirmsama tagakiusamise alla. Mõni neist tapeti kõige koledamal kombel, mõni otsis pääsemist, põgenedes metsade eksitavasse põue, mõni jälle mägede koopaisse ja kes kuhugi. Impivaara koopaisse ruttas nimetatud vaga mees; kuid ta tagaajajad, kes kättemaksu vihas tema jälil tõttasid, märkasid peagi, kuhu ta oli enese peitnud. «Susi suletagu oma koopasse!» hüüdsid nad tigeda rõõmuga, müürisid koopasuu kõvasti kinni ja jätsid mehe nälga ning pimedusse nõrkema. lam, kiam la kristanismo kaj la paganismo ankoraŭ inter-batalis en Hame, estis inter la konvertitoj brava viro, pia kaj fervora por disvastigi la novan kredon, kion li arikaŭ faris sub protekto de bataliloj de la sveda regno. Sed al sia hejmlando devis la kirasitaj herooj subite veturi de ĉi tie kaj la kristanaj Hameanoj estis terure persekutataj de siaj paganaj fratoj. Kelkajn oni mortigis per kruela maniero, kelkaj serĉis savon, forkurante en erarigajn arbaregojn, kelkaj en grotojn de montoj aŭ en aliajn lokojn. En kavajojn de Impivaara rapidis la men-ciita pia viro; sed liaj persekutantoj, kiuj lin sekvis en kolero de venĝo, rimarkis baldaŭ kie li kaŝiĝis. »La lupon oni en-baru en ĝia propra groto!» ili kriis kun malica ĝojo, mason-fermis la buŝon de la kaverno firme kaj lasis la viron al pereo pro malsato kaj mallumo. 07148
Bottom
07148
Top
Hale ots oleks nüüd meest oodanud, kuid jälle tegi taevas imeteo. Vaevalt oli koopasuus päevavalguse viimane kuma kadunud, kui juba suur koobas helendas kõige kaunimast, hõbeheledast õhetusest; ning nõnda oli mehel külma kalju südames pehme, taevalik päev. Ja sündis veel enamgi imesid. Vaata, koopa põrandasse sugenes äkki hele allikas, mille vesi võttes iial ei vähenenud, ja nii oli mehel ta kivikambris alati värsket jooki. Kuid allika kaldalt kerkis veel üles kaunis, haljendav puu, kandes kõige magusamaid vilju, mis võttes ei lõppenud; ning sealt sai mees mõnusat toitu. Siin saatis ta mööda oma päevad, ülistades issandat, siin veetis oma ööd, unistades õndsate maast. Ja tema päev oli nagu suvepäev, soe ja hele, ning tema öö oli armas videvikuaeg. Nii kulus aasta, ja jõena voolas Hämes kristlaste veri. Kui aga tagakiusamise kohutav aasta oli lõpule jõudnud ja väljas paistis kaunis mihklikuu hommik, kostis kannataja kõrvu kinnimüüritud koopasuult vasarate ning raudkangide kõmin. Läbi selle kivi-rasu hakkas viimaks ka päev vilkuma, ja silmapilkselt kadus koopast imelik valgus, nagu ka läte ning lätte kaldalt viljarikas puu. Mizera fino estus atinginta la viron, sed la ĉielo faris ree mirindajon. Apenaŭ el la grota enirejo malaperis la lasta radio de la taglumo, jam lumiĝis Ia vasta groto per plej ĉarmega, ar-ĝentoklara brilo; kaj tiel la viro havis en la koro de la malvarma monto mildan, ĉielan tagon. Kaj ankoraŭ pliaj mirakloj okazis. Vidu, en la grota planko aperis subite hela fonto, kies akvo malgraŭ elpreno neniam elĉerpiĝis, kaj la viro do havis en sia ŝtona ĉambro ĉiam freŝan akvon. Sed ankoraŭ el la fontrando kreskis supren bela verdanta arbo portanta la plej dolĉajn fruktojn, kiuj ne malpliiĝis pro depreno; kaj de tio la viro ricevis sian ĉarman nutraĵon. Tie li pasigis siajn tagojn glorante la Sinjoron, tie li pasigis siajn noktojn sonĝante pri la lando de la feliĉuloj. Kaj lia tago estis kvazaŭ somera tago, varma kaj hela, kaj lia nokto tempo de ĉarma krepusko. Tiel pasis unu jaro kaj rivere fluis en Hame Ia kristana sango. Sed kiam la teruriga jaro de persekutado estis pasinta kaj ekstere brilis ĉarma septembra mateno, atingis Ia orelojn de la heroo bruo de marteloj kaj ferstangoj ĉe la fermemasonita elirejo de la groto. Tra tiu ŝtona muro komencis fine tago eklumeti, kaj en momento malaperis el la groto la mirinda lumo, same ankaŭ la fonto kaj de la fontrando la frukton portinta arbo. 07149
Bottom
07149
Top
Kuid kust oli tulnud see müra ja ragin väljaspool koopa avaust? Seal seisis suur salk paganaid ja nende keskel mõned köitega kinni seotud ning mäe pimedasse põue näljasurma mõistetud kristlased. Ei arvatud ju teisiti, kui et sama surm ka seda meest oli tabanud, kes aasta eest samasse koopasse suleti. Kuid üpris imestasid nad, kui koopa avanedes usukannataja sealt äraseletatud, sätendava palgega välja astus. Ja hääl, mis tungis kui püha helin südameni, kostis tema suust: «Olge tervitatud, sõbrad ja vennad, olge tervitatud, kuldne päike ning kohisevad metsad, olge tervitatud!» Siis langes rahvahulk tema ette põlvili, ülistades seda jumalat, kellesse ta uskus ja kes oli ta päästnud kohutavast surmast. Kuid kõva häälega jutustas mees neile neist kaunitest imetegudest, niis ta oli mäe põues näinud; ja ühest suust hüüdis talle rahvas: «Risti meidki, risti meidki selle jumala usku!». Nii hüüdsid nad mehe suureks rõõmuks ja vabastasid surmamõistetud vannid viivitamata köidikuist. Siis astus vaga mees oja kaldale ja liille järgnes rahvas, kes paganluse maha jättis ja laskis enese Kristuse usku ristida. Ent kõrgel kaldal seisid veel äsja ohvriks määratud mehed, lauldes tänulaulu sellele, kes nii neid kui lm nende vaga isa oli valurikkast surmast päästnud ning paganade lapsed pimedusest valgusse juhatanud. Nii nad laulsid, vnadates üles taevalaotusse. Sed kio kaŭzis tiun bruon kaj tumulton tie ekstere ĉe la grota enirejo? Tie staris granda amaso da paganoj kaj meze inter ili kelkaj kristanoj ligitaj per ŝnuroj kaj kondamnitaj al malsatmorto en la malluma interno de la monto. Kaj ili eĉ ne pensis pri io alia, ol ke la sama morto trafis la viron, kiun oni enfermis en la groto unu jaron pli frue. Sed multe ili miris, kiam ĉe la malfermo de la groto la heroo eliris kun heligita, radianta frunto. Kaj voĉo, kies sankta sonoro penetris ĝis ostoj, eĥis el lia buŝo: «saluton, amikoj kaj fratoj, saluton, ora suno kaj muĝantaj arbaroj, saluton!» Tiam la amaso genufleksis antaŭ !i, glorante Dion, je kiu li kredis kaj kiu lin savis el la terura morto. Sed per laŭta voĉo la viro rakontis pri la ĉarmaj mirakloj, kiujn li spertis en la montinterno; kaj el unu buŝo la popolo kriis: «baptu ankaŭ nin, baptu ankaŭ nin al kredo je la sama Dio!» Tiel ili kriis je granda ĝojo de Ia viro kaj liberigis senprokraste el ŝnuroj la kaptitojn kondamnitajn al morto. Poste la pia heroo iris al la rando de rivereto, kaj lin sekvis la amaso, kiu, forĵurante la paganecon, lasis sin bapti al la kredo je Kristo. Sed supre ĉe la rando staris la fus al ofero destinitaj viroj, kantante dankopsalmon al Li, kiu el turmenta morto savis kaj ilin mem kaj ilian pian patron kaj kondukis el mallumo en lumon la paganidojn. Tiel ili kantis rigardante supren al la ĉiela alto. 07150
Bottom
07150
Top
AAPO: Niisugune on muistejutt vagast mehest. AAPO. Ci tia estis Ia rakonto pri la pia viro. 07151
Bottom
07151
Top
JUHANI: Ja paganate ristimine sündis samal kohal ojas, kus nüüd on meie hundiaed. JUHANI. Kaj la baptado de paganoj okazis ĝuste ĉe la sama Ioko en la rivereto, kie nun staras nia lupkaptilo. 07152
Bottom
07152
Top
SIMEONI: Usk teeb imesid. Ma olen kindel, et mehel polnud koopas mingit allikat ega viljapuud ja et mingi ihulikule silmale paistev valgus ei valgustanud ta vangikambrit, vaid et ta kindel ja kõikumatu usk kõiki ta keha tarvidusi täitis. Ta hinge jõud oli talle värskeks allikaks, maitsvaks puuviljaks ja sätendavaks valguseks. Kuis ütleski mu endine karjaseltsiline, Tõrvakose Tuomas? «Kui sul on usu kilp ja vaimu mõõk, siis mine kas või kuradiga polkat tantsima.» Nii ütles jumalakartlik vanamees. SIMEONI. Kredo faras miraklojn. Mi estas certa, ke la viro en la groto havis neniun fonton kaj neniun fruktarbon kaj ke nenia por tera okulo brilanta lumo lumigis lian kavernon, sed ke la firma kaj neŝancelebla kredo kontentigis ĉiun lian korpan bezonon. La forto de lia spirito estis por li la freŝa fonto, la bongusta frukto kaj la brilanta lumo. Kion diris mia antaŭa paŝtistokamarado, Tervakoski Tuomas? »Se vi havas ŝildon de kredo kaj glavon de spiriio, iru por danci polkon eĉ kun diab-loj.» Tiel diris la pia maljunulo. 07153
Bottom
07153
Top
JUHANI: Kuid täismehe magu ei saa kaua läbi palja usu ja tühja õhuga, ei, kas või mädaneks. Ja mina vannun, et ta pistis põske mõnusamatki moona kui puuvili ja vesi. Seda nõuab mehe keha, mis on kasvanud ja võrsunud liha ning rukkileiva najal. Jaa, jaa, seda lugu jutustatakse veel teiselgi viisil. Jutustatakse, et viis musta sõnnisarve ilmusid äkki mehe ette koopa seina. Kui ta nüüd esimese sarve lahti tegi, siis purskas sealt vulinal välja kõige paremat selget vabrikuviina sööginapsiks, mis mehe huule küllaltki kortsu kiskus. Teisest sarvest tõmbas ta jälle küünarde kaupa voldilist, rasvast ja sooja seavorsti. Kuid kolmandast pressis kanges kaares välja kõige paremat uudseputru ja neljandast pudrukasteks hapupiima, paksu kui tõrv. Ja kui ta nüüd oli oma pugu täitnud nagu puutäi, siis tegi ta üsna väledalt lahti viienda sarve ning sealt kiskus ta välja suutubakat, kõige paremat taani junn-tubakat, mis paisus poisi põses nagu imev verekaan. Kas vajab üks aplaagris mees veel paremat sakusmenti? JUHANI. Sed la stomako de plenkreska viro ne longe sin helpos per pura kredo kaj per malplena aero, ne eĉ pro pesto. Kaj mi ĵuras, ke li manĝis pli fortan nutraĵon ol fruktojn kaj akvon. Tion postulas la vira korpo, kiu kreskis kaj maljuniĝis ĉi tie per viando kaj sekala pano. Jes, jes, Ia legendo estas ra-kontata ankaŭ alimaniere. Oni rakontas, ke kvin nigraj bovo-kornoj aperis subite antaŭ la viro sur la grota muro. Kiam li nun malfermis la unuan kornon, el ĝi ŝprucis siblante la plej bongusta, klara, fabrikdistilita brando por manĝa altrinko, kiu certe iom sulkigis la lipojn de la viro. El la dua korno li tiris ulnojn da multfalda, grasa kaj varma porka kolbaso. Sed el la tria eliris en rigida kurbo la plej bona novsekala kaĉo, kaj el la kvara acida lakto por trinko kun la kaĉo, acida lakto densflua kiel gudro. Kaj post kiam li plenigis la stomakon kiel akaro, li malfermis vigle la kvinan kornon kaj el ĝi Ii prenis maĉtaba-kon, la plej bonan danan rultabakon, kiu ŝvelis en la vango de la knabo kvazaŭ suĉanta hirudo. Cu bezonis senokupa viro pli bonan regalaĵon? 07154
Bottom
07154
Top
TIMO: Tema oli taevas, tema. Kuid meie? TIMO. Li estis en la ĉielo. Sed ni? 07155
Bottom
07155
Top
TUOMAS: See põletab mehe meelt. TUOMAS. Ci tio bruligas la animon de viro. 07156
Bottom
07156
Top
TIMO: Ja pööritab poisi pead. TIMO. Kaj kaŭzas kapturniĝon al knabo. 07157
Bottom
07157
Top
JUHANI: Tuhat taalrit säärase söömingu eest nüüd! Tuhat korda tuhat taalrit! JUHANI. Mil talerojn por tiaspeca manĝaĵo nun! Milmil talerojn! 07158
Bottom
07158
Top
SIMEONI: «Voldilist, rasvast, sooja seavorsti!» Jah, me istume keset põrgut ja kuuleme juttu sellest, kuidas taevas hõi-satakse ning süüakse. Ah! Mis me peame tegema, vennad, mis me peame tegema? SIMEONI. «Multfalda, grasa, varma porka kolbaso!» Jes, ni sidas en la mezo de la infero kaj aŭdas rakonton kiel oni en Ia ĉielo amuziĝas kaj manĝadas. Ha! Kion ni faru, fratoj, kion ni faru? 07159
Bottom
07159
Top
EERO: Uskugem, uskugem! EERO. Ni kredu, ni kredu! 07160
Bottom
07160
Top
SIMEONI: Kas sa veel pilkekeelt kõneled, sina peletis? SIMEONI. Ĉu vi ankoraŭ mokparolas, vi teruraĵo! 07161
Bottom
07161
Top
EERO: See oli viimane susin, mu vesd, viimane susin; usu mind. Varsti vajun sahisedes kokku nagu tühi põis. Ah, oleks siin üks soe leib ja selle peal võid! EERO. La lasta elspiro, mia frato, la lasta elspiro; kredu min. Baldaŭ mi malleviĝos kun ĝemo kvazaŭ malpleniĝanta veziko, bova veziko. Ho, se estus ĉi tie nur unu bakvarma pan-bulo kaj butero sur ĝi! 07162
Bottom
07162
Top
TIMO: Ja või peal veel maailmatu suur päravorst. TIMO. Kaj sur la butero ankoraŭ giganta grasa kolbaso. 07163
Bottom
07163
Top
JUHANI: Oleks siin seitse sooja leiba, seitse naela võid ja seitse ahjutulel hautatud vorsti; vaat siis tõuseks pidu. JUHANI. Se cstus ĉi tie sep bakvarmaj panbuloj, sep funtoj da butero kaj sep ĉe fajro rostitaj kolbasoj; jen estiĝus festeno. 07164
Bottom
07164
Top
EERO: Tuli ja välk! EERO. Brila fajro kaj fulmo! 07165
Bottom
07165
Top
TIMO: Inimene peaks ikka tark olema ja ühtesoodu soola-tupsu taskus kandma. Sool seob sisikonda ja peab elu nädalate kaupa sees, ilma et soole otsas oleks toiduivagi. TIMO. La homo devus ĉiam esti saĝa kaj porti ĉiam saketon da salo en sia poŝo. Salo ligas la intestaron kaj konservas la vivon por semajnoj sen eĉ kulo por manĝajo. 07166
Bottom
07166
Top
JUHANI: Oi poju! ega soolagagi just kaugele siputa. JUHANI. Ho knabo! Eĉ per salo oni ne Ionge baraktos. 07167
Bottom
07167
Top
TIMO: Kuid Koivisto Iisakki, too võrratu laisk mees, põõnab mitu jumala päeva ühterodu Karkkula saunalaval, ilma toiduiva maitsemata. Ja mispärast susiseb armetu eluraasuke mehes edasi? Too suli imeb soolatupsu nagu tita ema nisa-nööpi. TIMO. Sed Koivisto Iisakki, la terure maldiligenta viro, kuŝaĉadas sur la ŝvitbaneja bretego en Karkkula multajn Diajn tagojn seninterrompe, nenion manĝante. Kaj kiamaniere siblas la mizera spiro en la viro? Tiu petolulosuĉadas salsaketon kiel infanaĉo la mampinton de sia patrino. 07168
Bottom
07168
Top
JUHANI: Ta istub ka tihtipeale nagu rääk küla rukkipõllul ja hõõrub viljapäist teri oma põske. — Vaata, juba on hiline õhtu, kuid abi ei näi meile inimmaailmast tulevat, ja siin patseerivad endiselt meie ümber, patseerivad kolmkümmend ja kolm ähkivat kurivaimu. Seal aga pusklevad juba kaks paganat. Lööge ühte, lööge ühte ja torgake teineteise otsaesised läbi, torgake nii, et ajud peast murule purskavad, siis on meil kahe kiusaja võrra vähem. Vaat nii, vaat nii! On meil siin ju pisut lõbustustki ajaviiteks. — Niiviisi just! ja kestku see mäng kaua ning kündku kaheksa luust sahka maad. JUHANI. Li ankaŭ ofte sidas kvazaŭ kreko sur la vilaĝaj sekalkampoj frotante el spikoj grajnojn por manĝi. — Jen ni jam havas malfruan vesperon, kaj ĉi tie ĉiam promenadas, promenadas ĉirkaŭ ni tridek tri spiregantaj diabloj. Sed tie kornpuŝiĝas du el la diabloj. Kunpuŝiĝu, kunpusiĝu kaj tra-piku Ia fruntojn unu de alia, piku tiel ke la cerbo ŝprucos el viaj kapoj sur la teron, tiam ni havos du turmentistojn malpli. Jen kiel, jen kiel! Ni havas iom da plezuro, dum ni pasigas la tempon. Jes tiel! kaj daŭru tiu ludado longe kaj teron plugu ok ostaj plugiloj. 07169
Bottom
07169
Top
TUOMAS: Kõvasti seal Küütselg ja Kirjak võtavad. TUOMAS. Forte batalas tie la blankdorsulo kaj la blank-kapulo. 07170
Bottom
07170
Top
JUHANI: Kuid Kirjak võidab. JUHANI. Sed Blankkapulo venkos. 07171
Bottom
07171
Top
TUOMAS: Küüt võidab. TUOMAS. Blankdorsulo venkos. 07172
Bottom
07172
Top
JUHANI: Siin mu käpp, veame kihla. JUHANI. Jen mia mano, vetu. 07173
Bottom
07173
Top
TUOMAS: Olgu. Timo, löö lahti. TUOMAS. Mi konsentas. Timo disjuĝu. 07174
Bottom
07174
Top
JUHANI: Vaat nii! JUHANI. Jen! 07175
Bottom
07175
Top
TUOMAS: Kortel viina! TUOMAS. Kvarton da brando! 07176
Bottom
07176
Top
JUHANI: Oleme rääkinud. — Vaadake, vaadake toda kahe poisi heitlust. Kuid nüüd nad pisut nagu puhkavad, otsaesine vastu otsaesist. JUHANI. Dirite. — Ni rigardu, ni rigardu la batalon de du knaboj. Sed nun, ŝajnas, ili iom ripozas kun frunto kontraŭ frunto. 07177
Bottom
07177
Top
TIMO: Ja nügivad ainult niisama tasahiljukesi. TIMO. Kaj puŝetas tie nur iomete. 07178
Bottom
07178
Top
JUHANI: Kuid nüüd! Nüüd läheb lahti täie hooga. No Kirjak, mu Kirjak, löö sõrad tugevasti maha! JUHANI. Sed nun! Nun oni pliigas la agon. Nu, Blank-kapulo, mia Blankkapulo, metu ciajn fendhufojn firme al tero! 07179
Bottom
07179
Top
TUOMAS: Löö ved kõvemini sina, mu vahva Küüt Nü-viisi! TUOMAS. Mctu pli firme ankoraŭ ci, mia brava Blank-dorsulo. Tiel! 07180
Bottom
07180
Top
JUHANI: Kirjak, Kirjak! JUHANI. Blankkapulo, Blankkapulo! 07181
Bottom
07181
Top
TUOMAS: Mu terasest otsaga tugev Küüt! No nii! Kuid jäta juba see tõsine punnimine ja viruta vastane kus kurat. TUOMAS. Mia fortkorpa Blankdorsulo kun ŝtale hardita frunto! Nu, tiel! Sed forĵetu jam la heziteman puŝadon kaj puŝegu cian viron en la inferon. 07182
Bottom
07182
Top
JUHANI: Kirjak! Pagan peksku su sarved peast! Kas sa hull põgened? JUHANI. Blankkapulo! Diablo prenu ciajn kornojn! Ĉu ci forkuras, ci cnsorĉita? 07183
Bottom
07183
Top
TUOMAS: Parem on tal sääred teha. TUOMAS. La forkuro taŭgas por li. 07184
Bottom
07184
Top
TIMO: Ja teine virutab vee! tagant kui kurivaim. Hi-hi-hi! TIMO. Kaj la alia puŝas ankoraŭ post ĝi kvazaŭ koboldaĉo. Hi, hi, hi. 07185
Bottom
07185
Top
TUOMAS: Nõndaks, Jukani. TUOMAS. Jes, Juhani. 07186
Bottom
07186
Top
JUHANI: Läks minult kortel viina. Selle saad, kui sest pinnist pääseme. Kuid kunas see päev koidab? Ah! kord aastate pärast juhtub, et jahikupja juhatusel siit hiigla-haokoorem alla külasse tiritakse ja külast surnuaeda, vinnatakse seitsme mehe kolisevate ja kõlisevate luukerede hunnik. JUHANI. Mi perdis kvarton da brando. Cin vi ricevos kiam ni liberiĝos. Sed kiam tiu tago lumiĝos? Ho! okazos post jaroj, kc sub la komando de nia ĉasvokto oni trenos de ĉi tie sufiĉe grandan ŝarĝaĵon al la vilaĝo kaj el la vilaĝo al tombejo, oni trenos aron da klakantaj, bruantaj skeletoj, la restaĵojn de sep viroj. 07187
Bottom
07187
Top
SIMEONI: Ja nii lõppes meie patune elu. SIMEONI. Kaj tiel finiĝis nia vivo. 07188
Bottom
07188
Top
JUHANI: Nii lõppes meie elu. JUHANI. tiel finiĝis nia vivo. 07189
Bottom
07189
Top
TIMO: Nii see lõppes. TIMO. Jes, tiel ĝi finiĝis. 07190
Bottom
07190
Top
JUHANI: Lõppes armetul viisil. Kuid tee lahti oma paun, Lauri, ja käigu üks lonks ringi. JUHANI. Finiĝis mizere. Sed malfermu vian tornistron, Lauri, kaj unu ektrinko ĉirkaŭiru. 07191
Bottom
07191
Top
AAPO: Olgu veel seekord, kuid meie viina lõpp jäägu kõige suurema häda korraks. AAPO. Estu tiel ĉi tiun fojon, sed la resto de nia brando estu ŝparata por pli danĝera situacio. 07192
Bottom
07192
Top
JUHANI: Nagu sa ütled. Kuid nüüd võtame lonksu, mis on lonks, ja siis röögime nagu pasunast. JUHANI. Estu kiel vi diras. Sed nun ni prenos ektrinkon, kiu efikos, kaj poste ni krios kiel tra trumpeto. 07193
Bottom
07193
Top
Kui nad olid rüübanud, tõstsid nad jälle häält ja kisendasid kõik ühekorraga. Kaja ulatus Viertola kupja kõrva, kui ta rehe-mäel kõndis, kuid ta ei mõistnud kisenduse mõtet, vaid lausus kohkunult omaette: «Piirihaldjas seal hüüab.» Kuid vennaksed hüüdsid ikka veel vägevamalt, hüüdsid kümme korda, pingutades lõugu taeva poole ja ammudes, suud pärani nagu lohemadudel või linnupoegadel pesas, kui need läheneva ema tiibade kahinat kuulevad. Ja selle järel istusid nad jälle oma sammalasemele, südameis nõrkev lootus. Trinkinte ili altigis siajn voĉojn rec, kriante ĉiuj samtempe. La eĥo venis al Ia oreloj de la vokto en Viertola, kiam li paŝis sur la draŝeja altaĵo, sed li ne komprenis la signifon de la krio, sed ektimintc diris al si mem:»la lim-feo tie krias». Sed la fratoj, streĉante siajn makzelojn al la ĉielo kaj kun malfermitaj buŝoj kiel drakoj aŭ birdidoj en sia nesto, kiam ili aŭdas la flugil-sibladon de sia patrino, kriis ĉiam ankoraŭ forte, kriis dek foje. Kaj poste ili ree sidiĝis sur sia muska loko, kun estingiĝanta espcro en la koroj. 07194
Bottom

Lugu 08 capitro

: |fin-|swe-|eng-|rus-|est|-hun|-ger|-dan|-spa|-ita|-fra|-epo| - |fin-|swe-|eng-|rus-|est-|hun-|ger-|dan-|spa-|ita-|fra-|epo| (et-eo) :
Lugu: |01|01|01|02|02|02|03|03|03|03|04|04|04|05|05|06|06|06|06|06|07|07|08|08|08|09|09|09|09|10|11|11|12|13|13|13|14|14| :capitro
Download Seitse venda o Sep fratoj descargar
08001
Top
Tulnud on juba neljas päev, kui vennaksed on kivil, kuid veelgi istuvad nad ühtesoodu härgade piiramisrõngas. Aeg-ajalt läksidki loomad kaugemale, kuid ikka liikus üks või teine nähtaval, andes kaaslastele kohe möirates märku, kui vennaksed püüdsid oma vangipõlvest põgeneda. Seal ümber vihub nüüd mõni neist keelt kõveraks ajades lõugade vahele laane rohtu, mõni põõnab seal oma pungis mao peal mäletsedes ja raskelt ähkides. Seal heitlevad kaks tükki pool-mängides, pool-tõsiselt, ning ümber-ringi kostab nende sarvede plagin. Kuid seal jälle, otse Hiiu-kivi all, kaabib üks neist vihaselt maad, paisates kõrgele mulda ja risu ning ammudes õelalt. Nõnda viidavad nad oma aega vendade ahastuseks, kahvatama panevaks vihaks, sest surma ootavad juba Jukola toredad poisid. — Silmapilgu eest oli Lauri tugeva lonksu viina kurku kummutanud, nüüd tegi ta »eda veel kord, mida teised väga imeks panid ja teda kõvasti noomima hakkasid. Jam venis la kvara tago, kiun la fratoj pasigis sur la ŝtono, sed ĉiam ili sidis sieĝataj de la bovoj. lam kaj tiam la brutoj iris pli malproksimen, sed ĉiam unu aŭ du promenis videbla, donante murmurege tuj signon al siaj kamaradoj, se la fratoj faris movon por eliri el sia malliberejo. Tie ĉirkaŭe kelkaj el ili nun ŝiras al sia buŝo arbaran herbon, kurbigante sian langon, aliaj kuŝas remaĉante kaj peze spiregante sur siaj rondaj ventroj. Tie du petoladas duone lude, duone serioze, kaj ĉirkaŭe sonas la kunfrapado de iliaj kornoj. Sed tie tute apud Hiidenkivi unu c! ili koiere gratfosas, jetante tcraĵon kaj ver-getojn alten, kaj blekegas malbele. Tiel ili pasigas !a tempon je turmento kaj paliga furiozo al la fratoj; ĉar morton atendas jam la bravaj filoj de Jukola. — Antaŭ momento Lauri vcrŝis en sian gorĝon sufiĉe grandan glutaĵon da brando, nun !i faris tiel ankoraŭ unu fojon, pri kio ia aliaj multe miris kaj komencis severe lin riproĉi. 08001
Bottom
08002
Top
JUHANI: Kas pagan su pead segab? JUHANI. Ĉu vi estas demonhavanta? 08002
Bottom
08003
Top
AAPO: Mis sa ometi mõtled? Pea meeles, et me kõik oleme samal piinapingil. AAPO. Kion vi pensas? Memoru ke ni estas en la sama pre-milo ĉiuj. 08003
Bottom
08004
Top
TUOMAS: Pea meeles, et meie asukoht on kämbla laiune, kus peame ettevaatlikult liikuma. TUOMAS. Memoru ke nia Ioĝejo estas loko nur manplaton larĝa, sur kiu ni devas singarde moviĝi. 08004
Bottom
08005
Top
LAURI: Viha teeb mehe meeletuks! LAURI. De furiozo sovaĝigita mi estas! 08005
Bottom
08006
Top
AAPO: Kuid see ei lähe. AAPO. Sed tio ne estas konvena. 08006
Bottom
08007
Top
LAURI: Mingu siis kõik põrgu põhja. Pöörelgu nagu veskikivi meie loss ja virutagu elajate ette seitse õnnetut poissi. Pöörle, kivi, idast läände, ja mets meie ümber, keerle läänest itta! Hõissa! LAURI. Ni do iru en la inferon. Kiel muelila ŝtono turniĝu nia kastelo kaj ĵetu kiel kaptaĵon al brutoj sep malfeliĉajn knabojn. Turniĝu, ŝtono, de oriento ĝis okcidento, kaj la arbaro ĉirkaŭ ni turniĝu de okcidento ĝis oriento! Heleja! 08007
Bottom
08008
Top
JUHANI: Sa oled ju purjus, poiss? JUHANI. Vi ja estas jam ebria, knabo? 08008
Bottom
08009
Top
LAURI: Peab’s seda veel küsima? Mis maksab see elu ja maailm? Mitte üht hallitanud pennigi. Sellepärast mingu kõik kui tolm ja tuhk mööda tuulte teed. Karmauhti! Maitseme siit, mu südame vennad! LAURI. Ĉu valoras pri tio demandi? Kiom kostas la vivo kaj la mondo? Ne eĉ unu ŝiman oeron. Tial ĉio iru en formo de polvo kaj cindro laŭ la vojoj de la ventoj. Sanon! Ni gus-tumu el ĉi tiu, fratoj de mia koro. 08009
Bottom
08010
Top
AAPO: Ta on purjus. Plasku tema käest ära! AAPO. Li estas ebria. For la kruĉon de Ii! 08010
Bottom
08011
Top
LAURI: See ei lähe nii kergesti. Plasku on minu oma; ma ci heitnud teda raiesmaale härgade tallata. Kuid teie teised? Ah! Viskasite pambud ilusti maha nagu armetud mustlased, kui nimismehe püss paugatab. LAURI. Tio ne iros tute facile. La kruĉo apartenas al mi; mi ja ne fordonis ĝin por esti piedpremata de bovoj sur la herb-deklivo. Sed vi aliaj? Ho! Vi metis bele viajn tornistrojnsurla teron kiel mizeraj ciganoj, kiam eksonegas la pafilo de komisaro. 08011
Bottom
08012
Top
JUHANI: Plasku siia! JUHANI. La kruĉon ĉi tien! 08012
Bottom
08013
Top
LAURI: Plasku on minu oma. LAURl. La kruĉo estas mia. 08013
Bottom
08014
Top
JUHANI: Kuid mina tahan seda enda kätte. JUHANI. Sed mi volas ĝin gardi. 08014
Bottom
08015
Top
LAURI: Sina tahad? Kui tahad, siis saad temaga peagi vastu vahtimist. LAURI. Vi volas? Se vi volas, vi ricevos ĝin kontraŭ via frunto. 08015
Bottom
08016
Top
JUHANI: Sa hakkad kakkma? JUHANI. Cu vi volas ekbatali? 08016
Bottom
08017
Top
LAURI: Kui sa tahad, siis ei pea seegi puuduma. Kuid ega armsad vennaksed kakle. Seepärast maitseme siit. LAURI. Se vi volas, eĉ tio ne mankos. Sed karaj fratoj ja ne interbatiĝas. Tial ni prenu el ĉi tiu. 08017
Bottom
08018
Top
TIMO: Ära rüüpa, LAURI: TIMO. Ne trinku, Lauri. 08018
Bottom
08019
Top
JUHANI: Plasku silmapilk siia! JUHANI. La kruĉon ĉi tien tuj! 08019
Bottom
08020
Top
LAURI: Kitli peale annan ma sulle. Mis sa enesest õieti arvad? LAURI. Mi punbatos vin. Kio vi imagas ke vi estas? 08020
Bottom
08021
Top
JUHANI: Patune inimene, tõsi küll; kuid ometi olen su vanem vend. JUHANI. Peka homo, vero, sed mi estas tamen via plej aĝa frato. 08021
Bottom
08022
Top
LAURI: Vanem? No seda enam oled siis jõudnud pattu teha ja seda enam kulub sulle kitli peale anda. Kuid skool! üdes rootslane. LAURI. La plej aĝa? Nu, des pli vi havis tempon por peki kaj des pli vi bezonas punon. Sed skol, diras svedo. 08022
Bottom
08023
Top
TUOMAS: Sa ei maitse tilkagi enam. TUOMAS. Vi ne trinkos eĉ guteton. 08023
Bottom
08024
Top
LAURI: Tuomast pean ma palju lugu, Tuomast ja väikesest Eerost. Kuid need teised seal? Mis pean ma nende kohta ütlema ? LAURI. Tuomason mi amas multe, Tuomason kaj la etulon Eero. Sed tiuj tie? Kion mi diru pri ili? 08024
Bottom
08025
Top
TUOMAS: Suu kinni ja plasku siia! Siin on, Juhani, võta paun enda selga ja viin oma hoole alla. TUOMAS. Fermu vian faŭkon kaj donu la kruĉon ĉi tien! Jen, Juhani, prenu la tornistron sur vian dorson kaj gardu la brandon. 08025
Bottom
08026
Top
LAURI: Ainult sina võid Lauri pead pöörata. Armastan sind, sind ja väikest Eerot. LAURI. Nur vi povas turni la kapon de Lauri. Mi amas vin kaj la etulon Eero. 08026
Bottom
08027
Top
TUOMAS: Vait! TUOMAS. Silentu! 08027
Bottom
08028
Top
LAURI: Sihukesed mehed! Mis on Jukola Jussi? Ogara peaga kukk, nudipeaga sõnn. LAURI. Tiaj viroj! Kio estas Jukola Joĉjo? haladzokapa koko; senkorna virbovo. 08028
Bottom
08029
Top
JUHANI: Pea silmapilk suu kinni, et mn kõrv teine kord midagi sellesamast ei kuuleks. JUHANI. Tenu vian buŝon fermita, ke miaj oreloj ne aŭdu duan fojon ion tian. 08029
Bottom
08030
Top
LAURI: «Kellel on kõrvad kuulda, see kuulgu,» ütleb Aapo, see Jukola püha Paulus. LAURI. »Kiu havas orelon, tiu aŭskultu», predikas Aapo, Ia sankta Paŭlo de Jukola. 08030
Bottom
08031
Top
SIMEONI: Oh sind kiili! Kas sina oled see endine vaikne, tõsine ja harva jutuga poiss? Kas sina oled Lauri? Sihuke suure suuga hull? SIMEONI. Ho vi! ĉu vi estas Ia antaŭa severa, serioza kaj silentema knabo? Cu vi estas Lauri? Tia babilema demonhav-anto? 08031
Bottom
08032
Top
LAURI: Oled ju sinagi Simeoni, see mageda suuga «tere, rabi». LAURI. Vi ja estas ankaŭ Simeoni, la mielbuŝa «Saluton Rabeno». 08032
Bottom
08033
Top
SIMEONI: Selle annan sulle andeks, ühtesoodu kogudes, aina kogudes tuliseid süsi su pea peale. SIMEONI. Tion mi pardonas al vi, ĉiam amasigante, ĉiam amasigante fajrajn karbojn sur vian kapon. 08033
Bottom
08034
Top
LAURI: Mine põrgusse, seal on süsi! LAURI. Iru en la inferon, tie estas karboj! 08034
Bottom
08035
Top
SIMEONI: Jumalakartmatu! SIMEONI. Malpiulo! 08035
Bottom
08036
Top
TIMO: Otse karvad tõusevad mu seljas püsti. TIMO. Eĉ la haroj sur mia dorso stariĝas. 08036
Bottom
08037
Top
LAURI: Mis see Timo mökitab, see Jukola vcsisilmne kits? LAURI. Kion babilaĉas Timo, tiu grizokula kapro de Jukola? 08037
Bottom
08038
Top
TIMO: Las olla pealegi. Kitse piim on päris hea. TIMO. Lasu nur esti. L.a kaprina lakto ja estas bongusta. 08038
Bottom
08038
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kio? 08039
Bottom
08039
Top
TIMO: Kitse piim on päris hea. Kuid ma tänan sind selle au eest; suur tänu! Jah, niisugune oli meie osa; suur tänu! Kuid vaata nüüd seda teist sorti. Vaata seal oma paipojukesi, Tuomast ja Eerot, vaata seal. TIMO. La kaprina lakto estas ja bongusta. Sed mi dankas vin pro tiu honorado: multan dankon! Jes, jen estis nia parto; multan dankon! Sed nun venas antaŭ vin alispeca a}o. Ri-gardu, jen, viajn favoratojn, Tuomason kaj Eeron, tie. 08040
Bottom
08040
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kion? 08041
Bottom
08041
Top
TIMO: Vaata seal oma paipojukesi, Tuomast ji Eerot, vaata seal. TIMO. Rigardu jen viajn favoratojn, Tuomasonkaj Eeron, tie. 08042
Bottom
08042
Top
LAURI: Häh? LAURI. Kion? 08043
Bottom
08043
Top
TIMO: Papp peab kolm korda judust, kuid talle makstakse. TIMO. Pastro parolas tri fojojn, sed li ricevas pagon. 08044
Bottom
08044
Top
LAURI: «Teist sorti,» mökitasid sa. Kuid küllap na tean, mis sordiga neid võrdlen. Tuomas-poju on uhke kirves, kintiéi, mehine ja vali, kuid väike Eero-tirts on peenike, terav ja torkav naaskel. Jah, ta «torkab», torkab õige väledalt ja pillub enese ümber pisikesi haaksõnu, see jõnglane. LAURI. »Alispeca aĵo», vi babilaĉis. Sed mi scias kun kia-speca aĵo mi ilin komparos. Tuomas-knabo estas hakilo nobla, serioza, vira kaj severa, sed mia eta Eero-stumpeto tie estas malgranda, akra kaj trafa hakileto. Jes, li «tranĉas splitaĵojn», tranĉas tute vigle, ĵetas ĉirkaŭen etajn spritaĵojn, la petolulo. 08045
Bottom
08045
Top
JUHANI: Hüva! Kuid kas sa nimetasid mind ogar* peaga kukeks? JUHANI. Bonc! sed ĉu vi nomis min haladzokapa koko? 08046
Bottom
08046
Top
TIMO: Ta nimetas mindki kitseks. Suur tänu! TIMO. Min li nomis kapro. Multan dankon! 08047
Bottom
08047
Top
LAURI: Eero torkab, kuid tal on mehe süda. LAURI. Eero tranĉas spritaĵojn, sed li havas koron de viro. 08048
Bottom
08048
Top
JUHANI: Hüva, hüva! Kuid kas sa nimetasid mind ogara peaga kukeks? JUHANI. Bone, bone! Sed ĉu vi. nomis min haladzokapa koko? 08049
Bottom
08049
Top
LAURI: Nimetasin sind veel nudipeaga sõnnikski. LAURI. Mi diris ankaŭ ke vi estas senkorna virbovo. 08050
Bottom
08050
Top
JUHANI: Karassoo, veli, karassoo! JUHANI. Prave, frato, pravege! 08051
Bottom
08051
Top
TIMO: Ole rahulik, Juho. Ta nimetas mindki kitseks ja ma tänan teda selle aunime eest, sest kits pole kellegi alaväärtuslik loom. Viertola punapõskne reili, see Lüüdia-reili, joob paljast valge kitse piima, ei midagi muud. Vaat nõnda on lugu. TIMO. Estu trankvila, Juhani. Li nomis min kapro kaj mi dankas lin pro tiu titolo; ĉar kapro ne estas iu malŝatinda besto. La ruĝvanga fraŭlino de Viertola, la fraŭlino Lyytia, trinkas nur lakton de blanka kaprino, nenion alian. Jen kiel. 08052
Bottom
08052
Top
SIMEONI: Kas me mehed oleksime, kui joobnu sõnu tähele paneksime? SIMEONI. Cu ni estus viroj, se ni ofendiĝus pro vortoj de ebriulo? 08053
Bottom
08053
Top
LAURI: Ja et sina oleksid mees? Sina? Oi vennas! sa puhkeksid kibedasti nutma, kui näeksid midagi, mida plikad just sihukestele mammapojukestele nagu sina ei näitagi. LAURI. Cu vi estas viro? Vi! Ho, mia frato! Vi ko-mencus dolorige plori, se vi vidus ion, kion knabinoj apcnaŭ montrus al tiaj ploraĉuloj kiel vi. 08054
Bottom
08054
Top
JUHANI: Simeoni, Simeoni! ma maitseksin parema meelega pussitera kui sääraseid pisteid. JUHANI. Simeoni, Simeoni! Mi akceptus pli volontc pikon de tranĉilo ol tiajn pikojn. 08055
Bottom
08055
Top
SIMEONI: No-noh, küllap viimselpäeval nähakse, keda nad on pistnud. SIMEONI. Nu, nu, en la lasta tago ili rigardos tiun, kiun ili pikis. 08056
Bottom
08056
Top
TIMO: Meid oled sa igapidi võrrelnud kukest kuni kirveni; kuid mis sa siis ise oled, kui otsekoheselt küsin ja kiusliku näo ette võtan? TIMO. Vi nun pentris pri ni ĉiuspecajn aĵojn de koko ĝis hakilo; sed kio cstas vi mem, se mi severe demandas kaj sur-prenas mian malican mienon. 08057
Bottom
08057
Top
LAURI: Mina olen Lauri. LAURI. Mi cstas Lauri. 08058
Bottom
08058
Top
TIMO: Vaata, vaata! Või ainult pai Laurikene? TIMO. Jen, jen! Sole la afabla Lauri nur? 08059
Bottom
08059
Top
LAURI: Tubli Lauri, ei midagi muud, olgugi et mind üheks ja teiseks on tahetud kujutada ning kutsuda: mägraks, Kõnni koogumeheks, kärnikuks ja tuhandeks teiseks. Hm! Olen teie igaühe suust ühte ja teist sellelaadilist kuulnud. Kuid mina olen kõige sügavamas vaikuses kõik siia hambaprao vahele talle!e pannud. Nüüd aga tahaksin pisut kergendada seda ühishunnikut, tahaksin, pagan võtku! igaühe otsmikule anda tubli tinapommi, ja siis igamees nagu sõklakott alla härgade saagiks! LAURI. La brava Lauri, nenio alia, kvankam oni volis priskribi kaj nomi min alie: melo, pioĉisto de Konni, grakulo kaj pcr miloj da aliaj moknomoj. Hm! Mi aŭdis el la lipoj de vi ĉiu ion kaj alian tiaspecan. Sed en plej profunda silento mi konservis ĉion en la dentkavaĵo. Nun mi volus iom malpliigi la amason, diablo prenu! Doni al vi vastajn makulojn sur la frunton, kaj malsupren ĉiu viro kicl glumsako je kaptaĵo de la bovoj! 08060
Bottom
08060
Top
AAPO: Ons see tõesti Lauri, see korralik, vaikne Lauri? Kes usuks seda? AAPO. Cu tiu vcrc estas Lauri, la bonkonduta, silentema Lauri? 08061
Bottom
08061
Top
JUHANI: Oi, veli Aapo, oi! Selle kuldse nisu seas on palju koirohtu. Seda olen juba ammu aimanud, kuid alles nüüd näen mehe südant. JUHANI. Ho! Frato Aapo, ho! Tie en la ora tritiko ekzistas multe da absintherbo. Tion mi iuspektis jam longe, sed nun mi konas la koron de la viro. 08062
Bottom
08062
Top
LAURI: Suu kinni, sina Jukola sõnn. LAURI. Fermu vian buŝaĉon, vi virbovo de Jukola. 08063
Bottom
08063
Top
JUHANI: Ära jumala pärast vihasta mind enam kauem, sest mu veri läheb kuumaks, läheb kuumaks! Sa neetud klutt, sinna härgade uhmrisse ma su viru tan, ja tulgu siis hirmus- ärahävitamise töö, tulgu kalendri viimne päev. JUHANI. Pro Dio, ne tro longe min incitu, ĉar mia sango bolas, bolas! Vi malbenita etulaĉo, tien mi ĵetos vin en la pist-ujon de la bovoj, kaj alvenu la abomenaĵo de dezertigo, alvenu Ia Iasta tago de la aimanako! 08064
Bottom
08064
Top
SIMEONI: Oi armetust, oi armetust! SIMEONI. Mizero, mizero! 08065
Bottom
08065
Top
AAPO: Tasa, tasa! Jäägu kaklus siit kaugele! AAPO. Trankvile, trankvile! Interbatiĝo estu malproksime de ĉi tie. 08066
Bottom
08066
Top
TUOMAS: Ole mõistlik, sina! TUOMAS. Estu prudenta, vi. 08067
Bottom
08067
Top
JUHANI: Ta on mind häbematult mõnitanud. Ogara peaga kukk! JUHANI. Li min senhonte insultis. Koko haladzokapa! 08068
Bottom
08068
Top
AAPO: Kuid püha Paulus? Ole rahulik. AAPO. Kaj sankta Paŭlo. Estu en paco. 08069
Bottom
08069
Top
TIMO: Kuid kits? Mis sa selle kohta ütled? Palju tuhat tänu, mu kaksikvend! TIMO. Kaj kapro. Kion vi diras pri tio? Multajn milojn da dankoj, mia ĝemela frato! 08070
Bottom
08070
Top
AAPO: Pidage meeles, kui lähedal oleme surma suule. Vennad, mul on plaan peas, keele peal väike kavatsus, mida pean siin väga tarvilikuks. Pange tähele: see kivi on laev marus ja maru on see möirgav, vihane härjakari meie kivi ümber. Või kas pean valima teise võrdluse? Jah, olgu siis see kivi kindlus, mida piirab vaenlane, koledalt odadega varustatud vaenlane. Aga kui nüüd kindlusel, mis on ümber piiratud, pole pealikut, korra ja kaitsmise juhti, siis võtab meelevallatus ja segadus meeskonnas võimust ja peagi on nii kindlus kui kindluse elanikud hukas. Nii läheb ka meiega, kui me siin asju teisiti ei korralda ega sea, kui me ei saa omavahelist seaduslikku korda. Seepärast olgu üks, kelle mõistlikku sõna kõik peavad kuulama ja sedamööda end üleval pidama. Juhani, talitse nüüd ennast ja kogu vennassalka. Pea meeles, et enamik meist astub sinu poolele, et toetada sinu pealiknametit meie piiratud kindluses. AAPO. Ni memoru, kiel proksime al la faŭko de morto ni estas. Fratoj, mi havas penson en mia cerbo, ĉe mia langpinto malgrandan rimedon, kiu, mi kredas, estus ĉi tie tre grava. Atentu: ĉi tiu ŝtono estas ŝipo en uragano, kaj uragano estas tiu blekeganta, kolera bovaro ĉirkaŭ nia ŝtono. Aŭ ĉu mi elektu alian bildon? Jes, estu do ĉi tiu nia ŝtono kastelo, kiun malamiko, per teruraj lancoj ekipita malamiko sieĝas. Sed se Ia kastelo, kiu estas sieĝata, ne havas estron, gvidanton de ordo kaj defendo, tiam senbrideco kaj malordo kaptas la sol-dataron kaj baldaŭ pereos kaj la kastelo kaj la popolo en la kastelo. Same okazos al ni, se ni ne ordigos kaj aranĝos ĉi tie alie, se ni ne aranĝos inter ni leĝan ordon. Do estu unu, kies prudentan vorton ĉiu aŭskultu kaj laŭ ĝi kondutu. Juhani, bridu nun vin mem kaj !a tutan frataron. Sciu ke la plimulto el ni staros ĉe via flanko, subtenantc vian estrecon en ĉi tiu sieĝata kastelo. 08071
Bottom
08071
Top
JUHANI: Mis karistus määratakse sellele, kes mu sõna ei kuula, vaid oma õela iseloomuga üldist segadust ja hädaohtu toob? JUHANI. Kian punon ni fiksu al tiu, kiu ne obeos mian vorton, sed per sia malica animo kaŭzos ĝeneralan malordon kaj danĝeron? 08072
Bottom
08072
Top
TUOMAS: Ta visatagu alla härgade ette. TUOMAS. Li estu ĵetata malsupren antaŭ la bovojn. 08073
Bottom
08073
Top
JUHANI: Oige, Tuomas. JUHANI. ĉuste, Tuomas. 08074
Bottom
08074
Top
AAPO: Vali karistus, kuid seda nõuab meie seisukord. Mina olen määrusega päri. AAPO. Severa puno, sed ĝin postulas nia situacio. iVli aprobas la ordonon. 08075
Bottom
08075
Top
SIMEONI: «Härgade ette», nagu usukannatajad ennemuiste; kuid siin ei aita pehmus. SIMEONI. »Antaŭ la bovojn», kiel martiroj iam, sed ĉi tie ne helpas mildeco. 08076
Bottom
08076
Top
TIMO: Ta visatagu härgade ette, see olgu seadus ja kohus. TIMO. Li estu ĵetata antaŭ ia bovojn, tio estu leĝo kaj de-kreto. 08077
Bottom
08077
Top
JUHANI: See olgu seadus ja kohus. Suruge oma südamesse see hirmus parakrahv ja elage selle järgi. Nüüd on minu esimene käsk, et Lauri vait jääb ja ilusti magama heidab; teiseks käsin mina, et igaüks meist peale Lauri võtaks tinapudelist siidamekinnituseks väikese lonksu. Nõnda, võtkem siit. JUHANI. Tio estu leĝo kaj dekreto. Memoru en viaj koroj ĉi tiun teruran paragrafon kaj vivadu laŭ ĝi. Nun estas mia unua ordono, ke Lauri silentu kaj dece kuŝiĝu; due mi ordonas, ke por konsoli nian koron ĉiu el ni, krom Lauri, prenu el la stanbotelo ektrinkon. Jes, jen ni prenu el ĝi. 08078
Bottom
08078
Top
LAURI: Kuid kas mina, mina ei saagi? LAURI. Kaj ĉu mi ne ricevus, ĉu mi ne? 08079
Bottom
08079
Top
JUHANI: Sina heidad magama. JUHANI. Vi kuŝiĝu. 08080
Bottom
08080
Top
LAURI: Selleks on põrgus aega küllalt. LAURi. Por tio estos tempo en la infero. 08081
Bottom
08081
Top
JUHANI: Jumal teab, kulla Lauri, kus me veel magame. JUHANI. Dio sciu, Lauri ora, kie ni kuŝos ankoraŭ. 08082
Bottom
08082
Top
LAURI: «Jumal teab, kulla Jussi, Kus su nahk kord naelutakse.» Mina laulan kui mees, lasen otse nagu klarnetist. LAURI. »Dio sciu, Joĉjo ora, Kie oni haŭton najlos.» Mi ekkantas kiel viro, elsonigas kvazaŭ el klarneto. 08083
Bottom
08085
Top
«Mina olen pisuke poju,
Mamma oma Jussi,
Mina olen pisuke poju,
Mamma oma Jussi.»
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo,
Mi ja estas bela knabeto,
Joĉjo, or’ de panjo.
08084
Bottom
08091
Top
JUHANI: Hoia oma laul teiseks korraks. JUHANI. Ŝparu vian kanton ĝis plue. 08090
Bottom
08092
Top
EERO: Hoia pisukese poju laul minule. EERO. ŝparu la kanton de knabeto por mi. 08091
Bottom
08093
Top
LAURI: Hoiame selle Jukola Jussile ja alustame teist ning õige pikka laulu. Laulame ja tantsime, hõissa! LAURI. Ni ŝparu ĝin por Jukoia Joĉjo kaj ni komencu alian kaj vere grandan kanton. Ni kantu kaj dancu, heleja! 08092
Bottom
08094
Top
JUHANI: Vaata, et ma ci mõista sind härgade ette heitmisele. JUHANI. Gardu vin, ke mi ne kondamnu vin esti ĵetata antaŭ la bovojn. 08093
Bottom
08095
Top
TUOMAS: Lauri, nüüd hoiatan sind viimast korda. TUOMAS. Lauri, nun mi avertas Iastan fojon. 08094
Bottom
08096
Top
LAURI: Viimast korda? No ongi parem, et kord järele jätad. LAURI. Lastan fojon? Nu, estas plej bone ke vi ĉesos. 08095
Bottom
08097
Top
JUHANI: Et võime veel Toonela väravalgi nõnda märatseda, me täiskarvased paganad! JUHANI. Ke ni povas ĝuste ĉe la pordo de morto kverelaĉi tiel, ni koloraj paganoj! 08096
Bottom
08098
Top
SIMEONI: Meie teenimist mööda nuhtlebki meid Jumal. Oi! nuhtle meid, vitsuta meid siin piinakivil! SIMEONI. Laŭ meritoj nin punas Dio! Ho! punu in, vergu nin ĉi tie sur la turmentoŝtono. 08097
Bottom
08099
Top
LAURI: See on rõõmukivi, Väinämöise rõõmukivi, ja see taat, nagu öeldi, olevat Savo jumal olnud. Kuulsin temast kord üsna lõbusa laulu ühelt korstnapühkija-sellilt. Mäletan, et kuulsin samalt poisilt vägeva jutluse, mida ta üpris voolavalt laskis oma punaste huulte ja irvi hammaste vahelt, kui seisis Kuninkala tossava korstna otsas. Ja ta jutlustas nii . . . LAURI. Ĝojoŝtono ĝi estas, ĝojoŝtono de Vainamoinen, kiu maljunulo, laŭdire, estis Dio de Savolando. Mi aŭdis foje de unu kamenskrapista junulo-petolulo vere gajan runon pri li. Mi ankaŭ memoras longan predikon de la sama knabo, prc-dikon, kiun li vere lertc cligis el siaj ruĝaj lipoj kaj tra siaj ridaĉantaj dentoj, kiam li staris sur la fumanta kamentubo de Kuninkala. Kaj li predikis jcne ... 08098
Bottom
08100
Top
JUHANI: Vait nüüd, sina metsloom! JUHANI. Silentu nun, vi sovaĝa rabobesto! 08099
Bottom
08101
Top
LAURI: Peame nüüd jutlust, kui oleme küllalt laulnud, laulnud kõik ühest suust, nagu on kombeks kirikus. Mina olen pastor, see kivi on kantsel, teie olete köstrid ja härjad seal meie ümber on jumalakartlik ning vaga kogudus. Kuid kõigepealt marsivärss pastori kantsliminekuks. Te kuulsite. Pastor ootab. LAURI. Ni prediku, ĉar ni jam kantis sufiĉe, kantis ĉiuj el unu buŝo, kiel estas kutimo en preĝejo. Mi estas la pastro, ĉi tiu ŝtono estas mia predikseĝo, vi estas kantoroj kaj la bovoj tie estas la eklezio pia kaj serioza. Sed unue marŝverson al predikseĝo. Vi aŭdis. La pastro atendas. 08100
Bottom
08102
Top
JUHANI: Oota, oota, küll ma sind peagi marsitan ja värsitan. JUHANI. Atendu, atendu, mi certe vin marŝigos kaj ver-sigos tuj. 08101
Bottom
08103
Top
LAURI: Sina oled peaköster, vanamees ise; need teised on su õpipoisid, sihukesed poolvillased härrakesed, kes higistades ja nagu kalkunid punetades täidavad meie kiriku köstripinki pühapäeviti ning suurte pühade ajal. Siin istuvad nad jälle jollis silmil, kuuehõlmad laiali, juuksed silutud vii ja rasvaga, ning pisuke kidur lõuahabe tudiseb veidi. Kuij istuge nüüd ometi rahulikult ja laulge pastor Mattile kantslisilmi. Ta lidus küll Keijula kõrtsist kirikusse, kuid ta valas om* pead ja harjas juukseid, ja nüüd kõmbib ta üpris liigutatud meelel palvetades üles kantslisse ning praalib mooridega kui mehine mees. Nüüd, köstri-Jutte, viskan ma jõllitava pilgu sini poole, sellepärast lase lahti. «Lase lahti, Jutte,» hüüdis endine pastor köstrile. LAURI. Vi ja estas la ĉefkantoro, la maljunulo mem, ĉi tiuj aliaj estas viaj lernantoj, tiaj duonlanaj sinjoroj, kiuj ŝvitantc kaj ruĝbrilante kvazaŭ meleagroj plenigas la kantor-benkon de nia preĝejo dum dimanĉoj kaj festotagoj. Ci tic ili rce sidas kaj strigokulumas kun sternitaj brustbaskoj, kun hararoj ŝmiritaj per butero kaj grasaĵo, kaj eĉ la velkanta men-tonbarbeto tremctas iom. Sed sidu nun trankvile kaj kantu, dum »Matti-pastro» iras en la predikseĝon. Certc li kuris el la drinkejo de Keijula al la preĝejo, sed li surverŝis sian kapon per akvo kaj kombis sian hararon, kaj nun, tre kortuŝita, li rampas supren en la predikseĝon kaj plorigas maljunulinojn kiel brava knabo. Nun, kantoro Jutte, mi ĵetas rigardon a! vi, tial nun komencu. »Hastu, Jutte», kriis iama pastro al kantoro. 08102
Bottom
08104
Top
JUHANI: Pane suu kohe kaunisti kinni, sina lontrus! JUHANI. Malvastigu tuj decc vian buŝon, vi sentaŭgulo! 08103
Bottom
08105
Top
LAURI: Mitte nii, vaid «laulgem suust ja sidamest» pead sa laulma. Kuid jätkub juba sellest, vaiki, kuula ja sea oma suu ilusti «kirikusuuks», kui mina jutlustan. J,h, laena sina muile, korstnapühkur, meelt ja vaba keelt. — «Mina tahan siin kantslis jutluse pidada Peetri vanast vammusest ning kümnest nööpaugust. Ometi tahan enne pilgu heita üle onb lambakarja, kuid näen oma südame suureks mureks ainult haSvaid kitsesid ning pagana sikkusid. Oh teid, teie Kärkölä neisid, ebelid ja pebelid! te uhkustate siidis ja sametis, kullas säravad kui paabulinnud; kuid sülitage mulle vastu vahtimisl, kui te viimselpäeval ei palu pastor Mattit enese eest kõnelema. Kuid siis on see netu! — Tere, tere, sina Räihä pere! Tal^n sulle sõnakese lausuda: võta õppust tollest Kettula vanast taadist. Kuid sina, pagana Peltola Paavo, mis sina tegid tal e| Tanu talu paigitalgul? Sina klaase kõlistasid ja plikasid pigistasid. Kuid mina ütlen sulle, poisiklutt: võta õppust Ju>ippi]a Jallist, muidu mõistavad viimselpäeval pastor Matti, Pa|luS ja Saulus sinu üle kohut, ja siis kott pähe ning põrgu. Av( siis aegsasti kõrvaaugud ja kuula, mis ma ütlen ning pajatan: sest mind on keedetud mõneski leemes ja siin rinnas on süda k j hülgenahast tubakakott. Sest see poju on näguleid näinud. Mna olen olnud I lelsingi koolis, kohtutoolis, jalgpuus ja mõnesk muus piina-puus. Kuid selle poolest olen parem, et pole varjanud varem, pole kellegi kaevu reotanud ega teise mehe naist tõtanud.» LAURI. Ne tiel, sed »buŝon malfermu de ĉiuj paŝtistoj», vi devas kanti. Sed sufiĉas jam, silentu, aŭskultu kaj metu vian buŝon bele kiel »preĝejan buŝon» kiam mi predikos. Jes, vi kamenskrapisto, pruntu al mi vian animon kaj vian liberan langon. — »Mi volas predikon prediki en ĉi tiu predikseĝo pri malnova mantelo de Petro kaj pri la dek butontruoj. Tamen mi volas unue rigardi mian ŝafaron, sed je mia granda mal-ĝojo mi vidas nur haladzajn kaprinojn kaj diablajn virkaprojn. Ho ve, vi virgulinoj kaj inaĉoj de Karkola, vi ficrparadas en silkoj kaj ŝaloj, orbrilantaj kiel pavoj; sed kraĉu sur mian vizaĝon, se vi en la lasta tago ne pctos, ke Matti-pastro pledu por vi! Sed vanc. — Bonan tagon, sinjoro Lago! Mi volas diri al vi vorteton: Prenu modelon de la maljuna pedelo de Kettula. Sed vi, demona Peltola Paavo, kion faris vi en la trablabora festo de Tanu lastan vintron? Vi glasojn tintigis kaj knabinojn instigis. Sed mi diras al vi, knabo-scntaŭgulo: memoru la ulon Jumppila Jalli; en alia okazo vin juĝos Matti-pastro, paganoj, grekoj kaj krekoj; kaj poste sakon sur la kapon kaj en la inferon. Malfermu do viajn oreltruojn en sufiĉe frua tempo kaj aŭdu, kion mi diras kaj predikas; ĉar oni min kuiris en multaj supoj, kaj jen, en la brusto estas koro kiel tabaksaketo el ledo de pu-toro. Certc la knabo spertis jam multon. Mi lernis metion de burokratio en urba arestejo kaj kukurba akvoĉelo, ei\ piedfik-silo kaj en ĉia kaptilo. Sed por mi estas belc, ke mi ne agis ŝtele, ke mi ne en puton kakis nek fremdan edzinon ĉirkaŭbrakis.» 08104
Bottom
08106
Top
«Oli mul kord väike mõrsja, elav kui tuli, kuic suur suli, — putkas kaugele ära. Läksin teda otsima: käisi| läbi Soome mere ja maa, Saksa ja Eesti ka, kuid ei leidDudmu kullakest. Tulin jälle tagasi Soome, ja leidsin ta Tampere taga liiva joomelt. Seal on ju mu Manniken! hüüdis poiss iiõmuga, kuid Manniken pirtsatas ja pajatas: «Kes sa oled? Mis maa-mustatu? Kes tõrva-kastetu?» ning lipsti esimesse onni. Kuid mina. ikka lusti-poju, ei palju sest pahandand; tubakat põske pistsin ja esimesse kõrtsi astsin, kus Mikko kiratses ning naistega märatses.» »Mi iam havis fianĉinon etan, idinon malgrandan, inaĉon veran, sed ŝi forkuris de mi malproksimen. Mi ekiris por serĉi ŝin: mi traserĉis la vastajn tcrojn de Finnlando, German-ion kaj Estonion, sed ne trovis mian numenion. Mi revenis al Finnlando laŭ la malnova korso, kaj mi trovis ŝin malantaŭ Tampere, sur sabla montdorso. Jen mia kara Tettu! kriis la knabo sincere, sed Tettu diris kolere: »kiu estas vi? kiu vi, per teraĵo traktita, per gudro baptita?» kaj forkuris en la plej proksiman kabanon. Sed mi, ĉiam gaja knabo, ne multc pro tio malĝojis; mi metis tabakon en maĉejon kaj iris en la plej bonan drinkejon, kie Mikko bruigis kaj publikulinojn dancigis.» 08105
Bottom
08107
Top
«Toop õlut ja kaks kortlit viina on mõistlik mõõt, et vähendada väsind mehe südamepiina. Kruusid kerkisid ja habe kastus, laulurõkatus oli meeste vastus ja mammatütred naerust nõrkesid. Kuid läksin rõõmupeolt liikuma, läksin mööda tänavaid kiikuma. Mu laul kajas, klirisesid aknad majas, ja kargasid jalule kõik Tampere pürjelid. Kuid mina, ikka lusti-poju, lasksin jooksu mööda rannarihva, virutades neile liiva ja kruusa vastu koonu ning kihva. Tulin sealt Pori linna, pisteti pulkadest puuri ja tehti tänaval tuuri; tulin Uusikaupunki, seal mind aknast hauguti; tulin Turu randa, pisteti puss rinda. Tulin lõpuks Aningaiste tänava serva ja kohtasin seal viit lõbusat lirva. Esimene lõi mind jalaga, teine ütles: «Lase poisil olla, nagu ta on; ta pole pussilööja ega kellegi pigisööja.» Kuid kolmas küsis: «Mis poisil viga?» ja neljas vastas: «Teda peaks aitama oma ametiga.» No lähme süs käsikäes käima, ütlesin mina, kuid viies müksas mind vihaselt rusikaga ja räuskas: «Käi hclvctisse!» Läksin siis Helsingi, pandi vangipinki, seal siis poiss üle kuulati ja selga tublisti tuulati: «Lase jalga, enne kui parem tants algab!» Läksin jälle maanteele, mina lusti-poju, ikka rõõmus tuju, mina, kellel süda nagu hülgenahast tubakakott. Rändasin teed, lasksin laulu, käisin läbi maad ja veed; tulin Hämemaale, astusin Kuninkala kantsli peale; ning nüüd on aamen — karmauhti!» »Unu stofo da biero kaj du kvartoj da brando miksite estas modera mezuro kaj kvanto por la figuro kaj ganto de laca viro. Nun la kruĉo svingiĝis kaj la barbo malsekiĝis, knaboj kantis kaj Ia filinoj de la maljunulino ridon plantis. Sed mi forlasis la orgion, ekiris sur la teritorion. Mia kanto sonegis, fenestroj dispcciĝis, kaj pro tio ĉiuj filistroj de Tampere ekmoviĝis. Sed mi, ĉiam gaja knabo, mi laŭ bordo rapide faris krur-uzon kaj ĵctis al iliaj nazegoj sablon kaj gruzon. AI Pori mi nun venis, en korbon oni min fermis kaj laŭ la vendoplaco trenis; al Uusikaupunki mi paŝis, tie oni min tra fenestroj minacis; al Turku mi veturis, je la gorĝo oni min tranĉile torturis. Fine mi estis en stratanguloj kaj tie min renkontis kvin inaj vig-luloj. La unua min regalis per piedbato, la dua diris: »Iin lasu en paco, li estas nek sentaŭgulo nek peĉbekulo». Sed la tria demandis: »kio mankas al la knabo?» kaj la kvara diris:»oni devus al li helpi per kanabo». Nu, ni iru kaj promenu brakon ĉe brako, mi diris, sed la kvina puŝis je la stomako kaj kolera kriis: »iru al Helsinki!» Mi al Helsinki min transigis kaj manĝi ŝtatan kaĉon oni min devigis, kaj poste oni la kna-bon esplordemandis kaj per vipo komandis: »nun ekiru, foriru, vi fripono!» Denove mi vagadis !aŭ vojo, mi petolulo, ĉiam gaja, mi kies koro estas kiel tabaksaketo el ledo de putoro. Mi vagadis, kantadis kaj paŝadis laŭ altaĵeta vojo, veniis al Hame, supreniris la predikseĝon de Kuninkala; kaj poste estis amen-fino!» 08106
Bottom
08108
Top
«Tahan mina kuulutused kuulutada. Kihelkonna köster ja kubermangu kupumoor tahavad agarasti abiellu astuda, homme on nende pulmad, homme pärast kapsasuppi. Nad heitku ühte ja püsigu paaris nagu Tattari Paavali pigi ja tõrv! —Järgmi sed talud kästakse sellega kirikumõisa tööle: Ullilä, Allila, Dii -Seppälä, Pimppala ja Alavesi. Tosin laudu, leisik sindlinaelu, mees majast, paremast paar, paikama kirikumõisa pisemat põrsaküna. — Kiiala koplist on karanud vana ruun, kõrge ja suur, mustjaspruun, kell kaelas, rauad jalas, lühisäärne, vaik-set rühti, saba pole ühti.» »Mi volas publikigi la anoncojn. La eklezia kantisto kaj la gubernia kupisto diligente intencas edziĝi, ili festos morgaŭ sian nupton, morgaŭ post brasikmanĝo. Ili kuniĝu kaj algluiĝu kiel gudro kaj damaro de Paŭlo-tataro! — La sekvantaj domoj estas per ĉi tio ordonataj fari taglaboron en la pastrejo: Vllila, Allila, Yli-Seppala, Pimppala kaj Alavesi. Dekduon da ta-buloj, grandfunton da fernajloj, viro el ĉiu domo, du el pli grandaj por ripari la pli malgrandan porkstalon de la pastrejo. — El Ia paŝtejo de Kiiala forkuris unu maljuna ĉevalo, granda, alta, nigrebruna, kun tintilo ĉe la kolo, feroj ĉe Ia hufoj, mal-larĝa, mallonga, stumpvosta.» 08107
Bottom
08109
Top
«Ei nüüd midagi muud sedapuhku, ainult et lammas on lahke loom, ci ta puse ega poksi, aga vaat kui härg pääseb valla, ta puseb puud ja kaabib maad ning purskab tulipalavat raba vastu karjase nägu ning naba. Ja siis on jällegi aamen karmauhti! igaüks mingis oma sängi, mina lähen vangikongi.» — See oli jutlus. »Sed nenion pli ĉi tiun fojon, nur ke ŝafo estas mildnatura besto, ĝi ne kornopuŝas nek piedbatas, sed jen, se bovo estas malligita, ĝi kornopuŝas arbon, grategas teron kaj elblovas brulvarmegan kotaĵon kaj malpuraĵon en la vizaĝon kaj sur la umbilikon de paŝtisto. Kaj poste estis ree amen-fino! Ciu iru al sia propra ruino, mi iros al mia brika palacino.» Tia estis la prediko. 08108
Bottom
08110
Top
SIMEONI: Sihukest jumalavallatust sa oskad, kuid kas sa tulimane ka lugeda oskad? SIMEONI. Tian malpiaĵon vi povoscias, sed ĉu vi scias lcgi, senhontulo? 08109
Bottom
08111
Top
LAURI: See on alles küsimus: kas papp lugeda oskab? «Mina loen ja laulan veata ega iial keskel peata; nii pikk laulujoru kui lauda vihmatoru.» Kuid papp peab rääkima ja mitte laulma. Mina räägin ja väike Eero vastab lauluga. LAURl. Tio vere estas demando.- ĉu pastro scias legi. »Mi scias psalmokanti kaj rakonti kaj neniam mi bezonas Interrompe honti; tiel longa kantiko kiel ĉe herbejo saliko.» Sed la pastro devas fari meson, ne kanti. Mi faros meson kaj la eta Eero respondos. 08110
Bottom
08112
Top
EERO: Mina vastan, kui aga nälja pärast jaksan. EERO. Mi respondos, se mi nur havas forton pro malsato. 08111
Bottom
08113
Top
JUHANI: Kas sa hakkad hulluga ühes jändama? Sina pagan, ikka valmis koeratempudeks! Vaat, seda ma usun. Ja sina, Lauri, heida nüüd ilusti magama; lõpeta, kulla veli, see mäng ja märatsus, muidu lausun su kohta oma vankumatu kohtuotsuse, ja siis virutavad sind kümme kätt silmapilk alla härgade ette. Lõpeta see mäng. JUHANI. ĉu vi intencas komenci jongli kun frenezulo? Vi fripono! Ciam preta al hundaj agoj. Jes, tion mi kredas. Kaj vi, Lauri, nun kuŝiĝu sen kontraŭstaroj; ĉesigu, frateto, ĉi tiun ludon, en alia okazo mi eldiros neŝanĝeblan verdikton al vi, kaj baldaŭ dek manoj ĵetos vin malsupren antaŭ la bovojn. Cesigu tiun ludon. 08112
Bottom
08114
Top
LAURI: See on alles tantsu algus, vennas, tantsu algus. Jah, tantsime, maadleme, tantsime juskit, nii et samblad tolmlevad. Vaat nü! LAURI. Ni ja estas nur en la komenca danco, mia frato, en la komenco. Jes, ni dancu, ni luktu, ni dancu Joĉjan dancon, tiel ke muskoj ŝvebos. Jen! 08113
Bottom
08115
Top
TIMO: Sina põrguline! Vähe puudus, et ma ei oleks kivilt alla lennanud. Tasa, tasa! TIMO. Vi fripona knabo! Mi preskaŭ falis de sur la ŝtono malsupren. Trankvile, trankvile! 08114
Bottom
08116
Top
JUHANI: Lauri, kas ma nüüd ütlen selle hirmsa sõna, mis *u silmapilkselt pudruks teeb? Ja see vankumatu sõna kostab nii: ta visatagu härgade ette. Kas ma ütlen? JUHANI. Lauri, ĉu mi jam diru la teruran vorton, kiu en momento faros el vi stufaĵon? Kaj tiu neŝanĝebla vorto aŭdiĝos jene: li estu ĵetata antaŭ la bovojn. Cu mi jam diru? 08115
Bottom
08117
Top
LAURI: Ära ütle midagi, laula ainult, kui mina juskit tantsin. Hih! LAURI. Nenion diru, sed kantu dum mi dancas la Joĉjan dancon. Hih! 08116
Bottom
08118
Top
JUHANI: Ta visatagu härgade ette, ja jumal olgu temaga! Aamen. — Nüüd on see öeldud. Ta mingu. JUHANI. Li estu ĵetata antaŭ la bovojn kaj Dio estu kun li! Amen. — Nun ĝi estas dirita. Li ekiru. 08117
Bottom
08119
Top
LAURI: Lähme kõik üheskoos, käsikäes, välja elu Näi jama alt! LAURI. Ni ekiru ĉiuj kune manon en mano for el Malsatejo de la vivo. 08118
Bottom
08120
Top
TUOMAS: Seadus sündigu, ja käi surma! TUOMAS. Nia leĝo plenumiĝu, kaj vi ekiru al via morto! 08119
Bottom
08121
Top
JUHANI: Ära põrgu pärast, Tuomas! JUHANI. Pro diablo, ne, Tuomas! 08120
Bottom
08122
Top
TUOMAS: Maha kivilt, poiss! TUOMAS. Malsupren de la ŝtono, knabo! 08121
Bottom
08123
Top
JUHANI: Ära taeva pärast! JUHANI. Ne, pro ĉielo! 08122
Bottom
08124
Top
AAPO: Tuomas kahvatab! Jumal aidaku meid! Tuomas ii kahvatab! AAPO. Tuomas paliĝas! Dio nin helpu! Tuomas paliĝas! 08123
Bottom
08125
Top
JUHANI: Kas tahad mõrtsukatööd teha? Mu vend, mu vend! JUHANI. Cu vi farus teruraĵon? Mia frato, mia frato! 08124
Bottom
08126
Top
AAPO: Ta läheb valgeks kui surija ja mõrtsukatöö on lähedal! Talitse oma meelt, Tuomas, oi, talitse oma meelt! Ma piilun sind. Kõik üles ja aidake Laurit, aidake! AAPO. Li paliĝas kiel mortonta viro, kaj proksimiĝas teruraĵo! Vi bridu vian animon, Tuomas, ho, bridu vian animon! Mi petegas vin. Ciu leviĝu kaj donu helpon al Lauri, heipon donu! 08125
Bottom
08127
Top
TUOMAS: Teelt ära! TUOMAS. For, ne malhelpu min! 08126
Bottom
08128
Top
JUHANI: Ei, Tuomas, ei! JUHANl. Ne, Tuomas, ne! 08127
Bottom
08129
Top
TUOMAS: Teelt ära! Sina oled kohtunik, mina olen timukas, ja meie seaduse peab täide saatma. Ilma armuta kivilt alla, mees! TUOMAS. For, ne malhelpu min! Vi estis la juĝisto, mi estas la ekzekutisto, kaj nia leĝo plenumiĝu. For de Ia ŝtono, malsupren sen indulgo, viro! 08128
Bottom
08130
Top
LAURI: Alla nagu palk Nukari tammist. Hõissa! LAURI. Kiel karbotrabo trans la digon de Nukari mal-supren. Heleja! 08129
Bottom
08131
Top
SIMEONI: Armu, Tuomas, armu, armu! SIMEONI. Indulgon, Tuomas, indulgon, indulgon! 08130
Bottom
08132
Top
TUOMAS: Ei mingit armu! TUOMAS. Neniom da indulgo! 08131
Bottom
08133
Top
JUHANI: Hoidku meid jumal vennatapmise eest’ JUHANI. Gardu nun Dio, ke ni ne faru fratmortigon! 08132
Bottom
08134
Top
TIMO: Jah, Kaini Aabelit tapmast. TIMO. Jes, ke Kain ne mortigu Habelon. 08133
Bottom
08135
Top
TUOMAS: Ta sureb! TUOMAS. Li mortos! 08134
Bottom
08136
Top
AAPO: Taltsuta oma meelt! AAPO. Trankviliĝu! 08135
Bottom
08137
Top
TUOMAS: Ta sureb! TUOMAS. Li mortos! 08136
Bottom
08138
Top
JUHANI: Kaitsku meid taeva jõud! Ei, Tuomas, see ei lähe. JUHANI. Nin gardu la potenco de la ĉielo! Ne, Tuomas, ĉi tio ne taŭgas. 08137
Bottom
08139
Top
TIMO: Ei kuidagi, ei kuidagi. Lauri on meie igaühe vend. Seisa! TIMO. Tute ne, tute ne. Lauri estas frato de ni ĉiuj. Haltu! 08138
Bottom
08140
Top
JUHANI: Mõrtsukatöö on lähedal! Päästame Lauri, päästame oma õnnetu venna! JUHANI. Virmortigo estas okazonta! Ni savu Laurin, ni savu nian mizeran fraton. 08139
Bottom
08141
Top
Tõusis nüüd kivil äge rüselus. Kes pidas vihast Tuomast kaelusest, kes keha ümbert, kes rippus Lauri jalas kinni, kes hoidis teda mujalt, et takistada alla veeremast. Mitmepäiseks, mitmejalgseks õudus-elajaks muutus vennaste salk, kes rähel-des ühes puntras pingutas. Iseennast kiskudes, larisedes, ähkides ja lõõtsutades liikus see elukas, pöörles, keerles ühelt kivi äärelt teisele ja jälle tagasi. Koerad lippasid hirmunult sinna-tänna, hoides oma elu, hännad jalge vahel ja tihti peaaegu veeremas alla härgade ohvriks. Tihedamini kui varem kogunesid härjadki sel ajal kivi ümber, vaadeldes pärani silmil kohutavat heitlust. Kuid üldine väsimus tõi lõpuks rahu Hiiukivile ja lõõtsutades lamasid vennaksed peeneks jahuks hõõrutud samblal. Siis aga kõneles Simeoni, jutlustas ja pööritas koledalt silmi taeva poole. Nun estiĝis vigla batalo sur la ŝtono. lu penis deteni Tuo-mason je la kolumo, iu je Ia jakbasko, iu pendis je la kruro de Lauri, iu je alia membro, por malhelpi lin ruliĝi malsupren. La frataro ŝajnis multkapa, multpieda monstro, kiu streĉiĝis kiel unu fasko. Ŝirante sin, murmuregante, spiregante kaj ĝemante tiu besto moviĝis, ruliĝis de unu flanko de la ŝtono al la alia kaj returne. La hundoj, kun la vostoj inter la piedoj, ofte proksime al ruliĝo malsupren kiel oferoj al la bovoj, ŝoviĝis tien-reen, gardante sian vivon. Pli dense amasiĝis ankaŭ la bovoj dum ĉi tiu momento ĉirkaŭ la ŝtono, rigardante per elstarantaj okuloj la teruran batalon. Sed ĝenerala laciĝo fine venigis pacon sur Hiidenkivi, kaj spiregante kuŝis la fratoj sur la muskaĵo, kiu estis frotita je pulvoro. Sed fine parolis Simeoni, predikis kaj terure turnadis siajn okulojn al la supera alto. 08140
Bottom
08142
Top
SIMEONI: Kiskelajaiks, kuradeiks on muutunud ristiinimesed. Seepärast nuhtle meid, issand! Löö siia oma vihanoolega, löö pudruks patuse Siioni seitse poega! SIMEONI. En rabobestojn, en diablojn estas ŝanĝiĝintaj la kristanaj homoj. Tial nin punu, Sinjoro. Batu nin per la fulmo de via kolero, frakasu kiel kaĉon kaj rekrementon la sep knabojn de pekanta Ciono! 08141
Bottom
08143
Top
AAPO: Jah, Tuomas, ikka seisab siin viis ühe vastu; pea meeles. Kuid olge nüüd rahu ja hoidke Laurit, kuni ta vilet-sake magama jääb. AAPO. Jes, Tuomas, ĉiam staras ĉi tic kvin kontraŭ unu; tion vi scias. sed paco regu nun. kaj rctenu vi aliaj Laurin ĝis li ekdormos, la mizerulo. 08142
Bottom
08144
Top
TUOMAS: Needus! Alla virutan ma siit teid viimase kui ühe, kui nii tahan, ja seda ma tahan, kui mu vihavimm veel kasvab. Kuid vait, poisid, nüüd; vait ja tasa! Sest mu veri keeb, ja tühine asi on siis mu meelest surm ning surmakoiedus. Seepärast: tasa, ainult tasa! TUOMAS. Malbenon! Malsupren mi ĵetos de ĉi tie ĉiun viron, se mi volas, kaj tion mi volos, se mia kolero ankoraŭ ekscitiĝos. Sed trankvile, knaboj, nun, trankvile kaj dece! Car mia sango bolas, kaj tial eĉ malgrava afero estas laŭ mia opinio morto kaj teruroj de morto. Tial: dece, dece nur! 08143
Bottom
08145
Top
JUHANI: Tuomas on hädaohtlik mees. Mulle oleks paremaks seltsimeheks see, kes praalib, praalib minuga iga päev ja iga tand, kui sina, kes harva vihastad, kuid põhjalikult, ning sellega mu vaese elu hädaohtu paned. Ah! see oli paha lugu. JUHANI. Tuomas estas danĝera viro. Pli volonte estu mia kamarado la viro, kiu insultas, insultadas min ĉiun tagon kaj horon, ol viro, kiu malofte koleriĝas, sed intense, endanĝerigantc mian mizeran vivon. Ho, ĉi tio estis malbona ludo. 08144
Bottom
08146
Top
SIMEONI: Peksa meid, karista meid, taeva vägi! SIMEONI. Batu nin, punu nin, potenco de la alto! 08145
Bottom
08147
Top
TIMO: Ole vait, Simeoni, ma palun. TIMO. Silentu, Simeoni, mi petegas. 08146
Bottom
08148
Top
SIMEONI: Kui mina olen vait, siis kõneleb ja kisendab see kivi. Peksa meid, vitsuta meid! SIMEONI. Se mi silentos, la ŝtono parolos kaj ekkrios. Batu nin, punu nir! 08147
Bottom
08149
Top
JUHANI: Ära kisenda meie peale veel suuremat hukatust Siin on nuhtlust juba küllalt. JUHANI. Ne krivoku sur nin pli teruran morton. Ci tie ja estas jam sufiĉe da plago. 08148
Bottom
08150
Top
TUOMAS: Seal jutlustab ta nagu hull, käed ristis ja silmad peas kui surma kuulutaval öökullil. Suu kinni silmapilk! TUOMAS. Jen, li predikas kiel frenezulo kun krucigitaj manoj kaj kun okuloj en la kapo kiel tiuj de la gufo de Morto. Fermu vian buŝon tuj! 08149
Bottom
08151
Top
TIMO: Ole vait, Simeoni, ma palun; ja elame kõik rahus. — Vaata Lauri-poju: ta roidub ja uinub, uinub juba, vaene poiss. — Jah, elame jumala pärast rahulikult ja kannatlikult, kuni siit jälle koju läheme. TIMO. Silentu, Simeoni, mi petegas: kaj ni vivu en paco ĉiuj. — Jen, rigardu Lauri-knabon: li jam laciĝas kaj dormas, dormas ja la kompatinda knabo. — Jes, ni vivu, pro Dio, en paco kaj pacienco, ĝis ni reiros hejmen. 08150
Bottom
08152
Top
JUHANI: Koju! Meie ei pääse isegi oma koduhauda, korralikku surnuaeda, vaid uinume lõpuks siia kaarnate ja kotkaste söödaks. Mina suren just praegu, just sel silmapilgul; noh nii, mina suren. Kas see oligi elu? Mis oli ta väärt? JUHANI. Hejmen! Ni ja ne venos eĉ a! nia postmorta hejmo, al honesta tombejo, sed ĉi tie ni ekdormos fine, por esti pikataj de korvoj kaj agloj. Mi mortos ĝuste nun, nun tuj; nu jes, mi mortos. Cu tia estis la vivo? Al kio ĝi utilis? 08151
Bottom
08153
Top
TIMO: Jah, see oligi siis elu? Mis oli ta väärt? Küsimus. TIMO. Jes, ĉu tia estis la vivo? Al kio ĝi utilis? Demando. 08152
Bottom
08154
Top
JUHANI: Ei sa teadnud, armas emake, mihukesse viletsusse sünnitasid kord seitse väikest põngerjat. JUHANI. Vi ne sciis, nia kara patrino, al kia mizero vi iam naskis sep etajn bubaĉjojn. 08153
Bottom
08155
Top
TIMO: Ei sa teadnud. TIMO. Vi ja ne sciis. 08154
Bottom
08156
Top
JUHANI: Oh, kui rüüpaksime nüüd veel kord, niristaksime pudelist viimase pisara. Siin on, Lauri, rüüpa ja lase edasi. JUHANI. Ho se ni nun ankoraŭ unu fojon ektrinkus, el-verŝus el Ia botelo la lastan guton. Jen, Tuomas, trinku kaj lasu ĉirkaŭiri. 08155
Bottom
08157
Top
LAURI: Ei hooli su viinast! TUOMAS. Mi ne volas havi vian brandon. 08156
Bottom
08158
Top
JUHANI: Ahaa, hahaa! Kas nüüd on unustatud kõik jumppila Jallid ja Kuninkala kantslid? Küll sa aga märatsesid, märatsesid ja käratsesid just elu ning surma piiril. On hirmus, kui mõtlen, et sa oleksid astunud jumala ette vintis peaga, silmad jollis. JUMANI. Aha, haha, Lauri! ĉu jam estas forgesitaj ĉiuj Jumppila Jalli kaj la predikseĝoj de Kuninkala? Vere vi jam petoladis kaj ludadis ĝuste ĉe Ia limo de vivo kaj morto. Terure, kiam mi pensas, ke vi estus paŝinta antaŭ Dion ebria, kun strab-antaj okuloj. 08157
Bottom
08159
Top
TIMO: Mul on hirm! Jumala ette vintis peaga! TIMO. Mi konsterniĝas! Antaŭ Dion ebria! 08158
Bottom
08160
Top
JUHANI: Jumala ette vintis peaga, silmad jollis. See alles on pilt. JUHANI. Antaŭ Dion ebria, kun strabantaj okuloj. Tio estas penso, tio. 08159
Bottom
08161
Top
SIMEONI: Et võid öeldagi nii! SIMEONI. Vi tion diris! 08160
Bottom
08162
Top
JUHANI: Oli juba juuksekarva küljes, et nii oleks juhtunud. Kuid nüüd lamab ta seal, näost valge. Ah! mu silmad tilguvad, kui mu hing teda haletseb, ja ma tahaksin igaveseks ajaks peita oma südame sisemasse sõime tolle õnnetu, vaese ning kannatava venna seal. JUHANI. Jam apenaŭ ne okazis tiel. Sed nun li kulas tie pala! Ho! Miaj okuloj Iarmas, kiam mia animo lin kompatas, kaj mi volus kaŝi en Ia plej profundan kameron de mia koro mian mizeran, malriĉan kaj suferantan fraton tie. 08161
Bottom
08163
Top
AAPO: Kuid unes unustab ta nälja, selle tapva ussi. AAPO. Sed en sia dormo li forgesas nian malsaton, tiun mortigan vermon. 08162
Bottom
08164
Top
SIMEONI: Kolmas päev! Jah, nii vajume tasahilju surma sülle. SIMEONI. La tria tago! Jes, ni jam kuŝiĝu por morti. 08163
Bottom
08165
Top
EERO: Ja surema me peame, olgugi et meie ees on liha, elavat liha. EERO. Kaj morti ni devas, kvankam antaŭ ni estas viando, vivanta viando. 08164
Bottom
08166
Top
SIMEONI: See liha meid just surmab, surmab! SIMEONI. Tiu viando nin mortigos, mortigos! 08165
Bottom
08167
Top
JUHANI: Just tänasel päeval, sel tunnil ja minutil! Jah, selsamal tunnil. JUHANI. ĉuste hodiaŭ, ĝuste en ĉi tiu horo kaj minuto! Jes, en ĉi tiu horo. 08166
Bottom
08168
Top
TIMO: Tapame selle liha, laseme maha viimase kui ühe sarvpea, ja me saame sealt toorest liha pöörasel kombel. Viis püssi on laetud ja Lauri pambus on laskemoona küllalt. TIMO. Ni mortigu la viandon, ni mortpafu ĉiun kornkapulon, kaj ni havu freŝan viandon en giganta kvanto. Kvin pafiloj estas ŝargitaj kaj en la tornistro de Lauri estas sufiĉe da municio. 08167
Bottom
08169
Top
JUHANI: See on mõte! JUHANI. Jen estas penso! 08168
Bottom
08170
Top
AAPO: Mis meid päästab! AAPO. Kiu nin savos! 08169
Bottom
08171
Top
EERO: Tõepoolest päästab! EERO. Vere savos! 08170
Bottom
08172
Top
JUHANI: Ah! Kuidas tasume selle eest Timole? JUHANI. Ho, kiel ni rekompencu Timon? 08171
Bottom
08173
Top
SIMEONI: Sina issanda ingel! SIMEONI. Vi, anĝelo de la Sinjoro! 08172
Bottom
08174
Top
TIMO: Toorest liha, toorest liha! Ei midagi muud. Heheh! — Lauri pambus on kümnete kaupa äsjavalatud kuule ja püssirohtu veel rohkemate laengute jaoks. TIMO. Freŝan viandon, freŝan viandon! Nenion alian! He, he! — En la tornistro de Lauri estas dekoj da ĵus fanditaj kugloj, kaj pulvo por eĉ pli multaj ŝargoj. 08173
Bottom
08175
Top
JUHANI: Nagu ütled, sina võrratu poiss! Siin on kuule ja püssirohtu rohkem kui tarvis. Härgi on seal kolmkümmend ja kolm. Hm! Me puupead ja tobud! miks me juba varem sellele mõttele ei tulnud? JUHANI. Tute kiel vi diras, vi bravega knabo! ĉi tie estas kugloj kaj pulvo, pli ol sufiĉe. Bovoj estas tie tridek kaj tri. Hm. Ni malsaĝuioj kaj stultuloj! Kial ni ne jam pli frue eltrovis tiun rimedon? 08174
Bottom
08176
Top
AAPO: Tõsi küll, ka mina mõtlesin kord sihukese tembu peale, kuid tagavara Lauri paunas ei tulnud mulle meelde, ja sellepärast ei öelnud